Biopsja nerki, ocena histopatologiczna

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Biopsja nerki, ocena histopatologiczna"

Transkrypt

1 Biopsja nerki, ocena histopatologiczna Dorota Kamińska Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej UM we Wrocławiu Kurs wstępny-wrocław 2014

2 POL J PATHOL 2011; vol.62, issue 2 (SUPLEMENT 1)

3 Biopsja nerki -rodzaje Biopsja igłowa (oligobiopsja) ślepa pod kontrolą USG Biopsja otwarta (operacyjna) dzieci < 5 roku życia pacjent niewspółpracujący

4 Biopsja nerki Pierwsza igłowa biopsja nerki 1951r. w Kopenhadze (Iversen, Brun) Zwykle 1-2 wycinki igła 16G

5 Biopsja nerki natywnej Dostarcza informacji na temat Częstości występowania chorób nerek Manifestacji klinicznej Dystrybucji zmian hist-pat ( kłębuszki, tkanka śródmiąższowa, naczynia) Zaawansowanie aktywności i przewlekłości zmian

6 Wskazania do biopsji nerki Różnią się między nefrologami: częstość 250 na 1mln w Australii 75 na 1 mln w USA Brak przeciwwskazań Ustalenie diagnozy Określenie stopnia aktywności i przewlekłości zmian Ustalenie prognozy i odpowiedzi na leczenie

7 Wskazania Zespół nerczycowy lub białkomocz >2g/d (z wyj. dzieci i nefropatii o znanej etiologii- DM, ciąża, ch.posurowicza, rozpoznana amyloidoza, zakrzepica żył nerkowych, nowotwory złośliwe) przewlekły umiarkowany białkomocz <2g/d ( ) krwinkomocz (po wykluczeniu wszystkich innych przyczyn krwinkomoczu) niewytłumaczalne upośledzenie czynności wydalniczej nerek przy prawidłowej wielkości nerek przedłużająca się ostra niewydolność nerekchoroby układowe z zajęciem nerek upośledzenie czynności przeszczepu nerkowego

8 Przeciwwskazania Zaburzenia krzepnięcia krwi, których nie można wyrównać Małe, marskie nerki Brak drugiej nerki ( z wyj. Tx) ZUM Wodonercze lub roponercze Nerki torbielowate, liczne torbiele Niewyrównane nadciśnienie tętnicze ( RR rozk>95 mmhg) Znaczna niedokrwistość (HCT<30%) Niewyrównana mocznica (mocznik >20 mmol/l DDVAP) Znaczna otyłość Brak współpracy ze strony pacjenta Nowotwór nerki

9 Powikłania po biopsji nerki Krwinkomocz stwierdzany prawie w każdym przypadku (95 100%) Krwiomocz (5,0 9,0%) Krwiaki nadtorebkowe (64 81%) i podtorebkowe (3,3 4,0%) Przetoka tętniczo-żylna (15 17%) Krwawienie do przestrzeni zaotrzewnowej Masywne krwawienie do układu kielichowo-miedniczkowego (<0,5%) Nasilony ból po biopsji Powikłania infekcyjne (0,2%) Ryzyko zgonu po zabiegu na 0,02 0,05%

10 Zasady pobierania, utrwalania i przesyłania biopunktatu do laboratorium histopatologicznego Zalecane jest pobieranie co najmniej dwóch biopunktatów, z których jeden należy w całości przeznaczyć do badania w mikroskopie świetlnym, a drugi do oceny immunomorfologicznej i badań w mikroskopie elektronowym.

11 Dokonując podziału biopunktatu, należy przeznaczyć 70% tkanki do badania w mikroskopie świetlnym, 20% do badań immunofluorescencyjnych, a 10% do oceny w mikroskopie elektronowym. Jeżeli nie można dokonać oceny materiału tkankowego, należy z obu końców odciąć po 1 mm2 biopunktatu z przeznaczeniem do mikroskopii elektronowej, następnie większy fragment utrwalić do badań w mikroskopie świetlnym, a pozostały (mniejszy) przeznaczyć do badania immunomorfologicznego.

12 Uzyskanie zgody chorego Przekazanie informacji na temat: celu badania przebiegu procedury ryzyka zabiegu, możliwych powikłań uzyskanie świadomej zgody

13 Badania wykonywane przed biopsją Wywiad, badanie fizykalne Kompletna ocena biochemiczna z oceną funkcji wątroby Morfologia krwi aptt INR PT Usg nerek ocena nieprawidłowosci morfologicznych wirusologia

14 Utrwalanie Materiał nieutrwalony powinien tam trafić najpóźniej min od pobrania. Jeśli czas transportu ocenia się na 2 3 godz., nieutrwalony materiał tkankowy natychmiast po pobraniu należy umieścić na bibule filtracyjnej obficie nasączonej solą fizjologiczną i przesłać do pracowni histopatologicznej w zamkniętej płytce Petriego obłożonej lodem. Podczas transportu temperatura przechowywania biopunktatu nie powinna przekraczać 15 C, a materiał tkankowy nie może ulec wysuszeniu. Jeżeli biopunktat nie może być dostarczony w ciągu 2 3 godz., powinien być natychmiast po pobraniu utrwalony we właściwych utrwalaczach, dostarczonych przez laboratorium patomorfologiczne.

15 Do mikroskopii świetlnej najlepszym utrwalaczem jest 4-procentowy roztwór zbuforowanego formaldehydu, do mikroskopii elektronowej roztwór aldehydu glutarowego w buforze kakodylowym, badanie immunofluorescencyjne przeprowadza się na skrawkach nieutrwalonych.

16 Reprezentatywność materiału diagnostycznego Materiał tkankowy przeznaczony do mikroskopii świetlnej zawiera co najmniej 10 kłębuszków i 1 przekrój przez tętnicę, do badań immunomorfologicznych 5 kłębuszków, do badań ultrastrukturalnych co najmniej 2 kłębuszki. Należy jednak podkreślić, że diagnostyka kłębuszkowych zmian ogniskowych wymaga obecności co najmniej 20 kłębuszków w biopunktacie.

17 Mikroskopia świetlna barwienie hematoksyliną i eozyną (HE, barwienie przeglądowe), barwienie wg metody trójbarwnej Massona pozwalające na wybiórczą ocenę ognisk stwardnienia kłębuszków i włóknienia śródmiąższowego, obecności skrzeplin i martwicy włóknikowatej, srebrzenie wg metody Jonesa pozwalające na ocenę błon podstawnych, naczyń, ognisk stwardnienia w kłębuszkach, odczyn PAS (periodic acid Schiff) umożliwiający ocenę błon podstawnych, terenu mezangium i naczyń, barwienie czerwienią Kongo na amyloid i ocena w świetle spolaryzowanym. barwienie AFOG (acid fuchsin orange G) umożliwiające ocenę kompleksów immunologicznych, które barwią się na kolor czerwony.

18 Badanie immunomorfologiczne Standardowy zestaw do immunomorfologicznej diagnostyki kłębuszkowych chorób nerek obejmuje wykonanie odczynów z przeciwciałami skierowanymi przeciwko IgG, IgA, IgM, C3, C1q, fibrynogenowi, albuminie, łańcuchom lekkim γ i κ. W przypadku podejrzenia nefropatii w zespole Alporta dodatkowo z przeciwciałami skierowanymi przeciwko łańcuchom α kolagenu IV. W diagnostyce amyloidozy, glomerulopatii fibronektynowej i glomerulopatii kolagenu III stosuje się odczyny z przeciwciałami skierowanymi przeciwko białkom prekursorowym amyloidu, fibronektynie i kolagenowi III.

19 Skierowanie do biopsji nerki powinno zawierać obszerne informacje dotyczące przebiegu choroby, wyników badań laboratoryjnych i chorób współistniejących.

20

21

22 Ustalanie wskazań do biopsji- sytuacje kliniczne izolowana kłębuszkowa hematuria, prawidłowa kreatynina, brak nadciśnieniaprzyczyna IgA, izolowany nienerczycowy białkomocz (mniej niż mg/dzień) prawidłowa kreatynina ujemna serologia w kierunku ch. układowej: IgA, FSGS, błoniaste kzn prognoza - korzystna

23 c.d. ustalanie wskazań Nie nerczycowy białkomocz 1-2 g/dzień raczej tak, chyba, że DM lub nadciśnienie zdecydowanie tak, gdy wzrost białkomoczu i/lub wzrost kreatyniny w czasie obserwacji idiopatyczny nerczycowy białkomocz submikroskopowe kzn, FSGS błoniaste kzn

24 c.d. ustalanie wskazań Ostry zespół nefrytyczny: hematuria, wałeczki drobnoziarniste, nadciśnienie, niewydolność nerek przyczyna choroby układowe polyangitis, ZW, anty-gbm cel biopsji - ustalenie diagnozy i monitorowanie terapii

25 c.d. ustalanie wskazań Niejasna przyczyna ostrej niewydolności nerek ( ostre polekowe śródmiąższowe zapalenie nerek )

26 Wskazania do biopsji- Spanish registry, CJASN 2008, s.674

27 Biopsja u chorego otrzymującego antykoagulację acenokumarol, warfaryna- wstrzymanie leku - do wartości INR<1,5. Ewentualnie Vit K. Ocena ryzyka zatorowości i zakrzepicy Heparyna i.v. wstrzymanie na 6 godzin do normalizacji aptt; ponownie podaż po godz, nawet po tygodniu! Monitorowanie: Ht, puls, RR. Przywrócenie doustnej antykoagulacji po 7 dniach Optymalne RR< 140/90

28 Przydatność biopsji Przydatna biopsja to taka, która definitywnie pozwala ustalić diagnozę, dostarcza solidnych wskazówek dotyczących terapii, także jej pilności i agresywności umożliwia prognozowanie

29 Trzy typy komórek tworzących kłębuszek nerkowy: kom. śródbłonka - endotelium (czerwona ), kom. mezangium (niebieska ) kom. nabłonka trzewnego - podocyty (żółta ) przestrzeń Bowmana (zielona ).

30 Kłębuszek nerkowy i podocyty

31 Struktura błony sączącej Podocyty Błona podstawna Komórki śródbłonka

32 Zwiększenie liczby komórek mezangium - obraz mezangialno rozplemowego KZN

33 Przybytek liczby komórek mezangium strzałka mezangialno-rozplemowe KZN.

34 Obraz z mikroskopu immunofluorescencyjnego: złogi immunoglobuliny na terenie mezangium obraz mezangialnego KZN.

35 (Jones' silver stain; original magnification, x100), Wyraźna lobulizacja kłębuszków nerkowych, zgrubienie ścian włośniczek, podwójne okonturowanie - obraz mezangialno-włośniczkowego KZN.

36 (immunofluorescence with anti-igg; original magnification, x 200). Mikroskop immunofluorescencyjny. Widoczne odkładanie się immunoglobuliny wzdłuż błon podstawnych ( linijnie) oraz w obrębie mezangium - obraz błoniasto-rozplemowego KZN.

37 Lobulizacja kłębuszka nerkowego, pogrubienie ścian włośniczek, przybytek komórek mezangium. Obraz błoniasto-rozplemowego KZN.

38 Interpozycja mezangium - pogrubienie ściany włośniczek, lobulizacja kłębuszka nerkowego. Obraz błoniasto-rozplemowego KZN.

39 IgG4>1,3& C3 Nefropatia błoniasta

40 Pogrubienie błon podstawnych włośniczek - obraz błoniastego kzn.

41 Wyraźne pogrubienie błon podstawnych, bez zwiększenie liczby komórek mezangium - błoniaste kzn.

42 Srebrzenie - pogrubiałe błony podstawne włośniczek, widoczne kolce

43 Obraz zmian segmentalnych i ogniskowych zlokalizowanych w okolicach bieguna naczyniowego kłębuszka. Obraz FSGS.

44 Obraz FSGS zmiany zlokalizowane w biegunie naczyniowym.

45 Barwienie Masona. Obraz FSGS

46 Srebrzenie, ogniskowo obecne zmiany w obrębie pętli naczyniowych. Obraz FSGS.

47 Widoczny półksiężyc bogatokomórkowy wypełniający całkowicie przestrzeń Bowmana. Sam kłębuszek uciśnięty. Półksiężycowe KZN.

48 Całkowite zarośnięcie przestrzeni Bowmana. UWAGA! Gdy mamy półksiężyc to zawsze mówmy: KZN z półksiężycami; i jeśli obraz taki obserwujemy w ponad 50% kłębuszków - możemy mówić o RPGN!

49 Zapalenie z półksiężycami w przebiegu ostrego kzn.

50 Intra-glomerular thrombi THROMBOTIC MICROANGIOPATHY

51 Barwienie H+E. Widoczne 2 guzy homogennie się barwiących mas otoczone pierścieniami komórkowymi. Obraz nefropatii cukrzycowej.

52 Nerka przeszczepiona

53 Severe interstitial mononuclear infiltration

54 Tubular atrophy Mononuclear tubular invasion

55 TUBULITIS

56 NO VASCULITIS PERIGLOMERULITIS

57 MODERATE/SEVERE ACUTE T-CELL-MEDIATED REJECTION BANFF: g=1; v=0-1; t=2-3; ah=1

Choroby/zapalenia kłębuszków nerkowych (glomerulopatie)

Choroby/zapalenia kłębuszków nerkowych (glomerulopatie) Choroby/zapalenia kłębuszków nerkowych (glomerulopatie) Michał Nowicki Klinika Nefrologii, Hipertensjologii i Transplantologii Nerek Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Plan wystąpienia Mechanizmy uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Marian Klinger Cewkowo-śródmiąższowe

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Sylabus Wydział: Wojskowo Lekarski Kierunek studiów: Lekarski Rok Studiów: 4 Semestr: zimowy (07) Przedmiot: Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Forma zajęć: wykłady sala wykładowa, ul. Żeromskiego

Bardziej szczegółowo

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne Analiza fali tętna u dzieci z chorobami kłębuszków nerkowych doniesienie wstępne Piotr Skrzypczyk, Zofia Wawer, Małgorzata Mizerska-Wasiak, Maria Roszkowska-Blaim Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii

Bardziej szczegółowo

Choroby układu moczowego u dzieci

Choroby układu moczowego u dzieci Choroby układu moczowego u dzieci dr n. med. Jolanta Meller Budowa i czynność układu moczowego u dzieci położenie nerek budowa anatomiczna (moczowody, pęcherz moczowy) Funkcje wydalnicza (wydalanie, wchłanianie

Bardziej szczegółowo

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badanie ogólne moczu Barwa Przejrzystość Odczyn Ciężar właściwy

Bardziej szczegółowo

Przewlekła choroba nerek

Przewlekła choroba nerek KONFERENCJA PRASOWA WARSZAWA 04.03.2010 PCHN - EPIDEMIOLOGIA Prof. Bolesław Rutkowski Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański Uniwersytet Medyczny 1 Przewlekła choroba

Bardziej szczegółowo

kłębuszkowe zapalenie nerek u dziewczynki z rodzinnym zespołem Alporta opis przypadku

kłębuszkowe zapalenie nerek u dziewczynki z rodzinnym zespołem Alporta opis przypadku PrzypadkiMedyczne.pl, e-issn 2084 2708, 2014; 57:259 263 MNiSW 1 pkt IndexCopernicus 3.22 wersja pierwotna Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek u dziewczynki z rodzinnym zespołem Alporta opis przypadku Poststreptococcal

Bardziej szczegółowo

Przemysław Pyda. Przeszczepianie trzustki

Przemysław Pyda. Przeszczepianie trzustki Przemysław Pyda Przeszczepianie trzustki Przeszczepianie trzustki na świecie Wskazania i rodzaj przeszczepu (I) Cukrzyca powikłana nefropatią; podwójny przeszczep nerka trzustka jednoczasowo z nerką SPK

Bardziej szczegółowo

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014 Grupa 1 1 63571 2.1 3.1 4.1 8.1 12.1 14.1 2 63572 2.2 3.2 4.2 8.2 12.2 14.2 3 63573 2.3 3.3 4.3 8.3 12.3 14.3 4 63574 2.4 3.4 4.4 8.4 12.4 14.4 5 63575 2.5 3.5 4.5 8.5 12.5 14.5 6 63576 2.6 3.6 5.1 9.1

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ NERCZYCOWY. łac. syndroma nephroticum ang. nephrotic syndrome

ZESPÓŁ NERCZYCOWY. łac. syndroma nephroticum ang. nephrotic syndrome ZESPÓŁ NERCZYCOWY łac. syndroma nephroticum ang. nephrotic syndrome 1 Definicja Stan kliniczny charakteryzujący się dobową utratą białka z moczem > 3,5g / 1,73 m 2 (>50 mg/kg m.c.) oraz: Hipoalbuminemią

Bardziej szczegółowo

Zakresy świadczeń. chirurgia naczyniowa - drugi poziom referencyjny. chirurgia szczękowo-twarzowa. dermatologia i wenerologia

Zakresy świadczeń. chirurgia naczyniowa - drugi poziom referencyjny. chirurgia szczękowo-twarzowa. dermatologia i wenerologia Zakresy świadczeń Tryb realizacji świadczeń Lp. Kod produktu Nazwa świadczenia Uwagi 1 2 3 4 6 7 1 5.52.01.0000029 Hospitalizacja przed przekazaniem do ośrodka o wyższym poziomie referencyjnym 5 12 X X

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nefrologia Kod modułu LK.3.E.008 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Specjalności:

Bardziej szczegółowo

Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Denta opis przypadku

Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Denta opis przypadku Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Denta opis przypadku I. Załuska-Leśniewska, P. Czarniak, P. Szcześniak, Z. Gockowska, A. Żurowska Klinika Chorób Nerek i Nadciśnienia Dzieci i Młodzieży Gdański

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Nefrologia 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek )

Bardziej szczegółowo

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Żylna choroba zakrzepowozatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Cukrzycowa choroba nerek

Bardziej szczegółowo

Procedura pobrania i transportu materiału do badania

Procedura pobrania i transportu materiału do badania Procedura pobrania i transportu materiału do badania A. Do badań cytogenetycznych - hematoonkologia A1. KARIOTYP - żywe komórki A2. FISH - żywe komórki A3. FISH materiał z bloczków parafinowych B. Do badań

Bardziej szczegółowo

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Scyntygrafia nerek Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Podział badań scyntygraficznych Scyntygrafia nerek Inne Dynamiczna Statyczna Angioscyntygrafia Pomiar klirensu nerkowego Test z kaptoprilem

Bardziej szczegółowo

1. M. Mizerska-Wasiak, M. Roszkowska-Blaim, A. Turczyn 2. J. Małdyk 3. M. Miklaszewska, J. Pietrzyk 4. A. Rybi-Szumińska, A. Wasilewska, 5. A.

1. M. Mizerska-Wasiak, M. Roszkowska-Blaim, A. Turczyn 2. J. Małdyk 3. M. Miklaszewska, J. Pietrzyk 4. A. Rybi-Szumińska, A. Wasilewska, 5. A. raport 2015 1. M. Mizerska-Wasiak, M. Roszkowska-Blaim, A. Turczyn 2. J. Małdyk 3. M. Miklaszewska, J. Pietrzyk 4. A. Rybi-Szumińska, A. Wasilewska, 5. A. Firszt-Adamczyk, R. Stankiewicz, 6. M. Szczepańska,

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

Czy potrafimy skutecznie leczyć nefropatię IgA?

Czy potrafimy skutecznie leczyć nefropatię IgA? Czy potrafimy skutecznie leczyć nefropatię IgA? Maria Roszkowska-Blaim Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii Warszawski Uniwersytet Medyczny PTNefD, Lublin 23-25 maja, 2013 IgA nefropatia - definicja

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęc kierunek lekarski rok IV semestr 7 (zimowy) 2015/2016 Liczba studentów na roku 43

Harmonogram zajęc kierunek lekarski rok IV semestr 7 (zimowy) 2015/2016 Liczba studentów na roku 43 />Gr Hematologia20h 9:45-12:45 + 15 minut przerwy 13:00 Date Time Poniedziałek 26.10.2015 9.45-13.00-4h Dr Stasiak -Zając Elżbieta-20h 2a 2b Wtorek 27.10.2015 9.45-13.00-4h Środa 28.10.2015 9.45-13.00-4h

Bardziej szczegółowo

KRWIOMOCZ. Kamica dróg moczowych. Guzy nowotworowe. Infekcja dróg moczowych

KRWIOMOCZ. Kamica dróg moczowych. Guzy nowotworowe. Infekcja dróg moczowych Krwiomocz lub obecność krwi w moczu, może być widoczny (krwiomocz makroskopowy) lub niewidoczny (krwiomocz mikroskopowy, krwinkomocz), wykrywany tylko z użyciem testu paskowego lub badania mikroskopowego

Bardziej szczegółowo

KWALIFIKACJA ŻYWEGO DAWCY NERKI. Dorota Lewandowska 2011

KWALIFIKACJA ŻYWEGO DAWCY NERKI. Dorota Lewandowska 2011 KWALIFIKACJA ŻYWEGO DAWCY NERKI Dorota Lewandowska 2011 DLACZEGO PRZESZCZEPIA SIĘ NARZĄDY OD ŻYWYCH DAWCÓW? Ograniczone możliwości przeszczepiania narządów od dawców zmarłych Względy religijne Narząd przeszczepiony

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Odział Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii Al. Dzieci Polskich 20, 04-730, Warszawa Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych

Bardziej szczegółowo

Patomorfologia. Czy warto palić? Palenie tytoniu czy wiemy że to szkodzi? Cechy wyróżniające palaczy ( ; ) Cechy wyróżniające palaczy ( ; )

Patomorfologia. Czy warto palić? Palenie tytoniu czy wiemy że to szkodzi? Cechy wyróżniające palaczy ( ; ) Cechy wyróżniające palaczy ( ; ) Patomorfologia wykład 8 patomorfologia wybranych chorób środowiskowych prof. dr hab. n. med. Andrzej Marszałek Palenie tytoniu czy wiemy że to szkodzi? Czy warto palić? Cechy wyróżniające palaczy ( ; )

Bardziej szczegółowo

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa wykorzystuje metody obrazowania narządów oraz sprzęt i techniki stosowane w radiologii naczyniowej do przeprowadzania zabiegów leczniczych

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE.

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATOTORYJNEJ WYDZIAŁU NAUKI O ZDROWIU AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE Przykładowe

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA DO LABORATORIUM

WYCIECZKA DO LABORATORIUM WYCIECZKA DO LABORATORIUM W ramach projektu e-szkoła udaliśmy się do laboratorium w Krotoszynie na ul. Bolewskiego Mieliśmy okazję przeprowadzić wywiad z kierowniczką laboratorium Panią Hanną Czubak Oprowadzała

Bardziej szczegółowo

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii naczyniowej w roku 2003

Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii naczyniowej w roku 2003 Wykaz kursów specjalizacyjnych z chirurgii naczyniowej w roku 2003 Spis kursów specjalizacyjnych w nadchodzącym roku wg. publikacji CMKP Wykaz kursów specjalizacyjnych w roku 2003 Styczeń Nr kursu: 13-736-2003

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 11 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4, D80.5,

Bardziej szczegółowo

Stany nadkrzepliwości (trombofilie)

Stany nadkrzepliwości (trombofilie) Stany nadkrzepliwości (trombofilie) DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do zakrzepicy żylnej lub (rzadko) tętniczej, związana z nieprawidłowościami hematologicznymi.

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 września 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 września 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 września 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej Na podstawie art. 31d ustawy

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę Nadciśnienie tętnicze Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę EPIDEMIOLOGIA: Odsetek nadciśnienia tętniczego w populacji Polski w wieku średnim (36-64 lat) wynosi 44-46% wśród mężczyzn i 36-42%

Bardziej szczegółowo

ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK

ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK Grupa chorób o różnorodnej etiologii charakteryzującej się występowaniem zmian morfologicznych, które wyjściowo obecne są wyłącznie w tkance śródmiąższowej proces zapalny

Bardziej szczegółowo

Czy mogą być niebezpieczne?

Czy mogą być niebezpieczne? Diety wysokobiałkowe w odchudzaniu Czy mogą być niebezpieczne? Lucyna Kozłowska Katedra Dietetyki SGGW Diety wysokobiałkowe a ryzyko zgonu Badane osoby: Szwecja, 49 261 kobiet w wieku 30 49 lat (1992 i

Bardziej szczegółowo

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

BIOPSJA NERKI czy Rubikon został przekroczony?

BIOPSJA NERKI czy Rubikon został przekroczony? BIOPSJA NERKI czy Rubikon został przekroczony? Bartosz Misterek, Jerzy Siekiera Oddział Kliniczny Urologii Onkologicznej Centrum Onkologii w Bydgoszczy Jastrzębia Góra 11.05.2012 DEFINICJA Biopsja nerki

Bardziej szczegółowo

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 6 Przedmowa do wydania pierwszego oryginalnego 6 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego 7 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego zmienionego i uaktualnionego

Bardziej szczegółowo

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie DIAGNOSTYKA CHORÓB NARZĄDÓW MIEDNICY MNIEJSZEJ U DZIEWCZĄT Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie 1 2 2 Cele wykładu Zaprezentowanie

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ. Lokalizacja Zakładu Diagnostyki Laboratoryjnej: Budynek Główny C, wejście od ul.

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ. Lokalizacja Zakładu Diagnostyki Laboratoryjnej: Budynek Główny C, wejście od ul. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ Lokalizacja Zakładu Diagnostyki Laboratoryjnej: Budynek Główny C, wejście od ul. Wazów, piętro II Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej wykonuje badania na potrzeby Oddziałów

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Jolanta Gozdowska, Prof. dr hab. n. med. Magdalena Durlik

Dr n. med. Jolanta Gozdowska, Prof. dr hab. n. med. Magdalena Durlik Dr n. med. Jolanta Gozdowska, Prof. dr hab. n. med. Magdalena Durlik Klinika Medycyny Transplantacyjnej i Nefrologii Instytut Transplantologii WUM Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Magdalena Durlik

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.71. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji: 1) Do programu kwalifikowani są dorośli świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Podstawowe badania obrazowe Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Prawidłowe myślenie lekarskie Zebranie podstawowych danych (badanie podmiotowe i przedmiotowe)

Bardziej szczegółowo

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20)

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 511 Poz. 42 Załącznik B.4. LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie zaawansowanego

Bardziej szczegółowo

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając R A D I O L O G I A Z A B I E G O W A Radiologia Zabiegowa Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka D. Ryglewicz, M. Barcikowska, A. Friedman, A. Szczudlik, G.Opala Zasadnicze elementy systemu kompleksowej

Bardziej szczegółowo

Urologia i nefrologia

Urologia i nefrologia Encyklopedia Pytania Forum Produkty i usługi Wpisz czego szukasz Szukaj Start Zdrowie Choroby i dolegliwości Urologia i nefrologia Urologia i nefrologia Osoby, które cierpią na dolegliwości ze strony układu

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną immunoglobulinę anty-t limfocytarną pochodzenia króliczego stosowaną u ludzi [rabbit anti-human thymocyte] (proszek

Bardziej szczegółowo

Co nowego w patogenezie i leczeniu wtórnych KZN? Lidia Hyla-Klekot Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii

Co nowego w patogenezie i leczeniu wtórnych KZN? Lidia Hyla-Klekot Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii Co nowego w patogenezie i leczeniu wtórnych KZN? Lidia Hyla-Klekot Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii GLOMERULOPATIE WTÓRNE heterogenna grupa chorób kłębuszkowych nerek, wyróżniająca się pozanerkowym

Bardziej szczegółowo

Biopsja nerki własnej i przeszczepionej holistyczna opieka nad pacjentem

Biopsja nerki własnej i przeszczepionej holistyczna opieka nad pacjentem AKTUALNOŚCI W PIELĘGNIARSTWIE NEFROLOGICZNYM Forum Nefrologiczne 2010, tom 3, nr 4, 317 325 Copyright 2010 Via Medica ISSN 1899 3338 Marzena Bojanowska, Beata Białobrzeska www.fn.viamedica.pl Klinika Medycyny

Bardziej szczegółowo

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Śląskie Centrum Chorób Serca Cukrzyca Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Warszawa 26.11.2014 Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia Neuropatia

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

Nieswoiste zapalenie jelitzespół (AIH+PSC)

Nieswoiste zapalenie jelitzespół (AIH+PSC) Nieswoiste zapalenie jelitzespół nakładania (AIH+PSC) M. Uścinowicz Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Alergologii Dziecięcej Kierownik Kliniki: Prof. D. Lebensztejn Uniwersytecki Dziecięcy Szpital

Bardziej szczegółowo

Chory po ostrej zatorowości płucnej i co dalej (wytyczne ESC 2014)

Chory po ostrej zatorowości płucnej i co dalej (wytyczne ESC 2014) Chory po ostrej zatorowości płucnej i co dalej (wytyczne ESC 2014) Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej PP_1 PP_2

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 589 Poz. 86 Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

XIII WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW...

XIII WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW... SPIS TREŚCI WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH SKRÓTÓW.... XX Wstęp.... 1 Historia i rozwój polskiego pielęgniarstwa nefrologicznego Danuta Hartwich, Małgorzata Liberska, Beata Białobrzeska, Bolesław Rutkowski... 1

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) wiek od 12 roku życia; 2) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia

Bardziej szczegółowo

Krajowa Lista Oczekuj¹cych na przeszczepienie (KLO)

Krajowa Lista Oczekuj¹cych na przeszczepienie (KLO) Krajowa Lista Oczekuj¹cych na przeszczepienie (KLO) W 2013 r. do krajowej listy osób oczekuj¹cych (KLO) zg³oszono 4473 potencjalnych biorców. Do wszystkich oczekuj¹cych wys³ano powiadomienia o wprowadzeniu

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia układu hemostazy i ich znaczenie w chirurgii. Propedeutyka chirurgii Seminarium dla studentów III roku kierunku lekarskiego

Zaburzenia układu hemostazy i ich znaczenie w chirurgii. Propedeutyka chirurgii Seminarium dla studentów III roku kierunku lekarskiego Zaburzenia układu hemostazy i ich znaczenie w chirurgii Propedeutyka chirurgii Seminarium dla studentów III roku kierunku lekarskiego dr n. med. Paweł Świercz Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej

Bardziej szczegółowo

Analiza morfometryczna nasilenia włóknienia

Analiza morfometryczna nasilenia włóknienia Mgr Joanna Bulak Analiza morfometryczna nasilenia włóknienia śródmiąższowego w różnych typach kłębuszkowych zapaleń nerek Rozprawa doktorska Zakład Patomorfologii Klinicznej Katedra Patomorfologii Klinicznej

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie antykoagulacji cytrynianowej w ciągłej terapii nerkozastępczej u niemowląt z ostrym uszkodzeniem nerek.

Zastosowanie antykoagulacji cytrynianowej w ciągłej terapii nerkozastępczej u niemowląt z ostrym uszkodzeniem nerek. Zastosowanie antykoagulacji cytrynianowej w ciągłej terapii nerkozastępczej u niemowląt z ostrym uszkodzeniem nerek. Klinka Kardiologii i Nefrologii Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 764 Poz. 86 Załącznik B.75. LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.8) ŚWIADCZENIOBIORCY

Bardziej szczegółowo

Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne

Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne Pytanie 3 W powyższym przypadku jeśli kielichy byłyby poszerzone przy miedniczce normalnej wielkości jakie byłoby najbardziej prawdopodobne rozpoznanie? Wrodzone wodokielisze (megacalycosis) Pytanie 4

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Poznanie szczegółowe podstawowych procesów patologicznych u człowieka. Patologia wybranych jednostek chorobowych.

Zaawansowany. Poznanie szczegółowe podstawowych procesów patologicznych u człowieka. Patologia wybranych jednostek chorobowych. Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Patologia Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy Wymagania wstępne Zaawansowany

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 września 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 września 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 206 12175 Poz. 1225 1225 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 września 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 269 15678 Poz. 1593 1593 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Funkcje nerki Oczyszczanie krwi usuwanie KPPM Regulacja gospodarki

Bardziej szczegółowo

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Choroby osierdzia 2010 Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Klasyczne kryteria rozpoznania OZO (2 z trzech) Typowy ból w klatce piersiowej swoisty szmer tarcia osierdzia

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy.

Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy. Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy. Prof. dr hab. Anna Wasilewska Aforyzm Hipokratesa 460-377 pne Pęcherzyki pojawiające się na powierzchni moczu świadczą o chorobie

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NEREK W CIĄŻY

CHOROBY NEREK W CIĄŻY CHOROBY NEREK W CIĄŻY FIZJOLOGIA NEREK W CIĄŻY Powiększenie nerek i kłębuszków nerkowych Poszerzenie kielichów miedniczek i moczowodów u 90% kobiet: - relaksacja mięśniówki - hiperplazja tkanki łącznej

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

Badania diagnostyczne w nefrologii

Badania diagnostyczne w nefrologii Badania diagnostyczne w nefrologii 1 J O L A N TA F I J A Ł K O W S K A - M O R AW S K A Diagnostyka chorób nerek 2 Badanie podmiotowe - wywiad Badanie przedmiotowe Badania laboratoryjne Badania obrazowe

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 marca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 marca 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 64 5552 Poz. 403 403 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie szkoleń osób, których czynności bezpośrednio wpływają na jakość komórek, tkanek lub narządów,

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie i opieka nad chorym kierowanym do ablacji. lek. Janusz Śledź

Przygotowanie i opieka nad chorym kierowanym do ablacji. lek. Janusz Śledź Przygotowanie i opieka nad chorym kierowanym do ablacji lek. Janusz Śledź Kwalifikacja do EPS i ablacji Wnikliwa ocena EKG w czasie arytmii i w czasie rytmu zatokowego Badanie echokardiograficzne EKG m.

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

WARIANTY POMARAŃCZOWY NIEBIESKI SREBRNY ZŁOTY PLATYNOWY

WARIANTY POMARAŃCZOWY NIEBIESKI SREBRNY ZŁOTY PLATYNOWY RODZAJ ŚWIADCZENIA: WARIANTY POMARAŃCZOWY NIEBIESKI SREBRNY ZŁOTY PLATYNOWY 24h Infolinia Medyczna Podstawowe Informacje Medyczne Koordynacja Leczenia Na Terenie Kraju Serwis SMS Potwierdzenie Terminu

Bardziej szczegółowo

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej Szpital

Bardziej szczegółowo