UCZENIE SIĘ ORGANIZACJI JAKO PROCES SPRZĘśENIA ZWROTNEGO, REALIZOWANEGO PRZEZ EKSPERYMENTOWANIE W ŚWIECIE WIRTUALNYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "UCZENIE SIĘ ORGANIZACJI JAKO PROCES SPRZĘśENIA ZWROTNEGO, REALIZOWANEGO PRZEZ EKSPERYMENTOWANIE W ŚWIECIE WIRTUALNYM"

Transkrypt

1 UCZENIE SIĘ ORGANIZACJI JAKO PROCES SPRZĘśENIA ZWROTNEGO, REALIZOWANEGO PRZEZ EKSPERYMENTOWANIE W ŚWIECIE WIRTUALNYM Streszczenie ElŜbieta Kasperska Instytut Matematyki Politechnika Śląska ul. Kaszubska 23, Gliwice Dorobek wielu lat pracy naukowo-badawczej (i częściowo, wdroŝeniowej) pozwolił na zebranie "całości", którą autorka ośmieliła się nazwać: "metodologią uczenia się organizacji przy wykorzystaniu symulacji i optymalizacji na modelach typu Dynamiki Systemowej". Obecnie autorka prezentuje pewne wybrane elementy tej metodologii, a w szczególności strukturę eksperymentów symulacyjnych i optymalizacyjnych na modelach typu SD, uwagi na temat włoŝenia optymalizacji w symulację i vice versa oraz pewne wytyczne rozwoju metody SD w kierunku koncepcji hybrydowych. Słowa kluczowe: Dynamika Systemowa, Uczenie się organizacji, Modele hybrydowe. 1. Wprowadzenie W swojej najnowszej pracy Sterman [St00] stawia pytanie: jakie są wymagania dla osiągnięcia sukcesu w uczeniu się w złoŝonych systemach? (w oryginale:,,what are the requirements for successful learning in complex system?). Stwierdza on, Ŝe (cyt.) "musimy uwaŝać na wszystkie utrudnienia w procesie uczenia się". Rysunek 1 przedstawia funkcjonowanie sprzęŝeń zwrotnych w procesie uczenia się, wraz z wymiennieniem tych utrudnień.

2 248 Metody formalne w SWO Rys 1. Wyidealizowany proces uczenia się. Efektywne uczenie się pociąga za sobą ciągłe eksperymentowanie zarówno w świecie wirtualnym, jak i rzeczywistym. SprzęŜenia z obu tych światów "informują" rozwój modeli myślowych, modeli formalnych i projekt eksperymentów dla następnej iteracji (wg. [St00, str. 34], tłumaczenie autorki) Ramy artykułu nie pozwalają na szczegółową analizę wszystkich elementów (zainteresowanych autorka odsyła do oryginału Stermana [St00]). Autorka pragnie się jednak zatrzymać na pewnych aspektach "świata wirtualnego", zazna-

3 Uczenie się organizacji jako proces sprzęŝenia zwrotnego czonego na rysunku 1. Ma on bowiem pewne istotne atrybuty, m.in.: zabezpiecza mało kosztowne laboratorium dla procesu uczenia się. Świat wirtualny pozwala by czas i przestrzeń były "ściśnięte" lub "rozszerzone". Działania mogą być powtarzane w takich samych lub zmiennych warunkach. MoŜna zatrzymać działanie i je ponowić. Decyzje, które są niebezpieczne, niewykonalne czy nieetyczne w realnym świecie mogą być podjęte w świecie wirtualnym. Tak więc, moŝna podjąć kontrolowany eksperyment i opóźnienie czasowe w procesie uczenia się moŝe być wysoce zredukowane. W świecie wirtualnym moŝna testować strategie ekstremalne (prowadzące nawet do katastrof), co zwykle pozwala ujawnić duŝo informacji o strukturze i dynamice systemu. Po tych uwagach ogólnych, czas przejść do istotnego celu pracy, tj. prezentacji wybranych elementów metodologii uczenia się organizacji przy wykorzystaniu symulacji i optymalizacji na modelach typu SD. 2. Wybrane elementy metodologii uczenia się organizacji, przy wykorzystaniu symulacji i optymalizacji na modelach typu SD Autorka pragnie zwrócić uwagę na pewne wybrane elementy powyŝszej metodologii. Elementami tymi będą: struktura eksperymentów symulacyjnych i~optymalizacyjnych na modelach SD, uwagi na temat włoŝenia optymalizacji w symulację i vice versa (na tle ogólnej teorii optymalizacji), wytyczne rozwoju metody SD w kierunku koncepcji hybrydowych. Problematykę struktur eksperymentowania symulacyjnego i optymalizacyjnego na modelach SD, autorka podjęła juŝ w pracy [KaML03]. Sformułowała w niej zasadę tak zwanego trójwymiarowego, a właściwie trójpłaszczyznowego, budowania eksperymentów na modelach, wywodzących się z SD. KaŜda z płaszczyzn reprezentuje specyficzny rodzaj badań (ogólnie mówiąc, punkt widzenia na modelowanie i symulację z wykorzystaniem SD). Jedna z płaszczyzn to klasyczna symulacja "what if?". Druga płaszczyzna to badania deskryptywno-wyjaśniające gdzie eksperymenty mają charakter prób i błędów (w celu zbadania wraŝliwości parametrów systemu). Trzecia płaszczyzna to badania normatywne, a mówiąc dokładniej optymalizacyjne (minimalizacja lub maksymalizacja wybranych funkcji celu). Ideę trzypłaszczyznowej struktury eksperymentowania, autorka przedstawiła na rysunku 2.

4 250 Metody formalne w SWO Rys 2. Ogólna idea trójpłaszczyznowej struktury eksperymentów (pomysł autorki z pracy [KaML03] W oparciu o tą ideę autorka zrealizowała szereg eksperymentów, których warunki wyznaczyło "przecięcie" trzech płaszczyzn prezentowanej struktury. Zainteresowany Czytelnik moŝe poznać wyniki tych eksperymentów na modelach np. DYNBALANCE(3-1-II), DYNBALANCE(2-2), zbudowanych przez autorkę (patrz [KaML03,KaSł03,Ka02a]). Poświęcimy teraz uwagę drugiemu elementowi metodologii. Zagadnieniu włoŝenia optymalizacji w symulację, na modelach typu SD, i vice versa, autorka poświęciła uwagę w kilku pracach ostatnich lat, np. [KaSł00, KMLS00a, KMLS01, Ka02a, KaSł03, KaML03]. WłoŜenie optymalizacji w symulację na modelach SD, wg. pomysłu autorki, pozwoliło minimalizować normę róŝnicy: Ax-b przy warunku x>=0. Nie wdając się w szczegóły (zainteresowanego Czytelnika odsyłam do wzmiankowanych prac), autorka podkreśla, Ŝe norma reprezentuje "dopasowanie się" (wg. kwadratów odchyłek) bilansu określonych mediów produkcyjnych, ich kosztów lub innych charakterystycznych cech (modelowanych w ujęciu SD). Odwołanie się do ogólnej teorii optymalizacji pozwoliło na sformułowanie tak zwanych "pseudodualnych", dynamicznych zadań maksymalizacji zysku i minimalizacji kosztów. Autorka pragnie dalej rozwijać ten kierunek i wróci do tych zagadnień w uwagach końcowych. Ostatnim z wybranych aspektów metodologii uczenia się organizacji z wykorzystaniem modeli SD jest rozwój Dynamiki Systemowej w kierunku koncepcji hybrydowych. Autorka zajmuje się systemowym podejściem do modelowania i symulacji, jakim jest SD, juŝ od ponad 20-tu lat. JuŜ w swojej pracy [Ka90], zaproponowała rozszerzenie modelowania wielu cech strumieni (jako jednego z podstawowych elementów modeli SD), oprócz klasycznego: natęŝe-

5 Uczenie się organizacji jako proces sprzęŝenia zwrotnego nia. Później wracała do tego pomysłu w pracy [KaSł00] oraz w pracach [KMLS00a, KMLS00b, KMLS01, Ka02a]. Modelowanie kilku cech strumieni, wymagało "włoŝenia" bilansu macierzowego (typu układu nadokreślonego) do klasycznej struktury SD, co zrealizowano przy uŝyciu języka symulacyjnego Professional Dynamo [Pu94]. Język ten, w odróŝnieniu od starszej wersji, nie ma moŝliwości korzystania z bibliotek np. Fortranu. Tak więc, zrealizowanie np. modelu hybrydowego, który odwzorowuje optymalne (w sensie programowania liniowego) decyzje "włoŝone" w dynamiczny model typu SD, nastręcza sporo trudności (ten pomysł autorki opisano w najnowszej pracy [KaSł03]). MoŜliwości budowy innych "hybryd" na bazie SD są ogromne. Spotkać juŝ moŝna propozycje np. wykorzystania algorytmów genetycznych czy metod ekspertów (patrz [Ra01, Gr02]). 3. Uwagi i wnioski końcowe Celem pracy było przedstawienie procesu uczenia się organizacji jako sprzę- Ŝenia zwrotnego realizowanego przez eksperymenty w świecie wirtualnym. Mówiąc dokładniej, autorka pragnęła przedstawić wybrane elementy metodologii tego procesu, z wykorzystaniem symulacji i optymalizacji na modelach typu SD. Obecnie, na koniec, po tych rozwaŝaniach, w oparciu o literaturę przedmiotu oraz doświadczenie szeregu lat pracy, autorka sformułuje kilka wniosków: Rozwój modeli hybrydowych, na bazie modeli typu SD, wymaga dalszych prac teoretycznych nad koncepcją "wkładania" rozwiązań optymalizacyjnych w klasyczne modele SD (bądź jako układy nadokreślone modelujące bilanse macierzowe, bądź jako "generatory programowania liniowego" wg. znanych metod np. sympleksu). Wydaje się, Ŝe osiągnięte dotychczas wyniki teoretyczne i eksperymentalne mogą być weryfikowane w praktyce (co wymaga znalezienia odpowiedniego obiektu badań i aplikacji czyli tzw. sponsora). Autorka obecnie posiada doświadczenie w uŝyciu języków symulacyjnych: Professional Dynamo i COSMIC & COSMOS [Co94, Pu94]. Wydaje się celowym poznanie innych pakietów do modelowania i symulacji w konwencji SD (z ewentualnymi hybrydowymi "nadbudówkami") by w przyszłości móc oferować róŝne, pod względem moŝliwości technicznych, symulatory. Na koniec autorka pragnie podziękować dr. Damianowi Słocie i mgr Elwirze Mateji-Losie za wieloletnią współpracę w zakresie realizacji programów przy uŝyciu dostępnych w Instytucie Matematyki języków symulacyjnych, sprowadzonych z USA i Wielkiej Brytanii, przy akceptacji dyrektora Instytutu prof. Radosława Grzymkowskiego.

6 252 Metody formalne w SWO Literatura [CoWo80] Coyle R. G., Wolsterholm E. P., Modelling discrete events in System Dynamics models - a case study, Dynamica 6 (I) (1980), [Co94] Coyle R. G., ed., Cosmic and Cosmos. User manuals, The Cosmic Holding Co, London [Co96] Coyle R. G., System Dynamics Modelling. A Practical Approach, Chapman & Hall, London [Co98] Coyle R. G., The practice System Dynamics: milestones, lessons and ideas from 30 years experience, System Dynamics Rev. 14 (1998), [Co99] Coyle R. G., Simulation by repeated optimisation, J. Opt. R. S. 50 (1999), [Fo61] Forrester J. W., Industrial Dynamics, MIT Press, Massachusetts [Fo69] Forrester J. W., Urban Dynamics, MIT Press, Massachusetts [Fo71] Forrester J. W., World Dynamics, Wright-Allen Press, Massachusetts1971. [Fo72] Forrester J. W., Principles of Systems, Cambridge Press, Massachusetts [Fo75] Forrester J. W., Collected papers of Jay W. Forrester, Cambridge Press\Wright Allen Press, Massachusetts [Gr02] Grossman B., Policy optimization in Dynamic Models with Genetic Algorithms, in: Proc. 20 International Conference of the System Dynamics Society, P. I. Davidsen, E. Mollona, V. G. Diker, R. S. Langer, J. I. Rowe, ed., SDS, Palermo 2002, [Ka90] Kasperska E., Metodyka badań symulacyjnych dla wspomagania planowania i organizowania w przedsięebiorstwie przemysłowym o produkcji ciągłej, praca doktorska, Zakład Nauk Zarządzania PAN, Warszawa [KaSł00] Kasperska E., Słota D., Metody matematyczne w zarządzaniu w ujęciu Dynamiki Systemowej, wyd. II, Wyd. Pol. Śl., Gliwice [KMLS00a] Kasperska E., Mateja-Losa E., Słota D., Some extension of System Dynamics method - theoretical aspects, in: Proc. 16th IMACS World Congress, M. Deville, R. Owens, ed., IMACS, Lausanne 2000, , 1-6. [KMLS00b] Kasperska E., Mateja-Losa E., Słota D., Some extension of System Dynamics method - practical aspects, in: Proc. 16th IMACS World Congress, M. Deville, R. Owens, ed., IMACS, Lausanne 2000, , 1-6.

7 Uczenie się organizacji jako proces sprzęŝenia zwrotnego [KMLS01] Kasperska E., Mateja-Losa E., Słota D., Some dynamics balance of production via optimization and simulation within System Dynamics method, in: Proc. 19th International Conference of the System Dynamics Society, J. H. Hines, V. G. Diker, R. S. Langer, J. I. Rowe, ed., SDS, Atlanta 2001, [KMLS02] Kasperska E., Mateja-Losa E., Słota D., Optimal dynamical balance of raw materials - some concept of embedding optimization in simulation on system dynamics models and vice versa, in: Proc. 20 International Conference of the System Dynamics Society, P. I. Davidsen, E. Mollona, V. G. Diker, R. S. Langer, J. I. Rowe, ed., SDS, Palermo 2002, [Ka02a] Kasperska E., Cybernetic formulation of some functions of management - types of simulation and optimization approaches within the System Dynamics method, in: Proc. 20 International Conference of the System Dynamics Society, P. I. Davidsen, E. Mollona, V. G. Diker, R. S. Langer, J. I. Rowe, ed., SDS, Palermo 2002, [Ka02b] Kasperska E., Supporting the decision in organization by the inteligent simulation package Cosmic and Cosmos}, Pr. Nauk. Akad. Ekonom. w Katowicach, "Support Systems in Organization" (2002), [KaSł03] Kasperska E., Słota D., Two different methods of embedding the optimization in simulation on model DYNBALANCE(2-2), in: Proc. 21 International Conference of the System Dynamics Society, SDS, New York 2003 (in print). [KaML03] Kasperska E., Mateja-Losa E., The structure of simulation and optimization experiments on model DYNBALANCE(3-1-II), in: Proc. 21 International Conference of the System Dynamics Society, SDS, New York 2003 (in print). [Ke77] Keloharju R., System Dynamics or Super Dynamics, Dynamica 4 (1977), [Łu75] Łukaszewicz R., Dynamika systemów zarządzania, PWN, Warszawa [Łu76] Łukaszewicz R., The direct form of structure models within System Dynamics, Dynamica 2 (1976). [Pu94] Pugh A. L., ed., Professional Dynamo 4.0 for Windows. Tutorial Guide, Pugh-Roberts Associates, Cambridge [Ra01] Radosiński E., Systemy informatyczne w dynamicznej analizie decyzji, PWN, Warszawa [Se98] Senge P.H., Piąta dyscyplina, Dom Wyd. ABC, Warszawa [Se02] Senge P. H., Piąta dyscyplina zbiór ćwiczeń, Oficyna Ekon., Warszawa 2002.

8 254 Metody formalne w SWO [St00] Sterman J. D., Business dynamics - system thinking and modeling for a complex world, Mc Graw-Hill, Boston LEARNING IN ORGANIZATION LIKE A FEEDBACK PROCESS IN VIRTUAL WORLD Abstract On the background of literature and own experiences, author has taken a problem of learning in organization like a feedback process in virtual world. The author has presented some elements of methodology of learning in organization by using simulation and optimization on models type System Dynamics, specially some remarks about: structure of experiments, embedding optimization in simulation and vice versa, developing the hybrid models on the base of System Dynamics structures. Key words: System Dynamics, Learning in organization, Hybrid models.

ARCHETYPY SYSTEMOWE - KLUCZ DO EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ (W) ORGANIZACJI

ARCHETYPY SYSTEMOWE - KLUCZ DO EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ (W) ORGANIZACJI ARCHETYPY SYSTEMOWE - KLUCZ DO EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ (W) ORGANIZACJI Streszczenie ElŜbieta Kasperska, Damian Słota Instytut Matematyki, Politechnika Śląska {e.kasperska, d.slota}@polsl.pl Celem pracy

Bardziej szczegółowo

ARCHETYP PRZYPADKOWI PRZECIWNICY SYMULACJA I OPTYMALIZACJA. BADANIA WŁASNE

ARCHETYP PRZYPADKOWI PRZECIWNICY SYMULACJA I OPTYMALIZACJA. BADANIA WŁASNE Prace Naukowe Instytutu Organizacji i Zarządzania Nr 80 Politechniki Wrocławskiej Nr 80 Studia i Materiały Nr 006 Elżbieta KASPERSKA * Elwira MATEJALOSA ** ss. 888 ARCHETYP PRZYPADKOWI PRZECIWNICY SYMULACJA

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania

Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Zarządzania Dr inż. Edmund Pawłowski Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania Modelowanie i projektowanie struktury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Informatyka studia stacjonarne pierwszego stopnia

Informatyka studia stacjonarne pierwszego stopnia #382 #379 Internetowy system obsługi usterek w sieciach handlowych (The internet systems of detection of defects in trade networks) Celem pracy jest napisanie aplikacji w języku Java EE. Główne zadania

Bardziej szczegółowo

Pracownia Inżynierii Procesowej

Pracownia Inżynierii Procesowej Pracownia Inżynierii Procesowej Aktualizacja oferty styczeń 2016 WŁAŚCICIEL mgr inż. Alicja Wróbel Absolwent Politechniki Opolskiej, Wydziału Zarzadzania i Inżynierii Produkcji Rysunek techniczny 2D 3D

Bardziej szczegółowo

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Adam Stawowy Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Summary: We present a meta-heuristic to combine Monte Carlo simulation with genetic algorithm for Capital

Bardziej szczegółowo

Information Architecture

Information Architecture Information Architecture KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Architektura Informacji Information Architecture Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Stanisław Skórka Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia)

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRODUKCJĄ ODLEWÓW W OPARCIU O TECHNIKĘ MODELOWANIA I SYMULACJI PRACY LINII ODLEWNICZYCH

ZARZĄDZANIE PRODUKCJĄ ODLEWÓW W OPARCIU O TECHNIKĘ MODELOWANIA I SYMULACJI PRACY LINII ODLEWNICZYCH ARCHIWUM ODLEWNICTWA 19/17 Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ZARZĄDZANIE PRODUKCJĄ ODLEWÓW W OPARCIU O TECHNIKĘ MODELOWANIA I

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2)

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Ewa Wołoszko Praca pisana pod kierunkiem Pani dr hab. Małgorzaty Doman Plan tego wystąpienia Teoria Narzędzia

Bardziej szczegółowo

FEEDBACK CONTROL OF ACOUSTIC NOISE AT DESIRED LOCATIONS

FEEDBACK CONTROL OF ACOUSTIC NOISE AT DESIRED LOCATIONS POLITECHNIKA SU^KA ZESZYTY NAUKOWE NM684 Marek PAWELCZYK FEEDBACK CONTROL OF ACOUSTIC NOISE AT DESIRED LOCATIONS SUB Gottingen 7 219 023 859 2006 A 3802 Gliwice 2005 CONTENTS Objective Structure. Contribution

Bardziej szczegółowo

Matlab - zastosowania Matlab - applications. Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Matlab - zastosowania Matlab - applications. Informatyka II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Matlab - zastosowania Matlab - applications A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH 1. Przedmiot nie wymaga przedmiotów poprzedzających 2. Treść przedmiotu Proces i cykl decyzyjny. Rola modelowania matematycznego w procesach decyzyjnych.

Bardziej szczegółowo

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki Stacjonarne. Wszystkie Katedra Inżynierii Produkcji Dr Sławomir Luściński

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki Stacjonarne. Wszystkie Katedra Inżynierii Produkcji Dr Sławomir Luściński KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOG-1066 Inżynieria systemów i analiza systemowa Systems engineering

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: SYSTEMY WSPOMAGANIA DECYZJI. Kod przedmiotu: Ecs 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny. Kierunek: Mechatronika 5. Specjalność: Techniki Komputerowe

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Załącznik nr 2 Odniesienie efektów kierunkowych do efektów obszarowych i odwrotnie Załącznik nr 2a - Tabela odniesienia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9. Część I. Rynek usług IT

Spis treści. Wstęp... 9. Część I. Rynek usług IT Spis treści Wstęp.............................................................. 9 Część I. Rynek usług IT Andrzej Chluski: Technologiczne aspekty rozwoju usług telemedycznych 13 Iwona Chomiak-Orsa: Rozwój

Bardziej szczegółowo

Metodological seminar

Metodological seminar AKADEMIA LEONA KOŹMIŃSKIEGO KOŹMIŃSKI UNIVERSITY SYLABUS PRZEDMIOTU NA ROK AKADEMICKI 2010/2011 SEMESTR zimowy/letni NAZWA PRZEDMIOTU/ Seminarium metodologiczne I rok NAZWA PRZEDMIOTU W JEZYKU ANGIELSKIM

Bardziej szczegółowo

Egzamin / zaliczenie na ocenę*

Egzamin / zaliczenie na ocenę* Zał. nr do ZW /01 WYDZIAŁ / STUDIUM KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim Identyfikacja systemów Nazwa w języku angielskim System identification Kierunek studiów (jeśli dotyczy): Inżynieria Systemów

Bardziej szczegółowo

LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016

LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016 LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016 ZARZĄDZANIE I STOPNIA studia stacjonarne 1 sem. PO-W08-ZZZ-ZP- -ST-IL-WRO (2015/2016) MAP008010W Matematyka 30 MAP008010C Matematyka

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Systemy Decision suport systems Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Poziom studiów: studia II stopnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. WSTĘP 13 Bibliografia 16

Spis treści. WSTĘP 13 Bibliografia 16 Przegląd uwarunkowań i metod oceny efektywności wykorzystania odnawialnych źródeł energii w budownictwie : praca zbiorowa / pod red. Joachima Kozioła. Gliwice, 2012 Spis treści WSTĘP 13 Bibliografia 16

Bardziej szczegółowo

Życiorys. Wojciech Paszke. 04/2005 Doktor nauk technicznych w dyscyplinie Informatyka. Promotor: Prof. Krzysztof Ga lkowski

Życiorys. Wojciech Paszke. 04/2005 Doktor nauk technicznych w dyscyplinie Informatyka. Promotor: Prof. Krzysztof Ga lkowski Życiorys Wojciech Paszke Dane Osobowe Data urodzin: 20 luty, 1975 Miejsce urodzin: Zielona Góra Stan Cywilny: Kawaler Obywatelstwo: Polskie Adres domowy pl. Cmentarny 1 67-124 Nowe Miasteczko Polska Telefon:

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Doktor inżynier Temat rozprawy: Analiza dynamiczna i sterowanie maszynami roboczymi posadowionymi podatnie

Tytuł: Doktor inżynier Temat rozprawy: Analiza dynamiczna i sterowanie maszynami roboczymi posadowionymi podatnie ŻYCIORYS Imię i nazwisko Adres zamieszkania Data i miejsce urodzenia Andrzej URBAŚ ul. Sikorskiego 50, 34-326 Zarzecze 28.11.1977, Łodygowice Wykształcenie szkoła średnia 1992-1997 studia magisterskie

Bardziej szczegółowo

Z-ZIP2-303z Zagadnienia optymalizacji Problems of optimization

Z-ZIP2-303z Zagadnienia optymalizacji Problems of optimization KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 0/03 Z-ZIP-303z Zagadnienia optymalizacji Problems of optimization A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

Informatyka, studia I stopnia (profil ogólnoakademicki) - wersja

Informatyka, studia I stopnia (profil ogólnoakademicki) - wersja Informatyka, studia I stopnia (profil ogólnoakademicki) - wersja 120327 Obszar kształcenia: nauki techniczne. Dziedzina: nauki techniczne. Dyscyplina: Informatyka. MNiSW WI PP Symb. Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Rozwiązywanie równań liniowych. Transmitancja. Charakterystyki częstotliwościowe

Rozwiązywanie równań liniowych. Transmitancja. Charakterystyki częstotliwościowe Zał. nr do ZW 33/01 WYDZIAŁ Informatyki i Zarządzania / STUDIUM KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim Modele systemów dynamicznych Nazwa w języku angielskim Dynamic Systems Models. Kierunek studiów (jeśli

Bardziej szczegółowo

E-learning jako kluczowy element organizacji opartej na wiedzy

E-learning jako kluczowy element organizacji opartej na wiedzy Jerzy Skrzypek Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie E-learning jako kluczowy element organizacji opartej na wiedzy W opracowaniu zaprezentowano koncepcję wirtualnej platformy organizacji, której głównym

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE STRATEGII BIZNESOWEJ

MODELOWANIE STRATEGII BIZNESOWEJ MODELOWANIE STRATEGII BIZNESOWEJ Małgorzata Łatuszyńska Wprowadzenie Strategia biznesowa jest jednym z waŝniejszych elementów koncepcji zarządzania strategicznego. Stanowi ona projekt zawierający zasadnicze

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY DYNAMIKI SYSTEMÓW DO MODELOWANIA I SYMULACJI ELEKTRONICZNYCH INSTRUMENTÓW PŁATNICZYCH

ZASTOSOWANIE METODY DYNAMIKI SYSTEMÓW DO MODELOWANIA I SYMULACJI ELEKTRONICZNYCH INSTRUMENTÓW PŁATNICZYCH ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 643 STUDIA INFORMATICA NR 27 2011 AGATA WAWRZYNIAK Uniwersytet Szczeciński ZASTOSOWANIE METODY DYNAMIKI SYSTEMÓW DO MODELOWANIA I SYMULACJI ELEKTRONICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: II stopnia (magisterskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania. Studia: II stopnia (magisterskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Temat: Układ sterowania płaszczyzną sterową o podwyższonej niezawodności 1. Analiza literatury. 2. Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych

Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Nazwa studiów podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku studiów, z którym jest związany

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE I SYMULACJA Kościelisko, 19-23 czerwca 2006r. Oddział Warszawski PTETiS Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej Polska Sekcja IEEE

MODELOWANIE I SYMULACJA Kościelisko, 19-23 czerwca 2006r. Oddział Warszawski PTETiS Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej Polska Sekcja IEEE ODELOWANIE I SYULACJA Kościelisko, 9-3 czerwca 006r. Oddział Warszawski PTETiS Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej Polska Sekcja IEEE SYSTE DO KOPUTEROWEGO ODELOWANIA I SYULACJI UKŁADÓW DYNAICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Jacek Skorupski pok. 251 tel konsultacje: poniedziałek , sobota zjazdowa

Jacek Skorupski pok. 251 tel konsultacje: poniedziałek , sobota zjazdowa Jacek Skorupski pok. 251 tel. 234-7339 jsk@wt.pw.edu.pl http://skorupski.waw.pl/mmt prezentacje ogłoszenia konsultacje: poniedziałek 16 15-18, sobota zjazdowa 9 40-10 25 Udział w zajęciach Kontrola wyników

Bardziej szczegółowo

W A R S Z T A T Y. na bazie efektów kształcenia PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI. PWSZ Skierniewice 17 maja 2011

W A R S Z T A T Y. na bazie efektów kształcenia PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI. PWSZ Skierniewice 17 maja 2011 PWSZ Skierniewice 17 maja 2011 KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI - budowa programów na bazie efektów kształcenia W A R S Z T A T Y DLA NAUK PRZYRODNICZYCH PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI PLAN WARSZTATÓW przygotowano

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Leonard Woroncow, Ewa Wachowicz Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWO WSPOMAGANE MODELOWANIE I SYMULACJA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH

KOMPUTEROWO WSPOMAGANE MODELOWANIE I SYMULACJA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH Z E S Z Y T Y N A U K O W E P O L I T E C H N I K I P O Z N AŃSKIEJ Nr 6 Budowa Maszyn i Zarządzanie Produkcją 2007 OLAF CISZAK KOMPUTEROWO WSPOMAGANE MODELOWANIE I SYMULACJA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH W pracy

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

Modelowanie przy uŝyciu arkusza kalkulacyjnego

Modelowanie przy uŝyciu arkusza kalkulacyjnego Wydział Odlewnictwa Wirtualizacja technologii odlewniczych Modelowanie przy uŝyciu Projektowanie informatycznych systemów zarządzania 2Modelowanie przy uŝyciu Modelowania przy uŝyciu Wprowadzenie Zasady

Bardziej szczegółowo

PEWNE METODY HYBRYDOWE W JEDNOKRYTERIALNEJ OPTYMALIZACJI KONSTRUKCJI SOME HYBRID METHODS FOR SINGLE CRITERIA DESIGN OPTIMIZATION

PEWNE METODY HYBRYDOWE W JEDNOKRYTERIALNEJ OPTYMALIZACJI KONSTRUKCJI SOME HYBRID METHODS FOR SINGLE CRITERIA DESIGN OPTIMIZATION STANISŁAW KRENICH PEWNE METODY HYBRYDOWE W JEDNOKRYTERIALNEJ OPTYMALIZACJI KONSTRUKCJI SOME HYBRID METHODS FOR SINGLE CRITERIA DESIGN OPTIMIZATION S t r e s z c z e n i e A b s t r a c t W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne stadiony systemy wspomagające projektowanie obiektów użyteczności publicznej. dr inż. Jarosław Wąs mgr inż.

Bezpieczne stadiony systemy wspomagające projektowanie obiektów użyteczności publicznej. dr inż. Jarosław Wąs mgr inż. Bezpieczne stadiony systemy wspomagające projektowanie obiektów użyteczności publicznej dr inż. Jarosław Wąs mgr inż. Robert Lubaś Plan prezentacji Kilka słów o autorach Cel naukowy Istniejący stan wiedzy

Bardziej szczegółowo

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA studia podyplomowe dla czynnych zawodowo nauczycieli szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 476 STUDIA INFORMATICA NR 21 MODELOWANIE PROCESÓW BIZNESOWYCH W UJĘCIU SYSTEMOWO-DYNAMICZNYM

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 476 STUDIA INFORMATICA NR 21 MODELOWANIE PROCESÓW BIZNESOWYCH W UJĘCIU SYSTEMOWO-DYNAMICZNYM ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 476 STUDIA INFORMATICA NR 21 2007 BARBARA KRÓLIKOWSKA MAŁGORZATA ŁATUSZYŃSKA MODELOWANIE PROCESÓW BIZNESOWYCH W UJĘCIU SYSTEMOWO-DYNAMICZNYM Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych

Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów automatyka i robotyka należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk technicznych i jest powiązany z takimi kierunkami studiów jak: mechanika

Bardziej szczegółowo

KARTAKURSU. Efekty kształcenia dla kursu Student: W01wykazuje się znajomością podstawowych koncepcji, zasad, praw i teorii obowiązujących w fizyce

KARTAKURSU. Efekty kształcenia dla kursu Student: W01wykazuje się znajomością podstawowych koncepcji, zasad, praw i teorii obowiązujących w fizyce KARTAKURSU Nazwa Modelowanie zjawisk i procesów w przyrodzie Nazwa w j. ang. Kod Modelling of natural phenomena and processes Punktacja ECTS* 1 Koordynator Dr Dorota Sitko ZESPÓŁDYDAKTYCZNY: Dr Dorota

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 37, s. 141-146, Gliwice 2009 ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN KRZYSZTOF HERBUŚ, JERZY ŚWIDER Instytut Automatyzacji Procesów

Bardziej szczegółowo

Technologie Internetowe i Algorytmy

Technologie Internetowe i Algorytmy Technologie Internetowe i Algorytmy Katedra Algorytmów i Modelowania Systemów Cel Chcemy zapewnić absolwentom: dobre przygotowanie teoretyczne znajomość nowoczesnych technologii Profil absolwenta Przedmioty

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Inżynieria oprogramowania, Sieci komputerowe Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium MODELOWANIE I SYMULACJA Modelling

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Test kwalifikacyjny obejmuje weryfikację efektów kształcenia oznaczonych kolorem szarym, efektów: K_W4 (!), K_W11-12, K_W15-16,

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Laboratorium z przedmiotu Programowanie obiektowe - zestaw 02 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z praktycznymi aspektami projektowania oraz implementacji klas i obiektów z wykorzystaniem dziedziczenia.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08 Spis treści Wstęp.............................................................. 7 Część I Podstawy analizy i modelowania systemów 1. Charakterystyka systemów informacyjnych....................... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA SPECJALNOŚCIOWE

ZAGADNIENIA SPECJALNOŚCIOWE (ARK) Komputerowe sieci sterowania 1.Zaawansowane metody wyznaczania parametrów regulatorów 2.Mechanizmy innowacyjne. 3.Sieci neuronowe w modelowaniu obiektów dynamicznych. 4.Zasady projektowania i zastosowania

Bardziej szczegółowo

Zakład Sterowania Systemów

Zakład Sterowania Systemów Zakład Sterowania Systemów Zespół ZłoŜonych Systemów Kierownik zespołu: prof. dr hab. Krzysztof Malinowski Tematyka badań i prac dyplomowych: Projektowanie algorytmów do podejmowania decyzji i sterowania

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SYMULACJI KOMPUTEROWEJ Z ELEMENTAMI GRAFIKI 3D DO PROJEKTOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH

ZASTOSOWANIE SYMULACJI KOMPUTEROWEJ Z ELEMENTAMI GRAFIKI 3D DO PROJEKTOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH Dr inż. Waldemar Małopolski, email: malopolski@mech.pk.edu.pl Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny ZASTOSOWANIE SYMULACJI KOMPUTEROWEJ Z ELEMENTAMI GRAFIKI 3D DO PROJEKTOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE Seweryn SPAŁEK Streszczenie: Zarządzanie projektami staje się coraz bardziej powszechne w przedsiębiorstwach produkcyjnych, handlowych

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH

INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH Tadeusz Kasprowicz 1 http://sipb.sggw.pl Warszawa 2014 1. Wprowadzenie INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH Przedsięwzięcie budowlane [1, 2, 3] to splot współzależnych działań, których celem jest zaspokojenie

Bardziej szczegółowo

Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej

Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania Instytut Inżynierii Produkcji Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej Dr inż. Andrzej Loska VII Konferencja Utrzymanie

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE METOD OPTYMALIZACJI DO ESTYMACJI ZASTĘPCZYCH WŁASNOŚCI MATERIAŁOWYCH UZWOJENIA MASZYNY ELEKTRYCZNEJ

WYKORZYSTANIE METOD OPTYMALIZACJI DO ESTYMACJI ZASTĘPCZYCH WŁASNOŚCI MATERIAŁOWYCH UZWOJENIA MASZYNY ELEKTRYCZNEJ MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISNN 1896-771X 3, s. 71-76, Gliwice 006 WYKORZYSTANIE METOD OPTYMALIZACJI DO ESTYMACJI ZASTĘPCZYCH WŁASNOŚCI MATERIAŁOWYCH UZWOJENIA MASZYNY ELEKTRYCZNEJ TOMASZ CZAPLA MARIUSZ

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ:

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ: ANALIZA SYSTEMOWA ANALIZA SYSTEMOWA: zbiór metod i technik analitycznych, ocenowych i decyzyjnych, służących racjonalnemu rozwiązywaniu systemowych sytuacji decyzyjnych, badanie wspomagające działania

Bardziej szczegółowo

Badania operacyjne. Dr hab. inż. Adam Kasperski, prof. PWr. Pokój 509, budynek B4 adam.kasperski@pwr.edu.pl Materiały do zajęć dostępne na stronie:

Badania operacyjne. Dr hab. inż. Adam Kasperski, prof. PWr. Pokój 509, budynek B4 adam.kasperski@pwr.edu.pl Materiały do zajęć dostępne na stronie: Badania operacyjne Dr hab. inż. Adam Kasperski, prof. PWr. Pokój 509, budynek B4 adam.kasperski@pwr.edu.pl Materiały do zajęć dostępne na stronie: www.ioz.pwr.wroc.pl/pracownicy/kasperski Forma zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Algorytmy ewolucyjne

Algorytmy ewolucyjne Algorytmy ewolucyjne wprowadzenie Piotr Lipiński lipinski@ii.uni.wroc.pl Piotr Lipiński Algorytmy ewolucyjne p.1/16 Cel wykładu zapoznanie studentów z algorytmami ewolucyjnymi, przede wszystkim nowoczesnymi

Bardziej szczegółowo

SVN. 10 października 2011. Instalacja. Wchodzimy na stronę http://tortoisesvn.tigris.org/ i pobieramy aplikację. Rysunek 1: Instalacja - krok 1

SVN. 10 października 2011. Instalacja. Wchodzimy na stronę http://tortoisesvn.tigris.org/ i pobieramy aplikację. Rysunek 1: Instalacja - krok 1 SVN 10 października 2011 Instalacja Wchodzimy na stronę http://tortoisesvn.tigris.org/ i pobieramy aplikację uruchamiany ponownie komputer Rysunek 1: Instalacja - krok 1 Rysunek 2: Instalacja - krok 2

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Podstawy modelowania i symulacji

KARTA KURSU. Podstawy modelowania i symulacji KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Podstawy modelowania i symulacji Foundations of modeling and simulation Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator prof. dr hab. Władimir Mitiuszew Zespół dydaktyczny: prof. dr

Bardziej szczegółowo

Analiza motywacyjnie zgodnych decyzji w wielokryterialnym przetargu

Analiza motywacyjnie zgodnych decyzji w wielokryterialnym przetargu AUTOMATYKA 2011 Tom 15 Zeszyt 2 Lech Kruœ*, Jan Skorupiñski**, Eugeniusz Toczy³owski** Analiza motywacyjnie zgodnych decyzji w wielokryterialnym przetargu 1. Wprowadzenie Prezentowana praca wykonywana

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Temat: Analiza właściwości pilotażowych samolotu Specjalność: Pilotaż lub Awionika 1. Analiza stosowanych kryteriów

Bardziej szczegółowo

BADANIA MODELU WIELOPOZIOMOWEGO FALOWNIKA PRĄDU

BADANIA MODELU WIELOPOZIOMOWEGO FALOWNIKA PRĄDU Leszek WOLSKI BADANIA MODELU WIELOPOZIOMOWEGO FALOWNIKA PRĄDU STRESZCZENIE W pracy przedstawiono wyniki badań nad wielopoziomowym falownikiem prądu. Koncepcja sterowania proponowanego układu falownika

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Systemy ekspertowe w zarządzaniu firmą Expert systems in enterprise management Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab. Sem. Proj.

Bardziej szczegółowo

Język programowania komputerów kwantowych oparty o model macierzy gęstości

Język programowania komputerów kwantowych oparty o model macierzy gęstości oparty o model macierzy gęstości (Promotorski) Piotr Gawron Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN 13 grudnia 2008 Plan wystąpienia Wstęp Motywacja Teza pracy Model obliczeń kwantowych Operacje

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI KARTA PRZEDMIOTU

WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI KARTA PRZEDMIOTU Zał. nr do ZW WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim BADANIA OPERACYJNE Nazwa w języku angielskim Operational research Kierunek studiów (jeśli dotyczy): Matematyka

Bardziej szczegółowo

Analityk i współczesna analiza

Analityk i współczesna analiza Analityk i współczesna analiza 1. Motywacje 2. Analitycy w IBM RUP 3. Kompetencje analityka według IIBA BABOK Materiały pomocnicze do wykładu z Modelowania i Analizy Systemów na Wydziale ETI PG. Ich lektura

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA PARAMETRÓW PROCESU WYTWARZANIA OPROGRAMOWANIA. Maciej Grabowski, Małgorzata Łatuszyńska

ESTYMACJA PARAMETRÓW PROCESU WYTWARZANIA OPROGRAMOWANIA. Maciej Grabowski, Małgorzata Łatuszyńska ESTYMACJA PARAMETRÓW PROCESU WYTWARZANIA OPROGRAMOWANIA. Maciej Grabowski, Małgorzata Łatuszyńska Wprowadzenie Wytwarzanie oprogramowania to jeden z typów projektów informatycznych. Proces wytwarzania

Bardziej szczegółowo

Analiza i projekt systemu pracy grupowej z zastosowaniem metodyki SCRUM w technologii SharePoint Karolina Konstantynowicz

Analiza i projekt systemu pracy grupowej z zastosowaniem metodyki SCRUM w technologii SharePoint Karolina Konstantynowicz Analiza i projekt systemu pracy grupowej z zastosowaniem metodyki SCRUM w technologii SharePoint Karolina Konstantynowicz Promotor dr inż. Szymon Supernak Warszawa, 22.05.2014 Plan prezentacji 1. Cel i

Bardziej szczegółowo

Przygotowywanie wniosku (planowanie projektu)

Przygotowywanie wniosku (planowanie projektu) 7. Program Ramowy: (planowanie projektu) dr Jacek Firlej Uruchamianie projektu w 7PR algorytm postępowania Pomysł na projekt czy odpowiedni dla 7PR? Trudności w realizowaniu pomysłu w ramach 7PR: - ograniczona

Bardziej szczegółowo

Wstęp do sieci neuronowych laboratorium 01 Organizacja zajęć. Perceptron prosty

Wstęp do sieci neuronowych laboratorium 01 Organizacja zajęć. Perceptron prosty Wstęp do sieci neuronowych laboratorium 01 Organizacja zajęć. Perceptron prosty Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2012-10-03 Projekt pn. Wzmocnienie potencjału

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury

Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Paweł PTAK Politechnika Częstochowska, Polska Projektowanie i symulacja systemu pomiarowego do pomiaru temperatury Wstęp Temperatura należy do grupy podstawowych wielkości fizycznych. Potrzeba pomiarów

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Struktury i Algorytmy Wspomagania Decyzji Zadanie projektowe 2 Czas realizacji: 6 godzin Maksymalna liczba

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Wydział Informatyki i Zarządzania STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Dr Agnieszka Bojnowska Symulacja komputerowa Gra pojęcie wieloznaczne - forma współzawodnictwa

Bardziej szczegółowo

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki. Niestacjonarne. Zarządzanie logistyczne Katedra Inżynierii Produkcji Dr Sławomir Luściński

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki. Niestacjonarne. Zarządzanie logistyczne Katedra Inżynierii Produkcji Dr Sławomir Luściński KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOGN1-1071 Techniki komputerowe we wspomaganiu decyzji logistycznych

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 000-2/6/2013 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 21 marca 2013 r.

Uchwała Nr 000-2/6/2013 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 21 marca 2013 r. Uchwała Nr 000-2/6/2013 Senatu Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu z dnia 21 marca 2013 r. w sprawie: 1) określenia przez Senat efektów kształcenia dla programu

Bardziej szczegółowo

Badania w sieciach złożonych

Badania w sieciach złożonych Badania w sieciach złożonych Grant WCSS nr 177, sprawozdanie za rok 2012 Kierownik grantu dr. hab. inż. Przemysław Kazienko mgr inż. Radosław Michalski Instytut Informatyki Politechniki Wrocławskiej Obszar

Bardziej szczegółowo

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01 Efekty dla studiów drugiego stopnia profil ogólnoakademicki, na kierunku Informatyka w języku polskim, na specjalnościach Metody sztucznej inteligencji oraz Projektowanie systemów CAD/CAM, na Wydziale

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Wydział Zarządzania Sylabus

Uniwersytet Warszawski Wydział Zarządzania Sylabus Uniwersytet Warszawski Wydział Zarządzania Sylabus Formularz opisu (formularz sylabusa) dotyczy studiów I i II stopnia A. Informacje ogólne (wypełnia koordynator z wyjątkiem pól Kod, Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAMOWANIE ROBÓT BUDOWLANYCH Z MINIMALIZACJĄ ŚREDNIEGO POZIOMU ZATRUDNIENIA

HARMONOGRAMOWANIE ROBÓT BUDOWLANYCH Z MINIMALIZACJĄ ŚREDNIEGO POZIOMU ZATRUDNIENIA HARMONOGRAMOWANIE ROBÓT BUDOWLANYCH Z MINIMALIZACJĄ ŚREDNIEGO POZIOMU ZATRUDNIENIA Wojciech BOśEJKO, Zdzisław HEJDUCKI, Michał PODOLSKI, Mariusz UCHROŃSKI Streszczenie: w pracy proponujemy zastosowanie

Bardziej szczegółowo

AUTO-STROJENIE REGULATORA TYPU PID Z WYKORZYSTANIEM LOGIKI ROZMYTEJ

AUTO-STROJENIE REGULATORA TYPU PID Z WYKORZYSTANIEM LOGIKI ROZMYTEJ POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 75 Electrical Engineering 2013 Łukasz NIEWIARA* Krzysztof ZAWIRSKI* AUTO-STROJENIE REGULATORA TYPU PID Z WYKORZYSTANIEM LOGIKI ROZMYTEJ Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami Kierunkowy efekt kształcenia - symbol K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Kierunkowy efekt

Bardziej szczegółowo

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z podstawowymi metodami i technikami analizy finansowej na podstawie nowoczesnych instrumentów finansowych

Bardziej szczegółowo

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF)

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Gliwice, Poland, 28th February 2014 Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Krzysztof A. Cyran The project has received Community research funding under the 7th Framework

Bardziej szczegółowo

K.Pieńkosz Badania Operacyjne Wprowadzenie 1. Badania Operacyjne. dr inż. Krzysztof Pieńkosz

K.Pieńkosz Badania Operacyjne Wprowadzenie 1. Badania Operacyjne. dr inż. Krzysztof Pieńkosz K.Pieńkosz Wprowadzenie 1 dr inż. Krzysztof Pieńkosz Instytut Automatyki i Informatyki Stosowanej Politechniki Warszawskiej pok. 560 A tel.: 234-78-64 e-mail: K.Pienkosz@ia.pw.edu.pl K.Pieńkosz Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Politechnika Poznańska Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Joanna Józefowska POZNAŃ 2010/11 Spis treści Rozdział 1. Metoda programowania dynamicznego........... 5

Bardziej szczegółowo

Metody Ilościowe w Socjologii

Metody Ilościowe w Socjologii Metody Ilościowe w Socjologii wykład 4 BADANIA OPERACYJNE dr inż. Maciej Wolny AGENDA I. Badania operacyjne podstawowe definicje II. Metodologia badań operacyjnych III. Wybrane zagadnienia badań operacyjnych

Bardziej szczegółowo

BADANIE SYMULACYJNE JEDNOFAZOWEJ PRZERWY W ZASILANIU ORAZ PONOWNEGO ZAŁĄCZENIA NAPIĘCIA ZASILANIA NA DYNAMIKĘ SILNIKA INDUKCYJNEGO

BADANIE SYMULACYJNE JEDNOFAZOWEJ PRZERWY W ZASILANIU ORAZ PONOWNEGO ZAŁĄCZENIA NAPIĘCIA ZASILANIA NA DYNAMIKĘ SILNIKA INDUKCYJNEGO Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 77/007 53 Stanisław Potrawka, Romana Sikora-Iliew AGH, Kraków BADANIE SYMULACYJNE JEDNOFAZOWEJ PRZERWY W ZASILANIU ORAZ PONOWNEGO ZAŁĄCZENIA NAPIĘCIA ZASILANIA

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Efekty dla programu : Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji Specjalności: Inżynieria produkcji surowcowej, Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE RACHUNKU OPERATORÓW MIKUS- IŃSKIEGO W PEWNYCH ZAGADNIENIACH DYNAMIKI KONSTRUKCJI

ZASTOSOWANIE RACHUNKU OPERATORÓW MIKUS- IŃSKIEGO W PEWNYCH ZAGADNIENIACH DYNAMIKI KONSTRUKCJI Budownictwo 18 Mariusz Poński ZASTOSOWANIE RACHUNKU OPERATORÓW MIKUS- IŃSKIEGO W PEWNYCH ZAGADNIENIACH DYNAMIKI KONSTRUKCJI 1. Metody transformacji całkowych Najczęściej spotykaną metodą rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Odkrywanie algorytmów kwantowych za pomocą programowania genetycznego

Odkrywanie algorytmów kwantowych za pomocą programowania genetycznego Odkrywanie algorytmów kwantowych za pomocą programowania genetycznego Piotr Rybak Koło naukowe fizyków Migacz, Uniwersytet Wrocławski Piotr Rybak (Migacz UWr) Odkrywanie algorytmów kwantowych 1 / 17 Spis

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne techniki informatyczne Program: 1. Sztuczna inteligencja. a) definicja; b) podział: Systemy ekspertowe Algorytmy ewolucyjne Logika rozmyta Sztuczne sieci neuronowe c) historia; 2. Systemy eksperckie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KINEMATYKA I DYNAMIKA MANIPULATORÓW I ROBOTÓW Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Systemy sterowania Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Tadeusz SZKODNY. POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE Nr 1647 MODELOWANIE I SYMULACJA RUCHU MANIPULATORÓW ROBOTÓW PRZEMYSŁOWYCH

Tadeusz SZKODNY. POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE Nr 1647 MODELOWANIE I SYMULACJA RUCHU MANIPULATORÓW ROBOTÓW PRZEMYSŁOWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE Nr 1647 Tadeusz SZKODNY SUB Gottingen 217 780 474 2005 A 3014 MODELOWANIE I SYMULACJA RUCHU MANIPULATORÓW ROBOTÓW PRZEMYSŁOWYCH GLIWICE 2004 SPIS TREŚCI WAŻNIEJSZE OZNACZENIA

Bardziej szczegółowo