UCZENIE SIĘ ORGANIZACJI JAKO PROCES SPRZĘśENIA ZWROTNEGO, REALIZOWANEGO PRZEZ EKSPERYMENTOWANIE W ŚWIECIE WIRTUALNYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "UCZENIE SIĘ ORGANIZACJI JAKO PROCES SPRZĘśENIA ZWROTNEGO, REALIZOWANEGO PRZEZ EKSPERYMENTOWANIE W ŚWIECIE WIRTUALNYM"

Transkrypt

1 UCZENIE SIĘ ORGANIZACJI JAKO PROCES SPRZĘśENIA ZWROTNEGO, REALIZOWANEGO PRZEZ EKSPERYMENTOWANIE W ŚWIECIE WIRTUALNYM Streszczenie ElŜbieta Kasperska Instytut Matematyki Politechnika Śląska ul. Kaszubska 23, Gliwice Dorobek wielu lat pracy naukowo-badawczej (i częściowo, wdroŝeniowej) pozwolił na zebranie "całości", którą autorka ośmieliła się nazwać: "metodologią uczenia się organizacji przy wykorzystaniu symulacji i optymalizacji na modelach typu Dynamiki Systemowej". Obecnie autorka prezentuje pewne wybrane elementy tej metodologii, a w szczególności strukturę eksperymentów symulacyjnych i optymalizacyjnych na modelach typu SD, uwagi na temat włoŝenia optymalizacji w symulację i vice versa oraz pewne wytyczne rozwoju metody SD w kierunku koncepcji hybrydowych. Słowa kluczowe: Dynamika Systemowa, Uczenie się organizacji, Modele hybrydowe. 1. Wprowadzenie W swojej najnowszej pracy Sterman [St00] stawia pytanie: jakie są wymagania dla osiągnięcia sukcesu w uczeniu się w złoŝonych systemach? (w oryginale:,,what are the requirements for successful learning in complex system?). Stwierdza on, Ŝe (cyt.) "musimy uwaŝać na wszystkie utrudnienia w procesie uczenia się". Rysunek 1 przedstawia funkcjonowanie sprzęŝeń zwrotnych w procesie uczenia się, wraz z wymiennieniem tych utrudnień.

2 248 Metody formalne w SWO Rys 1. Wyidealizowany proces uczenia się. Efektywne uczenie się pociąga za sobą ciągłe eksperymentowanie zarówno w świecie wirtualnym, jak i rzeczywistym. SprzęŜenia z obu tych światów "informują" rozwój modeli myślowych, modeli formalnych i projekt eksperymentów dla następnej iteracji (wg. [St00, str. 34], tłumaczenie autorki) Ramy artykułu nie pozwalają na szczegółową analizę wszystkich elementów (zainteresowanych autorka odsyła do oryginału Stermana [St00]). Autorka pragnie się jednak zatrzymać na pewnych aspektach "świata wirtualnego", zazna-

3 Uczenie się organizacji jako proces sprzęŝenia zwrotnego czonego na rysunku 1. Ma on bowiem pewne istotne atrybuty, m.in.: zabezpiecza mało kosztowne laboratorium dla procesu uczenia się. Świat wirtualny pozwala by czas i przestrzeń były "ściśnięte" lub "rozszerzone". Działania mogą być powtarzane w takich samych lub zmiennych warunkach. MoŜna zatrzymać działanie i je ponowić. Decyzje, które są niebezpieczne, niewykonalne czy nieetyczne w realnym świecie mogą być podjęte w świecie wirtualnym. Tak więc, moŝna podjąć kontrolowany eksperyment i opóźnienie czasowe w procesie uczenia się moŝe być wysoce zredukowane. W świecie wirtualnym moŝna testować strategie ekstremalne (prowadzące nawet do katastrof), co zwykle pozwala ujawnić duŝo informacji o strukturze i dynamice systemu. Po tych uwagach ogólnych, czas przejść do istotnego celu pracy, tj. prezentacji wybranych elementów metodologii uczenia się organizacji przy wykorzystaniu symulacji i optymalizacji na modelach typu SD. 2. Wybrane elementy metodologii uczenia się organizacji, przy wykorzystaniu symulacji i optymalizacji na modelach typu SD Autorka pragnie zwrócić uwagę na pewne wybrane elementy powyŝszej metodologii. Elementami tymi będą: struktura eksperymentów symulacyjnych i~optymalizacyjnych na modelach SD, uwagi na temat włoŝenia optymalizacji w symulację i vice versa (na tle ogólnej teorii optymalizacji), wytyczne rozwoju metody SD w kierunku koncepcji hybrydowych. Problematykę struktur eksperymentowania symulacyjnego i optymalizacyjnego na modelach SD, autorka podjęła juŝ w pracy [KaML03]. Sformułowała w niej zasadę tak zwanego trójwymiarowego, a właściwie trójpłaszczyznowego, budowania eksperymentów na modelach, wywodzących się z SD. KaŜda z płaszczyzn reprezentuje specyficzny rodzaj badań (ogólnie mówiąc, punkt widzenia na modelowanie i symulację z wykorzystaniem SD). Jedna z płaszczyzn to klasyczna symulacja "what if?". Druga płaszczyzna to badania deskryptywno-wyjaśniające gdzie eksperymenty mają charakter prób i błędów (w celu zbadania wraŝliwości parametrów systemu). Trzecia płaszczyzna to badania normatywne, a mówiąc dokładniej optymalizacyjne (minimalizacja lub maksymalizacja wybranych funkcji celu). Ideę trzypłaszczyznowej struktury eksperymentowania, autorka przedstawiła na rysunku 2.

4 250 Metody formalne w SWO Rys 2. Ogólna idea trójpłaszczyznowej struktury eksperymentów (pomysł autorki z pracy [KaML03] W oparciu o tą ideę autorka zrealizowała szereg eksperymentów, których warunki wyznaczyło "przecięcie" trzech płaszczyzn prezentowanej struktury. Zainteresowany Czytelnik moŝe poznać wyniki tych eksperymentów na modelach np. DYNBALANCE(3-1-II), DYNBALANCE(2-2), zbudowanych przez autorkę (patrz [KaML03,KaSł03,Ka02a]). Poświęcimy teraz uwagę drugiemu elementowi metodologii. Zagadnieniu włoŝenia optymalizacji w symulację, na modelach typu SD, i vice versa, autorka poświęciła uwagę w kilku pracach ostatnich lat, np. [KaSł00, KMLS00a, KMLS01, Ka02a, KaSł03, KaML03]. WłoŜenie optymalizacji w symulację na modelach SD, wg. pomysłu autorki, pozwoliło minimalizować normę róŝnicy: Ax-b przy warunku x>=0. Nie wdając się w szczegóły (zainteresowanego Czytelnika odsyłam do wzmiankowanych prac), autorka podkreśla, Ŝe norma reprezentuje "dopasowanie się" (wg. kwadratów odchyłek) bilansu określonych mediów produkcyjnych, ich kosztów lub innych charakterystycznych cech (modelowanych w ujęciu SD). Odwołanie się do ogólnej teorii optymalizacji pozwoliło na sformułowanie tak zwanych "pseudodualnych", dynamicznych zadań maksymalizacji zysku i minimalizacji kosztów. Autorka pragnie dalej rozwijać ten kierunek i wróci do tych zagadnień w uwagach końcowych. Ostatnim z wybranych aspektów metodologii uczenia się organizacji z wykorzystaniem modeli SD jest rozwój Dynamiki Systemowej w kierunku koncepcji hybrydowych. Autorka zajmuje się systemowym podejściem do modelowania i symulacji, jakim jest SD, juŝ od ponad 20-tu lat. JuŜ w swojej pracy [Ka90], zaproponowała rozszerzenie modelowania wielu cech strumieni (jako jednego z podstawowych elementów modeli SD), oprócz klasycznego: natęŝe-

5 Uczenie się organizacji jako proces sprzęŝenia zwrotnego nia. Później wracała do tego pomysłu w pracy [KaSł00] oraz w pracach [KMLS00a, KMLS00b, KMLS01, Ka02a]. Modelowanie kilku cech strumieni, wymagało "włoŝenia" bilansu macierzowego (typu układu nadokreślonego) do klasycznej struktury SD, co zrealizowano przy uŝyciu języka symulacyjnego Professional Dynamo [Pu94]. Język ten, w odróŝnieniu od starszej wersji, nie ma moŝliwości korzystania z bibliotek np. Fortranu. Tak więc, zrealizowanie np. modelu hybrydowego, który odwzorowuje optymalne (w sensie programowania liniowego) decyzje "włoŝone" w dynamiczny model typu SD, nastręcza sporo trudności (ten pomysł autorki opisano w najnowszej pracy [KaSł03]). MoŜliwości budowy innych "hybryd" na bazie SD są ogromne. Spotkać juŝ moŝna propozycje np. wykorzystania algorytmów genetycznych czy metod ekspertów (patrz [Ra01, Gr02]). 3. Uwagi i wnioski końcowe Celem pracy było przedstawienie procesu uczenia się organizacji jako sprzę- Ŝenia zwrotnego realizowanego przez eksperymenty w świecie wirtualnym. Mówiąc dokładniej, autorka pragnęła przedstawić wybrane elementy metodologii tego procesu, z wykorzystaniem symulacji i optymalizacji na modelach typu SD. Obecnie, na koniec, po tych rozwaŝaniach, w oparciu o literaturę przedmiotu oraz doświadczenie szeregu lat pracy, autorka sformułuje kilka wniosków: Rozwój modeli hybrydowych, na bazie modeli typu SD, wymaga dalszych prac teoretycznych nad koncepcją "wkładania" rozwiązań optymalizacyjnych w klasyczne modele SD (bądź jako układy nadokreślone modelujące bilanse macierzowe, bądź jako "generatory programowania liniowego" wg. znanych metod np. sympleksu). Wydaje się, Ŝe osiągnięte dotychczas wyniki teoretyczne i eksperymentalne mogą być weryfikowane w praktyce (co wymaga znalezienia odpowiedniego obiektu badań i aplikacji czyli tzw. sponsora). Autorka obecnie posiada doświadczenie w uŝyciu języków symulacyjnych: Professional Dynamo i COSMIC & COSMOS [Co94, Pu94]. Wydaje się celowym poznanie innych pakietów do modelowania i symulacji w konwencji SD (z ewentualnymi hybrydowymi "nadbudówkami") by w przyszłości móc oferować róŝne, pod względem moŝliwości technicznych, symulatory. Na koniec autorka pragnie podziękować dr. Damianowi Słocie i mgr Elwirze Mateji-Losie za wieloletnią współpracę w zakresie realizacji programów przy uŝyciu dostępnych w Instytucie Matematyki języków symulacyjnych, sprowadzonych z USA i Wielkiej Brytanii, przy akceptacji dyrektora Instytutu prof. Radosława Grzymkowskiego.

6 252 Metody formalne w SWO Literatura [CoWo80] Coyle R. G., Wolsterholm E. P., Modelling discrete events in System Dynamics models - a case study, Dynamica 6 (I) (1980), [Co94] Coyle R. G., ed., Cosmic and Cosmos. User manuals, The Cosmic Holding Co, London [Co96] Coyle R. G., System Dynamics Modelling. A Practical Approach, Chapman & Hall, London [Co98] Coyle R. G., The practice System Dynamics: milestones, lessons and ideas from 30 years experience, System Dynamics Rev. 14 (1998), [Co99] Coyle R. G., Simulation by repeated optimisation, J. Opt. R. S. 50 (1999), [Fo61] Forrester J. W., Industrial Dynamics, MIT Press, Massachusetts [Fo69] Forrester J. W., Urban Dynamics, MIT Press, Massachusetts [Fo71] Forrester J. W., World Dynamics, Wright-Allen Press, Massachusetts1971. [Fo72] Forrester J. W., Principles of Systems, Cambridge Press, Massachusetts [Fo75] Forrester J. W., Collected papers of Jay W. Forrester, Cambridge Press\Wright Allen Press, Massachusetts [Gr02] Grossman B., Policy optimization in Dynamic Models with Genetic Algorithms, in: Proc. 20 International Conference of the System Dynamics Society, P. I. Davidsen, E. Mollona, V. G. Diker, R. S. Langer, J. I. Rowe, ed., SDS, Palermo 2002, [Ka90] Kasperska E., Metodyka badań symulacyjnych dla wspomagania planowania i organizowania w przedsięebiorstwie przemysłowym o produkcji ciągłej, praca doktorska, Zakład Nauk Zarządzania PAN, Warszawa [KaSł00] Kasperska E., Słota D., Metody matematyczne w zarządzaniu w ujęciu Dynamiki Systemowej, wyd. II, Wyd. Pol. Śl., Gliwice [KMLS00a] Kasperska E., Mateja-Losa E., Słota D., Some extension of System Dynamics method - theoretical aspects, in: Proc. 16th IMACS World Congress, M. Deville, R. Owens, ed., IMACS, Lausanne 2000, , 1-6. [KMLS00b] Kasperska E., Mateja-Losa E., Słota D., Some extension of System Dynamics method - practical aspects, in: Proc. 16th IMACS World Congress, M. Deville, R. Owens, ed., IMACS, Lausanne 2000, , 1-6.

7 Uczenie się organizacji jako proces sprzęŝenia zwrotnego [KMLS01] Kasperska E., Mateja-Losa E., Słota D., Some dynamics balance of production via optimization and simulation within System Dynamics method, in: Proc. 19th International Conference of the System Dynamics Society, J. H. Hines, V. G. Diker, R. S. Langer, J. I. Rowe, ed., SDS, Atlanta 2001, [KMLS02] Kasperska E., Mateja-Losa E., Słota D., Optimal dynamical balance of raw materials - some concept of embedding optimization in simulation on system dynamics models and vice versa, in: Proc. 20 International Conference of the System Dynamics Society, P. I. Davidsen, E. Mollona, V. G. Diker, R. S. Langer, J. I. Rowe, ed., SDS, Palermo 2002, [Ka02a] Kasperska E., Cybernetic formulation of some functions of management - types of simulation and optimization approaches within the System Dynamics method, in: Proc. 20 International Conference of the System Dynamics Society, P. I. Davidsen, E. Mollona, V. G. Diker, R. S. Langer, J. I. Rowe, ed., SDS, Palermo 2002, [Ka02b] Kasperska E., Supporting the decision in organization by the inteligent simulation package Cosmic and Cosmos}, Pr. Nauk. Akad. Ekonom. w Katowicach, "Support Systems in Organization" (2002), [KaSł03] Kasperska E., Słota D., Two different methods of embedding the optimization in simulation on model DYNBALANCE(2-2), in: Proc. 21 International Conference of the System Dynamics Society, SDS, New York 2003 (in print). [KaML03] Kasperska E., Mateja-Losa E., The structure of simulation and optimization experiments on model DYNBALANCE(3-1-II), in: Proc. 21 International Conference of the System Dynamics Society, SDS, New York 2003 (in print). [Ke77] Keloharju R., System Dynamics or Super Dynamics, Dynamica 4 (1977), [Łu75] Łukaszewicz R., Dynamika systemów zarządzania, PWN, Warszawa [Łu76] Łukaszewicz R., The direct form of structure models within System Dynamics, Dynamica 2 (1976). [Pu94] Pugh A. L., ed., Professional Dynamo 4.0 for Windows. Tutorial Guide, Pugh-Roberts Associates, Cambridge [Ra01] Radosiński E., Systemy informatyczne w dynamicznej analizie decyzji, PWN, Warszawa [Se98] Senge P.H., Piąta dyscyplina, Dom Wyd. ABC, Warszawa [Se02] Senge P. H., Piąta dyscyplina zbiór ćwiczeń, Oficyna Ekon., Warszawa 2002.

8 254 Metody formalne w SWO [St00] Sterman J. D., Business dynamics - system thinking and modeling for a complex world, Mc Graw-Hill, Boston LEARNING IN ORGANIZATION LIKE A FEEDBACK PROCESS IN VIRTUAL WORLD Abstract On the background of literature and own experiences, author has taken a problem of learning in organization like a feedback process in virtual world. The author has presented some elements of methodology of learning in organization by using simulation and optimization on models type System Dynamics, specially some remarks about: structure of experiments, embedding optimization in simulation and vice versa, developing the hybrid models on the base of System Dynamics structures. Key words: System Dynamics, Learning in organization, Hybrid models.

Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania

Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania Politechnika Poznańska, Wydział Inżynierii Zarządzania Dr inż. Edmund Pawłowski Przedsiębiorstwo zwinne. Projektowanie systemów i strategii zarządzania Modelowanie i projektowanie struktury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Adam Stawowy Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Summary: We present a meta-heuristic to combine Monte Carlo simulation with genetic algorithm for Capital

Bardziej szczegółowo

Pracownia Inżynierii Procesowej

Pracownia Inżynierii Procesowej Pracownia Inżynierii Procesowej Aktualizacja oferty styczeń 2016 WŁAŚCICIEL mgr inż. Alicja Wróbel Absolwent Politechniki Opolskiej, Wydziału Zarzadzania i Inżynierii Produkcji Rysunek techniczny 2D 3D

Bardziej szczegółowo

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH

MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH MATEMATYCZNE METODY WSPOMAGANIA PROCESÓW DECYZYJNYCH 1. Przedmiot nie wymaga przedmiotów poprzedzających 2. Treść przedmiotu Proces i cykl decyzyjny. Rola modelowania matematycznego w procesach decyzyjnych.

Bardziej szczegółowo

Information Architecture

Information Architecture Information Architecture KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Architektura Informacji Information Architecture Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Stanisław Skórka Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia)

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2)

Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych w prognozowaniu szeregów czasowych (prezentacja 2) Ewa Wołoszko Praca pisana pod kierunkiem Pani dr hab. Małgorzaty Doman Plan tego wystąpienia Teoria Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9. Część I. Rynek usług IT

Spis treści. Wstęp... 9. Część I. Rynek usług IT Spis treści Wstęp.............................................................. 9 Część I. Rynek usług IT Andrzej Chluski: Technologiczne aspekty rozwoju usług telemedycznych 13 Iwona Chomiak-Orsa: Rozwój

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Załącznik nr 2 Odniesienie efektów kierunkowych do efektów obszarowych i odwrotnie Załącznik nr 2a - Tabela odniesienia

Bardziej szczegółowo

FEEDBACK CONTROL OF ACOUSTIC NOISE AT DESIRED LOCATIONS

FEEDBACK CONTROL OF ACOUSTIC NOISE AT DESIRED LOCATIONS POLITECHNIKA SU^KA ZESZYTY NAUKOWE NM684 Marek PAWELCZYK FEEDBACK CONTROL OF ACOUSTIC NOISE AT DESIRED LOCATIONS SUB Gottingen 7 219 023 859 2006 A 3802 Gliwice 2005 CONTENTS Objective Structure. Contribution

Bardziej szczegółowo

Egzamin / zaliczenie na ocenę*

Egzamin / zaliczenie na ocenę* Zał. nr do ZW /01 WYDZIAŁ / STUDIUM KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim Identyfikacja systemów Nazwa w języku angielskim System identification Kierunek studiów (jeśli dotyczy): Inżynieria Systemów

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE STRATEGII BIZNESOWEJ

MODELOWANIE STRATEGII BIZNESOWEJ MODELOWANIE STRATEGII BIZNESOWEJ Małgorzata Łatuszyńska Wprowadzenie Strategia biznesowa jest jednym z waŝniejszych elementów koncepcji zarządzania strategicznego. Stanowi ona projekt zawierający zasadnicze

Bardziej szczegółowo

LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016

LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016 LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016 ZARZĄDZANIE I STOPNIA studia stacjonarne 1 sem. PO-W08-ZZZ-ZP- -ST-IL-WRO (2015/2016) MAP008010W Matematyka 30 MAP008010C Matematyka

Bardziej szczegółowo

E-learning jako kluczowy element organizacji opartej na wiedzy

E-learning jako kluczowy element organizacji opartej na wiedzy Jerzy Skrzypek Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie E-learning jako kluczowy element organizacji opartej na wiedzy W opracowaniu zaprezentowano koncepcję wirtualnej platformy organizacji, której głównym

Bardziej szczegółowo

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Prowadzący. Doc. dr inż. Jakub Szymon SZPON. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA studia podyplomowe dla czynnych zawodowo nauczycieli szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Rozwiązywanie równań liniowych. Transmitancja. Charakterystyki częstotliwościowe

Rozwiązywanie równań liniowych. Transmitancja. Charakterystyki częstotliwościowe Zał. nr do ZW 33/01 WYDZIAŁ Informatyki i Zarządzania / STUDIUM KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim Modele systemów dynamicznych Nazwa w języku angielskim Dynamic Systems Models. Kierunek studiów (jeśli

Bardziej szczegółowo

Z-ZIP2-303z Zagadnienia optymalizacji Problems of optimization

Z-ZIP2-303z Zagadnienia optymalizacji Problems of optimization KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 0/03 Z-ZIP-303z Zagadnienia optymalizacji Problems of optimization A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY DYNAMIKI SYSTEMÓW DO MODELOWANIA I SYMULACJI ELEKTRONICZNYCH INSTRUMENTÓW PŁATNICZYCH

ZASTOSOWANIE METODY DYNAMIKI SYSTEMÓW DO MODELOWANIA I SYMULACJI ELEKTRONICZNYCH INSTRUMENTÓW PŁATNICZYCH ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 643 STUDIA INFORMATICA NR 27 2011 AGATA WAWRZYNIAK Uniwersytet Szczeciński ZASTOSOWANIE METODY DYNAMIKI SYSTEMÓW DO MODELOWANIA I SYMULACJI ELEKTRONICZNYCH

Bardziej szczegółowo

W A R S Z T A T Y. na bazie efektów kształcenia PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI. PWSZ Skierniewice 17 maja 2011

W A R S Z T A T Y. na bazie efektów kształcenia PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI. PWSZ Skierniewice 17 maja 2011 PWSZ Skierniewice 17 maja 2011 KRAJOWE RAMY KWALIFIKACJI - budowa programów na bazie efektów kształcenia W A R S Z T A T Y DLA NAUK PRZYRODNICZYCH PROF. DR HAB. ANDRZEJ RADECKI PLAN WARSZTATÓW przygotowano

Bardziej szczegółowo

SVN. 10 października 2011. Instalacja. Wchodzimy na stronę http://tortoisesvn.tigris.org/ i pobieramy aplikację. Rysunek 1: Instalacja - krok 1

SVN. 10 października 2011. Instalacja. Wchodzimy na stronę http://tortoisesvn.tigris.org/ i pobieramy aplikację. Rysunek 1: Instalacja - krok 1 SVN 10 października 2011 Instalacja Wchodzimy na stronę http://tortoisesvn.tigris.org/ i pobieramy aplikację uruchamiany ponownie komputer Rysunek 1: Instalacja - krok 1 Rysunek 2: Instalacja - krok 2

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE I SYMULACJA Kościelisko, 19-23 czerwca 2006r. Oddział Warszawski PTETiS Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej Polska Sekcja IEEE

MODELOWANIE I SYMULACJA Kościelisko, 19-23 czerwca 2006r. Oddział Warszawski PTETiS Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej Polska Sekcja IEEE ODELOWANIE I SYULACJA Kościelisko, 9-3 czerwca 006r. Oddział Warszawski PTETiS Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej Polska Sekcja IEEE SYSTE DO KOPUTEROWEGO ODELOWANIA I SYULACJI UKŁADÓW DYNAICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych

Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Opis efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Nazwa studiów podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku studiów, z którym jest związany

Bardziej szczegółowo

KARTAKURSU. Efekty kształcenia dla kursu Student: W01wykazuje się znajomością podstawowych koncepcji, zasad, praw i teorii obowiązujących w fizyce

KARTAKURSU. Efekty kształcenia dla kursu Student: W01wykazuje się znajomością podstawowych koncepcji, zasad, praw i teorii obowiązujących w fizyce KARTAKURSU Nazwa Modelowanie zjawisk i procesów w przyrodzie Nazwa w j. ang. Kod Modelling of natural phenomena and processes Punktacja ECTS* 1 Koordynator Dr Dorota Sitko ZESPÓŁDYDAKTYCZNY: Dr Dorota

Bardziej szczegółowo

Analityk i współczesna analiza

Analityk i współczesna analiza Analityk i współczesna analiza 1. Motywacje 2. Analitycy w IBM RUP 3. Kompetencje analityka według IIBA BABOK Materiały pomocnicze do wykładu z Modelowania i Analizy Systemów na Wydziale ETI PG. Ich lektura

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Systemy ekspertowe w zarządzaniu firmą Expert systems in enterprise management Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab. Sem. Proj.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne stadiony systemy wspomagające projektowanie obiektów użyteczności publicznej. dr inż. Jarosław Wąs mgr inż.

Bezpieczne stadiony systemy wspomagające projektowanie obiektów użyteczności publicznej. dr inż. Jarosław Wąs mgr inż. Bezpieczne stadiony systemy wspomagające projektowanie obiektów użyteczności publicznej dr inż. Jarosław Wąs mgr inż. Robert Lubaś Plan prezentacji Kilka słów o autorach Cel naukowy Istniejący stan wiedzy

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 37, s. 141-146, Gliwice 2009 ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN KRZYSZTOF HERBUŚ, JERZY ŚWIDER Instytut Automatyzacji Procesów

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Inżynieria oprogramowania, Sieci komputerowe Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium MODELOWANIE I SYMULACJA Modelling

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA

STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Wydział Informatyki i Zarządzania STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW W KOMPUTEROWYM SYMULATORZE DZIAŁANIA PRZEDSIĘBIORSTWA Dr Agnieszka Bojnowska Symulacja komputerowa Gra pojęcie wieloznaczne - forma współzawodnictwa

Bardziej szczegółowo

Technologie Internetowe i Algorytmy

Technologie Internetowe i Algorytmy Technologie Internetowe i Algorytmy Katedra Algorytmów i Modelowania Systemów Cel Chcemy zapewnić absolwentom: dobre przygotowanie teoretyczne znajomość nowoczesnych technologii Profil absolwenta Przedmioty

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Leonard Woroncow, Ewa Wachowicz Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

Przygotowywanie wniosku (planowanie projektu)

Przygotowywanie wniosku (planowanie projektu) 7. Program Ramowy: (planowanie projektu) dr Jacek Firlej Uruchamianie projektu w 7PR algorytm postępowania Pomysł na projekt czy odpowiedni dla 7PR? Trudności w realizowaniu pomysłu w ramach 7PR: - ograniczona

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Test kwalifikacyjny obejmuje weryfikację efektów kształcenia oznaczonych kolorem szarym, efektów: K_W4 (!), K_W11-12, K_W15-16,

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA SPECJALNOŚCIOWE

ZAGADNIENIA SPECJALNOŚCIOWE (ARK) Komputerowe sieci sterowania 1.Zaawansowane metody wyznaczania parametrów regulatorów 2.Mechanizmy innowacyjne. 3.Sieci neuronowe w modelowaniu obiektów dynamicznych. 4.Zasady projektowania i zastosowania

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE Seweryn SPAŁEK Streszczenie: Zarządzanie projektami staje się coraz bardziej powszechne w przedsiębiorstwach produkcyjnych, handlowych

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SYMULACJI KOMPUTEROWEJ Z ELEMENTAMI GRAFIKI 3D DO PROJEKTOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH

ZASTOSOWANIE SYMULACJI KOMPUTEROWEJ Z ELEMENTAMI GRAFIKI 3D DO PROJEKTOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH Dr inż. Waldemar Małopolski, email: malopolski@mech.pk.edu.pl Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny ZASTOSOWANIE SYMULACJI KOMPUTEROWEJ Z ELEMENTAMI GRAFIKI 3D DO PROJEKTOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Laboratorium z przedmiotu Programowanie obiektowe - zestaw 02 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z praktycznymi aspektami projektowania oraz implementacji klas i obiektów z wykorzystaniem dziedziczenia.

Bardziej szczegółowo

Badania w sieciach złożonych

Badania w sieciach złożonych Badania w sieciach złożonych Grant WCSS nr 177, sprawozdanie za rok 2012 Kierownik grantu dr. hab. inż. Przemysław Kazienko mgr inż. Radosław Michalski Instytut Informatyki Politechniki Wrocławskiej Obszar

Bardziej szczegółowo

K.Pieńkosz Badania Operacyjne Wprowadzenie 1. Badania Operacyjne. dr inż. Krzysztof Pieńkosz

K.Pieńkosz Badania Operacyjne Wprowadzenie 1. Badania Operacyjne. dr inż. Krzysztof Pieńkosz K.Pieńkosz Wprowadzenie 1 dr inż. Krzysztof Pieńkosz Instytut Automatyki i Informatyki Stosowanej Politechniki Warszawskiej pok. 560 A tel.: 234-78-64 e-mail: K.Pienkosz@ia.pw.edu.pl K.Pieńkosz Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWO WSPOMAGANE MODELOWANIE I SYMULACJA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH

KOMPUTEROWO WSPOMAGANE MODELOWANIE I SYMULACJA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH Z E S Z Y T Y N A U K O W E P O L I T E C H N I K I P O Z N AŃSKIEJ Nr 6 Budowa Maszyn i Zarządzanie Produkcją 2007 OLAF CISZAK KOMPUTEROWO WSPOMAGANE MODELOWANIE I SYMULACJA PROCESÓW PRODUKCYJNYCH W pracy

Bardziej szczegółowo

Analiza motywacyjnie zgodnych decyzji w wielokryterialnym przetargu

Analiza motywacyjnie zgodnych decyzji w wielokryterialnym przetargu AUTOMATYKA 2011 Tom 15 Zeszyt 2 Lech Kruœ*, Jan Skorupiñski**, Eugeniusz Toczy³owski** Analiza motywacyjnie zgodnych decyzji w wielokryterialnym przetargu 1. Wprowadzenie Prezentowana praca wykonywana

Bardziej szczegółowo

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki. Niestacjonarne. Zarządzanie logistyczne Katedra Inżynierii Produkcji Dr Sławomir Luściński

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki. Niestacjonarne. Zarządzanie logistyczne Katedra Inżynierii Produkcji Dr Sławomir Luściński KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOGN1-1071 Techniki komputerowe we wspomaganiu decyzji logistycznych

Bardziej szczegółowo

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

Poziom przedmiotu: II stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W E, 2L PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z podstawowymi metodami i technikami analizy finansowej na podstawie nowoczesnych instrumentów finansowych

Bardziej szczegółowo

Wstęp do sieci neuronowych laboratorium 01 Organizacja zajęć. Perceptron prosty

Wstęp do sieci neuronowych laboratorium 01 Organizacja zajęć. Perceptron prosty Wstęp do sieci neuronowych laboratorium 01 Organizacja zajęć. Perceptron prosty Jarosław Piersa Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika 2012-10-03 Projekt pn. Wzmocnienie potencjału

Bardziej szczegółowo

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Politechnika Poznańska Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Joanna Józefowska POZNAŃ 2010/11 Spis treści Rozdział 1. Metoda programowania dynamicznego........... 5

Bardziej szczegółowo

Język programowania komputerów kwantowych oparty o model macierzy gęstości

Język programowania komputerów kwantowych oparty o model macierzy gęstości oparty o model macierzy gęstości (Promotorski) Piotr Gawron Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN 13 grudnia 2008 Plan wystąpienia Wstęp Motywacja Teza pracy Model obliczeń kwantowych Operacje

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Temat: Analiza właściwości pilotażowych samolotu Specjalność: Pilotaż lub Awionika 1. Analiza stosowanych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Wydział Zarządzania Sylabus

Uniwersytet Warszawski Wydział Zarządzania Sylabus Uniwersytet Warszawski Wydział Zarządzania Sylabus Formularz opisu (formularz sylabusa) dotyczy studiów I i II stopnia A. Informacje ogólne (wypełnia koordynator z wyjątkiem pól Kod, Przyporządkowanie

Bardziej szczegółowo

Metody Ilościowe w Socjologii

Metody Ilościowe w Socjologii Metody Ilościowe w Socjologii wykład 4 BADANIA OPERACYJNE dr inż. Maciej Wolny AGENDA I. Badania operacyjne podstawowe definicje II. Metodologia badań operacyjnych III. Wybrane zagadnienia badań operacyjnych

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 476 STUDIA INFORMATICA NR 21 MODELOWANIE PROCESÓW BIZNESOWYCH W UJĘCIU SYSTEMOWO-DYNAMICZNYM

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 476 STUDIA INFORMATICA NR 21 MODELOWANIE PROCESÓW BIZNESOWYCH W UJĘCIU SYSTEMOWO-DYNAMICZNYM ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 476 STUDIA INFORMATICA NR 21 2007 BARBARA KRÓLIKOWSKA MAŁGORZATA ŁATUSZYŃSKA MODELOWANIE PROCESÓW BIZNESOWYCH W UJĘCIU SYSTEMOWO-DYNAMICZNYM Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE TRANSPORTOWE

ZAGADNIENIE TRANSPORTOWE ZAGADNIENIE TRANSPORTOWE ZT jest specyficznym problemem z zakresu zastosowań programowania liniowego. ZT wykorzystuje się najczęściej do: optymalnego planowania transportu towarów, przy minimalizacji kosztów,

Bardziej szczegółowo

PROCESOWE MODELE STEROWANIA PRZEPŁYWAMI MATRIAŁOWYMI W PRZEDSIĘBIORSTWACH

PROCESOWE MODELE STEROWANIA PRZEPŁYWAMI MATRIAŁOWYMI W PRZEDSIĘBIORSTWACH PROCESOWE MODELE STEROWANIA PRZEPŁYWAMI MATRIAŁOWYMI W PRZEDSIĘBIORSTWACH Streszczenie Stefan Senczyna Politechnika Śląska sencz@polsl.gliwice.pl Zastosowanie modeli procesowych systemu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01

T2A_W01 T2A_W01 T2A_W02 3 SI_W03 Posiada szeroką wiedzę w zakresie teorii grafów T2A_W01 Efekty dla studiów drugiego stopnia profil ogólnoakademicki, na kierunku Informatyka w języku polskim, na specjalnościach Metody sztucznej inteligencji oraz Projektowanie systemów CAD/CAM, na Wydziale

Bardziej szczegółowo

XII International PhD Workshop OWD 2010, 23 26 October 2010. Metodyka pozyskiwania i analizy wyników badań symulacyjnych ścieżek klinicznych

XII International PhD Workshop OWD 2010, 23 26 October 2010. Metodyka pozyskiwania i analizy wyników badań symulacyjnych ścieżek klinicznych XII International PhD Workshop OWD 2010, 23 26 October 2010 Metodyka pozyskiwania i analizy wyników badań symulacyjnych ścieżek klinicznych Methodology of Acquiring and Analyzing Results of Simulation

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych.

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych. Informatyka Coraz częściej informatykę utoŝsamia się z pojęciem technologii informacyjnych. Za naukową podstawę informatyki uwaŝa się teorię informacji i jej związki z naukami technicznymi, np. elektroniką,

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAMOWANIE ROBÓT BUDOWLANYCH Z MINIMALIZACJĄ ŚREDNIEGO POZIOMU ZATRUDNIENIA

HARMONOGRAMOWANIE ROBÓT BUDOWLANYCH Z MINIMALIZACJĄ ŚREDNIEGO POZIOMU ZATRUDNIENIA HARMONOGRAMOWANIE ROBÓT BUDOWLANYCH Z MINIMALIZACJĄ ŚREDNIEGO POZIOMU ZATRUDNIENIA Wojciech BOśEJKO, Zdzisław HEJDUCKI, Michał PODOLSKI, Mariusz UCHROŃSKI Streszczenie: w pracy proponujemy zastosowanie

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA PARAMETRÓW PROCESU WYTWARZANIA OPROGRAMOWANIA. Maciej Grabowski, Małgorzata Łatuszyńska

ESTYMACJA PARAMETRÓW PROCESU WYTWARZANIA OPROGRAMOWANIA. Maciej Grabowski, Małgorzata Łatuszyńska ESTYMACJA PARAMETRÓW PROCESU WYTWARZANIA OPROGRAMOWANIA. Maciej Grabowski, Małgorzata Łatuszyńska Wprowadzenie Wytwarzanie oprogramowania to jeden z typów projektów informatycznych. Proces wytwarzania

Bardziej szczegółowo

Badania operacyjne. Dr hab. inż. Adam Kasperski, prof. PWr. Pokój 509, budynek B4 adam.kasperski@pwr.edu.pl Materiały do zajęć dostępne na stronie:

Badania operacyjne. Dr hab. inż. Adam Kasperski, prof. PWr. Pokój 509, budynek B4 adam.kasperski@pwr.edu.pl Materiały do zajęć dostępne na stronie: Badania operacyjne Dr hab. inż. Adam Kasperski, prof. PWr. Pokój 509, budynek B4 adam.kasperski@pwr.edu.pl Materiały do zajęć dostępne na stronie: www.ioz.pwr.wroc.pl/pracownicy/kasperski Forma zaliczenia

Bardziej szczegółowo

Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej

Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania Instytut Inżynierii Produkcji Sposób oceny polityki eksploatacyjnej w przedsiębiorstwach branży spożywczej Dr inż. Andrzej Loska VII Konferencja Utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Logika rozmyta typu 2

Logika rozmyta typu 2 Logika rozmyta typu 2 Zbiory rozmyte Funkcja przynależności Interwałowe zbiory rozmyte Funkcje przynależności przedziałów Zastosowanie.9.5 Francuz Polak Niemiec Arytmetyka przedziałów Operacje zbiorowe

Bardziej szczegółowo

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami

1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. Tabela odniesień efektów kierunkowych do efektów obszarowych z komentarzami Kierunkowy efekt kształcenia - symbol K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 Kierunkowy efekt

Bardziej szczegółowo

E-LEARNING JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE DYDAKTYKĘ STUDIÓW STACJONARNYCH. E-learning as a tool to aid stationary studies teaching. 1.

E-LEARNING JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE DYDAKTYKĘ STUDIÓW STACJONARNYCH. E-learning as a tool to aid stationary studies teaching. 1. ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ Seria: Organizacja i Zarządzanie z. XX XXXX Nr kol. XXXX Jarosław KARCEWICZ Politechnika Śląska,Wydział Organizacji i Zarządzania Katedra Informatyki i Ekonometrii

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ:

ANALIZA SYSTEMOWA TYPOWE ZADANIA ANALIZY SYSTEMOWEJ: ANALIZA SYSTEMOWA ANALIZA SYSTEMOWA: zbiór metod i technik analitycznych, ocenowych i decyzyjnych, służących racjonalnemu rozwiązywaniu systemowych sytuacji decyzyjnych, badanie wspomagające działania

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF)

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Gliwice, Poland, 28th February 2014 Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Krzysztof A. Cyran The project has received Community research funding under the 7th Framework

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Efekty dla programu : Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji Specjalności: Inżynieria produkcji surowcowej, Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

BADANIA MODELU WIELOPOZIOMOWEGO FALOWNIKA PRĄDU

BADANIA MODELU WIELOPOZIOMOWEGO FALOWNIKA PRĄDU Leszek WOLSKI BADANIA MODELU WIELOPOZIOMOWEGO FALOWNIKA PRĄDU STRESZCZENIE W pracy przedstawiono wyniki badań nad wielopoziomowym falownikiem prądu. Koncepcja sterowania proponowanego układu falownika

Bardziej szczegółowo

BADANIE SYMULACYJNE JEDNOFAZOWEJ PRZERWY W ZASILANIU ORAZ PONOWNEGO ZAŁĄCZENIA NAPIĘCIA ZASILANIA NA DYNAMIKĘ SILNIKA INDUKCYJNEGO

BADANIE SYMULACYJNE JEDNOFAZOWEJ PRZERWY W ZASILANIU ORAZ PONOWNEGO ZAŁĄCZENIA NAPIĘCIA ZASILANIA NA DYNAMIKĘ SILNIKA INDUKCYJNEGO Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 77/007 53 Stanisław Potrawka, Romana Sikora-Iliew AGH, Kraków BADANIE SYMULACYJNE JEDNOFAZOWEJ PRZERWY W ZASILANIU ORAZ PONOWNEGO ZAŁĄCZENIA NAPIĘCIA ZASILANIA

Bardziej szczegółowo

Algorytmy i bazy danych (wykład obowiązkowy dla wszystkich)

Algorytmy i bazy danych (wykład obowiązkowy dla wszystkich) MATEMATYKA I EKONOMIA PROGRAM STUDIÓW DLA II STOPNIA Data: 2010-11-07 Opracowali: Krzysztof Rykaczewski Paweł Umiński Streszczenie: Poniższe opracowanie przedstawia projekt planu studiów II stopnia na

Bardziej szczegółowo

Odkrywanie algorytmów kwantowych za pomocą programowania genetycznego

Odkrywanie algorytmów kwantowych za pomocą programowania genetycznego Odkrywanie algorytmów kwantowych za pomocą programowania genetycznego Piotr Rybak Koło naukowe fizyków Migacz, Uniwersytet Wrocławski Piotr Rybak (Migacz UWr) Odkrywanie algorytmów kwantowych 1 / 17 Spis

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KINEMATYKA I DYNAMIKA MANIPULATORÓW I ROBOTÓW Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Systemy sterowania Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Opis modułu kształcenia Programowanie liniowe

Opis modułu kształcenia Programowanie liniowe Opis modułu kształcenia Programowanie liniowe Nazwa podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku, z którym jest związany zakres podyplomowych

Bardziej szczegółowo

Tadeusz SZKODNY. POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE Nr 1647 MODELOWANIE I SYMULACJA RUCHU MANIPULATORÓW ROBOTÓW PRZEMYSŁOWYCH

Tadeusz SZKODNY. POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE Nr 1647 MODELOWANIE I SYMULACJA RUCHU MANIPULATORÓW ROBOTÓW PRZEMYSŁOWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE Nr 1647 Tadeusz SZKODNY SUB Gottingen 217 780 474 2005 A 3014 MODELOWANIE I SYMULACJA RUCHU MANIPULATORÓW ROBOTÓW PRZEMYSŁOWYCH GLIWICE 2004 SPIS TREŚCI WAŻNIEJSZE OZNACZENIA

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne techniki informatyczne Program: 1. Sztuczna inteligencja. a) definicja; b) podział: Systemy ekspertowe Algorytmy ewolucyjne Logika rozmyta Sztuczne sieci neuronowe c) historia; 2. Systemy eksperckie

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Badania operacyjne Operational research Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Poziom studiów: studia I stopnia

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH

INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH Tadeusz Kasprowicz 1 http://sipb.sggw.pl Warszawa 2014 1. Wprowadzenie INŻYNIERIA PRZEDSIĘWZIĘĆ BUDOWLANYCH Przedsięwzięcie budowlane [1, 2, 3] to splot współzależnych działań, których celem jest zaspokojenie

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania III WYKŁAD 4

Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Jan Kazimirski 1 Podstawy UML-a 2 UML UML Unified Modeling Language formalny język modelowania systemu informatycznego. Aktualna wersja 2.3 Stosuje paradygmat obiektowy.

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRACJA PUBLICZNA JAKO PRZEDMIOT NAUKI ADMINISTRACJI

ADMINISTRACJA PUBLICZNA JAKO PRZEDMIOT NAUKI ADMINISTRACJI Teka Kom. Praw. OL PAN, 2012, 193 202 ADMINISTRACJA PUBLICZNA JAKO PRZEDMIOT NAUKI ADMINISTRACJI Katedra Nauki Administracji, Instytut Administracji WPPKiA KUL Streszczenie. prawa. Pr z- i- j teorii syste

Bardziej szczegółowo

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram czynności. Materiały dla nauczyciela

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram czynności. Materiały dla nauczyciela Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram

Bardziej szczegółowo

Budowa kompleksowych systemów edukacyjnych w szkolnictwie ekonomicznym w oparciu o gry i symulacje

Budowa kompleksowych systemów edukacyjnych w szkolnictwie ekonomicznym w oparciu o gry i symulacje Budowa kompleksowych systemów edukacyjnych w szkolnictwie ekonomicznym w oparciu o gry i symulacje Marcin Wardaszko Poznań 21.11.2013 Agenda Szeroki kontekst edukacyjny Modele nauczania przy pomocy gier

Bardziej szczegółowo

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce HORIZON 2020 - THE FRAMEWORK PROGRAMME FOR RESEARCH AND INNOVATION (2014-2020) 2020) Challenge 5 Climate action, environment, resource efficiency and raw materials INFORMAL DRAFT 1 Copyright KPK PB UE

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: Badania operacyjne. Temat ćwiczenia:

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: Badania operacyjne. Temat ćwiczenia: Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu: Badania operacyjne Temat ćwiczenia: Programowanie liniowe, metoda geometryczna, dobór struktury asortymentowej produkcji Zachodniopomorski Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Teoria treningu. Projektowanie. systemów treningowych. jako ciąg zadań optymalizacyjnych. Jan Kosendiak. Istota projektowania. systemów treningowych

Teoria treningu. Projektowanie. systemów treningowych. jako ciąg zadań optymalizacyjnych. Jan Kosendiak. Istota projektowania. systemów treningowych Teoria treningu 77 Projektowanie procesu treningowego jest jednym z podstawowych zadań trenera, a umiejętność ta należy do podstawowych wyznaczników jego wykształcenia. Projektowanie systemów treningowych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Systemy Informatyczne w wytwarzaniu materiałów IT Systems in Materials Produce Kierunek: Kod przedmiotu: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji ZiP2.G8.D8K.06 Management and Production Engineering

Bardziej szczegółowo

Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich

Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich Remigiusz Rak Marcin Godziemba-Maliszewski Andrzej Majkowski Adam Jóśko POLITECHNIKA WARSZAWSKA Ośrodek Kształcenia na Odległość Laboratorium

Bardziej szczegółowo

LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016

LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016 LISTA KURSÓW PLANOWANYCH DO URUCHOMIENIA W SEMESTRZE ZIMOWYM 2015/2016 INFORMATYKA I STOPNIA studia stacjonarne 1 sem. PO-W08-INF- - -ST-Ii-WRO-(2015/2016) MAP003055W Algebra z geometrią analityczną A

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

2. Etapy realizacji prac projektowych

2. Etapy realizacji prac projektowych SŁAWOMIR NOWAK *, DARIUSZ STEFANIUK * REKONFIGURACJA PROCESÓW ZWIĄZANYCH Z REKRUTACJĄ NA STUDIA NA POLITECHNICE WARSZAWSKIEJ RECONFIGURATION OF ENROLLMENT PROCESSES AT THE WARSAW INSTITUTE OF TECHNOLOGY

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

UNIWERSALNY MODEL SYMULACYJNY UKŁADU NAPĘDOWEGO PROTOTYPU SAMOCHODU ELEKTRYCZNEGO ELV001

UNIWERSALNY MODEL SYMULACYJNY UKŁADU NAPĘDOWEGO PROTOTYPU SAMOCHODU ELEKTRYCZNEGO ELV001 Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 66 Politechniki Wrocławskiej Nr 66 Studia i Materiały Nr 32 2012 Dominik ADAMCZYK*, Michał MICHNA*, Mieczysław RONKOWSKI* samochód elektryczny,

Bardziej szczegółowo

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI

ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI ZARYS WYTYCZNYCH/REKOMENDACJI dotyczących realizacji działania: Budowanie kompetencji w zakresie matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych jako podstawy do uczenia się przez cale życie (w tym wspieranie

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu długości trwania strategii na proces optymalizacji parametrów dla strategii inwestycyjnych w handlu event-driven

Analiza wpływu długości trwania strategii na proces optymalizacji parametrów dla strategii inwestycyjnych w handlu event-driven Raport 8/2015 Analiza wpływu długości trwania strategii na proces optymalizacji parametrów dla strategii inwestycyjnych w handlu event-driven autor: Michał Osmoła INIME Instytut nauk informatycznych i

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

W Y B R A N E P R O B L E M Y I N Y N I E R S K I E

W Y B R A N E P R O B L E M Y I N Y N I E R S K I E W Y B R A N E P R O B L E M Y I N Y N I E R S K I E Z E S Z Y T Y N A U K O W E I N S T Y T U T U A U T O M A T Y Z A C J I P R O C E S Ó W T E C H N O L O G I C Z N Y C H I Z I N T E G R O W A N Y C H

Bardziej szczegółowo