Przyczynek do dyskusji nad obciążeniami psychofizycznymi w sporcie wyczynowym

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przyczynek do dyskusji nad obciążeniami psychofizycznymi w sporcie wyczynowym"

Transkrypt

1 Kultura Fizyczna, 2005 nr 1-2: Marcin Siewierski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie, Zakład Teorii Sportu Przyczynek do dyskusji nad obciążeniami psychofizycznymi w sporcie wyczynowym W ostatnich latach nastąpił dynamiczny rozwój sportu wyczynowego. Wiele słyszy się pozytywnych opinii dotyczących potrzeby uczestnictwa w nim dzieci i młodzieży, ale nie brakuje również krytycznych uwag, wynikających z istniejącego ryzyka utraty zdrowia czy życia (np. w sportach ekstremalnych). Niemniej jednak zainteresowanie sportem i sportowcami jest bardzo duże i ciągle wzrasta. Wysokie wyniki na poziomie międzynarodowym otwierają młodym zawodnikom drzwi do sławy i kariery, co czyni sport atrakcyjnym dla młodego pokolenia. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że tylko racjonalne podejście trenerów i instruktorów w połączeniu z talentem podopiecznych daje potencjalne możliwości odniesienia sukcesu, a zarazem pozwala uniknąć negatywnego wpływu na zdrowie i prawidłowy rozwój młodocianych sportowców. Istotną rolę odgrywa tu optymalizacja obciążeń treningowych zgodnie z naturalnym rytmem rozwojowym organizmu. Ukierunkowanie zabiegów treningowych na chwilowe efekty i wczesną specjalizację bywa zgubnym i nierozsądnym postępowaniem. Jednym z ważniejszych problemów sportu kwalifikowanego jest określenie dopuszczalnych granic obciążeń psychofizycznych występujących w czasie treningu czy zawodów sportowych. Powstaje zatem pytanie, czym są obciążenia psychofizyczne i jak je dozować w sposób najbardziej efektywny, prowadzący do adaptacji funkcji zgodnie z biologicznymi możliwościami ustroju i wymogami danej specjalizacji? Obciążenia psychofizyczne można określić najprościej jako składową obciążeń fizycznych (wysiłkowych) - rozumianych jako wielkość pracy określonego rodzaju i intensywności wykonaną przez zawodnika w danym ćwiczeniu, jednostce treningowej czy cyklu [11] - i psychicznych, określanych jako proces pracy stawiający takie 1

2 wymagania, przy których sportowiec jest w stanie regulować równowagę psychofizyczną swojego organizmu za pomocą rezerwowych układów funkcjonalnych [1]. Zatem sportowiec wyczynowy, poddany zbyt dużym obciążeniom treningowym narażony jest nie tylko na przetrenowanie, ograniczające jego możliwości fizyczne, lecz także na spadek aktywności intelektualnej i odporności emocjonalnej. Planując cykle szkolenia, należy więc zwrócić uwagę na procesy odnowy i regeneracji powysiłkowej, umożliwiającej przywrócenie wewnętrznej homeostazy organizmu. W przypadku właściwej struktury treningu w zasadzie nie istnieje niebezpieczeństwo negatywnych zmian funkcjonalnych, które natomiast mogą pojawić się w sytuacjach nadmiernego obciążenia treningowego, nieracjonalnego odżywiania, niedostatecznego odpoczynku (na który należy zwrócić szczególną uwagę w pracy z młodymi sportowcami) czy stresu wynikającego m. in. ze współzawodnictwa. Istotne jest również zwrócenie uwagi na dymorfizm płciowy, nasilający się w wieku dojrzewania, który jak wiadomo przebiega w różnym okresie czasu, zależnie od tempa rozwoju. Racjonalne sterowanie treningiem w tym czasie jest szalenie ważne. Niezbędne więc wydaje się zróżnicowanie wielkości obciążeń treningowych ze względu na płeć i indywidualny rozwój biologiczny młodych sportowców. Nadmierne obciążenia i wymagania stawiane sportowcowi wyczynowemu, przewyższające jego możliwości, powodują, że z reguły przed zawodami, jak również w ich trakcie, występują u niego stany niepewności, obawa niepowodzenia, lęk przed społecznymi skutkami uzyskanego wyniku, z czym zawodnik nie może sobie poradzić. Zjawiskiem, którego nie da się ominąć, uprawiając jakąkolwiek dyscyplinę sportu, jest napięcie emocjonalne. Często pojawiające się sytuacje stresowe znacznie obciążają jego psychikę i prowadzą do niebezpiecznych następstw, a jednocześnie mają swój udział w procesie zmęczenia, prawdopodobnie nie mniejszy niż czynniki biologiczne [9]. Pojęcie stresu, jak uważa J. Strelau, odnosi się, więc do stanu, który charakteryzowany jest przez silne emocje negatywne, takie jak strach, lęk, złość, wrogość, a także inne stany emocjonalne wywołujące dystres oraz sprzężone z nimi zmiany fizjologiczne i biochemiczne, ewidentnie przekraczające bazalny poziom aktywacji [12]. Można zatem stwierdzić, że wielkość stresu zależy od rozbieżności między wymaganiami (określanymi jako stresory) a realnymi możliwościami sportowca, zakładając, że musi istnieć odpowiednie źródło motywacji do stawienia czoła pojawiającym się wyzwaniom. 2

3 Intensywność występujących stanów emocjonalnych zależy od kilku czynników, m. in. od sytuacji, w jakich znajdują się sportowcy oraz struktury ich osobowości [2]. Różni zawodnicy w podobnych sytuacjach mogą w odmienny sposób reagować na stresory ze środowiska zewnętrznego. Natomiast czas trwania stresu uwarunkowany jest rodzajem dyscypliny i przebiegiem współzawodnictwa (np. w biegu maratońskim czas występowania napięcia emocjonalnego będzie oscylował w granicach kilku godzin, a w przypadku wyścigu pływackiego na dystansie 100 m stylem dowolnym - kilkudziesięciu sekund). Należy jednak zauważyć, że występowanie stresu na poziomie optymalnym może działać motywująco na sportowca i w takich przypadkach dostrzegane jest w kategoriach pozytywnych. Mówimy wówczas o tzw. eustresie. Natomiast w sytuacjach, gdy poziom optymalnego napięcia psychofizycznego zostanie przekroczony, następuje obniżenie gotowości organizmu zawodnika do wykonania określonego zadania ruchowego. Wynikiem takiego stanu jest demotywujące działanie dystresu, obniżające jednocześnie sprawne funkcjonowanie mechanizmów funkcjonalnych ustroju. Na problematykę wszechobecnego stresu, z perspektywy uczestnictwa w sporcie wyczynowym, zwraca uwagę wielu badaczy, m. in. R.B. Kreider, którego rozważania i spostrzeżenia przybliża polskim czytelnikom A. Pac-Pomarnacki [7]. Kumulacja stresów treningowych i nietreningowych w krótkim okresie obniża możliwości osiągnięcia i prowadzi do stanu przemęczenia. Taki stan, jak twierdzi R.B. Kreider, jest niebezpieczny, znacznie obciąża organizm sportowca, a odbudowa dyspozycji osiągnięć wymaga kilku dni lub tygodni [3, 7]. Należy mieć jednak świadomość, jak podkreśla A. Ronikier, że zespół objawów zmęczenia służy ochronie organizmu przed wyczerpaniem niezbędnych dla życia rezerw biologicznych. Zmęczenie psychiczne wywołuje wrażenie ogromnej ciężkości pracy fizycznej i niemożność jej dalszego kontynuowania [8]. Poważniejszym w skutkach, niosącym głębsze konsekwencje, określanym niekiedy jako stan chorobowy, jest stan przetrenowania. Powstaje on w wyniku utrzymującego się przez dłuższy czas przemęczenia fizycznego i psychicznego organizmu. Powoduje długotrwałe obniżenie zdolności osiągnięć, a odbudowa dyspozycji psychofizycznych zawodnika może pochłonąć kilka tygodni lub miesięcy [3, 4, 6, 7]. W tej niezwykle złożonej problematyce bardzo interesujące są spostrzeżenia H. Sozańskiego i Z. Naglaka. Twierdzą oni, że prawidłowo zorganizowany układ pracy i wypoczynku odgrywa 3

4 zasadniczą rolę w skuteczności treningu i zapobiega występowaniu przeciążeń fizycznych i psychicznych [5, 10]. Trening sportowca wyczynowego jest skierowany przede wszystkim na doskonalenie zdolności adaptacji jego układu psychofizycznego do stale wzrastających obciążeń fizycznych i psychicznych [1]. Obserwując współczesne praktyki trenerskie czy instruktorskie, nie sposób nie dostrzegać szeregu nieprawidłowości w prowadzeniu treningu sportowego. Zbyt wczesne wprowadzanie treningu intensywnego, niedocenianie osobników wolniej dojrzewających i przeciążanie tych, których rozwój postępuje szybciej, stosowanie dużych sumarycznych obciążeń treningowych, nadmiernych obciążeń startowych, przesadne zwiększanie objętości treningu, brak dostatecznie długiego odpoczynku czy odpowiedniej higieny żywienia to tylko niektóre negatywne przesłanki współczesnego sportu dzieci i młodzieży. Mając na uwadze szereg nieprawidłowości wynikających z nieracjonalnego postępowania procesie szkolenia, należy poczynić odpowiednie starania zmierzające do poprawy obecnej sytuacji, jednocześnie wyciągając należyte wnioski. Istotną rolę pełni więc kształtowanie odporności psychicznej (poprzez podnoszenie progu tolerancji na stres) oraz zdolności organizmu do samoregulacji. Jednym z podstawowych składników odporności psychicznej jest odporność emocjonalna, rozumiana jako zdolność do efektywnego działania, mimo przeżywania silnych emocji negatywnych, bądź umiejętność kontrolowania emocji [2]. Nie ulega wątpliwości, że odporność emocjonalna może efektywnie wpływać na zachowanie i działanie sportowca w warunkach rywalizacji startowej. Ponadto zmiany funkcjonalne organizmu, prowadzące do stanu przemęczenia czy przetrenowania, mogą być częściowo zahamowane dzięki zastosowaniu odpowiedniej diety, do której przykłada się dużą wagę we współczesnym treningu. Pojawia się, bowiem coraz więcej dowodów na to, że uzupełnianie żywienia białkami i aminokwasami rozgałęzionymi (BCAA) wraz z węglowodanami przed, podczas i po wysiłku może zmniejszać fizyczne, psychologiczne i immunologiczne odpowiedzi organizmu na wysiłek treningowy, a więc teoretycznie zmniejszać liczbę przypadków przetrenowania [3, 7]. Przedstawione rozważania mają na celu zwrócenie uwagi trenerów i instruktorów na złożoność problemu obciążeń sportowych, rozumianych w kategoriach fizycznych i psychicznych. Fachowe i racjonalne podejście do problemu optymalizacji obciążeń, uwzględniające naturalny rytm rozwojowy sportowca, daje możliwość uzyskania i utrzymania mistrzostwa sportowego w wieku seniora, przy zachowaniu odpowiednio 4

5 dobrego stanu zdrowia. Dlatego uzasadnione wydają się postulaty, aby ze sportowcami, szczególnie najmłodszymi, pracowali wykwalifikowani specjaliści, których celem nie jest dynamiczny rozwój wyników sportowych swoich podopiecznych w pierwszych latach treningu, lecz progresywny wzrost poziomu sportowego na poszczególnych etapach szkolenia. Należy zatem pokusić się o refleksję i zastanowić, konfrontując powyższe rozważania z praktyką, czy chęć zaspokojenia ambicji trenerskich, zdobycia sławy i pieniędzy nie bierze góry nad rozsądkiem. Piśmiennictwo 1. Adamowicz R.: Psychologia i współczesny sport. Warszawa 1976, SiT. 2. Gracz J., Sankowski T.: Psychologia sportu. Poznań 1995, AWF. 3. Kreider R. B., Fry A. C., O Toole M.L.(red.): Overtraining in sport. Human Kinetics. Champaign Lutosławska G., Hübner-Woźniak E.: Zespół przetrenowania objawy, mechanizmy i metody wykrywania. Medycyna Sportowa 2000, nr Naglak Z.: Metodyka trenowania sportowca. Wrocław 1991, AWF. 6. Pac-Pomarnacki A.: Jak zapobiegać stanowi przetrenowania i jak go przezwyciężać? Sport Wycz. 2002, nr Pac-Pomarnacki A.: Przetrenowanie u zawodników różnych dyscyplin sportu. Sport Wycz. 2002, nr Ronikier A.: Fizjologia sportu. Warszawa 2001, COS. 9. Sankowski T.: Wybrane psychologiczne aspekty aktywności sportowej. Poznań 2001, AWF. 10. Sozański H. (red.): Kierunki optymalizacji obciążeń treningowych. Warszawa 1992, AWF. 11. Sozański H.(red.): Podstawy teorii treningu sportowego. Warszawa 1999, COS. 12. Strelau J.: Psychologia. T 3. Gdańsk 2000, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. 5

DIETETYKA W SPORCIE I ODNOWIE BIOLOGICZNEJ

DIETETYKA W SPORCIE I ODNOWIE BIOLOGICZNEJ OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Umiejscowienie w obszarach kształcenia: studia podyplomowe w zakresie Dietetyki w sporcie i odnowie biologicznej lokują się w obszarze nauk medycznych nauk o zdrowiu i nauk o kulturze

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW w dyscyplinie UNIHOKEJ Toruński Związek Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej Lipiec 2014 l. Cele i zadania; - zapoznanie uczestników z teoretycznymi, metodycznymi i

Bardziej szczegółowo

Struktura treningu sportowego (periodyzacja) Andrzej Kosmol AWF Warszawa, Wydział Rehabilitacji andrzej.kosmol@awf.edu.pl

Struktura treningu sportowego (periodyzacja) Andrzej Kosmol AWF Warszawa, Wydział Rehabilitacji andrzej.kosmol@awf.edu.pl Struktura treningu sportowego (periodyzacja) Andrzej Kosmol AWF Warszawa, Wydział Rehabilitacji andrzej.kosmol@awf.edu.pl Struktura treningu to układ i rozmieszczenie elementów składowych procesu, sposoby

Bardziej szczegółowo

PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW. dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii

PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW. dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii Chroniczne zmęczenie - objaw choroby lub przepracowania u zdrowych osób Zmęczenie

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. Katedra Promocji Zdrowia Zakład Rekreacji i Turystyki kwalifikowanej

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. Katedra Promocji Zdrowia Zakład Rekreacji i Turystyki kwalifikowanej Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra Promocji Zdrowia Zakład Rekreacji i Turystyki kwalifikowanej Teoria sportu Osoby prowadzące przedmiot: 1. Krzysztof Prusik, prof. nadzw. dr hab.,

Bardziej szczegółowo

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Kuder A., Perkowski K., Śledziewski D. (red.) Proces doskonalenia treningu i walki sportowej, AWF. T.2, Warszawa 2005: 54-57. Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Fizjologia, biochemia

Fizjologia, biochemia 50 Fizjologia, biochemia sportu Krioterapia powoduje lepszą krążeniową i metaboliczną tolerancję oraz opóźnia narastanie zmęczenia w trakcie wykonywania pracy mięśniowej przez zawodników sportów wytrzymałościowych.

Bardziej szczegółowo

Podstawy teorii i technologii treningu sportowego

Podstawy teorii i technologii treningu sportowego Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie Filia w Białej Podlaskiej Podstawy teorii i technologii treningu sportowego Praca zbiorowa pod redakcją naukową Henryka Sozańskiego, Jerzego

Bardziej szczegółowo

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek

Instytut Sportu. Biochemiczne wskaźniki przetrenowania. Zakład Biochemii. mgr Konrad Witek Instytut Sportu Zakład Biochemii Biochemiczne wskaźniki przetrenowania Przetrenowanie (overtraining)- długotrwałe pogorszenie się dyspozycji sportowej zawodnika, na skutek kumulowania się skutków stosowania

Bardziej szczegółowo

Czynniki warunkujące mistrzostwo sportowe

Czynniki warunkujące mistrzostwo sportowe WYKŁAD II Zasady i metody treningu sportowego Jedno z podstawowych praw przyrody, prawo adaptacji, decyduje o tym, Ŝe moŝna sformułować ogólne zasady treningu sportowego. Wprawdzie kaŝdy sportowiec jest

Bardziej szczegółowo

Plan i program Kursu Instruktorów Rekreacji Ruchowej część ogólna

Plan i program Kursu Instruktorów Rekreacji Ruchowej część ogólna Plan i program Kursu Instruktorów Rekreacji Ruchowej część ogólna Lp. Przedmiot Prowadzący Ilość godzin 1 Anatomia dr Jarosław Domaradzki 8 2 Antropomotoryka dr Marek Konefał 8 3 Teoria sportu Mgr Leszek

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU)

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 1.11 pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Kultury Fizycznej, Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Struktura rzeczowa treningu sportowego

Struktura rzeczowa treningu sportowego Selekcja sportowa Struktura rzeczowa treningu sportowego zbiór informacji o zawodniku, planowanie, kształtowanie sprawności motorycznej, kształtowanie techniki, kształtowanie taktyki, przygotowanie psychiczne

Bardziej szczegółowo

Teoria sportu - opis przedmiotu

Teoria sportu - opis przedmiotu Teoria sportu - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Teoria sportu Kod przedmiotu 16.1-WP-WFP-TS-C_pNadGen18A3I Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Wychowanie fizyczne Profil

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia tematyczne na obrony w roku akademickim 2012/2013. Uwaga!

Zagadnienia tematyczne na obrony w roku akademickim 2012/2013. Uwaga! Zagadnienia tematyczne na obrony w roku akademickim 2012/2013 Uwaga! Na egzaminie dyplomowym w roku akademickim 2012/2013 student otrzymuje co najmniej 3 pytania z bloku przedmiotów kierunkowych tj.: co

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk o Sporcie Program nauczania na studiach II stopnia. Studia Stacjonarne. Rok Akademicki 2013/2014. Kierunek Sport

Wydział Nauk o Sporcie Program nauczania na studiach II stopnia. Studia Stacjonarne. Rok Akademicki 2013/2014. Kierunek Sport Wydział Nauk o Sporcie Program nauczania na studiach II stopnia. Studia Stacjonarne. Rok Akademicki 2013/2014. Kierunek Sport Załącznik nr 3 ROK I, SEMESTR 1 Symbol Liczba godzin Liczba Forma Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU

LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU LEKCJA 1 DEFINICJE I KONCEPCJE STRESU Pojęcie stresu wprowadzone zostało przez Hansa Hugona Selve`a, który u podłoża wielu chorób somatycznych upatrywał niezdolność człowieka do radzenia sobie ze stresem.

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. Katedra Promocji Zdrowia Zakład Rekreacji i Turystyki kwalifikowanej

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. Katedra Promocji Zdrowia Zakład Rekreacji i Turystyki kwalifikowanej Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra Promocji Zdrowia Zakład Rekreacji i Turystyki kwalifikowanej Teoria sportu Osoby prowadzące przedmiot: 1. Krzysztof Prusik, prof. nadzw. dr hab.,

Bardziej szczegółowo

Program nauczania w roku akademickim 2014/2015. Kierunek Sport. Specjalność: Trener przygotowania motorycznego. Studia stacjonarne i niestacjonarne.

Program nauczania w roku akademickim 2014/2015. Kierunek Sport. Specjalność: Trener przygotowania motorycznego. Studia stacjonarne i niestacjonarne. Absolwent specjalności jest przygotowany do pracy ze sportowcami wyczynowymi. Jest fachowcem w dziedzinie specjalistycznego przygotowania zawodnika, szczególnie pod kątem wymagań stawianych przez konkretną

Bardziej szczegółowo

Zadania szkoły w świetle wielodekadowych zmian kondycji fizycznej

Zadania szkoły w świetle wielodekadowych zmian kondycji fizycznej Zadania szkoły w świetle wielodekadowych zmian kondycji fizycznej dzieci i młodzieży woj. mazowieckiego Janusz Dobosz Zakład Teorii Wychowania Fizycznego i Korektywy Akademia Wychowania Fizycznego Józefa

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe Odnowa Biologiczna elementami Wellness i Fizjoterapii

Studia Podyplomowe Odnowa Biologiczna elementami Wellness i Fizjoterapii Centrum Doskonalenia Kadr i Szkolenia Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu zaprasza na STUDIA PODYPLOMOWE Studia Podyplomowe Odnowa Biologiczna elementami Wellness i Fizjoterapii Tytuł kierunku: Studia

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE WYTRZYMAŁOŚCI Z WYKORZYSTANIEM GIER. Kamil Michniewicz LZPN Zielona Góra

KSZTAŁTOWANIE WYTRZYMAŁOŚCI Z WYKORZYSTANIEM GIER. Kamil Michniewicz LZPN Zielona Góra SŁUBICE 03.08.2014 KSZTAŁTOWANIE WYTRZYMAŁOŚCI Z WYKORZYSTANIEM GIER Kamil Michniewicz LZPN Zielona Góra DEFINICJE: Wytrzymałość jest to zdolność organizmu do długotrwałego wysiłku fizycznego i zachowanie

Bardziej szczegółowo

Zał cznik Nr 1 do Uchwały Nr 20 Senatu AWFiS z dnia r.

Zał cznik Nr 1 do Uchwały Nr 20 Senatu AWFiS z dnia r. Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 20 Senatu AWFiS z dnia 25.05.2016 r. Efekty kształcenia dla kierunku SPORT i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia w zakresie nauk medycznych, nauk o

Bardziej szczegółowo

ruchowej. 4 dr R. Firak Rozwój sportów indywidualnych i

ruchowej. 4 dr R. Firak Rozwój sportów indywidualnych i Katedra Sportów Indywidualnych Lp. Promotor Problematyka 1 dr Magdalena Głowacka Zakład Gimnastyki i Fitnessu 1. Współczesne kierunki rozwoju fitnessu. 2. Ocena oraz kształtowanie sportu, głównie w sportach

Bardziej szczegółowo

Pozytywny wpływ aktywności fizycznej na psychikę człowieka

Pozytywny wpływ aktywności fizycznej na psychikę człowieka Pozytywny wpływ aktywności fizycznej na psychikę człowieka ZDROWIE Obecna definicja zdrowia przyjęta przez Światową Organizację Zdrowia jest następująca: zdrowie to nie tylko całkowity brak choroby czy

Bardziej szczegółowo

Podkarpacki Wojewódzki Szkolny Związek Sportowy w Rzeszowie. oraz Centrum Rehabilitacji Ortopedycznej ACHILLES

Podkarpacki Wojewódzki Szkolny Związek Sportowy w Rzeszowie. oraz Centrum Rehabilitacji Ortopedycznej ACHILLES Podkarpacki Wojewódzki Szkolny Związek Sportowy w Rzeszowie oraz Centrum Rehabilitacji Ortopedycznej ACHILLES zaprasza trenerów realizujących program MultiSport w województwie podkarpackim na szkolenie

Bardziej szczegółowo

W zdrowym ciele zdrowy duch

W zdrowym ciele zdrowy duch W zdrowym ciele zdrowy duch "Ruch może zastąpić niemal każdy lek, ale żaden lek nie zastąpi ruchu Wojciech Oczko-nadworny lekarz Stefana Batorego Można wyróżnić aktywność fizyczną podejmowaną: w czasie

Bardziej szczegółowo

Nabór i selekcja. do uprawiania sportu jako wieloletni proces. Jan Kosendiak. Nabór i selekcja. podstawowe pojęcia

Nabór i selekcja. do uprawiania sportu jako wieloletni proces. Jan Kosendiak. Nabór i selekcja. podstawowe pojęcia 62 Problem naboru i selekcji kandydatów do uprawiania sportu na poziomie światowym jest jednym z głównych zagadnień teorii i praktyki sportu. Jan Kosendiak Nabór i selekcja do uprawiania sportu jako wieloletni

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Kuder A., Perkowski K., Śledziewski D. (red.) Kierunki doskonalenia treningu i walki sportowej. T.5, AWF, Warszawa 2008:

Kuder A., Perkowski K., Śledziewski D. (red.) Kierunki doskonalenia treningu i walki sportowej. T.5, AWF, Warszawa 2008: Kuder A., Perkowski K., Śledziewski D. (red.) Kierunki doskonalenia treningu i walki sportowej. T.5, AWF, Warszawa : 6-69. Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Robert Białecki Zakład Teorii Sportu, Zakład

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki 2016/2017 Kierunek Sport

Rok akademicki 2016/2017 Kierunek Sport Rok akademicki 2016/2017 Kierunek Sport ROK I, SEMESTR 1, studia II stopnia stacjonarne (nowy program) Symbol Liczba godzin Liczba Forma Nazwa przedmiotu w semestrze godzin ECTS zaliczenia 1. F-3 Filozofia

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia na kursie dokształcającym

Program kształcenia na kursie dokształcającym Program kształcenia na kursie dokształcającym Załącznik nr 1 do Uchwały nr 16/2013/2014 Rady Wydziału Wychowania Fizycznego i Sportu w Białej Podlaskiej z dnia 12.12.2013 r. Wydział Jednostka prowadząca

Bardziej szczegółowo

Badanie profilu sportowego Fit Sport

Badanie profilu sportowego Fit Sport Badanie profilu sportowego Fit Sport Talent sportowca to jedna strona medalu, Druga to ciężka praca, oparta na ocenie indywidualnych uwarunkowań organizmu. Fit Sport określa predyspozycje genetyczne niezbędne

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria treningu sportowego KOD S/I/st/18

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria treningu sportowego KOD S/I/st/18 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria treningu sportowego KOD S/I/st/18 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iv semestr 5. LICZBA

Bardziej szczegółowo

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną.

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną. Gdy dziecko idzie po raz pierwszy do szkoły, zarówno ono, jak i rodzice bardzo przeżywają ten moment. Wszyscy są pełni nadziei, ale także obaw. Aby nieco ostudzić emocje, dowiedz się czy Twoje dziecko

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria treningu sportowego KOD S/I/st/18

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria treningu sportowego KOD S/I/st/18 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria treningu sportowego KOD S/I/st/18 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok/v semestr 5. LICZBA

Bardziej szczegółowo

I. Założenia programowe:

I. Założenia programowe: CENTRUM DOSKONALENIA KADR I SZKOLENIA AWF W POZNANIU RAMOWY PROGRAM kształcenia na stopień Instruktora Sportu AWF Pływanie (Część specjalistyczna) I. Założenia programowe: 1.1. Cele i zadania przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Synergia aktywności fizycznej i odżywiania w rozwoju dzieci i młodzieży

Synergia aktywności fizycznej i odżywiania w rozwoju dzieci i młodzieży Synergia aktywności fizycznej i odżywiania w rozwoju dzieci i młodzieży dr Dariusz Szymczuk Wprowadzenie organizm obciążony wysiłkiem fizycznym ma większe zapotrzebowanie na pożywienie organizm dobrze

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA. pod redakcją Piotra Korzeniowskiego

ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA. pod redakcją Piotra Korzeniowskiego POLSKA AKADEMIA NAUK ODDZIAŁ W ŁODZI KOMISJA OCHRONY ŚRODOWISKA ZAGADNIENIA SYSTEMOWE PRAWA OCHRONY ŚRODOWISKA Zagadnienie systemowe prawa ochrony środowiska, którym została poświęcona książka, ma wielkie

Bardziej szczegółowo

Kultura Fizyczna 2007, nr 7-8. Robert Białecki, Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Radosław Dudkowski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Kultura Fizyczna 2007, nr 7-8. Robert Białecki, Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Radosław Dudkowski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Kultura Fizyczna 2007, nr 7-8 Robert Białecki, Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Radosław Dudkowski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Wielkość i struktura obciążeń treningowych zawodniczki O.

Bardziej szczegółowo

Metody psychoregulacji

Metody psychoregulacji Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Psychologii Zdrowia Metody psychoregulacji Osoby prowadzące przedmiot: 1. Krokosz Daniel, magister, daniel.krokosz@awfis.gda.pl

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016/2018 (skrajne daty)

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016/2018 (skrajne daty) Załącznik nr 4 do Uchwały Senatu nr 430/01/2015 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016/2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Psychologia aktywności

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty)

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Załącznik nr 4 do Uchwały Senatu nr 430/01/2015 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2019 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Teoria i praktyka dyscypliny

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * OPIS PRZEDMIOTU

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * OPIS PRZEDMIOTU pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * OPIS PRZEDMIOTU Kultury Fizycznej, Zdrowia i Turystyki Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA W ODNIESIENIU DO MODUŁÓW ŻYWIENIE W SPORCIE

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA W ODNIESIENIU DO MODUŁÓW ŻYWIENIE W SPORCIE Podstawy żywienia w sporcie Antropometria Pracownia dietetyczna I, II Fizjologia sportu Wybrane zagadnienia z metabolizmu wysiłku Diagnostyka laboratoryjna w sporcie Genetyka dietetyce i sporcie Żywienie

Bardziej szczegółowo

Struktura treningu sportowego Kod przedmiotu

Struktura treningu sportowego Kod przedmiotu Struktura treningu sportowego - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Struktura treningu sportowego Kod przedmiotu 16.1-WL-WF-STS Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Wychowanie

Bardziej szczegółowo

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność

opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność opracowanie: Maria Kościńska - dla SIP Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność Mówiąc o zagrożeniu mamy na myśli każdy czynnik, który może spowodować wystąpienie szkody. Powszechnie przyjęto podział na zagrożenia:

Bardziej szczegółowo

weekend I (1-2 października)

weekend I (1-2 października) HARMONOGRAM ZAJĘĆ: KURS NA I KLASĘ TRENERSKĄ W SPORTACH INDYWIDUALNYCH GRUPA A weekend I (1-2 października) 10.00-11.00 11.00-12.00 12.00-12.15 12.15-13.15 13.15-14.15 14.15-15.00 15.00-17.00 17.00-17.15

Bardziej szczegółowo

Trening funkcjonalny w przygotowaniu motorycznym młodych zawodników tenisa ziemnego

Trening funkcjonalny w przygotowaniu motorycznym młodych zawodników tenisa ziemnego Wyższa Szkoła Edukacja w Sporcie Instytut Sportu i Rekreacji Warszawa Kierunek Wychowanie Fizyczne Krzysztof Gadomski Nr albumu 3232 Trening funkcjonalny w przygotowaniu motorycznym młodych zawodników

Bardziej szczegółowo

Teoria treningu. Projektowanie. systemów treningowych. jako ciąg zadań optymalizacyjnych. Jan Kosendiak. Istota projektowania. systemów treningowych

Teoria treningu. Projektowanie. systemów treningowych. jako ciąg zadań optymalizacyjnych. Jan Kosendiak. Istota projektowania. systemów treningowych Teoria treningu 77 Projektowanie procesu treningowego jest jednym z podstawowych zadań trenera, a umiejętność ta należy do podstawowych wyznaczników jego wykształcenia. Projektowanie systemów treningowych

Bardziej szczegółowo

Treści programowe Kraków, dnia Katedra : Teorii i Metodyki Sportu Zakład: Teorii i Metodyki Sportów Wodnych

Treści programowe Kraków, dnia Katedra : Teorii i Metodyki Sportu Zakład: Teorii i Metodyki Sportów Wodnych Treści programowe Kraków, dnia 04.04.2010 Katedra : Teorii i Metodyki Sportu Zakład: Teorii i Metodyki Sportów Wodnych PLAN REALIZACJI PRZEDMIOTU: Teoria i metodyka pływania i ratownictwa wodnego Kierunek

Bardziej szczegółowo

Dietetyka w sporcie. Dietetics in sport Wychowanie fizyczne Stacjonarne, I-go stopnia licencjackie Ogólnoakademicki 1 - - - - 1

Dietetyka w sporcie. Dietetics in sport Wychowanie fizyczne Stacjonarne, I-go stopnia licencjackie Ogólnoakademicki 1 - - - - 1 I. KARTA PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu/modułu: Nazwa angielska: Kierunek studiów: Poziom studiów: Profil studiów: Jednostka prowadząca: Prowadzący przedmiot: Dietetyka w sporcie Dietetics in sport Wychowanie

Bardziej szczegółowo

Wychować Mistrza. Jak rozwojowo wspierać młodych sportowców?

Wychować Mistrza. Jak rozwojowo wspierać młodych sportowców? Wychować Mistrza Jak rozwojowo wspierać młodych sportowców? 16 marca 2014 r. Warszawa Cena: 349 zł Wychować Mistrza jak rozwojowo wspierać młodych sportowców? Wstęp Każdy rodzic marzy o tym aby jego dziecko

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) dr n. med. Ewelina Zyzniewska-Banaszak

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) dr n. med. Ewelina Zyzniewska-Banaszak S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Nazwa modułu Obowiązkowy Odnowa biologiczna Wydział PUM Kierunek Wydział Nauk o Zdrowiu Fizjoterapia Specjalność - Poziom Forma

Bardziej szczegółowo

Colorful B S. Autor: Alicja Jakimczuk. Wydawca: Colorful Media. Korekta: Marlena Fiedorow ISBN: Copyright by COLORFUL MEDIA Poznań 2012

Colorful B S. Autor: Alicja Jakimczuk. Wydawca: Colorful Media. Korekta: Marlena Fiedorow ISBN: Copyright by COLORFUL MEDIA Poznań 2012 Autor: Alicja Jakimczuk Wydawca: Colorful Media Korekta: Marlena Fiedorow ISBN: 83-919772-5-0 Copyright by COLORFUL MEDIA Poznań 2012 Okładka: Colorful Media Skład i łamanie: Colorful Media Colorful B

Bardziej szczegółowo

Dieta ketogenna ARKADIUSZ KOGUT

Dieta ketogenna ARKADIUSZ KOGUT Dieta ketogenna ARKADIUSZ KOGUT Odżywianie oparte na tłuszczach jest coraz częściej stosowane w sportach wytrzymałościowych. Jakie korzyści płyną ze wzrostu spożycia lipidów i kiedy można stosować taką

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Katedra Morfologicznych i Czynnościowych Podstaw Kultury Fizycznej Kierunek: Wychowanie Fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY KURS WYRÓWNAWCZY UEFA B i A

ZINTEGROWANY KURS WYRÓWNAWCZY UEFA B i A ZINTEGROWANY KURS WYRÓWNAWCZY UEFA B i A Cele i założenie programowe Zintegrowanego Kursu Wyrównawczego UEFA B i A zostały przyjęte przez Komisję Techniczną PZPN i zatwierdzone przez UEFA 05.11.015 r.

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA SPORTU WYDZIAŁ WYCHOWANIE FIZYCZNE Studia stacjonarne II stopnia I rok/2semestr. Tematyka ćwiczeń:

FIZJOLOGIA SPORTU WYDZIAŁ WYCHOWANIE FIZYCZNE Studia stacjonarne II stopnia I rok/2semestr. Tematyka ćwiczeń: FIZJOLOGIA SPORTU WYDZIAŁ WYCHOWANIE FIZYCZNE Studia stacjonarne II stopnia I rok/2semestr Tematyka ćwiczeń: 1. Metody oceny kosztu energetycznego pracy mięśniowej. Metabolizm głównych substratów energetycznych

Bardziej szczegółowo

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07

Subiektywne objawy zmęczenia. Zmęczenie. Ból mięśni. Objawy obiektywne 2016-04-07 Zmęczenie to mechanizm obronny, chroniący przed załamaniem funkcji fizjologicznych (wyczerpaniem) Subiektywne objawy zmęczenia bóle mięśni, uczucie osłabienia i wyczerpania, duszność, senność, nudności,

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja: trening zdrowotny

Specjalizacja: trening zdrowotny Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS w Cyklu Kształcenia 2014-2016 Katedra Fizjoterapii Jednostka Organizacyjna: Zakład Fizjoterapii Klinicznej i Praktyk Zawodowych Kierunek: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja: trening zdrowotny

Specjalizacja: trening zdrowotny Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU Kształcenia 2014-2016 Katedra Fizjoterapii Jednostka Organizacyjna: Rodzaj studiów i profil : Nazwa przedmiotu: Tryb studiów Rok Zakład

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA... (skrajne daty)

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA... (skrajne daty) SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA... (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Teoria i praktyka aktywności fizycznej Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PZBad TRENER BADMINTONA

PROGRAM KURSU PZBad TRENER BADMINTONA Lp. PROGRAM KURSU PZBad TRENER BADMINTONA Liczba godzin - 40 (część ogólna i specjalistyczna) + 0 (praktyki) + egzamin Przedmiot CZĘŚĆ OGÓLNA Anatomia funkcjonalna z elementami antropologii 4 Teoria Liczba

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychologia lekarska 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Sportu Powszechnego Zakład: Fitness i Sportów siłowych Trening indywidualny w róŝnych etapach ontogenezy Osoby prowadzące przedmiot: 1. Aleksandra

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z SUPLEMENTACJI W OKRESIE 1 wrzesień luty 2011

RAPORT Z SUPLEMENTACJI W OKRESIE 1 wrzesień luty 2011 RAPORT Z SUPLEMENTACJI W OKRESIE 1 wrzesień 2010 28 luty 2011 Magdalena Kemnitz / Agnieszka Renc / Dawid Grabowski / Piotr Abrahamczyk Przemysław Abrahamczyk - trener Charakterystyka grupy zawodników objętych

Bardziej szczegółowo

Medycyna sportu. udział w ćwiczeniach 3*3 h. konsultacje 1*2 h - 32 h 20 h Bilans nakładu pracy studenta: RAZEM: przygotowanie do - h.

Medycyna sportu. udział w ćwiczeniach 3*3 h. konsultacje 1*2 h - 32 h 20 h Bilans nakładu pracy studenta: RAZEM: przygotowanie do - h. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Koordynator, osoby

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016/2018

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016/2018 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016/2018 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Medycyna w WF i sporcie Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO. Instruktor Motorowodny PZMiNW program szkolenia

Program szkolenia HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO. Instruktor Motorowodny PZMiNW program szkolenia HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO Instruktor Motorowodny PZMiNW program szkolenia Program szkolenia 1/ wiadomości ogólne 3 godz. - struktura organizacyjna sportu motorowodnego

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu: EWZLW990004/C. Nazwa przedmiotu: Specjalizacja instruktorska - Instruktor Sportu koszykówka (IS-1) 1. Polski 2.

Kod przedmiotu: EWZLW990004/C. Nazwa przedmiotu: Specjalizacja instruktorska - Instruktor Sportu koszykówka (IS-1) 1. Polski 2. Nazwa przedmiotu: Specjalizacja instruktorska - Instruktor Sportu koszykówka (IS-1) Kod przedmiotu: EWZLW990004/C WF Rok studiów II Semestr 3 1. Jednostka prowadząca: Katedra Zespołowych Gier Sportowych,

Bardziej szczegółowo

Wysiłek krótkotrwały o wysokiej intensywności Wyczerpanie substratów energetycznych:

Wysiłek krótkotrwały o wysokiej intensywności Wyczerpanie substratów energetycznych: Zmęczenie Zmęczenie jako jednorodne zjawisko biologiczne o jednym podłożu i jednym mechanizmie rozwoju nie istnieje. Zmęczeniem nie jest! Zmęczenie po dniu ciężkiej pracy Zmęczenie wielogodzinną rozmową

Bardziej szczegółowo

Kierunek SPORT specjalność: studia II stopnia Sport paraolimpijski Sport paraolimpijski

Kierunek SPORT specjalność: studia II stopnia Sport paraolimpijski Sport paraolimpijski Absolwent specjalności uzyskuje kompleksową wiedzę dotyczącą dyscyplin i konkurencji rozgrywanych na letnich i zimowych igrzyskach paraolimpijskich. Poznaje specyfikę poszczególnych dyscyplin z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Periodyzacja taktyczna. Rozwój kreatywności w piłce nożnej. Trening mentalny 1

Periodyzacja taktyczna. Rozwój kreatywności w piłce nożnej. Trening mentalny 1 Periodyzacja taktyczna Rozwój kreatywności w piłce nożnej Trening mentalny 1 FILARYSZKOLENIA PIŁKARSKIEGODZIECI i MŁODZIEŻY: INTENSYWNOŚĆ TRENINGu KONFERENCJA SZKOLENIOWA DLA TRENERÓW DZIECI I MŁODZIEŻY

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Załącznik nr 1 do uchwały Nr 24/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 roku Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego

Ćwiczenie 9. Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego Ćwiczenie 9 Podstawy fizjologii wysiłku fizycznego Zagadnienia teoretyczne 1. Kryteria oceny wydolności fizycznej organizmu. 2. Bezpośredni pomiar pochłoniętego tlenu - spirometr Krogha. 3. Pułap tlenowy

Bardziej szczegółowo

STRES jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jego brak oznacza śmierć dla jednostki.

STRES jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jego brak oznacza śmierć dla jednostki. Barbara Małek STRES jest normalną biologiczną reakcją każdego żywego organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jego brak oznacza śmierć dla jednostki.! NIE NALEŻY Y UNIKAĆ STRESU Dwa rodzaje reakcji na

Bardziej szczegółowo

KURS TRENERSKI W TENISIE

KURS TRENERSKI W TENISIE KURS TRENERSKI W TENISIE Informacja o kursie. (częścią składową są materiały szkoleniowe, scenariusze/konspekty zajęć na korcie, prezentacje multimedialne, filmy, projekty i zadania do pracy własnej a

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu WIESŁAW OSIŃSKI AMTROPOMOTORYKA. Wydanie II rozszerzone

Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu WIESŁAW OSIŃSKI AMTROPOMOTORYKA. Wydanie II rozszerzone Wiesław Osiński Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu WIESŁAW OSIŃSKI AMTROPOMOTORYKA Wydanie II rozszerzone Poznań 2003 SPIS TREŚCI W STĘP... 7 I. MOTORYCZNOŚĆ LUDZKA JAKO

Bardziej szczegółowo

W zdrowym ciele zdrowy duch

W zdrowym ciele zdrowy duch Program sportowy W zdrowym ciele zdrowy duch dla Wychowanków Specjalnego Ośrodka Wychowawczego im. św. Jana de La Salle w Częstochowie Opracował Dorożański Tomasz Spis treści I. Wstęp II. III. IV. Cele

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Fizjologia KOD S/I/st/4

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Fizjologia KOD S/I/st/4 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Fizjologia KOD S/I/st/4 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iii semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 5

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria sportu KOD S/I/st/17

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria sportu KOD S/I/st/17 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria sportu KOD S/I/st/17 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/ii semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS:

Bardziej szczegółowo

CZŁOWIEK W PROCESIE PRACY

CZŁOWIEK W PROCESIE PRACY CZŁOWIEK W PROCESIE PRACY Studia podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy Złożoność pracy człowieka Studia podyplomowe Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy Studia podyplomowe Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria sportu KOD WF/I/st/30

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria sportu KOD WF/I/st/30 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Teoria sportu KOD WF/I/st/30 2. KIERUNEK: Wychowanie fizyczne 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III rok/v semestr 5. LICZBA

Bardziej szczegółowo

sport wyczynowy - forma działalności człowieka, podejmowana dobrowolnie w drodze rywalizacji dla uzyskania maksymalnych wyników sportowych.

sport wyczynowy - forma działalności człowieka, podejmowana dobrowolnie w drodze rywalizacji dla uzyskania maksymalnych wyników sportowych. WADY I ZALETY SPORTU Sport forma aktywności człowieka, mająca na celu doskonalenie jego sił psychofizycznych, indywidualnie lub zbiorowo, według reguł umownych. RODZAJE SPORTU sport wyczynowy - forma działalności

Bardziej szczegółowo

STRESORY, inaczej źródła stresu

STRESORY, inaczej źródła stresu 1.8.2 Źródła stresu STRESORY, inaczej źródła stresu Każdego dnia w zewnętrznym świecie i w nas samych spotykamy się z czynnikami wywołującymi stres, czyli stresorami. Bardzo ważna jest umiejętność ich

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Dobre praktyki w psychologii

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE III. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA, A METABOLIZM WYSIŁKOWY tlenowy

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE III. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA, A METABOLIZM WYSIŁKOWY tlenowy Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE III AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA, A METABOLIZM WYSIŁKOWY tlenowy AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA W ujęciu fizjologicznym jest to: każda

Bardziej szczegółowo

Jak wykorzystać swoją uwagę do efektywnej pracy?

Jak wykorzystać swoją uwagę do efektywnej pracy? Jak wykorzystać swoją uwagę do efektywnej pracy? Wielu psychologów sportu jest zdania, że sukces można osiągnąć realizując regułę KOP, czyli, że kluczem do osiągnięcia celu są koncentracja, opanowanie

Bardziej szczegółowo

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Kuder A., Perkowski K., Śledziewski D. (red.) Proces doskonalenia treningu i walki sportowej. T.2, AWF, Warszawa 2005: 159-163. Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Wydział Wychowania Fizycznego. Katedra Sportu Zakład Zespołowych Gier Sportowych

SYLABUS. Wydział Wychowania Fizycznego. Katedra Sportu Zakład Zespołowych Gier Sportowych SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2019. 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Specjalizacja sportowa. Moduł instruktor sportu Piłka Nożna Kod przedmiotu/ modułu*

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/ Załącznik nr 2 do Uchwała NrAR001-2 - V/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach z dnia 26 maja 2015r.w sprawie zatwierdzenia efektów kształcenia studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

Trening plyometryczny piłkarzy. na etapie szkolenia specjalnego. Zbigniew Jastrzębski

Trening plyometryczny piłkarzy. na etapie szkolenia specjalnego. Zbigniew Jastrzębski Trening plyometryczny piłkarzy na etapie szkolenia specjalnego Zbigniew Jastrzębski Piłka nożna jest grą, która stawia coraz większe wymagania w zakresie przygotowania motorycznego. Około 40-50 lat temu

Bardziej szczegółowo

TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO

TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO KURS INSTRUKTORA SPORTOWEGO Jan Przewoźnik TRENING MISTRZOSTWA OSOBISTEGO ODNOWA, ODDECH, RELAKSACJA, WIZUALIZACJA SKALA HOLMESA RAHE A Test poziomu stresu TECHNIKI ODDYCHANIA

Bardziej szczegółowo

PROJEKT SOCJALNY UZALEŻNIENIOM. Realizatorzy: Anna Osiewicz Aleksandra Zaborska Joanna Krzemińska Alicja Kowalska Joanna Trytek

PROJEKT SOCJALNY UZALEŻNIENIOM. Realizatorzy: Anna Osiewicz Aleksandra Zaborska Joanna Krzemińska Alicja Kowalska Joanna Trytek PROJEKT SOCJALNY UZALEŻNIENIOM Realizatorzy: Anna Osiewicz Aleksandra Zaborska Joanna Krzemińska Alicja Kowalska Joanna Trytek 1. Opis problemu Rodzina winna zaspokajać potrzeby fizjologiczne jak i psychologiczne

Bardziej szczegółowo

Stres, sytuacje trudne i wypalenie zawodowe Kod przedmiotu

Stres, sytuacje trudne i wypalenie zawodowe Kod przedmiotu Stres, sytuacje trudne i wypalenie zawodowe - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Stres, sytuacje trudne i wypalenie zawodowe Kod przedmiotu 14.4-WP-PSChM-SStiWZ-W-S14_pNadGenFWT0D Wydział

Bardziej szczegółowo

dziecka + gotowość owocne spotkanie

dziecka + gotowość owocne spotkanie Gotowość szkolna: gotowość dziecka + gotowość szkoły y = owocne spotkanie dr Karolina Appelt Instytut Psychologii UAM tematyka wykładu: -co to znaczy być gotowym, co to jest gotowość szkolna, jakie są

Bardziej szczegółowo

TRENER zawód czy pasja? Artur Woroniecki AKADEMIA PIŁKARSKA GRASSROOTS 2013

TRENER zawód czy pasja? Artur Woroniecki AKADEMIA PIŁKARSKA GRASSROOTS 2013 TRENER zawód czy pasja? Artur Woroniecki AKADEMIA PIŁKARSKA GRASSROOTS 2013 1998-2007 - zespół młodzieżowy r. 1988 BKS HETMAN Białystok 2007-2008 - asystent trenera Reprezentacji Polski Radosława Mroczkowskiego

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla kierunku wychowanie fizyczne studia II stopnia profil praktyczny

Opis efektów kształcenia dla kierunku wychowanie fizyczne studia II stopnia profil praktyczny Opis efektów kształcenia dla kierunku wychowanie fizyczne studia II stopnia profil praktyczny Załącznik nr 1 do Uchwały Uchwała NrAR001 5 -III/2013 I. Profil i cele kształcenia Główną intencją kształcenia

Bardziej szczegółowo