Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej"

Transkrypt

1 Rozdział i. Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej Witold Kasperkiewicz 1 Streszczenie Koncepcja parków technologicznych, określanych również mianem parków naukowo-technologicznych, powstała z potrzeby stworzenia nowatorskich rozwiązań, które powinny sprzyjać transferowi osiągnięć nauki i techniki ze sfery badawczo-rozwojowej do praktyki przemysłowej. Celem rozdziału jest wyjaśnienie istoty parków technologicznych, motywów ich działania, a także określenie czynników decydujących o ich sukcesie. Rozważania oparte są na analizie doświadczeń dotyczących funkcjonowania parków technologicznych w USA i Europie Zachodniej, opisanych w anglojęzycznych książkach i raportach. W przypadku charakterystyki i oceny polskich parków wykorzystano materiały źródłowe pochodzące z zarządów owych parków. Na podstawie przeprowadzonych rozważań można sformułować następujące wnioski: - parki technologiczne są nowoczesnymi instytucjami kreującymi terytorialne środowiska innowacyjne, mającymi na celu rozwój przedsiębiorczości w sferze nauki i techniki; - kluczową rolę w tworzeniu i efektywnym funkcjonowaniu parków technologicznych odgrywają silne ośrodki badawcze (politechniczne, uniwersyteckie); - nie ma uniwersalnego wzorca parku technologicznego; poszczególne parki odzwierciedlają specyfikę środowiska naukowego i biznesowego, tradycje przemysłowe itp. 1 dr hab. Witold Kasperkiewicz, prof. nadzw UŁ, Uniwersytet Łódzki, Instytut Ekonomii/Zakład Mikroekonomii.

2 2 Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej Wstęp W wysoko rozwiniętych gospodarkach utrwaliło się przekonanie, że zdolność przedsiębiorstw do kreowania i komercjalizacji innowacji jest najistotniejszym przejawem ich nowoczesności i efektywności działania. W zaostrzającej się konkurencji na rynku światowym sukcesy odnoszą te gospodarki, które opanowały umiejętność sprawnej transformacji zdobyczy myśli naukowotechnicznej w innowacje produktowe, technologiczne i organizacyjne. Wyścig w dziedzinie innowacyjności powoduje, że cykle życia produktów i technologii ulegają stałemu skracaniu, a rynki ciągle domagają się nowości. Świadomość kluczowego znaczenia innowacji w rozwoju gospodarczym wyzwoliła olbrzymie zainteresowanie poszukiwaniem nowych sposobów intensyfikacji działalności innowacyjnej. Koncentrują się one na wypracowaniu nowatorskich rozwiązań, które ułatwiają transfer osiągnięć nauki i techniki ze sfery badawczo-rozwojowej do praktyki przemysłowej. Jednym z najbardziej spektakularnych i obiecujących rozwiązań w tej materii są parki technologiczne, określane również mianem parków naukowo-technologicznych. Kolebką owych pionierskich rozwiązań jest amerykańska gospodarka (przykład Krzemowej Doliny). Podstawowym celem rozdziału jest próba wyjaśnienia istoty parków technologicznych motywów ich zakładania, a także warunków decydujących o ich sukcesie. Rozważania oparte są na analizie doświadczeń dotyczących funkcjonowania parków technologicznych w Stanach Zjednoczonych Ameryki, (zwłaszcza Krzemowej Doliny) i Europie Zachodniej, oraz młodych polskich parków. i.1. Czym są parki technologiczne? Pojęcie parku technologicznego, które weszło na stałe do literatury ekonomicznej pod koniec lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, należy do nieprecyzyjnych. Często używa się nadmiernie rozszerzającej interpretacji owego pojęcia, która czyni z niego zbiór niejednorodnych kategorii i wprowadza zamęt semantyczny (Benko 1993; Pietrzyk 1989). Parki technologiczne utożsamiane są niekiedy z centrami innowacji, parkami naukowymi i tzw. strefami high-tech. Na podstawie krytycznej analizy różnorodnych ujęć istoty parków technologicznych można przedstawić definicję, która w miarę precyzyjnie oddaje sens tego pojęcia. Mianem parku technologicznego określa się zorganizowany zespół szkół wyższych (typu uniwersyteckiego i/lub politechnicznego), placówek badawczych, przedsiębiorstw reprezentujących zaawansowane technologie (high-tech) i różnorakich firm usługowych (głównie

3 Witold Kasperkiewicz 3 w zakresie doradztwa finansowego, marketingowego i technicznego), które to jednostki są skoncentrowane przestrzennie w celu stworzenia korzystnych warunków dla rozwoju szeroko pojętej działalności innowacyjnej (Gruchman, Pietrzyk 1996; Battini 1991). Innymi słowy park technologiczny jest specyficznym ośrodkiem promowania innowacji, w którym występuje symbioza badań naukowych, prac laboratoryjnych, doradztwa technicznego i produkcji. Międzynarodowe Stowarzyszenie Parków Naukowych zaproponowało w 2002 r. następującą definicję parku technologicznego: jest to organizacja zarządzana przez wykwalifikowanych specjalistów, dążącą do podniesienia dobrobytu społeczności, w której działa, poprzez promowanie kultury innowacji i konkurencji wśród przedsiębiorców i instytucji opartych na wiedzy (Matusiak 2006, s. 169). W polskim ustawodawstwie pojęcie parku technologicznego sprecyzowano w 2002 r. jako zespół wyodrębnionych nieruchomości wraz z infrastrukturą techniczną, utworzony w celu dokonywania przepływu wiedzy i technologii między instytucjami badawczymi a przedsiębiorstwami, w którym oferowane są przedsiębiorstwom, stosującym nowoczesne technologie, usługi w zakresie doradztwa w tworzeniu i rozwoju przedsiębiorstw, transferu technologii oraz przekształcania wyników badań naukowych i prac rozwojowych w innowacje, a także umożliwia się korzystanie z nieruchomości i infrastruktury technicznej na zasadach umownych (Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji, Dziennik Ustaw 2002, nr 41, poz. 363). Tworzenie przez parki technologiczne korzystnych warunków dla rozwoju innowacji należy rozumieć jako: - primo, wspieranie młodych innowacyjnych firm, których główną misją jest wykorzystywanie nowoczesnych technologii; - secundo, stymulowanie procesu transferu nowych technologii z instytucji badawczych do praktyki gospodarczej i komercjalizacji owych technologii; - tertio, wyzwalanie przedsiębiorczości i kreatywności wśród ludzi reprezentujących lokalną społeczność. Parki technologiczne funkcjonują w otoczeniu instytucjonalno-rynkowym, które składa się z czterech sfer reprezentujących określone grupy podmiotów. Pierwszą sferę stanowią placówki zajmujące się badaniami naukowymi i pracami laboratoryjnymi. Są to przede wszystkim uniwersytety, politechniki, wyodrębnione instytucje badań podstawowych, stosowanych i rozwojowych, a także laboratoria i działy badawcze koncernów. Drugą sferę tworzą instytucje publiczne, a więc administracja komunalna, regionalna i centralna, stowarzyszenia gospodarcze, izby przemysłowo-handlowe, związki zawodowe itp. Trzecią sferę wypełniają podmioty gospodarcze, czyli firmy przemysłowe, handlowe i doradcze. Do czwartej sfery należą instytucje systemu finansowego,

4 4 Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej a więc banki komercyjne, towarzystwa ubezpieczeniowe i towarzystwa dysponujące kapitałem ryzyka (venture capital). Parki technologiczne przybierają najczęściej formę organizacyjną spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Innymi dopuszczalnymi formami są: spółka akcyjna, spółka z o.o., fundacja, zakład budżetowy gminy lub urzędu miasta i spółka cywilna w przypadku, gry organizatorem parku technologicznego jest osoba prywatna. W strukturze organizacyjnej parku technologicznego występują cztery elementy: a) infrastruktura parku, którą stanowią grunty, budynki, wspólne urządzenia serwisowe, baza socjalna i sieć firm usługowych; b) centrum kierowania parkiem, czyli zarząd parku (z etatowym dyrektorem), rada nadzorcza, ciała doradcze, eksperci; c) potencjał technologiczny, który jest swego rodzaju rdzeniem parku technologicznego (publiczne ośrodki badawcze, wyższe uczelnie, działy badawcze dużych firm itp.); d) grupa małych i średnich firm innowacyjnych, które specjalizują się w szybkim opanowywaniu zaawansowanych technologii. Z doświadczeń funkcjonowania parków technologicznych wynikają określone wnioski dotyczące ich optymalnych rozmiarów. Eksperci twierdzą, że warunkiem efektywnego działania owych parków jest przekroczenie przez nie tzw. masy krytycznej, którą wyznacza powierzchnia parku (ponad 3000 m 2 ) i liczba firm rezydentów (od 15 do 20). i.2. Motywy tworzenia parków technologicznych W celu wyjaśnienia przydatności parków technologicznych jako stymulatora działalności innowacyjnej uzasadnione wydaje się przedstawienie motywów ich tworzenia i rozwijania. Nie sposób zreferować wszystkich motywów, którymi kierują się animatorzy parków technologicznych. W różnych krajach, a także regionach tego samego kraju, oprócz wspólnych występują również specyficzne przesłanki zakładania owych parków. W dalszych rozważaniach analizie poddamy pięć najważniejszych przesłanek. Najistotniejszym motywem zakładania parków technologicznych w rozwiniętych gospodarkach rynkowych jest promowanie małych firm innowacyjnych. Większość tych parków przeznaczona jest dla małych firm, które podejmują działalność w dziedzinach preferowanych przez organizatorów parków, a więc takich jak farmacja, mikroelektronika, informatyka itp. Badania empiryczne przeprowadzone w Wielkiej Brytanii i RFN dowodzą, że wzrost zainteresowania tych państw parkami technologicznymi wynika głównie z

5 Witold Kasperkiewicz 5 przeświadczenia rządów i władz lokalnych o konieczności tworzenia optymalnych warunków dla funkcjonowania małych przedsiębiorstw innowacyjnych. Zwolennicy parków technologicznych eksponują zalety przedsięwzięć innowacyjnych realizowanych w małych przedsiębiorstwach, które nie są obciążone dysfunkcjami wielkich firm i gigantycznych programów badawczych. Twierdzą oni, że parki technologiczne stanowią właśnie odpowiedź na organizacyjną gigantomanię w procesach innowacyjnych i należy je traktować jako swoistą tkankę łączną, niezbędną dla sprawnego funkcjonowania tych procesów w gospodarce. Potrzeba istnienia owej tkanki doceniana jest przez wielkie koncerny, które zainteresowane są tworzeniem parków technologicznych z dwóch względów: primo, parki te stanowią źródło wynalazków i innowacji, które są wykorzystywane przez duże firmy bez konieczności ponoszenia przez nie nakładów na badania; secundo, duże firmy zapewniają sobie dostęp do najzdolniejszych absolwentów wyższych uczelni zgrupowanych na terenie parku. Istotnym motywem tworzenia parków technologicznych jest ich zdolność do kreowania efektów synergicznych, które wynikają z tzw. krzyżowego zapładniania (cross fertilization). Zjawisko to polega na wykorzystywaniu w realizacji przedsięwzięć innowacyjnych wymiany pomysłów i informacji dzięki możliwości codziennych, bezpośrednich kontaktów i rozmów osób reprezentujących różne dziedziny badań naukowych, różne firmy przemysłowe oraz instytucje finansowe. W celu ułatwienia owych kontaktów tworzone są na terenie parków technologicznych specjalne obiekty, takie jak kluby, kawiarnie, restauracje pracownicze itp. (Gruchman, Pietrzyk 1996, s. 5). Motywów tworzenia parków technologicznych poszukiwać również należy w zainteresowaniu uniwersytetów, politechnik i innych placówek naukowych tego rodzaju przedsięwzięciami. Niektóre parki powstają z inicjatywy uniwersytetów, które kierują się dwojakiego rodzaju motywacją: primo, pragną wzmocnić kontakty z przemysłem, aby przyspieszyć wdrażanie swoich rozwiązań technicznych; secundo, dążą do poprawy swego stanu finansowego przez kontrakty zawierane z przemysłem na określone badania bądź też przez wynajmowanie części swych pomieszczeń i terenów firmom przemysłowym. Jeden z najlepszych w Europie Zachodniej parków technologicznych, istniejący przy Herriot-Watt University w Edynburgu czerpie liczne korzyści z kontaktów z przeszło 20 firmami przemysłowymi, ulokowanymi w tym parku. Na przykład wielu pracowników tych firm (menedżerów, inżynierów), pracuje także w niepełnym wymiarze godzin na Uniwersytecie Herriot-Watt. Przyczynia się to do zdobywania przez studentów wiedzy o najnowszych tendencjach rozwoju przemysłu i do wzbogacenia tematyki wykładów. Ścisłe więzi

6 6 Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej utrzymywane z firmami przemysłowymi umożliwiają uniwersytetowi poprawę skuteczności wdrażania do produkcji własnych projektów badawczych. Przy podejmowaniu decyzji o powołaniu parków technologicznych ważne znaczenie ma aspekt regionalny. Otóż parki te traktowane są jako efektywne narzędzie regionalnego rozwoju. Tworzą one podwaliny pod rozwój przemysłowy zwłaszcza w tych regionach, gdzie wskutek procesów restrukturyzacyjnych upadły tradycyjne gałęzie produkcji i powstała potrzeba zagospodarowania pustej przestrzeni. Przykładem uzasadniającym trafność tego stwierdzenia jest gospodarka niemiecka, w której procesy zakładania parków technologicznych są najbardziej dynamiczne na obszarze Europy Zachodniej. W gospodarce zachodnioniemieckiej parki technologiczne powstają głównie w regionach, których dotychczasowy rozwój uzależniony był od starzejących się obecnie branż przemysłu (hutnictwa, górnictwa itp.). Parki technologiczne rozwijają się wokół tradycyjnych skupisk przemysłowych, takich jak: Dortmund, Kassel, Hidesheim, Stuttgart itd. Podobne zjawisko można zaobserwować w Wielkiej Brytanii, gdzie wiele parków ulokowano na terenach opuszczonych przez tradycyjne gałęzie przemysłu, które zostały znacznie zredukowane w wyniku polityki gospodarczej rządu M. Thatcher. Władze lokalne wiążą z parkami technologicznymi nadzieję na zwiększenie miejsc pracy w swoich regionach. W istocie parki te stwarzają bezpośrednio nowoczesne stanowiska pracy, wymagające wysokich kwalifikacji naukowych i technicznych. Mogą one również przyczynić się do wzrostu zatrudnienia w sposób pośredni. Interesującego przykładu w tej materii dostarcza park Sophia-Antipolis (koło Nicei) we Francji (Brunet, Grasland 1988). W niektórych krajach rozwiniętych, np. W Japonii, jednym z ważnych motywów zakładania parków technologicznych (technopolii) jest konieczność rozgęszczenia ogromnych ośrodków przemysłowych, zmniejszenia przeludnienia wielkich miast, takich jak Tokio, Osaka, Nagoja. Powstawaniu technopolii poza głównymi obszarami miejskimi sprzyjają wysokie koszty mieszkań, horrendalnie wysokie ceny ziemi i trudności komunikacyjne w wielkich miastach. Tworzenie technopolii traktowane jest przez MITI (Ministry of International Trade and Industry) jako ważny instrument przyspieszania tendencji odśrodkowych w gospodarce Japonii, tzn. tendencji polegających na dekoncentracji wielkich ośrodków przemysłowych i naukowych (Tatsuno 1987, s. 82). i.3. Fenomen Krzemowej Doliny: geneza, czynniki sukcesu Na terenie Kalifornii w tzw. Krzemowej Dolinie, położonej w hrabstwie Santa

7 Witold Kasperkiewicz 7 Clara na południe od San Francisco, powstał pierwszy w świecie nowoczesny park technologiczny. Autorem nazwy "Krzemowa Dolina" jest Don C. Hoefler, redaktor naczelny gazety "Microelectronics News", specjalizującej się w prezentowaniu problemów przemysłu półprzewodnikowego (Larsen, Rogers 1984). Opublikował on w 1971 r. artykuł zatytułowany "Silicon Valley". Nazwa ta przemawia do wyobraźni i ma swoje uzasadnienie. Podstawowym produktem miejscowych firm były swego czasu kostki wykonywane z krzemu (obecnie dominuje arsenek galu), a chociaż rejon Santa Clara nie stanowi doliny w geograficznym znaczeniu tego słowa, to większość firm znajduje się na równinie ograniczonej z jednej strony wzgórzami, z drugiej zaś - Zatoką San Francisco. Mając pewną dozę wyobraźni można przyjąć, że jest to dolina. Inicjatorem utworzenia pionierskiego parku technologicznego w Krzemowej Dolinie była administracja i naukowcy z Uniwersytetu Stanforda. Historia narodzin tego parku związana była z zamierzeniami władz uniwersytetu, które pod koniec lat czterdziestych obecnego stulecia dostrzegły konieczność przyspieszenia rozwoju uczelni. Główny problem wobec jakiego stanęło kierownictwo uniwersytetu w tym okresie polegał na tym, jak przekształcić posiadane przez uczelnię niewykorzystane grunty w pieniądze po to, aby zatrudnić najwybitniejszych profesorów i podnieść w ten sposób jej prestiż wśród uniwersytetów amerykańskich. W świetle regulacji prawnych, czyli aktu nadania uniwersytetowi gruntów przez senatora L. Stanforda, fundatora uczelni, zabroniona jest sprzedaż choćby cząstki gruntu. Wobec tego wiceprezydent uczelni profesor F. Terman wespół z prezydentem W. Sterlingiem postanowili znaleźć sposób na wykorzystanie terenu Uniwersytetu, honorując zarazem postanowienia aktu nadania. Opracowali oni "tajną broń" Uniwersytetu, którą okazał się założony w 1951 r. park przemysłowy Stanforda. Pierwotnym celem, w jakim go utworzono, była po prostu chęć zdobycia pieniędzy dla uniwersytetu przez wypuszczenia w dzierżawę działek firmom przemysłowym. To źródło uzyskiwania dochodów stało się wkrótce niewystarczające dla uniwersytetu i w związku z tym w 1954 r. dokonano przekształcenia parku przemysłowego w park technologiczny, a więc ośrodek przenoszenia nowoczesnych technologii z uniwersyteckich laboratoriów do mieszczących się na terenie parku firm przemysłowych (Castells 2008, s. 72). Zyski osiągane z parku badawczego, jak i z dzierżawy gruntów uczelni, pozwoliły zwiększyć wynagrodzenie dla kadry profesorskiej finansowane z tzw. funduszu bojowego. Dzięki temu władzom uczelni udało się skłonić wielu renomowanych naukowców do przeniesienia się z uniwersytetów wschodniego wybrzeża do Palo Alto w Kalifornii. Pozyskanie wybitnych naukowców umożliwiło uczelni realizację koncepcji tzw. wież doskonałości, której autorem był F. Terman. W jego przekonaniu uczelnia wyższa zdobywa prestiż nie przez prowadzenie badań w szerokim zakresie tematycznym i na średnim poziomie,

8 8 Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej lecz przez wzniesienie się na szczyty akademickiej doskonałości w wąskich dziedzinach badań naukowych. Mianem "wieży doskonałości" określono w Uniwersytecie Stanforda niewielką grupę naukowców, którzy są wybitnymi ekspertami w wąskim zakresie nauki. "Wieża" musi być tak wysoka, aby widzieli ją wszyscy i musi wyrastać na fundamencie ważnych badań naukowych. Oznacza to, że przedmiotem badań prowadzonych w tej "wieży" przez elitę naukowców muszą być problemy decydujące o postępie światowej nauki. Koncepcja "wież doskonałości" zdała egzamin; naukowcy z Uniwersytetu Stanforda uzyskali wiele Nagród Nobla w dziedzinie nauk przyrodniczych i chemiczno-fizycznych, a uniwersytet osiągnął w latach sześćdziesiątych pozycję jednej z najlepszych uczelni w USA i pozycję tę nadal utrzymuje. Istotny wkład w powstanie i dynamiczny rozwój Krzemowej Doliny wniósł William Shockley, błyskotliwy współwynalazca tranzystora (wraz z J. Bardeem em i W. Bratfain em) i laureat Nagrody Nobla z 1956 r. Rozpoczynał swoją karierę badawczą w Laboratoriach Bella (położonych w New Jersey), gdzie prowadzone są rozległe badania naukowe w dziedzinie elektroniki. Dokonał tam wynalazku tranzystora, który stanowi największe osiągnięcie badawcze Laboratoriów Bella. W kręgach amerykańskich elektroników panuje przekonanie, że bez Laboratoriów Bella, bez Shockley'a nie byłoby Krzemowej Doliny. Jest w tej opinii wiele racji, należy przecież pamiętać, że olbrzymie doświadczenie badawcze Shockley wyniósł z pracy w tych laboratoriach. Jego późniejsza aktywność jako wynalazcy i przedsiębiorcy w Krzemowej Dolinie była kontynuacją niezwykle owocnej działalności, rozpoczętej na Wschodnim Wybrzeżu USA (Benko 1993, s. 126). Dwie przesłanki przesądziły o przeniesieniu się Shockley'a do Krzemowej Doliny. Pierwszą były względy osobiste - pochodził z Palo Alto. Drugą było jego dążenie do osiągnięcia fortuny, czemu miał sprzyjać duch przedsiębiorczości panujący w Krzemowej Dolinie. Shockley utworzył własną firmę Shockley Semiconductor Laboratory (Laboratorium Półprzewodników Shockley'a), w której zatrudnił ośmiu zdolnych młodych specjalistów z placówek badawczych Wschodniego Wybrzeża. Wprawdzie firma Shockley a upadła, lecz jego współpracownicy założyli pierwszą spółkę opartą wyłącznie na krzemie Fairchild Semiconductors. Spółka ta również rozpadła się, jednak jej twórcy zapoczątkowali rozwój przemysłu elektronicznego w Krzemowej Dolinie i całych Stanach Zjednoczonych. Ocenia się, że w latach 80. ubiegłego stulecia około połowa z 85 amerykańskich przedsiębiorstw przemysłu półprzewodników była bezpośrednim lub pośrednim spin-offem (odpryskiem) z Fairchild (Gospodarka oparta na wiedzy 2001, s. 226). Ogromną rolę w kreowaniu klimatu innowacyjności w Krzemowej Dolinie odegrała również firma komputerowa Hewlett-Packard, która po otwarciu

9 Witold Kasperkiewicz 9 parku technologicznego Stanforda w 1954 r. wydzierżawiła jedną z najlepszych działek i wzniosła tam swoją nową siedzibę. Wkrótce potem firma H-P stała się jednym z kluczowych elementów całego zespołu instytucji badawczych, przemysłowych i usługowych składających się na Krzemową Dolinę. Niewątpliwe zasługi H-P dla rozwoju Krzemowej Doliny związane są z dwiema cechami działalności wyróżniającymi in plus tę firmę od innych. Po pierwsze, firma H-P jako pierwsza w Krzemowej Dolinie podjęła się intensyfikacji badań naukowych i prac rozwojowych, przeznaczając na ten cel proc. wpływów ze sprzedaży. Po drugie, kierownictwo H-P wypracowało nowoczesny i skuteczny styl zarządzania, który próbują naśladować inne firmy funkcjonujące w Krzemowej Dolinie. Styl ten charakteryzuje się wyjątkową zdolnością firmy do dokonywania szybkich przestawień w produkcji, do wychodzenia poza działalność, którą traktowano jako specjalność firmy. Dzięki tej zdolności firma H-P szybko odeszła na początku lat 70. od produkcji aparatury elektronicznej i podjęła produkcję komputerów, co odpowiadało ówczesnym tendencjom panującym na rynku wyrobów high-tech. Innym godnym odnotowania aspektem stylu zarządzania tej firmy jest szczególny stosunek kierownictwa do pracowników, nacechowany troską i dbałością o dobrą atmosferę w pracy. Kierownictwo firmy stworzyło szeroki zakres świadczeń dla załogi i stara się, w miarę możliwości, utrzymać kontakty osobiste z pracownikami. W analizie fenomenu Krzemowej Doliny nie sposób pominąć swoistej gorączki przedsiębiorczości, która przywodzi na myśl XIX-wieczną gorączkę złota i kolonizację zachodniej części USA. Atmosferze przedsiębiorczości towarzyszyła, zwłaszcza w latach 60. i 70. pogoń za szybkim sukcesem i dużymi zyskami. Wyzwalało to obsesję pracy u wielu ambitnych i młodych innowatorów, którzy poświęcali na pracę godzin dziennie. Właściciele dobrze prosperujących małych firm innowacyjnych z Krzemowej Doliny wyznają zasadę, iż przedsiębiorczości nie można nauczyć się na uniwersytecie, lecz poprzez praktyczne działanie i wzorowanie się na pozytywnych przykładach. W Krzemowej Dolinie obowiązuje następująca zasada: Jeśli udało się jemu, to czemu ma się nie udać mnie. Sukcesy B. Hewletta, D. Packarda, S. Jobsa (założyciela firmy Apple ), potentatów biznesu elektronicznego, stały się wzorem do naśladowania dla początkujących przedsiębiorców. Dzięki takiemu nastawieniu, panującemu wśród młodych przedsiębiorców, w latach 60. i 70. ubiegłego wieku miała miejsce eksplozja przedsiębiorczości w Krzemowej Dolinie. Jednym z ważnych przejawów wyjątkowej przedsiębiorczości Krzemowej Doliny jest zjawisko powstawania tzw. firm odpryskowych ( spin-off ). Tworzą je byli pracownicy ustabilizowanych już firm, którzy podejmują decyzje o założeniu własnej firmy. Częstym motywem zakładania firm odpryskowych jest

10 10 Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej dążenie innowatorów do realizacji własnych projektów innowacyjnych, które nie znalazły uznania w dotychczasowej firmie. Naturalnym procesem jest reakcja łańcuchowa, w wyniku której od firm odpryskowych odrywają się nowe jednostki. Firmy te przyczyniają się do tworzenia nowych miejsc pracy. Istotną rolę w rozwoju Krzemowej Doliny odegrała decyzja o lokalizacji zakładów koncernu Lockheed i baz wojskowych w regionie zatoki San Francisco. Wskutek tego do Krzemowej Doliny napłynął obfity strumień środków finansowych w ramach zamówień rządowych Pentagonu. Wiele zamówień rządowych dla armii amerykańskiej dotyczących badań i produkcji w zakresie produktów high-tech wykonywanych było w instytutach, laboratoriach i przedsiębiorstwach położonych w Krzemowej Dolinie. Sąsiedztwo baz wojskowych i zakładów Lockheed pozytywnie wpłynęło na rozwój potencjału innowacyjnego parku technologicznego. Duże zapotrzebowanie sektora wojskowego na półprzewodniki i nowe technologie sprzyjało podejmowaniu działalności gospodarczej przez kolejne firmy w regionie Krzemowej Doliny. W opinii A. Tofflera Krzemowa Dolina, często przedstawiana jako przykład sukcesów wolnego rynku, nie rozwinęłaby się, gdyby nie finansowane przez rząd federalny projekty badawcze, które trwają od lat 50. ubiegłego wieku, przyczyniając się do rozwoju informatyki, techniki komputerowej i teorii systemów (Toffler 2006). Wnioski, jakie można wyciągnąć z historii Krzemowej Doliny są dwojakie. Po pierwsze, postęp w rozwoju mikroelektroniki przyczynił się do ukształtowania środowiska wynalazczości, w którym odkrycia i zastosowania oddziałują na siebie wzajemnie. Środowisko to wymagało i nadal wymaga, mimo stałej łączności internetowej, przestrzennej koncentracji wyższych uczelni ośrodków badawczych, firm zaawansowanych technologii, sieci dostawców towarów i usług, sieci firm venture capital. Po drugie, z chwilą gdy środowisko jest już skonsolidowane, tak jak Krzemowa Dolina w latach 70. ubiegłego wieku, zaczyna generować własną dynamikę, przyciągając wiedzę, inwestycje i talenty z całego świata. Kluczowym elementem infrastruktury finansowej rozwoju innowacyjności w Krzemowej Dolinie jest venture capital (kapitał ryzyka). Ośrodek ten jest centrum aktywności venture capital w USA. W samej Krzemowej Dolinie i jej pobliżu w latach 90. ubiegłego wieku miała swoje biura ponad 1/3 wszystkich amerykańskich największych firm inwestycyjnych zajmujących się finansowaniem przedsięwzięć innowacyjnych z dziedziny hightech. Wiele pozostałych firm inwestycyjnych, nawet jeśli ma siedziby w innych regionach USA jest w znacznym stopniu zaangażowanych w sprawy Krzemowej Doliny, czyli w finansowanie nowych firm naukochłonnych. Dla przykładu, kapitał ryzyka wspierający finansowo firmy innowacyjne na Wschodnim Wybrzeżu (np. w parkach takich jak Droga nr 128, Krzemowa Dolina

11 Witold Kasperkiewicz 11 Wschodniego Wybrzeża itp.) interesuje się również aktywnie przemysłem elektronicznym Krzemowej Doliny. Istotny jest fakt, że wielu z pierwszych inwestorów pochodziło z przemysłu elektronicznego, co sprzyjało trafności decyzji inwestycyjnych w tej branży. Na przykład G. Kleinert z jednej z najważniejszych w latach 90. firm venture capital był inżynierem z Fairchilda. W 1998 roku venture capital finansował około połowy inwestycji w nowe produkty i usługi, związane z przemysłem informatycznym i telekomunikacyjnym (Zook 2000). i.4. Parki technologiczne w Polsce W Polsce pomysł tworzenia parków technologicznych zrodził się w połowie lat 80. ubiegłego wieku w Poznaniu. Na początku lat 90. pojawiły się kolejne inicjatywy w tej dziedzinie, między innymi w Krakowie, Gdańsku, Łodzi i Wrocławiu. Pomysły te, z różnych powodów, nie osiągnęły fazy wdrożenia. Dopiero w 1995 roku z inspiracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu powstał pierwszy polski park technologiczny, któremu nadano nazwę Poznańskiego Parku Naukowo-Technologicznego. W polskiej gospodarce dziewięć parków prowadzi rozwiniętą działalność operacyjną, jedenaście znajduje się w fazie rozruchu, a dwa w fazie projektowania. W dalszej części rozważań scharakteryzowano cztery parki technologiczne, a mianowicie Poznański Park Naukowo-Technologiczny, Wrocławski Park Technologiczny, Łódzki Regionalny Park Naukowo-Technologiczny i Krakowski Park Technologiczny. Wymienione parki dysponują liczącym się w skali kraju potencjałem badawczym i rozwiniętą infrastrukturą a także perspektywami pomyślnego rozwoju. i.4.1. Poznański Park Naukowo-Technologiczny Kluczową rolę w utworzeniu poznańskiego parku odegrało powołanie w 1990 roku Fundacji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, która określając swoje cele odwołała się do koncepcji parków technologicznych. Na początku procesu transformacji koncepcja ta była w Polsce mało znana i brakowało odpowiednich uregulowań prawnych. W związku z tym wybrano fundację jako najpopularniejszą wówczas formę prowadzenia działalności polegającej na komercjalizacji efektów prac badawczych. W pierwszym okresie swojego funkcjonowania Fundacja przede wszystkim popierała tworzenie przez pracowników Uniwersytetu firm typu spin off, których działalność skoncentrowana była na wytwarzaniu produktów chemicznych, aparatury badawczej i świadczeniu usług dla instytucji

12 12 Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej naukowych. W 1995 roku Wielkopolski Zakład Gazownictwa przekazał Fundacji w postaci darowizny teren i obiekty starej gazowni. Fundacja przejęła obiekty a Zakład Chemii UAM wykupił za niską cenę urządzenia do syntezy chemicznej. W ten sposób powstała baza materialna parku technologicznego. Początkowo skromne środki finansowe pochodziły z programów badawczych Zakładu Chemii, działalności gospodarczej Zakładu Doświadczalnego Syntezy Chemicznej i czynszu lokatorów parku. Ponadto park otrzymał wsparcie finansowe z Projektu Badawczego Autostrady, który uzyskał znaczne środki przeznaczone na rozpoczęcie budowy autostrad w Wielkopolsce. Skorzystano również z kredytu bankowego. Na terenie parku prowadzi działalność 49 firm (stan na kwiecień 2008 r.), 6 jednostek badawczo-rozwojowych i 4 fundacje oraz stowarzyszenia (www.ppnt.poznan.pl). Należy wspomnieć, że w 2005 roku w parku zlokalizowanych było ogółem 15 podmiotów, w tym 6 jednostek badawczorozwojowych (Jasiński 2006, s. 168). Poznański Park stale rozszerza zakres swojej aktywności w dziedzinie procesów innowacyjnych. Działania te służą realizacji pięciu głównych celów Parków, do których należą: - tworzenie i wspieranie innowacyjnych firm; - promocja przedsiębiorczości akademickiej; - optymalizacja procesu transferu technologii; - określanie strategicznych kierunków innowacyjnego rozwoju regionu; - wspieranie uczestnictwa sektora B+R i przedsiębiorstw w Programach Ramowych Unii Europejskiej. i Wrocławski Park Technologiczny Wrocławski Park Technologiczny (WPT) został utworzony w 1998 roku z inicjatywy Wrocławskiego Centrum Transferu Technologii. Park przybrał formę prawną spółki akcyjnej, której akcjonariuszem większościowym jest Gmina Wrocław. WPT powstał jako podmiot gospodarczy o publiczno-komercyjnym charakterze. Głównym celem parku jest kreowanie warunków dla wykorzystania naukowego i przemysłowego potencjału Wrocławia i regionu poprzez zapewnienie infrastruktury oraz instytucjonalne wsparcie przedsiębiorczości zorientowanej na innowacje (Jasiński 2006, s. 240). Jednym z podstawowych zadań WPT była realizacja inwestycji własnej w postaci budowy Dolnośląskiego Inkubatora Naukowo-Technologicznego, który stanowi zespół obiektów biurowo-laboratoryjnych z halą produkcyjną, wyposażony w infrastrukturę umożliwiającą rozwój innowacyjnych firm.. Działalność Inkubatora skoncentrowana jest głównie na świadczeniu usług dla tych firm. Usługi te obejmują przede wszystkim:

13 Witold Kasperkiewicz 13 - wsparcie merytoryczne dla nowo tworzonych inicjatyw gospodarczych; - pomoc firmom w ulepszaniu oferty technologicznej; - promocję firm; - pomoc w nawiązywaniu kontaktów handlowych z zagranicznymi partnerami; - usługi biurowe i recepcyjne; - pomoc w pozyskiwaniu środków z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. W inkubatorze działa ponad 80 przedsiębiorstw, wśród których przeważają małe i średnie podmioty. Największą powierzchnię wynajmują: Dolnośląskie Centrum Transplantacji Komórkowych z Krajowym Bankiem Dawców Szpiku oraz laboratorium kriogeniczne. Podmioty te reprezentują najwyższy krajowy poziom technologii w swoich dziedzinach i ich obecność w Parku decyduje o potencjale innowacyjnym ośrodka (Jasiński 2006, s. 241). i.4.3. Łódzki Regionalny Park Naukowo-Technologiczny (Technopark) Łódzki Technopark rozpoczął działalność w sierpniu 2007 roku. Inicjatorami utworzenia Technoparku były władze samorządowe Łodzi i Województwa Łódzkiego, a także Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Medyczny, Politechnika Łódzka, Centrum Kupiectwa S.A., Łódzki Rynek Hurtowy Zjazdowa S.A. i Łódzka Izba Przemysłowo-Handlowa. Technopark jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, w której większościowy udział (95,9%) ma Miasto Łódź. Miasto wniosło do spółki tereny o powierzchni 14 ha i nowoczesny biurowiec (www.technopark.lodz.pl). Głównymi celami Technoparku są: - wzrost innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw regionu łódzkiego, - optymalne wykorzystanie zasobów gospodarczych i intelektualnych regionu, - ułatwienie transferu nowoczesnych technologii ze sfery nauki do przemysłu, - zatrzymanie i zatrudnienie najlepszych absolwentów szkół wyższych w regionie. Jedną z najważniejszych części Technoparku jest Łódzki Inkubator Technologiczny, który ułatwia start nowo powstającym małym i średnim firmom działającym w obszarze nowoczesnych technologii. Preferowane są firmy, które: - zajmują się produkcją wyrobów i świadczeniem usług zaawansowanych technologicznie, - prowadzą własną działalność badawczą,

14 14 Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej - aktywnie współpracują z uczelniami lub placówkami badawczymi, - prowadzą własną działalność edukacyjną i szkoleniową, - wspierają badania naukowe dotyczące rozwoju i komercjalizacji technologii. W ramach Łódzkiego Inkubatora rozpoczęło działalność 15 firm. Przewiduje się, że w okresie 15 lat Technopark jest w stanie przyciągnąć 200 firm. i.4.4. Krakowski Park Technologiczny Idea powołania do życia parku technologicznego w Krakowie zrodziła się w pierwszej połowie lat 90. ubiegłego wieku i związana była z koncepcją budowy nowego kampusu Uniwersytetu Jagiellońskiego. W tym okresie realizacja owego zamierzenia nie powiodła się z powodu braku środków finansowych i adekwatnej formy organizacyjno-prawnej. Pozytywnym impulsem stała się dopiero ustawa o specjalnych strefach ekonomicznych i decyzja o połączeniu parku technologicznego UJ z projektowanym na terenach Huty Sendzimira parkiem przemysłowym. Krakowski Park Technologiczny utworzono w październiku 1997 roku i nadano mu status specjalnej strefy ekonomicznej (SSE). Do najważniejszych celów Parku należy: - rozwój sektora przemysłu zaawansowanych technologii na bazie potencjału badawczego krakowskiego środowiska wyższych uczelni i instytutów naukowych, - stworzenie sprzyjających warunków ekonomicznych, organizacyjnych i infrastruktury dla inwestorów polskich i zagranicznych, którzy deklarują wykorzystanie i rozwijanie istniejącego w Krakowie potencjału badawczego, głównie w dziedzinie high tech. W założeniach przewidywano, że w odróżnieniu od innych stref ekonomicznych istniejących w Polsce, krakowska strefa jest przeznaczona głównie dla przedsiębiorstw z sektora zaawansowanych technologii, takich jak elektronika, informatyka, telekomunikacja, biotechnologie itp. Jednak wobec trudności z pozyskiwaniem wyłącznie inwestorów z tych dziedzin i potrzeba szybkiego zagospodarowania atrakcyjnych terenów, w krakowskiej strefie mogą działać także przedsiębiorstwa z tradycyjnych branż, jak np. motoryzacja i poligrafia. Na obszarze SSE Krakowskiego Parku Technologicznego prowadzą działalność 43 przedsiębiorstwa, wśród których znajdują się tak renomowane firmy jak Motorola, RR Donnelley czy ComArch (www.sse.krakow.pl). Dla celów zarządzania krakowską strefą powołano spółkę prawa handlowego o nazwie Centrum Zaawansowanych Technologii. Spółkę utworzono z inicjatywy: gminy Kraków, Uniwersytetu Jagiellońskiego,

15 Witold Kasperkiewicz 15 Politechniki Krakowskiej, Akademii Górniczo-Hutniczej, Huty im. Sendzimira i Skarbu Państwa reprezentowany przez Wojewodę. W 2004 roku spółka zmieniła nazwę na Krakowski Park Technologiczny Sp. z o.o. (www.sse.krakow.pl). Krakowski Park Technologiczny stworzył inkubator technologiczny, który przeznaczony jest dla firm mikro specjalizujących się we wdrażaniu nowych technologii. Celami działania tego inkubatora są: wspieranie rozwoju nowotworzonych firm w sektorze zaawansowanych technologii, przede wszystkim w dziedzinie informatyki, telekomunikacji i inżynierii, wspieranie komercjalizacji technologii, a także promocja przedsiębiorczości akademickiej. Wsparcie dla przedsiębiorców - najemców inkubatora realizowane jest dwojako. Pierwszą formą wsparcia jest udostępnienie przedsiębiorcom powierzchni biurowej inkubatora po atrakcyjnych cenach. Druga forma obejmuje usługi sekretarskie, doradztwo w zakresie transferu technologii, doradztwo prawne i księgowo-finansowe. Na podstawie analizy funkcjonowania polskich parków technologicznych można stwierdzić, że każdy z owych ośrodków innowacji ma swoje specyficzne rysy. Z badań wynika, że efektywność działania parków zależy przede wszystkim od jakości mechanizmów transferu nowych technologii z instytucji badawczych do przedsiębiorstw. Każdy polski park współpracuje z przynajmniej trzema instytucjami badawczymi, wśród których dominują uczelnie akademickie. Współpraca ta polega głównie na wspólnej realizacji projektów finansowanych z funduszy europejskich, organizowaniu szkoleń i konferencji, współdziałaniu z uczelnianymi komórkami transferu technologii oraz organizowaniu praktyk studenckich (Matusiak 2006, s. 390). Poza tym powszechną praktyką jest udział pracowników nauki w organach decyzyjnych parków technologicznych. Istotnym czynnikiem określającym atrakcyjność parku technologicznego jest udzielanie pomocy małym i średnim przedsiębiorstwom w zakresie doradztwa dotyczącego finansów i podatków, marketingu, prawa gospodarczego i informatyki, a także zapewnienie im dostępu do infrastruktury i urządzeń serwisowych. Polskie parki technologiczne dysponują dobrym wyposażeniem infrastrukturalnym - laboratoriami, siecią komputerową, salami konferencyjnymi, bazami danych itp. Po stronie słabości funkcjonowania tych parków należy wymienić przede wszystkim niedostatek usług w dziedzinie pomocy finansowej dla małych i średnich przedsiębiorstw (fundusze pożyczkowe, venture capital itp.). Do podstawowych barier rozwoju parków technologicznych w Polsce należy zaliczyć następujące (Dzierżanowski, Szulika, Tamowicz, Wojnicka 2005, s ; Matusiak 2006, s. 392): - nadmierną koncentrację działań założycieli i zarządów parków na rozwoju infrastruktury technicznej kosztem usług, które powinny służyć

16 16 Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej wspieraniu transferu technologii i przedsiębiorczości; grozi to przekształceniem tych parków w atrakcyjnie wyglądające centra biznesu czy parki przemysłowe, nie spełniające funkcji wspierania innowacyjności przedsiębiorstw; - niedostateczny rozwój systemu finansowania małych i średnich firm wprowadzających nowe technologie; - brak efektywnej współpracy instytucji naukowych z przemysłem, co wynika z niechęci środowisk naukowych do podejmowania projektów badawczych, które odpowiadają potrzebom przedsiębiorstw; - niedostateczne zainteresowanie przedsiębiorców zakładaniem własnej firmy technologicznej; - ograniczenia prawne i brak precyzyjnych procedur transferu technologii. Kluczowym problemem w funkcjonowaniu polskich parków technologicznych jest potrzeba pogłębienia współpracy między przemysłem a instytucjami badawczymi. Parki technologiczne ze swej natury są platformami umożliwiającymi i wspierającymi tę współpracę. Osiągnięcia sfery badań muszą odpowiadać na zapotrzebowanie praktyki gospodarczej. Jednak dotychczasowe obserwacje zachowania się niektórych jednostek sektora B+R działających w obrębie parków technologicznych, potwierdzają opinie o trwaniu środowisk naukowych w wieżach z kości słoniowej, odciętych od rzeczywistości, jaką jest projektowanie konkretnych rozwiązań innowacyjnych. i.5. Zakończenie W dobie gospodarki opartej na wiedzy innowacje i kapitał intelektualny nabierają coraz większego znaczenia w procesie tworzenia przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw i całych regionów. Współczesne przedsiębiorstwa funkcjonują w świecie biznesu, w którym znalezienie właściwego rozwiązania problemu ekonomicznego czy technologicznego wymaga posiadania zaawansowanej wiedzy, wysokiego poziomu umiejętności i sprawnej wyobraźni. Sprostaniu tym wyzwaniom służyć mogą parki technologiczne, które są instytucjami kreującymi terytorialne środowiska innowacyjne, mającymi na celu rozwój przedsiębiorczości w sferze nauki i techniki przez tworzenie korzystnych warunków do przepływu wiedzy i technologii między placówkami badawczymi a przedsiębiorstwami. Mimo wielu podobnych cech, takich jak cele, formy działania i organizacja, parki technologiczne są istotnie zróżnicowane. Praktycznie każdy z parków ma swój indywidualny charakter będący wypadkową uwarunkowań ekonomicznych, społecznych i kulturowych, a także dostępnych czynników wzrostu. Nie ma uniwersalnego wzorca parku technologicznego, ani schematu

17 Witold Kasperkiewicz 17 organizacyjnego gwarantującego sukces. Poszczególne inicjatywy tworzenia parków odzwierciedlają specyfikę środowiska naukowego i biznesowego, tradycje przemysłowe, klimat dla przedsiębiorczości i tradycje przemysłowe (Bąkowski, Siemaszko, Snarska-Świderska, s. 2006). Doświadczenia związane z tworzeniem i funkcjonowaniem polskich parków technologicznych pozwalają na sformułowanie refleksji dotyczących perspektyw rozwoju tych instytucji. Warunkiem koniecznym pomyślnego rozwoju parków technologicznych w Polsce jest opracowanie strategicznego planu sprzyjającego rozwojowi innowacyjności zarówno w skali całej gospodarki, jak i regionów. Węzłową kwestią jest przyznanie wyraźnego priorytetu w polityce gospodarczej nakładom na B+R, finansowanym z budżetu państwa i środków przedsiębiorstw przy wsparciu unijnych funduszy. Potrzebna jest wyobraźnia i kreatywność decydentów na szczeblu centralnym i regionalnym. Wspomnieć tu należy zdanie często wypowiadane przez A. Einsteina: Poważnych problemów, przed jakimi stoimy nie można rozwiązywać na tym samym poziomie myślenia, na którym byliśmy, kiedy je spowodowaliśmy. W odniesieniu do parków technologicznych kluczowe znaczenie ma regionalny wymiar strategii innowacji. Podstawowym dokumentem strategicznym w tym zakresie jest Regionalna Strategia Innowacji, która określa wizję regionu jako Regionu Wiedzy i Innowacji oraz definiuje cele strategiczne i operacyjne, których osiągnięcie przyczyni się do realizacji wizji. Ważną zasadą budowy tej strategii jest znalezienie równowagi między ambicjami władz regionalnych, które chciałyby stworzyć na swoim terenie polską wersję Krzemowej Doliny a możliwościami finansowymi i potencjałem badawczym regionu. Bibliografia Battini P. (1991), Innover c est gagner, Dunod, Paris. Bąkowski A. Siemaszko A., Snarska-Świderska M. (2007), Jak zostać regionem wiedzy i innowacji, Twigger, Warszawa. Benko G. (1993), Geografia technopolii, PWN, Warszawa. Brunet R., Grasland L. (1988), Presentation de la carte mondiale des technopôles, Montpellier. Castells M. (2008), Społeczeństwo sieci, PWN, Warszawa. Dzierżanowski M., Szultka S., Tamowscy P., Wojnicka E. (2005), Analiza stanu i kierunki rozwoju parków naukowo-technologicznych, inkubatorów technologicznych i centrów transferu technologii w Polsce, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, PARP, Warszawa. Gospodarka oparta na wiedzy (2001), KBN, Warszawa.

18 18 Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania działalności innowacyjnej Gruchman B., Pietrzyk I. (1996), Regionalne aspekty wspierania postępu technicznego w świetle doświadczeń krajów OECD, [w:] Regionalne i lokalne uwarunkowania i czynniki restrukturyzacji gospodarki Polski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź. Jasiński A. H. (2006), Innowacje i transfer techniki w procesie transformacji, Difin, Warszawa. Kasperkiewicz W. (1997), Parki technologiczne jako nowoczesna forma promowania innowacji, Wydawnictwo Absolwent, Łódź. Larsen J. K., Rogers E. M. (1984), Silicon Valley Fever, Basic Books, New York. Matusiak K. M. (2006), Rozwój systemów wsparcia przedsiębiorczości - przesłanki, polityka i instytucje, Instytut Technologii i Eksploatacji, Radom-Łódź. Pietrzyk J. (1989), Fenomen technopolii a postęp techniczny i rozwój regionalny, Gospodarka Planowa, nr 8-9. Strona internetowa: Strona internetowa: Strona internetowa: Tatsuno S. (1987), Les technopôles ou la rèvolution de l intelligence, Paris, Toffler A. (2006), Czego świat nie wie o Ameryce, Rzeczpospolita, 4-5 lutego. Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji, Dziennik Ustaw 2002, nr 41, poz Zook M. (2000), The Role of Regional Venture Capital in the Development of the Internet Commerce Industry, University of California, Berkeley.

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Parki przemysłowe i technologiczne w Polsce motorem rozwoju regionalnego

Parki przemysłowe i technologiczne w Polsce motorem rozwoju regionalnego Parki przemysłowe i technologiczne w Polsce motorem rozwoju regionalnego Toruń 1 Parki technologiczne w Polsce W prezentacji wykorzystano dane na podstawie raportu z roku 2009 pod tytułem Ośrodki innowacji

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Seminarium konsultacyjne III Wrocław, 10 grudnia 2010 r. Plan prezentacji I. Cele i zakres badania II. Metodologia i przebieg

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Kraków, 12 marca 2008 r. Łukasz Frydrych Krakowski Park Technologiczny Sp. z o.o. Idea Inkubatora i projekty UE Siećwspółpracy

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Start-up y w inkubatorach i parkach technologicznych

Start-up y w inkubatorach i parkach technologicznych Start-up y w inkubatorach i parkach technologicznych Grzegorz Gromada VI Krajowe Forum Informacyjno-Edukacyjne dla MŚP Warszawa, 18-19 września 2006 Geneza parków technologicznych W roku 1951 Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Małopolski Park Technologii Informacyjnych środowisko dla rozwoju technologii inteligentnego miasta

Małopolski Park Technologii Informacyjnych środowisko dla rozwoju technologii inteligentnego miasta Małopolski Park Technologii Informacyjnych środowisko dla rozwoju technologii inteligentnego miasta Konferencja Inteligentne Miasto rekomendacje dla Polski Kraków, 11 października 2010 r. Krakowski Park

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu. (z perspektywy AGH)

Transfer technologii z uczelni do przemysłu. (z perspektywy AGH) (z perspektywy AGH) Mielec 2011 frontiernerds.com W uczelniach przyzwyczailiśmy się do zdobywania pieniędzy w formie projektów. Natomiast głównym źródłem funduszy na działania innowacyjne takiej uczelni

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu

Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu Krzysztof Pawłowski Rektor WSB-NLU w Nowym Sączu Konferencja Polityka regionalna doświadczenia i perspektywy Kraków, 19-20 czerwca

Bardziej szczegółowo

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA)

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) wiemy, jak połączyć naukę z biznesem PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) Wielkopolska Platforma Innowacyjna (WPI) Kontekst

Bardziej szczegółowo

www.kpt.krakow.pl Idealny start

www.kpt.krakow.pl Idealny start www.kpt.krakow.pl» Idealny start Inkubator Technologiczny KPT Jeżeli myślisz o założeniu własnej działalności, albo prowadzisz firmę nie dłużej niż dwa lata, działasz w branży informatycznej, telekomunikacyjnej

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

Profesor Edward Chlebus Prezes Zarządu DPIN S.A.

Profesor Edward Chlebus Prezes Zarządu DPIN S.A. Profesor Edward Chlebus Prezes Zarządu DPIN S.A. FILOZOFIA DPIN Głównym celem DPIN jest podejmowanie inicjatyw i tworzenie warunków do ścisłej współpracy partnerów z obszaru nauki i gospodarki na rzecz

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły

Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia. Lech Światły Współpraca przedsiębiorców z nauką możliwości i doświadczenia Lech Światły P r o j e k t y z w iązane z I N N O W A C J A M I z r e a l i z o w a n e p r z e z K u j a w s k o - P o m o r s k i Z w iązek

Bardziej szczegółowo

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy.

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy. Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU www.innowatorzy.net Patronat Honorowy: IDEA PROGRAMU Główną ideą inicjatywy jest

Bardziej szczegółowo

Wpływ Parków Naukowo Technologicznych na kreowanie współpracy między przedsiębiorstwami a uczelniami wyższymi w Polsce w latach 1995-2013

Wpływ Parków Naukowo Technologicznych na kreowanie współpracy między przedsiębiorstwami a uczelniami wyższymi w Polsce w latach 1995-2013 Wpływ Parków Naukowo Technologicznych na kreowanie współpracy między przedsiębiorstwami a uczelniami wyższymi w Polsce w latach 1995-2013 Dr Dorota Łangowska Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Prof.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AKADEMICKIEGO INKUBATORA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WYŻSZEJ SZKOŁY EKONOMII I INNOWACJI W LUBLINIE

REGULAMIN AKADEMICKIEGO INKUBATORA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WYŻSZEJ SZKOŁY EKONOMII I INNOWACJI W LUBLINIE Załącznik do uchwały Senatu WSEI nr 5 z dnia 27.09.2006r. REGULAMIN AKADEMICKIEGO INKUBATORA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WYŻSZEJ SZKOŁY EKONOMII I INNOWACJI W LUBLINIE Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Akademicki

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r.

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r. Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim Spotkanie okrągłego stołu Gliwice, 26 marca 2007r. Główne punkty prezentacji 1. Rola inkubatorów i parków technologicznych 2. Partnerzy 3. Usługi

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Dr inż. Justyna Patalas-Maliszewska Dr hab. inż. Sławomir Kłos Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych MISJA

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ 13 maja 2011 Wydatki strukturalne akty prawne Ustawa o finansach publicznych z dn.

Bardziej szczegółowo

Krajowa Sieć Innowacji. Rozwój Krajowej Sieci Innowacji w ramach KSU, zasady korzystania i przykłady usług KSU / KSI

Krajowa Sieć Innowacji. Rozwój Krajowej Sieci Innowacji w ramach KSU, zasady korzystania i przykłady usług KSU / KSI Krajowa Sieć Innowacji Rozwój Krajowej Sieci Innowacji w ramach KSU, zasady korzystania i przykłady usług KSU / KSI Grzegorz Gromada Z-ca Dyrektora Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Roman Trzaskalik Prezes Stowarzyszenia Krajowego Forum Parków Przemysłowych i Parków Technologicznych

Roman Trzaskalik Prezes Stowarzyszenia Krajowego Forum Parków Przemysłowych i Parków Technologicznych TWORZENIE PARKÓW PRZEMYSŁOWYCH I TECHNOLOGICZNYCH NA PRZYKŁADZIE CZŁONKÓW STOWARZYSZENIA KRAJOWEGO FORUM PARKÓW PRZEMYSŁOWYCH I PARKÓW TECHNOLOGICZNYCH Roman Trzaskalik Prezes Stowarzyszenia Krajowego

Bardziej szczegółowo

Targi Business to Business Innowacyjność i nowe technologie jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo

Targi Business to Business Innowacyjność i nowe technologie jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo Technologiczny Polska Wschód w Suwałkach, ul. Innowacyjna 1 Suwalska Specjalna Strefy Ekonomicznej S.A. i firma Prospects

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem

Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Ośrodki innowacji i przedsiębiorczości jako ogniwa łańcucha współpracy nauki z biznesem Opracowanie: Marzena Mażewska Stowarzyszenie Organizatorów Ośrodków Innowacji i Przedsiębiorczości w Polsce Ośrodki

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU

TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU TWORZYMY DROGĘ OD POMYSŁU DO EFEKTYWNEGO BIZNESU BTM Innovations wspiera przedsiębiorców, jednostki naukowe, grupy badawcze i wynalazców w tworzeniu innowacji. PRZYGOTOWUJEMY STRATEGIĘ ZABEZPIECZAMY WŁASNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY Organizatorzy: Urząd Miasta Rybnika Izba Przemysłowo - Handlowa Rybnickiego Okręgu Przemysłowego GRUPA FIRM MUTAG Temat: CIT RYBNIK

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

2010-11-25. Plan prezentacji. Model wspierania przedsiębiorczości technologicznej na przykładzie InQbatora PPNT FUAM. Idea. Idea

2010-11-25. Plan prezentacji. Model wspierania przedsiębiorczości technologicznej na przykładzie InQbatora PPNT FUAM. Idea. Idea Plan prezentacji Model wspierania przedsiębiorczości technologicznej na przykładzie InQbatora PPNT FUAM Anna Tórz Oferta InQbatora Preinkubacja Inkubacja Infrastruktura Promocja Pieniądze Kontakty Skąd

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce 2010 Aneta Wilmańska zastępca prezesa PARP Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce Zarządzanie innowacjami: ekonomiczne aspekty

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce

Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce Grzegorz Cieśla Konferencja Efektywne zarządzanie własnością intelektualną w innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

(IRC South Poland) (IRC South Poland)

(IRC South Poland) (IRC South Poland) Centrum Transferu Technologii Politechnika Krakowska Innowacyjny przedsiębiorca i przedsiębiorczy naukowiec współpraca szansą na rozwój Regionu PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ AKADEMICKA Inicjatywy i projekty CTT PK

Bardziej szczegółowo

Bartosz Pilitowski Gdański Park Naukowo-Technologiczny Instytut Socjologii UMK

Bartosz Pilitowski Gdański Park Naukowo-Technologiczny Instytut Socjologii UMK Bartosz Pilitowski Gdański Park Naukowo-Technologiczny Instytut Socjologii UMK Uniwersytet w Białymstoku, 2 XII 2010 Plan prezentacji: 1. Wizje komercjalizacji nauki 2. Wizje innowacji 3. Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

STYMULOWANIE DZIAŁALNOŚCI BADAWCZEJ I INNOWACYJNOŚCI GOSPODARKI

STYMULOWANIE DZIAŁALNOŚCI BADAWCZEJ I INNOWACYJNOŚCI GOSPODARKI SPIS TREŚCI Wstęp 9 KREATYWNOŚĆ, PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ I KAPITAŁ LUDZKI Jan Koch 13 Metody generowania nowych pomysłów Krzysztof B. Matusiak, Łukasz Arendt 29 Kadry dla nowoczesnej gospodarki wyzwania dla

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości DEFINICJE KLASTRA: Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu (CITTRU) Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Piotr Żabicki Koordynator Zespołu ds. Promocji i Edukacji

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych regionu Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Struktura opracowania 1. Źródła informacji, metoda oceny

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu i prognoza sytuacji w zakresie wspierania innowacyjności oraz funkcjonowania sieci gospodarczych.

Ocena stanu i prognoza sytuacji w zakresie wspierania innowacyjności oraz funkcjonowania sieci gospodarczych. Ocena stanu i prognoza sytuacji w zakresie wspierania innowacyjności oraz funkcjonowania sieci gospodarczych. Iwona Wesołek, Z-ca Dyrektora ds. Rozwoju Polska Izba Gospodarcza Importerów, Eksporterów i

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w Polsce w aspekcie możliwości współpracy nauki z biznesem. Paweł Woźniak EKOS Poznań sp. z o.o.

Ekoinnowacje w Polsce w aspekcie możliwości współpracy nauki z biznesem. Paweł Woźniak EKOS Poznań sp. z o.o. Ekoinnowacje w Polsce w aspekcie możliwości współpracy nauki z biznesem Paweł Woźniak EKOS Poznań sp. z o.o. EKOS Poznań jako nazwa handlowa funkcjonuje na rynku od 1987. Głównymi obszarami działalności

Bardziej szczegółowo

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub

Strona internetowa projektu: www.ipr.fnm.pl. Osoba odpowiedzialna: k.kubisty@fnm.pl lub Narzędzia informatyczne służące do efektywnego zarządzania Centrum Kompetencji Seed i Start-up, procesami decyzyjnymi w nim zachodzącymi oraz budowania bazy pomysłodawców, technologii i ekspertów zewnętrznych

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII PROGRAM SZKOLENIOWO-WARSZTATOWY GRUPY INVESTIN Termin: 21 października 4 listopada 2015 Miejsce: Łódź Wojewódzkie Centrum Przedsiębiorczości, ul. Prezydenta Gabriela

Bardziej szczegółowo

Powierzchnie biurowe Inkubator dla nowych firm i startupów IT Mix najemców stymulującej kooperacji Baza konferencyjno-szkoleniowa

Powierzchnie biurowe Inkubator dla nowych firm i startupów IT Mix najemców stymulującej kooperacji Baza konferencyjno-szkoleniowa Wsparcie innowacyjnej przedsiębiorczości, rozwoju nowoczesnych technologii oraz gospodarki opartej na wiedzy Ułatwienia dla rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw Dynamiczny wzrost sektora usług biznesowych

Bardziej szczegółowo

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Anna Dąbrowska Fundacja Centrum Analiz Transportowych i Infrastrukturalnych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego Izba Gospodarcza Regionu Płockiego perspektywa Biznesu KRZYSZTOF IZMAJŁOWICZ P R E Z E S I Z B Y G O S P O D A R C Z E J R E G I O N U P Ł O C K I E G O Kim jesteśmy Izba Gospodarcza Regionu Płockiego,

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju

Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju Przedsiębiorczość akademicka jako metoda komercjalizacji wiedzy na Dolnym Śląsku. Stan obecny i kierunki rozwoju Małgorzata Wawrzyniak I. Przedsiębiorczość akademicka w Polsce w kontekście komercjalizacji

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Jak parki technologiczne wspierają rozwój małych i średnich przedsiębiorstw Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Dariusz Szymańczak Dyrektor Departament Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Streszczenie Raportu. dla Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. z badania

Streszczenie Raportu. dla Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. z badania Streszczenie Raportu dla Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z badania Ocena poziomu świadomości i postaw wobec innowacyjności wśród grup docelowych planowanej kampanii promocyjnej wykonanego w

Bardziej szczegółowo

Jak moŝna wspierać innowacyjność sektora publicznego w Polsce. Gerard Frankowski, Norbert Meyer PCSS

Jak moŝna wspierać innowacyjność sektora publicznego w Polsce. Gerard Frankowski, Norbert Meyer PCSS Jak moŝna wspierać innowacyjność sektora publicznego w Polsce Gerard Frankowski, Norbert Meyer PCSS 1 Plan prezentacji Czym jest Centrum Innowacji (MIC)? MIC w Poznaniu Główne obszary działania Mechanizm

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU Misja: Rozwijamy, promujemy i wdraŝamy w gospodarce innowacyjne rozwiązania w zakresie logistyki

Bardziej szczegółowo

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw akademickich - szanse i zagroŝenia Jarosław Działek Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Centrum Studiów Regionalnych UniRegio Plan prezentacji czym jest

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Czerwiec 2014 POLSKA* wiodąca destynacja dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 roku silny gracz w Europie w 2012 roku 3. miejsce

Bardziej szczegółowo

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r.

Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Radlin, 14 marca 2014 r. Sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cele Obserwatoriów Specjalistycznych 1. Wsparcie i usprawnienie zarządzania

Bardziej szczegółowo

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców.

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców. PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Jak założyć i prowadzić własną firmę? Autor: red. Hanna Godlewska-Majkowska, Wstęp W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie firmy, tworzone przez indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Wrocławski Park Technologiczny S.A. Miejsce gdzie myśl zamienia się w produkt Oferta dla przedsiębiorców Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Marek Winkowski

Bardziej szczegółowo

Nazwa uczelni/ jednostki naukowej: ; jednostka organizacyjna/ wydział/ instytut/ zakład/ katedra itp.:

Nazwa uczelni/ jednostki naukowej: ; jednostka organizacyjna/ wydział/ instytut/ zakład/ katedra itp.: WNIOSEK O DOFINANSOWANIE PARTNERSTWA w ramach V edycji Miejskiego Programu Wsparcia Partnerstwa Szkolnictwa Wyższego i Nauki oraz Sektora Aktywności Gospodarczej (uchwała nr XXIX/652/12 Rady Miejskiej

Bardziej szczegółowo

Parki naukowo-technologiczne elementem budowania potencjału inwestycyjnego regionów

Parki naukowo-technologiczne elementem budowania potencjału inwestycyjnego regionów Parki naukowo-technologiczne elementem budowania potencjału inwestycyjnego regionów dr hab. Hanna Godlewska-Majkowska prof. SGH Wicedyrektor Instytutu Przedsiębiorstwa Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Inventree.pl. Pomysł Wiedza - Kapitał

Inventree.pl. Pomysł Wiedza - Kapitał Inventree.pl Pomysł Wiedza - Kapitał Pomysł Wiedza Kapitał Inventree to: miejsce spotkań ludzi kreatywnych szansa na wykorzystanie wiedzy i umiejętności w celu stworzenia dobrze prosperującego biznesu

Bardziej szczegółowo

Regionalne Strategie Innowacji

Regionalne Strategie Innowacji V Krajowe Forum Informacyjno-Edukacyjne dla MŚP Regionalne Strategie Innowacji Warszawa, 19-20.09.2005 r. Aleksander Bąkowski Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Konkurencyjność a innowacje

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

PŁOCKI PARK PRZEMYSŁOWO TECHNOLOGICZNY S.A.

PŁOCKI PARK PRZEMYSŁOWO TECHNOLOGICZNY S.A. PŁOCKI PARK PRZEMYSŁOWO TECHNOLOGICZNY S.A. PARK NOWYCH MOŻLIWOŚCI Profil wyjściowy Płockiego Parku Przemysłowo-Technologicznego definiowany jest przez podstawową działalność PKN ORLEN S.A., Basell Orlen

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

Prezentacja zakresu usług. Kompleksowe doradztwo w transferze technologii i komercjalizacji wyników prac badawczych. Warszawa, październik 2014

Prezentacja zakresu usług. Kompleksowe doradztwo w transferze technologii i komercjalizacji wyników prac badawczych. Warszawa, październik 2014 Prezentacja zakresu usług Kompleksowe doradztwo w transferze technologii i komercjalizacji wyników prac badawczych Warszawa, październik 2014 MDDP Nauka i Innowacje zakres działania Kluczowe usługi obejmują:

Bardziej szczegółowo

Wielkopolskie Centrum Klastrowe

Wielkopolskie Centrum Klastrowe Wielkopolskie Centrum Klastrowe Platforma klastrów Założenia koncepcji Brokera Technologicznego Marek Dondelewski Poznao 10.09.2012r. LMC www.ines.org.pl Program rozwoju klasteringu Program ekspercki Konsorcjum

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań

Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Unię uropejską w ramach uropejskiego Funduszu połecznego Wprowadzenie do komercjalizacji technologii i innowacyjnych rozwiązań Maciej Psarski Uniwersytet Łódzki Centrum Transferu Technologii Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo