Jubileuszowe 10. targi HaPeS



Podobne dokumenty
INNOFORM. Mi dzynarodowetargi Kooperacyjne Przemysłu Narz dziowo-przetwórczego 25-27kwietnia 2017, Bydgoszcz.

dla Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Metropolitalnego

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n) Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

Nowoczesne technologie - Program doskonalenia zawodowego nauczycieli zawodu w przedsiębiorstwach Klastra Obróbki Metali

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016

W ramach trzeciej edycji Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki ruszają trzy moduły konkursowe:

Uwaga - Bezpłatne usługi innowacyjne dla firm

HP, HS dwu- i trójdrogowe zawory z si ownikami

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

WERYFIKACJA PROCESU PROJEKTOWANIA Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZIA SOLIDWORKS MOTION

Dziennik Ustaw Nr Poz i 2665 WZÓR ZNAKU IDENTYFIKACYJNEGO FUNKCJONARIUSZA STRA Y GRANICZNEJ

Zarządzanie Produkcją II

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/16 t

Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej TESGAS S.A. w 2008 roku.

21-22 października 2010, hotel Marriott, Warszawa OFERTA. dla sponsorów partnerów wystawców reklamodawców

Phaseo Telemecanique Nowoczesny sposób zasilania. DoÊwiadczenie w zasilaniu elektrycznym

Załącznik Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia na CZĘŚĆ II

Gazowa pompa ciepła firmy Panasonic

Regulamin PODKARPACKIEGO KONKURSU WIEDZY O PODATKACH. Siedziba:

OFERTA. Biuletyn Górniczy Informacje o wydawnictwie Cennik stron reklamowych Specyfikacja techniczna reklam BIULETYN GÓRNICZY 2016

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

Organizatorzy KRPUT. i n f o r m a c j a p r a s o w a. Fundacja Edukacyjna Perspektywy. Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych

MAKSYMALNA WYDAJNOŚĆ MŁOTY HYDRAULICZNE TYPU TXH

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Zespó Szkó Samochodowych

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia r.)

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia r

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Projekt. Umowa o dzieło

Konferencja Monitoring Rynku Budowlanego Oferta sponsoringowa dla Partnerów. 25 października 2012 r. Hotel LORD Al. Krakowska 218, Warszawa

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP

DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNA PRZEDSIĘBIORSTW

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO

Zapraszamy na V Ogólnopolską Konferencję Naukową Młodych Logistyków POLLOGUS 2014

Brama typu ALU to typowa brama przemys owa o maksymalnym przeszkleniu

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego.

Park Naukowo-Technologiczny Uniwersytetu Zielonogórskiego. Mgr Katarzyna Skrzypek

1. Koło Naukowe Metod Ilościowych,zwane dalej KNMI, jest Uczelnianą Organizacją Studencką Uniwersytetu Szczecińskiego.

Atlas Copco Systemy odzyskiwania energii. Maksimum oszcz dnoêci

PROJEKTOWANIE PROCESÓW PRODUKCYJNYCH

Has³o przewodnie edycji 2014: Miêdzynarodowe Targi ELEKTROTECHNIKA 2014 pokazem nowych technologii i rozwi¹zañ

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III

Adres strony internetowej zamawiającego: I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej.

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

kompozyt-expo Kraków,05-06 paêdziernika Mi dzynarodowe Targi Materiałów,Technologii i Wyrobów Kompozytowych

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

Rola Stowarzyszenia w działaniach na rzecz rozwoju gospodarczego miast i gmin Wielkopolski

Dedykowane aplikacje automatyki dla gospodarki wodno-ściekowej. Aplikacje automatyki dla procesów oczyszczania i uzdatniania wody oraz przepompowni

newss.pl Ultraszybki internet nowej generacji - UPC Fiber Power

ZWROT PODATKU VAT NALICZONEGO W INNYM PAŃSTWIE UNII EUROPEJSKIEJ

Środki unijne dla branży transportowej. Bezpłatny kurs EFS

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Województwo Lubuskie, 2016 r.

USTAWA. z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz ustawy Prawo ochrony Êrodowiska 1)

Informacje organizacyjne dot. konferencji. w ramach targów HydroSilesia 2012, EkoWaste 2012 i MELIORACJE 2012

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

UMOWA. mi dzy Rzàdem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o wspó pracy w dziedzinie turystyki,

Uwarunkowania rozwoju miasta

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia r.

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Informacje o firmie IMPULS-LEASING Polska Sp. z o.o.

Plan prezentacji. I. Pierwszy rok RADPOL S.A. na GPW. II. Realizacja celów Emisji. III.Wyniki finansowe. IV. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

UMOWA. Projekt. a..., (nazwa jednostki samorządu terytorialnego/uczestnika Misji) z siedzibą w..., ul..., wpisany do

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)

Ogłoszenie o zamiarze udzielenia zamówienia nr 173/2016

Dziennik Ustaw Nr Poz ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r.

POLSKA PLATFORMA BEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO

Formularz wniosku do zg oszenia propozycji Operacji do realizacji w Planie operacyjnym Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich

UKŁAD ROZRUCHU SILNIKÓW SPALINOWYCH

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

SYSTEM SMAROWANIA LUBETOOL

WZÓR CZĘŚĆ A. WNIOSEK o przyznanie doktorantowi stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki /

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości

Sergiusz Sawin Innovatika

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY. z dnia 25 stycznia 2002 r. (Dz. U. z dnia 8 lutego 2002 r.)

Wrocław, 20 października 2015 r.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7.

Firma NUKON jeden z czo³owych producentów wycinarek laserowych typu fiber. Wieloletnie doœwiadczenie w dziedzinie produkcji urz¹dzeñ do ciêcia stali

Dziennik Ustaw Nr Poz ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 29 sierpnia 2001 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Dziennik Ustaw Nr Poz ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 czerwca 2003 r.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Zakończenie:

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych

Metoda MIG/MAG MIG/MAG MAGSTER 161 MAGSTER 201. MAGSTER 250-4x4 MAGSTER 315-4x4

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA BUDOWNICTWA 1) z dnia 14 lipca 2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiàzków dostawców Êcieków przemys owych

Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum

Oferta współpracy Wydziału Mechanicznego UZ z przemysłem

Dziennik Ustaw Nr Poz i 1611

Transkrypt:

Jubileuszowe 10. targi HaPeS Mi dzynarodowe Targi Hydrauliki, Pneumatyki, Sterowania i Nap dów HaPeS 2014 odby y si w dniach 21 23 paêdziernika 2014 r. w Katowicach. 10. edycja zgromadzi a na ponad 5 tys. mkw. 130 firm z Anglii, Austrii, Belgii, Bu garii, Czech, Danii, Grecji, Hiszpanii, Finlandii, Francji, Niemiec, S owacji, Szwajcarii, Tajlandii, Turcji, USA, W och i Polski. Targi odwiedzi o ponad 2 tys. zwiedzajàcych z bran y. Obecne by y firmy, które wspó tworzà HaPeS od poczàtku istnienia: Ponar Wadowice S.A., Ponar Silesia, RDL Hydraulics Sp. z o.o., Bosch Rexroth Sp. z o.o., Bibus Menos Sp. z o.o., Parker Hannifin Sales Poland Sp. z o.o., Tubes International Sp. z o.o., Centrum Produkcyjne Pneumatyki Prema S.A., Hydropress Centrum Hydrauliki Si owej, Madejski Sp. J., PHS Hydrotor S.A., Bondioli & Pavesi Sp. z o.o., Bulmach Sp. z o.o., Fabryka Aparatury Elektromechanicznej FANINA S.A., GS Hydro Sp. z o.o., Hansa-Flex Sp. z o.o., Schwer Fittings Sp. z o.o., Siti-Pol Sp. z o.o., Hydac Sp. z o.o. Wystawie towarzyszy y konferencje i warsztaty prowadzone przez specjalistów z bran y oraz wiele mniej formalnych, ale równie wa nych spotkaƒ wystawców z ich klientami. Pierwszego i drugiego dnia odby a si konferencja przygotowana specjalnie z okazji dziesiàtego jubileuszu targów pt. 20 lat targów HaPeS istotnym czynnikiem rozwoju technologii i rynku techniki p ynowej poprowadzona przez fachowców Korporacji Nap dów i Sterowaƒ Hydraulicznych i Pneumatycznych z Wroc awia. Presti targom nada y liczne nowoêci i premiery produktów, spoêród których w ramach rozstrzygni tego konkursu, organizowanego wspólnie z miesi cznikiem Nap dy i Sterowanie wybrano najlepsze rozwiàzania, nadajàc im tytu PRODUKT HaPeS. WÊród nagrodzonych znaleêli si : w kategorii Nowe Maszyny i Technologie: Bosch Rexroth Sp. z o.o. za si ownik elektromechaniczny EMC HEAVY DUTY (EMC-HD), Hektos S awomir Pokraka za pomp hydraulicznà dwukierunkowà typu Xpi, Centrum Produkcyjne Pneumatyki Prema S.A. za blok przygotowania spr onego powietrza G1 typu Górnik. w kategorii Poprawa Bezpieczeƒstwa: Ponar Wadowice S.A. za rozdzielacze typu WE6_M, WE10_M, WEH16_M, WEH22_M z sygnalizacjà przesterowania suwaka, Parker Hannifin Sales Poland Sp. z o.o. za EO-3 system àczników z wizualnà kontrolà poprawnoêci monta u, Gates Europe za z àczk ilock. w kategorii Nap dy i Silniki: Hafner Pomagier-Trzebuchowscy Sp.J. za si owniki pneumatyczne D80-D160 z wewn trznymi zaworami kraƒcowymi, Bibus Menos Sp. z o.o. za aplikacj demonstracyjnà badanie przep ywu zaworów d awiàco-zwrotnych, Biuro Handlowe Kurant Trade Krzysztof Kurant za si ownik testowy serii 326 Premium w jakoêci Servofloat firmy Hanchen. w kategorii Systemy Automatycznego Sterowania Procesami z Udzia em Pneumatycznych i Hydraulicznych Elementów Wykonawczych: Amet S.C. Jan Kawiak, Wiktor KuÊnierz za stanowisko prezentacyjne innowacyjnego zasilacza hydraulicznego z korpusem, Multiprojekt za cewk zaworu pneumatycznego o mocy poni ej 1 W, Ponar Wadowice S.A. za zawór redukcyjno-przelewowy proporcjonalny iskrobezpieczny IWZCDE4. w kategorii Urzàdzenia Pomiarowe i Czujniki: firma Pepperl+Fuchs Sp. z o.o. za czujnik F31K2 do wykrywania po o enia zaworu, Elesa+Ganter Polska Sp. z o.o. za wskaênik poziomu cieczy serii HCK-GL, Pepperl+Fuchs Sp. z o.o. za system pozycjonowania PGV. Za wieloletnià wspó prac uhonorowano wymienionych wystawców, a tak e wspó pracujàce od lat magazyny bran owe, CETOP Fot. mj ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015 3

Czujniki do zastosowaƒ specjalnych Firma Eaton wprowadzi a na rynek nowà seri wydajnych czujników fotoelektrycznych E75/E76 z regulowanym obszarem t umienia t a i znaczàco rozszerzonym zakresem detekcji. Rozwiàzanie jest oparte na technologii IntelliView. Urzàdzenia dzi ki ma ej liczbie b dów w wykrywaniu sprawdzajà si w najtrudniejszych aplikacjach, zwi kszajàc w ten sposób wydajnoêç maszyn i ca ych instalacji. Wraz z serià E75/76 Eaton wprowadza czujniki fotoelektryczne z regulowanym obszarem t umienia t a. Wykrywajà one precyzyjnie obiekty do odleg oêci 190 cm, jednoczeênie t umiàc np. wp yw kraw dzi opakowania/ pojemnika. Czujniki wyró niajà si prostà instalacjà, co umo liwia ich przystosowanie na obiekcie do wymagaƒ wynikajàcych z lokalnych warunków pracy. Dokoƒczenie z 3 str. Europejski Komitet ds. Hydrauliki i Pneumatyki, Korporacj Nap dów i Sterowaƒ Hydraulicznych i Pneumatycznych, Stowarzyszenie In ynierów Techników i Mechaników Polskich oraz Panià Izabel Tarasewicz z Hydrauliki i Pneumatyki. Organizator, Centrum Targowe FairExpo zaprasza do Katowic na kolejne Mi dzynarodowe Targi Hydrauliki, Pneumatyki, Sterowania i Nap dów HaPeS w nowej ods onie w dniach 18 20 paêdziernika 2016 roku. èród o: FairExpo Firma Eaton opracowa a równie laserowe czujniki odleg oêci ze zwi kszonà g bokoêcià detekcji, specjalnie dla serii E75/E76. Majà one na wyjêciu sygna w przedziale 0 10 V, który zmienia si w zakresie pracy urzàdzenia proporcjonalnie do odleg oêci pomi dzy czo em czujnika a wykrywanym obiektem. Zintegrowany laser klasy II wykrywa obiekty w odleg oêci mi dzy 0,3 m a 4 m. Oprócz wyjêç analogowych, nowe czujniki majà dwa wyjêcia PNP, które mo na zaprogramowaç tak, aby prze àcza y si przy ustalanych odleg oêciach. Czujniki fotoelektryczne z serii E75/E76 sà podzielone na detektory koloru, kontrastu i luminescencji. Czujniki koloru wykorzystujà nowy algorytm chromatycznoêç plus nat enie. Zapewnia to zwi kszonà czu oêç na zmiany odcieni koloru i poprawia rozró nianie skali odcieni szaroêci. Tryb chromatycznoêç plus nat - enie jest zalecany dla zadaƒ detekcji ró nych kolorów na tym samym typie materia u w zakresie wykrywania obiektów 5 45 mm od czo a czujnika. Standardowo mo na zaprogramowaç trzy odcienie koloru. OÊmiopinowe mikroz àcze M12 zapewnia równie transmisj sygna ów analogowych. Wersje ze z àczem szeregowym (RS 485) umo liwiajà zdalnà komunikacj. Czujniki kontrastu sà idealne do wykrywania odcieni szaroêci (np. znaków pozycjonujàcych) lub obiektów ró niàcych si kolorem, jak równie do detekcji obiektów w zakresie odleg oêci do 10 mm od czo a czujnika. Dzi ki komplementarnym wyjêciom, czujniki mogà dzia aç w trybie jasno/ciemno. Zintegrowane w standardzie czteropinowe mikroz àcze M12 u atwia w àczenie czujników do istniejàcych instalacji. Przedmioty z powierzchniami odbijajàcymi lub obiekty Êwiecàce sà wykrywane przez czujniki luminescencyjne E75/E76 w zakresie odleg oêci 8 20 mm od czujnika. Produkty firmy Eaton sà wykorzystywane przede wszystkim w budowie maszyn, technologiach pakowania, transporcie materia ów oraz w przemyêle spo ywczym. 4 ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015

Podsumowanie targów SyMas i Maintenance 2014 SpecjaliÊci z bran y materia ów sypkich i masowych oraz eksperci utrzymania ruchu spotkali si 29 i 30 paêdziernika 2014 r. w nowym Mi dzynarodowym Centrum Targowo-Kongresowym EXPO Kraków. Udzia w imprezie by okazjà do poznania najnowszych technologii, wymiany informacji oraz nawiàzania i podtrzymania kontaktów biznesowych. Podczas targów SyMas przedstawiono w sposób kompleksowy technologie zwiàzane z przetwarzaniem, prze adunkiem, transportem, magazynowaniem, obróbkà, sortowaniem, filtrowaniem, separacjà, mieleniem i pakowaniem proszków, granulatów, Szczególnà uwag odwiedzajàcych targi zwróci a Strefa ATEX, obejmujàca ofert zabezpieczeƒ stosowanych w strefach zagro onych wybuchami, prezentowanà zarówno na stoiskach wystawców, jak i w ramach seminariów. Drugà ze stref prezentowanych na targach by a STREFA OUTSOURCINGU, gdzie wystawcy prezentowali us ugi serwisowe, doradcze oraz szkoleniowe w zakresie utrzymania ruchu. GoÊçmi targów by y w wi kszoêci osoby podejmujàce kluczowe decyzje w przedsi biorstwach, a przez to majàce wp yw na kwestie zwiàzane z zakupem nowego sprz tu czy W ramach targów MAINTENANCE organizatorzy kontynuowali projekt szkoleniowy pod nazwà Jesienna Szko a Utrzymania Ruchu. Tegoroczna edycja odnotowa a ponad 100% wzrost liczby s uchaczy, gromadzàc ponad 130 osób chcàcych pog biç wiedz dotyczàcà dobrych praktyk produkcyjnych i in ynierskich w dzia- ach produkcji i utrzymania ruchu. Targom SyMas jak co roku towarzyszy a kolejna edycja Ogólnopolskiej Konferencji: Nowoczesne Technologie w Bran y Materia ów Sypkich organizowana przez wieloletniego partnera targów magazyn Powder&Bulk. kruszyw i innych szeroko poj tych materia ów sypkich i masowych. Natomiast na targach Maintenance mo na by o zapoznaç si z rozwiàzaniami technologicznymi, wykorzystywanymi w dzia ach utrzymania ruchu. Tegoroczne targi by y rekordowe odnotowa y ponad 50% wzrost liczby wystawców. Zgromadzi y najlepszych specjalistów z ponad 150 firm, m.in. z Polski, Francji, USA, Szwecji, Danii, Czech i Belgii. Organizatorzy przygotowali równie specjalne narodowe pawilony wystawców z Niemiec i Holandii. wdra aniem nowoczesnych technologii. Na targach obecni byli zarówno w aêciciele i prezesi zak adów, in ynierowie, technolodzy, kierownicy produkcji czy specjaliêci ds. technicznych. Targi to okazja do zdobycia przydatnej wiedzy praktycznej z tzw. pierwszej r ki. Wszystko to za sprawà seminariów learnshops, które jak co roku cieszy y si du ym zainteresowaniem. Wyk ady i prezentacje przygotowane przez zaproszonych specjalistów cechowa y si wysokim poziomem merytorycznym. Targi SyMas i Maintenance to impreza zyskujàca sobie z roku na rok coraz wi ksze grono zarówno wystawców, jak i odwiedzajàcych. Âwiadczy to o potrzebie bran owego spotkania ukierunkowanego przede wszystkim na nawiàzywanie kontaktów biznesowych i poszerzanie wiedzy o nowoêciach produktowych i technologicznych. Mamy nadziej, e kolejna edycja targów, która odb dzie si 6 i 7 paêdziernika 2015 r. w EXPO Kraków, równie spe ni oczekiwania wystawców i odwiedzajàcych. ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015 5

Weryfikacja procesu projektowania z wykorzystaniem narz dzia SolidWorks Motion w projekcie DAGLEZJA realizowanym przez OBRUM Sp. z o.o. Zaawansowane programy CAD, takie jak SolidWorks s u à wsparciem w procesie projektowania i pozwalajà na przeprowadzanie licznych weryfikacji modelu. W atwy sposób mo na wyznaczyç Êrodek ci koêci, znaleêç przenikania, sprawdziç minimalne odst py pomi dzy elementami, a nawet sprawdziç, które elementy konstrukcji majà istotny udzia w kosztach jej wytworzenia. SolidWorks umo liwia wykrywanie kolizji podczas animacji, je eli jednak potrzebne sà bardziej zaawansowane dane zwiàzane z ruchem i pracà, z pomocà przychodzà zaawansowane modu y symulacyjne Solid- Works: taktów oraz zjawiska tarcia. W pierwszej analizie model zostanie sprawdzony ze wzgl du na wyst powanie kolizji. Na poczàtku trzeba zdefiniowaç powiàzania kinematyczne oraz dzia anie si owników w modelu. Dzi ki pe nej integracji z modu em 3D CAD SolidWorks nie jest konieczne ponowne modelowanie wi zów, gdy sà one automatycznie importowane z modelu 3D. Trzeba oczywiêcie zdefiniowaç si grawitacji w celu uwzgl dnienia ci aru poszczególnych elementów. Kierunek grawitacji nie musi byç zgodny z osiami modelu, mo liwe jest równie wprowadzenie innej wartoêci ni przyciàganie ziemskie 1 g. si wykresy si na si ownikach. Mo na na nich zaobserwowaç zmiany parametrów w czasie. W badaniu projektu definiuje si wymiary, które majà byç automatycznie modyfikowane przez program i, co najwa niejsze, definiuje si cel i obostrzenia optymalizacji. Po wykonaniu obliczeƒ SolidWorks tworzy model o optymalnych parametrach. Podczas samych kalkulacji widaç efekt dzia ania ruchu opartego na zdarzeniach program sam oblicza po o enia kluczy zdarzeƒ. Po optymalizacji modelu pod wzgl dem kinematyki trzeba sprawdziç, czy model mo e przenieêç obcià enia, którym b dzie podlega. Badanie przep ywów (flow) Cz stotliwoêci drgaƒ w asnych Optymalizacja NieliniowoÊç Uk ady ch odzenia (electronics cooling) Wyboczenie Test upuszczenia Dynamika Symulacja wp ywu powietrza (HVAC) Termika Projekt zbiornika ciênieniowego Kompozyty Statyka Zm czenie Motion (ruch oparty na zdarzeniach, optymalizacja) Plastics Wybór rozwiàzaƒ i mo liwoêci jest niemal e nieograniczony, jednak w artykule skupiono si na mo liwoêciach, jakie oferuje modu SolidWorks Motion. Za przyk ad do wykonania analiz pos u y pojazd wojsk in ynieryjnych mobilny most DAGLEZJA (na potrzeby artyku u model zosta uproszczony). Za pomocà SolidWorks Motion zostanà wykonane nast pujàce analizy: sprawdzenie kolizji (przenikaƒ) podczas rozk adania mostu; optymalizacja zamocowania si owników; sprawdzenie elementów przenoszàcych obcià enia ze wzgl du na przenoszone napr enia; pomiar rozk adu si na podporach z uwzgl dnieniem si y wiatru podczas procesu rozk adania mostu. Motion pozwala na symulowanie dzia aƒ skomplikowanych mechanizmów wraz z uwzgl dnieniem kon- Po wykonaniu obliczeƒ mo na w àczyç wykrywanie przenikania. Program umo liwia wybranie zakresu czasu oraz komponentów, dla których chcemy przeprowadziç analiz. Pozwala to na znaczne zaoszcz dzenie czasu przy bardziej z o- onych konstrukcjach. To podejêcie mo e okazaç si k opotliwe przy skomplikowanych modelach, zw aszcza jeêli chcemy wprowadzaç modyfikacje w kinematyce uk adu. Dlatego trzeba pos u yç si ruchem opartym na zdarzeniach. W du ym skrócie pozwala to na zdefiniowanie np. si ownika, który zaczyna dzia aç po wystàpieniu jakiegoê zdarzenia i zatrzymuje si po wystàpieniu innego. Przy takim podejêciu w àczanie i wy àczanie si owników automatycznie uwzgl dni zmiany w pr dkoêci i d ugoêci skoków. Takie przedefiniowanie nap dów pozwala na wykorzystanie optymalizacji. Po wykonaniu wst pnych obliczeƒ definiuje SolidWorks Motion pozwala na automatyczne przeniesienie obcià- eƒ z analizy ruchu do analizy wytrzyma oêciowej i daje mo liwoêç wyêwietlenia wyników podczas ruchu. Je eli nadane wiàzania nie oddajà rzeczywistego sposobu przekazania obcià eƒ, SolidWorks pozwala na wprowadzenie dodatkowych informacji do analizy ruchu, np. Êciany przenoszàce obcià enia. Je eli trzeba skupiç si na jednym elemencie i poddaç go optymalizacji, konieczne jest utworzenie nowego badania wytrzyma oêciowego. W takim wypadku równie nie trzeba definiowaç wszystkich parametrów. Narz dzie Import obcià enia w ruchu automatycznie tworzy nowe badanie i przenosi do niego odpowiednie obcià enia. Jako ostatnià analiz sprawdza si rozk ad si dzia ajàcych na podpory podczas pracy mostu. W tym celu definiuje si wykresy si dla wiàzaƒ trzymajàcych podpory na 6 ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015

ziemi. Wykresy poka à od razu rozk ad si, który powinien byç symetryczny wzgl dem osi pojazdu. Teraz dodaje si oddzia ywanie wiatru. SolidWorks Flow Simulation pozwala na przeprowadzenie analizy przep ywu powietrza wokó pojazdu z pomiarem si y dzia ajàcej na most. Modu daje równie mo liwoêç wykonywania analiz przep ywu wewnàtrz modelu z uwzgl dnieniem wymiany ciep a, a nawet jakoêci powietrza usuwanie ska eƒ. Si y otrzymane we Flow Simulation przenosi si do obliczeƒ si w podporach i po przeliczeniu uzyskuje si zmienny rozk ad si w zale noêci od etapu rozk adania mostu. Widoczna jest równie ró nica w si ach dzia- ajàcych na podpory na obu stronach pojazdu. Weryfikacja procesu projektowania z wykorzystaniem narz dzia SolidWorks Motion pozwala g ównie na optymalizacj projektu pod wzgl dem kinematyki, ale daje równie mo liwoêç, przy wykorzystaniu pozosta ych modu ów symulacyjnych, na optymalizacj pod wzgl dem wytrzyma oêci. Pe na integracja modu ów, jak równie ich wzajemne powiàzanie, pozwala na efektywnà Rys. 1. Widok modelu poddanego analizie oddzia ywania wiatru ZOBACZ ANIMACJ weryfikacj i optymalizacj projektu z uwzgl dnieniem wielu czynników i aspektów projektu. Ruch oparty na zdarzeniach sprawdza si znakomicie, gdy w fazie projektowania musi si modyfikowaç cykle pracy. Najistotniejsze jednak jest to, e dzi ki intuicyjnemu interfejsowi i pe nej integracji z SolidWorks, z zaawansowanych mo liwoêci weryfikacji i optymalizacji projektów mo e korzystaç ka dy in ynier w trakcie projektowania, co prowadzi do zminimalizowania kosztów, ryzyka i wzrostu poziomu jakoêci konstruowanych pojazdów oraz urzàdzeƒ mechanicznych ju na etapie projektowania. Stefan Woêniak Dariusz Pasieka Zobacz rozszerzonà wersj opracowania www.cns.pl ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015 7

Intec 2015 15. Mi dzynarodowe Targi Obrabiarek, Technologii i Automatyzacji Produkcji Zuliefermesse 2015 13. Mi dzynarodowe Targi Poddostawców: Cz Êci, Komponenty, Modu y, Technologie Lipsk, 24 27.02.2015 Najwa niejsze w 2015 r. targi dla przemys u obróbki metali i bran y maszynowej w Lipsku Jak co dwa lata, inauguracja roku targowego dla bran y maszynowej i automatyzacji produkcji odb dzie si w Lipsku. W dniach od 24 do 27 lutego 2015 r. przedstawiciele tej bran y z ca ego Êwiata spotkajà si w Lipsku na Mi dzynarodowych Targach Obrabiarek, Technologii i Automatyzacji Produkcji Intec. Do g ównych zagadnieƒ targów nale y najnowsza oferta maszyn i obrabiarek, automatyzacja produkcji i robotyka, technika laserowa i technika spawania, technologie operowania, technika pomiarowa i kontrola jakoêci, jak i narz dzia precyzyjne, przyrzàdy oraz produkcja narz dzi i form. Podczas targów obecni sà wszyscy wiodàcy mi dzynarodowi producenci narz dzi, urzàdzeƒ oraz firmy oferujàce technologie i us ugi w zakresie innowacyjnych technik produkcyjnych i obrabiarek. Udzia w targach zg osi y prawie wszystkie wiodàce marki i producenci, m.in. Bystronic, Trumpf, Evo Tech. Innomax AG, czy OTC Daiher Europe. Organizatorzy sprzedali ju ponad 85% powierzchni wystawienniczej, tj. ponad 51 000 m 2. RównoczeÊnie odbywajà si Mi dzynarodowe Targi Poddostawców Zuliefermesse, które nale à do wiodàcych w Europie imprez wystawienniczych dla dostawców cz Êci, komponentów i podzespo ów dla przemys u motoryzacyjnego, maszynowego i lotniczego oraz tworzyw sztucznych, elektroniki i elektrotechniki. W 2013 roku na targach Intec oraz Zuliefermesse obecnych by o 1 352 wystawców z 29 krajów, w tym 29 firm z Polski oraz 21 400 odwiedzajàcych z 27 krajów, z czego 98% stanowili przedstawiciele bran y. W 2015 roku targi Intec zajmowaç b dà powierzchni a 3 hal targowych, a targi Zuliefermesse powierzchni 1 hali. àczna powierzchnia wystawiennicza obydwu imprez targowych wynosiç b dzie 80 000 metrów kwadratowych. Polskie Wystàpienie Narodowe W zwiàzku z faktem, i wielu polskich przedsi biorców zainteresowanych jest wzi ciem udzia u w targach Intec i Zuliefermesse 2015, na obydwu imprezach targowych organizowane jest Polskie Wystàpienie Narodowe, w ramach którego wystawcy b dà mieli zapewnione indywidualne stoiska z pe nà zabudowà, centralnà recepcj wraz z us ugami t umaczy, kawiarenk z obs ugà hostess, zaplecze kuchenne i magazynowe oraz wsparcie w obszarze PR przed targami i po nich. Kompozyty szklane w produkcji seryjnej wystawa i forum Podczas najbli szych edycji targów Intec i Zuliefermesse organizatorzy oferujà wszystkim zainteresowanym mo liwoêç wzi cia udzia u w wystawie specjalnej Kompozyty szklane w produkcji seryjnej. Towarzyszyç jej b dzie specjalistyczne forum dyskusyjne. W trakcie wystawy przedstawione zostanà najnowsze technologie wytwarzania kompozytów szklanych, przyk ady wykorzystania w przemyêle oraz procesy obróbki. Zaprezentowane zostanà tak e prototypy oraz gotowe produkty. Podczas forum dyskusyjnego omawiane b dà zagadnienia zwiàzane z produkcjà i wykorzystaniem kompozytów szklanych. Wprowadzenie kompozytów szklanych do produkcji seryjnej wià e si z wieloma wyzwaniami. W aêciwych rozwiàzaƒ poszukujà zarówno producenci cz Êci, maszyn i obrabiarek, jak i jednostki badawczo-naukowe. Wystawa i forum dyskusyjne majà za cel stworzenie platformy wymiany mi dzynarodowych doêwiadczeƒ i wypracowanie nowych rozwiàzaƒ. Podczas wystawy uwaga skupiona b dzie przede wszystkim na tematyce dotyczàcej technologii obróbki budowy pojazdów, w tym pojazdów szynowych, a tak e na tematyce zwiàzanej z budowà maszyn i urzàdzeƒ, z lotnictwem, z kosmonautykà, jak i z technikà energetycznà oraz z budownictwem. Przedstawiane podczas specjalistycznego forum dyskusyjnego krótkie referaty b dà dotyczy y bezpoêrednio prezentowanych produktów lub prototypów. B dà informowa y o obecnym etapie prowadzonych badaƒ zwiàzanych z danym zagadnieniem, a tak e skonfrontujà si z ró nych perspektyw z najnowszymi etapami rozwoju zwiàzanymi z produkcjà, wykorzystaniem oraz obróbkà kompozytów szklanych. Zakres tematyczny odczytów prezentowanych podczas wystawy specjalnej: Fuzja technologiczna Wirtualne procesy projektowania elementów budowlanych Technika mieszana Integracja elektroniczna/smart Structures Gwarancja jakoêci / Badania / Charakterystyka 8 ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015

Mi dzynarodowa Gie da Kooperacji CONTACT: Business Meetings Firmy zainteresowane nawiàzaniem kontaktów biznesowych majà mo liwoêç skorzystania z Mi dzynarodowej Gie dy Kooperacji CONTACT: Business Meetings, organizowanej w ramach europejskiej sieci enterprise europe network. Wybór partnerów do spotkaƒ odbywa si na kilka miesi cy przed targami, natomiast rozmowy kooperacyjne majà miejsce w trakcie trwania imprezy. Dla wystawców udzia w gie dzie jest bezp atny. Szczegó y oraz formularze rejestracyjne: www.b2match.eu/contact2015/registration?locale=en. Informacje dla wystawców wraz z formularzami zg oszeniowymi: www.targi-intec.pl oraz www.poddostawcy.pl. Kontakt: Targi Lipskie Polska Sp. z o.o., ul. Bagno 2/112, 00-112 Warszawa tel.: 22 414 44 71, info@targilipskie.pl, www.targilipskie.pl. INTERMAT 2015 Mi dzynarodowe Targi Sprz tu, Maszyn i Technologii dla Sektora Budownictwa oraz Materia ów Budowlanych 20 do 25 kwietnia 2015 r., Park Ekspozycyjny Paris-Nord Villepinte Odbywajàce si co trzy lata targi INTERMAT sà jednymi z najwi kszych Êwiatowych targów maszyn, sprz tu i techniki dla budownictwa oraz sektora materia ów budowlanych, prezentujàcymi mi dzynarodowà ofert i innowacje bran y budowlanej. W targach uczestniczà g ównie przedstawiciele strefy EMEA (Europa, Bliski Wschód, Afryka), dla której od lat INTERMAT jest wa nym miejscem spotkaƒ biznesowych. W 2015 roku INTERMAT zaprezentuje nowy podzia na sektory sprzyjajàcy waloryzacji produktów i us ug na wszystkich etapach budowy, tj.: Kopalnie i kamienio omy, produkcja materia ów budowlanych Sektor betonu, World of Concrete Europe Budownictwo Podnoszenie i przemieszczanie Wiercenie, drà enie, roboty ziemne i in ynieria làdowa Budowa i utrzymanie infrastruktury drogowej Transport sprz tu, maszyn, materia ów budowlanych i personelu Komponenty, wyposa enie i akcesoria Ochrona Êrodowiska, rozbiórka, recykling Topografia, in ynieria i nowe technologie Us ugi i komunikacja àczna powierzchnia wystawowa 375 000 m 2 obejmie 4 hale, 3 strefy zewn trzne oraz specjalnà stref przeznaczonà do pokazów maszyn w akcji Paris Demo o powierzchni 30 000 m 2. Organizatorzy targów INTERMAT 2015 zgromadzà w Pary u najwa niejszych przedstawicieli Êwiatowej bran y budowlanej. W targach weêmie udzia 1500 wystawców, wêród których b dà: producenci maszyn budowlanych, producenci cz Êci, wyposa enia i akcesoriów, dystrybutorzy, wypo yczalnie sprz tu budowlanego, firmy Êwiadczàce us ugi dla budownictwa i przemys u materia ów budowlanych. Zaprezentujà oni kompleksowà ofert produktów i us ug. 70% wystawców b dzie spoza Francji, z 37 karjów. Z Polski zapowiedzia o swój udzia 4 wystawców. Dzi ki nowej organizacji sektorów, uwzgl dniajàcej poszczególne bran e, oferta targowa b dzie bardziej przejrzysta. Oczekuje si przybycia 200 000 goêci (z czego 34% spoza Francji ze 148 krajów), wêród których b dà m.in.: inwestorzy, przedsi biorstwa budowlane, biura projektowe, pracownie architektoniczne, geodeci, dystrybutorzy sprz tu budowlanego, firmy wypo yczajàce sprz t budowlany, przedsi biorstwa dêwigowe, przedsi biorstwa materia- ów budowlanych, przedstawiciele kopalƒ i kamienio omów, przedsi biorstwa górnicze i kamienio- omy. WÊrod nowoêci przysz orocznej edycji nale y wymieniç utworzenie salonu World of Concrete Europe (WOC Europe), który zgromadzi przedstawicieli sektora betonu i zaprezentuje kompleksowà ofert z tej bran y. Og oszenie listy laureatów i wr czenie nagród targów INTERMAT odb dzie si na trzy miesiàce przed targami, 22 stycznia 2015 r. podczas Pre-INTERMAT. Jury, w którego sk ad wejdà europejscy eksperci z bran y budowlanej, wy oni najlepsze innowacje. Wyró nienia zostanà przyznane w pi ciu kategoriach, które odzwierciedlajà cykl budowy: Wydobycie surowców i recykling, Maszyny i sprz t budowlany, cz Êci zamienne i akcesoria, In ynieria, Us ugi, Aplikacje mobilne przeznaczone do ró nych cykli budowy. Oprócz wymienionych kategorii wr czone zostanà 2 nagrody specjalne: Nagroda specjalna World of Concrete Europe, Nagroda specjalna w Dziedzinie Zrównowa onego Rozwoju. ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015 9

e-mobility lekki samochód elektryczny W ramach 7. Programu Ramowego w 2013 r. zosta rozpocz ty projekt majàcy na celu opracowanie i wprowadzenie do produkcji w krajach europejskich nowego, lekkiego samochodu elektrycznego o roboczej nazwie PLUS-MOBY. W projekcie biorà udzia europejskie instytucje naukowo-badawcze i przemys owe, takie jak: Torino e-district (koordynator projektu), Bitron SPA, MA SPA, Institutul de Cercetari Electrotehnice, Fundacion Cidaut, Bulgarian Electric Vehicles Association, University of Surrey, Poli Model SRL, Interactive Fully Electrical Vehicles SRL. Polsk reprezentuje w projekcie Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. Przedsi wzi cie jest kontynuacjà uprzednich dzia aƒ proekologicznych (Wide-Mob i P-MOB) w zakresie upowszechniania w Europie samochodów o nap dzie czysto elektrycznym, z niskà emisjà zanieczyszczeƒ elektromagnetycznych. W ramach projektu PLUS-MOBY zostanie opracowany miejski samochód elektryczny, o masie rz du 650 kg, pozwalajàcy na rozwini cie pr dkoêci powy ej 90 km/h. Przewidziane w ramach projektu PLUS-MOBY prace badawcze i konstrukcyjne zosta y skoncentrowane na uzyskaniu: bezpiecznego i ergonomicznego nadwozia spe niajàcego wymagania okreêlone przez standardy EURO NCAP, pozwalajàcego na szerokà konfiguracj w zale noêci od oczekiwaƒ u ytkownika; zoptymalizowanego rozk adu mas pozwalajàcego na bezpiecznà jazd w ka dych warunkach atmosferycznych (z uwzgl dnieniem silnego wiatru bocznego) niezale nie od obcià enia u ytkowego pojazdu wykorzystanie elektronicznych sterowników systemów bezpieczeƒstwa nowoczesne systemy aktywnych kontrolerów jazdy, w tym ABS oraz ESP; umiarkowanego zapotrzebowania energetycznego, szacowanego w pierwszej fazie na 65 Wh/km, z za o eniem dalszego zmniejszenia przez zastosowanie systemów rekuperacji energii, co powinno pozwoliç przy zastosowaniu alternatywnych êróde energii (baterie fotowoltaiczne) na uzyskanie zapotrzebowania Êredniego na poziomie ni szym ni 40 Wh/km w cyklu pomiarowym NEDC. Przewiduje si opracowanie obok przyjaznej dla ma ych i Êrednich producentów konstrukcji technologii niskokosztowego monta u, bez ograniczania funkcjonalnoêci oraz estetyki pojazdu. Technologie te b dà nawiàzywa y do rozwiàzaƒ proponowanych w uprzednich dzia- aniach UE podejmowanych w ramach Green Car Initiative. Zak ada si, e w trwajàcym przez 3 lata projekcie powstanà: demonstracyjny prototyp pojazdu PLUS-MOBY z wieloma innowacyjnymi rozwiàzaniami, baza rozwiàzaƒ mo liwych do zastosowania przez producentów europejskich w wi kszoêci lekkich pojazdów elektrycznych, baza wiedzy pozwalajàca na dalszy rozwój technologiczny w paƒstwach UE i wytworzenie rozwiàzaƒ konkurencyjnych w stosunku do wyrobów japoƒskich i amerykaƒskich. Istotnym celem projektu jest aktywizacja sektora ma ych i Êrednich przedsi biorstw produkcyjnych w ró nych paƒstwach UE i wytworzenie rozwiàzaƒ alternatywnych dla wprowadzanych przez wielkie koncerny motoryzacyjne. B dzie to realizowane przez organizowanie optymalnych aƒcuchów dostaw opartych w znacznej mierze na podzespo ach wytwarzanych przez producentów lokalnych (z wyjàtkiem zespo ów o charakterze specjalistycznym). Nowy produkt ma równie oddzia ywaç na ÊwiadomoÊç ekologicznà spo eczeƒstw europejskich, doskonale wpisujàc si w ogólnoeuropejskà polityk wyprowadzenia ruchu pojazdów z silnikami spalinowymi z du ych aglomeracji miejskich, co pozwoli w przysz oêci na istotnà popraw lokalnych warunków Êrodowiskowych. 10 ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015

VIII Mi dzynarodowa Warszawska Wystawa Wynalazków IWIS 2014 Od 14 do 16 paêdziernika 2014 r. na Politechnice Warszawskiej odbywa a si VIII Mi dzynarodowa Warszawska Wystawa Wynalazków IWIS 2014 prezentujàca polskie i zagraniczne innowacyjne rozwiàzania wynalazcze. Wystawa zosta a zorganizowana przez Stowarzyszenie Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów, Urzàd Patentowy RP oraz Politechnik Warszawskà. Partnerami strategicznymi IWIS by o: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy szego, Ministerstwo Gospodarki oraz International Federation of Inventors Associations (IFIA). Honorowy patronat nad ekspozycjà objà Prezydent Rzeczypospolitej, a tak e Polska Akademia Nauk, Polska Agencja Rozwoju Przedsi biorczoêci, Polska Izba Rzeczników Patentowych, Federacja Stowarzyszeƒ Naukowo-Technicznych NOT, Urzàd Marsza kowski Województwa Mazowieckiego, Rada G ówna Instytutów Badawczych oraz Konfederacja Pracodawców Polskich LEWIATAN. W uroczystym otwarciu wystawy wzi li udzia : podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wy szego Jacek Guliƒski, wiceprezes Urz du Patentowego S awomir Wachowicz, prezes Federacji FSNT-NOT Ewa Maƒkiewicz-Cudny, reprezentant goêci i wystawców zagranicznych Wu Kou-Chen, rektor Politechniki Warszawskiej Jan Szmidt oraz prezes Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów Micha Szota. W ramach wystawy prezentowa y si przedsi biorstwa innowacyjne, instytuty badawcze, uczelnie wy sze, a tak e indywidualni wynalazcy z Polski i m.in. z Mo dawii, Kataru, Chorwacji, Korei Po udniowej, Iranu, W och, Tajwanu, Rosji, Republiki Czeskiej, Bu garii, Egiptu, Turcji, Ukrainy, Kazachstanu, Armenii, Tajlandii, Bia orusi, Iraku, W gier i Malezji. Podstawowym celem targów by o umo liwienie Fot. Z. Wilczak, IMBiGS zaprezentowania dorobku naukowego polskich wynalazców na tle rozwiàzaƒ Êwiatowych. By o to tak e forum do nawiàzania kontaktów z potencjalnymi inwestorami oraz partnerami do dalszych dzia aƒ naukowo-badawczych. Istotnym elementem wystawy by a tak e mo liwoêç szerokiego propagowania osiàgni ç naukowych dzi ki obecnoêci licznych przedstawicieli mediów. Prezentowane wynalazki by y oceniane przez mi dzynarodowe jury w konkursie na najlepsze rozwiàzania w ponad 20 kategoriach. WÊród nich znalaz o si rozwiàzanie Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego Ekologiczny sposób wzbogacania energetycznych surowców mineralnych i gospodarczego wykorzystania uzyskiwanych produktów odpadowych, które otrzyma o z oty medal z wyró nieniem. Rozwiàzanie IMBiGS zosta o uhonorowane tak e nagrodà specjalnà Chiƒskiego Stowarzyszenia Innowacji i Wynalazków CIIS (Chinese Innovation and Invention Society). Nagroda Grand Prix Targów zosta a przyznana wystawcom z Iranu za wynalazek Fabricating a SLA apparatus based on one mirror laser Canning mechanism technologia szybkiego prototypowania s u àca Fot. Z. Wilczak, IMBiGS jako narz dzie do tworzenia modeli 3D elementów o bardzo skomplikowanej strukturze. W ramach wystawy podkreêlono równie istotnà rol m odych polskich wynalazców, którzy mieli mo liwoêç zaprezentowania swoich rozwiàzaƒ ocenionych w presti- owym konkursie Federacji FSNT- -NOT M ody Innowator. Przyznano tak e nagrody specjalne w kategorii Domestic Youth Inventor dla twórców z Zespo u Szkó Nr 6 im. Króla Jana III Sobieskiego w Jastrz biu-zdroju za rozwiàzanie pt. Fotobudka. Wr czono równie wyró nienia w 3. Âwiatowym Konkursie Wynalazków Chemicznych przyznane przez IFIA (Mi dzynarodowa Federacja Stowarzyszeƒ Wynalazczych). Udzia w wystawie pozwoli tak e na uczestnictwo w wydarzeniach dodatkowych. Zosta o przeprowadzone szkolenie z zakresu ochrony w asnoêci intelektualnej przez Urzàd Patentowy RP oraz Seminarium Kawalerów Honorowych Medalu Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów im. Tadeusza Sendzimira powiàzane z obchodami 25-lecia Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów. Magdalena ukowska, IMBGiS ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015 11

Forum Autodesk 2014 Dotknij Innowacji. Ju za nami Forum Autodesk 2014 Dotknij Innowacji odby o si 4 listopada w wyjàtkowej lokalizacji, na Stadionie Narodowym w Warszawie. W spotkaniu udzia wzi o ponad 500 u ytkowników rozwiàzaƒ Autodesk architektów, Wa nym wydarzeniem by a prezentacja goêcia specjalnego, Lynn Allen, Autodesk Technical Evangelist, dotyczàca przysz oêci projektowania oraz potencja u chmury w procesie tworzenia produktów (fot. 2). matycznym poszczególnych sesji bran owych, jak równie w pokazach narz dzi oraz sprz tu IT m.in. stacji roboczych, skanerów oraz drukarek 3D (fot. 3). Innowacje stajà si kluczowym aspektem biznesu. Wykorzystujàc innowacyjne technologie i narz dzia projektowe, polskie przedsi biorstwa mogà tworzyç lepsze produkty, w krótszym czasie i mniejszym nak adem Êrodków. Cieszymy si, e Autodesk jest cz Êcià tych przemian podsumowuje Wojciech J drzejczak, dyrektor zarzàdzajàcy Autodesk w Polsce. Partnerami Forum Autodesk 2014 Dotknij Innowacji byli: Partnerzy Z oci: Dell, HP Fot. 1 Fot. 2 projektantów, konstruktorów, in- ynierów, grafików, twórców animacji w bran y mediów i rozrywki (fot. 1). W gronie uczestników nie zabrak o równie ekspertów Partner Srebrny: 3dConnexion Partnerzy Bràzowi: Canon, Europejski Fundusz Leasingowy, TPI Certyfikowany Dystrybutor firmy FARO Fot. 3 z Polski oraz zagranicy, przedstawicieli partnerów oraz mediów. Odby o si blisko 40 sesji po- Êwi conych innowacjom i narz dziom projektowym w ró nych sektorach przemys u, architekturze i budownictwie, mediach i rozrywce. Has em przewodnim tegorocznego forum by a innowacyjnoêç. Jej ró norodne oblicza by y widoczne podczas trwania ca ej imprezy zarówno w zakresie te- Patroni medialni: 3dcad.pl, Architektura-Murator, automotivesuppliers.pl, Builder, cad.pl, cadpolska.pl, IndustrialMonitor, In ynier Budownictwa, Magazyn Przemys owy, Mechanik, muratorplus.pl, Przeglàd Mechaniczny, sztuka-architektury.pl, w-a.pl 12 ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015

Najnowsze urzàdzenia Prima Power na EuroBlech 2014 W dniach 21 25 paêdziernika 2014 r. w Hanowerze odby y si najbardziej znane na Êwiecie Targi Technologii Obróbki Blach Euro- Blech 2014. WÊród 1573 wystawców znalaz a si równie Prima Power. Firma zaprezentowa a swój najnowszy produkt wykrawark zintegrowanà z gilotynà kàtowà Shear Brilliance. Maszyna zosta- a zaprezentowana w zestawieniu z linià technologicznà PSBB s u àcà do w pe ni zautomatyzowanego wykrawania i zaginania blachy. Shear Brilliance cechuje si szybkim nap dem bijaka (1300 u/min), a dzi ki zastosowaniu nap dów liniowych osi X i Y oraz wykonaniu niektórych elementów konstrukcji belki koordynacyjnej z kompozytu w glowego, sta a si najszybszà maszynà wykrawajàcà wêród obecnie dost pnych. Prima Power zaprezentowa a kolejnà maszyn wykorzystujàcà technologi zintegrowanego wykrawania i rozcinania gilotynowego. Podstawà urzàdzenia jest integracja wykrawarki z gilotynà kàtowà, jednak wysokà wydajnoêç mo na osiàgnàç dzi ki zastosowaniu nowoczesnej technologii nap dów liniowych. Ponadto urzàdzenie jest w stanie pobieraç nowy arkusz podczas pracy nad poprzednim, dzi ki czemu nie ma przestojów w produkcji. Podstawowà zaletà maszyny jest atwoêç zintegrowania z systemami FMS, które obejmujà automatyczne przechowywanie, sortowanie i uk adanie arkuszy. Technologia SG jest coraz cz Êciej wykorzystywana w przemyêle jako niezale ne urzàdzenie produkcyjne lub jako jednostka centralna z automatycznym za adunkiem a do systemów na poziomie FMS. G ównym celem kombinacji zintegrowanej wykrawarki rewolwerowej z gilotynà kàtowà jest dostarczanie jednego systemu do przetworzenia pe nowymiarowego arkusza wyjêciowego w gotowy wyci ty element, który mo e zostaç poddany dalszej obróbce mówi Roman Padewski, dyrektor zarzàdzajàcy Prima Power. Cz Êç stoiska Prima Power by a przeznaczona dla klientów z bran y motoryzacyjnej. G ównym akcentem by najszybszy na rynku systemów 3D Laser Next, przeznaczony do seryjnej produkcji w przemyêle motoryzacyjnym. Maszyna znakomicie sprawdza si przy obróbce stalowych elementów t oczonych na goràco. Stó obrotowy o wysokiej precyzji gwarantuje zwi kszonà produktywnoêç oraz mo liwoêç obróbki nieograniczonych rozmiarów i kszta tów wybranych przedmiotów, co jest podstawowym wymogiem bran y automotive. Udzia w Targach EuroBlech 2014 upewni nas w tym, e bran a technologii obróbki blach funkcjonuje w warunkach stale zmieniajàcego si zapotrzebowania na nowoczesne zautomatyzowane systemy obróbki blach mówi Roman Padewski, dyrektor zarzàdzajàcy Prima Power. Do tego dochodzi popyt na produkty cechujàce si elastycznoêcià i mo liwoêcià modyfikacji, które z atwoêcià mo na dostosowaç do aktualnych potrzeb rynku. Te za o enia sà najistotniejsze podczas produkcji nowych maszyn dodaje. ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015 13

Komunikat XXXIII Walnego Zjazdu Delegatów SIMP W terminie 18 19 paêdziernika 2014 r. na Zamku SIMP w Rydzynie obradowa XXXIII Walny Zjazd Delegatów SIMP, który po zapoznaniu z referatem sprawozdawczo-programowym wyg oszonym przez kol. Piotra Janickiego p.o. prezesa SIMP oraz wys uchaniu sprawozdaƒ G ównej Komisji Rewizyjnej SIMP i G ównego Sàdu Kole eƒskiego SIMP udzieli absolutorium ust pujàcemu Zarzàdowi G ównemu SIMP za jego dzia alnoêç w kadencji 2010 2014. Zjazd dokona tak e wyboru w adz i organów kontrolno-orzekajàcych na nowà, czteroletnià kadencj (lata 2014 2018), w nast pujàcym sk adzie: Zarzàd G ówny SIMP Piotr Janicki prezes SIMP (O/Poznaƒ) Jan Pilarczyk (O/Katowice) Janusz Dobrzaƒski (O/Rzeszów) W odzimierz Fleischer (O/Gorzów Wlkp.) Andrzej Go àbczak (O/ ódê) Tomasz Babul (O/Warszawa) Kazimierz asiewicki (O/Gorlice) Stanis aw Królikowski (O/Bielsko- -Bia a) Piotr G biê (O/Tarnów) Andrzej Woêniacki (O/Wroc aw) Krystyna Karlak (O/Cz stochowa) Pawe Chojnacki (O/Lublin) Krzysztof Fràckowiak (O/Wa brzych) Ryszard Wycichowski (O/Toruƒ) Jan Zagórski (O/Kraków) G ówna Komisja Rewizyjna SIMP Ryszard Matusiak (O/Poznaƒ) przewodniczàcy W odzimierz Adamski (O/Rzeszów) wiceprzewodniczàcy Adam Hiczuk (O/Wroc aw) sekretarz Edmund Nieckarz (O/ZamoÊç) Pawe Królikowski (O/Bielsko-Bia a) Stanis aw Sucharzewski (O/ ódê) Micha Styp-Rekowski (O/Bydgoszcz) G ówny Sàd Kole eƒski SIMP Wiktor Obuchowicz (O/Zielona Góra) przewodniczàcy Jan Kapsa (O/Poznaƒ) Jan J czkowski (O/Szczecin) Wac aw Ga ecki (O/ ódê) Jan Handzlik (O/Bielsko-Bia a) Andrzej Bielaƒski (O/Wroc aw) Jan Porada (O/Rzeszów) Sekretarz Generalny SIMP Prezes SIMP /-/ /-/ Kazimierz asiewicki Piotr Janicki Na wniosek Zarzàdu G ównego SIMP Zjazd powo a kolejnych 11 cz onków honorowych SIMP oraz obdarzy kol. Aleksandra Kopcia godnoêcià Honorowego Prezesa SIMP. Na zakoƒczenie obrad podj ta zosta- a Uchwa a Programowa XXXIII Walnego Zjazdu Delegatów SIMP. W dniu 29 paêdziernika 2014 r. Zarzàd G ówny SIMP na swoim pierwszym, konstytucyjnym posiedzeniu powo a : Janusza Dobrzaƒskiego, Andrzeja Go- àbczaka, W odzimierza Fleischera i Andrzeja Woêniackiego na wiceprezesów SIMP, Ryszarda Wycichowskiego na skarbnika SIMP, a Kazimierza asiewickiego na sekretarza generalnego SIMP. Ww. osoby razem z prezesem SIMP kol. Piotrem Janickim wybranym na XXXIII Walnym Zjeêdzie Delegatów SIMP tworzà Prezydium Zarzàdu G ównego SIMP. Dokona wyboru tak e kolegów Piotra Janickiego i Stanis awa Królikowskiego na delegatów SIMP do Rady Krajowej FSNT-NOT. Rozdzielacze wielosekcyjne typu ED w uk adzie LUDV Rozdzielacz wielosekcyjny typu ED z sekcjami w uk adzie LUDV Firma Bosch Rexroth rozszerzy a ofert o opatentowane rozdzielacze hydrauliczne typu EDC mogàce pracowaç w uk adzie LUDV o przep ywie do 60 l/min. Uk ad LUDV to rozwini cie uk adu Load Sensing (LS), polegajàce na zachowaniu wszystkich zalet uk adu LS oraz umo liwieniu równoczesnej pracy kilku odbiorników niezale nie od obcià- enia, nawet w przypadku zbyt ma ego przep ywu wytwarzanego przez pomp hydraulicznà. Uk ad LUDV stosowany jest ju w aplikacjach maszyn budowlanych, w szczególnoêci w koparkach, adowarkach lub spycharkach, w których wymagana jest synchronizacja kilku ruchów roboczych maszyny. Rozdzielacz hydrauliczny EDC z przep ywem do 60 l/min otwiera nowe mo liwoêci aplikacyjne w sektorze maszyn komunalnych i maszyn rolniczych ze wzgl du na funkcjonalnoêç oraz przyst pnà cen. Zastosowane kompensatory w ka dej sekcji rozdzielacza pozwalajà na za- àczenie kilku jednoczeênie i niezale nie pracujàcych odbiorników z ró nym ciênieniem i przep ywem oleju hydraulicznego. Przy u yciu rozdzielacza z uk adem LUDV mo na zminimalizowaç koszty pracy maszyny, stosujàc tylko jednà pomp w uk adzie hydraulicznym. Zwarta i kompaktowa budowa rozdzielacza umo liwia stosowanie bloku w przypadku ograniczonego miejsca na maszynie, a jego modu owa konstrukcja zapewnia du à elastycznoêç, np. gdy zajdzie koniecznoêç rozbudowy o dodatkowe funkcje maszyny. Nale y wspomnieç równie, e uk ady LUDV w stosunku do uk adów d awieniowych sà bardzo energooszcz dne, cz sto nie wymagajà dodatkowych nak adów w uk adzie ch odzenia czynnika roboczego. 14 ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015

Nowa oferta w zakresie o ysk Od wielu lat SKF produkuje ma e o yska sto kowe w wysokiej klasie osiàgów roboczych Explorer. Teraz w ofercie sà tak e o yska Êredniej wielkoêci w tej najwy szej klasie jakoêci pracy. o yska sto kowe SKF klasy Explorer Cechy szczególne tych o ysk Explorer to: zmniejszona chropowatoêç wspó pracujàcych powierzchni tocznych, ni sze koszty obs ugi i mniej przestojów produkcyjnych. o yska sà produkowane w zakresie do 420 mm Êrednicy zewn trznej i majà takie same zalety jak o yska o mniejszych rozmiarach. o yska do wysokich temperatur Skuteczne smarowanie urzàdzeƒ, które muszà pracowaç w miejscach o bardzo wysokich temperaturach mo e byç trudne i kosztowne. Niewystarczajàce smarowanie ogranicza trwa oêç eksploatacyjnà o- yska a przez to osiàgi maszyny i jej wydajnoêç. Problemy te eliminujà o yska SKF DryLube oraz o yska do ekstremalnych temperatur. Ich zastosowanie umo liwia zmniejszanie Powstajàca pow oka polepsza przyleganie suchego Êrodka smarnego do metalu i zapewnia dodatkowà ochron przed korozjà. Stosowanie o ysk SKF do wysokich temperatur, w zale noêci od wybranego wariantu ich wykonania, daje nast pujàce korzyêci: skuteczne smarowanie w zastosowaniach wysokotemperaturowych, niski rozruchowy moment obrotowy w ka dej temperaturze oraz niski moment tarcia podczas pracy, wy sze dopuszczalne pr dkoêci ni w przypadku o ysk do ekstremalnych temperatur z koszykiem grafitowym, Êrodek smarny wystarcza na ca y okres eksploatacji o yska, o yska sà odpowiednie do bardzo niskich pr dkoêci obrotowych i ruchów oscylacyjnych, Rys. 1. o yska sto kowe klasy Explorer Êciernice nowej generacji, jednakowe efekty honowania na ca ej d ugoêci profilu dzi ki komputerowej analizie profilu bie ni, przenoszenie obcià eƒ na du ej powierzchni styku, ma y rozrzut wymiarów i du a powtarzalnoêç wyników nastawiania o ysk. Dzi ki zastosowaniu o ysk sto kowych SKF Explorer mo na uzyskaç korzyêci, takie jak: znaczàcy wzrost trwa oêci eksploatacyjnej, wy sza noênoêç (+15% i wi cej), mo liwoêç zastosowania mniejszych o ysk dla uzyskania takiej samej trwa oêci lub wy sza trwa- oêç przy stosowaniu o ysk o tych samych wymiarach, wy sza pr dkoêç nominalna (+15% i wi cej), ni sze temperatury robocze i ni szy poziom ha asu, mniejsza czu oêç na niewspó osiowoêç, Rys. 2. o yska do wysokich temperatur kosztów operacyjnych zwiàzanych z pracà maszyn, wyd u enie okresów mi dzyobs ugowych i zapewnia wysoki poziom niezawodnoêci pracy, zw aszcza w ekstremalnie wysokich temperaturach. o yska DryLube sà wype nione suchym Êrodkiem smarnym, którego g ównymi sk adnikami sà grafit i dwusiarczek molibdenu oraz spoiwo ywiczne. W o yskach do ekstremalnych temperatur wszystkie powierzchnie oraz blaszki ochronne sà fosforanowane manganowo. ograniczenie szkodliwego wp ywu na Êrodowisko naturalne w stosunku do wielu olejów i smarów plastycznych, skuteczny Êrodek smarny nawet w górnej temperaturze granicznej wynoszàcej 350 C. o yska te znajdujà zastosowanie mi dzy innymi w hutnictwie metali, piecach przemys owych, przemyêle spo ywczym, na liniach powlekania proszkowego i lakierowania pojazdów oraz w przemyêle papierniczym. ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015 15

O FIRMACH Nowoczesny kombajn marki FAMUR Kombajn Êcianowy FS 300/1,0 marki FAMUR osiàga bardzo dobre wyniki wydobywcze w KWK Marcel. Kombajn zaprojektowano z uwzgl dnieniem specyficznych warunków górniczo-geologicznych zak adu. Z informacji przekazanych przez w adze kopalni po przeprowadzeniu licznych testów i konsultacji z pracownikami wynika, e urzàdzenie zosta o perfekcyjnie przystosowane do warunków panujàcych w pok adzie. Kombajn FS 300/1,0 jest najnowszym produktem z typoszeregu kombajnów FS produkowanych przez FAMUR. Wyposa ony jest w dwa zespo y nap dowe, blok aparatury elektrycznej z najnowszej generacji systemami sterowania, zabezpieczeƒ i diagnostyki oraz mo liwoêcià zastosowania ró nych typów ramiom w zale noêci od panujàcych warunków górniczo-geologicznych. Dodatkowo urzàdzenie jest przystosowane do zabudowy pomostu roboczego, z którego mo na prowadziç prace zwiàzane z likwidacjà Êciany. Jest to pierwszy tego typu kombajn zastosowany w polskim górnictwie. Kolejny kombajn Êcianowy FS300 produkcji FAMUR zostanie dostarczony tak e do innej kopalni KWK Chwa owice. www.famur.com Firmy Novatec Solar i BASF uruchomi y pokazowà elektrowni s onecznà wykorzystujàcà nowatorskà technologi stopionej soli Firmy Novatec Solar i BASF odda y do u ytku pokazowà elektrowni s onecznà opartà na nowatorskiej technologii stopionej soli, znanej jako technologia direct molten salt lub DMS. Instalacja znajduje si na terenie elektrowni s onecznej PE1 w po udniowej Hiszpanii. Innowacyjnà cechà nowej konstrukcji jest to, e kolektor s oneczny wykorzystuje stopionà sól nieorganicznà jako noênik ciep a. Wi kszoêç elektrowni s onecznych do przenoszenia ciep a wykorzystuje oleje, które majà ograniczonà temperatur kwalifikowanà. Wykorzystywanie soli nieorganicznych jako p ynów ciep onoênych pozwala na prac w temperaturach przekraczajàcych 500 stopni Celsjusza, co powoduje znaczàcy wzrost wydajnoêci energetycznej. Energia cieplna mo e byç przekszta cana bezpoêrednio w energi elektrycznà lub magazynowana w wielkich zbiornikach stopionej soli na czas ni szego zapotrzebowania energetycznego. Energia ta mo e byç utrzymywana w rezerwie w czasie, gdy poziom produkcji jest niski, np. kiedy niebo jest zachmurzone. S oneczne elektrownie cieplne z systemami magazynowania energii mogà dostarczaç elektrycznoêç w zale noêci od potrzeb, co pomaga zapewniç stabilnoêç sieci elektroenergetycznej. Firmy BASF i Novatec Solar we wspólnie opracowanej instalacji wykorzysta y stopionà sól jako noênik i magazyn ciep a w kolektorze Fresnela. Tego typu kolektor, jako alternatywa dla parabolicznej rynny lub technologii wie owej, sk ada si z p askich szklanych reflektorów. Sà one montowane w rz dach na konstrukcji stalowej. Reflektory koncentrujà Êwiat o s oneczne na odbiorniku, przez który pompowana jest stopiona sól. W ten sposób sól podgrzewana jest do temperatur przekraczajàcych 500 stopni Celsjusza. www.basf.pl Zak ad BASF w Polsce Nowo otwarty zak ad produkcyjny w Ârodzie Âlàskiej ko o Wroc awia produkuje katalizatory emisji dla samochodów osobowych z silnikiem benzynowym, a tak e dla samochodów osobowych i ci arowych z silnikiem wysokopr nym. Zak ad oparty jest na nowoczesnej technologii, a linie produkcyjne sà w du ym stopniu zautomatyzowane. Do koƒca ubieg ego roku zatrudniono w nim 260 osób. Fabryka b dzie si nieustannie rozwija a i do 2016 r. b dzie mia a 10 linii produkcyjnych. Wià e si to z dalszà rozbudowà oraz tworzeniem kolejnych miejsc pracy. Docelowo w zak adzie produkcji katalizatorów w Ârodzie Âlàskiej b dzie zatrudnionych ponad 400 osób. Firma BASF wspó pracuje równie ze studentami. Wspólnie z Politechnikà Wroc awskà zosta a uruchomiona Akademia BASF, w której b dà odbywaç si wyk ady dla studentów wybranych kierunków. Celem dzia ania Akademii jest przybli enie studentom wiedzy z zakresu biznesu oraz przedstawienie nowego zak adu i mo liwoêci pracy w nim. 16 ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015

WARUNKI PRENUMERATY Przeglàdu Mechanicznego w 2015 r. Prenumerat czasopisma mo na zamawiaç za poêrednictwem nast pujàcych instytucji: Zak ad Kolporta u Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o. ul. Ku WiÊle 7 00-707 Warszawa tel. 22 8403086, tel./fax 22 8911374 www.sigma-not.pl RUCH S.A. Oddzia Warszawa oraz oddzia y w ca ym kraju Infolinia: 801 800 803 www.prenumerata.ruch.com.pl KOLPORTER S.A. ul. Zagnaƒska 61 25-528 Kielce Infolinia: 801 404 044 www.kolporter.com.pl GARMOND PRESS S.A. ul. Nakielska 3 01-106 Warszawa tel. 22 8367059, 22 8367008 www.garmond.com.pl Redakcja PRZEGLÑD MECHANICZNY ul. Racjonalizacji 6/8, 02-673 Warszawa tel. 22 8538113, 22 8430201 w. 255 www.przegladmechaniczny.pl Cena 1 egz. w 2015 r.: wersja drukowana 24 z (w tym 5% VAT) wersja na CD 12,20 z (w tym 23% VAT) Cena prenumeraty w 2015 r. (w tym VAT) wersja drukowana na noêniku CD (pdf) kwartalnie 72 z kwartalnie 36,60 z pó rocznie 144 z pó rocznie 73,20 z rocznie 288 z rocznie 146,40 z Redakcja przyjmuje zamówienia na prenumerat przez ca y rok. Warunkiem przyj cia i realizacji zamówienia jest otrzymanie z banku potwierdzenia wp aty. Prenumerata ze zleceniem wysy ki za granic dla osób prawnych i fizycznych jest dwukrotnie wy sza. Wp at na prenumerat mo na dokonaç na ogólnie dost pnych blankietach w urz dach pocztowych (przekazy pieni ne) lub w bankach (polecenie przelewu), przekazujàc Êrodki pod adresem: Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego Przeglàd Mechaniczny ul. Racjonalizacji 6/8, 02-673 Warszawa konto: BPH S.A. O/Warszawa 97 1060 0076 0000 3210 0014 6850 Na blankiecie wp aty nale y podaç liczb egzemplarzy, okres prenumeraty oraz adres wysy kowy. ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015 17

18 ROK WYD. LXXIV ZESZYT 1/2015