AKADEMIA MORSKA SZCZECIN 2006

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "AKADEMIA MORSKA SZCZECIN 2006"

Transkrypt

1 AKADEMIA MORSKA SZCZECIN 2006 Materiały pomocnicze z przedmiotu: Grafika inżynierska (rysunek techniczny) opracował: dr inż. Tomasz Cepowski wydanie 1

2 Spis treści Spis treści 2 Rodzaje rysunku technicznego 3 Normalizacja 3 Rzutowanie prostokątne 4 Zasady wykonywania rysunku technicznego 8 Wymiary i kształt arkuszy rysunkowych 8 Obramowanie 8 Tabliczka rysunkowa 9 Rodzaje linii rysunkowych PN-82/N Zastosowanie linii 13 Podziałki rysunkowe PN-EN ISO 5455: Napisy na rysunkach 17 Ogólne zasady wymiarowania 17 Wymiarowanie średnic i promieni 22 Wymiarowanie rozstawienia otworów 25 Przekroje 26 Jak powstaje przekrój? 27 Oznaczanie i kreskowanie przekrojów 28 Połączenia gwintowe 29 Przykłady 35 Dodatek 42 Suwmiarka 42 2

3 Rodzaje rysunku technicznego Rysunek to graficzne odtworzenie, np. na papierze, widoku przedmiotu istniejącego lub projektowanego z uwzględnieniem jego położenia, kształtu i wymiarów. Rysunek techniczny w sposób zwięzły i przejrzysty wyraża kształty i wymiary przedmiotów istniejących lub projektowanych do celów produkcyjnych w przemyśle. Rysunek techniczny, wykonany zarówno jako szkic odręcznie - jak i za pomocą przyborów kreślarskich, musi odpowiadać pewnym przepisom, które umożliwiają jednoznaczne zrozumienie jego treści. Ze względu na wielką różnorodność dziedzin jakie wchodzą w zakres ogólnie pojętej techniki w rysunku technicznym wyróżniamy kilka odmian: rysunek techniczny maszynowy rysunek budowlany rysunek elektryczny Aby zapoznać się z zasadami obowiązującymi podczas tworzenia i odczytywania rysunków technicznych w dalszej części kursu skupimy się na rysunku technicznym maszynowym. Normalizacja Rysunek techniczny jest rysunkiem znormalizowanym. Obecnie niemal wszystkie elementy rysunku podlegają ogólnopaństwowym przepisom nazywanym Polskimi Normami PN. Opracowuje je Polski Komitet Normalizacyjny PKN. Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ISO skupia narodowe komitety normalizacyjne i zajmuje się ich ujednoliceniem wydaje międzynarodowe normy ISO. Istnieją ponadto normy branżowe BN i zakładowe ZN. Normy rysunkowe zawierają szczegółowo opracowane przepisy dotyczące wszystkich zagadnień związanych z wykonaniem rysunku technicznego. W normie PN-ISO :1994 ustalono i zdefiniowano terminy stosowane w dokumentacji technicznej wyrobów: KŁAD jest to przedstawienie rysunkowe pokazujące tylko zarysy przedmiotu leżące w jednej lub kilku płaszczyznach przekroju. PRZEKRÓJ jest to kład przedstawiający dodatkowo zarysy leżące poza płaszczyzną przekroju. WIDOK jest to rzut prostokątny przedstawiający widoczną część przedmiotu, a także w miarę potrzeby jego zarysy niewidoczne. RZUT PIONOWY jest to widok w płaszczyźnie pionowej. WIDOK Z GÓRY jest to widok, kład lub przekrój w płaszczyźnie poziomej, widziany z góry. RYSUNEK TECHNICZNY; RYSUNEK jest to informacja Techniczna podana na nośniku informacji, przedstawiona graficznie zgodnie z przyjętymi zasadami i zwykle w podziałce. SZKIC jest to rysunek, wykonany na ogół odręcznie i niekoniecznie w podziałce. RYSUNEK WYKONAWCZY jest to rysunek, na ogół opracowany na podstawie danych projektowych, zawierający wszystkie informacje potrzebna do wykonania elementu. RYSUNEK ZŁOŻENIOWY jest to rysunek przedstawiający wzajemne usytuowanie i/lub kształt zespołu na wyższym poziomie strukturalnym zestawianych części. RYSUNEK ELEMENTU jest to rysunek przedstawiający pojedynczy element składowy, zawierający wszystkie informacje 3

4 wymagane do określenia tego elementu. Rzutowanie prostokątne Rzut prostokątny powstaje w następujący sposób: 1. przedmiot ustawiamy równolegle do rzutni, tak aby znalazł się pomiędzy obserwatorem a rzutnią, 2. patrzymy na przedmiot prostopadle do płaszczyzny rzutni, 3. z każdego widocznego punktu prowadzimy linię prostopadłą do rzutni, 4. punkty przecięcia tych linii z rzutnią łączymy odpowiednimi odcinkami otrzymując rzut prostokątny tego przedmiotu na daną rzutnię. 4

5 W przypadku przedmiotów o bardziej skomplikowanych kształtach do jednoznacznego odwzorowania stosujemy układ trzech rzutni wzajemnie prostopadłych. Płaszczyzny te nazywamy: I - rzutnia pionowa zwana główną, II - rzutnia boczna, III - rzutnia pozioma. Układ trzech rzutni 5

6 Na każdą z płaszczyzn wzajemnie prostopadłych dokonujemy rzutowania prostokątnego przedmiotu w odpowiednim kierunku. Na rzutni pionowej I zgodnie z kierunkiem 1 otrzymamy rzut pionowy (główny). Na rzutni bocznej II zgodnie z kierunkiem 2 otrzymamy rzut boczny (z lewego boku). Na rzutni poziomej III zgodnie z kierunkiem 3 otrzymamy rzut z góry. Układ przestrzenny trzech płaszczyzn zniekształca rysunki, dlatego oddzielamy je od siebie i układamy w jednej płaszczyźnie. Po rozłożeniu na każdej rzutni mamy prawidłowo wyglądające rzuty prostokątne przedmiotu z trzech różnych kierunków. 6

7 Na rysunkach technicznych nie rysujemy śladów rzutni, gdyż istnieją one tylko w wyobraźni. Poszczególne rzuty rozpoznajemy po ich wzajemnym położeniu względem siebie. Ważne wskazówki. Rysując poszczególne rzuty na arkuszu należy pamiętać, że po ich wzajemnym ułożeniu względem siebie. Rozpoznajemy, który z rzutów jest rzutem głównym, który bocznym a który z góry. Wobec tego nie jest obojętne w którym miejscu narysujemy kolejne rzuty. Zapamiętaj! Rzut I (z przodu) i rzut II (z góry) mają jednakową długość i leżą dokładnie jeden nad drugim. Rzut I (z przodu) i rzut III (z boku) leżą dokładnie obok siebie i mają jednakową wysokość. Rzuty z góry (II) i z boku (III) mają jednakową szerokość. W praktyce wykonuje się tylko tyle rzutów ile jest niezbędnych do jednoznacznego przedstawienia kształtów i wymiarów przedmiotu. Przykład: Na podstawie rzutu aksonometrycznego bryły narysowano jej rzuty prostokątne. W początkowej fazie ćwiczeń można pomocniczo narysować linie oddzielające od siebie poszczególne rzutnie. Ilustruje to poniższy przykład: 7

8 Zasady wykonywania rysunku technicznego Wymiary i kształt arkuszy rysunkowych Formaty arkuszy przeznaczonych do wykonania rysunków technicznych są znormalizowane (PN-80/N-01612). Prostokątny kształt arkusza rysunkowego został tak dobrany, żeby każdy arkusz dwa razy większy lub dwa razy mniejszy był podobny do pierwotnego, to jest aby stosunek boku dłuższego do krótszego był zawsze taki sam. Jako format zasadniczy przyjęto arkusz o wymiarach 297 x 210 mm i oznaczono go symbolem A4. Inne formaty (zwane podstawowymi) są wielokrotnymi formatu zasadniczego, to jest są 2, 4, 8 lub 16 razy większe od A4 i oznaczone symbolami A3, A2, A1, A0. Format A0 841 x 1189 A1 594 x 841 A2 420 x 594 A3 297 x 420 Wymiary arkusza (mm) A4 210 x 297 Formaty pochodne powstają przez zwielokrotnienie krótszych boków formatów podstawowych. np. A4x3 (297x630mm) do A4x9 (297x1892mm) A3x3 (420x891mm) do A3x7 (420x2080mm) itp. Obramowanie Forma graficzna arkusza rysunkowego PN-76/N Każdy arkusz powinien mieć obramowanie pola rysunku, w odległości a od linii obcięcia kopii, przy czym a=5 mm na formatach A3 i mniejszych oraz a=7-10 mm na formatach większych. Grubość linii obramowania min. 0,7 mm. 8

9 Tabliczka rysunkowa Znaczną część objaśnień i uwag, dotyczących rysunku zawieramy w tabliczce rysunkowej, którą umieszcza się w prawym dolnym rogu arkusza tak aby przylegała do linii obramowania. Według normy PN-85/M wyróżnia się trzy rodzaje tabliczek rysunkowych: tabliczki podstawowe tabliczki zmniejszone tabliczki uproszczone Informacje podstawowe w tabliczce należy grupować w trzech strefach A, B, C. Strefa A zawiera: (1) numer rysunku, (2) nazwę przedmiotu, (3) nazwę i/ lub znak przedsiębiorstwa Strefa B zawiera między innymi: podziałkę rysunku, format arkusza, rodzaj materiału itp. Strefa C zawiera między innymi: informacje administracyjne: stanowiska, nazwiska i podpisy osób odpowiedzialnych za opracowanie rysunku. 9

10 Wzór tabliczki rysunkowej. 10

11 Rodzaje linii rysunkowych PN-82/N Aby rysunek techniczny był wyraźny, przejrzysty i czytelny stosujemy różne rodzaje i odmiany linii. Inne linie stosuje się do narysowania krawędzi przedmiotu, inne do zaznaczenia osi symetrii a jeszcze inne do zwymiarowania go. To jaką, w danej sytuacji, linię należy zastosować na rysunku określa ściśle Polska Norma PN-82/N Wspomniana norma określa linie do stosowania w różnych odmianach rysunku tecnicznego - maszynowego, budowlanego i elektrycznego. Poniżej przedstawię te rodzaje linii, które dotyczą rysunku technicznego maszynowego i są niezbędne do opanowania podstaw rysunku technicznego. Do wykonywania rysunków technicznych maszynowych służą następujące rodzaje linii: linia ciągła, linia kreskowa, linia punktowa, linia falista. Poza tym rozróżnia się linie: linia gruba (o grubości a), linia cienka (o grubości b=a/3). Linia Gruba Cienka ciągła kreskowa 11

12 punktowa <> falista Grubość linii grubych należy dobierać głównie w zależności od wielkości rysowanego przedmiotu, stopnia złożoności jego budowy i przeznaczenia rysunku. Odmiana Grubość linii mm linii Cienka 0,13 0,18 0,25 0,35 0,5 Gruba 0,35 0,5 0,7 1,0 1,4 Bardzo gruba 0,7 1,0 1,4 2,0 2,0 Odstępy między kreskami w liniach kreskowych, między kreskami i punktami w liniach punktowych oraz między punktami w liniach dwupunktowych zależą od grubości linii i wynosić powinny: dla linii o grubości do 0,35mmm co najmniej czterokrotną grubość linii, dla linii o większej grubości - co najmniej 2 mm. Linie kreskowe i punktowe powinny zaczynać się i kończyć kreskami. Linie kreskowe i punktowe powinny przecinać się i łączyć kreskami. Przy rysowaniu krótkich osi symetrii, gdy wymiar przedmiotu nie przekracza 12 mm linię punktową można zastąpić linią ciągłą cienką. Minimalną odległość między równoległymi liniami o równej grubości zaleca się przyjmować: dla linii o grubości 0,18, 0,25 3 grubości linii dla linii o grubości 0,35, 0,5 2 grubości linii 12

13 dla linii o grubości 0,7 1,5 grubości linii dla linii o grubości 1,0 i więcej 1,4 mm. Minimalna odległość między liniami równoległymi o różnej grubości powinna być równa grubości linii grubszej. Zastosowanie linii Grubość linii należy dobierać w zależności od wielkości rysowanego przedmiotu i stopnia złożoności jego budowy. Wybrana grupa grubości linii (grubych i cienkich) powinna być jednakowa dla wszystkich rysunków wykonanych na jednym arkuszu. Np. jeżeli grubość linii grubej wynosi 0,5 mm, to linia cienka powinna mieć grubość 0,18 mm lub jeżeli linia gruba ma grubość 0,7 mm to linia cienka 0,25 mm. Rodzaj linii Zastosowanie Linia ciągła bardzo gruba połączenia klejone i lutowane Linia ciągła gruba - widoczne krawędzie i wyraźne zarysy przedmiotów w widokach i przekrojach, - linie obramowania arkusza, 13

14 - zewnętrzny zarys tabliczki rysunkowej, - krótkie kreski oznaczające końce płaszczyzny przekroju. Linia ciągła cienka - linie wymiarowe - pomocnicze linie wymiarowe, - kreskowanie przekrojów. Linia punktowa cienka - osie symetrii - ślady płaszczyzn symetrii Linia kreskowa cienka - niewidoczne krawędzie i zarysy przedmiotów Dwupunktowa gruba -skrajne położenia ruchomych części przedmiotów -zarysy przedmiotów współpracujących przyległych Linia zygzakowa lub falista cienka - linie urwania i przerwania przedmiotów - linie ograniczające przekroje cząstkowe Przykład Na rysunku zastosowano różne rodzaje linii zgodnie z ich przeznaczeniem: obramowanie arkusza - linia ciągła gruba, zewnętrzny zarys tabliczki rysunkowej - linia ciągła gruba, widoczne krawędzie przedmiotu - linia ciągła gruba, linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe - linia ciągła cienka, kreskowanie przekroju - linia ciągła cienka, osie symetrii - linia punktowa cienka, linia ograniczająca przekrój cząstkowy - linia falista cienka. 14

15 Pismo techniczne PN-80/N Stosuje się dwa rodzaje pisma A i B, proste i nachylone pod kątem 15 od pionu. W piśmie rodzaju A wysokość pisma wynosi 14s, gdzie s to grubość linii pisma (s = h/14). W piśmie rodzaju B wysokość pisma wynosi 10s (s =h/10). 15

16 Wymiary w mm pisma technicznego rodzaju A Wysokość pisma (liter wielkich) Grubość linii pisma 2,5 3,5 5,0 7,0 10,0 14,0 20,0 0,18 0,25 0,36 0,5 0,7 1,0 1,4 Podziałki rysunkowe PN-EN ISO 5455:1998 Podziałką rysunku nazywa się stosunek liczbowy wymiarów liniowych przedstawionych na rysunku do odpowiednich wymiarów rzeczywistych rysowanego przedmiotu. Rozróżnia się podziałki: 1. powiększające: 50:1, 20:1, 10:1, 5:1, 2:1 2. naturalna: 1:1 3. zmniejszające: 1:2, 1:5, 1:10, 1:20, 1:50, 1:100, 1:200, 1:500 W wyjątkowych sytuacjach można poszerzyć podany szereg zalecanych podziałek o całkowite wielokrotności 10 lub zastosować wartości pośrednie. 16

17 Napisy na rysunkach Napisy dotyczące bezpośrednio poszczególnych rzutów przedmiotów lub ich fragmentów należy umieszczać w jednym wierszu nad cienką linią odniesienia lub w dwóch wierszach nad i pod tą linią. Linię odniesienia zakańcza się: strzałką kropką. nie zakańcza się niczym. Ogólne zasady wymiarowania Ogólne zasady wymiarowania w rysunku technicznym maszynowym dotyczą: linii wymiarowych i pomocniczych linii wymiarowych, strzałek wymiarowych, liczb wymiarowych, znaków wymiarowych. Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe Linie wymiarowe rysuje się linią ciągłą cienką równolegle do wymiarowanego odcinka w odległości co najmniej 10 mm, zakończone są grotami dotykającymi ostrzem krawędzi przedmiotu, pomocniczych linii wymiarowych lub osi symetrii. Linie wymiarowe nie mogą się przecinać. Pomocnicze linie wymiarowe są to linie ciągłe cienkie, będące przedłużeniami linii rysunku. Rysuje się je prostopadle do mierzonego odcinka. Pomocnicze linie wymiarowe mogą się przecinać. 17

18 Strzałki wymiarowe Prawidłowy kształt grotów przedstawia rysunek (1). Długość grota powinna wynosić 6-8 grubości linii zarysu przedmiotu, lecz nie mniej niż 2,5 mm. Groty powinny być zaczernione. Na szkicach odręcznych dopuszcza się stosowanie grotów niezaczernionych (rys. 2). Długość grotów powinna być jednakowa dla wszystkich wymiarów na rysunku. Zasadniczo ostrza grotów powinny dotykać od wewnątrz linii, między którymi wymiar podajemy (rys 3). Przy podawaniu małych wymiarów groty można umieszczać na zewnątrz tych linii, na przedłużeniach linii wymiarowej (rys 4). Dopuszcza się zastępowanie grotów cienkimi kreskami o długości co najmniej 3,5 mm, nachylonymi pod kątem 45 o do linii wymiarowej (rys. 5). Liczby wymiarowe Na rysunkach technicznych maszynowych wymiary liniowe (długościowe) podaje się w milimetrach, przy czym oznaczenie "mm" pomija się. 18

19 Liczby wymiarowe pisze się nad liniami wymiarowymi w odległości 0,5-1,5 mm od nich, mniej więcej na środku (rys.1). Jeżeli linia wymiarowa jest krótka, to liczbę wymiarową można napisać nad jej przedłużeniem (rys. 2) Na wszystkich rysunkach wykonanych na jednym arkuszu liczby wymiarowe powinny mieć jednakową wysokość, niezależnie od wielkości rzutów i wartości wymiarów. Należy unikać umieszczania liczb wymiarowych na liniach zarysu przedmiotu, osiach i liniach kreskowania przekrojów. Wymiary powinny być tak rozmieszczone, żeby jak najwięcej z nich można było odczytać patrząc na rysunek od dołu lub od prawej strony (rys. 3) Znaki wymiarowe Do wymiarowania wielkości średnic i promieni krzywizn stosujemy specjalne znaki wymiarowe. Średnice wymiarujemy poprzedzając liczbę wymiarową znakiem φ (fi). Promienie łuków wymiarujemy poprzedzając liczbę wymiarową znakiem R. Linię wymiarową prowadzi się od środka łuku i zakańcza się grotem tylko od strony łuku. Grubość płaskich przedmiotów o nieskomplikowanych kształtach zaznaczamy poprzedzając liczbę wymiarową znakiem x. Przystępując do wymiarowania rysunku technicznego należy wczuć się w rolę osoby, która na jego podstawie będzie wykonywać dany przedmiot. Trzeba zadbać o to, aby nie zabrakło żadnego z potrzebnych wymiarów i aby można je było jak najłatwiej odmierzyć na materiale podczas obróbki. Ułatwi to w znacznym stopniu znajomość podstawowych zasad wymiarowania. Podstawowe zasady wymiarowania w rysunku technicznym dotyczą: stawiania wszystkich wymiarów koniecznych, niepowtarzania wymiarów, niezamykania łańcuchów wymiarowych, pomijania wymiarów oczywistych. Zasada wymiarów koniecznych 19

20 Zawsze podajemy wymiary gabarytowe (zewnętrzne). Wymiary mniejsze rysujemy bliżej rzutu przedmiotu. Zawsze podajemy tylko tyle i takich wymiarów które są niezbędne do jednoznacznego określenia wymiarowego przedmiotu. Każdy wymiar na rysunku powinien dawać się odmierzyć na przedmiocie w czasie wykonywania czynności obróbkowych. Zasada niepowtarzania wymiarów Wymiarów nie należy nigdy powtarzać ani na tym samym rzucie, ani na różnych rzutach tego samego przedmiotu. Każdy wymiar powinien być podany na rysunku tylko raz i to w miejscu, w którym jest on najbardziej zrozumiały, łatwy do odszukania i potrzebny ze względu na przebieg obróbki. 20

21 Zasada niezamykania łańcuchów wymiarowych Łańcuchy wymiarowe stanowią szereg kolejnych wymiarów równoległych (tzw. łańcuchy wymiarowe proste - rys. 1) lub dowolnie skierowanych (tzw. łańcuchy wymiarowe złożone - rys. 2) W obu rodzajach łańcuchów nie należy wpisywać wszystkich wymiarów, gdyż łańcuch zamknięty zawiera wymiary zbędne wynikające z innych wymiarów. Łańcuchy wymiarowe powinny więc pozostać otwarte, przy czym pomija się wymiar najmniej ważny. Zasada pomijania wymiarów oczywistych Pomijanie wymiarów oczywistych dotyczy przede wszystkim wymiarów kątowych, wynoszących 0 o lub 90 o, tj. odnoszących się do linii wzajemnie równoległych lub prostopadłych. Inną zasadą jest, o ile jest to możliwe, nie przecinanie linii wymiarowych liniami pomocniczymi 21

22 Wymiarowanie średnic i promieni Przy wymiarowaniu średnic przedmiotów o kształtach obrotowych (walców, stożków i in.) oraz otworów walcowych i stożkowych przed liczbą wymiarową stawiamy znak φ (rys. 134). Liczby wymiarowe rozmieszcza się, stosując jedną z dwóch metod: 1. wymiary należy wpisać tak, aby można je było odczytać, patrząc od dołu lub z prawej strony rysunku (rys. 135a). Na pochylonych liniach wymiarowych liczby wpisuje się jak na rys. 135b; 2. wymiary należy wpisać tak, aby można je było odczytać, patrząc od dołu rysunku. Linie wymiarowe różne od poziomych przerywa się, wstawiając w przerwę liczbę wymiarową (rys. 135c). 22

23 Należy unikać zbyt wielu wymiarów średnic przecinających się w środku koła, gdyż zmniejsza to czytelność rysunku (rys. 136a). W takich razach należy pozostawić przecinające się tylko te średnice (0 24, 0 38, 0 52 na rys. 136b), których w innym rzucie podać nie można lub byłyby niezrozumiałe. Średnice przedmiotów na półprzekrojach wymiarujemy w sposób pokazany na rys. 137a. Linie wymiarowe powinny być trochę przeciągnięte poza oś przedmiotu, a liczby wymiarowe umieszczamy tak, żeby nie znajdowały się jedna nad drugą. Tak samo, t j. przy użyciu jednej strzałki, można wymiarować kilka średnic na całkowitym przekroju (rys. 137b). 23

24 Linię wymiarową należy również urwać poza osią, gdy na przekroju całkowitym brak powierzchni, do której powinna linia wymiarowa dochodzić (rys. 138b). Otwory małe wymiarujemy w widokach jak na rys. 139b. Jeżeli na rysunku znajduje się kilka otworów o jednakowych średnicach, to można je zwymiarować jednym ze sposobów uproszczonych, przedstawionych na rys Głębokość otworu nieprzelotowego zasadniczo należy podawać w sposób pokazany na rys. 141a, ale dopuszcza się także wymiarowanie jak na rys. 141b, c. Przy wymiarowaniu promienia i średnicy powierzchni kulistej znaki odpowiednio R i φ poprzedzamy dużą literą S (rys. 141d). Sposoby wymiarowania promieni przedstawiono na rys Przed wymiarem promienia pisze się zawsze literę R, a położenie punktu, z którego ma być zakreślony łuk, wyznacza się tylko wtedy, gdy ma być zwymiarowane (rys. 142b). Małe promienie wymiaruje się jak na rys. 142c. 24

25 Przy wykreślaniu łuków o dużych promieniach zdarza się, że środek łuku wypada poza obrębem rysunku, a nawet arkusza. Jeżeli w takim przypadku zachodzi konieczność zwymiarowania położenia łuku, to przenosimy go w obręb rysunku (np. punkt A na rys. 143a) i linię wymiarową rysujemy łamaną. Gdy zaś środka łuku wymiarować nie trzeba wymiar promienia podaje się jak na rys. 143b. Wymiarowanie rozstawienia otworów Rozstawienie otworów wymiarujemy przez określenie odległości między osiami (rys. 148b). Nigdy nie należy stawiać wymiarów od krawędzi otworów (rys. 148a). 25

26 Oznaczanie zbieżności i pochylenia zobrazowano na rys. 150 Przekroje Bardzo często przedmioty, które przedstawiamy na rysunkach technicznych mają wiele szczegółów znajdujących się wewnątrz. Narysowanie rzutów prostokątnych takiego przedmiotu nie zapewni pokazania tych elementów, gdyż będą one zasłonięte ściankami przedmiotu. Powstaje więc pytanie jak pokazać na rysunku niewidoczne zarysy? W rozdziale "Linie rysunkowe" wymieniono również linie kreskowe cienkie, za pomocą których przedstawiane są niewidoczne szczegóły znajdujące się wewnątrz przedmiotu. Jednak przedstawienie niewidocznych krawędzi przedmiotu za pomocą tych linii, w przypadku przedmiotów o bardziej złożonych kształtach, jest mało przejrzyste i nie zalecane. Aby na rysunkach technicznych przedstawić wewnętrzne zarysy przedmiotu w sposób bardziej przejrzysty i dokładnie je zwymiarować stosujemy przekroje rysunkowe. Przykład Na rysunku 1 przedstawiona jest tulejka z kołnierzem w rzucie aksonometrycznym. Rysunek 2 przedstawia tą samą tulejkę w rzucie prostokątnym z zaznaczeniem niewidocznych krawędzi liniami kreskowymi. Rysunek 3 to przekrój tej samej tulejki. 26

27 Porównując rysunek 2 i rysunek 3 bez trudu można stwierdzić, że rysunek 3 wykonany w przekroju jest dużo bardziej przejrzysty i czytelny a zwymiarowanie go nie powinno stanowić problemu ani uczynić mniej czytelnym. Jak powstaje przekrój? Sposób powstawania przekroju wyjaśni w bardzo prosty sposób poniższy przykład. Mamy za zadanie narysować w rysunku technicznym przedmiot pokazany na rysunku 1. Analizując kształt przedmiotu stwierdzamy, że w środku szpuli jest przelotowy otwór, którego nie będzie widać na rysunku, jeżeli ograniczymy się do narysowania tylko rzutów prostokątnych. Konieczne zatem jest dokonanie przekroju rysunkowego. W interesującym nas miejscu dokonujemy przecięcia przedmiotu przy pomocy wyobrażalnej płaszczyzny przekroju. Przedstawia to dokładnie rysunek 2. 27

28 Jeżeli teraz odrzucimy tę część przedmiotu, która znajduje się przed płaszczyzną przekroju to odsłonięta zostanie część wnętrza przedmiotu znajdująca się za płaszczyzną przekroju. Można teraz narysować rzut prostokątny części przedmiotu znajdującej się za płaszczyzną przekroju i dokładnie przedstawić niewidoczne wcześniej krawędzie. Pokazuje to rysunek 3. Przekrój powstaje przez przecięcie przedmiotu w interesującym nas miejscu wyobrażalną płaszczyzną. Następnie - również w wyobraźni - odrzucamy przednią część przeciętego przedmiotu, a drugą część rysujemy w rzucie prostokątnym z widocznym już wewnętrznym ukształtowaniem. Miejsce w którym dokonano przekroju oznaczamy równoległymi liniami ciągłymi cienkimi rysowanymi pod kątem 45 o. Oznaczanie i kreskowanie przekrojów Oznaczanie przekrojów 28

29 Położenie płaszczyzny przekroju zaznacza się na prostopadłym do niej rzucie dwiema krótkimi, grubymi kreskami, nie przecinającymi zewnętrznego zarysu przedmiotu, oraz strzałkami wskazującymi kierunek rzutowania przekroju. Strzałki umieszczamy w odległości 2-3 mm od zewnętrznych końców grubych kresek. Płaszczyznę przekroju oznacza się dwiema jednakowymi wielkimi literami, które pisze się obok strzałek, a nad rzutem przekroju powtarza się te litery, rozdzielając je poziomą kreską. Kreskowanie przekrojów Pola przekroju, tj. obszary, w których płaszczyzna przekroju przecina materiał, kreskuje się liniami cienkimi ciągłymi. Linie kreskowania powinny być nachylone pod kątem 45 o do: - linii zarysu przedmiotu (rys. 1), - jego osi symetrii (rys. 2), - poziomu (rys. 3). Połączenia gwintowe Istnieje wiele odmian gwintów, różniących się między sobą zarysem w przekroju podłużnym przechodzącym przez oś gwintu. Najczęściej spotykamy: 1. gwint metryczny stosowany w Polsce i we wszystkich prawie krajach europejskich (rys. 217a i tabl. 8), 2. gwint calowy (Whitwortha) stosowany głównie w krajach anglosaskich, 3. gwint rurowy walcowy mający zarys taki sam jak gwint calowy, a różniący się od tego ostatniego stopniowaniem średnic i wielkością skoków; jest on powszechnie stosowany jako gwint złączny do rur (rys. 217b), 4. gwint rurowy stożkowy stosowany także w połączeniach rurowych, przy czym gwint zewnętrzny (na wierzchu rury) jest nacięty na stożku (rys. 217c), 5. gwint trapezowy symetryczny stosowany przy dużych obciążeniach i w napędach śrubowych (rys. 2l7d), 29

30 6. gwint trapezowy niesymetryczny o zastosowaniach jak gwint trapezowy symetryczny (rys. 2l7e). We wszystkich tych gwintach wyróżniamy: skok gwintu P, średnicę zewnętrzną śruby d, średnicę gwintu nakrętki D, 30

31 średnicę podziałową d 2 (dla śruby) i D 2 (dla nakrętki), na której szerokość bruzdy (rowka między zwojami) jest równa szerokości zwoju gwintu, czyli P/2, jak na rys. 217d, średnicę otworu w nakrętce D 1, średnicę rdzenia śruby d 1, kąt gwintu, który wynosi: dla gwintu metrycznego 60, dla gwintów calowych 55, dla gwintu trapezowego symetrycznego 30 i dla trapezowego niesymetrycznego 33 lub 45. Jak widać ze wzorów umieszczonych obok rysunków, wszystkie wymiary liniowe (długościowe) zarysu gwintu są zależne od skoku i dlatego np. gwint metryczny o skoku P = 3 mm będzie miał wszystkie wymiary zarysu trzy razy większe od gwintu o skoku P = l mm. Wymienione rodzaje gwintów (oraz wiele innych) są ujęte w Polskich Normach, przy czym wielkość zarysu jest uzależniona od średnicy zewnętrznej śruby, na której gwint ma być nacięty, przez przyporządkowanie do każdej średnicy śruby pewnego skoku gwintu jako zwykłego. Z tabl. 8, będącej wyciągiem z normy, widać, że dla gwintu metrycznego na śrubie o średnicy 6 mm skok zwykły wynosi l mm, dla śruby o średnicy 16 mm 2 mm itd. Gwinty o skoku mniejszym od zwykłego (dla danej średnicy gwintu) nazywamy drobnozwojnymi. Drobnozwojny jest np. gwint o średnicy 16 mm i skoku l mm, ponieważ dla gwintu o średnicy 16 mm skok zwykły wynosi 2 mm, Tablica 8. Gwinty metryczne zwykłe o średnicach od 1 do 30 mm (wybór) Przekrój Gwint d=d P d 2 =D 2 d 1 =D 1 d 3 r rdzenia mm mm 2 Ml 1 0,25 0,838 0, ,354 Ml,2 1,2 0,25 1,038 0,929 0, ,596 M1.6 1,6 0,35 1, , ,02 M2 2 0,4 1,740 1,567 1,473 0, M2,5 2,5 0,45 2,208 2,013 1,909 0,04 2,86 M3 3 0,5 2,675 2,459 2, ,31 M4 4 0,7 3,545 3,242 3,078 0,07 7,44 M ,480 4,134 3,948 0,08 12,2 M6 6 l 5,350 4,917 4, M8 8 1,25 7,188 6,647 6,355 0,12 31,7 M ,026 8, , M ,75 10,863 10,106 9, ,9 M ,701 11,835 11,369 0,2 102 M ,835 13,369 0,2 141 M , ,294 14,712 0, M ,5 18,376 17,294 16,712 0, M22 22' ,376 19,294 18,712 0, M ,051 20,752 20,054 0,3 317 M ,051 23,752 23,054 0,3 419 M ,5 27,727 26,211 25,395 0, Symbole, którymi oznaczamy na rysunkach najczęściej stosowane rodzaje gwintów, podano w tabl. 9. Przypatrując się tej tablicy możemy zauważyć, że; 1. wielkość gwintu określa się średnicą śruby, na której ma być wykonany. Wyjątek stanowi gwint rurowy, w oznaczeniu którego liczba za literami G lub Rc nie oznacza średnicy zewnętrznej rury, lecz średnicę jej otworu, 2. skok (oddzielony od średnicy znakiem mnożenia) podaje się tylko w oznaczeniach gwintów drobnozwojnych, 3. w przypadku gwintu lewego pisze się za oznaczeniem gwintu litery LH, brak tych liter świadczy, że gwint jest prawy, 31

32 4. jeżeli gwint nie jest pojedynczy (gwinty znormalizowane są tylko pojedyncze), to należy za oznaczeniem podać ilość zwojów, czyli krotność gwintu. Ponieważ wymiary zarysu gwintu, są zależne od skoku (z wyjątkiem, gwintów wielokrotnych, których zarysy zależą od podziałki gwintu), znając wymiary gwintu o pewnym skoku możemy łatwo obliczyć wymiary dowolnego gwintu (tego samego rodzaju) o tym samym skoku. Przykład Obliczyć wymiary gwintu nakrętki M20X1 posługując się tabl. 8. Odnajdujemy w tabl. 8 gwint, którego skok równa się l mm. Jest nim gwint M6. Ponieważ gwint M20x1 będzie miał wszystkie średnice większe o 14 mm od gwintu M6 (20 6 = 14), dodajemy do średnic gwintu M6 z tabl. 8 po 14 mm: D = 6, = 20,000 mm D 1 = = 18,917 mm D 2 = 5, = 19,350 mm. Gwint na śrubach i w otworach (np. w nakrętkach) rysuje się w uproszczeniu, które polega na tym, że część gwintowaną rysuje się najpierw tak, jak ona wygląda przed wykonaniem gwintu (rys. 218a), a następnie dorysowuje się cienkie linie ciągłe a, obrazujące rdzeń śruby (rys. 218b) i dna wrębów (bruzd) w otworze nagwintowanym (rys. 218c). W widoku (lub przekroju) prostopadłym do osi gwintu (rys. 218b, c) gwint zaznacza się denkiem lukiem b o długości ok. 3/4 obwodu, przy czym luk ten nie powinien ani zaczynać się, ani kończyć na liniach osi. Odległość linii gwintu od grubych linii zarysu śruby lub otworu gwintowanego powinna być równa w przybliżeniu skokowi gwintu, lecz nie mniejsza niż 0,8 mm. Długość użytkową gwintu l (rys. 218b, c), czyli długość gwintu o pełnej głębokości bruzd, zaznacza się grubą linią c. Wyjścia gwintów a (rys. 218d, e) o zmniejszającej się głębokości bruzd rysuje się tylko w razie wyraźnej potrzeby, np. w celu zwymiarowania długości tego wyjścia. Wszystkie linie gwintów niewidocznych rysuje się liniami kreskowymi cienkimi (rys. 218f), a gwinty zewnętrzne (na śrubach) w przekrojach jak na rys. 218g. Gdy konieczne jest pokazanie zarysu gwintu, np. w celu zwymiarowania tego zarysu, to trzeba go pokazać albo na wyrwaniu (rys, 218h), albo na powiększonym przekroju cząstkowym (rys. 218j). W przekrojach na rysunkach złożeniowych (rys. 218k) gwint wewnętrzny (w otworze) rysuje się zawsze zasłonięty przez gwint zewnętrzny (na śrubie). Gwint wymiaruje się przez podanie jego oznaczenia wg normy i jego długości (rys. 218l). 32

33 Dokładnie narysowane połączenie gwintowe składające się ze śruby z łbem sześciokątnym, podkładki i nakrętki sześciokątnej (uproszczony jest tylko gwint) pokazano na rys. 2l9a, to samo połączenie w przedstawieniu uproszczonym na rys. 2l9b i w przedstawieniu umownym (w przekroju i widoku) na rys. 219c. Analogicznie połączenie gwintowe za pomocą wkręta ze łbem stożkowym pokazano na rys. 219d f. Ponieważ nakrętki i łby śrub są od strony czołowej ścięte stożkowe, ich naroża są obniżone. Wynikłe stąd linie przecięcia stożka płaszczyznami ścian bocznych nakrętki i łba śruby wykreślamy (tylko na rysunkach dokładnych) w sposób uproszczony, zastępując teoretyczne linie przecięcia hiperbole (patrz rys. 197) łukami o promieniach pokazanych na rys. 2l9a. Wartości tych promieni zależą od wymiaru e, który jest równy średnicy okręgu opisanego na sześciokącie nakrętki lub łba śruby. Rysunki niektórych śrub, wkrętów, nakrętek i podkładek znajdują się w rozdziale Przykłady w tabeli

34 34

35 Przykłady 35

36 36

37 37

38 38

39 39

40 40

41 41

42 Dodatek Suwmiarka Suwmiarka pozwala na odczytanie wymiaru z dokładnością do 0.05 mm. Na poniższym przykładzie rysunkowym jest to wymiar 7.75 mm. Rys. 1 42

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO formaty arkuszy

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO formaty arkuszy Format PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO formaty arkuszy Wymiary arkusza (mm) A0 841 x 1189 A1 594 x 841 A2 420 x 594 A3 297 x 420 A4 210 x 297 Rysunki wykonujemy na formacie A4, muszą one mieć obramowanie

Bardziej szczegółowo

Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe

Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe Linie wymiarowe i pomocnicze linie wymiarowe Linie wymiarowe rysuje się linią ciągłą cienką równolegle do wymiarowanego odcinka w odległości co najmniej 10 mm, zakończone są grotami dotykającymi ostrzem

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

WYMIAROWANIE. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. WYMIAROWANIE Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Zasady wymiarowania podlegają oczywiście normalizacji. W Polsce obowiązującą

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE Linie wymiarowe Strzałki wymiarowe Liczby wymiarowe

WYMIAROWANIE Linie wymiarowe Strzałki wymiarowe Liczby wymiarowe WYMIAROWANIE Zasady wymiarowania podlegają oczywiście normalizacji. W Polsce obowiązującą normą jest Polska Norma PN-81/N-01614. Ogólne zasady wymiarowania w rysunku technicznym maszynowym dotyczą: - linii

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

Wymiarowanie. Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Wymiarowanie Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. Wymiarowanie: -jedna z najważniejszych rzeczy na rysunku technicznym

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych.

Wymiarowanie jest to podawanie wymiarów przedmiotów na rysunkach technicznych za pomocą linii, liczb i znaków wymiarowych. WYMIAROWANIE (w rys. technicznym maszynowym) 1. Co to jest wymiarowanie? Aby rysunek techniczny mógł stanowić podstawę do wykonania jakiegoś przedmiotu nie wystarczy bezbłędne narysowanie go w rzutach

Bardziej szczegółowo

Rysujemy. Rysunek techniczny Odwzoruj to co widzisz. rzutowanie, Wymiarowanie, linie i łańcuchy

Rysujemy. Rysunek techniczny Odwzoruj to co widzisz. rzutowanie, Wymiarowanie, linie i łańcuchy Rysujemy Dr inż. Hieronim Piotr Janecki Miłe spotkanie wyższego rzędu No 10 Rysunek techniczny Odwzoruj to co widzisz rzutowanie, Wymiarowanie, linie i łańcuchy 1 Rzutowanie rzut prostokątny Definicja

Bardziej szczegółowo

Format arkusza. Obramowanie

Format arkusza. Obramowanie Format arkusza Podstawowa w Polsce norma arkuszy papieru jest zgodna z międzynarodową normą ISO 216. Najbardziej znanym formatem tego rodzaju jest A4. Stosunek boków w formacie A jest zawsze jak 1 do 2,

Bardziej szczegółowo

DLA KLAS 3 GIMNAZJUM

DLA KLAS 3 GIMNAZJUM DLA KLAS 3 GIMNAZJUM ROLA RYSUNKU W TECHNICE Rysunek techniczny - wykonany zgodnie z przepisami i obowiązującymi zasadami - stał się językiem, którym porozumiewają się inżynierowie i technicy wszystkich

Bardziej szczegółowo

WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO

WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO WYMIAROWANIE ZASADY SPORZĄDZANIA RYSUNKU TECHNICZNEGO 1 Zarys przedmiotu (widoczne krawędzie) rysujemy zawsze linią grubą 2 Wszystkie linie wymiarowe, linie pomocnicze i osie symetrii rysujemy linią cienką

Bardziej szczegółowo

RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE

RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE WPROWADZENIE Wykonywanie rysunku technicznego - zastosowanie Rysunek techniczny przedmiotu jest najczęściej podstawą jego wykonania, dlatego odwzorowywany przedmiot nie powinien

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY WPROWADZENIE

RYSUNEK TECHNICZNY WPROWADZENIE RYSUNEK TECHNICZNY WPROWADZENIE jest specjalnym rodzajem rysunku wykonywanego według ustalonych zasad i przepisów Jest formą przekazywania informacji między konstruktorem urządzenia a jego wykonawcą, zrozumiałą

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2 Znormalizowane elementy rysunku technicznego. Przekroje.

WYKŁAD 2 Znormalizowane elementy rysunku technicznego. Przekroje. WYKŁAD 2 Znormalizowane elementy rysunku technicznego. Przekroje. Tworzenie z formatu A4 formatów podstawowych. Rodzaje linii Najważniejsze zastosowania linii: - ciągła gruba do rysowania widocznych krawędzi

Bardziej szczegółowo

Rzuty, przekroje i inne przeboje

Rzuty, przekroje i inne przeboje Rzuty, przekroje i inne przeboje WYK - Grafika inżynierska Piotr Ciskowski, Sebastian Sobczyk Wrocław, 2015-2016 Rzuty prostokątne Rzuty prostokątne pokazują przedmiot z kilku stron 1. przedmiot ustawiamy

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska Dr inż. Izabela Polowczyk p. 203, C-6 izabela.polowczyk@pwr.wroc.pl Podręczniki: Rysunek techniczny maszynowy Tadeusz Dobrzański Rysunek techniczny Tadeusz Buksiński Rysunek techniczny

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5

Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5 Ćwiczenie 9. Rzutowanie i wymiarowanie Strona 1 z 5 Problem I. Model UD Dana jest bryła, której rzut izometryczny przedstawiono na rysunku 1. (W celu zwiększenia poglądowości na rysunku 2. przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Znormalizowane elementy rysunku technicznego

Znormalizowane elementy rysunku technicznego Znormalizowane elementy rysunku technicznego WYK - Grafika inżynierska Piotr Ciskowski, Sebastian Sobczyk Wrocław, 2015-2016 Rysunek techniczny 2 Rola rysunku w technice Rysunek techniczny konstruktor

Bardziej szczegółowo

Grafika Inżynierska C1. Dr inż. Adam Deptuła Część 2

Grafika Inżynierska C1. Dr inż. Adam Deptuła Część 2 Grafika Inżynierska C1 Dr inż. Adam Deptuła Część 2 Podstawowe zasady wymiarowania Zasada wymiarów koniecznych Zasada nie powtarzania wymiarów Zasada niezamykania łańcuchów wymiarowych Zasada pomijania

Bardziej szczegółowo

SZa 98 strona 1 Rysunek techniczny

SZa 98 strona 1 Rysunek techniczny Wstęp Wymiarowanie Rodzaje linii rysunkowych i ich przeznaczenie 1. linia ciągła cienka linie pomocnicze, kreskowanie przekrojów, linie wymiarowe, 2. linia ciągła gruba krawędzie widoczne 3. linia kreskowa

Bardziej szczegółowo

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Zapis i Podstawy Konstrukcji Wymiarowanie. Rodzaje rysunków 1 ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Rysunek przedmiotu wykonany w rzutach prostokątnych lub aksonometrycznych przedstawia jedynie jego

Bardziej szczegółowo

Zasady tworzenia rysunku technicznego PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN

Zasady tworzenia rysunku technicznego PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN Zasady tworzenia rysunku technicznego PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN 1 Rysunek techniczny Rysunek techniczny jest specjalnym rodzajem rysunku wykonanym według ustalonych zasad i przepisów. Przepisy regulujące

Bardziej szczegółowo

Widoki WPROWADZENIE. Rzutowanie prostokątne - podział Rzuty prostokątne dzieli się na trzy rodzaje: widoki,.przekroje, kłady.

Widoki WPROWADZENIE. Rzutowanie prostokątne - podział Rzuty prostokątne dzieli się na trzy rodzaje: widoki,.przekroje, kłady. Widoki WPROWADZENIE Rzutowanie prostokątne - podział Rzuty prostokątne dzieli się na trzy rodzaje: widoki, przekroje, kłady Widoki obrazują zewnętrzną czyli widoczną część przedmiotu Przekroje przedstawiają

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Adam Deptuła Część 1

Dr inż. Adam Deptuła Część 1 Grafika Inżynierska C1 Dr inż. Adam Deptuła Część 1 Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek nie wystarczy do wykonania tego przedmiotu. Musisz podać na rysunku jego

Bardziej szczegółowo

1. Rysunek techniczny jako sposób

1. Rysunek techniczny jako sposób 1 2 1. Rysunek techniczny jako sposób komunikowania się Ćwiczenie 1 Rysunek jest jednym ze sposobów przekazywania sobie informacji. Informuje o wyglądzie i wielkości konkretnego przedmiotu. W opisie rysunku

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Wymiary normalne. Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej

Wymiarowanie. Wymiary normalne. Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej Wymiary normalne Wymiarowanie Elementy wymiaru rysunkowego Znak ograniczenia linii wymiarowej 1. Linia wymiarowa 2. Znak ograniczenia linii wymiarowej 3. Liczba wymiarowa 4. Pomocnicza linia wymiarowa

Bardziej szczegółowo

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW LINIE PRZENIKANIA BRYŁ

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW LINIE PRZENIKANIA BRYŁ Zapis i Podstawy Konstrukcji Widoki i przekroje przedmiotów 1 WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW LINIE PRZENIKANIA BRYŁ Rzutami przedmiotów mogą być zarówno widoki przestawiające zewnętrzne kształty przedmiotów

Bardziej szczegółowo

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu

PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE. Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu PRZEKROJE RYSUNKOWE CZ.1 PRZEKROJE PROSTE Opracował : Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu IDEA PRZEKROJU stosujemy, aby odzwierciedlić wewnętrzne, niewidoczne z zewnątrz, kształty przedmiotu.

Bardziej szczegółowo

Rysunek Techniczny. Podstawowe definicje

Rysunek Techniczny. Podstawowe definicje Rysunek techniczny jest to informacja techniczna podana na nośniku informacji, przedstawiona graficznie zgodnie z przyjętymi zasadami i zwykle w podziałce. Rysunek Techniczny Podstawowe definicje Szkic

Bardziej szczegółowo

PUNKT PROSTA. Przy rysowaniu rzutów prostej zaczynamy od rzutowania punktów przebicia rzutni prostą (śladów). Następnie łączymy rzuty na π 1 i π 2.

PUNKT PROSTA. Przy rysowaniu rzutów prostej zaczynamy od rzutowania punktów przebicia rzutni prostą (śladów). Następnie łączymy rzuty na π 1 i π 2. WYKŁAD 1 Wprowadzenie. Różne sposoby przedstawiania przedmiotu. Podstawy teorii zapisu konstrukcji w grafice inżynierskiej. Zasady rzutu prostokątnego. PUNKT Punkt w odwzorowaniach Monge a rzutujemy prostopadle

Bardziej szczegółowo

wymiarowanie1 >>> wymiarowanie2 >>> wymiarowanie3 >>> wymiarowanie >>> wymiarowanie >>> Co to jest wymiarowanie?

wymiarowanie1 >>> wymiarowanie2 >>> wymiarowanie3 >>> wymiarowanie >>> wymiarowanie >>> Co to jest wymiarowanie? wymiarowanie1 >>> wymiarowanie2 >>> wymiarowanie3 >>> wymiarowanie >>> wymiarowanie >>> Co to jest wymiarowanie? Jedną z najważniejszych części rysunku technicznego jest wymiarowanie. Jest to podanie pełnej

Bardziej szczegółowo

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW Rzutami przedmiotów mogą być zarówno widoki przedstawiające zewnętrzne kształty przedmiotów jak i przekroje, które pokazują budowę wewnętrzną przedmiotów wydrążonych. Rys.

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO PROBLEMATYKI ZAPISU KONSTRUKCJI MECHANICZNYCH.NORMALIZACJA. RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE

WPROWADZENIE DO PROBLEMATYKI ZAPISU KONSTRUKCJI MECHANICZNYCH.NORMALIZACJA. RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE Zapis i Podstawy Konstrukcji Wprowadzenie. Rzuty prostokątne 1 WPROWADZENIE DO PROBLEMATYKI ZAPISU KONSTRUKCJI MECHANICZNYCH.NORMALIZACJA. RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE Zapis konstrukcji stanowi zbiór informacji

Bardziej szczegółowo

Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek nie wystarczy do wykonania tego przedmiotu. Musisz podać na rysunku

Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek nie wystarczy do wykonania tego przedmiotu. Musisz podać na rysunku Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek nie wystarczy do wykonania tego przedmiotu. Musisz podać na rysunku jego wymiary (długość, szerokość, grubość). Wymiary te

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Bartosz Dębski Robert Aranowski. Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska

RYSUNEK TECHNICZNY. Bartosz Dębski Robert Aranowski. Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska RYSUNEK TECHNICZNY Bartosz Dębski Robert Aranowski Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska Widok - jest to rzut prostokątny przedstawiający widoczną część przedmiotu, a także

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY PODSTAWOWE WIADOMOŚCI

RYSUNEK TECHNICZNY PODSTAWOWE WIADOMOŚCI SPIS REŚCI: RYSUNEK TECHNICZNY PODSTAWOWE WIADOMOŚCI 1. Pojęcie rysunku str 2 2. Normy str 3 3. Dokumentacja konstrukcyjna str 4 4. Rodzaje rysunków str 5 5. Podział rysunków str 5 6. Formaty arkuszy rysunkowych

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA KOMPUTEROWA Przekroje Kłady

GRAFIKA KOMPUTEROWA Przekroje Kłady Przekroje Przekroje służą do przedstawiania wewnętrznej budowy obiektów. Wybór odpowiedniego przekroju zależy od stopnia złożoności wewnętrznej budowy przedmiotu.. Przekroje całkowite to rzuty przedstawiające

Bardziej szczegółowo

1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ.

1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ. 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE DO PROJ. I GR. INŻ. 1.1. Formaty arkuszy Dobierając wielkość arkusza rysunkowego należy stosować się do normy PN EN ISO 5457, która zaleca aby oryginał rysunku wykonany był

Bardziej szczegółowo

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW

ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW ZAPIS UKŁADU WYMIARÓW. RODZAJE RYSUNKÓW Rysunek przedmiotu wykonany w rzutach prostokątnych lub aksonometrycznych przedstawia jedynie jego kształt. W celu wykonania przedmiotu, niezbędne jest podanie jego

Bardziej szczegółowo

Temat nr 2: Rysunek techniczny, cz2. Pismo techniczne. Zasady wymiarowania. Przekroje i rozwinięcia brył. Rzuty aksonometryczne. Rysunek techniczny

Temat nr 2: Rysunek techniczny, cz2. Pismo techniczne. Zasady wymiarowania. Przekroje i rozwinięcia brył. Rzuty aksonometryczne. Rysunek techniczny Temat nr 2: Rysunek techniczny, cz2 Pismo techniczne Zasady wymiarowania Przekroje i rozwinięcia brył Rzuty aksonometryczne Rysunek techniczny Pismo techniczne Pismo techniczne - to pismo stosowane do

Bardziej szczegółowo

Jacek Jarnicki Politechnika Wrocławska

Jacek Jarnicki Politechnika Wrocławska Plan wykładu Wykład Wymiarowanie, tolerowanie wymiarów, oznaczanie chropowatości. Linie, znaki i liczby stosowane w wymiarowaniu 2. Zasady wymiarowania 3. Układy wymiarów. Tolerowanie wymiarów. Oznaczanie

Bardziej szczegółowo

Normalizacja jest to opracowywanie i wprowadzanie w życie norm, ujednolicanie.

Normalizacja jest to opracowywanie i wprowadzanie w życie norm, ujednolicanie. Wprowadzenie do rysunku technicznego. Jednym ze sposobów komunikowania się ludzi jest przekazywanie sobie informacji przy pomocy rysunku. Rysunek informuje o wyglądzie i wielkości jakiegoś przedmiotu.

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Wymiarowanie w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Wymiarowanie w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Wymiarowanie w Rysunku Technicznym Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Linie wymiarowe Linia wymiarowa jest to cienka linia prosta lub łukowa zakończona grotami (niekiedy jednym) dotykającymi

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Wykład 3. Rzutowanie prostokątne, widoki, przekroje, kłady. Rzutowanie prostokątne - geneza. Rzutowanie prostokątne - geneza

Plan wykładu. Wykład 3. Rzutowanie prostokątne, widoki, przekroje, kłady. Rzutowanie prostokątne - geneza. Rzutowanie prostokątne - geneza Plan wykładu Wykład 3 Rzutowanie prostokątne, widoki, przekroje, kłady 1. Rzutowanie prostokątne - geneza 2. Dwa sposoby wzajemnego położenia rzutni, obiektu i obserwatora, metoda europejska i amerykańska

Bardziej szczegółowo

Czytanie rysunku technicznego

Czytanie rysunku technicznego Czytanie rysunku technicznego Zapis konstrukcji (rzuty, wymiary, spawy) 1 Zagadnienia do omówienia: I. Rysunek techniczny - pojęcia podstawowe II. Rzuty widoki i przekroje III. Wymiarowanie IV. Tolerowanie

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Wprowadzenie do Rysunku Technicznego. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Wprowadzenie do Rysunku Technicznego. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Wprowadzenie do Rysunku Technicznego Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Literatura Tematy wykładów: Wprowadzenie do Rysunku Technicznego Zapis geometrii w Rysunku Technicznym Wymiarowanie

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY MATERIAŁY POMOCNICZE DO PRZEDMIOTU. Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej POLITECHNIKA KRAKOWSKA

RYSUNEK TECHNICZNY MATERIAŁY POMOCNICZE DO PRZEDMIOTU. Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej POLITECHNIKA KRAKOWSKA MATERIAŁY POMOCNICZE DO PRZEDMIOTU RYSUNEK TECHNICZNY Barbara Kopczyńska-Bożek Stanisław Mazoń Andrzej Wolak Kraków, 2000 1. WSTĘP Rysunek

Bardziej szczegółowo

dla symboli graficznych O bardzo dużej liczbie szczegółów 0,18 0,35 0,70 0,25 A3 i A4 O dużej liczbie szczegółów

dla symboli graficznych O bardzo dużej liczbie szczegółów 0,18 0,35 0,70 0,25 A3 i A4 O dużej liczbie szczegółów 6/ LINIE RYSUNKOWE Normy rysunkowe PN-EN ISO 128-20:2002 Rysunek techniczny. Zasady ogólne przedstawiania Część 20: Wymagania podstawowe dotyczące linii PN-ISO 128-23:2002 Rysunek techniczny. Ogólne zasady

Bardziej szczegółowo

Zajęcia techniczne kl. I - Gimnazjum w Tęgoborzy

Zajęcia techniczne kl. I - Gimnazjum w Tęgoborzy Temat 14 : Podstawowe wiadomości o rysunku technicznym. Prezentacja Pismo techniczne.pps 1. - język porozumiewawczy między inżynierem a konstruktorem. Jest znormalizowany, tzn. istnieją normy (przepisy)

Bardziej szczegółowo

Π 1 O Π 3 Π Rzutowanie prostokątne Wiadomości wstępne

Π 1 O Π 3 Π Rzutowanie prostokątne Wiadomości wstępne 2. Rzutowanie prostokątne 2.1. Wiadomości wstępne Rzutowanie prostokątne jest najczęściej stosowaną metodą rzutowania w rysunku technicznym. Reguły nim rządzące zaprezentowane są na rysunkach 2.1 i 2.2.

Bardziej szczegółowo

Tolerancja kształtu i położenia

Tolerancja kształtu i położenia Oznaczenia tolerancji kształtu i położenia Tolerancje kształtu określają wymagane dokładności wykonania kształtu powierzchni i składają się z symboli tolerancji i z liczbowej wartości odchyłki. Zasadnicze

Bardziej szczegółowo

Odwzorowanie rysunkowe przedmiotów w rzutach

Odwzorowanie rysunkowe przedmiotów w rzutach Odwzorowanie rysunkowe przedmiotów w rzutach Rzutem nazywamy rysunkowe odwzorowanie przedmiotu lub bryły geometrycznej na płaszczyźnie rzutów, zwanej rzutnią, którą jest płaszczyzna rysunku. Rzut każdej

Bardziej szczegółowo

RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE

RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE RZUTOWANIE PROSTOKĄTNE wg PN-EN ISO 5456-2 rzutowanie prostokątne (przedstawienie prostokątne) stanowi odwzorowanie geometrycznej postaci konstrukcji w postaci rysunków dwuwymiarowych. Jest to taki rodzaj

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Zapis geometrii w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech

RYSUNEK TECHNICZNY. Zapis geometrii w Rysunku Technicznym. Sobieski Wojciech RYSUNEK TECHNICZNY Zapis geometrii w Rysunku Technicznym Sobieski Wojciech Olsztyn, 2008 Położenie przedmiotu na rysunku Rysunki techniczne maszynowe wykonuje się przy zastosowaniu europejskiej metody

Bardziej szczegółowo

1. Przykładowy test nr 1

1. Przykładowy test nr 1 1. Przykładowy test nr 1 Nr Treść zad. zad. 1 Proszę podać wymiary formatu arkusza A1 Odpowiedź 2 Proszę podać przykład typowej podziałki zwiększającej 3 Proszę podać zastosowanie linii ciągłej, cienkiej

Bardziej szczegółowo

Rysujemy. Rysunek techniczny. Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz

Rysujemy. Rysunek techniczny. Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz Rysujemy Dr inż. Hieronim Piotr Janecki Miłe spotkanie wyższego rzędu No 9 Rysunek techniczny Dyskusji w kolejnym międzynarodowym języku ciąg dalszy Odwzoruj to co widzisz 1 Rysujemy informacje o detalu

Bardziej szczegółowo

Rysunek techniczny -wykład

Rysunek techniczny -wykład Rysunek techniczny -wykład Odwzorowanie zewnętrznego i wewnętrznego zarysu przedmiotu A. Korcala Literatura źródłowa: T.Dobrzański Rysunek techniczny maszynowy WNT 2002 T. Lewandowski Rysunek techniczny

Bardziej szczegółowo

Chropowatości powierzchni

Chropowatości powierzchni Chropowatość powierzchni Chropowatość lub chropowatość powierzchni cecha powierzchni ciała stałego, oznacza rozpoznawalne optyczne lub wyczuwalne mechanicznie nierówności powierzchni, niewynikające z jej

Bardziej szczegółowo

Co należy zauważyć Rzuty punktu leżą na jednej prostej do osi rzutów x 12, którą nazywamy prostą odnoszącą Wysokość punktu jest odległością rzutu

Co należy zauważyć Rzuty punktu leżą na jednej prostej do osi rzutów x 12, którą nazywamy prostą odnoszącą Wysokość punktu jest odległością rzutu Oznaczenia A, B, 1, 2, I, II, punkty a, b, proste α, β, płaszczyzny π 1, π 2, rzutnie k kierunek rzutowania d(a,m) odległość punktu od prostej m(a,b) prosta przechodząca przez punkty A i B α(1,2,3) płaszczyzna

Bardziej szczegółowo

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła

Wymiary tolerowane i pasowania. Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Wymiary tolerowane i pasowania Opracował: mgr inż. Józef Wakuła Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe

Bardziej szczegółowo

1. Znormalizowane elementy rysunku technicznego maszynowego

1. Znormalizowane elementy rysunku technicznego maszynowego 1. Znormalizowane elementy rysunku technicznego maszynowego 1.1. Wprowadzenie Wraz z silnie rozwijającym się postępem technicznym zwiększają się wymagania, dotyczące sporządzania dokumentacji technicznej,

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY WYMIAROWANIE

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY WYMIAROWANIE RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY WYMIAROWANIE MOJE DANE dr inż. Sebastian Olesiak Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki Pokój 309, pawilon A-1 (poddasze) e-mail: olesiak@agh.edu.pl WWW http://home.agh.edu.pl/olesiak

Bardziej szczegółowo

Tolerancja wymiarowa

Tolerancja wymiarowa Tolerancja wymiarowa Pojęcia podstawowe Wykonanie przedmiotu zgodnie z podanymi na rysunku wymiarami, z uwagi na ograniczone dokładności wykonawcze oraz pomiarowe w praktyce jest bardzo trudne. Tylko przez

Bardziej szczegółowo

Wymiarowanie. Niezbędne przyrządy kreślarskie do wymiarowania. 1. Ołówek H3 2. Ołówek B3 3. Ekierka 4. Kątomierz 5. Cyrkiel

Wymiarowanie. Niezbędne przyrządy kreślarskie do wymiarowania. 1. Ołówek H3 2. Ołówek B3 3. Ekierka 4. Kątomierz 5. Cyrkiel Wymiarowanie Niezbędne przyrządy kreślarskie do wymiarowania. 1. Ołówek H3 2. Ołówek B3 3. Ekierka 4. Kątomierz 5. Cyrkiel Zanim wykonasz jakikolwiek przedmiot, musisz go najpierw narysować. Sam rysunek

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO OPRACOWAŁ : ROBERT URBANIK

PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO OPRACOWAŁ : ROBERT URBANIK Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu PODSTAWY RYSUNKU TECHNICZNEGO OPRACOWAŁ : ROBERT URBANIK Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu OZNACZENIA POLSKICH NORM Normy własne ustanowione przed 1.01.1994 oznakowane

Bardziej szczegółowo

Konspekt scenariusz zajęć praktycznych

Konspekt scenariusz zajęć praktycznych Konspekt scenariusz zajęć praktycznych ZADANE: Umiejętność odczytywania dokumentacji budowlanej Zapoznanie się z dokumentacją Nazwa szkoły Osoba prowadząca Przedmiot nauczania Klasa Czas zajęć Zadanie

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze z programu AutoCAD 2014.

Materiały pomocnicze z programu AutoCAD 2014. Materiały pomocnicze z programu AutoCAD 2014. Poniżej przedstawiony zostanie przykładowy rysunek wykonany w programie AutoCAD 2014. Po uruchomieniu programu należy otworzyć szablon KKM, w którym znajdują

Bardziej szczegółowo

Tolerancje kształtu i położenia

Tolerancje kształtu i położenia Strona z 7 Strona główna PM Tolerancje kształtu i położenia Strony związane: Podstawy Konstrukcji Maszyn, Tolerancje gwintów, Tolerancje i pasowania Pola tolerancji wałków i otworów, Układy pasowań normalnych,

Bardziej szczegółowo

Instrukcje do przedmiotu Komputerowe wspomaganie prac inżynierskich. Opracowała: Dr inż. Joanna Bartnicka

Instrukcje do przedmiotu Komputerowe wspomaganie prac inżynierskich. Opracowała: Dr inż. Joanna Bartnicka Instrukcje do przedmiotu Komputerowe wspomaganie prac inżynierskich Opracowała: Dr inż. Joanna Bartnicka Instrukcja I Temat laboratorium: PODSTAWY KOMPUTEROWEGO ZAPISU KONSTRUKCJI Z ZASTOSOWANIEM PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Gospodarki

Wyższa Szkoła Gospodarki Zjazd 1 WZÓR OPSU TECZKI ĆWICZENIOWEJ Wyższa Szkoła Gospodarki Wydział Techniczny kierunek: Mechatronika Laboratorium z rysunku technicznego Semestr I, grupa L1 (L2) Imię i Nazwisko Tematyka ćwiczeń do

Bardziej szczegółowo

KŁAD NIETYPOWA ODMIANA PRZEKROJU

KŁAD NIETYPOWA ODMIANA PRZEKROJU KŁAD NIETYPOWA ODMIANA PRZEKROJU Opracował: Robert Urbanik Pojęcie kładu Polska Norma określa kład jako zarys figury geometrycznej powstałej w wyniku przecięcia przedmiotu tylko jedną płaszczyzną przekroju,

Bardziej szczegółowo

Zasady rzutowania prostokątnego. metodą europejską. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu. Zasady rzutowania prostokątnego

Zasady rzutowania prostokątnego. metodą europejską. Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu. Zasady rzutowania prostokątnego Zasady rzutowania prostokątnego metodą europejską Opracował: Robert Urbanik Zespół Szkół Mechanicznych w Opolu Wiadomości ogólne Rzutem nazywamy rysunkowe odwzorowanie przedmiotu lub bryły geometrycznej

Bardziej szczegółowo

Posługiwanie się dokumentacją techniczną 724[01].O2.01

Posługiwanie się dokumentacją techniczną 724[01].O2.01 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Paweł Krawczak Posługiwanie się dokumentacją techniczną 724[01].O2.01 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 2007

Bardziej szczegółowo

Definicja obrotu: Definicja elementów obrotu:

Definicja obrotu: Definicja elementów obrotu: 5. Obroty i kłady Definicja obrotu: Obrotem punktu A dookoła prostej l nazywamy ruch punktu A po okręgu k zawartym w płaszczyźnie prostopadłej do prostej l w kierunku zgodnym lub przeciwnym do ruchu wskazówek

Bardziej szczegółowo

METODA RZUTÓW MONGE A (II CZ.)

METODA RZUTÓW MONGE A (II CZ.) RZUT PUNKTU NA TRZECIĄ RZUTNIĘ METODA RZUTÓW MONGE A (II CZ.) Dodanie trzeciej rzutni pozwala na dostrzeżenie ważnej, ogólnej zależności. Jeżeli trzecia rzutnia została postawiona na drugiej - pionowej,

Bardziej szczegółowo

Rok I studia stacjonarne Tematy ćwiczeń z Grafiki inżynierskiej Rok akademicki 2013/2014

Rok I studia stacjonarne Tematy ćwiczeń z Grafiki inżynierskiej Rok akademicki 2013/2014 Rok I studia stacjonarne Tematy ćwiczeń z Grafiki inżynierskiej Rok akademicki 2013/2014 Ćwiczenie nr 1 Temat: Rzutowanie prostokątne punktu, odcinka, wycinka płaszczyzny i prostej bryły przestrzennej.

Bardziej szczegółowo

3.3. dwie płaszczyzny równoległe do siebie α β Dwie płaszczyzny równoległe do siebie mają ślady równoległe do siebie

3.3. dwie płaszczyzny równoległe do siebie α β Dwie płaszczyzny równoległe do siebie mają ślady równoległe do siebie Widoczność A. W rzutowaniu europejskim zakłada się, że przedmiot obserwowany znajduje się między obserwatorem a rzutnią, a w amerykańskim rzutnia rozdziela przedmiot o oko obserwatora. B. Kierunek patrzenia

Bardziej szczegółowo

Płaszczyzny, Obrót, Szyk

Płaszczyzny, Obrót, Szyk Płaszczyzny, Obrót, Szyk Zagadnienia. Szyk kołowy, tworzenie brył przez Obrót. Geometria odniesienia, Płaszczyzna. Wykonajmy model jak na rys. 1. Wykonanie korpusu pokrywki Rysunek 1. Model pokrywki (1)

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY. Robert Aranowski. Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska

RYSUNEK TECHNICZNY. Robert Aranowski. Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska RYSUNEK TECHNICZNY Robert Aranowski Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska Większość ilustracji zaczerpnięte z książki T. Dobrzańskiego Rysunek Techniczny i Maszynowy Rodzaje

Bardziej szczegółowo

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych

Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Zapis i Podstawy Konstrukcji Mechanicznych Przykłady rozwiązania zadań rysunkowych Strona 1 z 1 Temat ćwiczenia: Rysowanie przedmiotów w rzutach prostokątnych i w rzutach aksonometrycznych. Zadanie: Narysować

Bardziej szczegółowo

3. Widoki i przekroje

3. Widoki i przekroje 3. Widoki i przekroje 3.1. Wiadomości wstępne Wykonanie rysunku technicznego nie jest oparte jedynie na sporządzeniu sześciu rzutów, ponieważ tak wykonany projekt byłby mało czytelny, a sposób jego wykonania

Bardziej szczegółowo

Pokrywka. Rysunek 1. Projekt - wynik końcowy. Rysunek 2. Pierwsza linia łamana szkicu

Pokrywka. Rysunek 1. Projekt - wynik końcowy. Rysunek 2. Pierwsza linia łamana szkicu Pokrywka Rysunek 1. Projekt - wynik końcowy Projekt rozpoczynamy od narysowania zamkniętego szkicu. 1. Narysujemy i zwymiarujmy linię łamaną jako część szkicu (nie zamknięty), rys. 2. Uwaga: a) Dodajmy

Bardziej szczegółowo

Organizacja zajęć. Wykład: 2godz./tydz. x 15tyg. = 30godz. Ćwiczenia 2godz./tydz. x 15tyg. = 30godz. Podstawy rysunku technicznego

Organizacja zajęć. Wykład: 2godz./tydz. x 15tyg. = 30godz. Ćwiczenia 2godz./tydz. x 15tyg. = 30godz. Podstawy rysunku technicznego Organizacja zajęć Wykład: 2godz./tydz. x 15tyg. = 30godz. Podstawy rysunku technicznego Cele projektowania i kolejne etapy cyklu projektowo-produkcyjnego Normy techniczne polskie i europejskie, regulacje

Bardziej szczegółowo

Moduł I Rysunek techniczny z elementami maszyn i urządzeń stosowanych w produkcji wyrobów spożywczych

Moduł I Rysunek techniczny z elementami maszyn i urządzeń stosowanych w produkcji wyrobów spożywczych Moduł I Rysunek techniczny z elementami maszyn i urządzeń stosowanych w produkcji wyrobów spożywczych Wprowadzenie 1. Podstawy rysunku technicznego 2. Rzutowanie 3. Szkice 4. Szkice maszyn i urządzeń Bibliografia

Bardziej szczegółowo

Rzuty aksonometryczne służą do poglądowego przedstawiania przedmiotów.

Rzuty aksonometryczne służą do poglądowego przedstawiania przedmiotów. RZUTOWANIE AKSONOMETRYCZNE Rzuty aksonometryczne służą do poglądowego przedstawiania przedmiotów. W metodzie aksonometrycznej rzutnią jest płaszczyzna dowolnie ustawiona względem trzech osi,, układu prostokątnego

Bardziej szczegółowo

Geometria wykreślna. 5. Obroty i kłady. Rozwinięcie wielościanu. dr inż. arch. Anna Wancław. Politechnika Gdańska, Wydział Architektury

Geometria wykreślna. 5. Obroty i kłady. Rozwinięcie wielościanu. dr inż. arch. Anna Wancław. Politechnika Gdańska, Wydział Architektury Geometria wykreślna 5. Obroty i kłady. Rozwinięcie wielościanu. dr inż. arch. Anna Wancław Politechnika Gdańska, Wydział Architektury Studia inżynierskie, kierunek Architektura, semestr I 1 5. Obroty i

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny

Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny Akademia Górniczo-Hutnicza Grafika inżynierska i rysunek geodezyjny Mgr inż. Aleksandra Szabat-Pręcikowska Normalizacja w rysunku technicznym i geodezyjnym W Polsce istnieją następujące rodzaje norm: polskie

Bardziej szczegółowo

ćwiczenia projektowe 16 godz. (brak wykładu) Literatura

ćwiczenia projektowe 16 godz. (brak wykładu) Literatura Szczegółowy program ćwiczeń projektowych z przedmiotu Grafika inżynierska dla Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Studia inżynierskie niestacjonarne kierunki Mechanika i Budowa Maszyn Inżynieria

Bardziej szczegółowo

Dobrzański T. (red): Rysunek techniczny maszynowy. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009.

Dobrzański T. (red): Rysunek techniczny maszynowy. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009. Literatura obowiązkowa: Dobrzański T. (red): Rysunek techniczny maszynowy. Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2009. Plik zawiera wybrane materiały tekstowe stanowiące jeden z elementów zaliczenia

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY INFORMACJE PODSTAWOWE

RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY INFORMACJE PODSTAWOWE RYSUNEK TECHNICZNY BUDOWLANY INFORMACJE PODSTAWOWE MOJE DANE dr inż. Sebastian Olesiak Katedra Geomechaniki, Budownictwa i Geotechniki Pokój 309, pawilon A-1 (poddasze) e-mail: olesiak@agh.edu.pl WWW http://home.agh.edu.pl/olesiak

Bardziej szczegółowo

w jednym kwadrat ziemia powietrze równoboczny pięciobok

w jednym kwadrat ziemia powietrze równoboczny pięciobok Wielościany Definicja 1: Wielościanem nazywamy zbiór skończonej ilości wielokątów płaskich spełniających następujące warunki: 1. każde dwa wielokąty mają bok lub wierzchołek wspólny albo nie mają żadnego

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ projektowanie SZKICOWANIE TECHNICZNE

PODSTAWY GRAFIKI INŻYNIERSKIEJ projektowanie SZKICOWANIE TECHNICZNE MATERIAŁY POMOCNICZE Zajęcia 5 Temat: Szkic techniczny. Kompozycja rysunku. Widoki SZKICOWANIE TECHNICZNE 1. Rodzaje linii i ich podstawowe zastosowanie Linia ciągła gruba widoczne krawędzie i wyraźne

Bardziej szczegółowo

9. Rysunki wykonawcze i złożeniowe

9. Rysunki wykonawcze i złożeniowe 9. Rysunki wykonawcze i złożeniowe 9.1. Rysunki wykonawcze wskazówki ogólne Rysunek wykonawczy jest rysunkiem części lub elementu, na podstawie którego ma być wykonana część maszynowa. Może to być rysunek

Bardziej szczegółowo

Tworzenie dokumentacji 2D

Tworzenie dokumentacji 2D Tworzenie dokumentacji 2D Tworzenie dokumentacji technicznej 2D dotyczy określonej części (detalu), uprzednio wykonanej w przestrzeni trójwymiarowej. Tworzenie rysunku 2D rozpoczynamy wybierając z menu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 5 i 6 Przygotowanie dokumentacji technicznej dla brył

Ćwiczenie nr 5 i 6 Przygotowanie dokumentacji technicznej dla brył Ćwiczenie nr 5 i 6 Przygotowanie dokumentacji technicznej dla brył Zadanie A Celem będzie wykonanie rysunku pokazanego NA KOŃCU zadania. Rysując proszę się posłużyć podanymi tam wymiarami. Pamiętajmy o

Bardziej szczegółowo

Grafika inżynierska. Mirosław Głowacki Wykład

Grafika inżynierska. Mirosław Głowacki Wykład Grafika inżynierska Mirosław Głowacki Wykład Projektowanie Mirosław Głowacki Wykład z grafiki inżynierskiej Metodologia Metodologia nauka o metodach badań i przedstawianiu ich wyników. Metodologia znawstwo

Bardziej szczegółowo

rysunkowej Rys. 1. Widok nowego arkusza rysunku z przeglądarką obiektów i wywołanym poleceniem edycja arkusza

rysunkowej Rys. 1. Widok nowego arkusza rysunku z przeglądarką obiektów i wywołanym poleceniem edycja arkusza Ćwiczenie nr 12 Przygotowanie dokumentacji rysunkowej Wprowadzenie Po wykonaniu modelu części lub zespołu kolejnym krokiem jest wykonanie dokumentacji rysunkowej w postaci rysunków części (rysunki wykonawcze)

Bardziej szczegółowo

RYSUNEK TECHNICZNY i GRAFIKA INŻYNIERSKA

RYSUNEK TECHNICZNY i GRAFIKA INŻYNIERSKA RYSUNEK TECHNICZNY i GRAFIKA INŻYNIERSKA wykład 1 dr inż. Beata Sadowska Wykorzystano w prezentacji portal inżynierski www.dorha.pl oraz pozycje literaturowe: 1. Bieniasz J., Januszewski B., Piekarski

Bardziej szczegółowo

Spis treści 1 Wiadomości wprowadzające... 2 1.1 Znaczenie rysunku w technice... 2 1.2 Polskie normy rysunkowe... 3 1.3 Rodzaje i grubości linii

Spis treści 1 Wiadomości wprowadzające... 2 1.1 Znaczenie rysunku w technice... 2 1.2 Polskie normy rysunkowe... 3 1.3 Rodzaje i grubości linii Spis treści 1 Wiadomości wprowadzające... 2 1.1 Znaczenie rysunku w technice... 2 1.2 Polskie normy rysunkowe... 3 1.3 Rodzaje i grubości linii rysunkowych oraz ich zastosowanie... 4 1.4 Elementy arkusza

Bardziej szczegółowo

Łożysko z pochyleniami

Łożysko z pochyleniami Łożysko z pochyleniami Wykonamy model części jak na rys. 1 Rys. 1 Część ta ma płaszczyznę symetrii (pokazaną na rys. 1). Płaszczyzna ta może być płaszczyzną podziału formy odlewniczej. Aby model można

Bardziej szczegółowo