OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko"

Transkrypt

1 OCHRONA RADIOLOGICZNA Kilka słów wstępu Jakub Ośko

2 OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom - ograniczenie ich skutków do poziomu tak niskiego, jak tylko jest to rozsądnie osiągalne, przy uwzględnieniu czynników ekonomicznych, społecznych i zdrowotnych Prawo Atomowe 2

3 OCHRONA RADIOLOGICZNA PACJENTA zespół czynności i ograniczeń zmierzających do zminimalizowania narażenia pacjenta na promieniowanie jonizujące, które nie będzie nadmiernie utrudniało lub uniemożliwiało uzyskania pożądanych i uzasadnionych informacji diagnostycznych lub efektów leczniczych Prawo Atomowe 3

4 Rodzaje promieniowania PROMIENIOWANIE Niejonizujące Jonizujące Wprost Cząstki naładowane (elektrony, protony, alfa ) Pośrednio neutrony, gamma, X 4

5 Promieniowanie Promieniowanie to przekazywanie energii na odległość Promieniowanie jonizujące to przekazywanie energii za pośrednictwem cząstek lub fal elektromagnetycznych Jonizacja zjawisko polegające na oderwaniu elektronów od obojętnych elektrycznie atomów i utworzenie jonów 5

6 Promieniowanie Promieniowanie pierwotne promieniowanie wychodzące ze źródła i padające na dany obiekt Promieniowanie rozproszone promieniowanie powstające w wyniku zderzeń cząstki i zmiany jej kierunku Promieniowanie wtórne promieniowanie powstające w wyniku oddziaływania cząstki, np. promieniowanie hamowania 6

7 Promieniowanie rentgenowskie Promieniowanie elektromagnetyczne Powstaje w atomie poza jądrem W wyniku hamowania elektronów 7

8 Promieniowanie beta Promieniowanie korpuskularne (strumień cząstek elektronów lub pozytonów) Powstaje w jądrze w wyniku rozpadu promieniotwórczego 8

9 Promieniowanie alfa Promieniowanie korpuskularne (strumień cząstek α) Powstaje w jądrze w wyniku rozpadu promieniotwórczego 9

10 Promieniowanie gamma Promieniowanie elektromagnetyczne Powstaje w jądrze w wyniku rozpadu promieniotwórczego 10

11 Promieniowanie neutronowe Powstaje w jądrze w wyniku reakcji jądrowych 11

12 OCHRONA RADIOLOGICZNA Promieniowanie jonizujące naturalne i sztuczne Jakub Ośko

13 Promieniowanie wokół nas Promieniowanie jonizujące jest naturalnym czynnikiem, który znajduje się w otaczającym nas środowisku. 13

14 Narażenie Proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego. 14

15 Narażenie Naturalne Naturalne podwyższone na skutek działalności człowieka Źródła sztuczne (w tym zastosowania medyczne) Zawodowe Medyczne Awaryjne 15

16 Narażenie naturalne 16

17 Naturalne źródła promieniowania Promieniowanie kosmiczne i jego produkty (tryt i 14 C) 40 K radon Mleko 80 Bq/l Woda mineralna 6 Bq/l 8000 Bq 40 K 40 K 235 U, 238 U, 232 Th 17

18 Wielkość narażenia na świecie promieniowanie kosmiczne promieniowanie gamma na powietrzu promieniowanie gamma w pomieszczeniach radon 18

19 Wielkość narażenia na świecie Najwyższe dawki: Ramsar, Iran 260 msv/rok Guarapari, Brazylia 175 msv/rok Kerala, Indie 35 msv/rok Niektóre rejony Brazylii 30 msv/rok 19

20 Australia Austria Belgia Dania Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Irlandia Japonia Luksemburg Niemcy Norwegia Polska Portugalia Szwajcaria Szwecja USA Wielka Brytania Włochy Ramsar Guarapari Roczna dawka efektywna [msv] Wielkość narażenia na świecie

21 Australia Austria Belgia Dania Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Irlandia Japonia Luksemburg Niemcy Norwegia Polska Portugalia Szwajcaria Szwecja USA Wielka Brytania Włochy Ramsar Guarapari Roczna dawka efektywna [msv] Wielkość narażenia na świecie

22 Narażenie naturalne podwyższone na skutek działalności człowieka Praca w warunkach nienaturalnych głęboko pod ziemią wysoko nad ziemią 22

23 Narażenie na źródła sztuczne radionuklidy w żywności i środowisku pochodzące z wybuchów jądrowych i awarii radiacyjnych, wyroby powszechnego użytku emitujące promieniowanie lub zawierające substancje promieniotwórcze, działalność zawodowa 23

24 Źródła i wielkość narażenia w Polsce Źródło: Raport Roczny Działalność Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki oraz ocena stanu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w Polsce w 2013 roku 24

25 Narażenie medyczne w Polsce 0,85 msv rocznie 0,8 msv od badań rtg 1,2 msv średnio na 1 badanie rtg 0,11 msv klatka piersiowa 3 msv kręgosłup 4,3 msv - płuca Źródło: Raport PAA, Warszawa

26 Narażenie na źródła sztuczne Narażenie statystycznego mieszkańca Polski cez i stront w żywności: 0,006 msv największy udział: artykuły mleczne, mięsne, warzywne (głównie ziemniaki) i zbożowe (najwięcej Cs i Sr jest w produktach leśnych ) cez i stront w środowisku: 0,002 msv Źródło: Raport PAA, Warszawa

27 Narażenie statystycznego mieszkańca Polski na naturalny potas K-40 w żywności: 0,17 msv rocznie ok. 20-krotnie więcej od narażenia powodowanego radionuklidami sztucznymi 27

28 Wykorzystanie promieniowania przez człowieka 28

29 Trochę historii 29

30 8 XI 1895r. Wilhelm C. Röntgen Źródło: dr inż. G. Jezierski 30

31 22 XII 1895r. ręka Berthy Röntgen Źródło: dr inż. G. Jezierski 31

32 r. - odkrycie promieniotwórczości naturalnej (Henri Becquerel) 32

33 pierwsza lampa RTG z regulowaną próżnią (Siemens) 33

34 Źródło: dr inż. G. Jezierski 34

35 35

36 Źródło: dr inż. G. Jezierski 36

37 37

38 Źródło: dr inż. G. Jezierski 38

39 Źródło: dr inż. G. Jezierski 39

40 1920 do lat 50-tych W USA Źródło: dr inż. G. Jezierski 40

41 41

42 eliksir 1925r. Radiothor Bq Ra-226 i Ra-228 w 30 ml (sprzedano ) Źródło: dr inż. G. Jezierski 42

43 1926r. Źródło: dr inż. G. Jezierski 43

44 Chleb radowy ok r. Woda radowa z Joachimstal do produkcji chleba Źródło: dr inż. G. Jezierski 44

45 45

46 Źródło: dr inż. G. Jezierski 46

47 Źródło: dr inż. G. Jezierski 47

48 Źródło: dr inż. G. Jezierski 48

49 Źródło: dr inż. G. Jezierski 49

50 Źródło: dr inż. G. Jezierski 50

51 Clarence Dally (asystent Edisona) pierwsza udokumentowana ofiara 1904 Źródło: dr inż. G. Jezierski 51

52 Źródło: dr inż. G. Jezierski 52

53 Ochrona radiologiczna 1901 William Rollins (USA) publikuje zasady ochrony zalecane do stosowania w zakładach rentgenowskich: używanie okularów ochronnych, stosowanie osłon na lampach rentgenowskich, ograniczanie powierzchni napromienianej skóry pacjenta. 53

54 Ochrona radiologiczna 1911 jednostka aktywności curie 1914 błony radiograficzne (błony rtg.) 54

55 Ochrona radiologiczna 1915 Niemieckie Stowarzyszenie Radiologów i Brytyjskie Towarzystwo Radiologiczne opracowują zalecenia dla lekarzy stosujących promieniowanie, S. Russ występuje do Brytyjskiego Towarzystwa Radiologicznego o opracowanie ustawy o ochronie radiologicznej. 55

56 Ochrona radiologiczna 1921 roku Pierwsze krajowe komitety ochrony radiologicznej. Brytyjski Komitet Ochrony przed Promieniowaniem X i Radu opracowuje przepisy ochrony radiologicznej Amerykańskie Towarzystwo Promieniowania Rentgenowskiego opracowuje zalecenia dotyczące ochrony radiologicznej. 56

57 Ochrona radiologiczna 1924 dawka tolerancyjna Mutschellera 0,25R/dzień = 2,3 msv 57

58 Ochrona radiologiczna 1925 I Międzynarodowy Kongres Radiologiczny w Londynie powołuje Komitet ds. Jednostek Pomiarowych Promieniowania X (obecnie International Commission on Radiation Units and Measurements - ICRU) 58

59 Ochrona radiologiczna 1926 Licznik Geigera-Müllera 59

60 Ochrona radiologiczna 1928 II Kongres Radiologiczny powołuje Międzynarodowy Komitet Ochrony przed Promieniowaniem X i Radu (obecnie ICRP). 60

61 Ochrona radiologiczna 1928 jednostka rentgen (dawka ekspozycyjna) 61

62 Ochrona radiologiczna 1931 Liga Narodów powołuje Komitet do Badania Skutków Zdrowotnych ekspozycji na promieniowanie jonizujące. Zalecana dawka dopuszczalna w USA: 0,5 R/tydzień mierzone w wolnym powietrzu 62

63 Ochrona radiologiczna 1934 IV Międzynarodowy Kongres Radiologiczny przyjmuje zalecaną przez ICRP dawkę tolerancyjną 0,2 R/dzień mierzoną na powierzchni fantomu 1950 r. VI Międzynarodowy Kongres Radiologiczny wprowadza termin największa dawka dopuszczalna", 0,3 R na tydzień (mierzona na powierzchni fantomu). 63

64 Dzisiaj 64

65 Zastosowanie - dziś MEDYCYNA PRZEMYSŁ NAUKA 65

66 Aparaty rentgenowskie Medycyna Obrazowanie 66

67 Mammografia Medycyna Obrazowanie 67

68 Tomografia komputerowa Medycyna Obrazowanie 68

69 Tomografia komputerowa Medycyna Obrazowanie 69

70 Tomografia komputerowa Medycyna Obrazowanie 70

71 Angiografia substrakcyjna Medycyna Obrazowanie 71

72 Fluoroskopia Medycyna Obrazowanie 72

73 Scyntygrafia Medycyna Obrazowanie Źródło: Energia jądrowa i promieniotwórczość A. Czerwiński Źródło: Zastosowanie izotopów promieniotwórczych B. Dziunikowski 73

74 SPECT Medycyna Obrazowanie 74

75 PET Medycyna Obrazowanie 75

76 Medycyna Teleterapia Technika leczenia zmian nowotworowych za pomocą wiązki promieniowania gamma lub elektronów. Jako źródeł promieniowania używa się izotopu 60 Co (promieniowanie gamma) lub liniowych akceleratorów cząstek (elektrony lub promieniowanie X). 76

77 Medycyna Brachyterapia (Terapia aplikatorowa) technika leczenia zmian nowotworowych polegająca na napromienieniu zmiany nowotworowej poprzez umieszczenie źródła promieniowania w obrębie tej zmiany. 77

78 Przemysł Mierniki izotopowe Zawierają zamknięte źródło promieniowania, detektor promieniowania właściwy dla danego typu promieniowania oraz układ pomiarowy. Do określenia właściwości napromienianego materiału wykorzystuje się absorpcję lub rozproszenie promieniowania w badanym materiale. 78

79 Przemysł Mierniki grubości Miernik grubości oparty na zjawisku absorpcji promieniowania. P pojemnik ze źródłem promieniowania, D detektor promieniowania, UP układ pomiarowy, M materiał mierzony. Miernik grubości oparty na zjawisku rozproszenia promieniowania. P pojemnik ze źródłem promieniowania, D detektor promieniowania, UP układ pomiarowy, M materiał mierzony. Źródło: Zastosowanie izotopów promieniotwórczych J. Art 79

80 Przemysł Miernik gęstości Miernik gęstości. P pojemnik ze źródłem promieniowania, D detektor promieniowania, UP układ pomiarowy, R rura całkowicie wypełniona materiałem mierzonym. Źródło: Zastosowanie izotopów promieniotwórczych J. Art 80

81 Przemysł Miernik poziomu Miernik poziomu. P pojemnik ze źródłem promieniowania, D detektor promieniowania, UP układ pomiarowy, R zbiornik. Źródło: Zastosowanie izotopów promieniotwórczych J. Art 81

82 Przemysł Wagi izotopowe Pomiar oparty na zjawisku absorpcji promieniowania. P pojemnik ze źródłem liniowym, D detektor promieniowania, UP układ pomiarowy, T taśma przenośnika, M materiał mierzony. Pomiar oparty na zjawisku rozproszenia promieniowania. P pojemnik ze źródłem liniowym, D detektor promieniowania, UP układ pomiarowy, Prz przesłona, T taśma przenośnika, M materiał mierzony. Źródło: Zastosowanie izotopów promieniotwórczych J. Art 82

83 Przemysł Profilowanie odwiertów Źródło: Energia jądrowa i promieniotwórczość Andrzej A. Czerwiński 83

84 Przemysł Radiografia przemysłowa Metoda badań nieniszczących. Polega na prześwietleniu materiału badanego i utrwaleniu jego obrazu. Źródła promieniowania: sztuczne izotopy gamma- promieniotwórcze, w przeszłości stosowano aparaty rentgenowskie, a obecnie coraz częściej znajdują zastosowanie akceleratory, które ze względu na możliwość generowania wyższych energii promieniowania pozwalają badać grubsze warstwy materiału. Zastosowanie: badanie spawów przy budowie rurociągów, w przemyśle stoczniowym, itp. 84

85 Przemysł Urządzenia radiacyjne Wykorzystanie bezpośredniego oddziaływania promieniowania na materiały poddane napromienieniu. Urządzenia radiacyjne jako źródła promieniowania wykorzystują izotopy (głównie 60 Co, rzadziej 137 Cs, 90 Sr+ 90 Y czy wypalone paliwo jądrowe) lub akceleratory. Wymagane moce dawek to kilkadziesiąt kgy i więcej. Tak duże dawki wymagają stosowania źródeł o bardzo dużej aktywności, np. kilkaset TBq 60 Co. Urządzenia radiacyjne stanowią zwykle całe budowle. Zastosowanie: utrwalanie żywności, zapobieganie kiełkowaniu nasion i ziemniaków, niszczenie owadów zbożowych, dezynfekcja radiacyjna, radiosterylizacja w przemyśle farmaceutycznym. 85

86 Przemysł Urządzenia radiacyjne Źródło: Energia jądrowa i promieniotwórczość Andrzej A. Czerwiński 86

87 Przemysł Metoda atomów znaczonych Przedmiot, medium lub materiał, którego przemiany lub ruch są celem badania, zostaje oznaczony przy pomocy izotopu promieniotwórczego, który w czasie badanego procesu zachowuje się w ten sam sposób jak podmiot badania. Zastosowanie: badania rzek i zbiorników wodnych, wód gruntowych i powierzchniowych, procesów metalurgicznych, zużycia narzędzi i części maszyn, szczelności rurociągów, zużycia wymurówki w wielkich piecach. Dziedziny: energetyka, hutnictwo, przemysł chemiczny, celulozowy i papierniczy, chemiczny, cementowy, elektroniczny, samochodowy, wydobywczy 87

88 Przemysł Urządzenia jonizacyjne Wykorzystują zdolność promieniowania do jonizacji gazów. Zastosowania: czujki dymu, eliminatory ładunków elektrostatycznych. 88

89 Energetyka jądrowa Źródło: Materiały szkoleniowe AREVA 89

90 Przemysł jądrowy Źródło: Materiały szkoleniowe EDF 90

91 We wszystkich tych dziedzinach konieczne jest wdrożenie i przestrzeganie zasad ochrony radiologicznej. 91

92 Dziękuję za uwagę 92

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej

Podstawowe zasady ochrony radiologicznej OCHRONA RADIOLOGICZNA 1 Podstawowe zasady ochrony radiologicznej Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej - RMZ z dnia 21 grudnia 2012 r. (DZ. U. z 2012 r. poz. 1534) Lp. Zakres tematyczny 1. Podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Dziennik Ustaw 5 Poz. 1534 Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2012 r. (poz. 1534) Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot Promieniowanie w naszych domach I. Skwira-Chalot Co to jest promieniowanie jonizujące? + jądro elektron Rodzaje promieniowania jonizującego Przenikalność promieniowania L. Dobrzyński, E. Droste, W. Trojanowski,

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2007 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE (J. SKOWRONEK)...

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA Wstęp Kwestie związane ze stosowaniem źródeł promieniowania jonizującego, substancji radioaktywnych, a także przemysłem jądrowym, wciąż łączą się z tematem

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Detekcja promieniowania jonizującego. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie

Detekcja promieniowania jonizującego. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Detekcja promieniowania jonizującego Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Człowiek oraz wszystkie żyjące na Ziemi organizmy są stale narażone na wpływ promieniowania jonizującego.

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Ergonomia przemysłowa Promieniowanie jonizujące Wykonali: Katarzyna Bogdańska Rafał Pećka Maciej Nowak Krzysztof Sankiewicz Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące to promieniowanie korpuskularne

Bardziej szczegółowo

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ Podobne pytania możesz otrzymać na egzaminie certyfikacyjnym Uwaga: Jeśli masz wątpliwości czy wybrałeś poprawną odpowiedź, spytaj przez forum dyskusyjne Pytania zaczerpnięto ze zbiorów

Bardziej szczegółowo

Prawo rozpadu promieniotwórczego. Metoda datowania izotopowego.

Prawo rozpadu promieniotwórczego. Metoda datowania izotopowego. Prawo rozpadu promieniotwórczego. Metoda datowania izotopowego. Prawo rozpadu promieniotwórczego. Rodzaje promieniowania PROMIENIOWANIE ŁADUNEK ELEKTRYCZNY MASA CECHY CHARAKTERYSTYCZNE alfa +2e 4u beta

Bardziej szczegółowo

II. Promieniowanie jonizujące

II. Promieniowanie jonizujące I. Wstęp Zgodnie z obowiązującym prawem osoba przystępująca do pracy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące powinna być do tego odpowiednio przygotowana, czyli posiadać, miedzy innymi, niezbędną

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W R O C Ł A W S K A

P O L I T E C H N I K A W R O C Ł A W S K A P O L I T E C H N I K A W R O C Ł A W S K A Wydział Chemiczny, Zakład Metalurgii Chemicznej Chemia Środowiska Laboratorium RADIOAKTYWNOŚĆ W BUDYNKACH CEL ĆWICZENIA : Wyznaczanie pola promieniowania jonizującego

Bardziej szczegółowo

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Wyższy Urząd Górniczy Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Katowice 2011 Copyright by Wyższy Urząd Górniczy, Katowice 2011

Bardziej szczegółowo

Dozymetria promieniowania jonizującego

Dozymetria promieniowania jonizującego Dozymetria dział fizyki technicznej obejmujący metody pomiaru i obliczania dawek (dóz) promieniowania jonizującego, a także metody pomiaru aktywności promieniotwórczej preparatów. Obecnie termin dawka

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski PODSTAWY DOZYMETRII Fot. M.Budzanowski Fot. M.Budzanowski NARAŻENIE CZŁOWIEKA Napromieniowanie zewnętrzne /γ,x,β,n,p/ (ważne: rodzaj promieniowania, cząstki i energia,) Wchłonięcie przez oddychanie i/lub

Bardziej szczegółowo

Promieniotwórczość NATURALNA

Promieniotwórczość NATURALNA Promieniotwórczość NATURALNA Badając świecenie różnych substancji, zauważyłem, że wszystkie związki uranu wysyłają promieniowanie przenikające przez czarny papier i inne osłony oraz powodują naświetlenie

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 Cel szkolenia wstępnego: Zgodnie z Ustawą Prawo Atomowe

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874 Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie minimalnych wymagań

Bardziej szczegółowo

Dawki promieniowania jądrowego

Dawki promieniowania jądrowego FOTON 112, Wiosna 2011 9 Dawki promieniowania jądrowego Paweł Moskal Instytut Fizyki UJ I. Przykłady promieniowania jądrowego Promieniowanie jądrowe są to cząstki wylatujące z jąder atomowych na skutek

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA 2. Osłony. Jakub Ośko

OCHRONA RADIOLOGICZNA 2. Osłony. Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA 2 Osłony Jakub Ośko Osłabianie promieniowania elektromagnetycznego 2 Pochłanianie i rozpraszanie promieniowania elektromagmetycznego droga, jaką przebywają fotony w danym materiale

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM BADAŃ RADIACYJNYCH. Wykaz metod akredytowanych Aktualizacja:

LABORATORIUM BADAŃ RADIACYJNYCH. Wykaz metod akredytowanych Aktualizacja: LABORATORIUM BADAŃ RADIACYJNYCH Wykaz metod akredytowanych Aktualizacja: 2014-02-05 Badane obiekty / Grupa obiektów Wyroby konsumpcyjne - w tym żywność Produkty rolne - w tym pasze dla zwierząt Woda Środowisko

Bardziej szczegółowo

Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta

Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta Liczba godzin lekcyjnych zależna od specjalności zgodnie z tabelą załącznika 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Plan Promieniowanie ( particle radiation ) Źródła (szybkich) elektronów Ciężkie cząstki naładowane Promieniowanie elektromagnetyczne (fotony) Neutrony

Bardziej szczegółowo

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy

FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy FIZYKA IV etap edukacyjny zakres podstawowy Cele kształcenia wymagania ogólne I. Wykorzystanie wielkości fizycznych do opisu poznanych zjawisk lub rozwiązania prostych zadań obliczeniowych. II. Przeprowadzanie

Bardziej szczegółowo

Poziom nieco zaawansowany Wykład 2

Poziom nieco zaawansowany Wykład 2 W2Z Poziom nieco zaawansowany Wykład 2 Witold Bekas SGGW Promieniotwórczość Henri Becquerel - 1896, Paryż, Sorbona badania nad solami uranu, odkrycie promieniotwórczości Maria Skłodowska-Curie, Piotr Curie

Bardziej szczegółowo

CEL 4. Natalia Golnik

CEL 4. Natalia Golnik Etap 15 Etap 16 Etap 17 Etap 18 CEL 4 OPRACOWANIE NOWYCH LUB UDOSKONALENIE PRZYRZĄDÓW DO POMIARÓW RADIOMETRYCZNYCH Natalia Golnik Narodowe Centrum Badań Jądrowych UWARUNKOWANIA WYBORU Rynek przyrządów

Bardziej szczegółowo

Biuro Informacji i Dokumentacji Kancelarii Senatu

Biuro Informacji i Dokumentacji Kancelarii Senatu Biuro Informacji i Dokumentacji Kancelarii Senatu OE-41 Luty 2006 Piotr Szymański Uwagi do ustawy o zmianie ustawy Prawo atomowe (druk senacki nr 58) Dział Informacji i Ekspertyz Seria: Opracowania i Ekspertyzy

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej

PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT NR 266 ds. Aparatury Jądrowej STRESZCZENIE W oparciu o akty prawne dotyczące bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej (zast. Prawo Atomowe oraz Nuclear Safety Standards)

Bardziej szczegółowo

ODKRYCIE PROMIENIOTWÓRCZOŚCI PROMIENIOWANIE JĄDROWE I JEGO WŁAŚCIWOŚCI

ODKRYCIE PROMIENIOTWÓRCZOŚCI PROMIENIOWANIE JĄDROWE I JEGO WŁAŚCIWOŚCI ODKRYCIE PROMIENIOTWÓRCZOŚCI PROMIENIOWANIE JĄDROWE I JEGO WŁAŚCIWOŚCI Wilhelm Roentgen 1896 Stan wiedzy na rok 1911 1. Elektron masa i ładunek znikomy ułamek masy atomu 2. Niektóre atomy samorzutnie emitują

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 246 ds. Ochrony Radiologicznej

PLAN DZIAŁANIA KT 246 ds. Ochrony Radiologicznej Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 246 ds. Ochrony Radiologicznej STRESZCZENIE KT 246 zajmuje się problematyką prac normalizacyjnych dotyczących ochrony przed promieniowaniem jonizującym (ochroną radiologiczną).

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM WZÓR 02 Jako przykład wybrano PRZYCHODNIĘ STOMATOLOGICZNĄ. Firma zatrudnia łącznie 7 ludzi, ale kontakt z czynnikiem rakotwórczym / mutagennym ma tylko 6 pracowników (2 panów i 4 panie). Są oni zatrudnieni

Bardziej szczegółowo

Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie

Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie Promieniowanie jonizujące EM to dodatkowa energia, która oddziaływuje na układ (organizm). Skutki tego oddziaływania zależą od ilości energii,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu Spis treści 1 Trwałość jądra atomowego 2 Okres połowicznego rozpadu 3 Typy przemian jądrowych 4 Reguła przesunięć Fajansa-Soddy ego 5 Szeregi promieniotwórcze 6 Typy reakcji jądrowych 7 Przykłady prostych

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie w środowisku człowieka

Promieniowanie w środowisku człowieka Promieniowanie w środowisku człowieka Jeżeli przyjrzymy się szczegółom mapy nuklidów zauważymy istniejące w przyrodzie w stosunkowo dużych ilościach nuklidy nietrwałe. Ich czasy zaniku są duże, większe

Bardziej szczegółowo

METODY OBLICZANIA DAWEK I WYMAGANYCH GRUBOŚCI OSŁON. Magdalena Łukowiak

METODY OBLICZANIA DAWEK I WYMAGANYCH GRUBOŚCI OSŁON. Magdalena Łukowiak METODY OBLICZANIA DAWEK I WYMAGANYCH GRUBOŚCI OSŁON. Magdalena Łukowiak Podstawa prawna. Polska Norma Obliczeniowa PN 86/J-80001 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna w spółkach jądrowych PGE

Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna w spółkach jądrowych PGE Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna w spółkach jądrowych PGE dr inż. Krzysztof W. Fornalski PGE EJ 1 Sp. z o.o. Plan wystąpienia Dlaczego bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna? Polskie

Bardziej szczegółowo

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r.

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

doświadczenie Rutheforda Jądro atomowe składa się z nuklonów: neutronów (obojętnych elektrycznie) i protonów (posiadających ładunek dodatni +e)

doświadczenie Rutheforda Jądro atomowe składa się z nuklonów: neutronów (obojętnych elektrycznie) i protonów (posiadających ładunek dodatni +e) 1 doświadczenie Rutheforda Jądro atomowe składa się z nuklonów: neutronów (obojętnych elektrycznie) i protonów (posiadających ładunek dodatni +e) Ilość protonów w jądrze określa liczba atomowa Z Ilość

Bardziej szczegółowo

AKCELERATORY I DETEKTORY WOKÓŁ NAS

AKCELERATORY I DETEKTORY WOKÓŁ NAS AKCELERATORY I DETEKTORY WOKÓŁ NAS AKCELERATOR W CERN Chociaż akceleratory zostały wynalezione dla fizyki cząstek elementarnych, to tysięcy z nich używa się w innych gałęziach nauki, a także w przemyśle

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4.

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. 1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. Przenikanie promieniowania α, β, γ, X i neutrony 5. Krótka

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANIANACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANIANACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANIANACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM I. CZĘŚĆ OGÓLNA A. DANE IDENTYFIKACYJNE 1. Nazwa pracodawcy:

Bardziej szczegółowo

Zalecenia organizacji międzynarodowych. Jakub Ośko

Zalecenia organizacji międzynarodowych. Jakub Ośko Zalecenia organizacji międzynarodowych Jakub Ośko Przepisy dotyczące bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, muszą być zgodne z: zaleceniami organizacji międzynarodowych (IAEA, ICRP) dyrektywami

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM ZAŁĄCZNIK Nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym

Bardziej szczegółowo

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY Magdalena Łukowiak Narażenie zawodowe Narażenie proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego. Wykonywanie obowiązków zawodowych,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM A. DANE IDENTYFIKACYJNE 1. Nazwa pracodawcy: 2. NIP: 3. Województwo: Warmińsko-Mazurskie

Bardziej szczegółowo

WZÓR INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

WZÓR INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM WZÓR INFORMACJA O SUBSTANCJACH CHEMICZNYCH, ICH MIESZANINACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM I CZĘŚĆ OGÓLNA A. DANE IDENTYFIKACYJNE 1. Nazwa pracodawcy:.........

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe. dr Marcin Lipowczan

Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe. dr Marcin Lipowczan Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe dr Marcin Lipowczan Budowa atomu 897 Thomson, 0 0 m, kula dodatnio naładowana ładunki ujemne 9 Rutherford, rozpraszanie cząstek alfa na folię metalową,

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3. (2 pkt) Uzupełnij zapis, podając liczbę masową i atomową produktu przemiany oraz jego symbol chemiczny. Th... + α

Zadanie 3. (2 pkt) Uzupełnij zapis, podając liczbę masową i atomową produktu przemiany oraz jego symbol chemiczny. Th... + α Zadanie: 1 (2 pkt) Określ liczbę atomową pierwiastka powstającego w wyniku rozpadów promieniotwórczych izotopu radu 223 88Ra, w czasie których emitowane są 4 cząstki α i 2 cząstki β. Podaj symbol tego

Bardziej szczegółowo

Rozwój metod zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla bieżących i przyszłych potrzeb energetyki jądrowej

Rozwój metod zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla bieżących i przyszłych potrzeb energetyki jądrowej Rozwój metod zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla bieżących i przyszłych potrzeb energetyki jądrowej Cel 3 Nowe metody radiometryczne do zastosowań w ochronie radiologicznej

Bardziej szczegółowo

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św.

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św. Foton, kwant światła Wielkość fizyczna jest skwantowana jeśli istnieje w pewnych minimalnych (elementarnych) porcjach lub ich całkowitych wielokrotnościach w klasycznym opisie świata, światło jest falą

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Technika i technologia Konferencja w ramach projektu Wykorzystywanie nowych metod i narzędzi w kształceniu studentów UMB w zakresie ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna 2

Ochrona radiologiczna 2 WYDZIAŁ FIZYKI UwB KOD USOS: 0900-FM1-2ORA Karta przedmiotu Przedmiot grupa ECTS kierunek studiów: FIZYKA specjalność: FIZYKA MEDYCZNA Ochrona radiologiczna 2 Formy zajęć wykład konwersatorium seminarium

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie cząstek z materią

Oddziaływanie cząstek z materią Oddziaływanie cząstek z materią Trzy główne typy mechanizmów reprezentowane przez Ciężkie cząstki naładowane (cięższe od elektronów) Elektrony Kwanty gamma Ciężkie cząstki naładowane (miony, p, cząstki

Bardziej szczegółowo

Dozymetria promieniowania jonizującego

Dozymetria promieniowania jonizującego UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI INSTYTUT FIZYKI ZAKŁAD FIZYKI CIAŁA STAŁEGO Ćwiczenie laboratoryjne Nr. 15 Dozymetria promieniowania jonizującego SZCZECIN - 2004 WSTĘP Promieniowanie jonizujące występuje w przyrodzie

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki Pomiar skażeń wewnętrznych izotopami promieniotwórczymi metodami in vivo oraz szacowanie pochodzącej od nich dawki obciążającej Instrukcja wykonania ćwiczenia Opracował:

Bardziej szczegółowo

Reakcje jądrowe dr inż. Romuald Kędzierski

Reakcje jądrowe dr inż. Romuald Kędzierski Reakcje jądrowe dr inż. Romuald Kędzierski Wybuch bomby Ivy Mike (fot. National Nuclear Security Administration/Nevada Site Office, domena publiczna) Przemiany jądrowe 1. Spontaniczne (niewymuszone) związane

Bardziej szczegółowo

Promieniotwórczość i promieniowanie jonizujące w diagnostyce i terapii nowotworów złośliwych

Promieniotwórczość i promieniowanie jonizujące w diagnostyce i terapii nowotworów złośliwych Promieniotwórczość i promieniowanie jonizujące w diagnostyce i terapii nowotworów złośliwych Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego

Bardziej szczegółowo

Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym

Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym Wydział Fizyki PW - Laboratorium Fizyki i Techniki Jądrowej Pomiar stężenia radonu i jego pochodnych w powietrzu atmosferycznym Kalina Mamont-Cieśla 1, Magdalena Piekarz 1, Jan Pluta 2 -----------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM Załącznik nr 2 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 01.12.2004r. (Dz. U. Nr 280, poz. 2771 ze zm.) INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM

INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM Wzór druku INFORMACJA O SUBSTANCJACH, PREPARATACH, CZYNNIKACH LUB PROCESACH TECHNOLOGICZNYCH O DZIAŁANIU RAKOTWÓRCZYM LUB MUTAGENNYM A. DANE IDENTYFIKACYJNE 1. Nazwa jednostki organizacyjnej:... 4. Adres

Bardziej szczegółowo

Autor: st. bryg. dr inż. Jerzy Ranecki zastępca komendanta miejskiego PSP w Poznaniu

Autor: st. bryg. dr inż. Jerzy Ranecki zastępca komendanta miejskiego PSP w Poznaniu Autor: st. bryg. dr inż. Jerzy Ranecki zastępca komendanta miejskiego PSP w Poznaniu Wstęp. W poniższym materiale szkoleniowym przedstawiam organizację zadań jakie należy zrealizować po wystąpieniu zdarzenia

Bardziej szczegółowo

Monika Skotniczna Departament Ochrony Radiologicznej(DOR) Państwowa Agencja Atomistyki(PAA)

Monika Skotniczna Departament Ochrony Radiologicznej(DOR) Państwowa Agencja Atomistyki(PAA) Inspektorzy Dozoru Jądrowego w Służbie Ochrony Radiologicznej Monika Skotniczna Departament Ochrony Radiologicznej(DOR) Państwowa Agencja Atomistyki(PAA) Skorzęcin, 17-20 czerwca 2015 Struktura organizacyjna

Bardziej szczegółowo

Dozymetria i ochrona radiologiczna

Dozymetria i ochrona radiologiczna Dozymetria i ochrona radiologiczna Promieniowanie jonizujące, wykryte niewiele ponad 100 lat temu (w roku 1896) przez Becquerqlla i badane intensywnie przez naszą rodaczkę Marię Skłodowską-Curie i jej

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC OS-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne

Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC OS-s Punkty ECTS: 2. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Stacjonarne Nazwa modułu: Radioaktywność w środowisku Rok akademicki: 2030/2031 Kod: STC-2-212-OS-s Punkty ECTS: 2 Wydział: Energetyki i Paliw Kierunek: Technologia Chemiczna Specjalność: Ochrona środowiska w energetyce

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE ZAŁOŻENIA OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

OGÓLNE ZAŁOŻENIA OCHRONY RADIOLOGICZNEJ OGÓLNE ZAŁOŻENIA OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Pojęcie Ochrona radiologiczna związane jest z ochroną przed nadmiernym narażeniem na działanie promieniowania jonizującego i niejonizującego jonizujące niejonizujące

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna

Ochrona radiologiczna Ochrona radiologiczna Budowa jądra Promieniowanie jonizujące Rodzaje rozpadów promieniotwórczych Definicje dawek promieniowania Zasady ochrony radiologicznej Promieniowaniem jonizującym nazywamy klasę

Bardziej szczegółowo

przyziemnych warstwach atmosfery.

przyziemnych warstwach atmosfery. Źródła a promieniowania jądrowego j w przyziemnych warstwach atmosfery. Pomiar radioaktywności w powietrzu w Lublinie. Jan Wawryszczuk Radosław Zaleski Lokalizacja monitora skażeń promieniotwórczych rczych

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii.

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Na podstawie raportów opracowanych przez US Nuclear Regulary Commision i MAEA. (Poniższe tabele przedstawiają klasy i częstotliwość wypadków w radioterapii

Bardziej szczegółowo

ZASADY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PRACOWNIKÓW. Magdalena Łukowiak

ZASADY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PRACOWNIKÓW. Magdalena Łukowiak ZASADY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PRACOWNIKÓW. Magdalena Łukowiak PODSTAWA PRAWNA OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 24 stycznia 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ.

PODSTAWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ. Politechnika Warszawska Wydział Fizyki Laboratorium Fizyki II p. Do użytku wewnętrznego PODSTAWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ. Część ćwiczeń wykonywanych w Laboratorium Fizyki II wymaga pracy ze źródłami promieniowania

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA

FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII ŹRÓDŁA PROMIENIOWANIA TERAPEUTYCZNEGO ENERGIA PROMIENIOWANIA RODZAJE PROMIENIOWANIA FIZYCZNE PODSTAWY RADIOTERAPII ZASADY RADIOTERAPII WILHELM CONRAD ROENTGEN PROMIENIE X 1895 ROK PROMIENIOWANIE JEST ENERGIĄ OBEJMUJE WYSYŁANIE, PRZENOSZENIE I ABSORPCJĘ ENERGII POPRZEZ ŚRODOWISKO MATERIALNE

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące Wykład IV Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Fizyka MU, semestr 2 Uniwersytet Rzeszowski, 26 kwietnia 2017 Wykład IV Oddziaływanie promieniowania jonizującego

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH TESTY SPECJALISTYCZNE APARATÓW RENTGENOWSKICH

DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW WYKONUJĄCYCH TESTY SPECJALISTYCZNE APARATÓW RENTGENOWSKICH Anna Cepiga, Katarzyna Szymańska, Izabela Milcewicz- Mika, Maciej Schramm, Maciej Budzanowski Laboratorium Dozymetrii Indywidualnej i Środowiskowej, Instytut Fizyki Jądrowej PAN DZIEŃ POWSZEDNI PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Podstawowe własności jąder atomowych

Podstawowe własności jąder atomowych Fizyka jądrowa Struktura jądra (stan podstawowy) Oznaczenia, terminologia Promienie jądrowe i kształt jąder Jądra stabilne; warunki stabilności; energia wiązania Jądrowe momenty magnetyczne Modele struktury

Bardziej szczegółowo

- ĆWICZENIA - Radioaktywność w środowisku naturalnym K. Sobianowska, A. Sobianowska-Turek,

- ĆWICZENIA - Radioaktywność w środowisku naturalnym K. Sobianowska, A. Sobianowska-Turek, Ćwiczenie A Wyznaczanie napięcia pracy licznika Ćwiczenie B Pomiary próbek naturalnych (gleby, wody) Ćwiczenie C Pomiary próbek żywności i leków - ĆWICZENIA - Radioaktywność w środowisku naturalnym K.

Bardziej szczegółowo

W2. Struktura jądra atomowego

W2. Struktura jądra atomowego W2. Struktura jądra atomowego Doświadczenie Rutherforda - badanie odchylania wiązki cząstek alfa w cienkiej folii metalicznej Hans Geiger, Ernest Marsden, Ernest Rutherford ( 1911r.) detektor pierwiastek

Bardziej szczegółowo

Instrukcja postępowania z odpadami promieniotwórczymi w Pracowni Obrazowania Medycznego

Instrukcja postępowania z odpadami promieniotwórczymi w Pracowni Obrazowania Medycznego Instrukcja postępowania z odpadami promieniotwórczymi w Pracowni Obrazowania Medycznego Spis treści 1 Cel instrukcji i miejsce stosowania...2 2 Osoby odpowiedzialne...2 3 Zaliczanie do odpadów promieniotwórczych...2

Bardziej szczegółowo

CHEMIA LEKCJA 1. Budowa atomu, Izotopy Promieniotwórczość naturalna i sztuczna. Model atomu Bohra

CHEMIA LEKCJA 1. Budowa atomu, Izotopy Promieniotwórczość naturalna i sztuczna. Model atomu Bohra CHEMIA LEKCJA 1. Budowa atomu, Izotopy Promieniotwórczość naturalna i sztuczna Model atomu Bohra SPIS TREŚCI: 1. Modele budowy atomu Thomsona, Rutherforda i Bohra 2. Budowa atomu 3. Liczba atomowa a liczba

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie promieniowania jądrowego i izotopów promieniotwórczych w medycynie

Zastosowanie promieniowania jądrowego i izotopów promieniotwórczych w medycynie Wykład 6 Zastosowanie promieniowania jądrowego i izotopów promieniotwórczych w medycynie A Zastosowania diagnostyczne - zewnętrzne źródła promieniowania - preparaty promieniotwórcze umieszczone w organizmie

Bardziej szczegółowo

FIZYKA III MEL Fizyka jądrowa i cząstek elementarnych

FIZYKA III MEL Fizyka jądrowa i cząstek elementarnych FIZYKA III MEL Fizyka jądrowa i cząstek elementarnych Wykład 11 Zastosowania fizyki jądrowej w medycynie Medycyna nuklearna Medycyna nuklearna - dział medycyny zajmujący się bezpiecznym zastosowaniem izotopów

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2005 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego 1)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego 1) ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpiecznej pracy ze źródłami promieniowania jonizującego 1) Na podstawie art. 45 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo

Bardziej szczegółowo

Wniosek o wydanie zezwolenia na:

Wniosek o wydanie zezwolenia na: Wniosek o wydanie zezwolenia na: uruchamianie i stosowanie aparatu (ów) rentgenowskiego (ich) do celów diagnostyki medycznej / radiologii zabiegowej / radioterapii powierzchniowej i radioterapii schorzeń

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

1. JĄDROWA BUDOWA ATOMU. A1 - POZIOM PODSTAWOWY.

1. JĄDROWA BUDOWA ATOMU. A1 - POZIOM PODSTAWOWY. . JĄDROWA BUDOWA ATOMU. A - POIOM PODSTAWOWY. Na początek - przeczytaj uważnie tekst i wykonaj zawarte pod nim polecenia.. Dwie reakcje jądrowe zachodzące w górnych warstwach atmosfery: N + n C + p N +

Bardziej szczegółowo

Informacje dla jednostek ochrony zdrowia udzielających świadczeń zdrowotnych z udziałem promieniowania jonizującego

Informacje dla jednostek ochrony zdrowia udzielających świadczeń zdrowotnych z udziałem promieniowania jonizującego Informacje dla jednostek ochrony zdrowia udzielających świadczeń zdrowotnych z udziałem promieniowania jonizującego 1. Wydanie zezwolenia na uruchomienie pracowni RTG oraz uruchomienie i stosowanie aparatów

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z promieniotwórczością - - Podstawowe pojęcia fizyki jądrowej

Spotkanie z promieniotwórczością - - Podstawowe pojęcia fizyki jądrowej Spotkanie z promieniotwórczością - - Podstawowe pojęcia fizyki jądrowej Model atomu według Nielsa Bohr a Energia emitowana jest wtedy, gdy elektron przechodzi z orbity o większym promieniu (większej energii)

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie Igor Krupiński, igor.krupinski@polon-alfa.pl Laboratorium Wzorcujące Urządzeń Dozymetrycznych POLON-ALFA Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. 85-861 Bydgoszcz, ul. Glinki 155 KONFERENCJA IOR -

Bardziej szczegółowo

Inspektor ochrony radiologicznej Jezierska Karolina

Inspektor ochrony radiologicznej Jezierska Karolina Inspektor ochrony radiologicznej Jezierska Karolina wymagania dotyczące uzyskania uprawnień szkolenie i egzamin obowiązki inspektora. Prawo atomowe z dnia 13 marca 2012 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Dawki w podróżach lotniczych

Dawki w podróżach lotniczych Dawki w podróżach lotniczych XVIII Konferencja Inspektorów Ochrony Radiologicznej 17-20.06.2015 Skorzęcin Ochrona radiologiczna teraz i w przyszłości Wiesław Gorączko Politechnika Poznańska Inspektor ochrony

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY TECHNOLOGII OGÓLNEJ wykład 3 PROCESY RADIACYJNE

PODSTAWY TECHNOLOGII OGÓLNEJ wykład 3 PROCESY RADIACYJNE PODSTAWY TECHNOLOGII OGÓLNEJ wykład 3 PROCESY RADIACYJNE Procesy radiacyjne a procesy fotochemiczne Procesy radiacyjne Trochę historii Teoretyczne podstawy procesu Źródła promieniowania Zalety i ograniczenia

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Ludwik Dobrzyński Wydział Fizyki Uniwersytetu w Białymstoku oraz Instytut Problemów Jądrowych im. A.Sołtana w Świerku I. PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Fizyki Pomiar skażeń wewnętrznych izotopami promieniotwórczymi metodami in vivo oraz szacowanie pochodzącej od nich dawki obciążającej Instrukcja wykonania ćwiczenia 1.

Bardziej szczegółowo

Rola fizyki w medycynie na przykładzie radioterapii. Autor: Marcin Grabowski

Rola fizyki w medycynie na przykładzie radioterapii. Autor: Marcin Grabowski Rola fizyki w medycynie na przykładzie radioterapii Autor: Marcin Grabowski Fizyka w medycynie Dział fizyki wykorzystujący metody fizyczne w zastosowaniach medycznych (diagnostyka, terapia, rehabilitacja),

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO BUDUJEMY AKCELERATORY?

DLACZEGO BUDUJEMY AKCELERATORY? FIZYKA WYSOKICH ENERGII W EDUKACJI SZKOLNEJ Puławy, 29.02.2008r. DLACZEGO BUDUJEMY AKCELERATORY? Dominika Domaciuk I. Wprowadzenie Na świecie jest 17390 akceleratorów! (2002r). Różne zastosowania I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Mirosław Lewocki

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Mirosław Lewocki Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego Model atomu Bohra Elektron hν hn = Ep

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr Agata Wiśniewska PRZYKŁADOWE SPRAWDZIANY WIADOMOŚCI l UMIEJĘTNOŚCI Współczesny model budowy atomu (wersja A)

Opracowała: mgr Agata Wiśniewska PRZYKŁADOWE SPRAWDZIANY WIADOMOŚCI l UMIEJĘTNOŚCI Współczesny model budowy atomu (wersja A) PRZYKŁADOW SPRAWDZIANY WIADOMOŚCI l UMIJĘTNOŚCI Współczesny model budowy atomu (wersja A) 1. nuklid A. Zbiór atomów o tej samej wartości liczby atomowej. B. Nazwa elektrycznie obojętnej cząstki składowej

Bardziej szczegółowo