Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie"

Transkrypt

1 Wielkości i jednostki radiologiczne stosowane w danej dziedzinie Promieniowanie jonizujące EM to dodatkowa energia, która oddziaływuje na układ (organizm). Skutki tego oddziaływania zależą od ilości energii, która zdoła przeniknąć do wnętrza układu i wrażliwości oraz funkcji układów (narządów) napromienionych. W dozymetrii jonizującego promieniowania elektromagnetycznego stosowane są następujące wielkości: 1. Dawka ekspozycyjna, 2. Kerma, 3. Dawka pochłonięta, 4. Dawka równoważna, 5. Dawka efektywna (---tylko efekty stochastyczne: małe dawki) Dawka ekspozycyjna Jest to wielkość stosowana dla jonizującego promieniowania elektromagnetycznego, oparta na wywołanej przez nie jonizacji ośrodka. Jest ona zdefiniowana jedynie dla promieniowania elektromagnetycznego, wywołujacego jonizację. Zanim promieniowanie zacznie oddziaływać na pacjenta (wiązka pierwotna) czy na personel (promieniowanie rozproszone) fotony X oddziaływują z powietrzem. Dawka ekspozycyjna wyraża zdolność fotonów X do wywołania określonego efektu w powietrzu. (Efekt wywołany w tkance będzie w przybliżeniu proporcjonalny do wywołanego w powietrzu.) Dawka ekspozycyjna jest definiowana jako wartość (bezwzględna) całego ładunku jonów jednego znaku, jakie wyprodukowane zostały w powietrzu, a elektrony uwolnione w jednostce masy powietrza zostały w niej zatrzymane. Dawka ekspozycyjna wyraża się wzorem X = dq/dm gdzie dq zmiana ładunku (wywołana w ośrodku oddziaływaniem promieniowania), dm- element masy, w którym nastąpiła zmiana ładunku. Jednostką dawki ekspozycyjne w układzie SI jest [Ckg -1 ]. Dawniej używana jednostka: Roentgen [R] 1 R = 2.58 x 10-4 Ckg -1 1 Ckg -1 = 3876 R

2 Dawka pochłonięta Dawka pochłonięta D, wyraża ilość energii pochłoniętą w jednostce masy. Wielkość ta jest zdefiniowana dla wszystkich rodzajów promieniowania jonizującego (nie tylko dla elektromagnetycznego, jak dawka ekspozycyjna ) oraz dla wszelkich rodzajów ośrodka. Dawka pochłonięta wyraża się wzorem: D = de/dm, gdzie de przyrost energii w ośrodku (spowodowany oddziaływaniem promieniowania), dm- masa elementu ośrodka, w którym przyrost ten nastąpił. Jednostką dawki pochłoniętej w układzie w SI jest Gray [Gy]: 1 Gy = J/kg. Dawniej stosowaną jednostką był rad : 1 Gy = 100 rad. W praktyce znacznie częściej wykorzystywane są podwielokrotności greja: mgy=10-3 Gy, µgy=10-6 Gy. Należy podkreślić, iż wartości dawki pochłoniętej otrzymywanej przez ludzi poddanych ekspozycji nie da się bezpośrednio zmierzyć, gdyż niemożliwe jest wprowadzenie do wnętrza ciała (narządów, tkanek) przyrządów dozymetrycznych. Dawki pochłonięte można jedynie oszacować: na podstawie pomiarów przeprowadzonych w obiektach zastępczych lub teoretycznie. Dawka równoważna Znajomość dawki pochłoniętej nie wystarcza do przewidywania prawdopodobnych następstw zdrowotnych ekspozycji, gdyż przebieg oddziaływania zależy także od rodzaju promieniowania. Uwzględnia to wielkość zwana dawką równoważną: H = D w R, gdzie D dawka pochłonięta, w R czynnik wagowy promieniowania Wartość w R wynika z LET dla danego rodzaju promieniowania Promieniowania najczęściej używane w medycynie (X, γ, e - ) mają w R = 1, tzn. dawka pochłonięta i dawka równoważna są liczbowo równe Wyjątek stanowią: Cząstki alfa (w R = 20) neutrony (w R = 5-20).

3 Jednostką dawki równoważnej jest dżul/kg (J/kg), dla odróżnienia od dawki pochłoniętej nazywany siwertem (Sv). (w R jest wielkością bezmianową) Dawka równoważna pozwala oszacować następstwa ekspozycji dotyczącej jednego narządu (np. oko) czy części ciała (np. dłonie, stopy). Dawka efektywna Dla oceny biologicznych skutków ekspozycji w odniesieniu do całego organizmu wprowadzona została (przez Międzynarodową Komisję Ochrony Radiologicznej) kolejna wielkość zwana dawką efektywną [1]. Dawka efektywna obliczana jest dla całego ciała bez względu na to, czy całe ciało było objęte ekspozycją, czy tylko jego część. Dawka efektywna H E zdefiniowana jest jako suma iloczynów dawek równoważnych dla poszczególnych narządów przez odpowiedni czynnik wagowy danego narządu: H E = H T w T T gdzie H T jest średnią wartością dawki równoważnej dla narządu T ; w T jest czynnikiem wagowym określonym dla narządu T, a wyrażającym stosunek ryzyka stochastycznych efektów po napromienieniu wyłącznie narządu T do ryzyka jakiegokolwiek efektu stochastycznego powstałego w następstwie równomiernej ekspozycji całego ciała. Wartości czynników w T określone zostały przez Międzynarodową Komisję Ochrony Radiologicznej na podstawie obszernych studiów epidemiologicznych dotyczących głównie populacji japońskiej, która przeżyła wybuchy bomb atomowych w Hiroszimie i Nagasaki; wartości w T określone zostały jedynie dla niektórych narządów uznanych za podatne na indukowanie efektów stochastycznych. Wartości czynników wagowych (w T ) (wg Publ.60 ICRP) Gonady 0.20 Jelito grube 0.12 Żołądek 0.12 Czerwony szpik kostny 0.12 Płuca 0.12 Gruczoły piersiowe 0.05 Przełyk 0.05 Pęcherz moczowy 0.05 Wątroba 0.05 Tarczyca 0.05 Skóra 0.01 Komórki powierzchni kości 0.01 Pozostałe 0.05 OGÓŁEM 1.00

4 Dawka efektywna jest wielkością odnoszącą się jedynie do stochastycznych następstw ekspozycji. Dawka efektywna podobnie, jak dawka równoważna- wyrażana jest w siwertach (Sv). Wszelkie limity dawek odnoszące się do ludzi poddawanych ekspozycji -powodującej dawki uznane za małe (patrz tabela 3)- określane są wartością dawki efektywnej. Gdy oceniany jest skutek ekspozycji dla populacji wówczas używaną wielkością jest tzw. zbiorowa dawka efektywna, wyrażająca się iloczynem średniej dawki efektywnej dla osoby z rozważanej populacji i liczby osób, które dawkę taką otrzymały; zbiorowa dawka efektywna wyrażana jest w osobo-sv i służy np. do oceny prawdopodobnych następstw użycia analizowanego źródła promieniowania w odniesieniu do określonej grupy osób. Kerma to akronim angielskiej definicji Kinetic Energy Released per unit Mass, tzn. energia kinetyczna uwolniona w jednostce masy. Kerma wyraża się wzorem ΔE K = k Δm gdzie E k oznacza sumę początkowych energii kinetycznych naładowanych cząstek, uwolnionych w elemencie materii w wyniku oddziaływania promieniowania pośrednio jonizującego (X, γ lub neutronów), m masa rozważanego elementu materii. Jednostką kermy jest grej ( 1Gy=1 J/kg)- podobnie, jak dawki pohłoniętej, gdyż także określamy energię w elemencie masy; jednak te dwie wielkości nie są sobie równe liczbowo, gdyż w przypadku dawki pochłoniętej jest to energia zaabsorbowana (pochłonięta), a w przypadku kermy energia wprowadzona do elementu masy. Aktywność W przypadku, gdy źródłem promieniowania jonizującego jest izotop promieniotwórczy, wówczas określamy jego aktywność, czyli liczbę rozpadów w jednostce czasu. Aktywność podajemy w bekerelach (Bq); dawniej stosowaną jednostką był kiur (1Ci= Bq).

5 Zestawienie podstawowych wielkości dozymetrycznych podano w tabeli. Podstawowe wielkości dozymetryczne i ich jednostki Wielkość Jednostka w układzie SI stosowana dawniej Dawka ekspozycyjna C/kg R (1R= C/kg) Kerma Gy - Aktywność Bq Ci (1Ci= Bq) Dawka pochłonięta Gy rad ( 1rad=10-2 Gy) Dawka równoważna Sv rem (1rem=10-2 Sv) Dawka efektywna Sv rem (1rem=10-2 Sv) Zbiorowa dawka efektywna osobo-sv osobo-rem (1 osobo-rem=10-2 osobo- Sv) Moc dawki najczęściej określana jest w odniesieniu do dawki ekspozycyjnej. Oznacza ona szybkość zmian dawki, czyli dawkę ekspozycyjną wytwarzaną w jednostce czasu. Matematycznie wylicza się ją jako pochodną dawki względem czasu. Jednostką mocy dawki ekspozycyjnej jest [C/kg.s] czyli [A/kg]. (Przyjęte jest jeszcze stosowanie jednostki starszej- R/h.) Na zakończenie należy wymienić specjalistyczne wielkości stosowane w określonych dziedzinach radiologii; są to: o we fluoroskopii ale także w radiografii: DAP (z ang. Dose Area Product)= iloczyn dawki I pola powierzchni wiązki, o w tomografii komputerowej: DLP (z ang. Dose Length Product= iloczyn dawki i długości skanowanego odcinka), CTDI (z ang. Computed Tomography Dose Index= tomograficzny indeks dawki), o w mammografii: AGD ( z ang. Average Glandular Dose= średnia dawka gruczołowa). DAP mierzone jest specjalną komorą transmisyjną (instalowaną na wyjściu lampy rtg); w miernik DAP obligatoryjnie muszą być wyposażone wszystkie aparaty rtg pracujące w opcji fluoroskopii, a bywają wyposażone także aparaty do radiografii. Wartość DAP najczęściej podawana jest w mgy.cm 2. DAP można obliczyć w przybliżeniu mnożąc wartość dawki w centrum pola wiązki pierwotnej przez wartość pola powierzchni wiązki w danej odległości od lampy. Wskazywana wartość DAP jest sumą wartości zmierzonych dla wszelkich używanych trybów pracy (fluoroskopia, radiografia, kino ).

6 Wartość DAP jest stała niezależnie od odległości miejsca (raczej płaszczyzny) pomiaru od ogniska lampy rtg: wynika to z prawa odwrotnych kwadratów, zgodnie z którym dawka maleje z kwadratem odległości od źródła, a pole powierzchni rośnie z kwadratem odległości. W ten sposób iloczyn tych dwóch wielkości pozostaje stały. (Oczywiście pod warunkiem, że pomiędzy lampą a komorą pomiarową nie ma żadnych obiektów.) DLP -jest mierzone komorą ołówkową podczas pracy tomografu komputerowego. Może być mierzone w powietrzu (w izocentrum gantry) lub w fantomach dozymetrycznych posiadających specjalne otwory dla umieszczenia w nich komory ołówkowej. DLP podawane jest najczęściej w mgy.cm. DLP jest wartością wyjściową do obliczenia tomograficznego indeksu dawki (CTDI): CTDI= (uśredniona wartość DLP/ długość skanowanego odcinka). CTDI określa przybliżoną wartość średniej dawki pochłoniętej w rozważanej objętości skanowanego obiektu. CTDI wyrażane jest w jednostkach dawki (czyli mgy). Wartość CTDI spełnia rolę orientacyjnej miary obciążenia pacjenta w danej procedurze tomograficznej. Dlatego w nowszych tomografach wartość CTDI wyświetlana jest na monitorze konsoli operatorskiej, aby w razie potrzeby skorygować ustawione wartości parametrów ekspozycji. AGD jest wielkością zalecana dla oceny ryzyka radiacyjnego pacjentów poddawanych mammografii, lecz AGD nie można mierzyć bezpośrednio, a jedynie oszacować na podstawie pomiarów dla standardowego fantomu- dla określonych technicznych parametrów ekspozycji danego mammografu (charakterystyka promieniowania: napięcie+anoda+filtr). Obliczenie AGD uwzględnia skład tkankowy piersi (tj. udział tkanki gruczołowej i tłuszczu) oraz grubość piersi.

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 Cel szkolenia wstępnego: Zgodnie z Ustawą Prawo Atomowe

Bardziej szczegółowo

2. Porównać obliczoną i zmierzoną wartość mocy dawki pochłoniętej w odległości 1m, np. wyznaczyć względną róŝnice między tymi wielkościami (w proc.

2. Porównać obliczoną i zmierzoną wartość mocy dawki pochłoniętej w odległości 1m, np. wyznaczyć względną róŝnice między tymi wielkościami (w proc. Ćwiczenie 7 Dozymetria promieniowania jonizującego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z: - wielkościami i jednostkami stosowanymi w dozymetrii i ochronie radiologicznej, - wzorcowaniem przyrządów

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski PODSTAWY DOZYMETRII Fot. M.Budzanowski Fot. M.Budzanowski NARAŻENIE CZŁOWIEKA Napromieniowanie zewnętrzne /γ,x,β,n,p/ (ważne: rodzaj promieniowania, cząstki i energia,) Wchłonięcie przez oddychanie i/lub

Bardziej szczegółowo

Dozymetria promieniowania jonizującego

Dozymetria promieniowania jonizującego Dozymetria dział fizyki technicznej obejmujący metody pomiaru i obliczania dawek (dóz) promieniowania jonizującego, a także metody pomiaru aktywności promieniotwórczej preparatów. Obecnie termin dawka

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Napromienienie Oznacza pochłonięcie energii promieniowania i co za tym idzieotrzymanie dawki promieniowania Natomiast przy pracy ze źródłami promieniotwórczymi

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące Wykład IV Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Fizyka MU, semestr 2 Uniwersytet Rzeszowski, 26 kwietnia 2017 Wykład IV Oddziaływanie promieniowania jonizującego

Bardziej szczegółowo

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII 3. Aktywność Pracując ze źródłami promieniotwórczymi musimy ustalić sposób ich charakteryzacji. Dotyczy ono izotopu lub izotopów,

Bardziej szczegółowo

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII

III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII III. PODSTAWOWE CHARAKTERYSTYKI ŹRÓDEŁ PROMIENIOTWÓRCZYCH. ELEMENTY DOZYMETRII 3. Aktywność Pracując ze źródłami promieniotwórczymi musimy ustalić sposób ich opisu. Dotyczy on izotopu lub izotopów, które

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Ergonomia przemysłowa Promieniowanie jonizujące Wykonali: Katarzyna Bogdańska Rafał Pećka Maciej Nowak Krzysztof Sankiewicz Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące to promieniowanie korpuskularne

Bardziej szczegółowo

Dozymetria i ochrona radiologiczna

Dozymetria i ochrona radiologiczna Dozymetria i ochrona radiologiczna Promieniowanie jonizujące, wykryte niewiele ponad 100 lat temu (w roku 1896) przez Becquerqlla i badane intensywnie przez naszą rodaczkę Marię Skłodowską-Curie i jej

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego Podstawy prawne Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego http://www.paa.gov.pl/ - -> akty prawne - -> Prawo Atomowe Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej -- www.clor.waw.pl 1 http://www.sejm.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot

Promieniowanie w naszych domach. I. Skwira-Chalot Promieniowanie w naszych domach I. Skwira-Chalot Co to jest promieniowanie jonizujące? + jądro elektron Rodzaje promieniowania jonizującego Przenikalność promieniowania L. Dobrzyński, E. Droste, W. Trojanowski,

Bardziej szczegółowo

DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI.

DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI. DAWKI OTRZYMYWANE PRZEZ PACJENTA W EFEKCIE STOSOWANIA WŁAŚCIWYCH DLA DANEJ DZIEDZINY PROCEDUR RADIOLOGICZNYCH. ZASADY OPTYMALIZACJI. Magdalena Łukowiak ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1 z dnia 18 lutego

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PROMIENIOTWÓRCZOŚĆ, JEJ ZASTOSOWANIA I ELEMENTY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Ludwik Dobrzyński Wydział Fizyki Uniwersytetu w Białymstoku oraz Instytut Problemów Jądrowych im. A.Sołtana w Świerku I. PODSTAWOWE

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W R O C Ł A W S K A

P O L I T E C H N I K A W R O C Ł A W S K A P O L I T E C H N I K A W R O C Ł A W S K A Wydział Chemiczny, Zakład Metalurgii Chemicznej Chemia Środowiska Laboratorium RADIOAKTYWNOŚĆ W BUDYNKACH CEL ĆWICZENIA : Wyznaczanie pola promieniowania jonizującego

Bardziej szczegółowo

Jednostki dawek stosowanych w tomografii komputerowej teoria i praktyka

Jednostki dawek stosowanych w tomografii komputerowej teoria i praktyka Jednostki dawek stosowanych w tomografii komputerowej teoria i praktyka Izabela Milcewicz-Mika, Renata Kopeć Instytut Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie Maria A. Staniszewska Uniwersytet Medyczny w Łodzi XVII

Bardziej szczegółowo

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak Równoważnik dawki. Równoważnik dawki pochłoniętej, biologiczny równoważnik dawki, dawka równoważna

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4.

1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. 1. Co to jest promieniowanie jonizujące 2. Źródła promieniowania jonizującego 3. Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego 4. Przenikanie promieniowania α, β, γ, X i neutrony 5. Krótka

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE FALE ELEKTROMAGNETYCZNE

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE FALE ELEKTROMAGNETYCZNE PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE FALE ELEKTROMAGNETYCZNE ATOMY, JADRA ATOMOWE, IZOTOPY SYNTEZA JĄDROWA FUZJA IZOTOPY STABILNE I PROMIENIOTWÓRCZE ROZPAD PROMIENIOTWÓRCZY JONIZACJA MATERII WIELKOŚCI CHARAKTERYZUJĄCE

Bardziej szczegółowo

II. Promieniowanie jonizujące

II. Promieniowanie jonizujące I. Wstęp Zgodnie z obowiązującym prawem osoba przystępująca do pracy w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące powinna być do tego odpowiednio przygotowana, czyli posiadać, miedzy innymi, niezbędną

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej - RMZ z dnia 21 grudnia 2012 r. (DZ. U. z 2012 r. poz. 1534) Lp. Zakres tematyczny 1. Podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1465

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1465 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1465 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 17 listopada 2015 r. Nazwa i adres Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania gamma

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania gamma Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania gamma Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z podstawami dozymetrii promieniowania jonizującego. Porównanie własności absorpcyjnych promieniowania

Bardziej szczegółowo

Prawo rozpadu promieniotwórczego. Metoda datowania izotopowego.

Prawo rozpadu promieniotwórczego. Metoda datowania izotopowego. Prawo rozpadu promieniotwórczego. Metoda datowania izotopowego. Prawo rozpadu promieniotwórczego. Rodzaje promieniowania PROMIENIOWANIE ŁADUNEK ELEKTRYCZNY MASA CECHY CHARAKTERYSTYCZNE alfa +2e 4u beta

Bardziej szczegółowo

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r.

Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. Testy kontroli fizycznych parametrów aparatury rentgenowskiej Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Szczecin 26.04.2014 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Dziennik Ustaw 5 Poz. 1534 Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2012 r. (poz. 1534) Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA PERSONELU. Dariusz Kluszczyński

OCHRONA RADIOLOGICZNA PERSONELU. Dariusz Kluszczyński OCHRONA RADIOLOGICZNA PERSONELU Dariusz Kluszczyński DAWKA GRANICZNA(1) ZASTOSOWANIE Dawka efektywna Narażenie zawodowe 20 msv rocznie uśredniona przez okres 5 lat (2) Dawka efektywna dla zarodka lub 1

Bardziej szczegółowo

Odtwarzanie i przekazywanie jednostek dozymetrycznych

Odtwarzanie i przekazywanie jednostek dozymetrycznych Opracował Adrian BoŜydar Knyziak Politechnika Warszawska Wydział Mechatroniki Odtwarzanie i przekazywanie jednostek dozymetrycznych Opracowanie zaliczeniowe z przedmiotu "Metody i Technologie Jądrowe"

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie absorpcji promieniowania radioaktywnego.

Wyznaczenie absorpcji promieniowania radioaktywnego. Prof. Henryk Szydłowski BADANIE ROZPADU PROMIENIOTWÓRCZEGO Cel doświadczenia: Wyznaczenie promieniotwórczości tła. Wyznaczenie absorpcji promieniowania radioaktywnego. Przyrządy: Zestaw komputerowy z interfejsem,

Bardziej szczegółowo

PODSTWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ

PODSTWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ PODSTWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ Materiał dydaktyczny dla Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej w ramach bloku wykładów pt.: Podstawy Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej Zadanie nr 33 Modyfikacja

Bardziej szczegółowo

Dozymetria promieniowania jonizującego

Dozymetria promieniowania jonizującego UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI INSTYTUT FIZYKI ZAKŁAD FIZYKI CIAŁA STAŁEGO Ćwiczenie laboratoryjne Nr. 15 Dozymetria promieniowania jonizującego SZCZECIN - 2004 WSTĘP Promieniowanie jonizujące występuje w przyrodzie

Bardziej szczegółowo

DAWKA. Pojęcie stosowane w celu ilościowego określenia oddziaływania promieniowania jonizującego z materią.

DAWKA. Pojęcie stosowane w celu ilościowego określenia oddziaływania promieniowania jonizującego z materią. Mgr Aneta Krawiec DAWKA Pojęcie stosowane w celu ilościowego określenia oddziaływania promieniowania jonizującego z materią. Oddziaływanie promieniowania w powietrzu oraz w dowolnym ośrodku materialnym

Bardziej szczegółowo

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św.

Foton, kwant światła. w klasycznym opisie świata, światło jest falą sinusoidalną o częstości n równej: c gdzie: c prędkość światła, długość fali św. Foton, kwant światła Wielkość fizyczna jest skwantowana jeśli istnieje w pewnych minimalnych (elementarnych) porcjach lub ich całkowitych wielokrotnościach w klasycznym opisie świata, światło jest falą

Bardziej szczegółowo

Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa

Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa Czy promieniowanie kosmiczne może zagrozić załodze? Jak szacujemy narażenie? 14.01.2004 G.W. Bush ogłasza program lotu na Marsa WYPRAWA NA MARSA Promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Poziom nieco zaawansowany Wykład 2

Poziom nieco zaawansowany Wykład 2 W2Z Poziom nieco zaawansowany Wykład 2 Witold Bekas SGGW Promieniotwórczość Henri Becquerel - 1896, Paryż, Sorbona badania nad solami uranu, odkrycie promieniotwórczości Maria Skłodowska-Curie, Piotr Curie

Bardziej szczegółowo

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ Podobne pytania możesz otrzymać na egzaminie certyfikacyjnym Uwaga: Jeśli masz wątpliwości czy wybrałeś poprawną odpowiedź, spytaj przez forum dyskusyjne Pytania zaczerpnięto ze zbiorów

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA PACJENTA. Fizyczne właściwości urządzeń radiologicznych stosowanych w danej dziedzinie

OCHRONA RADIOLOGICZNA PACJENTA. Fizyczne właściwości urządzeń radiologicznych stosowanych w danej dziedzinie OCHRONA RADIOLOGICZNA PACJENTA Fizyczne właściwości urządzeń radiologicznych stosowanych w danej dziedzinie Urządzenia radiologiczne /wg. Ustawy Prawo Atomowe/ to źródła promieniowania jonizującego lub

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka

Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka Zagrożenia naturalnymi źródłami promieniowania jonizującego w przemyśle wydobywczym Praca zbiorowa pod redakcją Jana Skowronka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2007 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE (J. SKOWRONEK)...

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM BADAŃ RADIACYJNYCH. Wykaz metod akredytowanych Aktualizacja:

LABORATORIUM BADAŃ RADIACYJNYCH. Wykaz metod akredytowanych Aktualizacja: LABORATORIUM BADAŃ RADIACYJNYCH Wykaz metod akredytowanych Aktualizacja: 2014-02-05 Badane obiekty / Grupa obiektów Wyroby konsumpcyjne - w tym żywność Produkty rolne - w tym pasze dla zwierząt Woda Środowisko

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ.

PODSTAWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ. Politechnika Warszawska Wydział Fizyki Laboratorium Fizyki II p. Do użytku wewnętrznego PODSTAWY OCHRONY RADIOLOGICZNEJ. Część ćwiczeń wykonywanych w Laboratorium Fizyki II wymaga pracy ze źródłami promieniowania

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1314

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1314 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1314 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 2 grudnia 2015 r. Nazwa i adres AB 1314 MEASURE

Bardziej szczegółowo

Radiobiologia. Dawki promieniowania. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Wzbudzanie

Radiobiologia. Dawki promieniowania. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Wzbudzanie Radiobiologia Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Podczas przechodzenia promieniowania jonizującego przez warstwy ośrodka pochłaniającego jego energia zostaje zaabsorbowana Jonizacja W

Bardziej szczegółowo

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak

KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY. Magdalena Łukowiak KONTROLA DAWEK INDYWIDUALNYCH I ŚRODOWISKA PRACY Magdalena Łukowiak Narażenie zawodowe Narażenie proces, w którym organizm ludzki podlega działaniu promieniowania jonizującego. Wykonywanie obowiązków zawodowych,

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna w medycynie

Ochrona radiologiczna w medycynie OCHRONA RADIOLOGICZNA 2 Ochrona radiologiczna w medycynie Jakub Ośko Promieniowanie jonizujące w medycynie 2 Radiologia diagnostyka radiografia interwencyjna Medycyna nuklearna diagnostyka terapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

Radiobiologia. Działanie promieniowania jonizującego na DNA komórkowe. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja.

Radiobiologia. Działanie promieniowania jonizującego na DNA komórkowe. Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią. Jonizacja. Radiobiologia Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Podczas przechodzenia promieniowania jonizującego przez warstwy ośrodka pochłaniającego jego energia zostaje zaabsorbowana Jonizacja W

Bardziej szczegółowo

Biofizyka

Biofizyka Biofizyka 8 10. 12. 2007 Promieniowanie Jonizujące Strumień cząstek naładowanych lub neutronów a także fotonów zdolnych do jonizacji atomów lub cząsteczek substancji, z którymi oddziaływują. Formalnie

Bardziej szczegółowo

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak

Paulina Majczak-Ziarno, Paulina Janowska, Maciej Budzanowski, Renata Kopeć, Izabela Milcewicz- Mika, Tomasz Nowak Pomiar rozkładu dawki od rozproszonego promieniowania wokół stanowiska gantry, w gabinecie stomatologicznym i stanowiska pomiarowego do defektoskopii przy użyciu detektorów MTS-N i MCP-N Paulina Majczak-Ziarno,

Bardziej szczegółowo

W2. Struktura jądra atomowego

W2. Struktura jądra atomowego W2. Struktura jądra atomowego Doświadczenie Rutherforda - badanie odchylania wiązki cząstek alfa w cienkiej folii metalicznej Hans Geiger, Ernest Marsden, Ernest Rutherford ( 1911r.) detektor pierwiastek

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie cząstek z materią

Oddziaływanie cząstek z materią Oddziaływanie cząstek z materią Trzy główne typy mechanizmów reprezentowane przez Ciężkie cząstki naładowane (cięższe od elektronów) Elektrony Kwanty gamma Ciężkie cząstki naładowane (miony, p, cząstki

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania γ

Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania γ Wydział PRACOWNIA FIZYCZNA WFiIS AGH Imię i nazwisko 1. 2. Temat: Rok Grupa Zespół Nr ćwiczenia Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 96: Dozymetria

Bardziej szczegółowo

Nazwa wg. Dz. U. z 2013 r., poz lub Dz. U. z 2015 r., poz. 2040

Nazwa wg. Dz. U. z 2013 r., poz lub Dz. U. z 2015 r., poz. 2040 Zakres testów specjalistycznych dla aparatów rentgenowskich. Zakres zależy od konstrukcji aparatu oraz wyposażenia pracowni RTG w pozostałe urządzenia radiologiczne. W kolumnach : R-x dla radiografii (

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki. Laboratorium Technik Jądrowych

Wydział Fizyki. Laboratorium Technik Jądrowych Wydział Fizyki Laboratorium Technik Jądrowych rok akademicki 2016/17 ćwiczenie RTG1 zapoznanie się z budową i obsługą aparatu RTG urządzenia stosowane w radiografii cyfrowej ogólnej testy specjalistyczne:

Bardziej szczegółowo

Dawki indywidualne. środowiskowe zmierzone w zakładach. adach przemysłowych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN w Krakowie w latach 2006.

Dawki indywidualne. środowiskowe zmierzone w zakładach. adach przemysłowych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN w Krakowie w latach 2006. A. Woźniak, M. Budzanowski, A. Nowak, B. DzieŜa, K. Włodek Dawki indywidualne na całe e ciało o i dawki środowiskowe zmierzone w zakładach adach przemysłowych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1456

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1456 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1456 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1, Data wydania: 30 sierpnia 2013 r. AB 1456 Nazwa i adres

Bardziej szczegółowo

Detekcja promieniowania jonizującego. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie

Detekcja promieniowania jonizującego. Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Detekcja promieniowania jonizującego Waldemar Kot Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Człowiek oraz wszystkie żyjące na Ziemi organizmy są stale narażone na wpływ promieniowania jonizującego.

Bardziej szczegółowo

Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta

Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta Liczba godzin lekcyjnych zależna od specjalności zgodnie z tabelą załącznika 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE. Metody otrzymywania i rejestracji obrazu radiologicznego. B 004 Str. 1. SYGNAŁ = nośnik informacji

TWORZENIE. Metody otrzymywania i rejestracji obrazu radiologicznego. B 004 Str. 1. SYGNAŁ = nośnik informacji Metody otrzymywania i rejestracji obrazu radiologicznego Metody otrzymywania i rejestracji obrazu radiologicznego mgr inż. Ryszard Kowski B 004 TWORZENIE Modulator OBRAZU sygnału Źródło sygnału Odbiornik

Bardziej szczegółowo

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET

Obrazowanie MRI Skopia rtg Scyntygrafia PET Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Technika i technologia Konferencja w ramach projektu Wykorzystywanie nowych metod i narzędzi w kształceniu studentów UMB w zakresie ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

METODY OBLICZANIA DAWEK I WYMAGANYCH GRUBOŚCI OSŁON. Magdalena Łukowiak

METODY OBLICZANIA DAWEK I WYMAGANYCH GRUBOŚCI OSŁON. Magdalena Łukowiak METODY OBLICZANIA DAWEK I WYMAGANYCH GRUBOŚCI OSŁON. Magdalena Łukowiak Podstawa prawna. Polska Norma Obliczeniowa PN 86/J-80001 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych

Bardziej szczegółowo

Dawki promieniowania jądrowego

Dawki promieniowania jądrowego FOTON 112, Wiosna 2011 9 Dawki promieniowania jądrowego Paweł Moskal Instytut Fizyki UJ I. Przykłady promieniowania jądrowego Promieniowanie jądrowe są to cząstki wylatujące z jąder atomowych na skutek

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1457

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1457 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1457 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1, Data wydania: 28 sierpnia 2013 r. Nazwa i adres Zakład

Bardziej szczegółowo

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Mirosław Lewocki

Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Mirosław Lewocki Oddziaływanie promieniowania jonizującego z materią Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego Model atomu Bohra Elektron hν hn = Ep

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko

OCHRONA RADIOLOGICZNA. Kilka słów wstępu. Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA Kilka słów wstępu Jakub Ośko OCHRONA RADIOLOGICZNA zapobieganie narażeniu ludzi i skażeniu środowiska, a w przypadku braku możliwości zapobieżenia takim sytuacjom - ograniczenie ich

Bardziej szczegółowo

Dawki otrzymywane od promieniowania jonizującego w placówkach medycznych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN

Dawki otrzymywane od promieniowania jonizującego w placówkach medycznych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN Dawki otrzymywane od promieniowania jonizującego w placówkach medycznych objętych kontrolą dozymetryczną w LADIS IFJ PAN DI-02 prawdopodobnie najlepszy dawkomierz w Polsce M. Budzanowski, R. Kopeć,, A.

Bardziej szczegółowo

BADANIE RADIOAKTYWNOŚCI MATERIAŁÓW SPOŻYWCZYCH I OPAKOWANIOWYCH

BADANIE RADIOAKTYWNOŚCI MATERIAŁÓW SPOŻYWCZYCH I OPAKOWANIOWYCH . Cel i zakres ćwiczenia BADANIE RADIOAKTYWNOŚCI MATERIAŁÓW SPOŻYWCZYCH I OPAKOWANIOWYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą pomiaru Cezu 37 w materiałach spożywczych i opakowaniowych w urządzeniu

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe. dr Marcin Lipowczan

Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe. dr Marcin Lipowczan Promieniowanie jonizujące i metody radioizotopowe dr Marcin Lipowczan Budowa atomu 897 Thomson, 0 0 m, kula dodatnio naładowana ładunki ujemne 9 Rutherford, rozpraszanie cząstek alfa na folię metalową,

Bardziej szczegółowo

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA

PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE OCHRONA RADIOLOGICZNA Wstęp Kwestie związane ze stosowaniem źródeł promieniowania jonizującego, substancji radioaktywnych, a także przemysłem jądrowym, wciąż łączą się z tematem

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego

Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Biologiczne skutki promieniowania jonizującego Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii w Szczecinie Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego Środowisko człowieka zawiera wiele źródeł promieniowania

Bardziej szczegółowo

Promieniotwórczość NATURALNA

Promieniotwórczość NATURALNA Promieniotwórczość NATURALNA Badając świecenie różnych substancji, zauważyłem, że wszystkie związki uranu wysyłają promieniowanie przenikające przez czarny papier i inne osłony oraz powodują naświetlenie

Bardziej szczegółowo

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek M. Kruszyna-Mochalska 1,2, A. Skrobala 1,2, W. Suchorska 1,3, K. Zaleska 3, A. Konefal

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży

Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

POMIARY MOCY PRZESTRZENNEGO RÓWNOWAśNIKA DAWKI PROMIENIOWANIA GAMMA

POMIARY MOCY PRZESTRZENNEGO RÓWNOWAśNIKA DAWKI PROMIENIOWANIA GAMMA Politechnika Warszawska Wydział Fizyki Laboratorium Fizyki POMIARY MOCY PRZESTRZENNEGO RÓWNOWAśNIKA DAWKI PROMIENIOWANIA GAMMA opracował: dr inŝ. Piotr Tulik Warszawa 2010 r. 1. Cel zajęć laboratoryjnych

Bardziej szczegółowo

Informacja dla pacjentów

Informacja dla pacjentów Mgr Aneta Krawiec Informacja dla pacjentów W pracowni rentgenowskiej, w widocznym miejscu, znajduje się informacja o konieczności powiadomienia rejestratorki i operatora aparatu rentgenowskiego, przed

Bardziej szczegółowo

Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zasady ograniczania dawek dla pacjentów

Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zasady ograniczania dawek dla pacjentów Warunki bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej: Zasady ograniczania dawek dla pacjentów Jezierska Karolina Zasady ograniczania dawek dla pacjentów:

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁ LABORATORYJNY BADAŃ ŚRODOWISKA PRACY I BADAŃ RADIACYJNYCH. Oferta badań laboratoryjnych na rok 2016

ODDZIAŁ LABORATORYJNY BADAŃ ŚRODOWISKA PRACY I BADAŃ RADIACYJNYCH. Oferta badań laboratoryjnych na rok 2016 DZIŁ LBORTORYJNY WSSE W ŁODZI ODDZIŁ LBORTORYJNY BDŃ ŚRODOWISK PRCY I BDŃ RDICYJNYCH Oferta badań laboratoryjnych na rok 2016 PRCOWNI BDŃ I POMIRÓW ŚRODOWISK PRCY Obiekt Hałas Drgania działające na organizm

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące Wyznaczanie liniowego i masowego współczynnika pochłaniania promieniowania dla różnych materiałów.

Promieniowanie jonizujące Wyznaczanie liniowego i masowego współczynnika pochłaniania promieniowania dla różnych materiałów. Ćw. M2 Promieniowanie jonizujące Wyznaczanie liniowego i masowego współczynnika pochłaniania promieniowania dla różnych materiałów. Zagadnienia: Budowa jądra atomowego. Defekt masy, energie wiązania jądra.

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna 2

Ochrona radiologiczna 2 WYDZIAŁ FIZYKI UwB KOD USOS: 0900-FM1-2ORA Karta przedmiotu Przedmiot grupa ECTS kierunek studiów: FIZYKA specjalność: FIZYKA MEDYCZNA Ochrona radiologiczna 2 Formy zajęć wykład konwersatorium seminarium

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 286

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 286 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 286 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 20 Data wydania: 8 sierpnia 2014 r. Nazwa i adres: OŚRODEK BADAŃ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu

Spis treści. Trwałość jądra atomowego. Okres połowicznego rozpadu Spis treści 1 Trwałość jądra atomowego 2 Okres połowicznego rozpadu 3 Typy przemian jądrowych 4 Reguła przesunięć Fajansa-Soddy ego 5 Szeregi promieniotwórcze 6 Typy reakcji jądrowych 7 Przykłady prostych

Bardziej szczegółowo

Platforma Informatyczna Radimetrics

Platforma Informatyczna Radimetrics Kraków 18-19.10.2014 Platforma Informatyczna Radimetrics 2012 Bayer HealthCare. All Rights Reserved. Certegra, P3T, Stellant, MEDRAD, Bayer and the Bayer Cross are registered trademarks of the Bayer group

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ POLSKIEJ AKADEMII NAUK

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ POLSKIEJ AKADEMII NAUK GIS 5 XII 27 Poziomy dawek otrzymywanych przez pracowników narażonych na promieniowanie gamma i X w placówkach medycznych na przykładzie danych laboratorium dozymetrii IFJ PAN Maciej Budzanowski INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży dr Piotr Pankowski Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. 2012.264) Art. 33c 6. Dzieci, kobiety w wieku rozrodczym, kobiety

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY DOZYMETRII I OCHRONY RADIOLOGICZNEJ NATALIA GOLNIK PIOTR TULIK 1

PODSTAWY DOZYMETRII I OCHRONY RADIOLOGICZNEJ NATALIA GOLNIK PIOTR TULIK 1 PODSTAWY DOZYMETRII I OCHRONY RADIOLOGICZNEJ NATALIA GOLNIK PIOTR TULIK 1 Oddziaływanie promieniowania na organizmy żywe Wyniki badań medycznych i biologicznych umożliwiły wydzielenie dwóch grup następstw

Bardziej szczegółowo

Dawka pochłonięta (D)

Dawka pochłonięta (D) DOZYMETRIA Dawka pochłonięta (D) energia promieniowania przenikliwego pochłonięta przez jednostkę masy danej materii Jednostka: 1 Gy (grej) = 1 J/kg Dawniej stosowano jednostkę 1rad = 0,01Gy Przekazana

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874

Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874 Warszawa, dnia 1 sierpnia 2013 r. Poz. 874 OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie minimalnych wymagań

Bardziej szczegółowo

Autor wyraża podziękowanie mgr inż. Januszowi Henschke za cenne uwagi

Autor wyraża podziękowanie mgr inż. Januszowi Henschke za cenne uwagi 1 Tadeusz Musiałowicz Centralne Laboratorium Ochrony Radiologiczne Autor wyraża podziękowanie mgr inż. Januszowi Henschke za cenne uwagi WYZNACZANIE DAWEK PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO W CELU OCENY NARAŻENIA

Bardziej szczegółowo

Dawki w podróżach lotniczych

Dawki w podróżach lotniczych Dawki w podróżach lotniczych XVIII Konferencja Inspektorów Ochrony Radiologicznej 17-20.06.2015 Skorzęcin Ochrona radiologiczna teraz i w przyszłości Wiesław Gorączko Politechnika Poznańska Inspektor ochrony

Bardziej szczegółowo

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych

Wyższy Urząd Górniczy. Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Wyższy Urząd Górniczy Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Zagrożenie radiacyjne w podziemnych wyrobiskach górniczych Katowice 2011 Copyright by Wyższy Urząd Górniczy, Katowice 2011

Bardziej szczegółowo

Hałas na stanowisku pracy

Hałas na stanowisku pracy Hałas na stanowisku pracy Temat: Warunki akustyczne w pomieszczeniu. 1. Przedmiot. Pomiar i ocena hałasu metodą orientacyjną, w miejscu przebywania ludzi na stanowisku pracy. 2. Zastosowanie - badanie

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące Nowelizacja dyrektywy Rady 2013/59/Euratom i ustawy Prawo atomowe; wprowadzenie rozróżnienia pojęć kontakt i narażenie do celów prowadzenia rejestrów w zakładach pracy dr Jerzy

Bardziej szczegółowo

Kalendarium obowiązki przedsiębiorców prowadzących praktyki zawodowe KTO? OBOWIĄZEK TERMIN EWIDENCJA ODPADÓW INFORMACJE O KORZYSTANIU ZE ŚRODOWISKA

Kalendarium obowiązki przedsiębiorców prowadzących praktyki zawodowe KTO? OBOWIĄZEK TERMIN EWIDENCJA ODPADÓW INFORMACJE O KORZYSTANIU ZE ŚRODOWISKA Kalendarium obowiązki przedsiębiorców prowadzących praktyki zawodowe KTO? OBOWIĄZEK TERMIN 1. - lekarze prowadzący praktyki zawodowe, wytwarzający odpady medyczne, z wyjątkiem praktyk kontraktowych oraz

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii.

Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Przyczyny i czynniki powodujące wypadki w radioterapii. Na podstawie raportów opracowanych przez US Nuclear Regulary Commision i MAEA. (Poniższe tabele przedstawiają klasy i częstotliwość wypadków w radioterapii

Bardziej szczegółowo

Właściwości materii. Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. 18 listopada 2014 Biophysics 1

Właściwości materii. Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. 18 listopada 2014 Biophysics 1 Wykład 8 Właściwości materii Bogdan Walkowiak Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka 18 listopada 2014 Biophysics 1 Właściwości elektryczne Właściwości elektryczne zależą

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2006 r. (Dz.U )

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2006 r. (Dz.U ) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2006 r. (Dz.U. 06.239.1737) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 1 grudnia 2006 r. w sprawie nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁ LABORATORYJNY BADAŃ ŚRODOWISKA PRACY I BADAŃ RADIACYJNYCH. Oferta badań laboratoryjnych na rok 2015

ODDZIAŁ LABORATORYJNY BADAŃ ŚRODOWISKA PRACY I BADAŃ RADIACYJNYCH. Oferta badań laboratoryjnych na rok 2015 DZIŁ LBORTORYJNY WSSE W ŁODZI ODDZIŁ LBORTORYJNY BDŃ ŚRODOWISK PRCY I BDŃ RDICYJNYCH Oferta badań laboratoryjnych na rok 2015 PRCOWNI BDŃ I POMIRÓW ŚRODOWISK PRCY Obiekt Hałas Drgania działające na organizm

Bardziej szczegółowo

Podstawowe własności jąder atomowych

Podstawowe własności jąder atomowych Fizyka jądrowa Struktura jądra (stan podstawowy) Oznaczenia, terminologia Promienie jądrowe i kształt jąder Jądra stabilne; warunki stabilności; energia wiązania Jądrowe momenty magnetyczne Modele struktury

Bardziej szczegółowo

Biologiczne skutki promieniowania

Biologiczne skutki promieniowania Biologiczne skutki promieniowania Promieniowanie padające na żywe organizmy powoduje podczas naświetlania te same efekty co przy oddziaływaniu z nieożywioną materią Skutki promieniowania mogą być jednak

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki Uniwersytet w Białymstoku. ul. Lipowa 41, Białystok. tel. (+48 85) fax ( ) EFEKTY KSZTAŁCENIA

Wydział Fizyki Uniwersytet w Białymstoku. ul. Lipowa 41, Białystok. tel. (+48 85) fax ( ) EFEKTY KSZTAŁCENIA Wydział Fizyki Uniwersytet w Białymstoku ul. Lipowa 41, 15-424 Białystok tel. (+48 85) 745 72 22 fax (+ 48 85) 745 72 23 EFEKTY KSZTAŁCENIA dla kierunku poziom kształcenia profil Fizyka studia 2 stopnia

Bardziej szczegółowo