Firmy działające na obszarach cennych przyrodniczo a zalety z wprowadzania ISO oraz EMAS. Ekoinowacyjność na obszarach chronionych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Firmy działające na obszarach cennych przyrodniczo a zalety z wprowadzania ISO 14001 oraz EMAS. Ekoinowacyjność na obszarach chronionych"

Transkrypt

1 Firmy działające na obszarach cennych przyrodniczo a zalety z wprowadzania ISO oraz EMAS Ekoinowacyjność na obszarach chronionych Marzena Hajduk-Stelmachowicz Politechnika Rzeszowska Wydział Zarządzania i Marketingu 1

2 2 Źródło: J. Brauweiler, Benchmarking von umweltorientiertem Wissen auf unterschiedlichen Aggregationsebenen, eine exploratorische Untersuchung am Beispiel eines Vergleiches von Deutschland, pollen und Tschechien, Wiesbaden. (2002) [w]: Międzynarodowe zarządzanie środowiskiem (tom II: Instrumenty i systemy zarządzania), Z. Nowak, M. Kramer, J. Brauweiler (red.), C H Beck, Warszawa 2005.

3 Znaczenie przyrody dla danego społeczeństwa rośnie wprost proporcjonalnie do wzrostu PKB Włoski filozof Vittorio Hoessle Największe poparcie dla inicjatyw ochronnych dostrzegalne jest w krajach wysoko rozwiniętych gospodarczo. W krajach rozwijających się pozytywny stosunek do ochrony przyrody charakteryzuje wyłącznie kręgi elitarne. Kiełczewski D., Parki narodowe a społeczności lokalne, w: Walory przyrodnicze jako czynnik rozwoju regionów wschodniej Polski, red. R. Horodeński, C.Sadowska-Snarska, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku, Białystok

4 Typologia systemów zarządzania środowiskowego Systemy niesformalizowane: Program Koalicji Przedsiębiorstw Odpowiedzialnych za Środowisko (CERES), Program Instytutu Faktor 10 (Deklaracja Carnoules), Program Międzynarodowej Inicjatywy Zarządzania Środowiskowego (GEMI), System Zarządzania Środowiskowego Zorientowany Produktowo, Program Odpowiedzialność i Troska, Program Czystszej Produkcji, Eko-mapowanie, Eko-profit, Eko-Latarnia, Zielony smok. Systemy sformalizowane: Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu (EMAS), System zarządzania środowiskowego wg normy ISO

5 Istotą przywództwa jest posiadanie wizji. Nie można grać na trąbie, nie będąc pewnym jej dźwięku Theodore Herburgh Myślenie strategiczne jest tym elementem zarządzenia, które ma umożliwić organizacjom realizację ważnych zamierzeń w długookresowej perspektywie, szczególnie w sytuacji pojawiających się nieoczekiwanych ograniczeń. Jest ono nieodłączną cechą liderów, którzy oprócz osobistych talentów i wartości powodujących nimi w działaniu, z reguły odpowiadają pewnym standardom. G. Leśniak-Łebkowska, Strategie przedsiębiorstw a środowisko naturalne, [w:] Zarządzanie strategiczne w badaniach teoretycznych i praktyce, A. Kaleta, K. Moszkowicz, (red.) Prace Naukowe UE we Wrocławiu, nr 20, Wrocław

6 Zestawienie głównych punktów normy PN-EN ISO 14001:2005 Lp. Punkt normy Tytuł Podpunkt normy Podrozdziały Wymagania ogólne Polityka środowiskowa Planowanie Aspekty środowiskowe Wymagania prawne i inne Cele, zadania i programy Zasoby, role, odpowiedzialność i uprawnienia Kompetencje, szkolenie i świadomość Wdrażanie i funkcjonowanie Komunikowanie się Dokumentacja systemu Nadzór nad dokumentacją Sterowanie operacyjne Gotowość i reagowanie na awarie Sprawdzanie Monitorowanie i pomiary Ocena zgodności Niezgodności, działania korygujące i zapobiegawcze Nadzór nad zapisami Audit wewnętrzny Przegląd zarządzania 6 Źródło: Norma PN EN ISO 14001:2005.

7 7 Aspekty środowiskowe

8 Ocena znaczenia wpływów aspektów środowiskowych powinna się odbywać z perspektywy: 1. z punktu widzenia środowiskowego -skala wpływu - dotkliwość wpływu - prawdopodobieństwo wystąpienia - czas trwania wpływu 2. z punktu widzenia przedsiębiorstwa - możliwe oddziaływanie przepisów i prawa - trudno dokonania zmiany wpływu - koszt dokonania zmiany wpływu -wpływ zmiany na inne działania i procesy - sprawy dotyczące zainteresowanych stron -wpływ na społeczny odbiór organizacji 8

9 Kryteria do oceny aspektów środowiskowych mogą stanowić np.: możliwość (prawdopodobieństwo) złamania wymogów prawnych i innych, szkodliwość dla środowiska (czy skutek aspektu jest lokalny, regionalny, czy globalny), możliwości zajęcia się danym problemem, koszty środowiskowe (opłaty, kary), wielkość emisji, wpływ na wizerunek firmy, polityka środowiskowa, wpływ zainteresowanych stron należy np. wziąć pod uwagę skargi stron trzecich (wrażliwość otoczenia zewnętrznego na wpływ aspektu: wnioski pokontrolne WIOŚ, reakcje sąsiadów na działalność firmy), skala narażenia zdrowia i życia pracowników na wpływ aspektu, ryzyko środowiskowe 9

10 Elementy systemu zarządzania środowiskowego według normy ISO w oparciu o cykl Deminga Opracowanie własne na podstawie: Wdrażanie EMAS w Polsce, Program PHARE 2002/ , Materiały szkoleniowe, Zamość r. oraz w oparciu o: J. Brauweiler Benchmarking von umweltorientiertem Wissen auf unterschiedlichen Aggregationsebenen, eine exploratorische Untersuchung am Beispiel eines Vergleiches von Deutschland, Pollen und Tschechien, Wiesbaden. (2002) [w]: Międzynarodowe zarządzanie środowiskiem, Z.Nowak (red.), C. H. BECK, Warszawa

11 Liczba certyfikatów ISO w Polsce w latach China Japan Spain Italy United Kingdom 9455 Korea, Rep. Of 7133 Germany 5709 USA 4974 Sweden 4478 Romania 3884 Opracowanie własne na podstawie danych zamieszczonych w ISO Survey ISO Central Secretariat, ISO, Geneva Opracowanie własne na podstawie danych zamieszczonych w serwisie dla specjalistów zajmujących się systemami zarządzania środowiskowego 11

12 Motywy wdrażania systemu zarządzania środowiskowego Oczekiwania klientów i kontrahentów itp. Założenia ciągłego doskonalenia się Powiększenie udziału w rynku Przyjęta strategia rozwoju organizacji Zgodność z ustawodawstwem Troska o środowisko, Zwiększenie możliwości eksportu Rozwój systemu ISO 9001 Zwiększenie świadomości proekologicznej pracowników Wzrost wiarygodności firmy Zwiększenie przewagi konkurencyjnej Oszczędność surowców i energii Moda na nowe systemy kierowania i zarządzania Prośrodowiskowe podejście przedsiębiorstw jest w Europie Zachodniej oraz w Azji traktowane jako nowa możliwość rozwoju. 12

13 Typy strategii W postępowaniu stosowanym przez współczesne przedsiębiorstwa - w kontekście ochrony środowiska - wyodrębnić można następujące typy strategii: ofensywną (aktywną, agresywną), polegającą na wykorzystaniu wszelkich środków, w tym również kredytów bankowych, do poprawy procesów produkcyjnych pod kątem ochrony środowiska, innowacyjną opierającą się na poszukiwaniu nowych technologii, konstrukcji i wyrobów dostosowanych do wymagań ochrony środowiska, defensywną polegającą na wycofywaniu z rynku wyrobów i częściowej rezygnacji z technologii, niespełniających kryteriów ekologicznych, pasywną, opartą na przestrzeganiu tylko koniecznych przepisów o ochronie środowiska, aby nie narazić przedsiębiorstwa na sankcje karne i straty związane z utratą dobrego wizerunku firmy w otoczeniu. J. Penc, Zarządzanie a ochrona środowiska, Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa, nr 7, Warszawa

14 Ekoinnowacje Innowacje stanowią wszystko to, co generuje określone idee, pomysły, projekty i może stać się przyczyną poszukiwania, czy wynajdywania rzeczy nowych, podejmowania przedsięwzięć, wprowadzania ich w życie i doskonalenia [1]. Ciągłe doskonalenie SZŚ opartego na normie ISO pozwala budować organizację bardziej kreatywną i innowacyjną w kontekście poszukiwania efektywnych kosztowo rozwiązań problemów ekologicznych. W literaturze światowej w obrębie innowacji wyróżniono specjalną grupę określaną jako ekoinnowacje. Można je podzielić na trzy typy środowiskowych inicjatyw: zmniejszające negatywny wpływ przedsiębiorstwa na środowisko; rozwiązujące środowiskowe problemy; rozwijające ekowydajne produkty/usługi. Ekoinnowacje zmierzają do rozwoju nowych produktów i procesów, które dostarczą konsumentom i przedsiębiorcom pewnej wartości, przy równoczesnym istotnym zmniejszaniu oddziaływania na środowisko[2]. Stąd zmniejszają obciążenie środowiska powodowane przez działalność człowieka, przyczyniając się do osiągania następujących celów: zmniejszenia wykorzystania energii i surowców, zmniejszenia wykorzystania gleby, zmniejszenia emisji i odpadów, zachowania bioróżnorodności i krajobrazu [3]. Wdrożenie i ciągłe doskonalenie SZŚ opartego na normie ISO pozwala budować organizację bardziej kreatywną i innowacyjną w kontekście poszukiwania efektywnych kosztowo rozwiązań problemów ekologicznych (find the cost effective solutions). [1] Penc J., Strategie zarządzania. Strategie dziedzinowe i ich realizacja. Zintegrowane zarządzanie strategiczne, Placet, Warszawa 1995 [2] E. Jones, D. Harrison, J. McLaren, Managing Creative Eco-innovation, Structuring outputs from Eco-innovation projects, The Journal of Sustainable Product Design No. 1, [3] I. Freier, Environmental management from an ecological modernization and innovation perspective, Chemnitz University of Technology, Chemnitz,

15 Wyróżnić można ekolinnowację: technologiczną (obejmującą np. produkty i procesy, w szczególności zaś technologie: 1) reaktywne będące technologiami addytywnymi, zwanymi technologiami końca rury oraz 2) technologie prewencyjne (zapobiegające) mające charakter technologii zintegrowanych lub tzw. czystszych technologii, których celem jest niedopuszczanie do powstawania zanieczyszczeń, społeczną (będącą konsekwencją przestrzegania wzorców zrównoważonej konsumpcji przez społeczeństwo, obejmującą np. proekologiczne zachowania, nawyki konsumpcyjne), organizacyjną (wynikającą z procesów lub technik zarządzania, wyróżniającą np. sferę zielonych prac badawczo-rozwojowych czy obszar eko-audytów,), instytucjonalną (obejmującą działające na różnych szczeblach i obszarach geograficznych organizacje, które w procesie decyzyjnym dążą do uwzględniania zagadnień środowiskowych w kontekście realizacji założeń zrównoważonego rozwoju). Źródło: K. Rennings., Towards a Theory and Policy of Eco-Innovation Neoclassical and (co-) Evolutionary Perspective, ZEW Discussion Paper 98-24, Berkley, July B. Sinclair-Desgagné, D. Feigenbaum, É. Pawlak, The Integrated Product Policy and the Innovation Process: An Overview, Scientific Series, CIRANO, Montréal

16 Perspektywa ekologiczna w innowacjach między innymi z obszaru marketingu coraz bardziej widoczna jest w sektorze hotelarskim Sieć Starwood przepytała 500 gości, nocujących w sześciu polskich obiektach sieci w styczniu 2010 r. o ich zdanie na temat ekologii. Wśród badanych było: 36% Polaków 64% obcokrajowców (głównie z Europy) podróżujących, co najmniej raz na kwartał. Źródło: Rozwiązania ekologiczne mogą być jednym z czynników decydujących o wyborze hotelu, - dostęp do strony w dniu r. 16

17 Spośród ankietowanych: 94% zadeklarowało, że ekologia ma dla nich znaczenie, 84% uznało, że w życiu codziennym postępuje w sposób ekologiczny, 83% gości hoteli (Sheraton, Westin i Le Meridien Bristol) koncentrowało uwagę na rozwiązaniach ekologicznych oferowanych przez firmy (68% gości sieci pracuje dla firm, które preferują dostawców dbających o środowisko naturalne. W większości przypadków w tych firmach zatrudnieni są obcokrajowcy 67% odpowiedzi pozytywnych), dla 52% ankietowanych wdrożone przez hotel inicjatywy ekologiczne mogą być czynnikiem decydującym o wyborze obiektu. W tym przypadku ma to większe znaczenie dla Polaków (69% odpowiedziało pozytywnie na to pytanie) oraz osób w przedziale wiekowym lat (67% odpowiedzi). Badania pokazały, iż większą uwagę na fakt stosowania rozwiązań ekologicznych kierują mężczyźni. 17

18 Wśród inicjatyw ekologicznych wprowadzonych przez sieć Starwood Hotels & Resorts znalazły się miedzy innymi: zielone patrole zespoły, które dbają o wdrażanie przedsięwzięć proekologicznych w hotelach; segregacja niebezpiecznych odpadów (świetlówki, baterie, sprzęt elektroniczny). Odpady te są również zbierane od pracowników; zbiórka materiałów do ponownego przetworzenia (szkło, papier, olej etc.); oszczędzanie wody poprzez zainstalowanie na bateriach mieszaczy wody z powietrzem oraz modernizacja systemu uzdatniania wody. Zastosowanie tego rozwiązania pozwoliło na zmniejszenie zużycia wody w pokojach gościnnych o 40%; oszczędzanie energii elektrycznej dzięki sukcesywnej wymianie żarówek na układy energooszczędne; 18

19 monitoring i sterowanie pracą urządzeń wentylacyjnych w zależności od potrzeb; stosowanie detergentów przyjaznych środowisku; systematyczne uczestnictwo wszystkich polskich hotele sieci w akcji Godzina dla Ziemi, podczas której gaszone sąświatła we wszystkich publicznych miejscach obiektów, zaś w ich miejsce używane są w tym czasie tylko i wyłącznie świece. Ankietowani goście sieci wyróżnili program Zielony Pokój umożliwiający zmianę pościeli i ręczników na żądanie gości - 70% ankietowanych wskazało na tę inicjatywę, używanie przez hotel detergentów łagodnych dla środowiska - 53% możliwość segregacji śmieci - 45%. 19

20 Fundacja Partnerstwo dla Środowiska przyznaje wyróżnienie w postaci certyfikatu Czysta Turystyka firmom z branży turystycznej, które wdrażają proekologiczne rozwiązania. Certyfikat jest przyznawany hotelom, gospodarstwom agroturystycznym, kwaterom prywatnym a także hostelom, które poprzez wdrożenie oszczędnych i przyjaznych środowisku rozwiązań chcą obniżyć swoje koszty eksploatacji, podnieść jakość oferowanych usług, a co za tym idzie zwiększyć swoją przewagę konkurencyjną i zaznaczyć swoje miejsce się na rynku turystycznym. W ramach projektu Aktywna edukacja na zielonych szlakach Greenways PL 0350, finansowanego z Funduszy Norweskich, do końca marca 2011 roku firmy mogą skorzystać z porad ekspertów fundacji oraz uzyskać certyfikat bezpłatnie. 20

21 Aktywna edukacja na zielonych szlakach Greenways PL 0350 Projekt stworzony przez Fundację Partnerstwo dla Środowiska we współpracy z organizacjami: Urban Mines (Wlk. Brytania), Environment Lillehammer (Green Business Norway, Norwegia), Environmental Partnership for Sustainable Development, Foundation for Environmental Education (Dania), European Cyclist Federation (Norwegia, Niemcy, Islandia). Projekt ten jest przewidziany do realizacji w latach Główny jego cel stanowi wykorzystanie przez Fundację Partnerstwo dla Środowiska istniejących szlaków dziedzictwa przyrodniczo kulturowego do: 1) edukacji ekologicznej dla zrównoważonego stylu życia; 2) ograniczenia emisji gazów cieplarnianych (w szczególności CO 2 ) poprzez propagowanie niezmotoryzowanych form transportu. 21

22 Agencja Artystyczna Hegemon w 2009 roku otrzymała ogólnopolską nagrodę Czysty Biznes w kategorii produkt i usługa w turystyce. Nagrodzona firma organizuje pokazy historyczne. Między innymi rekonstrukcje średniowiecznych bitew podczas imprez firmowych i pokazów edukacyjnych. Rozsławia ona swoimi działaniami krainę Łęgów Odrzańskich przyczyniając się do zachowania dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego tego regionu. W swoich działaniach pracownicy firmy zwracają uwagę na kwestie ekologii ucząc podczas pokazów np. jak można i należy wykorzystywać naturalne surowce, aby poprawić jakość życia i nie szkodzić środowisku. Uzmysławiają, np., iż zamiast foliowej reklamówki należy używać lnianej torby, czy wiklinowego koszyka. Źródło: Firmy nagrodzone za czysty biznes, [w:] Gazeta Wrocławska Nasz Region, 18 listopada

23 Przykłady korzyści wewnętrznych, jakie osiągają małe i średnie organizacje w wyniku wdrożenia i doskonalenia SZŚ wg normy ISO Korzyści organizacyjne Korzyści finansowe Korzyści dotyczące zasobów ludzkich ogólna poprawa jakości, kompatybilność z innymi systemami zarządzania, poprawa jakości szkoleń, poprawa warunków i bezpieczeństwa pracy, większa jakość informacji środowiskowej, możliwość dokumentowania i udowadniania zgodności z przepisami, możliwość demonstrowania odpowiedzialności środowiskowej, wsparcie innowacji, weryfikacja i doskonalenie procedur, pobudzanie procesów kreujących pozytywne zmiany w zakresie używanych surowców, wykorzystywanych kanałów dystrybucji, itp. zapewnienie strategicznego spojrzenia na efekty działalności środowiskowej. oszczędność surowców, materiałów, energii, poprawa w zakresie gospodarowania odpadami i wiążąca się z tym eliminacja części kosztów, generalne wzmocnienie efektywności procesów produkcyjnych, poprawa ogólnych warunków ekonomicznych. wzrost motywacji pracowników, zwiększenie ich świadomości ekologicznej i poszerzenie kwalifikacji, uzyskanie nowych umiejętności i nowej wiedzy w zakresie prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa, poprawa morale pracowników, lepszy wizerunek firmy wśród pracowników, zapewnienie lepszej komunikacji wewnątrz firmy (szczególnie w relacji pracownicy- kierownictwo). 23 Źródło: R. Hillary, Environmental management systems and the smaller enterprise, Journal of Cleaner Production, Vol. 12, No. 6, 2004.

24 Przykłady korzyści zewnętrznych, jakie osiągają małe i średnie organizacje wwyniku wdrożenia i doskonalenia SZŚ Korzyści handlowe Korzyści środowiskowe Korzyści komunikacyjne zadowolenie dotychczasowych i zdobycie nowych klientów/kontrahentów, uzyskanie lepszych efektów działalności środowiskowej, zapewnienie zgodności z przepisami zdobycie przewagi konkurencyjnej prawnymi i innymi, (zwłaszcza przewagi odnoszącej się zwiększenie efektywności do dziedziny marketingu), wykorzystywanych materiałów i uzyskanie zniżek przy płaceniu energii, corocznych składek usprawnienie procesów recyklingu, ubezpieczeniowych, redukcja zanieczyszczeń. istnienie na rynku, rozwój produktów bardziej przyjaznych środowisku. kreowanie pozytywnego wizerunku, kształtowanie lepszych relacji z klientami, nawiązanie lepszej współpracy z instytucjami regulacyjnymi i administracyjnymi, usprawnienie komunikacji z różnymi grupami interesariuszy, uzyskanie pozycji lidera będącego przykładem dla innych firm w sektorze. Źródło: R. Hillary, Environmental management systems and the smaller enterprise, Journal of Cleaner Production, Vol. 12, No. 6,

25 Procentowe wskazania najbardziej kapitałochłonnych faz implementacji SZŚ Faza implementacji SZŚ Procent wskazań faza przygotowawcza 25% faza wdrożeniowa 45% faza certyfikacji 30% J. Ejdys, Metoda oceny wyników działalności środowiskowej, Wyd. Politechniki Białostockiej, Białystok Warto w tym miejscu zaznaczyć, że koszty certyfikacji zależą od wielu czynników, między innymi od wielkości przedsiębiorstwa (liczby zatrudnionych pracowników), jego struktury (liczby lokalizacji/oddziałów), specyfiki działalności przedsiębiorstwa (branży, substancji używanych do produkcji wyrobów, liczby procesów, stopnia oddziaływania na środowisko, wcześniej wdrożonych systemów). Koszty te są uzależnione od liczby audytorów uczestniczących w procesie certyfikacji oraz od czasu trwania audytu. Różnice w cenach są bardzo duże. Koszty certyfikacji zależą od tego, na jaką jednostkę certyfikującą zdecyduje się przedsiębiorstwo. 25 Jeżeli będzie to jednostka certyfikująca, która posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji, to koszt takiej certyfikacji będzie około 30% wyższy, niż gdyby wybrano jednostkę certyfikującą bez akredytacji.

26 Źródła finansowania wdrażania i doskonalenia formalnych systemów zarządzania środowiskowego W kompetencjach Ministerstwa Środowiska leży wdrażanie w latach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ). Przedsiębiorstwa małe, średnie i duże, mogą skorzystać z Priorytetu IV Programu POIiŚ - w szczególności z Działania 4.1. Wsparcie systemów zarządzania środowiskowego. Umożliwia ono pozyskanie funduszy dla wdrażających SZŚ zgodnie z normą ISO lub rozporządzeniem EMAS oraz na certyfikowanie eko-znaków, przyznawanych w oparciu o ekologiczne kryteria atestacji. Instytucją odpowiedzialną za nabór wniosków jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej - Departament Przedsięwzięć Strukturalnych. 26

27 Pozyskane środki mogą być przeznaczane na pokrycie kosztów związanych z przedsięwzięciami nieinwestycyjnymi, obejmującymi w szczególności: przeprowadzenie niezbędnych do oceny funkcjonowania przedsiębiorstwa badań, w celu określenia możliwości implementacji SZŚ; usługi doradcze, ekspertyzy, szkolenia związane z wdrożeniem SZŚ; opracowanie dokumentacji służącej wdrażaniu SZŚ w przedsiębiorstwie; przeprowadzenie audytów i weryfikacji związanych z procedurą przyznawania certyfikatu SZŚ; rejestrację przedsiębiorstwa w systemie ekozarządzania i audytu (EMAS); przygotowanie i publikację deklaracji środowiskowej oraz materiałów informacyjnych wymaganych od przedsiębiorstw zarejestrowanych w systemie EMAS; przeprowadzenie badań i audytów niezbędnych dla uzyskania certyfikowanych oznakowań ekologicznych dla produktów przyjaznych środowisku; opracowanie dokumentacji, w tym raportów z badań oraz innych niezbędnych informacji składanych w jednostce przyznającej oznakowanie; opłaty związane z uzyskaniem certyfikowanych oznakowań ekologicznych uiszczanych na rzecz jednostki przyznającej oznakowanie; szkolenia i doradztwo w celu uzyskania certyfikatów/dokonania rejestracji oraz pokrycie kosztów samej certyfikacji/rejestracji. Dofinansowywane będą projekty zakończone rzeczowo tj. projekty, w wyniku których wnioskodawca uzyskał certyfikat/został zarejestrowany w systemie. Koszty związane z projektem kwalifikują się od 1 stycznia 2007 r. 27

28 W ramach doskonalenia SZŚ małe, średnie i duże przedsiębiorstwa mogą ubiegać się o środki z działania: 4.2 Racjonalizacja gospodarki zasobami i odpadami, np. na: zastępowanie surowców pierwotnych surowcami wtórnymi z odpadów, ograniczanie ilości wytwarzanych odpadów, ograniczenie energochłonności procesu produkcyjnego, ograniczenie wodochłonności procesu produkcyjnego. 4.3 Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie wdrażania najlepszych dostępnych technik (BAT) np. na: zmiany technologii, służące eliminowaniu szkodliwych oddziaływań i uciążliwości poprzez zapobieganie i ograniczanie ładunku zanieczyszczeń do środowiska przez modernizację i/lub wymianę elektrofiltrów, układów i instalacji odpylania, i/lub odsiarczania, zmiany technologii, służące zmniejszeniu zapotrzebowania na energię, wodę oraz surowce, ze szczególnym uwzględnieniem wtórnego wykorzystania ciepła odpadowego oraz eliminacji wytwarzania odpadów, zmiany technologii, ukierunkowane na ograniczenie wielkości emisji niektórych substancji i zużycia energii do poziomu określonego w przepisach krajowych i wspólnotowych oraz w dokumentach referencyjnych BAT (np. przebudowa instalacji ciepłowniczych w celu dostosowania do BAT), inwestycje w urządzenia ograniczające emisje do środowiska (tzw. urządzenia końca rury ), których zastosowanie jest niezbędne dla spełnienia zaostrzających się standardów emisyjnych lub granicznych wielkości emisji, inwestycje w celu spełnienia wymogów pozwolenia zintegrowanego. Więcej inf. na temat możliwości uzyskania środków można znaleźć na stronie polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych S. A: 28

29 Wsparcia dla przedsiębiorstw w zakresie gospodarki wodno-ściekowej np. na: inwestycje mające na celu zmniejszenie zużycia wody oraz ilości substancji niebezpiecznych odprowadzanych wraz ze ściekami, poprzez np. przebudowę ciągu technologicznego ograniczającego ilość produkowanych ścieków i/lub ładunków zanieczyszczeń odprowadzanych do zbiornika, budowę lub modernizację oczyszczalni lub podczyszczalni ścieków przemysłowych. 4.5 Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie ochrony powietrza np. na: modernizację lub rozbudowę instalacji spalania paliw i systemów ciepłowniczych, modernizację urządzeń lub wyposażenie instalacji spalania paliw w urządzenia lub instalacje do ograniczenia emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych, konwersję instalacji spalania paliw na rozwiązania przyjazne środowisku. 4.6 Wsparcie dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów innych, niż komunalne np. na: budowę, rozbudowę lub modernizację instalacji do odzysku, w tym recyklingu lub unieszkodliwiania odpadów poużytkowych lub niebezpiecznych, ze szczególnym uwzględnieniem obiektów, które mogą pełnić funkcje usługowe, zgodnie z krajowym i wojewódzkimi planami gospodarki odpadami, dla położonych w pobliżu jednostek gospodarczych, które nie mogą uniknąć wytwarzania podobnych typów odpadów, budowę, rozbudowę lub modernizację instalacji do przekształcania odpadów, w celu ułatwienia magazynowania i transportu odpadów oraz przygotowania ich do odzysku lub unieszkodliwiania, budowę, rozbudowę lub modernizację instalacji do zbierania lub magazynowania odpadów, w szczególności odpadów niebezpiecznych. Maksymalna wartość dofinansowania w ramach omawianych działań wynosi 20 mln zł, zaś minimalna wartość projektu to 8 mln zł (w przypadku wsparcia MŚP). Więcej inf. na temat możliwości uzyskania środków można znaleźć na stronie polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych S. A:

30 Do najważniejszych z nich należy zaliczyć: Trudności związane z wdrażaniem Systemu Zarządzania Środowiskowego generalną niechęć firm do ubiegania się o certyfikację wynikająca, z postrzegania certyfikacji jako kolejnego rachunku do uregulowania; postrzeganie własnej firmy jako niegroźnej dla środowiska, bądź preferowanie mniej restrykcyjnych, bardziej namacalnych i szybciej dostrzegalnych działań w zakresie poprawy stanu środowiska; niezdolność kierownictwa do oszacowania różnych typów korzyści, płynących z wdrożenia/certyfikacji SZŚ, bądź fakt, że korzyści nie są oczywiste; postrzeganie przez kierownictwo i pracowników kosztów związanych z wdrożeniem i certyfikowaniem SZŚ jako bardzo wysokich; niezdolność do radzenia sobie ze zmianami, na skutek np. zbyt małej liczby pracowników, którzy nie potrafią sprostać stawianym im coraz to nowym wymaganiom; brak udokumentowania kwestii dotyczących ochrony środowiska w firmie i wynikające z tego problemy związane ze spełnianiem wymagań formalno-prawnych, czy wymagań audytorów zewnętrznych; głębokie przeświadczenie, że dokumentacja systemowa jest skomplikowana, kłopotliwa i mało przystępna oraz, że czas niezbędny do uzyskania certyfikatu może być zbyt długi; brak zewnętrznego wsparcia. 30

31 Największy błąd popełniasz wtedy, gdy nie robisz nic, tłumacząc się, że możesz tylko trochę. Rób to, co możesz 31 Dziękuję za uwagę Marzena Hajduk-Stelmachowicz Sidney Smith

i Środowisko Priorytet IV

i Środowisko Priorytet IV Priorytet IV Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska Marzena Słupeczańska Dyrektor Departamentu Przedsięwzięć Strukturalnych NFOŚiGW ŁĄCZNA ALOKACJA ŚRODKÓW Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa: maksymalnie 50% Średnie przedsiębiorstwa: maksymalnie 40% Duże przedsiębiorstwa: maksymalnie 30%

Mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa: maksymalnie 50% Średnie przedsiębiorstwa: maksymalnie 40% Duże przedsiębiorstwa: maksymalnie 30% FUNDUSZE UNIJNE DLA PRZEDSIĘBIORSTW Firma Complex IT oferuje profesjonalne doradztwo w zakresie wyboru odpowiedniego konkursu, przygotowaniu projektów a także oferuje wsparcie przez cały okres przygotowania,

Bardziej szczegółowo

Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł

Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł Urszula Zając p.o. Dyrektora Departamentu Przedsięwzięć Przemyslowych Forum Energia Efekt Środowisko Zabrze, 6 maja 2013 r. Agenda

Bardziej szczegółowo

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Katowice, maj 2014 roku Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP STACJONARNY I SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży /

Bardziej szczegółowo

Czysta Turystyka. - nowe wyzwania i możliwości dla branży hotelarskiej

Czysta Turystyka. - nowe wyzwania i możliwości dla branży hotelarskiej - nowe wyzwania i możliwości dla branży hotelarskiej Aleksandra Pacułt Fundacja Partnerstwo dla Środowiska Seminarium Eko-Hotel Gdańsk, 17.06.10 1. Fundacja Partnerstwo dla Środowiska. 2. Certyfikat Czysta

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty środowiskowe

Certyfikaty środowiskowe Certyfikaty środowiskowe jako praktyczna realizacja zasad zrównoważonego rozwoju Gdynia, 23.05.2013 Agenda 1. O Fundacji Partnerstwo dla Środowiska 2. Program Czysty Biznes 3. Zielone Biuro 4. Przyjazny

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska

Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Efekty wdrożenia systemu EMAS w Ministerstwie Środowiska Monika Dziadkowiec Dyrektor Generalna Warszawa, 5.07.2012 r. Ministerstwo Środowiska, poprzez współtworzenie polityki państwa, troszczy się o środowisko

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjni dzięki Certyfikatom Ekologicznym

Konkurencyjni dzięki Certyfikatom Ekologicznym Konkurencyjni dzięki Certyfikatom Ekologicznym PL0350: Aktywna Edukacja Ekologiczna na Zielonych Szlakach Greenways Styczeń 2009 Marzec 2011 Wsparcie udzielone przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Instrumenty finansowania w zakresie efektywności energetycznej w programach WFOŚiGW we Wrocławiu Aleksander Marek Skorupa Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Centralny element

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Ewelina Kaatz-Drzeżdżon Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku marzec 2015 Nowy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie Tomasz Poskrobko Etapy rozwoju modelu ochrony środowiska w przedsiębiorstwie strategia czystszej produkcji strategia zarządzania obciążeniem strategia zarządzania

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych

Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych Środki zarządzania środowiskowego w świetle EMAS na wybranych przykładach wykorzystanie systemu zamówień publicznych Maciej Krzyczkowski Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Generalna Dyrekcja Ochrony

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM Co jest istotą systemu zarządzania środowiskowego wg normy ISO 14001? System zarządzania środowiskowego stanowi część systemu zarządzania organizacji. Istota SZŚ wg normy ISO 14001

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Fundusze strukturalne i przedakcesyjne dla MŚP

Fundusze strukturalne i przedakcesyjne dla MŚP Fundusze strukturalne i przedakcesyjne dla MŚP Michał Janas Centrum Wspierania Biznesu w Rzeszowie www.spp.org.pl Plan 1) PHARE 2002 2) 3) Phare 2002 Program Rozwoju Przedsiębiorstw Usługi doradcze w następuj

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozyskania pomocy finansowej ze środków publicznych na inwestycje prowadzące do uzyskania pozwolenia zintegrowanego

Możliwości pozyskania pomocy finansowej ze środków publicznych na inwestycje prowadzące do uzyskania pozwolenia zintegrowanego Możliwości pozyskania pomocy finansowej ze środków publicznych na inwestycje prowadzące do uzyskania pozwolenia zintegrowanego Środowiska i Gospodarki Wodnej Fundusze strukturalne UE w Polsce Sektorowe

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w 3 zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży) oraz z ich istotnością (obligatoryjne

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP INTERNETOWY/SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży / sprzedaż

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE I WDRAŻANIE PRZEDSIĘWZIĘĆ OCHRONY ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM

FINANSOWANIE I WDRAŻANIE PRZEDSIĘWZIĘĆ OCHRONY ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM FINANSOWANIE I WDRAŻANIE PRZEDSIĘWZIĘĆ OCHRONY ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM Danuta Grodzicka-Kozak Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku Główne obszary finansowania

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI

PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. PRAKTYCZNE ASPEKTY WDRAŻANIA BAT W SEKTORZE PRODUKCJI

Bardziej szczegółowo

Eko-innowacje oraz technologie środowiskowe. Konferencja Inaugurująca projekt POWER w Małopolsce Kraków, 4 marca 2009 r.

Eko-innowacje oraz technologie środowiskowe. Konferencja Inaugurująca projekt POWER w Małopolsce Kraków, 4 marca 2009 r. Eko-innowacje oraz technologie środowiskowe Cel projektu Promocja rozwoju oraz wyboru technologii, które w małym zakresie obciąŝająśrodowisko naturalne w regionach partnerskich Technologie środowiskowe

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka

TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje. PRELEGENT: Bogdan Kępka TYTUŁ PREZENTACJI: Budowanie marki przedsiębiorstwa poprzez ekoinnowacje PRELEGENT: Bogdan Kępka Definicja ekoinnowacji Według Ziółkowskiego - innowacje ekologiczne to innowacje złożone z nowych procesów,

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach Katowice, 23 listopada 2015 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach działa od 1993 roku jako instrument regionalnej

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko - moŝliwości dla przedsiębiorców Turawa, 19 września 2009r. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 największy w historii Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Zarządzanie planem gospodarki odpadami Warunkiem realizacji planu gospodarki odpadami jest ustalenie systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu Poznań, 28 maja 2013 r. Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW 1 Marek Zieliński Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność?

Krajowy system ekozarządzania i audytu. EMAS potrzeba czy konieczność? Krajowy system ekozarządzania i audytu EMAS potrzeba czy konieczność? Agnieszka Zdanowska Departament Informacji o Środowisku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska 25 listopada 2010 r., Poznań Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji w gospodarce odpadami na poziomie regionalnym

Finansowanie inwestycji w gospodarce odpadami na poziomie regionalnym Finansowanie inwestycji w gospodarce odpadami na poziomie regionalnym Hanna Grunt Prezes Zarządu WFOŚiGW 1 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest instytucją, powołaną na mocy ustawy

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Tomasz Sokół Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 1 na lata 2014-2020 2 Środki na wsparcie przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA W TRAKCJA PRKiI S.A. Warszawa, maj 2015 SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od 1999 roku Trakcja PRKiI S.A. mając na uwadze satysfakcję Klienta i

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią. Norma ISO 50001:2011, korzyści wynikające z wdroŝenia systemu. Jacek Walski PREDA Szczecin,28.03.2014 r.

Zarządzanie energią. Norma ISO 50001:2011, korzyści wynikające z wdroŝenia systemu. Jacek Walski PREDA Szczecin,28.03.2014 r. Zarządzanie energią. Norma ISO 50001:2011, korzyści wynikające z wdroŝenia systemu Jacek Walski PREDA Szczecin,28.03.2014 r. Zarządzanie energią. Gospodarka energetyczna polegająca na niekontrolowanej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Nr 39/2013 Komitetu Monitorującego RPO WK-P z dnia 29 lipca 2013 r.

Załącznik do uchwały Nr 39/2013 Komitetu Monitorującego RPO WK-P z dnia 29 lipca 2013 r. Działanie 5.3. Wspieranie przedsiębiorstw w zakresie dostosowania do wymogów ochrony środowiska Nr Kryterium Opis kryterium Sposób oceny A. Kryteria formalne A.1 Poprawność złożenia wniosku Wniosek złożono

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych

XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych XII Targi Energii Jachranka 2015 Nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej i jej wpływ na odbiorców przemysłowych Jachranka, 24 września 2015 roku mgr inż. Katarzyna Zaparty Makówka Menadżer ds.

Bardziej szczegółowo

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl Green Controlling and Finance - innowacyjny program studiów podyplomowych Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

marcu br., a drugi w IV kwartale

marcu br., a drugi w IV kwartale PARP wspiera społeczną odpowiedzialność biznesu Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości realizuje projekt Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) finansowany

Bardziej szczegółowo

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY?

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? JAKI JEST CEL REWIZJI 2015? W czasach nieustannych wyzwań natury gospodarczej, technologicznej i środowiskowej, firmy muszą stale

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek

CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek CSR szansą rozwoju Polskiej Korporacji Recyklingu (PKR) Witold Chemperek Wiceprezes Zarządu Polska Korporacja Recyklingu Sp. z o.o. jest wiodącym w regionie Zakładem Przetwarzania Zużytego Sprzętu Elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD WSTĘPNY ( ŚRODOWISKOWY ) SZKOŁY DLA EKOROZWOJU

PRZEGLĄD WSTĘPNY ( ŚRODOWISKOWY ) SZKOŁY DLA EKOROZWOJU PRZEGLĄD WSTĘPNY ( ŚRODOWISKOWY ) SZKOŁY DLA EKOROZWOJU SZKOŁA: Miejscowość: Data: Autor: Fundacja Partnerstwo dla Środowiska ul. Św. Krzyża 5/6, 31 028 Kraków Tel./fax.: (012) 430 24 43, e mail: biuro@epce.org.pl

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Michał Kołodziejski Zespół Instytucjonalnego Systemu Wsparcia PARP Sieć współpracujących ze sobą ośrodków

Bardziej szczegółowo

Efektywnośd ekologiczna małych i mikroprzedsiębiorstw w Krakowie

Efektywnośd ekologiczna małych i mikroprzedsiębiorstw w Krakowie Efektywnośd ekologiczna małych i mikroprzedsiębiorstw w Krakowie Wsparcie udzielone przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Auditor wewnętrzny Systemu Zarządzania Środowiskowego 26 27.11.2012 Szczecin SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO 1 Co to jest System Zarządzania Środowiskowego (SZŚ)? 2 Zarządzanie: - sposób realizacji

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Katowice, 30 marca 2015 r.

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Katowice, 30 marca 2015 r. Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 30 marca 2015 r. Rozkład alokacji RPO WSL 2014-2020 1 107,8 mln EUR (ZIT/RIT)

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych mgr inż. Krzysztof Szczotka www.agh.e du.pl BUDOWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekologiczny znaczy trendy Czy opłaca się być eko? Paweł Bartoszczuk Akademia Ekonomiczna w Katowicach 8 marca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Organizacje ekologiczne wobec Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020

Organizacje ekologiczne wobec Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020 Organizacje ekologiczne wobec Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego na lata 2014-2020 Krzysztof Smolnicki / Fundacja EkoRozwoju (PZS) Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie ekologiczne produktów i opakowań wybrane ekoznaki

Oznakowanie ekologiczne produktów i opakowań wybrane ekoznaki Oznakowanie ekologiczne produktów i opakowań wybrane ekoznaki Opracowanie z cyklu "Popularyzacja wiedzy" Małgorzata Szymańska-Brałkowska Małgorzata Z. Wiśniewska Ewa Malinowska Wydawca: Zakład Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014 2020

Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014 2020 Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014 2020 Oś Priorytetowa 1. Działanie 1.5. Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw Oś priorytetowa 3. Działanie 3.1 Wytwarzanie i dystrybucja energii

Bardziej szczegółowo

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Główne cele to: konsekwentne zmniejszanie energochłonności

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce Wojciech Stawiany Doradca Zespół Strategii

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Priorytety PEP 2030 Poprawa efektywności energetycznej Wzrost bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe kryteria formalne

Dodatkowe kryteria formalne Załącznik do Uchwały nr 40/2015 Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014 2020 z dnia 19 października 2015 r. w sprawie przyjęcia sektorowych kryteriów wyboru projektów

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Janusz Bronisław Berdowski EUROPEJSKA UCZELNIA INFORMATYCZNO-EKONOMICZNA W WARSZAWIE ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od jakości nie ma odwrotu, gdyż na rynku globalnym nie walczy się tylko ceną

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Załącznik 2 Numer karty BAS Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Baranów Sandomierski" oraz "Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię

Bardziej szczegółowo

Plany gospodarki niskoemisyjnej

Plany gospodarki niskoemisyjnej Plany gospodarki niskoemisyjnej Beneficjenci: gminy oraz ich grupy (związki, stowarzyszenia, porozumienia) Termin naboru: 02.09.2013 31.10.2013 Budżet konkursu: 10,0 mln PLN Dofinansowanie: dotacja w wysokości

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Warszawa, 23 czerwca 2014 Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Systemy i mechanizmy wsparcia efektywności energetycznej Małgorzata Kijowska Departament Ochrony Klimatu Warszawa, dnia 29 września 2011 r. Plan

Bardziej szczegółowo

POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA

POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA POLITYKA JAKOŚCI I ŚRODOWISKOWA Thermaflex Izolacji Sp. z o. o. zajmuje wiodącą pozycję w Polsce w branży izolacji technicznych ze spienionych poliolefin. Dążymy aby System Zarządzania Jakością i Środowiskiem

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery. ze środków WFOŚiGW w Katowicach

Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery. ze środków WFOŚiGW w Katowicach Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery ze środków WFOŚiGW w Katowicach PROGRAMY OGRANICZENIA EMISJI REALIZOWANE PRZEZ JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Debata Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski. Rola państwa i biznesu

Debata Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski. Rola państwa i biznesu Efektywność energetyczna w polskich przedsiębiorstwach: motywacje, bariery i oczekiwania biznesu Debata Efektywność podstawą bezpieczeństwa energetycznego Polski. Rola państwa i biznesu 10 XI 2010, Centrum

Bardziej szczegółowo

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach IX oś priorytetowa POIiŚ, Działanie 9.3 ANNA PEKAR Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Klimatu NFOŚiGW Poznań, 17 września 2013 r. 2 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo