ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Wpływ linii żeglugowej i wielkości statku na średnią długoterminową prędkość

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Wpływ linii żeglugowej i wielkości statku na średnią długoterminową prędkość"

Transkrypt

1 ISSN ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA EXPLO-SHIP 2006 Tadeusz Szelangiewicz, Katarzyna Żelazny Wpływ linii żeglugowej i wielkości statku na średnią długoterminową prędkość Słowa kluczowe: statystyczne parametry fali i wiatru, dodatkowy opór od fali i wiatru, średnia, długoterminowa prędkość statku W artykule przedstawiono wyniki obliczeń, dokonanych na podstawie metody opisanej w artykule [4], w postaci histogramów słupkowych prezentujących osiągi statków (średnią długoterminową prędkość) w zależności od linii żeglugowej i jego wielkości z uwzględnieniem statystycznych warunków pogodowych występujących na danej linii. A Relation Between an Ocean Route and Ship Size and the Mean Long-Term Ship Speed Key words: statistical data of wave and wind, wave and wind induced resistance, mean long-term ship speed The paper presents results of calculations based on a method discussed in the paper [4]. The results are given as bar charts with performance of ships (mean statistical speed) dependent on an ocean route and the size of a ship. Statistical weather data on a particular ocean route are taken into account. 307

2 Tadeusz Szelangiewicz, Katarzyna Żelazny Wstęp W kontrakcie na budowę statku zapisana jest prędkość kontraktowa, którą musi osiągnąć statek w określonych warunkach, ale na wodzie spokojnej. W rzeczywistych warunkach pogodowych statek będzie osiągał prędkość eksplo-atacyjną, mniejszą od prędkości kontraktowej, której wartość nie jest znana. W tym celu, w obecnie stosowanych algorytmach projektowania napędu statku [4], rzeczywiste warunki eksploatacyjne uwzględniane są w postaci dodatku żeglugowego (niepowiązany ze statystycznymi parametrami wiatru i falowania występującymi na danej linii). Zaprezentowane wyniki obliczeń pokazują, jaką średnią, długoterminową prędkość eksploatacyjną może osiągnąć statek lub jakie jest prawdopodobieństwo utrzymania zadanej prędkości eksploatacyjnej na określonej linii żeglugowej dla przyjętego, w procesie projektowania napędu statku, dodatku żeglugowego. Prędkość eksploatacyjna statku na danej linii żeglugowej W celu uzyskania prognozy długoterminowej dla rozpatrywanej trasy żeglugowej i określenia średniej statystycznej prędkości eksploatacyjnej potrzebna jest znajomość chwilowych wartości prędkości eksploatacyjnych statku dla danych warunków eksploatacyjnych, a także statystyki częstości ich wystąpienia. Statek na danej linii żeglugowej będzie płynął z określonym kursem i prędkością, wynikającą z aktualnego oporu. Ponieważ na statek będą oddziaływały fale (także wiatr i prąd morski) o różnych parametrach, to i dodatkowy opór statku będzie się zmieniał. Postępując zgodnie z metodyką opisaną w pracy [4, 5] i według algorytmów przedstawionych na rysunkach 1 i 2 można określić, dla wszystkich parametrów pogodowych występujących na linii żeglugowej w długim okresie czasu, wartości dodatkowego oporu i prędkości, jakie statek w tych warunkach może osiągnąć. Ponieważ poszczególne parametry pogodowe jak i parametry ruchu statku występują z określonym prawdopodobieństwem, to i wartości dodatkowego oporu oraz prędkości będą występowały też z określonym prawdopodobieństwem. Ostatecznie częstość wystąpienia danych warunków eksploatacyjnych podczas żeglugi statku po sfalowanej wodzie na zadanej trasie będzie iloczynem odpowiednich prawdopodobieństw cząstkowych [4, 5]. Parametry statków, dla których wykonano obliczenia Obliczenia średniego dodatkowego oporu i średniej, długoterminowej prędkości eksploatacyjnej wykonano dla kilku typów statków i różnych wielkości 308

3 Wpływ linii żeglugowej i wielkości statku na średnią długoterminową prędkość tych statków. Podstawowe parametry statków, dla których wykonano obliczenia przedstawiono w tabeli 1. V Obliczanie oporu statku na wodzie spokojnej bez dryfu R(V) V C, γ C Wczytanie parametrów prądu morskiego V A, γ A V, ψ Obliczanie sił i momentu oddziaływania wiatru X A, Y A, M A V, ψ Obliczanie sił i momentu oddziaływania fali X W, Y W, M W N V C = 0? T (brak prądu morskiego) Obliczanie względnego kierunku prądu Rozwiązanie układu równań momentów i sił bocznych M A + M W + M R + M CVz = 0 Y A + Y W + Y R + R CVy = 0 Wyniki: wychylenie steru δ R, względne prędkości statku V Rx, V Ry Rozwiązanie układu równań momentów i sił bocznych M A +M W +M R +M C = 0 Y A +Y W +Y R +R y = 0 Wyniki: wychylenie steru δ R,, składowe prędkości statku V x, V y Obliczanie kąta dryfu β Obliczanie składowych prędkości statku V x, V y i kąta dryfu β Obliczanie R Cx oporu statku na wodzie z dryfem β (R = R Cx ) Obliczanie R CVx oporu statku na wodzie z prądem i z dryfem β RV (R = R CVx ) Obliczanie dodatkowego oporu R = X A +X W +X R Obliczanie całkowitego oporu R C = R+ R 309

4 Tadeusz Szelangiewicz, Katarzyna Żelazny Rys. 1. Algorytm obliczania całkowitego oporu statku Fig. 1. The algorithm for calculation of total ship resistance Założenie: utrzymać zadaną prędkość V V, ψ, H S, T 1, µ, V A, γ A, V C, γ C Obliczanie całkowitego oporu statku Poszukiwanie punktu pracy w polu pracy ciągłej dla V obliczyć n Obliczanie właściwości morskich T czy rozw. w polu pracy ciągłej? N przekroczone kryteria? T Redukcja prędkości poszukiwanie bezpiecznej prędkości V bezp Poszukiwanie punktu pracy na granicy pola pracy ciągłej rozwiązanie układu równań obliczanie V i n N Obliczanie oporu całkowitego czy znaleziono rozwiązanie? N T czy znaleziono rozwiązanie? T czy V bezp > V min? N N Przypadki odrzucone T Obliczanie dodatkowego oporu dla zredukowanej prędkości Wyniki: wartości chwilowe V i R 310

5 Wpływ linii żeglugowej i wielkości statku na średnią długoterminową prędkość Rys. 2. Algorytm obliczania chwilowej prędkości statku Fig. 2. The algorithm for calculation of instantaneous ship speed Ozn. L [m] B [m] T [m] [m 3 ] V K [m/s] DP [m] P [m] N n [kw] nn [1/s] R [kn] k ż [%] Kontenerowiec K1 140,14 22,30 8, ,44 5,2 3, ,33 461,3 Parametry statków Ship parameters Kontenerowiec K2 Kontenerowiec K3 171,94 210,20 25,30 32,24 9,85 10, ,62 10,80 6, 7,42 5,8 6, ,82 1,72 858,8 1477,5 Masowiec M1 138,0 23,0 8, , 5,0 4, ,85 405,9 Masowiec M2 185,0 25,3 10, ,72 5,8 3, ,03 600,4 Masowiec M3 175,6 32,2 12, ,2 6,2 5, ,64 65,6 Tabela 1 Masowiec M4 240,0 32,2 11, ,28 6,5 4, ,93 947,6 311

6 Tadeusz Szelangiewicz, Katarzyna Żelazny Dane Statek Długość między pionami Szerokość Zanurzenie Wyporność dla T Prędkość kontraktowa Średnica śruby napędowej Skok śruby Nominalna moc silnika napędowego Obroty nominalne silnika napędowego Opór statku na wodzie spokojnej dla T i V K Dodatek żeglugowy przyjęty w projekcie napędu statku Linie żeglugowe Morza i oceany, przez które przebiegają linie żeglugowe, dzielone są na akweny o określonych wartościach średnich statystycznych parametrów falowania lub wiatrów. Do opisu przebiegu tras i warunków pogodowych na nich panujących skorzystano z danych zawartych w atlasach Hogbena [1, 2]. Do obliczenia dodatkowego oporu oraz średniej, długoterminowej prędkości eksploatacyjnej statku przyjęto linie żeglugowe wymienione w tabeli 2 (obliczenia były wykonane zawsze dla rejsu statku w jedną i drugą stronę). Wykaz linii żeglugowych, wykorzystanych do obliczeń prędkości eksploatacyjnej statku A list of ocean routes used in calculations of ship s service speed Nr 1 Ameryka Płd. Europa Zach. 2 USA Wsch. Europa Zach. Nazwa 3 USA Wsch. Zatoka Meksykańska Europa Zach. 4 USA Wsch. Morze Śródziemne Europa Zach. 5 Indonezja Japonia 6 Zatoka Perska Japonia 7 Afryka Płn. Europa Zach. 8 Afryka Płn. USA Wsch. 9 Zatoka Perska Afryka Europa Zach. 10 Europa Zach. Morze Śródziemne Zatoka Perska Japonia 11 Europa Zach. Kanał Panamski USA Zach. 12 Europa Zach. Ameryka Łacińska Tabela 2 Wyniki obliczeń Wynikami obliczeń dla każdego statku i dla każdej linii żeglugowej są histogramy słupkowe dla dodatkowego oporu R i prędkości eksploatacyjnej V E, 312

7 Wpływ linii żeglugowej i wielkości statku na średnią długoterminową prędkość jaką może statek uzyskać, przy założeniu, że będzie utrzymywany zadany kurs statku w danych warunkach pogodowych. Otrzymane histogramy zostały także aproksymowane funkcjami rozkładu: dla dodatkowego oporu f( R) i prędkości eksploatacyjnej f(v E ), z podaniem R 2 (udział wariancji wyjaśnionej) [3]. Przykładowe histogramy dla statku K1 zawiera tabela 3. Pod histogramami (tab. 3), dla danego statku i dla danej linii żeglugowej, w odpowiednich tabelkach są następujące informacje: maksymalny i średni statystyczny dodatkowy opór, jaki wystąpił na danej linii żeglugowej dla danego statku, przyrost dodatkowego oporu, zadana prędkość eksploatacyjna, minimalna i średnia statystyczna prędkość, prawdopodobieństwo utrzymania na danej linii żeglugowej zadanej prędkości eksploatacyjnej (przy utrzymaniu zadanego kursu) oraz ilość (podana w %) przypadków, w których ze względu na przekroczenie kryteriów dla właściwości morskich zredukowano prędkość statku. Podano również brak rozwiązań (ilość podana w % przypadków, w których nie uzyskano rozwiązania), wynikający z faktu, że założono, iż będzie utrzymywany zadany kurs. Gdy na statek oddziałuje bardzo wysoka i skośna fala, nie zawsze redukcja samej prędkości jest wystarczająca w takich sytuacjach należałoby również zmienić kurs statku. Wyniki dla kontenerowca K1 płynącego z Ameryki Płd. do Europy Zach. Results for a container ship (K1 type) sailing from South America to Western Europe Tabela 3 Histogram i funkcja rozkładu dodatkowego oporu Histogram i funkcja rozkładu prędkości eksploatacyjnej 0,6 0,4 0,2 0 10,98 y=exp((-0, )+(-0,024341)*x) R 2 =0,986 54,89 98,80 142,72 186,63 230,50 274,45 318,36 1 0,8 0,6 0,4 0,2 0 5,14 y=exp((-64,2556)+(7,60567)*x) R 2 =0,999 5,80 6,46 7,12 7,78 8,44 Opór na wodzie spokojnej dla prędkości V K [kn] R 461,26 Zadana prędkość eksploatacyjna [m/s] V ZE 8,44 Opór dodatkowy max [kn] R max 367,70 Prędkość minimalna [m/s] V min 1,88 Średni opór dodatk. [kn] R 35,77 Średnia prędkość [m/s] V 8,38 Przyrost oporu [%] 7,8 Prawdopodobieństwo V ZE P V 0,90 E Brak rozwiązań [%] 0,11 Redukcja prędkości [%] 0,11 313

8 Tadeusz Szelangiewicz, Katarzyna Żelazny Obliczone histogramy dla wszystkich statków (tab. 1) i dla wszystkich linii żeglugowych (tab. 2) wraz z pozostałymi wynikami zostały zamieszczone w załączniku do pracy [5]. Uzyskane w ten sposób informacje zebrano w postaci wykresów zbiorczych, w celu analizy wpływu typu i wielkości statku na parametry związane z jego prędkością na danej linii żeglugowej. Ponieważ badane statki różnią się między sobą prędkością kontraktową V K, zdefiniowano wskaźnik WP utrzymania zadanej prędkości V ZE w postaci: VE WP = 100% (1) V ZE który umożliwia lepsze porównanie osiągów poszczególnych statków na danej linii żeglugowej. Na rysunkach 1 4 pokazano odpowiednio: prawdopodobieństwo P utrzymania zadanej prędkości eksploatacyjnej VZE, wskaźnik WP (1) V E dla masowców i kontenerowców. Wszystkie obliczenia dla każdego statku zostały wykonane dla stałego zanurzenia i dla stałego stanu powierzchni kadłuba oraz śruby napędowej, co umożliwiło lepsze porównywanie typów i wielkości statków na danej linii żeglugowej. Z porównania tych wykresów widać, że osiągi tych statków na danej linii żeglugowej różnią się między sobą. Jedne statki mają większe prawdopodobieństwo P utrzymania zadanej prędkości eksploatacyjnej V i większy wskaźnik V E WP niż inne. Osiągi wszystkich analizowanych statków, biorąc pod uwagę prawdopodobieństwo, różnią się maksymalnie o 22% na wszystkich trasach. P VE Porównując natomiast między sobą statki danego typu dla tej samej trasy uzyskuje się różnice między ich osiągami rzędu: dla masowców max. 5%, a dla kontenerowców max. 11%. Z przeprowadzonych obliczeń wynika również, że dla danej trasy żeglugowej, w większości przypadków, prawdopodobieństwo utrzymania zadanej prędkości eksploatacyjnej jest większe dla kontenerowców niż dla masowców. W grupie statków typu kontenerowce można zauważyć, że osiągi poprawiają się wraz z wielkością statku, natomiast w grupie masowców nie widać takiej prawidłowości. Można więc zauważyć, że głównym elementem decydującym o parametrach eksploatacyjnych statku (m.in. prędkości) jest przebieg linii żeglugowej, a co za tym idzie warunki pogodowe tam panujące. Natomiast wpływ typu statku oraz jego wielkości na te parametry (opór, prędkość) nie jest tak duży, jak wpływ linii żeglugowej. Wyraźnie jednak widoczne różnice w efektywności statków tego samego typu na danej linii żeglugowej świadczą m.in. o różnej doskonałości zaprojektowanych układów napędowych. Uzyskana chwilowa prędkość eksploatacyjna wynikała również z ilości redukcji prędkości ze względu na przekroczone np. kołysania boczne. Na podstawie wszystkich ZE 314

9 Wpływ linii żeglugowej i wielkości statku na średnią długoterminową prędkość obliczeń wynika, że w przypadku jednego ze statków ilość redukcji prędkości była większa niż dla pozostałych. Tak więc na ostateczną wartość prędkości eksploatacyjnej mają również wpływ właściwości morskie statku. Chcąc określić dokładniej, jaki wpływ ma wielkość statku lub jego typ na jego parametry eksploatacyjne na danej linii żeglugowej, należy przeanalizować znacznie większą liczbę statków (ok. 30 każdego typu). P VE [-] 1,0 0,9 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0,0 1a 1b 2a 2b 3a 3b 4a 4b 5a 5b 6a 6b 7a 7b 8a 8b Linia żeglugowa M1 M2 M3 M4 Rys. 3. Prawdopodobieństwo utrzymania zadanej prędkości eksploatacyjnej dla masowców Fig. 3. Probability of holding of intended operational speed for bulkers V E V ZE [-] 3

10 Tadeusz Szelangiewicz, Katarzyna Żelazny 1,00 0,99 0,98 0,97 0,96 M1 M2 M3 M4 0,95 0,94 0,93 1a 1b 2a 2b 3a 3b 4a 4b 5a 5b 6a 6b 7a 7b 8a 8b Linia żeglugowa Rys. 4. Wskaźnik utrzymania zadanej prędkości eksploatacyjnej dla masowców Fig. 4. Operational speed holding indicator for bulkers 316

11 Wpływ linii żeglugowej i wielkości statku na średnią długoterminową prędkość P VE [-] 1,0 0,9 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0,0 1a 1b 2a 2b 3a 3b 4a 4b 5a 5b 6a 6b 7a 7b 8a 8b Linia żeglugowa K1 K2 K3 Rys. 5. Prawdopodobieństwo utrzymania zadanej prędkości eksploatacyjnej dla kontenerowców Fig. 5. Probability of holding of intended operational speed for containers V E V ZE [-] 1,00 0,99 0,98 0,97 0,96 K1 K2 K3 0,95 0,94 0,93 1a 1b 2a 2b 3a 3b 4a 4b 5a 5b 6a 6b 7a 7b 8a 8b Linia żeglugowa Rys. 6. Wskaźnik utrzymania zadanej prędkości eksploatacyjnej dla kontenerowców Fig. 6. Operational speed holding indicator for containers 317

12 Tadeusz Szelangiewicz, Katarzyna Żelazny Podsumowanie Program komputerowy, który został opracowany na podstawie metody opisanej w pracach [4, 5] i wykorzystany do wykonania zaprezentowanych w artykule obliczeń, może być użyty również do badania wielu innych parametrów eksploatacyjnych statku (np. sprawności układu napędowego). Możliwa jest również analiza mająca na celu określenie wielkości dodatku żeglugowego (w zależności od linii żeglugowych) na takim poziomie, który będzie gwarantował utrzymanie w długim okresie zadanej prędkości eksploatacyjnej o założonym prawdopodobieństwie przekroczenia. Literatura 1. Hogben N., Dacunha N.M.C., Olliver G.F., Global Wave Statistics, BMT, Hogben N., Lumb F.E., Ocean Wave Statistics, National Physical Laboratory, London, Jóźwiak J., Podgórski J., Statystyka od podstaw, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa Szelangiewicz T., Żelazny K., Obliczenie oporu i prędkości statku w ramach prognozy długoterminowej, Międzynarodowa Konferencja Naukowo-Techniczna EXPLO-SHIP 2006, Szczecin-Kopenhaga, maj Żelazny K., Numeryczne prognozowanie średniej długoterminowej prędkości eksploatacyjnej statku transportowego, praca doktorska WTM PS, Recenzent prof. dr hab. inż. Bernard Wiśniewski Adresy Autorów prof. dr hab. inż. Tadeusz Szelangiewicz dr inż. Katarzyna Żelazny Politechnika Szczecińska Szczecin, al. Piastów 41 Wpłynęło do redakcji w lutym 2006 r. 318

WYBRANE WARIANTY PLANOWANIA PODRÓŻY STATKU W ŻEGLUDZE OCEANICZNEJ

WYBRANE WARIANTY PLANOWANIA PODRÓŻY STATKU W ŻEGLUDZE OCEANICZNEJ Mirosław Jurdziński Akademia Morska w Gdyni WYBRANE WARIANTY PLANOWANIA PODRÓŻY STATKU W ŻEGLUDZE OCEANICZNEJ W pracy przedstawiono wybrane, praktyczne warianty planowania nawigacji morskiej w żegludze

Bardziej szczegółowo

OCENA STATECZNOŚ CI DYNAMICZNEJ OKRĘ TU NA PODSTAWIE WYMAGAŃ PRZEPISÓW POLSKIEGO REJESTRU STATKÓW

OCENA STATECZNOŚ CI DYNAMICZNEJ OKRĘ TU NA PODSTAWIE WYMAGAŃ PRZEPISÓW POLSKIEGO REJESTRU STATKÓW ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LI NR 4 (183) 2010 Adam Pawlę dzio Akademia Marynarki Wojennej OCENA STATECZNOŚ CI DYNAMICZNEJ OKRĘ TU NA PODSTAWIE WYMAGAŃ PRZEPISÓW POLSKIEGO REJESTRU

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE

ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE ISSN 29-269 ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE EXPLO-SHIP 4 Lech Kasyk Rozkład prawdopodobieństwa czasu oczekiwania na zgłoszenie statku na torze wodnym Szczecin Świnoujście Słowa

Bardziej szczegółowo

ICE OPTIMIST DN 60 MONOTYP XV

ICE OPTIMIST DN 60 MONOTYP XV dr inż. Witold ki PROGOZY PRĘDKOŚI DA ŚIZGÓW ODOWYH IE OPTIMIST D 60 MOOTYP XV Prognozy prędkości zostały opracowane we wrześniu 014 r. za pomocą programu autorskiego, na potrzeby szkoleniowe w żeglarstwie

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa

Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa MECHANIK 7/2014 Mgr inż. Marta DROSIŃSKA Politechnika Gdańska, Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH SIŁOWNI TURBINOWEJ Z REAKTOREM WYSOKOTEMPERATUROWYM W ZMIENNYCH

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

Parametryczne metody modelowania właściwości morskich statku. Tomasz Cepowski

Parametryczne metody modelowania właściwości morskich statku. Tomasz Cepowski Parametryczne metody modelowania właściwości morskich statku Tomasz Cepowski Szczecin, 010 1 Tomasz Cepowski Parametryczne metody modelowania właściwości morskich statku Streszczenie: W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2 InŜynieria Rolnicza 14/2005 Michał Cupiał, Maciej Kuboń Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY

Bardziej szczegółowo

Marzec Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa St. inż. I stopnia, sem. IV, Oceanotechnika, ZiMwGM

Marzec Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa St. inż. I stopnia, sem. IV, Oceanotechnika, ZiMwGM Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa St. inż. I stopnia, sem. IV, Oceanotechnika, ZiMwGM Podstawy automatyzacji okrętu 1 WPROWADZENIE M. H. Ghaemi Marzec 2016 Podstawy automatyzacji

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe Elektrownie wiatrowe MMB Drives Zbigniew Krzemiński, Prezes Zarządu Elektrownie wiatrowe produkowane przez MMB Drives zostały tak zaprojektowane, aby osiągać wysoki poziom produkcji energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 1(92)/2013 Piotr Szczęsny 1, Konrad Suprowicz 2 OCENA ROZWOJU SILNIKÓW SPALINOWYCH W OPARCIU O ANALIZĘ WSKAŹNIKÓW PORÓWNAWCZYCH 1. Wprowadzenie Konstrukcje silników spalinowych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ROZKŁADU POLA MAGNETYCZNEGO W KADŁUBIE OKRĘTU Z CEWKAMI UKŁADU DEMAGNETYZACYJNEGO

ANALIZA ROZKŁADU POLA MAGNETYCZNEGO W KADŁUBIE OKRĘTU Z CEWKAMI UKŁADU DEMAGNETYZACYJNEGO POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 81 Electrical Engineering 2015 Mirosław WOŁOSZYN* Kazimierz JAKUBIUK* Mateusz FLIS* ANALIZA ROZKŁADU POLA MAGNETYCZNEGO W KADŁUBIE OKRĘTU Z CEWKAMI

Bardziej szczegółowo

Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie. Ćwiczenie 1 Dobór mikrosilnika prądu stałego z przekładnią do pracy w warunkach ustalonych

Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie. Ćwiczenie 1 Dobór mikrosilnika prądu stałego z przekładnią do pracy w warunkach ustalonych Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie Dobór mikrosilnika prądu stałego z przekładnią do pracy w warunkach ustalonych Miniaturowy siłownik liniowy (Oleksiuk, Nitu 1999) Śrubowy mechanizm zamiany

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA 2010 Publikacje P (Przepisowe) wydawane przez Polski Rejestr Statków są uzupełnieniem lub rozszerzeniem Przepisów i stanowią

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI

OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 OPTYMALIZACJA STEROWANIA MIKROKLIMATEM W PIECZARKARNI Leonard Woroncow, Ewa Wachowicz Katedra Automatyki, Politechnika Koszalińska Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

1. Połączenia spawane

1. Połączenia spawane 1. Połączenia spawane Przykład 1a. Sprawdzić nośność spawanego połączenia pachwinowego zakładając osiową pracę spoiny. Rysunek 1. Przykład zakładkowego połączenia pachwinowego Dane: geometria połączenia

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903 ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903 Piotr FOLĘGA 1 DOBÓR ZĘBATYCH PRZEKŁADNI FALOWYCH Streszczenie. Różnorodność typów oraz rozmiarów obecnie produkowanych zębatych

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE SILNIKÓW RELUKTANCYJNYCH PRZEŁĄCZALNYCH PRZEZNACZONYCH DO NAPĘDU WYSOKOOBROTOWEGO

BADANIA SYMULACYJNE SILNIKÓW RELUKTANCYJNYCH PRZEŁĄCZALNYCH PRZEZNACZONYCH DO NAPĘDU WYSOKOOBROTOWEGO Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 66 Politechniki Wrocławskiej Nr 66 Studia i Materiały Nr 32 2012 Piotr BOGUSZ*, Mariusz KORKOSZ*, Jan PROKOP* napędy wysokoobrotowe,

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007

ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007 ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007 WYDZIAŁ INŻYNIERYJNO-EKONOMICZNY TRANSPORTU Anna Białas Motyl Przewozy ładunków transportem śródlądowym i praca przewozowa w krajach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych

Spis treści. Wykaz ważniejszych oznaczeń. Przedmowa 15. Wprowadzenie Ruch falowy w ośrodku płynnym Pola akustyczne źródeł rzeczywistych Spis treści Wykaz ważniejszych oznaczeń u Przedmowa 15 Wprowadzenie 17 1. Ruch falowy w ośrodku płynnym 23 1.1. Dźwięk jako drgania ośrodka sprężystego 1.2. Fale i liczba falowa 1.3. Przestrzeń liczb falowych

Bardziej szczegółowo

OCENA WŁAŚCIWOŚCI EKSPLOATACYJNYCH DOŁADOWANYCH SILNIKÓW ROLNICZYCH

OCENA WŁAŚCIWOŚCI EKSPLOATACYJNYCH DOŁADOWANYCH SILNIKÓW ROLNICZYCH MOTROL, 2008, 10, 96 101 OCENA WŁAŚCIWOŚCI EKSPLOATACYJNYCH DOŁADOWANYCH SILNIKÓW ROLNICZYCH Janusz Mysłowski, Jaromir Mysłowski Katedra Eksploatacji Pojazdów Samochodowych Politechniki Szczecińskiej 70-310

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym

Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym Wiesława MALSKA Politechnika Rzeszowska, Polska Anna KOZIOROWSKA Uniwersytet Rzeszowski, Polska Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym Wstęp Wnioskowanie statystyczne

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa St. inż. I stopnia, sem. IV, Transport. Luty 2015. Automatyzacja statku 1.

Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa St. inż. I stopnia, sem. IV, Transport. Luty 2015. Automatyzacja statku 1. Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa St. inż. I stopnia, sem. IV, Transport Automatyzacja statku 1 WPROWADZENIE M. H. Ghaemi Luty 2015 Automatyzacja statku 1. Wprowadzenie 1 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Wpływ wybranych czynników na inwestycje w energetyce wiatrowej

Wpływ wybranych czynników na inwestycje w energetyce wiatrowej Wpływ wybranych czynników na inwestycje w energetyce wiatrowej Autor: Katarzyna Stanisz ( Czysta Energia listopada 2007) Elektroenergetyka wiatrowa swój dynamiczny rozwój na świecie zawdzięcza polityce

Bardziej szczegółowo

Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych. Marcin Przywarty

Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych. Marcin Przywarty Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych Marcin Przywarty Szczecin, 2010 1 Marcin Przywarty Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych W związku

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE WŁASNOŚCI TRAKCYJNO- -RUCHOWYCH LOKOMOTYW EU07 i ET22 ZE SKŁADEM TOWAROWYM

PORÓWNANIE WŁASNOŚCI TRAKCYJNO- -RUCHOWYCH LOKOMOTYW EU07 i ET22 ZE SKŁADEM TOWAROWYM 2-2009 PROBLEMY EKSPLOATACJI 121 Jerzy KWAŚNIKOWSKI, Grzegorz GRAMZA Politechnika Poznańska PORÓWNANIE WŁASNOŚCI TRAKCYJNO- -RUCHOWYCH LOKOMOTYW EU07 i ET22 ZE SKŁADEM TOWAROWYM Słowa kluczowe Kolejowe

Bardziej szczegółowo

Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie. Ćwiczenie 3 Dobór silnika skokowego do pracy w obszarze rozruchowym

Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie. Ćwiczenie 3 Dobór silnika skokowego do pracy w obszarze rozruchowym Napędy urządzeń mechatronicznych - projektowanie Dobór silnika skokowego do pracy w obszarze rozruchowym Precyzyjne pozycjonowanie (Velmix 2007) Temat ćwiczenia - stolik urządzenia technologicznego (Szykiedans,

Bardziej szczegółowo

Dobór silnika serwonapędu. (silnik krokowy)

Dobór silnika serwonapędu. (silnik krokowy) Dobór silnika serwonapędu (silnik krokowy) Dane wejściowe napędu: Masa całkowita stolika i przedmiotu obrabianego: m = 40 kg Współczynnik tarcia prowadnic = 0.05 Współczynnik sprawności przekładni śrubowo

Bardziej szczegółowo

Generacja źródeł wiatrowych cz.2

Generacja źródeł wiatrowych cz.2 Generacja źródeł wiatrowych cz.2 Autor: Adam Klepacki, ENERGOPROJEKT -KATOWICE S.A. Średnioroczne prawdopodobieństwa wystąpienia poszczególnych obciążeń źródeł wiatrowych w Niemczech dla siedmiu lat kształtują

Bardziej szczegółowo

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07. Przedmiot statystyki Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Wykład-26.02.07 Statystyka dzieli się na trzy części: Przedmiot statystyki -zbieranie danych; -opracowanie i kondensacja danych (analiza danych);

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Krzywe mocy i momentu: a) w obcowzbudnym silniku prądu stałego, b) w odwzbudzanym silniku synchronicznym z magnesem trwałym

Rys. 1. Krzywe mocy i momentu: a) w obcowzbudnym silniku prądu stałego, b) w odwzbudzanym silniku synchronicznym z magnesem trwałym Tytuł projektu : Nowatorskie rozwiązanie napędu pojazdu elektrycznego z dwustrefowym silnikiem BLDC Umowa Nr NR01 0059 10 /2011 Czas realizacji : 2011-2013 Idea napędu z silnikami BLDC z przełączalną liczbą

Bardziej szczegółowo

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych.

Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. Przedmiot statystyki. Graficzne przedstawienie danych. dr Mariusz Grządziel 23 lutego 2009 Przedmiot statystyki Statystyka dzieli się na trzy części: -zbieranie danych; -opracowanie i kondensacja danych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie projektowania badaniami modelowymi na przykładzie projektu VIDAR. Przygotował: Tomasz Płotka - StoGda

Wsparcie projektowania badaniami modelowymi na przykładzie projektu VIDAR. Przygotował: Tomasz Płotka - StoGda Wsparcie projektowania badaniami modelowymi na przykładzie projektu VIDAR Przygotował: Tomasz Płotka - StoGda Patrząc na niedawno wykonywane i bieżące projekty jak również szereg zapytań ofertowych jakie

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Wyniki pomiarów i analiz prędkości jazdy wózka podnośnikowego wysokiego składowania w aspekcie zachowania bezpieczeństwa

Wyniki pomiarów i analiz prędkości jazdy wózka podnośnikowego wysokiego składowania w aspekcie zachowania bezpieczeństwa Antoni Saulewicz 1 Centralny Instytut Ochrony Pracy Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Techniki Bezpieczeństwa Wyniki pomiarów i analiz prędkości jazdy wózka podnośnikowego wysokiego składowania w aspekcie

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE ISSN 733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR (83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA E X P L O - S H I P 0 0 6 Lucjan Gucma Modele probabilistyczne do oceny bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA METODY OKREŚLANIA IZOLACYJNOŚCI CIEPLNEJ OKNA PODWÓJNEGO. 1. Wprowadzenie

PROPOZYCJA METODY OKREŚLANIA IZOLACYJNOŚCI CIEPLNEJ OKNA PODWÓJNEGO. 1. Wprowadzenie Robert GERYŁO 1 Jarosław AWKSIENTJK 2 PROPOZYCJA METOY OKREŚLANIA IZOLACYJNOŚCI CIEPLNEJ OKNA POWÓJNEGO 1. Wprowadzenie W budynkach o bardzo niskim zapotrzebowaniu na ciepło do orzewania powinny być stosowane

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik nawigator morski 314[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik nawigator morski 314[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 13 Strona 2 z 13 Strona 3 z 13 Strona 4 z 13 Strona 5 z 13 Strona 6 z 13 Zdający egzamin w zawodzie technik nawigator morski wykonywali zadanie praktyczne wynikające ze standardu wymagań o treści

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN NR 1 ROBERT KOPERCZAK, ID studenta : k4342

SPRAWDZIAN NR 1 ROBERT KOPERCZAK, ID studenta : k4342 TECHNIKI ANALITYCZNE W BIZNESIE SPRAWDZIAN NR 1 Autor pracy ROBERT KOPERCZAK, ID studenta : k4342 Kraków, 22 Grudnia 2009 2 Spis treści 1 Zadanie 1... 3 1.1 Szereg rozdzielczy wag kobiałek.... 4 1.2 Histogram

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemu krok po kroku

Projektowanie systemu krok po kroku Rozdział jedenast y Projektowanie systemu krok po kroku Projektowanie systemu transakcyjnego jest ciągłym szeregiem wzajemnie powiązanych decyzji, z których każda oferuje pewien zysk i pewien koszt. Twórca

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE 15/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

Event Driven Trading. Badania Numeryczne.

Event Driven Trading. Badania Numeryczne. INIME 21.10.2014 Publikacja makroekonimczna Publikacja makroekonomiczna (w niniejszym opracowaniu, definicja zawężona) - publikacja danych makroekonomicznych przez agencję prasową posiadających następującą

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO

PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO PROCEDURA DOBORU POMP DLA PRZEMYSŁU CUKROWNICZEGO Wskazujemy podstawowe wymagania jakie muszą być spełnione dla prawidłowego doboru pompy, w tym: dobór układu konstrukcyjnego pompy, parametry pompowanego

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE ANALIZY I WIZUALIZACJA Z WYKORZYSTANIEM MAP W STATISTICA

PODSTAWOWE ANALIZY I WIZUALIZACJA Z WYKORZYSTANIEM MAP W STATISTICA PODSTAWOWE ANALIZY I WIZUALIZACJA Z WYKORZYSTANIEM MAP W STATISTICA Krzysztof Suwada, StatSoft Polska Sp. z o.o. Wstęp Wiele różnych analiz dotyczy danych opisujących wielkości charakterystyczne bądź silnie

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE STATYSTYKA WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE ESTYMACJA oszacowanie z pewną dokładnością wartości opisującej rozkład badanej cechy statystycznej. WERYFIKACJA HIPOTEZ sprawdzanie słuszności przypuszczeń dotyczących

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 429 EKONOMICZNE PROBLEMY TURYSTYKI NR 7 2006 RAFAŁ CZYŻYCKI, MARCIN HUNDERT, RAFAŁ KLÓSKA STATYSTYCZNA ANALIZA ZMIAN LICZBY HOTELI W POLSCE W LATACH 1995-2004

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Zawilski, prof. P.Ł.

dr inż. Marek Zawilski, prof. P.Ł. UŻYTKOWANIE I OCHRONA ŚRODOWISKA W STRATEGII ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Ograniczenie emisji zanieczyszczeń z terenów zurbanizowanych do środowiska PROBLEMY OBLICZANIA PRZEPŁYWÓW MAKSYMALNYCH PRAWDOPODOBNYCH

Bardziej szczegółowo

Ile można pozyskać prądu z wiatraka na własnej posesji? Cz. II

Ile można pozyskać prądu z wiatraka na własnej posesji? Cz. II Ile można pozyskać prądu z wiatraka na własnej posesji? Cz. II Autorzy: Michał Mrozowski, Piotr Wlazło - WIATROMETR.PL, Gdynia ("Czysta Energia" - nr 6/2014) Czy w miejscu mojego zamieszkania wiatr wieje

Bardziej szczegółowo

BADANIA PARAMETRÓW RUCHU WYBRANYCH WÓZKÓW WIDŁOWYCH

BADANIA PARAMETRÓW RUCHU WYBRANYCH WÓZKÓW WIDŁOWYCH Piotr Tarkowski 1, Ewa Siemionek 1 BADANIA PARAMETRÓW RUCHU WYBRANYCH WÓZKÓW WIDŁOWYCH Streszczenie. Eksploatacja współczesnych środków transportu bliskiego wymaga oceny energochłonności ruchu. W artykule

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Krzysztof Nalepa, Maciej Neugebauer, Piotr Sołowiej Katedra Elektrotechniki i Energetyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Energetyczna ocena efektywności pracy elektrociepłowni gazowo-parowej z organicznym układem binarnym

Energetyczna ocena efektywności pracy elektrociepłowni gazowo-parowej z organicznym układem binarnym tom XLI(2011), nr 1, 59 64 Władysław Nowak AleksandraBorsukiewicz-Gozdur Roksana Mazurek Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Katedra Techniki Cieplnej

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 41: Busola stycznych

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 41: Busola stycznych Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 41: Busola stycznych Cel ćwiczenia: Wyznaczenie składowej poziomej ziemskiego pola magnetycznego. Literatura [1] Kąkol Z., Fizyka dla inżynierów, OEN Warszawa,

Bardziej szczegółowo

MODEL STANOWISKA DO BADANIA OPTYCZNEJ GŁOWICY ŚLEDZĄCEJ

MODEL STANOWISKA DO BADANIA OPTYCZNEJ GŁOWICY ŚLEDZĄCEJ Mgr inż. Kamil DZIĘGIELEWSKI Wojskowa Akademia Techniczna DOI: 10.17814/mechanik.2015.7.232 MODEL STANOWISKA DO BADANIA OPTYCZNEJ GŁOWICY ŚLEDZĄCEJ Streszczenie: W niniejszym referacie zaprezentowano stanowisko

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR.6. Temat : Wyznaczanie drgań mechanicznych przekładni zębatych podczas badań odbiorczych

ĆWICZENIE NR.6. Temat : Wyznaczanie drgań mechanicznych przekładni zębatych podczas badań odbiorczych ĆWICZENIE NR.6 Temat : Wyznaczanie drgań mechanicznych przekładni zębatych podczas badań odbiorczych 1. Wstęp W nowoczesnych przekładniach zębatych dąży się do uzyskania małych gabarytów w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych

Weryfikacja hipotez statystycznych Weryfikacja hipotez statystycznych Hipoteza Test statystyczny Poziom istotności Testy jednostronne i dwustronne Testowanie równości wariancji test F-Fishera Testowanie równości wartości średnich test t-studenta

Bardziej szczegółowo

Kilka uwag o testowaniu istotności współczynnika korelacji

Kilka uwag o testowaniu istotności współczynnika korelacji 341 Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Piotr Peternek Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Marek Kośny Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Kilka uwag o testowaniu istotności

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE WYBRANYCH SCHEMATÓW RÓŻNICO- WYCH NA PRZYKŁADZIE RÓWNANIA SELECTED DIFFERENTIAL SCHEMES COMPARISON BY MEANS OF THE EQUATION

PORÓWNANIE WYBRANYCH SCHEMATÓW RÓŻNICO- WYCH NA PRZYKŁADZIE RÓWNANIA SELECTED DIFFERENTIAL SCHEMES COMPARISON BY MEANS OF THE EQUATION Mirosław GUZIK Grzegorz KOSZŁKA PORÓWNANIE WYBRANYCH SCHEMATÓW RÓŻNICO- WYCH NA PRZYKŁADZIE RÓWNANIA SELECTED DIFFERENTIAL SCHEMES COMPARISON BY MEANS OF THE EQUATION W artykule przedstawiono niektóre

Bardziej szczegółowo

Zakład Dydaktyki Fizyki UMK

Zakład Dydaktyki Fizyki UMK Toruński poręcznik do fizyki I. Mechanika Materiały dydaktyczne Krysztof Rochowicz Zadania przykładowe Dr Krzysztof Rochowicz Zakład Dydaktyki Fizyki UMK Toruń, czerwiec 2012 1. Samochód jadący z prędkością

Bardziej szczegółowo

7. Estymacja parametrów w modelu normalnym(14.04.2008) Pojęcie losowej próby prostej

7. Estymacja parametrów w modelu normalnym(14.04.2008) Pojęcie losowej próby prostej 7. Estymacja parametrów w modelu normalnym(14.04.2008) Pojęcie losowej próby prostej Definicja 1 n-elementowa losowa próba prosta nazywamy ciag n niezależnych zmiennych losowych o jednakowych rozkładach

Bardziej szczegółowo

UZWOJENIE SYNCHRONICZNEGO SILNIKA LINIOWEGO

UZWOJENIE SYNCHRONICZNEGO SILNIKA LINIOWEGO Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 92/2011 55 Grzegorz Kamiński, Tomasz Wygonowski Politechnika Warszawska UZWOJENIE SYNCHRONICZNEGO SILNIKA LINIOWEGO WINDING OF LINEAR SYNCHRONOUS MOTOR Abstract:

Bardziej szczegółowo

O testach wielowymiarowej normalności opartych na statystyce Shapiro-Wilka

O testach wielowymiarowej normalności opartych na statystyce Shapiro-Wilka O testach wielowymiarowej normalności opartych na statystyce Shapiro-Wilka Katedra Zastosowań Matematyki i Informatyki Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Wisła 2012, 7.12.2012 Plan prezentacji 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie oceny zdrowia finansowego podmiotu do planowania finansowego na. J. Rogowska, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Wykorzystanie oceny zdrowia finansowego podmiotu do planowania finansowego na. J. Rogowska, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wykorzystanie oceny zdrowia finansowego podmiotu do planowania finansowego na przykładzie organizacji pożytku publicznego działającej w charakterze hospicjum. J. Rogowska, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

Asystent termiki oraz wiatru W systemie FPV Pitlab & Zbig

Asystent termiki oraz wiatru W systemie FPV Pitlab & Zbig Asystent termiki oraz wiatru W systemie FPV Pitlab & Zbig Dokument odnosi się do Pitlab&Zbig OSD w wersji 2.40 lub późniejszej Asystent wiatru Funkcjonalność Asystenta Wiatru pozwala na pomiar oraz prezentację

Bardziej szczegółowo

Nr programu : nauczyciel : Jan Żarów

Nr programu : nauczyciel : Jan Żarów Wymagania edukacyjne dla uczniów Technikum Elektrycznego ZS Nr 1 w Olkuszu przedmiotu : Pracownia montażu i konserwacji maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie programu nauczania : TECHNIK ELEKTRYK

Bardziej szczegółowo

Niezawodność i Diagnostyka

Niezawodność i Diagnostyka Katedra Metrologii i Optoelektroniki Wydział Elektroniki Telekomunikacji i Informatyki Politechnika Gdańska Niezawodność i Diagnostyka Ćwiczenie laboratoryjne nr 3 Struktury niezawodnościowe 1. Struktury

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez statystycznych. Wnioskowanie statystyczne

Testowanie hipotez statystycznych. Wnioskowanie statystyczne Testowanie hipotez statystycznych Wnioskowanie statystyczne Hipoteza statystyczna to dowolne przypuszczenie co do rozkładu populacji generalnej (jego postaci funkcyjnej lub wartości parametrów). Hipotezy

Bardziej szczegółowo

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO Wytyczne do audytu wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu

Bardziej szczegółowo

Protokół z wykonania pomiarów hałasu przy linii kolejowej nr 8 na odcinku Okęcie Czachówek.

Protokół z wykonania pomiarów hałasu przy linii kolejowej nr 8 na odcinku Okęcie Czachówek. Protokół z wykonania pomiarów hałasu przy linii kolejowej nr 8 na odcinku Okęcie Czachówek. Zleceniodawca: JACOBS POLSKA Al. Niepodległości 58 02-626 Warszawa Kraków, listopad 2011 1 SPIS TREŚCI 1 WSTĘP...

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE I WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK MOCY UKŁADU NAPĘDOWEGO STATKU WYPORNOŚCIOWEGO ZE ŚRUBĄ O STAŁYM SKOKU

MODELOWANIE I WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK MOCY UKŁADU NAPĘDOWEGO STATKU WYPORNOŚCIOWEGO ZE ŚRUBĄ O STAŁYM SKOKU Rafał Pawletko, Stanisław Polanowski Akademia Morska w Gdyni MODELOWANIE I WYZNACZANIE CHARAKTERYSTYK MOCY UKŁADU NAPĘDOWEGO STATKU WYPORNOŚCIOWEGO ZE ŚRUBĄ O STAŁYM SKOKU W artykule scharakteryzowano

Bardziej szczegółowo

Method of determining energy demand for main propulsion, electric power and boiler capacity for modern cruise liners by means of statistic methods

Method of determining energy demand for main propulsion, electric power and boiler capacity for modern cruise liners by means of statistic methods Scientific Journals Maritime University of Szczecin Zeszyty Naukowe Akademia Morska w Szczecinie 28, 14(86) pp. 9 13 28, 14(86) s. 9 13 Metoda określania zapotrzebowania energii do napędu statku, energii

Bardziej szczegółowo

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne Poniższy przykład ilustruje w jaki sposób można przeprowadzić analizę technicznoekonomiczną zastosowania w budynku jednorodzinnym systemu grzewczego opartego o konwencjonalne źródło ciepła - kocioł gazowy

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez. Hipoteza prosta zawiera jeden element, np. H 0 : θ = 2, hipoteza złożona zawiera więcej niż jeden element, np. H 0 : θ > 4.

Testowanie hipotez. Hipoteza prosta zawiera jeden element, np. H 0 : θ = 2, hipoteza złożona zawiera więcej niż jeden element, np. H 0 : θ > 4. Testowanie hipotez Niech X = (X 1... X n ) będzie próbą losową na przestrzeni X zaś P = {P θ θ Θ} rodziną rozkładów prawdopodobieństwa określonych na przestrzeni próby X. Definicja 1. Hipotezą zerową Θ

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2 Numeryczna symulacja swobodnego spadku ciała w ośrodku lepkim (Instrukcja obsługi interfejsu użytkownika)

Ćwiczenie 2 Numeryczna symulacja swobodnego spadku ciała w ośrodku lepkim (Instrukcja obsługi interfejsu użytkownika) Ćwiczenie 2 Numeryczna symulacja swobodnego spadku ciała w ośrodku lepkim (Instrukcja obsługi interfejsu użytkownika) 1 1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest rozwiązanie równań ruchu ciała (kuli) w ośrodku

Bardziej szczegółowo

Wykład 10 (12.05.08). Testowanie hipotez w rodzinie rozkładów normalnych przypadek nieznanego odchylenia standardowego

Wykład 10 (12.05.08). Testowanie hipotez w rodzinie rozkładów normalnych przypadek nieznanego odchylenia standardowego Wykład 10 (12.05.08). Testowanie hipotez w rodzinie rozkładów normalnych przypadek nieznanego odchylenia standardowego Przykład Cena metra kwadratowego (w tys. zł) z dla 14 losowo wybranych mieszkań w

Bardziej szczegółowo

Outlier to dana (punkt, obiekt, wartośd w zbiorze) znacznie odstająca od reszty. prezentacji punktów odstających jest rysunek poniżej.

Outlier to dana (punkt, obiekt, wartośd w zbiorze) znacznie odstająca od reszty. prezentacji punktów odstających jest rysunek poniżej. Temat: WYKRYWANIE ODCHYLEO W DANYCH Outlier to dana (punkt, obiekt, wartośd w zbiorze) znacznie odstająca od reszty. prezentacji punktów odstających jest rysunek poniżej. Przykładem Box Plot wygodną metodą

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Instalacja chłodzenia wodą słodką cylindrów silnika głównego (opis w tekście)

Rys. 1. Instalacja chłodzenia wodą słodką cylindrów silnika głównego (opis w tekście) Leszek Chybowski Wydział Mechaniczny Politechnika Szczecińska ZASTOSOWANIE DRZEWA USZKODZEŃ DO WYBRANEGO SYSTEMU SIŁOWNI OKRĘTOWEJ 1. Wprowadzenie Stanem systemu technicznego określa się zbiór wartości

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez statystycznych.

Testowanie hipotez statystycznych. Bioinformatyka Wykład 4 Wrocław, 17 października 2011 Temat. Weryfikacja hipotez statystycznych dotyczących wartości oczekiwanej w dwóch populacjach o rozkładach normalnych. Model 3. Porównanie średnich

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Dostawa oprogramowania. Nr sprawy: ZP /15

Dostawa oprogramowania. Nr sprawy: ZP /15 ........ (pieczątka adresowa Oferenta) Zamawiający: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu, ul. Staszica,33-300 Nowy Sącz. Strona: z 5 Arkusz kalkulacyjny określający minimalne parametry techniczne

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ABSORBERA W FUNKCJI TEMPERATURY OTOCZENIA I PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH KOLEKTORA CIECZOWEGO

EFEKTYWNOŚĆ ABSORBERA W FUNKCJI TEMPERATURY OTOCZENIA I PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH KOLEKTORA CIECZOWEGO Inżynieria Rolnicza 9(97)/2007 EFEKTYWNOŚĆ ABSORBERA W FUNKCJI TEMPERATURY OTOCZENIA I PARAMETRÓW EKSPOATACYJNYCH KOEKTORA CIECZOWEGO Hubert atała Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki, Akademii Rolniczej

Bardziej szczegółowo

Mgr inż. Wojciech Chajec Pracownia Kompozytów, CNT Mgr inż. Adam Dziubiński Pracownia Aerodynamiki Numerycznej i Mechaniki Lotu, CNT SMIL

Mgr inż. Wojciech Chajec Pracownia Kompozytów, CNT Mgr inż. Adam Dziubiński Pracownia Aerodynamiki Numerycznej i Mechaniki Lotu, CNT SMIL Mgr inż. Wojciech Chajec Pracownia Kompozytów, CNT Mgr inż. Adam Dziubiński Pracownia Aerodynamiki Numerycznej i Mechaniki Lotu, CNT SMIL We wstępnej analizie przyjęto następujące założenia: Dwuwymiarowość

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Laboratorium z Elektrotechniki z Napędami Elektrycznymi

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Laboratorium z Elektrotechniki z Napędami Elektrycznymi Wydział: EAIiE kierunek: AiR, rok II Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Laboratorium z Elektrotechniki z Napędami Elektrycznymi Grupa laboratoryjna: A Czwartek 13:15 Paweł Górka

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO POMPY WODY ZASILAJĄCEJ DUŻEJ MOCY

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO POMPY WODY ZASILAJĄCEJ DUŻEJ MOCY Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 78/27 99 Tomasz Kubera, PKN Orlen, Płock Zbigniew Szulc, Politechnika Warszawska, Warszawa POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO POMPY WODY ZASILAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

DOBÓR PRĘDKOŚCI BEZPIECZNEJ STATKU DO PRZEWOZU KONTENERÓW IV GENERACJI NA TORZE PODEJŚCIOWYM DO PORTU GDYNIA

DOBÓR PRĘDKOŚCI BEZPIECZNEJ STATKU DO PRZEWOZU KONTENERÓW IV GENERACJI NA TORZE PODEJŚCIOWYM DO PORTU GDYNIA PRACE WYDZIAŁU NAWIGACYJNEGO nr 17 AKADEMIA MORSKA W GDYNII 2005 SHIVANDRA SINGH JANUSZ PAROLCZYK ARKADIUSZ ŁUKASZEWICZ SŁAWOMIR WOŹNICA Jaka katedra DOBÓR PRĘDKOŚCI BEZPIECZNEJ STATKU DO PRZEWOZU KONTENERÓW

Bardziej szczegółowo

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów:

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów: Bugaj Piotr, Chwałek Kamil Temat pracy: ANALIZA GENERATORA SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI Z POMOCĄ PROGRAMU FLUX 2D. Opiekun naukowy: dr hab. inż. Wiesław Jażdżyński, prof. AGH Maszyna synchrocznina

Bardziej szczegółowo

BADANIA MODELOWE KOŁYSAŃ SWOBODNYCH OKRĘTU NA WODZIE SPOKOJNEJ

BADANIA MODELOWE KOŁYSAŃ SWOBODNYCH OKRĘTU NA WODZIE SPOKOJNEJ ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLX NR 3 (178) 2009 Adam Pawlę dzio Akademia Marynarki Wojennej BADANIA MODELOWE KOŁYSAŃ SWOBODNYCH OKRĘTU NA WODZIE SPOKOJNEJ STRESZCZENIE W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

MINIMALIZACJA BŁĘDU STEROWANIA RUCHEM STATKU PO ZADANEJ TRAJEKTORII JAKO EFEKT ZASTOSOWANIA METODY PROJEKTOWANIA REGULATORÓW OPTYMALNYCH

MINIMALIZACJA BŁĘDU STEROWANIA RUCHEM STATKU PO ZADANEJ TRAJEKTORII JAKO EFEKT ZASTOSOWANIA METODY PROJEKTOWANIA REGULATORÓW OPTYMALNYCH POLITECHNIKA SZCZECIŃSKA WYDZIAŁ TECHNIKI MORSKIEJ Mgr inż. Piotr Nikończuk Rozprawa doktorska MINIMALIZACJA BŁĘDU STEROWANIA RUCHEM STATKU PO ZADANEJ TRAJEKTORII JAKO EFEKT ZASTOSOWANIA METODY PROJEKTOWANIA

Bardziej szczegółowo

KOMPENDIUM WIEDZY. Opracowanie: BuildDesk Polska CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW I ŚWIADECTWA ENERGETYCZNE NOWE PRZEPISY.

KOMPENDIUM WIEDZY. Opracowanie: BuildDesk Polska CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW I ŚWIADECTWA ENERGETYCZNE NOWE PRZEPISY. Sprawdzanie warunków cieplno-wilgotnościowych projektowanych przegród budowlanych (wymagania formalne oraz narzędzie: BuildDesk Energy Certificate PRO) Opracowanie: BuildDesk Polska Nowe Warunki Techniczne

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ DOKŁADNOŚCI I POWTARZALNOŚCI ODWZOROWANIA TRAJEKTORII ROBOTA PRZEMYSŁOWEGO FANUC M-16iB

METODYKA BADAŃ DOKŁADNOŚCI I POWTARZALNOŚCI ODWZOROWANIA TRAJEKTORII ROBOTA PRZEMYSŁOWEGO FANUC M-16iB METODYKA BADAŃ DOKŁADNOŚCI I POWTARZALNOŚCI ODWZOROWANIA TRAJEKTORII ROBOTA PRZEMYSŁOWEGO FANUC M-16iB Marcin WIŚNIEWSKI Jan ŻUREK Olaf CISZAK Streszczenie W pracy omówiono szczegółowo metodykę pomiaru

Bardziej szczegółowo

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO

TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO TEMAT: PARAMETRY PRACY I CHARAKTERYSTYKI SILNIKA TŁOKOWEGO Wielkościami liczbowymi charakteryzującymi pracę silnika są parametry pracy silnika do których zalicza się: 1. Średnie ciśnienia obiegu 2. Prędkości

Bardziej szczegółowo

LNG Żeglugowe. Paliwo Przyszłości. Polska Żegluga Morska P.P. (Polsteam), Szczecin, Poland 2013

LNG Żeglugowe. Paliwo Przyszłości. Polska Żegluga Morska P.P. (Polsteam), Szczecin, Poland 2013 LNG Żeglugowe? Paliwo Przyszłości 1.01.2015 wchodzi w życie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego oraz nowe przepisy IMO (International Maritime Organization) dotyczące dopuszczalnej zawartości siarki w paliwach

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PNEUMATYCZNEGO MODUŁU NAPĘDOWEGO JAKO ZADAJNIKA PRĘDKOŚCI POCZĄTKOWEJ W HYBRYDOWEJ WYRZUTNI ELEKTROMAGNETYCZNEJ

PROJEKT PNEUMATYCZNEGO MODUŁU NAPĘDOWEGO JAKO ZADAJNIKA PRĘDKOŚCI POCZĄTKOWEJ W HYBRYDOWEJ WYRZUTNI ELEKTROMAGNETYCZNEJ Maszyny Elektryczne Zeszyty Problemowe Nr 4/2015 (108) 89 Roman Kroczek, Jarosław Domin Politechnika Śląska Wydział Elektryczny Katedra Mechatroniki PROJEKT PNEUMATYCZNEGO MODUŁU NAPĘDOWEGO JAKO ZADAJNIKA

Bardziej szczegółowo

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Inżynieria Rolnicza 9(107)/2008 CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Zbigniew Kowalczyk Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki, Uniwersytet Rolniczy

Bardziej szczegółowo

Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości

Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Nieustalony wypływ cieczy ze zbiornika przewodami o różnej średnicy i długości dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA, WYDZ. BMiP, PŁOCK

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie opcji w zarządzaniu ryzykiem finansowym

Wykorzystanie opcji w zarządzaniu ryzykiem finansowym Prof. UJ dr hab. Andrzej Szopa Instytut Spraw Publicznych Uniwersytet Jagielloński Wykorzystanie opcji w zarządzaniu ryzykiem finansowym Ryzyko finansowe rozumiane jest na ogół jako zjawisko rozmijania

Bardziej szczegółowo