Postępowanie u chorego z majaczeniem

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Postępowanie u chorego z majaczeniem"

Transkrypt

1 Postępowanie u chorego z majaczeniem Iwona Otremba Joanna Dudzińska-Griszek Jan Szewieczek r. Katowice

2 definicja Inouye SK et al. Lancet 214; 383: Majaczenie (delirium) to ostre zaburzenie procesów poznawczych: uwagi myślenia pamięci spostrzegania emocji współistniejące z zaburzeniami świadomości zaburzeniami rytmu snu i czuwania aktywności psychoruchowej

3 Inouye SK et al. Lancet 214; 383: chorzy hospitalizowani 65r.ż. 5% oddziały ortopedyczne 12-51% oddziały kardiologiczne 11-46% oddziały udarowe 1-27% oddziały geriatryczne 2-29% oddziały paliatywne 47%

4 najczęstszy, jednocześnie najrzadziej rozpoznawany stan chorobowy w geriatrii powikłania: - pogorszenie procesów poznawczych - pogorszenie stanu czynnościowego - zwiększenie ryzyka upadku - zwiększenie śmiertelności o 25-33% roczny koszt 164 mld $ (USA), 182 mld $ (18 krajów EU) możliwe do uniknięcia w 3-4% przypadków

5 - hospitalizacja - starszy wiek - polipragmazja - zaburzenia snu - zespoły bólowe - depresja - otępienie - nietrzymanie moczu - interwencje chirurgiczne - odwodnienie i zaburzenia wodno-elektrolitowe - zaburzenia mobilności - zakażenie - upadki i urazy - wady wzroku i/lub słuchu - niedokrwistość - przebyty udar mózgu - majaczenie w wywiadzie

6 typ hiperaktywny - najczęściej rozpoznawany (agresja, pobudzenie, omamy) 3% chorych typ hipoaktywny - typowy dla starszego wieku (senność, wycofanie, spowolnienie) 24% typ mieszany - dominuje labilność nastroju i całkowite odwrócenie cyklu snu i czuwania 46%

7 G. Naeije, T. Pepersack. The Lancet, 214; vol. 383: stan ostry może wystąpić w każdym wieku, lecz najczęściej dotyczy osób po 6 roku życia zaburzenie odwracalne objawy mogą występować od kilku godzin do nawet kilku miesięcy, najczęściej trwa od kilku do kilkunastu dni

8 objawy występują bądź nasilają się w godzinach popołudniowych i/lub nocnych w ciągu doby objawy choroby mogą się zaostrzać, zanikać, zmniejszać się bądź narastać bardzo szybko

9 zaburzenia funkcji poznawczych: - orientacji allopsychicznej i autopsychicznej - uwagi (brak umiejętności jej skupienia, ukierunkowywania, przerzutności lub utrzymywania) - pamięci (świeżej, niepamięć częściowa z wyspami pamięciowymi lub niepamięć całkowita okresu choroby) u 3% pacjentów występują omamy

10 - spowolnienie - niespójność - brak rozumienia i kojarzenia - obniżenie krytycyzmu w wypowiedziach - niespójna mowa - występowanie urojeń

11 brak poczucia choroby zaburzenia nastroju i emocji (nastrój może szybko ulegać zmianie od przygnębienia z apatycznością, przez poczucie silnego lęku z dysforią i wybuchami agresji, do wesołkowatości z dowodami przyjacielskości)

12 u chorego z majaczeniem godność chorego podstawowym jego prawem: - okazywanie szacunku - zapewnienie intymności podczas czynności pielęgnacyjno-opiekuńczych i innych procedur medycznych - panowanie nad własnymi emocjami

13 - kontrola diurezy, bilansu wodnego, wypróżnień - dopajanie, karmienie - przypominanie o konieczności picia mimo zmniejszonego pragnienia - ustalenie przyczyn ew. odwodnienia - zapobieganie objawom przewodnienia podczas płynoterapii

14 - wietrzenie sal - dbanie aby sale nie były przeludnione (ograniczenie liczby odwiedzających) - prawidłowe ułożenie chorego

15 - zapobieganie polipragmazji - wnikliwy wywiad - obserwacja pod kątem przedawkowania leków - znajomość działań niepożądanych leków

16 - pomiary temperatury ciała - prowadzenie kontroli wkłuć i cewników - rezygnacja z cewników dopęcherzowych (jeśli to możliwe) - profilaktyka przeciwodleżynowa - aseptyka i antyseptyka

17 - założyć okulary, aparat słuchowy - ograniczyć bodźce zagłuszające rozmowę - jasne, zwięzłe komunikaty - kontakt wzrokowy rozmowa twarzą w twarz - mówić głośno i wyraźnie - stosować niewerbalne formy komunikowania się

18 - odpowiednie oświetlenie sal i korytarzy - likwidowanie chodników, dywanów, progów - pozbywanie się niestabilnych krzeseł i mebli - dbanie o porządek (nie przestawiać mebli na sali) - dbanie o bezpieczne obuwie, odpowiednią długość piżam i koszul - zabezpieczenie dostępu do schodów, balkonów, okien - zainstalowanie w łazienkach uchwytów, mat antypoślizgowych

19 interwencji chirurgicznej: objawem choroby i/lub konsekwencją - obserwacja parametrów życiowych i stanu ogólnego chorych po zabiegach chirurgicznych - wczesne uruchamianie pacjentów po zabiegach chirurgicznych - zapobieganie powikłaniom unieruchomienia: odleżynom, zakrzepicy, infekcjom, zaburzeniom wodno-elektrolitowym

20 - zapewnienie dobrego oświetlenia pomieszczenia (również nocą) - zapewnienie dostępu do mediów - postawienie zegara, kalendarza, zdjęć rodzinnych w zasięgu wzroku chorego - zapewnienie kontaktu z bliskimi

21 - zapewnienie ciszy i ograniczenie bodźców - zapewnienie bezpieczeństwa pacjentowi - mówić spokojnie, zniżonym tonem - nie wykonywać gwałtownych ruchów - odwracać uwagę chorego od treści urojeniowych - ostrożnie posługiwać się dotykiem

22 Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 roku o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 1994 roku nr 111, poz. 535 z późn. zm.) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 czerwca 212 r. w sprawie sposobu stosowania i dokumentowania zastosowania przymusu bezpośredniego oraz dokonywania oceny zasadności jego zastosowania (Dz. U. z 212 roku poz. 74)

23 przytrzymanie krótkotrwałe unieruchomienie z użyciem siły fizycznej przymusowe podanie leków wprowadzenie leków do organizmu osoby bez jej zgody, doraźne lub przewidziane planem leczenia unieruchomienie dłużej trwające obezwładnienie izolacja umieszczenie osoby pojedynczo w zamkniętym pomieszczeniu

24 leczenie przyczynowe podstawowe znaczenie (np. nawadnianie, wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych, metabolicznych i hormonalnych, leczenie zakażenia) leczenie objawowe w przypadkach znacznego pobudzenia, agresji lub innych zachowań potencjalnie niebezpiecznych dla pacjenta lub innych osób

25 Sobów T. Praktyczna psychogeriatria; 21: haloperidol - dawka początkowa,5-1 mg - zwykle skuteczna dobowa dawka 1-4 mg (p.o.) - zalety: możliwość podawania p.o. i i.m. słabe działanie cholinolityczne, niewielka kardiotoksyczność, krótki okres półtrwania - leczenie tylko tak długo, jak długo utrzymują się objawy i zaleca się tak szybkie - jak to jest tylko możliwe - redukowanie dawek i odstawianie leku działania uboczne: objawy pozapiramidowe, sedacja, zaparcia, suchość błon śluzowych, RR, HR, hiperglikemia, akatyzja (zespół niespokojnych nóg), dyskinezy, depresje polekowe, złośliwy zespół neuroleptyczny

26 ,5-2 mg na dobę olanzapina 2,5-1 mg na dobę kwetiapina mg na dobę ważna jest pora podawania leku należy ustalić, o której godzinie zwykle występują lub nasilają się objawy majaczenia (np. w godzinach wieczornych) i w następnych dniach podawać lek 1 2 godziny wcześniej (niezależnie od drogi podania)

27 stosowanie ich jest kontrowersyjne, ponieważ mogą nasilać objawy majaczeniowe (tzw. efekt paradoksalny) oraz powodować poważne objawy niepożądane u chorych majaczących, np.: upadki, spadki ciśnienia tętniczego oraz pogorszenie wydolności oddechowej w monoterapii zarezerwowane tylko do majaczenia w przebiegu alkoholowego lub benzodiazepinowego zespołu abstynencyjnego

28 jeśli występuje silny niepokój lub pobudzenie, lub gdy pacjent toleruje jedynie małe dawki neuroleptyku można dodać benzodiazepinę, krótko działającą (np. lorazepam, oksazepam, alprazolam) dodanie benzodiazepiny do neuroleptyku zmniejsza ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych

29 analiza częstości występowania znanych czynników ryzyka majaczenia i określenie czynników predykcyjnych majaczenia u chorych hospitalizowanych na oddziale geriatrycznym, pod kątem opracowania wytycznych profilaktyki majaczenia

30 badanie przeprowadzone u chorych Oddziału Geriatrii wyodrębniono dwie podgrupy: - grupa D z objawami delirium w trakcie hospitalizacji w czasie trwania badania - grupa N bez objawów delirium w trakcie hospitalizacji

31 skala Barthel - ocena podstawowych czynności życia codziennego (- 1 punktów) skala IADL (Instrumental Activities of Daily Living)- ocena złożonych czynności dnia codziennego (-27 punktów) test wstań i idź - ocena równowagi i chodu (-1 punktów) skala MMSE (Mini - Mental State Examination) - ocena stanu umysłowego (-3 punktów) Geriatryczna Skala Oceny Depresji - wersja skrócona (-15 punktów) skala VAS (Visual Analogue Scale) - ocena nasilenia bólu (- 1 punktów) skala DOLOPLUS - behawioralna ocena bólu (-3 punktów)

32 skala CAM (The Confusion Assessment Method) - ocena objawów majaczenia skala DOM (Delirium O Meter Scale) - ocena głębokości majaczenia (-24 punkty) skala RASS (Richmond Agitation Sedation Scale) ocena pobudzenia-sedacji (+4-5 punktów)

33 (The Confusion Assessment Method) Wei L. i wsp.: Journal of the American Geriatrics Society, 28; 56: ocena objawów majaczenia: - nagłe zmiany stanu psychicznego występujące w ciągu kilku minut lub godzin - zaburzenia skupienia uwagi - ilościowe zaburzenia świadomości - zaburzenia toku myślenia obecność dwóch pierwszych objawów i jednego z kolejnych przemawia za rozpoznaniem majaczenia

34 (Delirium O Meter Scale) Jos F.M. i wsp.: International Journal of Geriatric Psychiatry, 25; 2: ocena głębokości majaczenia ocenie podlegają: - utrzymanie uwagi - orientacja - świadomość - spowolnienie bądź pobudzenie psychoruchowe - urojenia - omamy - niepokój

35 (Delirium O Meter Scale) interpretacja wyników: - punktów - brak jakościowych zaburzeń świadomości - 1 punkt - łagodne zaburzenia świadomości - 2 punkty - umiarkowane zaburzenia świadomości - 3 punkty - głębokie zaburzenia świadomości

36 (Richmond Agitation Sedation Scale) - ocena pobudzenia-sedacji interpretacja wyników: +4 punkty chory walczący (gwałtowny, niebezpieczny dla personelu) +3 punkty bardzo pobudzony (pociąga lub usuwa cewniki lub sondy, agresywny) +2 punkty pobudzony (częste bezcelowe ruchy, walczy z respiratorem) +1 punkt niespokojny (niepokój bez gwałtownych ruchów) punktów czujny i spokojny

37 (Richmond Agitation Sedation Scale) -1 punkt senny (świadomość niepełna, ale dłuższe (>1 sekund) okresy czuwania -2 punkty lekka sedacja, krótkie (<1 sekund) okresy czuwania -3 punkty umiarkowana sedacja (ruch gałek ocznych, otwarcie oczu w reakcji na głos, bez kontaktu wzrokowego) -4 punkty głęboka sedacja (brak reakcji na głos, ale zachowana reakcja na bodziec fizyczny) -5 punktów niepobudliwość (brak reakcji na głos i bodźce fizyczne)

38 Profilaktyka majaczenia na Oddziale Geriatrii z dnia chory przyjmowany na Oddział jest oceniony względem stanu psychicznego jeśli stwierdzono zaburzenia świadomości lekarz ocenia chorego wg Skali CAM i dokonuje rozpoznania: majaczenia, podejrzenia majaczenia albo zaburzeń niezwiązanych z majaczeniem pielęgniarka ocenia głębokość majaczenia wg Skali DOM i poziom pobudzenia wg Skali RASS ocena chorego powtarzana jest w przypadku każdej zmiany stanu chorego, nie rzadziej niż 1 raz na dobę w dniu wypisu lekarz prowadzący ponownie ocenia chorego przy pomocy skali CAM

39 badaniem objęto 2 kolejnych chorych przyjętych do Oddziału o średniej wieku 8,3 ± 7,58 lat (x±sd) w badanej grupie było 65% kobiet i 35% mężczyzn grupa N - n=189 grupa D - n=11

40 G G 56% 49% 35% 21% 18% 11% 11% 18% 14% % 3 (wynik prawidłowy) punkty (zaburzenia poznawcze bez otępienia) punktów (otępienie łagodne) punktów (otępienie umiarkowane) 1- punktów (otępienie głębokie) Średnia liczba punktów w grupie D 15,78±5,19; w grupie N 23,65±5,85 (p=,)

41 L C Grupa D (%) Grupa N (%) 1 B ! #" $ % & (' ) * , O.- / (" 1 (" Z : ; ===>=< 67 39? A (" # D. E F H / I $ J MK H + & 1 &" / H P Q) " * +? 42 R U I- & -& M H % '" 1 H S # " T N W & ) & X ( 1 (" F I * Y M H # $ H + J # D [ ( + 1 )" H + & 1 (" /. # D ( I $ & , \ ] ^ _ `< a b c ===>=b27 4 7, d e f e 27 6

42 u t s r q p v t s r q p on m j k l m i h g y Š x ˆ } { y } } } ƒ x ƒ { { { z y x w (poza wiekiem i hospitalizacją) 45% 36% 28% 29% 27% 14% 18% % % n3-6 czynników 7-9 czynników 1-12 czynników 13 czynników 3% } ~ } - 11,73±3,4 w grupie N - 6,6±3,2 (p=,)

43 1. Chorzy dotknięci majaczeniem obarczeni byli w porównaniu do grupy kontrolnej większą liczbą czynników ryzyka majaczenia

44 2. Czynnikami ryzyka majaczenia podczas hospitalizacji były współistniejące: - otępienie - niepełnosprawność fizyczna - ból - nietrzymanie moczu - zakażenie dróg moczowych - cewnikowanie pęcherza moczowego - zmniejszone łaknienie - odwodnienie - liczba leków 4 - upadki - odleżyny 3. U chorych z objawami majaczenia zarysował się nieistotny statystycznie trend przedłużenia hospitalizacji

45

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299

Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Konsultant Krajowy w dz. Pielęgniarstwa dr n. biol. Grażyna Kruk- Kupiec Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej, Piekary Śląskie 41-940 ul. Bytomska 62, Tel. 032 3934 299 Piekary Śląskie

Bardziej szczegółowo

Czynniki ryzyka majaczenia charakterystyka chorego narażonego na wystąpienie majaczenia w oddziale geriatrycznym

Czynniki ryzyka majaczenia charakterystyka chorego narażonego na wystąpienie majaczenia w oddziale geriatrycznym : 39 43 doi: 10.5114/fmpcr/58818 PRACE ORYGINALNE ORIGINAL PAPERS Copyright by Wydawnictwo Continuo Czynniki ryzyka majaczenia charakterystyka chorego narażonego na wystąpienie majaczenia w oddziale geriatrycznym

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

Stany nagłe. Andrzej Wakarow Dariusz Maciej Myszka

Stany nagłe. Andrzej Wakarow Dariusz Maciej Myszka Stany nagłe Andrzej Wakarow Dariusz Maciej Myszka Definicja Zachowanie pacjenta, które ze względu na swą niezwykłość, niezrozumiałość, niedostosowanie, gwałtowny charakter może stwarzać zagrożenie Kontakt

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 9/2013 DYREKTORA DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W MACHOWINIE z dnia 12 kwietnia 2013 r.

ZARZĄDZENIE Nr 9/2013 DYREKTORA DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W MACHOWINIE z dnia 12 kwietnia 2013 r. ZARZĄDZENIE Nr 9/2013 DYREKTORA DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W MACHOWINIE z dnia 12 kwietnia 2013 r. w sprawie zmiany zarządzenia nr 25/2012 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Machowinie z dn. 15.10.2012 r.

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk o Zdrowiu KATOWICE

Wydział Nauk o Zdrowiu KATOWICE Wydział Nauk o Zdrowiu 6.12.2014 KATOWICE syndrome - zespół słabości, zespół wątłości, zespół kruchości, zespół wyczerpania rezerw. Zespół geriatryczny, charakteryzujący się zmniejszeniem rezerw i odporności

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń zdrowotnych i czynności pielęgniarskich realizowanych przez pielęgniarkę opieki długoterminowej domowej

Wykaz świadczeń zdrowotnych i czynności pielęgniarskich realizowanych przez pielęgniarkę opieki długoterminowej domowej Wykaz świadczeń zdrowotnych i czynności pielęgniarskich realizowanych przez pielęgniarkę opieki długoterminowej domowej Promocja zdrowia i profilaktyka Udział pielęgniarki realizacji profilaktycznych programów

Bardziej szczegółowo

Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu Pomorski Uniwersytet Medyczny Szczecin ZESPÓŁ SŁABOŚCI I JEGO WPŁYW NA ROKOWANIE CHOREGO

Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu Pomorski Uniwersytet Medyczny Szczecin ZESPÓŁ SŁABOŚCI I JEGO WPŁYW NA ROKOWANIE CHOREGO Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu Pomorski Uniwersytet Medyczny Szczecin ZESPÓŁ SŁABOŚCI I JEGO WPŁYW NA ROKOWANIE CHOREGO Zespół słabości: definicja Charakteryzuje się spadkiem odporności na ostry

Bardziej szczegółowo

Alkoholowy zespół abstynencyjny. i psychozy alkoholowe. - rozpoznawanie i postępowanie

Alkoholowy zespół abstynencyjny. i psychozy alkoholowe. - rozpoznawanie i postępowanie Alkoholowy zespół abstynencyjny i psychozy alkoholowe - rozpoznawanie i postępowanie Prof. dr hab. Marcin Wojnar ALKOHOLOWY ZESPÓŁ ABSTYNENCYJNY (AZA) F10.3 (ICD-10) Zespół objawów pojawiających się wskutek

Bardziej szczegółowo

Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM Kierownik: prof. dr hab. n. med.

Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM Kierownik: prof. dr hab. n. med. Katowice 2016 Jolanta Żak Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Wydziału Lekarskiego w Katowicach SUM Kierownik: prof. dr hab. n. med. Damian Kusz W razie zaobserwowania niepokojących

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OGÓLNOSZPITALNA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ QP -25 /O ZASADY STOSOWANIA I DOKUMENTOWANIA ZASTOSOWANIA PRZYMUSU BEZPOŚREDNIEGO SPIS TREŚCI

PROCEDURA OGÓLNOSZPITALNA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ QP -25 /O ZASADY STOSOWANIA I DOKUMENTOWANIA ZASTOSOWANIA PRZYMUSU BEZPOŚREDNIEGO SPIS TREŚCI Strona 1 z 6 SPIS TREŚCI 1. Cel procedury 2 2. Przedmiot procedury 2 3. Zakres stosowania.2 4. Sposób postępowania 2 5. Dokumenty związane z procedurą...6 6. Załączniki...6 7. Rozdzielnik.6 Kopia nr: Własność:

Bardziej szczegółowo

Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące WIEDZA

Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące WIEDZA Załącznik nr 7 do zarządzenia nr 12 Rektora UJ z 15 lutego 2012 r. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące

Bardziej szczegółowo

Procedura postępowania z pacjentem agresywnym i pobudzonym

Procedura postępowania z pacjentem agresywnym i pobudzonym Załącznik do Zarządzenia Wewnętrznego Nr 6/2016 z dnia 27 lipca 2016 r. Klinika Toksykologii STRONA/STRON 1 / 5 I. CEL OPRACOWANIA PROCEDURY: Zabezpieczenie pacjenta przed samookaleczeniem siebie i innych

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok III semestr V PIELĘGNIARSTWO GERIATRYCZNE (80 godzin) (Oddział geriatrii) 1. Zasady i specyfika komunikowania się z osobą

Bardziej szczegółowo

FARMAKOTERAPIA W GERIATRII

FARMAKOTERAPIA W GERIATRII Interdyscyplinarne Spotkania Geriatryczne FARMAKOTERAPIA W GERIATRII mgr Teresa Niechwiadowicz-Czapka Instytut Pielęgniarstwa Zakład Podstaw Opieki Pielęgniarskiej Wchłanianie środków farmakologicznych

Bardziej szczegółowo

Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych

Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych Porównanie sedacji opartej na lekach nasennych i lekach przeciwbólowych British Journal of Anaesthesia 98(1) 2007 Opracował: lek. Rafał Sobański Sedacja krytycznie chorych pacjentów: - Wyłączenie świadomości.

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

ARTYKUŁ ORYGINALY/ORIGINAL PAPER

ARTYKUŁ ORYGINALY/ORIGINAL PAPER 99 FA R M AC J A W S P Ó Ł C Z E S N A 2012; 5: 99-105 ARTYKUŁ ORYGINALY/ORIGINAL PAPER Otrzymano/Submitted: 28.05.2012 Poprawiono/Corrected: 10.09.2012 Zaakceptowano/Accepted: 17.09.2012 Akademia Medycyny

Bardziej szczegółowo

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 8 X 9 10 11 12. ..., w tym:... - wykłady, 10 - seminaria, 20 ćwiczenia,... fakultety

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 8 X 9 10 11 12. ..., w tym:... - wykłady, 10 - seminaria, 20 ćwiczenia,... fakultety Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Lekarski I Lekarski Jednolite studia magisterskie Stacjonarne Polski SYLABUS Geriatria Rodzaj przedmiotu

Bardziej szczegółowo

JAKOŚCIOWE ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI W WIEKU PODESZŁYM

JAKOŚCIOWE ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI W WIEKU PODESZŁYM JAKOŚCIOWE ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI W WIEKU PODESZŁYM ilościowe senność sopor śpiączka Rodzaje zaburzeń świadomości jakościowe przymglenie proste zespoły majaczeniowe zespoły zamroczeniowe zespoły zamroczeniowo-majaczeniowe

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją.

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. mgr Irena Ewa Rozmanowska specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego fot. Vedran Vidovic shutterstock.com Depresja ma w psychiatrii pozycję podobną

Bardziej szczegółowo

zynniki predysponujące do rozwinięcia się zespołu majaczeniowego u chorych hospitalizowanych na oddziale geriatrycznym

zynniki predysponujące do rozwinięcia się zespołu majaczeniowego u chorych hospitalizowanych na oddziale geriatrycznym P R A C A O R Y G I N A L N A Iwona Otremba Klinika Geriatrii Katedry Chorób Wewnętrznych i Metabolicznych, Wydział Nauk o Zdrowiu, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice C zynniki predysponujące do rozwinięcia

Bardziej szczegółowo

Medycyna rodzinna - opis przedmiotu

Medycyna rodzinna - opis przedmiotu Medycyna rodzinna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Medycyna rodzinna Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-MRodz Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj

Bardziej szczegółowo

OBJAWY OSTRE Ostre pobudzenie 3 Peter Neu

OBJAWY OSTRE Ostre pobudzenie 3 Peter Neu SPIS TREŚCI OBJAWY OSTRE 1 1. Ostre pobudzenie 3 1.1. Diagnostyka 4 1.2. Leczenie zorientowane na przyczynę 6 1.2.1. Majaczenie i zatrucia 6 1.2.2. Schizofrenia. 8 1.2.3. Mania / 9 1.2.4. Zaburzenia osobowości

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO w dniach 12.09.2014 13.09.2014 Data Godziny Osoba prowadząca Miejsce realizacji zajęć Forma zajęć Liczba godz. 12.09.14 (piątek ) 9.00-12.45

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL

PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL PRZEWODNIK DLA FARMACEUTY JAK WYDAWAĆ LEK INSTANYL WAŻNE INFORMACJE DOTYCZĄCE BEZPIECZEŃSTWA: INSTANYL, AEROZOL DO NOSA LEK STOSOWANY W LECZENIU PRZEBIJAJĄCEGO BÓLU NOWOTWOROWEGO Szanowny Farmaceuto, Należy

Bardziej szczegółowo

Nowe standardy AP A leczenia w schizofrenii

Nowe standardy AP A leczenia w schizofrenii FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII, 99, 3, 5~ Małgorzata Rzewuska Nowe standardy AP A leczenia w schizofrenii Samodzielna Pracownia Farmakoterapii Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Ostra niewydolność serca

Ostra niewydolność serca Ostra niewydolność serca Prof. dr hab. Jacek Gajek, FESC Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Niewydolność serca Niewydolność rzutu minutowego dla pokrycia zapotrzebowania na tlen tkanek i narządów organizmu.

Bardziej szczegółowo

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow Upośledzenie umysłowe Obniżenie sprawności umysłowej powstałe w okresie rozwojowym. Stan charakteryzujący się istotnie niższą od przeciętnej ogólną

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13

ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz... 13 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1 ZARYS HISTORII ANESTEZJOLOGII I JEJ PRZYSZŁOŚĆ Janusz Andres, Bogdan Kamiński, Andrzej Nestorowicz...... 13 ROZDZIAŁ 2 CELE ZNIECZULENIA I MOŻLIWOŚCI WSPÓŁCZESNEJ ANESTEZJOLOGII

Bardziej szczegółowo

Jakość jako element konkurencji w ochronie zdrowia. Perspektywa świadczeniodawcy i pacjenta w kontekście planowanych zmian

Jakość jako element konkurencji w ochronie zdrowia. Perspektywa świadczeniodawcy i pacjenta w kontekście planowanych zmian Jakość jako element konkurencji w ochronie zdrowia Perspektywa świadczeniodawcy i pacjenta w kontekście planowanych zmian Jerzy Gryglewicz Warszawa, 28 marca 2017 r. Zdarzenie niepożądane zdarzenie wywołane

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok I semestr II

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok I semestr II (Opieka środowiskowa DPS) 1. Struktura organizacyjna Domu Pomocy Społecznej rodzaje i zasady kwalifikacji. 2. Rola i zadania pielęgniarki nad podopiecznymi w DPS. 3. Zindywidualizowane pielęgnowanie w

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja zmian w charakterystyce produktu leczniczego i ulotce

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia zachowania i zaburzenia psychotyczne w przebiegu otępienia

Zaburzenia zachowania i zaburzenia psychotyczne w przebiegu otępienia Zaburzenia zachowania i zaburzenia psychotyczne w przebiegu otępienia Tomasz Gabryelewicz 2017 Warszawa Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego, PAN Warszawa Objawy pozapoznawcze

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji. Ocena informacji o metodzie leczenia

Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji. Ocena informacji o metodzie leczenia Praktykowanie EBM Krok 1 Krok 2 Krok 3 Krok 4 Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji Ocena informacji o metodzie leczenia Podjęcie decyzji klinicznej na podstawie

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku.

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA KAMAGRA 100 mg, tabletki powlekane Sildenafil w postaci cytrynianu Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. 1- Należy zachować tę ulotkę,

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla Pacjenta

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla Pacjenta Uwaga: Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla Pacjenta Ta Charakterystyka Produktu Leczniczego, oznakowanie opakowań i ulotka dla pacjenta jest wynikiem

Bardziej szczegółowo

BADANIE KLINICZNE PACJENTA Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI KONTAKT TERAPEUTYCZNY

BADANIE KLINICZNE PACJENTA Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI KONTAKT TERAPEUTYCZNY BADANIE KLINICZNE PACJENTA Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI KONTAKT TERAPEUTYCZNY BADANIE KLINICZNE PACJENTA Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI Zbieranie wywiadu psychiatrycznego Ocena osobowości pacjenta Badanie

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia emocjonalne, behawioralne, poznawcze oraz jakość życia u dzieci i młodzieży z wrodzonym zakażeniem HIV STRESZCZENIE

Zaburzenia emocjonalne, behawioralne, poznawcze oraz jakość życia u dzieci i młodzieży z wrodzonym zakażeniem HIV STRESZCZENIE Autor: Tytuł: Promotor: lek. Anna Zielińska Zaburzenia emocjonalne, behawioralne, poznawcze oraz jakość życia u dzieci i młodzieży z wrodzonym zakażeniem HIV dr hab. Anita Bryńska STRESZCZENIE WSTĘP: W

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Rimantin, 50 mg, tabletki. Rymantadyny chlorowodorek

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Rimantin, 50 mg, tabletki. Rymantadyny chlorowodorek ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Rimantin, 50 mg, tabletki Rymantadyny chlorowodorek Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla pacjenta. Należy zachować

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. ZYX, 5 mg, tabletki powlekane. Levocetirizini dihydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ZYX, 5 mg, tabletki powlekane Levocetirizini dihydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Z KART HISTORII. W latach 2002 2012 ponad 350 przeszczepień wątroby

Z KART HISTORII. W latach 2002 2012 ponad 350 przeszczepień wątroby OPIEKA NAD CHORYMI PO TRANSPLANTACJI WĄTROBY W OPARCIU O STOSOWANE STANDARDY AKREDYTACYJNE W SPWSZ SZCZECINIE Edyta Kensik Z KART HISTORII w 2000 roku pierwsza transplantacja wątroby pod kierownictwem

Bardziej szczegółowo

Z KART HISTORII. w 2000 roku pierwsza transplantacja wątroby pod kierownictwem doktora Romana Kostyrki jedyny nie kliniczny szpital w Europie;

Z KART HISTORII. w 2000 roku pierwsza transplantacja wątroby pod kierownictwem doktora Romana Kostyrki jedyny nie kliniczny szpital w Europie; Edyta Kensik Z KART HISTORII w 2000 roku pierwsza transplantacja wątroby pod kierownictwem doktora Romana Kostyrki jedyny nie kliniczny szpital w Europie; w 2002 roku utworzenie Pododdziału Chirurgii Hepatobiliarnej

Bardziej szczegółowo

Kluczowe znaczenie ma rozumienie procesu klinicznego jako kontinuum zdarzeń

Kluczowe znaczenie ma rozumienie procesu klinicznego jako kontinuum zdarzeń Lek Anna Teresa Filipek-Gliszczyńska Ocena znaczenia biomarkerów w płynie mózgowo-rdzeniowym w prognozowaniu konwersji subiektywnych i łagodnych zaburzeń poznawczych do pełnoobjawowej choroby Alzheimera

Bardziej szczegółowo

Emilia Socha Fundacja WHC socha@korektorzdrowia.pl

Emilia Socha Fundacja WHC socha@korektorzdrowia.pl Emilia Socha Fundacja WHC socha@korektorzdrowia.pl W styczniu 1907 roku, ukazała się praca niemieckiego neurologa, Aloisa Alzheimera, O szczególnej chorobie kory mózgowej Opisywała ona przypadek pacjentki,

Bardziej szczegółowo

Państwo Członkowskie Podmiot odpowiedzialny Nazwa własna Moc Postać farmaceutyczna Droga podania

Państwo Członkowskie Podmiot odpowiedzialny Nazwa własna Moc Postać farmaceutyczna Droga podania ANEKS I WYKAZ NAZW, POSTAĆ FARMACEUTYCZNA, MOC PRODUKTÓW LECZNICZYCH, DROGA PODANIA, PODMIOTY ODPOWIEDZIALNY POSIADAJĄCY POZWOLENIE NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU W PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH 1 Państwo Członkowskie

Bardziej szczegółowo

Spis treści 1. Wprowadzenie 2. Etyczne i systemowe uwarunkowania koncepcji pielęgnowania w praktyce opiekuna medycznego

Spis treści 1. Wprowadzenie 2. Etyczne i systemowe uwarunkowania koncepcji pielęgnowania w praktyce opiekuna medycznego Spis treści 1. Wprowadzenie Elżbieta Szwałkiewicz... 13 1.1. Co zawiera przewodnik zawodowy?... 13 1.2. Opiekun medyczny charakterystyka zawodu... 15 1.3. Zakres kompetencji zawodowych opiekuna medycznego...

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r.

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. Piotr Burda Biuro In formacji T oksykologicznej Szpital Praski Warszawa Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. - Obejmuje stosowanie przez pacjenta

Bardziej szczegółowo

-Ulotka dla pacjenta-

-Ulotka dla pacjenta- -Ulotka dla pacjenta- Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. - Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Leczenie potliwości paranowotworowej

Leczenie potliwości paranowotworowej Leczenie potliwości paranowotworowej I gorączka Paracetamol 4x1g, bez temp. NLPZ (Diclofenac 3x50mg lub Ibuprofen 3x400mg) II niepokój Propantheline (cholinolityk niezarejstrowany w Polsce) spokojny Amitryptylina

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:...

Imię i nazwisko Pacjenta:..PESEL/Data urodzenia:... FORMULARZ ZGODY. Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... FORMULARZ ZGODY I Informacje o osobach uprawnionych do wyrażenia zgody Imię i nazwisko Pacjenta:... Imię i nazwisko przedstawiciela ustawowego:... PESEL/Data urodzenia Pacjenta:... II Nazwa procedury medycznej

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia kwietnia 2017

I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia kwietnia 2017 I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia 2017 9 kwietnia 2017 Zajęcia teoretyczne odbywają się w sali dydaktycznej XI oddziału

Bardziej szczegółowo

Część VI: Streszczenie Planu Zarządzania Ryzykiem dla produktu:

Część VI: Streszczenie Planu Zarządzania Ryzykiem dla produktu: Część VI: Streszczenie Planu Zarządzania Ryzykiem dla produktu: Olamide, 10 mg, tabletki VI.2 VI.2.1 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Olamide przeznaczone do wiadomości

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka D. Ryglewicz, M. Barcikowska, A. Friedman, A. Szczudlik, G.Opala Zasadnicze elementy systemu kompleksowej

Bardziej szczegółowo

Aby można było mówić o zaburzeniach snu ważne jest to, aby poznać kilka najistotniejszych cech jego prawidłowości.

Aby można było mówić o zaburzeniach snu ważne jest to, aby poznać kilka najistotniejszych cech jego prawidłowości. Problem zaburzeń snu staje się coraz bardziej powszechny i obejmuje coraz szerszą populację. Dotyczy to również populacji dzieci i młodzieży. Wielokrotnie rodzice zgłaszają ten problem na wizytach lekarskich.

Bardziej szczegółowo

arypiprazolu Twój przewodnik na temat Broszura informacyjna dla pacjenta/opiekuna Arypiprazol (Lemilvo)

arypiprazolu Twój przewodnik na temat Broszura informacyjna dla pacjenta/opiekuna Arypiprazol (Lemilvo) Twój przewodnik na temat arypiprazolu Arypiprazol (Lemilvo) Broszura informacyjna dla pacjenta/opiekuna Twój przewodnik na temat arypiprazolu 3 Wprowadzenie Twój lekarz rozpoznał u Ciebie zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych.

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Aby ujednolicić opis opieki pielęgniarskiej nad pacjentem po zabiegu operacyjnym

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Zakres zadań pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej

Zakres zadań pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej Załącznik nr 2 Zakres zadań pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej Część I. 1. Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej i położna podstawowej opieki zdrowotnej, zwane dalej pielęgniarką

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia zachowania czy zaburzenia świadomości

Zaburzenia zachowania czy zaburzenia świadomości Zaburzenia zachowania czy zaburzenia świadomości Tomasz Gabryelewicz 19 lis 2016 Zakopane Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego, PAN Warszawa Termin majaczenie wg. The Merck

Bardziej szczegółowo

4. Zasady gromadzenia danych. 6. Udział pielęgniarki w terapii pacjentów

4. Zasady gromadzenia danych. 6. Udział pielęgniarki w terapii pacjentów Przedmiot: Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne oddział psychiatryczny 1. Udział w organizacji opieki psychiatrycznej w Klinice w świetle obowiązujących regulacji prawnych. 2. Procedura przyjęcia

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Viregyt-K, 100 mg, kapsułki Amantadini hydrochloridum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Viregyt-K, 100 mg, kapsułki Amantadini hydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Viregyt-K, 100 mg, kapsułki Amantadini hydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

Wybrane skale oceny funcjonowania, wiedzy i umiejętności pacjentów wg C-Hobic ze wskazaniem diagnoz pielęgniarskich ICNP

Wybrane skale oceny funcjonowania, wiedzy i umiejętności pacjentów wg C-Hobic ze wskazaniem diagnoz pielęgniarskich ICNP Wybrane skale oceny funcjonowania, wiedzy i umiejętności pacjentów wg C-Hobic ze wskazaniem diagnoz pielęgniarskich 5.1 Ocena podstawowych czynności życiowych (ADL) w ciągu 7 ostatnich dla pacjentów objętych

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW

DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW DZIECKO Z DEPRESJĄ W SZKOLE I PRZEDSZKOLU INFORMACJE DLA RODZICÓW I OPIEKUNÓW CO TO JEST DEPRESJA? Depresja jako choroba czyli klinicznie rozpoznany zespół depresyjny to długotrwały, szkodliwy i poważny

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok II semestr III PODSTAWY PIELĘGNIARSTWA (oddział wewnętrzny, oddział gastroenterologii) 1. Rola i zadania pielęgniarki w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 60/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2008 r.

Zarządzenie Nr 60/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2008 r. Zarządzenie Nr 60/2008/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 21 sierpnia 2008 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: opieka długoterminowa

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon VI.2 VI.2.1 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon Omówienie rozpowszechnienia choroby Deksametazonu sodu fosforan w postaci roztworu do wstrzykiwań stosowany jest

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PROFILU METABOLICZNEGO PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁĄ NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA I WSPÓŁISTNIEJĄCYM MIGOTANIEM PRZEDSIONKÓW

ANALIZA PROFILU METABOLICZNEGO PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁĄ NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA I WSPÓŁISTNIEJĄCYM MIGOTANIEM PRZEDSIONKÓW ANALIZA PROFILU METABOLICZNEGO PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁĄ NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA I WSPÓŁISTNIEJĄCYM MIGOTANIEM PRZEDSIONKÓW Rozprawa doktorska Autor: lek. Marcin Wełnicki Promotor: prof. dr hab. n. med Artur

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Estazolam Espefa, 2 mg, tabletki. Estazolamum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Estazolam Espefa, 2 mg, tabletki. Estazolamum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Estazolam Espefa, 2 mg, tabletki Estazolamum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia kwietnia 2017

I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia kwietnia 2017 I EDYCJA HARMONOGRAM ZAJĘĆ TEORETYCZNYCH KURSU KWALIFIKACYJNEGO W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PSYCHIATRYCZNEGO 13 stycznia 2017 9 kwietnia 2017 Zajęcia teoretyczne odbywają się w sali dydaktycznej XI oddziału

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady leczenia zaburzeń psychicznych

Podstawowe zasady leczenia zaburzeń psychicznych Podstawowe zasady leczenia zaburzeń psychicznych Instytucjonalizacja i wykluczenia. i zapomnienie Metody leczenia 1. Biologiczne - farmakologiczne - niefarmakologiczne - neurochirurgiczne 2. Psychologiczne

Bardziej szczegółowo

data wystąpienia objawów ... Leczenie ambulatoryjne Leczenie szpitalne

data wystąpienia objawów ... Leczenie ambulatoryjne Leczenie szpitalne Nr: GMP-1-031/4 Tytuł: Formularz zgłoszenia działania niepożądanego Strona 1 z 5 PIERWSZE DONIESIENIE: DONIESIENIE UZUPEŁNIAJĄCE: - POUFNE - PACJENT: Inicjały Rasa urodzenia/wiek Płeć: K M Masa ciała/wzrost

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD I PSYCHIATRIA I PIELĘGNIARSTWO PSYCHIATRYCZNE

WYKŁAD I PSYCHIATRIA I PIELĘGNIARSTWO PSYCHIATRYCZNE WYKŁAD I PSYCHIATRIA I PIELĘGNIARSTWO PSYCHIATRYCZNE TEMAT : Problemy opieki pielęgniarskiej nad pacjentem z oddziału podsądnych i oddziału psychiatrii ostrej 1. POSTĘPOWANIE LEKARSKIE I PIELĘGNIARSKIE

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży: pojedynczy epizod dużej depresji nawracająca duża depresja dystymia mania lub submania stan mieszany zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw 4 Poz ZAKRES ZADAŃ PIELĘGNIARKI PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ I POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ CZĘŚĆ I

Dziennik Ustaw 4 Poz ZAKRES ZADAŃ PIELĘGNIARKI PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ I POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ CZĘŚĆ I Dziennik Ustaw 4 Poz. 1567 ZAKRES ZADAŃ PIELĘGNIARKI PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ I POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ CZĘŚĆ I Załącznik nr 2 1. Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej, zwana dalej

Bardziej szczegółowo

Prof. Karina Jahnz-Różyk Wojskowy Instytut Medyczny

Prof. Karina Jahnz-Różyk Wojskowy Instytut Medyczny Prof. Karina Jahnz-Różyk Wojskowy Instytut Medyczny Przewlekła choroba układu oddechowego przebiegająca z dusznością Około 2 mln chorych w Polsce, ale tylko 1/3 jest zdiagnozowana (400-500 tys) Brak leczenia

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Norbert Grząśko w imieniu Polskiej Grupy Szpiczakowej Lublin, 12.04.2008

Dr n. med. Norbert Grząśko w imieniu Polskiej Grupy Szpiczakowej Lublin, 12.04.2008 Ocena skuteczności i bezpieczeństwa leczenia układem CTD (cyklofosfamid, talidomid, deksametazon) u chorych na szpiczaka plazmocytowego aktualizacja danych Dr n. med. Norbert Grząśko w imieniu Polskiej

Bardziej szczegółowo

Dagmara Samselska. Przewodnicząca Unii Stowarzyszeń Chorych na Łuszczycę. Warszawa 20 kwietnia 2016

Dagmara Samselska. Przewodnicząca Unii Stowarzyszeń Chorych na Łuszczycę. Warszawa 20 kwietnia 2016 Dagmara Samselska Przewodnicząca Unii Stowarzyszeń Chorych na Łuszczycę Warszawa 20 kwietnia 2016 przewlekła, autoagresywnie uwarunkowana, nawrotowa choroba zapalna o podłożu genetycznym nie zaraża!!!

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Część VI: Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem

Część VI: Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem Część VI: Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Hydroxyzinum Hasco przeznaczone do wiadomości publicznej VI.2.1 Omówienie

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie u zarządzania rzyzkiem dla produktu leczniczego Cartexan przeznaczone do publicznej wiadomości

Podsumowanie u zarządzania rzyzkiem dla produktu leczniczego Cartexan przeznaczone do publicznej wiadomości Podsumowanie u zarządzania rzyzkiem dla produktu leczniczego Cartexan przeznaczone do publicznej wiadomości Omówienie rozpowszechnienia choroby Rosnąca oczekiwana długość życia i starzejące się społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. (Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. (Dz. U. z dnia 28 października 2005 r.) Dz.U.05.214.1816 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 października 2005 r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. z dnia 28 października

Bardziej szczegółowo

Znaczenie depresji u chorych kardiologicznych

Znaczenie depresji u chorych kardiologicznych Znaczenie depresji u chorych kardiologicznych Tomasz Podolecki, Zbigniew Kalarus Katedra Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii, Oddział Kliniczny Kardiologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego;

Bardziej szczegółowo

STAN PADACZKOWY. postępowanie

STAN PADACZKOWY. postępowanie STAN PADACZKOWY postępowanie O Wytyczne EFNS dotyczące leczenia stanu padaczkowego u dorosłych 2010; Meierkord H., Boon P., Engelsen B., Shorvon S., Tinuper P., Holtkamp M. O Stany nagłe wydanie 2, red.:

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNEJ

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNEJ CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO TRANXENE 10 mg kapsułki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNEJ 1 kapsułka zawiera 10 mg klorazepatu soli dwupotasowej

Bardziej szczegółowo

Otępienie Depresja Zaburzenia świadomości Zaburzenia snu Katarzyna Broczek Klinika Geriatrii WUM kbroczek@gmail.com

Otępienie Depresja Zaburzenia świadomości Zaburzenia snu Katarzyna Broczek Klinika Geriatrii WUM kbroczek@gmail.com Psychogeriatria Otępienie Depresja Zaburzenia świadomości Zaburzenia snu Katarzyna Broczek Klinika Geriatrii WUM kbroczek@gmail.com Arystoteles (384-322 p.n.e.) Zachęta do filozofii Należałoby bowiem określić

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. TRANXENE, 5 mg, kapsułki TRANXENE, 10 mg, kapsułki Dikalii clorazepas

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. TRANXENE, 5 mg, kapsułki TRANXENE, 10 mg, kapsułki Dikalii clorazepas Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta TRANXENE, 5 mg, kapsułki TRANXENE, 10 mg, kapsułki Dikalii clorazepas Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest zapoznanie lekarzy i personelu medycznego

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 589 Poz. 86 Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie

Bardziej szczegółowo