Aby można było mówić o zaburzeniach snu ważne jest to, aby poznać kilka najistotniejszych cech jego prawidłowości.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Aby można było mówić o zaburzeniach snu ważne jest to, aby poznać kilka najistotniejszych cech jego prawidłowości."

Transkrypt

1 Problem zaburzeń snu staje się coraz bardziej powszechny i obejmuje coraz szerszą populację. Dotyczy to również populacji dzieci i młodzieży. Wielokrotnie rodzice zgłaszają ten problem na wizytach lekarskich. Aby można było mówić o zaburzeniach snu ważne jest to, aby poznać kilka najistotniejszych cech jego prawidłowości. Sen jest procesem fizjologicznym złożonym z 4-6 cykli. Każdy cykl snu składa się z fazy bez szybkich ruchów gałek ocznych (którego część stanowi sen głęboki) oraz z fazy z szybkimi ruchami gałek ocznych. Głęboka faza snu u młodego człowieka to zaledwie 20% snu, a ponad połowa czasu snu to sen płytki. W drugiej połowie nocy oraz po zakończeniu każdego cyklu snu następują krótkotrwałe wybudzenia. Osoby młode nie pamiętają tych wybudzeń następnego dnia rano. U osób starszych wybudzenia trwają dłużej i są wyraźnie odczuwane. Jak wynika z opisu sen nie jest stanem jednorodnego głębokiego procesu, dlatego nie należy się martwić okresami jego spłycenia lub krótkimi przerwami w jego trakcie. Na jakość snu ma wpływ aktywność fizyczna w ciągu dnia i powstrzymywanie się od niepotrzebnego przebywania w łóżku. Ważne jest unikanie - na co najmniej 2 godziny przed planowanym położeniem się spać - ekspozycji na intensywne sztuczne światło, monitor telewizyjny lub ekran komputerowy (wliczając do tej grupy smartfony, tablety itp.) Przeciętna ilość snu potrzebna dorosłym to 7-8 godzin snu na dobę. Dzieci potrzebują go znacznie więcej. Ma on wpływ na prawidłowy rozwój intelektualny i emocjonalny. Jego niedostateczna ilość może przejawiać się objawami sugerującymi nadpobudliwość, zaburzenia uwagi, trudności w nauce, zaburzenia emocjonalne. Im młodsze dziecko tym większe zapotrzebowanie na sen. Noworodki i niemowlęta potrzebują 1 / 9

2 14-17 godzin snu, małe dzieci godzin, dzieci przedszkolne godzin, dzieci w wieku szkolnym 9-11 godzin, a nastolatki 8-10 godzin. Biorąc pod uwagę większe zapotrzebowanie na sen, problem niedoboru snu może być bardziej wyraźny u dzieci niż dorosłych. Zważając na konieczność wczesnego wstawania dziecka do przedszkola lub szkoły wskazane jest, aby kładły się spać odpowiednio wcześnie. Najbardziej narażoną na niedobór snu grupą wiekową jest młodzież. Aktywność społeczna młodych ludzi w godzinach wieczornych, a co za tym idzie - przesunięty rytm dobowy snu powoduje, że zwykle chodzą spać o późnej porze. Ponadto narażeni są na ekspozycję na urządzenia ekranowe, co sprzyja wydłużeniu procesu zasypiania. Ocenę prawidłowej ilości snu u dziecka można oprzeć na regularności porannego wybudzania się. Sen dzieci jest bowiem bardzo regularny i stabilny. Zwykle dzieci budzą się o tej samej porze bez względu na dzień tygodnia, również w weekend. Jeżeli dziecko zaczyna odsypiać" w weekendy to może to świadczyć o niedoborze snu. U nastolatków może nasilić się opóźnienie fazy snu co jeszcze bardziej utrudnia poranne wstawanie. Aby przywrócić prawidłowy rytm i długość snu należy wprowadzić metody prawidłowych zachowań. Leczenie farmakologiczne jest ostatecznością, a na pewno ostatecznością w przypadku dzieci i młodzieży. Główne zalecenia ekspertów w tej kwestii to: 1. Przestrzeganie wystarczającego czasu snu adekwatnie do wieku. 2. Przestrzeganie zasad higieny snu: a. aktywność fizyczna minimum minut w ciągu dnia w świetle słonecznym, 2 / 9

3 b. unikanie światła urządzeń ekranowych, wysiłku umysłowego i fizycznego w ciągu trzech godzin przed snem, c. mniejsze porcje pokarmowe przed snem, d. odpowiednia temperatura, cisza oraz zaciemnienie pokoju w którym dziecko śpi. Wśród dzieci w pierwszym roku życia może pojawić się (choć zdarza się to rzadko) poważna bezsenność wczesna. Syndrom ten może przejawiać się w dwojaki, wręcz przeciwstawny sposób dziecko może być nadmiernie pobudzone, niespokojne, płakać, krzyczeć w nocy lub wręcz przeciwnie może leżeć spokojnie, lecz spokój ten jest nadmierny, dziecko niczego nie potrzebuje, niczego się nie domaga. Wskazana jest wówczas rozważna obserwacja dziecka w celu wykluczenia ewentualnych cech autystycznych. Należy również zwrócić uwagę na relację matka-dziecko oraz stan psychiczny matki (wykluczenie depresji poporodowej). U dziecka w wieku 2-5 lat trudności w zasypianiu mogą być naturalnym procesem rozwojowym. Pojawienie się pierwszych snów lękowych sprzyja unikaniu snu. Wówczas dziecko może potrzebować "przytulanki", czytania bajek lub opowieści rodziców, czasu wyciszenia w ich obecności, przygotowania do przejścia ze stanu czuwania w stan snu. Czasami u dzieci pojawiają się poważniejsze zaburzenia snu. Przytoczę tutaj kilka z nich. Lęki nocne są to zaburzenia fazy snu powolnego. Najczęściej zaburzenie to dotyczy dzieci w wieku 3-6 lat. Przypomina gwałtowne lękowe "wybudzenie" lecz wybudzeniem nie jest (kora mózgowa nadal śpi). Trudno jest wówczas nawiązać kontakt z dzieckiem, a rano dziecko nie pamięta tego zdarzenia. Lęki te mijają samoistnie z wiekiem, mogą jednak nasilić się w niekorzystnej dla dziecka emocjonalnie sytuacji. Sen lękowy to zaburzenia fazy szybkich ruchów gałek ocznych. Wiąże się to z przeżywaniem przykrych lękowych marzeń sennych. Może pojawiać się od 2 roku życia. Może być przyczyną niechęci dziecka do samodzielnego zasypiania. Somnambulizm to zaburzenie fazy snu powolnego, zwykle dotyczy chłopców w wieku 7-12 lat. W pierwszej połowie snu dziecko wstaje, zaczyna spacerować. Zaburzenie to zwykle 3 / 9

4 spontanicznie zanika. Jeżeli jednak towarzyszy mu silny lęk, to może wymagać postępowania terapeutycznego. Automatyzmy ruchowe są to okresowe, rytmiczne ruchy w czasie snu. Najczęstsze z nich to bruksizm (zgrzytanie zębami) i somnilokwencja (mówienie przez sen). Bezdechy podczas snu należy zawsze sprawdzić czy dziecko nie ma powiększonych migdałków, nie cierpi na schorzenia górnych dróg oddechowych. Nadmierna senność- rzadka u dzieci, wymaga jednak wykluczenia przyczyn neurologicznych, zaburzeń metabolicznych. W przypadku poważniejszych zaburzeń snu wskazana jest konsultacja u lekarz psychiatry lub neurologa. Postawienie właściwej diagnozy daje możliwość zaplanowania leczenia. Leczenie to powinno zaczynać się od działań terapeutycznych. Najczęściej stosowaną w takich przypadkach terapią jest terapia poznawczo-behawioralna. W przypadku braku zauważalnej poprawy należy rozważyć wprowadzenie odpowiedniego wsparcia farmakologicznego. Niedostateczna ilość snu może prowadzić do złego samopoczucia, pogorszenia funkcji poznawczych a także skutkować w przyszłości niekorzystnymi następstwami zdrowotnymi do których należą: otyłość, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia metaboliczne, zwiększenie ryzyka zachorowania na cukrzycę, zmniejszenie odporności immunologicznej. Katarzyna Pycio Problem zaburzeń snu staje się coraz bardziej powszechny i obejmuje coraz szerszą populację. Dotyczy to również populacji dzieci i młodzieży. Wielokrotnie rodzice zgłaszają ten problem na wizytach lekarskich. 4 / 9

5 Aby można było mówić o zaburzeniach snu ważne jest to, aby poznać kilka najistotniejszych cech jego prawidłowości. Sen jest procesem fizjologicznym złożonym z 4-6 cykli. Każdy cykl snu składa się z fazy bez szybkich ruchów gałek ocznych (którego część stanowi sen głęboki) oraz z fazy z szybkimi ruchami gałek ocznych. Głęboka faza snu u młodego człowieka to zaledwie 20% snu, a ponad połowa czasu snu to sen płytki. W drugiej połowie nocy oraz po zakończeniu każdego cyklu snu następują krótkotrwałe wybudzenia. Osoby młode nie pamiętają tych wybudzeń następnego dnia rano. U osób starszych wybudzenia trwają dłużej i są wyraźnie odczuwane. Jak wynika z opisu sen nie jest stanem jednorodnego głębokiego procesu, dlatego nie należy się martwić okresami jego spłycenia lub krótkimi przerwami w jego trakcie. Na jakość snu ma wpływ aktywność fizyczna w ciągu dnia i powstrzymywanie się od niepotrzebnego przebywania w łóżku. Ważne jest unikanie - na co najmniej 2 godziny przed planowanym położeniem się spać - ekspozycji na intensywne sztuczne światło, monitor telewizyjny lub ekran komputerowy (wliczając do tej grupy smartfony, tablety itp.) Przeciętna ilość snu potrzebna dorosłym to 7-8 godzin snu na dobę. Dzieci potrzebują go znacznie więcej. Ma on wpływ na prawidłowy rozwój intelektualny i emocjonalny. Jego niedostateczna ilość może przejawiać się objawami sugerującymi nadpobudliwość, zaburzenia uwagi, trudności w nauce, zaburzenia emocjonalne. Im młodsze dziecko tym większe zapotrzebowanie na sen. Noworodki i niemowlęta potrzebują godzin snu, małe dzieci godzin, dzieci przedszkolne godzin, dzieci w wieku szkolnym 9-11 godzin, a nastolatki 8-10 godzin. Biorąc pod uwagę większe zapotrzebowanie na sen, problem niedoboru snu może być bardziej 5 / 9

6 wyraźny u dzieci niż dorosłych. Zważając na konieczność wczesnego wstawania dziecka do przedszkola lub szkoły wskazane jest, aby kładły się spać odpowiednio wcześnie. Najbardziej narażoną na niedobór snu grupą wiekową jest młodzież. Aktywność społeczna młodych ludzi w godzinach wieczornych, a co za tym idzie - przesunięty rytm dobowy snu powoduje, że zwykle chodzą spać o późnej porze. Ponadto narażeni są na ekspozycję na urządzenia ekranowe, co sprzyja wydłużeniu procesu zasypiania. Ocenę prawidłowej ilości snu u dziecka można oprzeć na regularności porannego wybudzania się. Sen dzieci jest bowiem bardzo regularny i stabilny. Zwykle dzieci budzą się o tej samej porze bez względu na dzień tygodnia, również w weekend. Jeżeli dziecko zaczyna odsypiać w weekendy to może to świadczyć o niedoborze snu. U nastolatków może nasilić się opóźnienie fazy snu co jeszcze bardziej utrudnia poranne wstawanie. Aby przywrócić prawidłowy rytm i długość snu należy wprowadzić metody prawidłowych zachowań. Leczenie farmakologiczne jest ostatecznością, a na pewno ostatecznością w przypadku dzieci i młodzieży. Główne zalecenia ekspertów w tej kwestii to: 1. Przestrzeganie wystarczającego czasu snu adekwatnie do wieku. 2. Przestrzeganie zasad higieny snu: a. aktywność fizyczna minimum minut w ciągu dnia w świetle słonecznym, 6 / 9

7 b. unikanie światła urządzeń ekranowych, wysiłku umysłowego i fizycznego w ciągu trzech godzin przed snem, c. mniejsze porcje pokarmowe przed snem, d. odpowiednia temperatura, cisza oraz zaciemnienie pokoju w którym dziecko śpi. Wśród dzieci w pierwszym roku życia może pojawić się (choć zdarza się to rzadko) poważna bezsenność wczesna. Syndrom ten może przejawiać się w dwojaki, wręcz przeciwstawny sposób dziecko może być nadmiernie pobudzone, niespokojne, płakać, krzyczeć w nocy lub wręcz przeciwnie może leżeć spokojnie, lecz spokój ten jest nadmierny, dziecko niczego nie potrzebuje, niczego się nie domaga. Wskazana jest wówczas rozważna obserwacja dziecka w celu wykluczenia ewentualnych cech autystycznych. Należy również zwrócić uwagę na relację matka-dziecko oraz stan psychiczny matki (wykluczenie depresji poporodowej). U dziecka w wieku 2-5 lat trudności w zasypianiu mogą być naturalnym procesem rozwojowym. Pojawienie się pierwszych snów lękowych sprzyja unikaniu snu. Wówczas dziecko może potrzebować "przytulanki", czytania bajek lub opowieści rodziców, czasu wyciszenia w ich obecności, przygotowania do przejścia ze stanu czuwania w stan snu. Czasami u dzieci pojawiają się poważniejsze zaburzenia snu. Przytoczę tutaj kilka z nich. Lęki nocne są to zaburzenia fazy snu powolnego. Najczęściej zaburzenie to dotyczy dzieci w wieku 3-6 lat. Przypomina gwałtowne lękowe "wybudzenie" lecz wybudzeniem nie jest (kora mózgowa nadal śpi). Trudno jest wówczas nawiązać kontakt z dzieckiem, a rano dziecko nie pamięta tego zdarzenia. Lęki te mijają samoistnie z wiekiem, mogą jednak nasilić się w 7 / 9

8 niekorzystnej dla dziecka emocjonalnie sytuacji. Sen lękowy to zaburzenia fazy szybkich ruchów gałek ocznych. Wiąże się to z przeżywaniem przykrych lękowych marzeń sennych. Może pojawiać się od 2 roku życia. Może być przyczyną niechęci dziecka do samodzielnego zasypiania. Somnambulizm to zaburzenie fazy snu powolnego, zwykle dotyczy chłopców w wieku 7-12 lat. W pierwszej połowie snu dziecko wstaje, zaczyna spacerować. Zaburzenie to zwykle spontanicznie zanika. Jeżeli jednak towarzyszy mu silny lęk, to może wymagać postępowania terapeutycznego. Automatyzmy ruchowe są to okresowe, rytmiczne ruchy w czasie snu. Najczęstsze z nich to b ruksizm (zgrzytanie zębami) i somnilokwencja (mówienie przez sen). Bezdechy podczas snu należy zawsze sprawdzić czy dziecko nie ma powiększonych migdałków, nie cierpi na schorzenia górnych dróg oddechowych. Nadmierna senność- rzadka u dzieci, wymaga jednak wykluczenia przyczyn neurologicznych, zaburzeń metabolicznych. W przypadku poważniejszych zaburzeń snu wskazana jest konsultacja u lekarz psychiatry lub neurologa. Postawienie właściwej diagnozy daje możliwość zaplanowania leczenia. Leczenie to powinno zaczynać się od działań terapeutycznych. Najczęściej stosowaną w takich przypadkach terapią jest terapia poznawczo-behawioralna. W przypadku braku zauważalnej poprawy należy rozważyć wprowadzenie odpowiedniego wsparcia farmakologicznego. 8 / 9

9 Niedostateczna ilość snu może prowadzić do złego samopoczucia, pogorszenia funkcji poznawczych a także skutkować w przyszłości niekorzystnymi następstwami zdrowotnymi do których należą: otyłość, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia metaboliczne, zwiększenie ryzyka zachorowania na cukrzycę, zmniejszenie odporności immunologicznej. Katarzyna Pycio 9 / 9

RAPORT Z PRZEBIEGU BADAŃ PRZESIEWOWYCH MOJE DZIECKO NIE CHRAPIE WYKONYWANEGO PRZEZ FUNDACJĘ ZDROWY SEN. PROGRAM POD PATRONATEM

RAPORT Z PRZEBIEGU BADAŃ PRZESIEWOWYCH MOJE DZIECKO NIE CHRAPIE WYKONYWANEGO PRZEZ FUNDACJĘ ZDROWY SEN. PROGRAM POD PATRONATEM RAPORT Z PRZEBIEGU BADAŃ PRZESIEWOWYCH MOJE DZIECKO NIE CHRAPIE WYKONYWANEGO PRZEZ FUNDACJĘ ZDROWY SEN. PROGRAM POD PATRONATEM WIELKIEJ ORKIESTRY ŚWIĄTECZNEJ POMOCY Warszawa dnia 2014-05-08 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

Kody niepełnosprawności i ich znaczenie

Kody niepełnosprawności i ich znaczenie Kody niepełnosprawności i ich znaczenie Kody niepełnosprawności, będące w istocie symbolami rodzaju schorzenia, mają decydujący wpływ na to, do jakich prac osoba niepełnosprawna może być kierowana, a do

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia snu klasyfikacja i diagnostyka

Zaburzenia snu klasyfikacja i diagnostyka Zaburzenia snu klasyfikacja i diagnostyka Dyssomnie bezsenność nadmierna senność Klasyfikacja zaburzenia rytmu snu i czuwania Parasomnie MARCIN GRABICKI KLINIKA PULMONOLOGII, ALERGOLOGII I ONKOLOGII PULMONOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Raport indywidualny INFORMACJE POUFNE. Jan Kowalski. Test przeprowadzony za pośrednictwem http://pracabezstresu.pl 5 stycznia 2015

Raport indywidualny INFORMACJE POUFNE. Jan Kowalski. Test przeprowadzony za pośrednictwem http://pracabezstresu.pl 5 stycznia 2015 Jan Kowalski Test przeprowadzony za pośrednictwem http://pracabezstresu.pl 5 stycznia 2015 INFORMACJE POUFNE Wprowadzenie Celem serwisu jest umożliwienie osobom zainteresowanym lub martwiącym się oszacowania

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia i problemy psychiczne pacjentów onkologicznych.

Zaburzenia i problemy psychiczne pacjentów onkologicznych. Zaburzenia i problemy psychiczne pacjentów onkologicznych. Diagnoza choroby nowotworowej i leczenie onkologiczne wymagają psychicznego przystosowania do nowej sytuacji. Zarówno pacjent, jak i jego bliscy

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie co będzie b w życiu dorosłym Iwona A. Trzebiatowska Schizofrenia Brak możliwości rozpoznanie poniżej 6 rż Wcześniejsze zachorowania u chłopców Udział czynnika organicznego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8

Sen i czuwanie rozdział 9. Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 Sen i czuwanie rozdział 9 Zaburzenia mechanizmów kontroli ruchowej rozdział 8 SEN I CZUWANIE SEN I RYTMY OKOŁODOBOWE FAZY SNU CHARAKTERYSTYKA INDUKOWANIE SNU MECHANIZM I STRUKTURY MÓZGOWE RYTMY OKOŁODOBOWE

Bardziej szczegółowo

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow Upośledzenie umysłowe Obniżenie sprawności umysłowej powstałe w okresie rozwojowym. Stan charakteryzujący się istotnie niższą od przeciętnej ogólną

Bardziej szczegółowo

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera?

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Dr n. med. Marek Walusiak specjalista fizjoterapii Ruch jest bardzo ważnym elementem leczenia. Niewielki, systematyczny wysiłek może dać bardzo dużo. 30-45 minut

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży: pojedynczy epizod dużej depresji nawracająca duża depresja dystymia mania lub submania stan mieszany zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

Czy jesteś w grupie zwiększonego ryzyka? Wskazówki pozwalające stwierdzić, czy istnieje ryzyko, że cierpisz na obturacyjny bezdech senny (OBS)

Czy jesteś w grupie zwiększonego ryzyka? Wskazówki pozwalające stwierdzić, czy istnieje ryzyko, że cierpisz na obturacyjny bezdech senny (OBS) Czy jesteś w grupie zwiększonego ryzyka? Wskazówki pozwalające stwierdzić, czy istje ryzyko, że cierpisz na obturacyjny bezdech senny (OBS) Ocena ryzyka występowania obturacyjnego bezdechu sennego a Powszech

Bardziej szczegółowo

Oprócz tego mogą pojawić się: pogorszenie wyników w nauce, zwiększony dystans do członków rodziny, gorsze kontakty z rówieśnikami.

Oprócz tego mogą pojawić się: pogorszenie wyników w nauce, zwiększony dystans do członków rodziny, gorsze kontakty z rówieśnikami. CHARAKTERYSTYCZNE OBJAWY REAKCJI POSTRAUMATYCZNEJ: Wyraziste, natrętne wspomnienia Przeżywanie z fotograficzną dokładnością traumatycznych wydarzeń /widoki, dźwięki, zapachy/ + objawy wegetatywne /bicie

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 5/2012 z dnia 27 lutego 2012 r. w zakresie zakwalifikowania/niezasadności zakwalifikowania leku Valdoxan (agomelatinum)

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Mikołaj Majkowicz Zakład Psychologii Klinicznej Katedry Chorób Psychicznych AMG Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną Główną cechą zaburzeń pod postacią

Bardziej szczegółowo

dr Paweł Kocoń Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu pracowników podmiotów ekonomii społecznej

dr Paweł Kocoń Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu pracowników podmiotów ekonomii społecznej dr Paweł Kocoń Przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu pracowników podmiotów ekonomii społecznej Definicja wypalenia zawodowego: Według H.J. Freudenberga. syndrom wypalenia charakteryzuje się poczuciem psychicznego

Bardziej szczegółowo

Emilia Socha Fundacja WHC socha@korektorzdrowia.pl

Emilia Socha Fundacja WHC socha@korektorzdrowia.pl Emilia Socha Fundacja WHC socha@korektorzdrowia.pl W styczniu 1907 roku, ukazała się praca niemieckiego neurologa, Aloisa Alzheimera, O szczególnej chorobie kory mózgowej Opisywała ona przypadek pacjentki,

Bardziej szczegółowo

Wszyscy potrzebujemy snu

Wszyscy potrzebujemy snu Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Artykuł Specjalny HDBuzz: choroba Huntingtona i sen Dlaczego wielu pacjentów z chorobą

Bardziej szczegółowo

dr nauk med. Dariusz Wasilewski - psychiatra Centrum Psychoprofilaktyki i Terapii w Warszawie Depresja a sen

dr nauk med. Dariusz Wasilewski - psychiatra Centrum Psychoprofilaktyki i Terapii w Warszawie Depresja a sen dr nauk med. Dariusz Wasilewski - psychiatra Centrum Psychoprofilaktyki i Terapii w Warszawie Depresja a sen Dlaczego sen ma zasadnicze znaczenie dla naszego zdrowia? Sen ma zasadnicze znaczenie nie tylko

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii.

Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii. Michał Wroniszewski Fundacja SYNAPSIS Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii. Otrębusy, 8.11.2011 r. SKALA ZJAWISKA 1. Epidemiologa

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA

DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA DZIECKO Z ZABURZENIAMI ODŻYWIANIA Odżywianie jest ważną sferą w życiu każdego człowieka. Różnorodne przeżywane przez nas stresy są częstym powodem utraty apetytu, podjadania lub nadmiernego apetytu. Różne

Bardziej szczegółowo

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39 Wioleta Kitowska Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10 zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi Zespół czołowy F00-F09 zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem

Bardziej szczegółowo

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją.

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. mgr Irena Ewa Rozmanowska specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego fot. Vedran Vidovic shutterstock.com Depresja ma w psychiatrii pozycję podobną

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Przystań przyjazny mikroświat, przyjazny świat

Przystań przyjazny mikroświat, przyjazny świat Przystań przyjazny mikroświat, przyjazny świat Cel nadrzędny projektu: Stworzenie modelu systemowej pomocy: dziecku i młodemu człowiekowi jego rodzinie środowisku szkolnemu dalszemu otoczeniu Beneficjenci

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Magdalena Trzcińska

dr n. med. Magdalena Trzcińska DZIECKO Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 (CHOROBĄ RECKLINGHAUSENA): NAJWAŻNIEJSZE PROBLEMY Z PERSPEKTYWY PSYCHOLOGICZNEJ dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy)

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy) Miejscowość,... data... W N I O S E K osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej Imię i nazwisko... Data i miejsce urodzenia... Adres zamieszkania... Nr PESEL... Na podstawie art. 54

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 SPOŁECZNY ZASIĘG ZAKŁÓCEŃ SNU WARSZAWA, LIPIEC 96

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 SPOŁECZNY ZASIĘG ZAKŁÓCEŃ SNU WARSZAWA, LIPIEC 96 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka System opieki długoterminowej w Polsce Świadczenia w zakresie opieki długoterminowej zapewnia w Polsce ochrona zdrowia i pomoc społeczna cześć świadczeń (usług)

Bardziej szczegółowo

Opieka i medycyna paliatywna

Opieka i medycyna paliatywna Lek. med. Katarzyna Scholz Opieka i medycyna paliatywna Informator dla chorych i ich rodzin Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Drodzy Pacjenci, Rodziny.

Bardziej szczegółowo

EEG Biofeedback. Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu

EEG Biofeedback. Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu EEG Biofeedback Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu EEG Biofeedback to skuteczna metoda terapeutyczna zwiększająca skuteczność funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Melatonina: naturalny środek nasenny

Melatonina: naturalny środek nasenny Melatonina: naturalny środek nasenny Gdy światło dzienne słabnie, znajdująca się w mózgu szyszynka zaczyna wydzielać melatoninę. Substancja ta jest naturalnym hormonem, który przygotowuje organizm do snu

Bardziej szczegółowo

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań

YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ. zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych. Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań YNDROM OTOWOŚCI NOREKTYCZNEJ zastosowanie konstruktu teoretycznego dla projektowania działań profilaktycznych Beata Ziółkowska, IP, UAM, Poznań Zaburzenie/choroba jako forma adaptacji do sytuacji trudnej

Bardziej szczegółowo

Psychiczne skutki aborcji. Diana Fydryk WUM, II rok, Zdrowie Publiczne SKN Sekcja Promocji Zdrowia

Psychiczne skutki aborcji. Diana Fydryk WUM, II rok, Zdrowie Publiczne SKN Sekcja Promocji Zdrowia Psychiczne skutki aborcji Diana Fydryk WUM, II rok, Zdrowie Publiczne SKN Sekcja Promocji Zdrowia Badania nad wpływem aborcji na psychikę kobiet, które poddały się zabiegowi przerwania ciąży prowadzone

Bardziej szczegółowo

Test Becka. do samodzielnego wykonania

Test Becka. do samodzielnego wykonania Test Becka do samodzielnego wykonania Skala Depresji Becka (BDI) (Wypełnia pacjent) Skala Depresji Becka składa się z 21 punktów ocenianych od 0 do 3. Na jej podstawie można samodzielnie ocenić obecność

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNA PORADNIA PROFILAKTYCZNO-TERAPEUTYCZNA DLA DZIECI I MŁODZIEŻY ZE ŚRODOWISK ZAGROŻONYCH ALKOHOLIZMEM OPTA

SPECJALISTYCZNA PORADNIA PROFILAKTYCZNO-TERAPEUTYCZNA DLA DZIECI I MŁODZIEŻY ZE ŚRODOWISK ZAGROŻONYCH ALKOHOLIZMEM OPTA SPECJALISTYCZNA PORADNIA PROFILAKTYCZNO-TERAPEUTYCZNA DLA DZIECI I MŁODZIEŻY ZE ŚRODOWISK ZAGROŻONYCH ALKOHOLIZMEM OPTA 02-520 Warszawa, ul. Wiśniowa 56 Tel/Fax:0-22 826-39-16; e-mail: sekretariat@optaporadnia.pl

Bardziej szczegółowo

Biorytmy, sen i czuwanie

Biorytmy, sen i czuwanie Biorytmy, sen i czuwanie Rytmika zjawisk biologicznych określana jako biorytm przyporządkowuje zmiany stanu organizmu do okresowych zmian otaczającego środowiska. Gdy rytmy biologiczne mają charakter wewnątrzustrojowy

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz wywiadu o dziecku

Kwestionariusz wywiadu o dziecku Szanowni Państwo Bardzo prosimy o wypełnienie poniższego kwestionariusza. Zawarte w nim informacje pozwolą nam na postawienie dokładniejszej diagnozy oraz na przygotowanie bardziej indywidualnego planu

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI. Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż

ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI. Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż CHOROBY NEUROLOGICZNE TO WSZYSTKIE SCHORZENIA ZWIĄZANE Z NIEPRAWIDŁOWYM ORGANICZNYM FUNKCJONOWANIEM OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data...

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej osobie wymagającej

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu

SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu Załącznik Nr 1.5 SZCZEGÓŁOWY REGULAMIN Oddziału Pediatrycznego Wojewódzkiego Szpitala im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu 1 1. Pracą oddziału kieruje Ordynator, któremu podlega cały personel.

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Zuzanna Krząkała- psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu Uzależnienie od gier

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji GAZETKA NR 4 Beata Drobek-Ziemińska Agnieszka Furman

ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji  GAZETKA NR 4 Beata Drobek-Ziemińska  Agnieszka Furman ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna nr 6 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji 20-863 Lublin, ul. Młodej Polski 30 tel./ fax (81) 741-09- 30; 0-501-37-00-90

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ.

DZIAŁALNOŚĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ. DZIAŁALNOŚĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ. Obowiązkiem publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (także specjalistycznej) jest udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom (w wieku

Bardziej szczegółowo

czyli ze Słońcem na motykę Krzysztof RYKACZEWSKI Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

czyli ze Słońcem na motykę Krzysztof RYKACZEWSKI Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Długofalowe skutki przepracowania w warunkach notorycznego stresu, a problem przestrzegania zasad BHP oraz etyka pracy ponad normę w kontekście pracy doktoranta czyli ze Słońcem na motykę Krzysztof RYKACZEWSKI

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE Zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy i opiekuńczo-leczniczy Zadaniem zakładu opiekuńczego jest okresowe objęcie całodobową pielęgnacją oraz kontynuacją leczenia świadczeniobiorców

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW ORAZ WARUNKI I ZASADY REALIZACJI ŚWIADCZEŃ 1. UZDROWISKOWE LECZENIE SZPITALNE DOROSŁYCH

WYMAGANIA DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW ORAZ WARUNKI I ZASADY REALIZACJI ŚWIADCZEŃ 1. UZDROWISKOWE LECZENIE SZPITALNE DOROSŁYCH 1. UZDROWISKOWE LECZENIE SZPITALNE DOROSŁYCH 1.1. Warunki lokalowe i organizacyjne 1. brak barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych w bazie lokalowej, żywieniowej i zabiegowej, 2. własny zakład

Bardziej szczegółowo

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE

Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Rozdzia³ 1 ROZPOZNANIE Dolegliwoœci i objawy Co siê ze mn¹ dzieje? Co mo e wskazywaæ na problem z tarczyc¹? Prawdê mówi¹c, trudno to jednoznacznie stwierdziæ. Niektórzy pacjenci czuj¹ siê zmêczeni i przygnêbieni,

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH Co mam zrobić gdy podopieczny skarży się na boleści? Co zrobić gdy zachoruje? Jak opiekować się osobą z Alzheimerem, Demencją czy inna chorobą? Jakie problemy mogą

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

Porcja standardowa alkoholu

Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa to 10 gramów czystego alkoholu etylowego czyli: 200 ml piwa o zaw.alk. 5% 100 ml wina o zaw.alk. 10% 25 ml wódki o zaw.alk. 40% Czas usuwania z organizmu

Bardziej szczegółowo

Brak aktywności fizycznej epidemia, którą trzeba zatrzymać

Brak aktywności fizycznej epidemia, którą trzeba zatrzymać Brak aktywności fizycznej epidemia, którą trzeba zatrzymać Sport w polityce zdrowotnej Centrum Wyzwań Społecznych Warszawa, 16 października 2014 dr Marek Jankowski Sens tego wszystkiego Nie jest do końca

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY Oferta pomocy psychologiczno- pedagogicznej Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Szprotawie na rok szkolny 2013/2014 dla uczniów, rodziców i nauczycieli placówek oświatowych z terenu działania poradni

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III)

Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III) Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III) opracowały: mgr Agnieszka Kicman mgr Danuta Wiatr 2 Spis treści : 1.Wstęp... 3 2.Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC Aneks II Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC 70 Wnioski naukowe CMDh rozpatrzył poniższe zalecenia PRAC

Bardziej szczegółowo

PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW. dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii

PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW. dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii PSYCHO-HORMONALNE PRZEJAWY PRZETRENOWANIA U WYCZYNOWYCH SPORTOWCÓW dr Zbigniew Obmiński Instytut Sportu Zakład Endokrynologii Chroniczne zmęczenie - objaw choroby lub przepracowania u zdrowych osób Zmęczenie

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ Dodatkowe informacje: FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ lek. med. Laura Grześkowiak prom. zdrowia Alina Łukaszewicz Data wypełnienia: DANE OSOBOWE Imię:... Nazwisko:... Adres:... Tel. kontaktowy:

Bardziej szczegółowo

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka 1 2 Spis treści Bibliografia......5 Wstęp......6 1. Krótka historia homeopatii......9 2. Podział homeopatii.... 10 3. Produkcja leków homeopatycznych.... 11 4. Koncepcja medycyny w homeopatii.... 14 a)

Bardziej szczegółowo

Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce

Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce Osoba uzależniona od przetworów konopi w systemie lecznictwa odwykowego w Polsce Minimalne standardy jakości w redukcji popytu na narkotyki Boguslawa Bukowska Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii

Bardziej szczegółowo

Bóle kręgosłupa Zawały serca

Bóle kręgosłupa Zawały serca Bóle kręgosłupa Zawały serca Choroby cywilizacyjne - nie musisz być ich ofiarą Henryk Dyczek 2009 Lista chorób cywilizacyjnych http://pl.wikipedia.org/wiki/choroby_cywilizacyjne Cukrzyca WHO 1995/135 mln;

Bardziej szczegółowo

Elektryczna aktywność mózgu. Polisomnografia

Elektryczna aktywność mózgu. Polisomnografia Elektryczna aktywność mózgu Polisomnografia Badanie polisomnograficzne elektroencefalografia(eeg) rejestracja bioelektrycznej aktywności mózgu elektromiografia(emg) rejestracja napięcia mięśniowego elektrookulografia(eog)-

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ WYWIADU POUFNEGO Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 1 w Warszawie Imię i nazwisko dziecka... data...

KWESTIONARIUSZ WYWIADU POUFNEGO Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 1 w Warszawie Imię i nazwisko dziecka... data... Wszystkie informacje są poufne i nie zostaną udostępnione osobom trzecim. Poszczególne pytania mają na celu zrozumienie i określenie problemów dziecka oraz dostosowanie adekwatnej pomocy. DANE DZIECKA

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu Indywidualizacja procesu nauczania w klasach I-III szkół podstawowych Specjalnych Ośrodków Szkolno-Wychowawczych w Powiecie Żagańskim.

Tytuł projektu Indywidualizacja procesu nauczania w klasach I-III szkół podstawowych Specjalnych Ośrodków Szkolno-Wychowawczych w Powiecie Żagańskim. Powiat Żagański Numer projektu WND-POKL.09.01.02-08-158/11 Tytuł projektu Indywidualizacja procesu nauczania w klasach I-III szkół podstawowych Specjalnych Ośrodków Szkolno-Wychowawczych w Powiecie Żagańskim.

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ KWALIFIKOWANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH powyżej 16 r. ż. DO SZCZEGÓLNEGO SPECJALISTYCZNEGO WSPARCIA

FORMULARZ KWALIFIKOWANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH powyżej 16 r. ż. DO SZCZEGÓLNEGO SPECJALISTYCZNEGO WSPARCIA FORMULARZ KWALIFIKOWANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH powyżej 16 r. ż. DO SZCZEGÓLNEGO SPECJALISTYCZNEGO WSPARCIA Wersja uzgodniona pomiędzy organizacjami: Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym; Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Zapobieganie problemom zdrowotnym dzieci i młodzieży poprzez aktywność fizyczną.

Zapobieganie problemom zdrowotnym dzieci i młodzieży poprzez aktywność fizyczną. Zapobieganie problemom zdrowotnym dzieci i młodzieży poprzez aktywność fizyczną. Dr n. med. Joanna Ruszkowska Katedra Medycyny Społecznej i Zapobiegawczej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi PABIANICE, 30

Bardziej szczegółowo

SEN I CZUWANIE NEUROFIZJOLOGIA

SEN I CZUWANIE NEUROFIZJOLOGIA SEN I CZUWANIE NEUROFIZJOLOGIA Sen i Czuwanie U ludzi dorosłych występują cyklicznie w ciągu doby dwa podstawowe stany fizjologiczne : SEN i CZUWANIE SEN I CZUWANIE Około 2/3 doby przypada na czuwanie.

Bardziej szczegółowo

AIDS AIDS jest nabytym zespołem upośledzenia odporności, którego skrót (AIDS) wywodzi się od pierwszych liter nazwy angielskiej: (A)cquired (I)mmune

AIDS AIDS jest nabytym zespołem upośledzenia odporności, którego skrót (AIDS) wywodzi się od pierwszych liter nazwy angielskiej: (A)cquired (I)mmune AIDS AIDS jest nabytym zespołem upośledzenia odporności, którego skrót (AIDS) wywodzi się od pierwszych liter nazwy angielskiej: (A)cquired (I)mmune (D)eficiency (S)yndrome. Przyczyny zakażenia AIDS Czynnikiem

Bardziej szczegółowo

Alzheimer - przedwczesna demencja starcza

Alzheimer - przedwczesna demencja starcza ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej Alzheimer - przedwczesna demencja starcza Katowice 26 LAT ODKRYCIA CHOROBY ALZHEIMERA 21 września

Bardziej szczegółowo

Pozytywny wpływ aktywności fizycznej na psychikę człowieka

Pozytywny wpływ aktywności fizycznej na psychikę człowieka Pozytywny wpływ aktywności fizycznej na psychikę człowieka ZDROWIE Obecna definicja zdrowia przyjęta przez Światową Organizację Zdrowia jest następująca: zdrowie to nie tylko całkowity brak choroby czy

Bardziej szczegółowo

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna?

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna? Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje pracy mózgu.

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Rajter-Bąk dr Jacek Gajek

Małgorzata Rajter-Bąk dr Jacek Gajek SZKOLENIA PSYCHOLOGICZNO- ZDROWOTNE JAKO INWESTYCJA W KSZTAŁTOWANIE ŚWIADOMOŚCI PROZDROWOTNEJ KADRY MENEDŻERSKIEJ, CZYLI WPŁYW ZDROWIA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ NA WYNIK FINANSOWY ZARZĄDZANYCH PRZEDSIĘBIORSTW

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia lękowe: Zaburzenia lękowe w postaci fobii: Agorafobia Fobie specyficzne Fobia społeczna. Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny)

Zaburzenia lękowe: Zaburzenia lękowe w postaci fobii: Agorafobia Fobie specyficzne Fobia społeczna. Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) Zaburzenia lękowe Zaburzenia lękowe: Zaburzenia lękowe w postaci fobii: Agorafobia Fobie specyficzne Fobia społeczna Zaburzenie lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) Zaburzenia lękowe-fobie: Występuje

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul.

Warszawa, 01.02.2015. Lidia Popek. Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Lidia Popek Warszawa, 01.02.2015 Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Instytut Psychiatrii i Neurologii 02 957 Warszawa, ul. Sobieskiego 9 tel. 22 4582806; fax22 6421272 ; email. lpopek@ipi.edu.pl Raport

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku 1 Już przed narodzeniem dziecka rodzina zmienia się i przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Bezsenność poradnik dla pacjentów

Bezsenność poradnik dla pacjentów Bezsenność poradnik dla pacjentów Bezsenność jak się jej pozbyć krok po kroku Poradnik dla pacjentów cierpiących na bezsenność Dr n. med. Adam Wichniak, Dr n. med. Wojciech Jernajczyk Poradnia Zaburzeń

Bardziej szczegółowo

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ?

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ! SZCZEPIONKA PRZECIW GRYPIE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

Chroń naturalny kształt główki dziecka: do zabawy na brzuch, do snu na wznak

Chroń naturalny kształt główki dziecka: do zabawy na brzuch, do snu na wznak B48961 Plagioceph-LFLT fin_po:layout 1 8/7/09 11:33 PM Page 2 Chroń naturalny kształt główki dziecka: do zabawy na brzuch, do snu na wznak Niemowlę powinno zawsze spać na plecach. Na brzuchu należy je

Bardziej szczegółowo