PROGRAM EDUKACYJNY W KOPALNI SOLI W WIELICZCE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM EDUKACYJNY W KOPALNI SOLI W WIELICZCE"

Transkrypt

1 PROGRAM EDUKACYJNY W KOPALNI SOLI W WIELICZCE Opracowanie: Anna i Piotr Rogozińscy Podziemne lekcje prowadzone w ramach projektu Wiedza na wagę soli są doskonałą formą popularyzacji naszego, a nawet światowego, dziedzictwa kulturowego, jakie stanowi zabytkowa Kopalnia Soli w Wieliczce. Wychodząc na przeciw współczesnej nowoczesnej szkole, w której zajęcia przekraczają już często granicę sali lekcyjnej, dajemy możliwość połączenia wyjątkowej oferty turystycznej z wartościową lekcją opartą na podstawie programowej danego stopnia edukacji. Dzięki takiemu projektowi dajemy młodzieży możliwość rozwijania umiejętności interaktywnych współzawodnictwa, wykorzystywania teoretycznych informacji w praktyce, selekcjonowania wiedzy itd. Natomiast nauczyciele otrzymują kolejną ciekawą możliwość zrealizowania celów edukacyjnych w niebanalnej formie. BLOK NAUK HUMANISTYCZNYCH POLSKA SOLĄ STOI Scenariusz lekcji dla szkoły podstawowej klasa IV VI Cele edukacyjne ogólne: Zainteresowanie przeszłością. Zainteresowanie światem, jego różnorodnością, bogactwem i pięknem. Zdobycie umiejętności obserwacji zjawisk przyrodniczych i dokonywania ich opisu. Uczenie istnienia w kulturze, przede wszystkim w jej wymiarze symbolicznym i aksjologicznym, tak by stawała się ona wewnętrzną i osobistą własnością dziecka. Rozwijanie poczucia przynależności do grupy rodzinnej, społeczności lokalnej, grupy etnicznej, narodu, państwa, społeczności europejskiej i światowej. Umiejętność działania w różnych sytuacjach szkolnych i pozaszkolnych (wycieczki, odpowiednie zachowanie się podczas zwiedzania obiektów objętych specjalnymi zasadami bezpieczeństwa np. kopalni) Stworzenie warunków odpowiednich do nauki poprzez mądrą zabawę. Wprowadzenie ucznia w krąg informacji dotyczących pracy w specyficznych warunkach, wartości surowców naturalnych dla kraju, społeczeństwa, nauki. Obszary edukacji: Historyczna, polonistyczna, regionalna, przyrodnicza _ Uczeń potrafi: Odpowiednio zachować się podczas zwiedzania kopalni, czyli miejsca o zaostrzonych zasadach bezpieczeństwa 1

2 Scharakteryzować zawód górnika na czym polega praca, czym różni się od innych zawodów, jakimi narzędziami posługuje się górnik itd. Wytłumaczyć co to jest dziedzictwo kulturowe i dlaczego Kopalnia Soli do niego się zalicza. Dostrzegać kulturowe walory najbliższego regionu. Obserwować zjawiska i procesy przyrodnicze i opowiadać o nich. Określić formy ochrony środowiska przyrodniczego w najbliższej okolicy. Przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa, w tym poruszać się po drogach publicznych, rozpoznawać sygnały alarmowe itd. Zorganizować pracę w grupie, przestrzegać zasad w grach i zabawach _ Treści nauczania Mój dom, moja rodzina i sąsiedztwo. Elementy historii rodzinnej, regionalnej oraz życia codziennego w Polsce i w różnych krajach i epokach. Społeczeństwo. Prawa i obowiązki obywatelskie. Postawy prospołeczne i aspołeczne. Przykłady różnych systemów społecznych: brać górnicza. Praca. Jej znaczenie w życiu indywidualnym i zbiorowym. Organizacja pracy i jej efekty w różnych epokach i współcześnie etos pracy górnika. Zróżnicowanie regionalne Polski efektem warunków przyrodniczych i działalności człowieka, zasoby środowiska przyrodniczego, ich ochrona i wykorzystanie. Zagospodarowanie terenu w miejscu zamieszkania ucznia, uwarunkowania życia ludzi danego obszaru od czynników przyrodniczych i pozaprzyrodniczych, krajobraz najbliższej okolicy. Moja ojczyzna. Wydarzenia i osoby o zasadniczym znaczeniu dla losów narodu i państwa polskiego rozwój Żup Solnych w Polsce i ich wpływ na gospodarkę i kulturę. Poznanie współzależności człowieka i środowiska. Poznanie zachowań sprzyjających bezpieczeństwu ludzi i przyrody. Wyrobienie poczucia odpowiedzialności za środowisko. Metody: Wykład z elementami pogadanki Rozmowa Praca w grupach Praca z materiałem źródłowym (ekspozycja muzealna) Prezentacja multimedialna _ Kluczowe pojęcia: Pojęcia dotyczące tematyki soli i kopalni: warzenie soli, solanka, ługowanie soli (wypłukiwanie), bałwan solny (blok solny, któremu nadawano kształt walca, żeby łatwiej go było transportować), żupy solne, żupnik, Wielka Sól Magnum Sal, drogi solne, prasoł, warzelnik, pokutnik, nosicz, szyb, szybik, podszybie, nadszybie, komora, UNESCO, kaszta (drewniane zabezpieczenia komór drążonych w kopalni), urobek, kruszacy (górnicy, którzy ręcznie za pomocą żelaznych kilofków odspajali od ociosów czystą sól), ociosy (skały oderwane od ścian komory, do których przyczepiona jest sól), cumy (torby, których kruszacy nosili odzyskaną sól), podłużnia (chodnik prowadzący ze wschodu na zachód, wzdłuż złoża) poprzecznia (chodniki biegnące z północy na południe), bulgi (skórzane worki do transportu wody z podziemnych cieków na powierzchnię), kierat, paternoster (urządzenie do 2

3 wypompowywania wodnych wycieków), sztygarówka (pomieszczenie przy szybach szybikach oraz na miejscach, gdzie praca trwała bardzo długo. W pomieszczeniach przebywał sztygar, nadzorujący pracę górników.) Pojęcia dotyczące tematyki kontekstowej: neolit, Kazimierz Wielki, rozkwit gospodarczy, Akademia Krakowska, kolonizacja, prawo składu, przymus drogowy, dzierżawa Czas: Cała wycieczka trwa ok. 3 godz. Lekcja pod ziemią min. Przebieg zajęć 1. Zwiedzanie kopalni w formie współzawodnictwa. Dzieciom podczas wycieczki cały czas towarzyszy przewodnik oraz nauczyciel. Na początku nauczyciel dzieli dzieci na 3-4 grupy w zależności od liczebności klasy. Grupy otrzymują nazwy: ŻUPNICY administratorzy i dzierżawcy, którzy w imieniu króla nadzorowali wydobycie i handel solą; PRASOŁOWIE handlarze solą; WARZELNICY pozyskiwali sól z solanki; GÓRNICY SOLNI. Nazwy nie są przypadkowe, mają wprowadzić w tematykę historyczną, kiedy to za panowania Kazimierza Wielkiego sól była towarem bardzo dochodowy i znaczącym dla gospodarki kraju. Zabawa polega na Zbieraniu kryształów soli podczas zwiedzania dzieci muszą uważnie słuchać tego, o czym opowiada przewodnik, ponieważ po każdym przystanku zostaną grupom zadane po 2 pytania, jeśli odpowiedzą dobrze dostaną kryształki soli. Kiedy wycieczka dojdzie do sali, w której odbędzie się krótka lekcja, grupy policzą kryształki soli, ta która zwycięży otrzyma od swojego nauczyciela nagrodę w postaci najlepszych ocen. Pytania do gry 1. Ile lat ma kopalnia? 2. Skąd się wzięła sól w Wieliczce? 3. Kim był Skarbnik? 4. Co to jest kaszt? 5. Co znajdywało się w pierwszej wydobytej bryle soli? 6. Dlaczego drewno malowano na biało? 7. Jak nazywa się niebezpieczny gaz w kopalni? 8. Do czego służył kierat? 9. Co to jest solanka? 10. Kto budował kaszty? 11. Skąd przybyła Kinga do Wieliczki? 12. Do czego służył paternoster? 13. Wymień trzy dowolne zawody górnicze. 14. Wymień poznane rozdaje soli. 15. Kogo dotyczy przysłowie Zastał Polskę drewnianą a zostawił murowaną? 16. Co można było kupić za bałwana w czasach króla Kazimierza Wielkiego? 2. Lekcja multimedialna. Tematyka lekcji będzie się skupiać głównie na znaczeniu soli w gospodarce, a także kulturze Polski za panowania ostatniego Piasta. Wykład z elementami rozmowy z grupą: Jakie znaczenie miała sól w średniowiecznej Polsce, czy obecnie znaczenie soli jest nadal takie ważne? Dlaczego sól nazywano białym złotem? Otrzymane od króla albo księcia prawo eksploatacji żup solnych zapewniało znaczne dochody: 3

4 A ów co wlezie do soli, I tegoć głowa nie boli (...) Bo każda rzecz, co w sól wchodzi, Już jej nie leda co szkodzi Mikołaj Rej, Krótka rozprawa między panem, wójtem, a plebanem Przytoczenie legendy o św. Kindze Skąd wzięła się sól w Wieliczce?...Około 700 lat temu żyła sobie księżna Kinga, córka króla Węgier, Beli IV. Miała ona zostać małżonką księcia krakowskiego i sandomierskiego, Bolesława Wstydliwego. Ich ślub odbył się Roku Pańskiego Zanim jednak doszło do zaślubin cały dwór węgierski zastanawiał się, jaki wspaniały posag ofiarować księżniczce, aby nie powstydziła się swojego pochodzenia. Król Bela IV postanowił wreszcie, że da córce skrzynię złota i srebra, aby przyszły zięć mógł dzięki temu powiększyć drużynę wojów i wygrywać kolejne wojny. Jednak Kinga poprosiła ojca, aby dał jej coś, co uraduje wszystkich jej poddanych. Dostojnicy węgierskiego dworu wreszcie uradzili, że najlepszym podarunkiem dla jej przyszłych poddanych będzie sól....potrzebują jej wszyscy, zarówno biedni, jak i bogaci. Sól nadaje smaku wszelkiemu jadłu, może również służyć za lekarstwo. Sprawa okazała się jednak trudna do realizacji. Trzeba by było sprowadzić do Polski co najmniej tysiąc beczułek soli, aby starczyło dla każdego. Pewnego dnia, gdy księżna modliła się w intencji rozwiązania problemu, usłyszała głos z nieba: Weź twój pierścień zaręczynowy i wrzuć go do solnej góry! Nazajutrz król węgierski wysłał córkę do miejsca, gdzie w jego królestwie wydobywano sól i polecił, aby wybrała sobie sztolnię, która się jej najbardziej podoba. Kinga oczywiście wybrała najlepszą i do niej właśnie wrzuciła swój drogocenny pierścień ze słowami: Ja, Kinga, królewska córa, biorę sobie ciebie, solna góro, na własność jako ślubny posag! Niedługo później węgierski orszak wyruszył w stronę Krakowa. Książę Bolesław wyjechał naprzeciw swojej wybrance. Spotkanie miało się odbyć w niewielkiej osadzie, o nazwie Wieliczka. Zbliżając się do umówionego miejsca, księżniczka znowu usłyszała głos z nieba: Tutaj! Każ kopać! Robotnicy żwawo zabrali się do kopania i już na głębokości kilku łokci natrafili na pierwszą bryłkę soli. Ku zdziwieniu zgromadzonych, gdy się jej bliżej przyjrzano, to w jej wnętrzu zatopiony był zaręczynowy pierścień królewny. A potem zaczęto kopać głębiej, coraz głębiej i wydobywać coraz więcej soli. Wreszcie było jej tyle, że starczyło dla wszystkich mieszkańców i starcza jej po dziś dzień. Tak właśnie, jak chciała szlachetna węgierska księżniczka. 1 Krótka historia pozyskiwania soli na tych terenach (od okresu neolitu, poprzez założenie kopalni i jej rozkwit za czasów Kazimierza Wielkiego). Pokłady soli w Wieliczce powstały około 15 milionów lat temu na skutek wysychania polodowcowych mórz i słonych jezior zalegających na tym terenie. Złoża zostały sfałdowane w trakcie wypiętrzania się Karpat. Składają się z dwóch warstw: górnej (złoża bryłowe) i dolnej (złoża pokładowe). Wielickie złoża rozciągają się pasmem długości ok. 10 km wzdłuż północnej granicy Karpat ze wschodu na zachód i mają szerokość od 0,5 do 1,5 km. Najstarsze ślady produkcji warzelniczej w okolicach Wieliczki i Bochni pochodzą ze środkowego okresu neolitu (ok lat p.n.e.). Eksploatowano wówczas, znajdujące się na tym terenie, naturalne źródła solne, a sól otrzymywano przez odparowywanie wydobytej z niej solanki. Urządzenia solankowe składając się z rowków, zbiorników, palenisk, magazynu oraz licznych naczyń glinianych używanych do suszenia soli. Podobną technologią posługiwano się jeszcze w XI stuleciu, kiedy Wieliczka była już znanym, dużym ośrodkiem solowarskim. Początki rozwoju górnictwa bazującego na odkryciu pokładów soli kamiennej datuje się na wiek XIII. Źródła solne, niegdyś obfite, w następstwie nadmiernej eksploatacji zaczęły się wyczerpywać, dlatego przystąpiono do pogłębiania tych źródeł, czyli studzien. Książę Bolesław V w dokumencie z 1249 r. obiecuje 1 Na podstawie: Julian Majka, Baśnie i legendy górników wielickich, Kraków 1984, s

5 Cystersom w Wąchocku 1 / 3 część soli na wypadek jej znalezienia. Angażuje więc górników i skłania do energiczniejszego poszukiwania soli kamiennej, zarówno w Wieliczce jak i w Bochni. W obu tych miejscowościach wykazywano duże zainteresowanie tymi pracami, zwłaszcza mieszkańcy Bochni odkryciem soli chcieli księciu udowodnić, że planowane tam miasto ma rację bytu. Największy jednak rozkwit przeżywa kopalnia za panowania Kazimierza Wielkiego, który uczynił z niej wspaniale prosperujące przedsiębiorstwo na skalę międzynarodową. Sylwetka Kazimierza Wielkiego i jego wkład w rozwój gospodarczy i kulturalny kraju odbudowa państwa po rozbiciu dzielnicowym sprowadzanie osadników, nietykalność dla Żydów, którzy jako dobrzy przedsiębiorcy płacili znaczne podatki; - liczne lokacje miast - budowa umocnień i murów obronnych - budowa licznych zamków (Orle Gniazda) - rozwój handlu przywileje dla kupców z polskich miast: przywilej składu, prawo przymusu drogowego - otoczenie szczególną opieką górników solnych 1368 zostały spisane prawa zwyczajowe górników wielickich. (Ten akt normujący zwyczajowe prawo górnicze regulował zarządzenia kopalni w Wieliczce i Bochni, warzelniach i gospodarstwach żupnych. Żupnik, jako administrator, bądź dzierżawca, nadzorował w imieniu króla wydobycie i handel solą. W okresie staropolskim sól była artykułem bardzo drogim, gdyż służyła nie tylko do przyprawiania potraw, ale była podstawowym środkiem konserwującym. W XIV wieku wpływy z Żup Krakowskich stanowiły 1 / 3 dochodów skarbu państwa. Dzięki nim przez wiele stuleci finansowano budowę mieszczańskich kamienic w Krakowie, renesansowego zamku wawelskiego, licznych kościołów i klasztorów 2. Kazimierz Wielki w liczbach Powiększył państwo przeszło dwukrotnie z 102 do 244 tysięcy km 2 Wprowadził jednolitą walutę srebrny grosz Dokonał lokacji około 100 miast i 1000 wsi Za jego czasów wzniesiono 53 zamki, a 27 miast opasano murami obronnymi Był ostatnim monarchą z dynastii Piastów ( ) Kazimierz Wielki ważne daty 1343 zawarł w Kaliszu pokój wieczysty z zakonem krzyżackim założył pierwszy na ziemiach polskich uniwersytet Akademię Krakowską (późniejszy Uniwersytet Jagielloński) 1364 organizuje zjazd monarchów w Krakowie 1370 umiera na skutek upadku z konia Kazimierz Wielki i sól 1368 ustanawia statut Królewskich Żup Solnych Unormował on stosunki w górnictwie solnym, uregulował sprzedaż soli i zorganizował zakup materiałów dla kopalni. Rozwóz i sprzedaż soli oddał mieszczanom, zwanym prasołami. Zakupywali oni sól w Wieliczce po oznaczonej cenie, wywozili ją do wskazanych miejscowości i tam sprzedawali po również ustalonej cenie. Kazimierz Wielki zapamiętaj! Politykę króla charakteryzuje hasło : jeden król, jedno prawo, jedna moneta Kronikarz Jan Długosz tak pisał o królu: Zastawszy Polskę gliniana, drewnianą i nieschludną, pozostawił ją murowaną, ozdobną i wspaniałą 2 Cyt. za: A. Wolańska, Wieliczka. Zabytkowa Kopalnia Soli. Przewodnik. 5

6 Materiały pomocnicze Julian Majka, Legendy górników wielickich (tytuły legend: Legenda o Cudownym, Pierścieniu, On" czyli Skarbnik, Ojdola, córko Trudgóra, Krasnoludki są w kopalni, Tajemnicza Barbórka, Wiekopomna Laska, Solarz i Wielicha) PRZYSŁOWIA I POWIEDZENIA ZE SZCZYPTĄ SOLI: Z ziarnkiem (ze szczyptą soli), łac. Cum grano salis z odrobiną rezerwy, sceptycyzmu, nie biorąc rzeczy całkiem dosłownie. Być solą w oku (komuś) zawadzać, doskwierać, stać na drodze, budzić niechęć i zawiść Witać (przyjmować) chlebem i solą gościnnie, czołobitnie; takie powitanie było u wielu ludów słowiańskich symbolem przyjaźni i gościnności. Czapką, papką i solą ludzie ludzi niewolą czapkowaniem (ukłonami, grzecznością), chlebem i solą (poczęstunkiem) można ludzi ująć, zjednać, pozyskać, przychylnie usposobić. Ja nie z soli, ani z roli, ale z tego, co mnie boli (wyrosłem) tak Stefan Czarniecki ( , jeden z najwybitniejszych dowódców polskich, wzór żołnierza i patrioty, organizator walki wyzwoleńczej przeciw Szwedom) mawiał do dostojników i magnatów, którym nie podobało się, że zasiadają w senacie obok niego, rycerza z prostej, szlacheckiej zagrody. Z soli z dzierżawy żup solnych; z roli z majątków ziemskich. Nasyp mu soli na ogon żartobliwa rada dawana tradycyjnie dzieciom, jak złapać ptaka albo zająca. Przymierze soli niezłomne, sól była w starożytności symbolem niezniszczalności, gdyż sama się nie psuje i chroni inne ciała od zepsucia. Rozsypanie soli uważane było za złowróżbny znak przez Rzymian. Przesąd ten dotrwał do dzisiaj, ale żeby odwrócić zło (zazwyczaj chodzi o groźbę kłótni) wystarczy rzucić szczyptę wysypanej soli przez lewe ramię. Ciekawostka: na obrazie Leonarda da Vinci, Ostatnia wieczerza rozpoznajemy Judasza m.in. po tym, że nieostrożnie przewraca solniczkę. Sól ziemi składnik najważniejszy, nieodzowny, przenośnie ludzie najcenniejsi, wybrani, wybrańcy. Spożyć czyjąś sól skorzystać z jego gościnności; u Arabów spożycie przez gościa potrawy z podaną przez gospodarza solą tworzy rodzaj świętej więzi między tymi ludźmi, wzbraniającej każdemu z nich obmawiania drugiego albo szkodzenia mu. Żydzi, Grecy i Rzymianie używali soli przy ofiarach. Do dziś nie zaginął jeszcze zwyczaj wrzucania garstki soli do trumny, ponieważ sól, jako symbol nieśmiertelności, odstrasza diabła. Zmienić się w słup soli Lot mieszkał wraz z rodziną w Sodomie, którą Bóg chciał zniszczyć za grzechy. Aniołowie pragną wyprowadzić dobrego Lota z miasta skazanego na zagładę, ale nie pozwalają rodzinie oglądać się za siebie, żona Lota nie powstrzymała ciekawości, obejrzała się i została zamieniona w słup soli. Zjesz beczkę soli, nim poznasz do woli przysłowie powszechne w całej Europie, w różnych odmianach, od czasów starożytnych. CIEKAWOSTKI O SOLI I KOPALNI SOLI W WIELICZCE: 9 września 1978 Wieliczka została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO wśród pierwszych 12 obiektów na świecie z takim oto opisem: "Zabytkowa Kopalnia Soli w Wieliczce stanowi jedyny obiekt górniczy na świecie, czynny bez przerwy od średniowiecza do chwili obecnej. Jej oryginalne wyrobiska (chodniki, pochylnie, komory eksploatacyjne, jeziora, szyby, szybiki) o łącznej długości około 300 km usytuowano na 9 poziomach, sięgających do głębokości 327 m ilustrują wszystkie etapy rozwoju techniki górniczej w poszczególnych epokach historycznych." Kopalnia Soli w liczbach: okres eksploatacji to około 700 lat. Eksploatacja została zakończona w 1996 r. Czas założenia to pierwsza połowa XII w. Natomiast powierzchnia Kopalni to około 10 km², szerokość złoża 0,5 1,5 km, długość to ok. 7 km, a głębokość 327 m. 6

7 pierwsza wzmianka o soli pochodzi z chińskiego opisu środków leczniczych, w którym znajduje się wzmianka o ponad 40 rodzajach soli i sposobach jej uzyskiwania (Peng-Tzau-Kan-Mu, 2700 r p.n.e) Najstarsze ślady produkcji warzelniczej w okolicach Wieliczki i Bochni pochodzą ze środkowego okresu neolitu (ok lat p.n.e.). Eksploatowano wówczas, znajdujące się na tym terenie, naturalne źródła solne, a sól otrzymywano przez odparowywanie wydobytej z niej solanki. sól jest najważniejszą kopaliną w Polsce oraz surowcem naturalnym występującym na wszystkich kontynentach Wielickie pokłady soli kamiennej powstały głęboko pod powierzchnią ziemi około 15 mln lat temu, poprzez odparowywanie wody z mórz oraz słonych jezior, które się tutaj znajdowały. Początki rozwoju górnictwa bazującego na odkryciu pokładów soli kamiennej datuje się na wiek XIII. Źródła solne, niegdyś obfite, w następstwie nadmiernej eksploatacji zaczęły się wyczerpywać, dlatego przystąpiono do pogłębiania tych źródeł, czyli studzien. w Tybecie i w Etiopii wybijano z soli monety, używane jako środek płatniczy Rzymianie odkryli zdolności konserwujące soli. Stosowali ją do przedłużenia świeżości mięs, ryb, warzyw, czy serów W średniowieczu sól nazywano białym złotem, była bardzo cenna, dlatego wyznaczała szlaki handlowe zwane drogami solnymi Stary Testament przypisuje soli właściwości podtrzymujące życie i trwanie w pełni sił. Sól nie tylko zaspokaja życiowe potrzeby człowieka (Hi 6, 6), lecz stanowi także przepisany Prawem Mojżeszowym niezbędny dodatek do każdej ofiary: "Każdy dar należący do ofiary pokarmowej ma być posolony" sól jest uważana za czynnik antybakteryjny, ponieważ ogranicza wzrost bakterii w wielu rodzajach żywności. Sól konserwuje żywność poprzez zmniejszanie ilości "wolnych" cząsteczek wody. Bakterie do prawidłowego wzrostu potrzebują wilgoci, więc gdy są pozbawione "wolnej" wody związanej przez sól, nie mogą się one rozwijać sól kamienna to najstarszy rodzaj soli. Wydobywa się ją w kopalniach podziemnych w postaci bloków, kamieni lub brył. Następnie poddaje się ją procesowi krystalizacji i oczyszczania z zanieczyszczeń. W efekcie otrzymujemy drobne ziarna, białego kruszcu. W soli kamiennej podstawową substancją jest chlorek sodu. sól morską otrzymuje się w sposób naturalny, przez odparowanie wody morskiej pod wpływem ciepła słonecznego. Wykonuje się to w specjalnych odstojnikach, nazywanych inaczej salinami. W wyższej temperaturze odparowywanie zachodzi szybciej, a uzyskana sól jest bardziej delikatna, mniej zanieczyszczona i ma bielszy kolor. Inspiracje Po wycieczce dzieci na podstawie legendy o św. Kindze mają przygotować scenariusz inscenizacji oraz zilustrować ją za pomocą komiksu. W klasie może zostać przeprowadzony konkurs, a najlepsza praca zostać nadesłana do Kopalni. Po zakończeniu projektu Kopalnia może zamieścić prace na stronie internetowej lub zorganizować wystawę. 7

8 Notki o nauczycielach: Anna Płachczewska-Rogozińska magister polonistyki i ukrainistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz absolwentka studiów podyplomowych Komunikacja w Biznesie w Wyższej Szkole Ekonomicznej im. Józefa Tischnera. Wieloletni nauczyciel licealny i animator kultury; pilot wycieczek krajowych i zagranicznych; trener umiejętności miękkich (m.in. zarządzania sobą w czasie, technik radzenia sobie ze stresem), a także przedsiębiorczości i technik biurowych. Obecnie z mężem, Piotrem, prowadzi w Krakowie agencję turystyczno-eventową VIA CRACOVIA Inny Sposób Podróżowania, w której zajmuje się tworzeniem niekonwencjonalnych projektów organizacji wolnego czasu. Są to między innymi: Gry Miejskie - nowatorska forma zwiedzania przestrzeni miejskiej, WOMEN TEAM warsztaty rozwoju osobistego dla kobiet aktywnych. W kreowaniu inicjatyw edukacyjnych ma już doświadczenie, ponieważ prowadziła w 2009 roku lekcje muzealne w innej krakowskiej instytucji. Wielbicielka postaci i muzyki Mozarta, tematyki kobiecej w kulturze, aktywna miłośniczka fitness. Piotr Rogoziński absolwent studiów doktoranckich Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, wieloletni nauczyciel historii i WOS-u na wszystkich poziomach edukacji szkolnej, opiekun laureatów konkursów przedmiotowych, uczestnik wielu programów edukacyjnych odpowiadających współczesnym potrzebom nowoczesnej szkoły w Polsce. Posiadający doskonały kontakt z młodzieżą wychowawca. Z żoną Anną współtworzy w Krakowie agencję turystyczno-eventową VIA CRACOVIA Inny Sposób Podróżowania, odpowiada za tworzenie ciekawych ofert z zakresu turystyki industrialnej na terenie Krakowa i Małopolski (szlak Twierdzy Kraków, Małopolski Szlak Techniki oraz mniej znanych obiektów Szlaku Architektury Drewnianej). Propagator aktywnego sposobu spędzania wolnego czasu, promujący zwiedzanie południowej Małopolski z perspektywy szlaków rowerowych. Pasjonat historii kolei, poszukiwacz śladów I wojny światowej na naszych ziemiach, zapalony fotograf. EWA STATEK magister chemii Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, absolwentka studiów podyplomowych z zakresu przedsiębiorczości Politechniki Krakowskiej oraz kursu kwalifikacyjnego z oligofrenopedagogiki. Nauczyciel dyplomowany uczący w szkołach średnich (liceum ogólnokształcące, technikum) chemii i podstaw przedsiębiorczości, o uprawnieniach egzaminatora maturalnego z chemii. Lubi nowe wyzwania, pracę z dziećmi. młodzieżą i dorosłymi w latach 90 tych ubiegłego wieku była trenerem przedsiębiorczości dla dorosłych. Wciąż uczestniczy w wielu programach i warsztatach edukacyjnych wspierających pracę w szkole. Kocha polskie morze. 8

PROGRAM EDUKACYJNY W KOPALNI SOLI W WIELICZCE

PROGRAM EDUKACYJNY W KOPALNI SOLI W WIELICZCE PROGRAM EDUKACYJNY W KOPALNI SOLI W WIELICZCE Opracowanie: Anna i Piotr Rogozińscy Podziemne lekcje prowadzone w ramach projektu Wiedza na wagę soli są doskonałą formą popularyzacji naszego, a nawet światowego,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACYJNY W KOPALNI SOLI W WIELICZCE

PROGRAM EDUKACYJNY W KOPALNI SOLI W WIELICZCE PROGRAM EDUKACYJNY W KOPALNI SOLI W WIELICZCE Opracowanie: Anna i Piotr Rogozińscy Podziemne lekcje prowadzone w ramach projektu Wiedza na wagę soli są doskonałą formą popularyzacji naszego, a nawet światowego,

Bardziej szczegółowo

Temat: Cele lekcji. Uczeń: uważnie czyta odpowiednie fragmenty artykułu Słone złoto z National Geographic

Temat: Cele lekcji. Uczeń: uważnie czyta odpowiednie fragmenty artykułu Słone złoto z National Geographic Scenariusz lekcji Listopad 2014 Historia Jezyk polski JAK CZYTAĆ SPRYTNIEJ Zastanów się, czy znasz inne przyprawy równie ważne jak sól. Temat: Joanna Orłowska-Stanisławska Sól w dawnych czasach była na

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Maria Piotrowska. Blok tematyczny: W głębi ziemi. Scenariusz nr 4

Autor scenariusza: Maria Piotrowska. Blok tematyczny: W głębi ziemi. Scenariusz nr 4 Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: W głębi ziemi Scenariusz nr 4 I. Tytuł scenariusza zajęć: Węgiel. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące): Przyrodnicza

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Wieliczka

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Wieliczka WPISUJE UCZEŃ UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok miejsce na naklejkę z kodem dysleksja SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Wieliczka Instrukcja dla

Bardziej szczegółowo

Dynastia Piastów - powtórzenie

Dynastia Piastów - powtórzenie Poszukiwacze skarbów Autor: Karolina Żelazowska, Marcin Paks Lekcja 8: Dynastia Piastów - powtórzenie Zajęcia zobrazują kolejne możliwości wykorzystania kodowania z wykorzystaniem robota. Celem tych zajęć

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy. Zadanie 1 P (0-5) Wpisz we wskazane na mapie miejsca nazwy plemion zamieszkujących ziemie polskie w X wieku.

Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy. Zadanie 1 P (0-5) Wpisz we wskazane na mapie miejsca nazwy plemion zamieszkujących ziemie polskie w X wieku. Imię i nazwisko Sprawdzian diagnozujący wiadomości i umiejętności dla klasy V Dział: Dynastia Piastów na polskim tronie Nr w dzienniku.. Kl. V Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy Liczba pkt. Ocena Zadanie

Bardziej szczegółowo

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA IV

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA IV 2016-09-01 HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA IV Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowymi określeniami

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

3 listopada 2010r. W ramach projektu Dolnośląska szkoła liderem projakościowych zmian w polskim systemie edukacji

3 listopada 2010r. W ramach projektu Dolnośląska szkoła liderem projakościowych zmian w polskim systemie edukacji 3 listopada 2010r. W ramach projektu Dolnośląska szkoła liderem projakościowych zmian w polskim systemie edukacji 1 poznanie dziedzictwa kulturowego, naukowego, historycznego i przyrodniczego Książańskiego

Bardziej szczegółowo

Wędruj z nami i poznawaj świat

Wędruj z nami i poznawaj świat Szkoła Podstawowa nr 3 im. T. Kościuszki w Sanoku Wędruj z nami i poznawaj świat czyli kilka słów o szkolnych wycieczkach Sanok 2009 Działalność turystyczno-krajoznawcza to jeden z priorytetów pracy polskich

Bardziej szczegółowo

DATA URODZENIA UCZNIA. dzień miesiąc rok

DATA URODZENIA UCZNIA. dzień miesiąc rok UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok PRÓBNY EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZJUM Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy zestaw

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SZKOŁA DIALOGU W GIMNAZJUM W KLEOSINIE

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SZKOŁA DIALOGU W GIMNAZJUM W KLEOSINIE SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SZKOŁA DIALOGU W GIMNAZJUM W KLEOSINIE Zapraszamy do przeczytania relacji z projektu realizowanego w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Kleosinie przez uczniów klasy III

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 7

Scenariusz zajęć nr 7 Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: Przedwiośnie Scenariusz zajęć nr 7 I. Tytuł scenariusza: Węgiel skarb ziemi. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące) polonistyczna

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY. Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014

PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY. Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014 PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014 Pozostałe etapy (przykładowe zagadnienia) Gimnazjum 6. Wybrane zagadnienia geografii

Bardziej szczegółowo

Polska i świat w XII XIV wieku

Polska i świat w XII XIV wieku Test a Polska i świat w XII XIV wieku Test podsumowujący rozdział I 1. Czytaj uważnie tekst i zadania. 2. W zadaniach od 1. do 3., 5., 6. oraz od 10. do 1 3. znajdują się cztery odpowiedzi: A, B, C, D.

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

Klaudia Gil O ZAMKU ŻUP KRAKOWSKICH OPOWIADA KLAUDIA I JEJ RYCERSKA GWARDIA

Klaudia Gil O ZAMKU ŻUP KRAKOWSKICH OPOWIADA KLAUDIA I JEJ RYCERSKA GWARDIA Klaudia Gil O ZAMKU ŻUP KRAKOWSKICH OPOWIADA KLAUDIA I JEJ RYCERSKA GWARDIA ZAPRASZAM DO ZWIEDZANIA ZAMKU ŻUP KRAKOWSKICH RYMOWANYM SZLAKIEM... Wszyscy Wieliczkę z podziemi znamy, kiedy kopalnię soli zwiedzamy.

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli Wieliczka jakiej nie znacie...

Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli Wieliczka jakiej nie znacie... Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli jakiej nie znacie... czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Dla wielu osób odwiedzających Wieliczkę,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 1

Scenariusz zajęć nr 1 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Skarby Ziemi Scenariusz zajęć nr 1 I. Tytuł scenariusza zajęć : Warstwy Ziemi II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA KL. IV - VI. I. CELE KSZTAŁCENIA wymagania ogólne:

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA KL. IV - VI. I. CELE KSZTAŁCENIA wymagania ogólne: PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA KL. IV - VI I. CELE KSZTAŁCENIA wymagania ogólne: 1. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowymi określeniami czasu historycznego

Bardziej szczegółowo

Dwa bieguny czyli w krainie śniegu i lodu.

Dwa bieguny czyli w krainie śniegu i lodu. Szkoła Podstawowa nr 94 w Warszawie im. Pierwszego Marszalka Polski Józefa Piłsudskiego Projekt Ogrody nauki i sztuki realizowany w klasie 2 b d e Dwa bieguny czyli w krainie śniegu i lodu. Opracowały:

Bardziej szczegółowo

ZIELONE SZKOŁY 2013 CENTRUM AKTYWNEGO WYPOCZYNKU BOREK

ZIELONE SZKOŁY 2013 CENTRUM AKTYWNEGO WYPOCZYNKU BOREK ZIELONE SZKOŁY 2013 CENTRUM AKTYWNEGO WYPOCZYNKU BOREK Doskonałe zaplecze i ciekawy program, który dostarczy uczestnikom wielu niezapomnianych wrażeń. Oferta zielonych szkół przygotowana została z myślą

Bardziej szczegółowo

Od Polski drewnianej do murowanej - rządy Kazimierza Wielkiego

Od Polski drewnianej do murowanej - rządy Kazimierza Wielkiego Poszukiwacze skarbów Autor: Karolina Żelazowska, Marcin Paks Lekcja 6: Od Polski drewnianej do murowanej - rządy Kazimierza Wielkiego Pozostając w obszarze dynastii Piastów, uczniowie mają za zadanie wykorzystać

Bardziej szczegółowo

APA EUROPY ŚREDNIOWIECZNE SZLAKI HANDLOWE

APA EUROPY ŚREDNIOWIECZNE SZLAKI HANDLOWE APA EUROPY ŚREDNIOWIECZNE SZLAKI HANDLOWE APA EUROPY Szlaki handlowe, pokrywały siecią Europę od czasów antycznych. Szczególną rolę pełniły w Średniowieczu, kiedy to ich istnienie przyspieszało wymianę

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Maria Piotrowska. Blok tematyczny: Sprawiamy radość innym. Scenariusz nr 6

Autor scenariusza: Maria Piotrowska. Blok tematyczny: Sprawiamy radość innym. Scenariusz nr 6 Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: Sprawiamy radość innym Scenariusz nr 6 I. Tytuł scenariusza zajęć : Wolontariat. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska. Blok tematyczny: Koniec lata. Scenariusz nr 10

Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska. Blok tematyczny: Koniec lata. Scenariusz nr 10 Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska Blok tematyczny: Koniec lata Scenariusz nr 10 I. Tytuł scenariusza: Krajobrazy kulturowe i naturalne. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3

Bardziej szczegółowo

Kopalnia możliwości. Oferta Kopalni Soli Wieliczka

Kopalnia możliwości. Oferta Kopalni Soli Wieliczka Kopalnia możliwości Oferta Kopalni Soli Wieliczka » Zwiedzanie kopalni oferty dla grup» Szczęść Boże szlak pielgrzymkowy» Tajemnice wielickiej kopalni» zwiedzanie tematyczne» oferta dla dzieci» nowość:

Bardziej szczegółowo

Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem

Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem 13 września, o godz. 10:00 w Sali Kryształowej Pałacu w Zaborze odbyły się Wojewódzkie Obchody Europejskich Dni Dziedzictwa. -Samorząd województwa bardzo aktywnie

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z religii kl. 4

Kryteria ocen z religii kl. 4 Kryteria ocen z religii kl. 4 Ocena celująca - spełnia wymagania w zakresie oceny bardzo dobrej - prezentuje treści wiadomości powiązane ze sobą w systematyczny układ - samodzielnie posługuje się wiedzą

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Szkoły Podstawowej Nr 33 im. Funduszu Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci UNICEF na rok szkolny 2015/2016

Program wychowawczy Szkoły Podstawowej Nr 33 im. Funduszu Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci UNICEF na rok szkolny 2015/2016 Program wychowawczy Szkoły Podstawowej Nr 33 im. Funduszu Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci UNICEF na rok szkolny 2015/2016 (w oparciu o Program wychowawczy szkoły na lata 2010-2016, podstawowe kierunki

Bardziej szczegółowo

Kiedy wiosna przyjdzie do nas. Projekt edukacji przyrodniczej.

Kiedy wiosna przyjdzie do nas. Projekt edukacji przyrodniczej. Kiedy wiosna przyjdzie do nas. Projekt edukacji przyrodniczej. Realizowany w grupie I i II od marca do czerwca 2014 roku. Opracowały: Jolanta Wawer, Marzena Bochra, Małgorzata Matysiak Murat. 1 Kiedy wiosna

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania Zawód: Górnik odkrywkowej eksploatacji złóż ; symbol 811102 Podbudowa

Bardziej szczegółowo

Program międzyprzedmiotowy Moja mała Ojczyzna Ziemia Choszczeńska opracowany w ramach ścieżki regionalnej.

Program międzyprzedmiotowy Moja mała Ojczyzna Ziemia Choszczeńska opracowany w ramach ścieżki regionalnej. Program międzyprzedmiotowy Moja mała Ojczyzna Ziemia Choszczeńska opracowany w ramach ścieżki regionalnej. Wstęp Program jest skierowany do uczniów gimnazjum klas 2-3 w ramach realizacji ścieżki regionalnej.

Bardziej szczegółowo

EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODOWY ZAWÓD: GÓRNIK EKSPLOATACJI PODZIEMNEJ

EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODOWY ZAWÓD: GÓRNIK EKSPLOATACJI PODZIEMNEJ EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODOWY ZAWÓD: GÓRNIK EKSPLOATACJI PODZIEMNEJ Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet III Wysoka jakość systemu oświaty Działanie 3.4

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 10. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem.

Scenariusz nr 10. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem. Scenariusz nr 10 I. Tytuł scenariusza zajęć : Sposoby poznawania przyrody " II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA HISTORYCZNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH W MIELCU Autor: mgr Józef Czerwiec ZAŁOŻENIA PROGRAMU Historia est magistra vitae Cyceron Gdy w 55 roku p.n.e. Marcus Tullius Cicero wypowiadał

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem. Scenariusz nr 6

Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem. Scenariusz nr 6 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem Scenariusz nr 6 I. Tytuł scenariusza zajęć : Poznaj rośliny przyprawowe " II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III.

Bardziej szczegółowo

Innowacja pedagogiczna KRAKÓW moje miasto, moja historia z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego. Autor Michał Lubera

Innowacja pedagogiczna KRAKÓW moje miasto, moja historia z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego. Autor Michał Lubera Innowacja pedagogiczna KRAKÓW z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego Autor Michał Lubera Innowacja pedagogiczna Kraków moje miasto, moja historia jest innowacją programowo-metodyczną.

Bardziej szczegółowo

HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA

HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA 2016-09-01 HISTORIA KLASA I GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń sytuuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w czasie oraz porządkuje je

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA V

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA V WYMAGANIA EDUKACYJNE Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA V 1 WYMAGANIA OGÓLNE 1 ocena niedostateczna uczeń nie opanował podstawowych wiadomości i umiejętności, określonych w podstawie

Bardziej szczegółowo

KRAKÓW I WIELICZKA - 2 DNI

KRAKÓW I WIELICZKA - 2 DNI KRAKÓW I WIELICZKA - 2 DNI WYCIECZKA SZKOLNA DO KRAKOWA I WIELICZKI 2 DNI 1 DZIEŃ: Przyjazd do Krakowa, spotkanie z przewodnikiem, zwiedzanie Starego Miasta, m.in. Wawel: Katedra, Groby Królewskie, Dzwon

Bardziej szczegółowo

INNOWACJA PEDAGOGICZNA Dotrzymuję Kroku Czterem Porom Roku realizowana w klasie I w roku szkolnym 2013/2014

INNOWACJA PEDAGOGICZNA Dotrzymuję Kroku Czterem Porom Roku realizowana w klasie I w roku szkolnym 2013/2014 INNOWACJA PEDAGOGICZNA Dotrzymuję Kroku Czterem Porom Roku realizowana w klasie I w roku szkolnym 2013/2014 Informacje o realizacji innowacji Głównym założeniem innowacji jest wyposażenie uczniów w określone

Bardziej szczegółowo

Kim jestem? Skąd pochodzę? lekcja powtórzeniowa

Kim jestem? Skąd pochodzę? lekcja powtórzeniowa Kim jestem? Skąd pochodzę? lekcja powtórzeniowa Powtórzenie działu Świat wokół mnie Cele lekcji Wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowym określeniem czasu historycznego:

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/014 WydziałPrawa, Administracji i Stosunków Miedzynarodowych Kierunek

Bardziej szczegółowo

Stary Sącz 13 lipca 2008 r.

Stary Sącz 13 lipca 2008 r. Interaktywna GRA TERENOWA Obowiązki i przywileje zasadźcy Stary Sącz 13 lipca 2008 r. Poznaj obowiązki i przywileje zasadźcy. Dowiedz się, jak Stary Sącz stawał się miastem! W średniowieczu zasadźcą była

Bardziej szczegółowo

Zabytki techniki przemysłowej w Karpatach

Zabytki techniki przemysłowej w Karpatach Zabytki techniki przemysłowej w Karpatach kopalnie, szyby naftowe, warzelnie soli, kolej, promy rzeczne, zakłady przemysłowe Arkadiusz Komski Drewno Drewno Drewno Kamień Kamień Glina Glina Węgiel Solanki

Bardziej szczegółowo

a) W Polsce w X XII wieku większość ludzi mieszkała w osadach. b) Wiek X rozpoczął się w roku. c) Wiek XII zakończył się w roku.

a) W Polsce w X XII wieku większość ludzi mieszkała w osadach. b) Wiek X rozpoczął się w roku. c) Wiek XII zakończył się w roku. 1. Uzupełnij poniższe zdania. a) W Polsce w X XII wieku większość ludzi mieszkała w osadach. b) Wiek X rozpoczął się w roku. c) Wiek XII zakończył się w roku. 2. Przedstaw obowiązki władcy w Polsce w X

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY. DLA UCZNIÓW KLAS CZWARTYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 82 im. JANA PAWŁA II W WARSZAWIE

PROGRAM ADAPTACYJNY. DLA UCZNIÓW KLAS CZWARTYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 82 im. JANA PAWŁA II W WARSZAWIE PROGRAM ADAPTACYJNY DLA UCZNIÓW KLAS CZWARTYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 82 im. JANA PAWŁA II W WARSZAWIE ZAŁOŻENIA PROGRAMU: Dzieci i napotykają na podobne problemy przy przekraczaniu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 3

Scenariusz zajęć nr 3 Autor scenariusza: Maria Piotrowska Blok tematyczny: Na długie zimowe wieczory Scenariusz zajęć nr 3 I. Tytuł scenariusza zajęć: W mroźnej krainie książki -,,Zaczarowana zagroda II. Czas realizacji: 2

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Małgorzata Urbańska Klasa II Edukacja: polonistyczna, przyrodnicza, społeczna, muzyczna, ruchowa Cel/cele zajęć: - kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Celem przedmiotowego systemu oceniania jest: notowanie postępów i osiągnięć ucznia, wspomaganie procesu

Bardziej szczegółowo

100 pytań, które pojawiły się na egzaminach na nauczyciela mianowanego w różnych regionach Polski:

100 pytań, które pojawiły się na egzaminach na nauczyciela mianowanego w różnych regionach Polski: 100 pytań, które pojawiły się na egzaminach na nauczyciela mianowanego w różnych regionach Polski: 1. Jakie metody aktywizujące stosujesz na swoich zajęciach? 2. W jaki sposób indywidualizujesz pracę swoich

Bardziej szczegółowo

Projekt zajęć edukacyjnych Legenda o cudownym pierścieniu królewny Kingi

Projekt zajęć edukacyjnych Legenda o cudownym pierścieniu królewny Kingi Projekt zajęć edukacyjnych Legenda o cudownym pierścieniu królewny Kingi Temat: Dzięki niej nie tylko w Wieliczce mamy sól w każdej solniczce 1. Cel ogólny: kształcenie i doskonalenie umiejętności językowych

Bardziej szczegółowo

Udział w różnorodnych formach doskonalenia zawodowego zgodnie z własnymi zainteresowaniami oraz potrzebami szkoły

Udział w różnorodnych formach doskonalenia zawodowego zgodnie z własnymi zainteresowaniami oraz potrzebami szkoły 8 ust. 2 pkt 1. Uzyskiwanie pozytywnych efektów w pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej na skutek wdrożenia działań mających na celu doskonalenie pracy własnej i podniesienie jakości pracy szkoły

Bardziej szczegółowo

ZASADY ORGANIZOWANIA WYCIECZEK SZKOLNYCH

ZASADY ORGANIZOWANIA WYCIECZEK SZKOLNYCH ZASADY ORGANIZOWANIA WYCIECZEK SZKOLNYCH Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 95, poz. 425 z późn. zm.) Ustawa z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej

Bardziej szczegółowo

Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania

Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania www.sztum.pl Dla inwestora Oferta inwestycyjna Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania 17.06.2016 Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania WZGÓRZE ZAMKOWE

Bardziej szczegółowo

EKOLOROWO INNOWACJA ORGANIZACYJNO -METODYCZNA. opracowana w oparciu o podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów

EKOLOROWO INNOWACJA ORGANIZACYJNO -METODYCZNA. opracowana w oparciu o podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów EKOLOROWO INNOWACJA ORGANIZACYJNO -METODYCZNA opracowana w oparciu o podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkołach podstawowych

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE - PRZYRODA

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE - PRZYRODA PRZEDMIOTOWE OCENIANIE - PRZYRODA Przedmiotowe ocenianie polega na rozpoznawaniu przez nauczyciela poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do wymagań edukacyjnych,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania w Niepublicznym Gimnazjum Nr 1 w Poznaniu z przedmiotu WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE klasa III

Przedmiotowy system oceniania w Niepublicznym Gimnazjum Nr 1 w Poznaniu z przedmiotu WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE klasa III Przedmiotowy system oceniania w Niepublicznym Gimnazjum Nr 1 w Poznaniu z przedmiotu WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE klasa III opracowany przez :. Martyna Kossakowska I. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny:

Bardziej szczegółowo

POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI

POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI Barbara Sikora POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI Barbara Sikora Absolwentka Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Kielcach kierunek chemia, specjalność nauczycielska, ukończyła również studia podyplomowe matematyka z elementami

Bardziej szczegółowo

"Podbój" Mazur :) Autor (źródło): Danuta Orzołek czwartek, 07 lipca :26 - Poprawiony wtorek, 12 lipca :17

Podbój Mazur :) Autor (źródło): Danuta Orzołek czwartek, 07 lipca :26 - Poprawiony wtorek, 12 lipca :17 27 czerwca br. wyjechaliśmy na podbój Mazur. W wycieczce uczestniczyło 36 osób grupa dzieci niepełnosprawnych z opiekunami. Pogoda była piękna, humor dopisywał i jak się później okazało, wiele zobaczyliśmy.

Bardziej szczegółowo

ZDROWOTNYCH I DBAŁOŚCI O BEZPIECZEŃSTWO KSZTAŁTOWANIE PRAWIDŁOWYCH NAWYKÓW POŻĄDANYCH SPOŁECZNIE KSZTAŁTOWANIE POSTAW OBSZAR DZIAŁAŃ

ZDROWOTNYCH I DBAŁOŚCI O BEZPIECZEŃSTWO KSZTAŁTOWANIE PRAWIDŁOWYCH NAWYKÓW POŻĄDANYCH SPOŁECZNIE KSZTAŁTOWANIE POSTAW OBSZAR DZIAŁAŃ KSZTAŁTOWANIE POSTAW POŻĄDANYCH SPOŁECZNIE KSZTAŁTOWANIE PRAWIDŁOWYCH NAWYKÓW PLAN WYCHOWAWCZYCH KLASA I CEL GŁÓWNY - Dziecko umie znaleźć się w zespole klasowym, rozumie obowiązujące w nim zasady i prawidłowo

Bardziej szczegółowo

2. Czy jestem patriotą? Karol Wojtyła *** [Ziemia trudnej jedności]. Quiz wiedzy o naszej ojczyźnie

2. Czy jestem patriotą? Karol Wojtyła *** [Ziemia trudnej jedności]. Quiz wiedzy o naszej ojczyźnie a. 2. Czy jestem patriotą? Karol Wojtyła *** [Ziemia trudnej jedności]. Quiz wiedzy o naszej ojczyźnie a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości Uczeń: zna sylwetki znanych Polaków, którzy byli patriotami, wie,

Bardziej szczegółowo

Bambino... DLA SZKÓŁ...

Bambino... DLA SZKÓŁ... przedstawiamy państwu najnowszą ofertę > W Y C I E C Z E K S Z K O L N Y C H < BIURA PODRÓŻY B A M B I N O****************************************************** Jesteśmy organizatorem TURYSTYKI DZIECI

Bardziej szczegółowo

K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny

K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny ............... kod pracy ucznia....................... pieczątka nagłówkowa szkoły K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny Drogi Uczniu, Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI. Temat : Uczymy się wędrować i obserwować przyrodę przygotowanie do wycieczki

KONSPEKT LEKCJI. Temat : Uczymy się wędrować i obserwować przyrodę przygotowanie do wycieczki Beata Cieślewicz KONSPEKT LEKCJI Temat : Uczymy się wędrować i obserwować przyrodę przygotowanie do wycieczki 1. Cele ogólne : 1) Wzbudzanie w dzieciach ciekawości poznawczej 2) Wyrabianie w dzieciach

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 1

Scenariusz zajęć nr 1 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: Wędrówki po Polsce Scenariusz zajęć nr 1 I. Tytuł scenariusza: Gdańsk miasto portowe. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 4

Scenariusz zajęć nr 4 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Mikołajkowe niespodzianki Scenariusz zajęć nr 4 I. Tytuł scenariusza zajęć : " Pomocnicy Świętego Mikołaja". II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska. Blok tematyczny: Koniec lata. Scenariusz nr 8

Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska. Blok tematyczny: Koniec lata. Scenariusz nr 8 Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska Blok tematyczny: Koniec lata Scenariusz nr 8 I. Tytuł scenariusza: Krajobrazy Polski. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące): polonistyczna,

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Zasady Oceniania uczniów klas 1 3 w Szkole Podstawowej im. Stefana Krasińskiego w Chotomowie

Wewnątrzszkolne Zasady Oceniania uczniów klas 1 3 w Szkole Podstawowej im. Stefana Krasińskiego w Chotomowie Wewnątrzszkolne Zasady Oceniania uczniów klas 1 3 w Szkole Podstawowej im. Stefana Krasińskiego w Chotomowie A. Cele i zasady oceniania w klasach 1 3 I. Ocenianie to proces gromadzenia informacji o uczniach.

Bardziej szczegółowo

Publiczne Katolickie Gimnazjum im. św. Kazimierza w Gdańsku

Publiczne Katolickie Gimnazjum im. św. Kazimierza w Gdańsku Publiczne Katolickie Gimnazjum im. św. Kazimierza w Gdańsku Program Wewnątrzszkolnego Doradztwa Zawodowego Lata realizacji 2015-2018 Gdańsk, 14 września 2015r. Wstęp Światowe standardy gwarantują uczniom

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wycieczki do Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego.

Sprawozdanie z wycieczki do Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego. Sprawozdanie z wycieczki do Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego. W ramach realizacji projektu Dolnośląska szkoła liderem projakościowych zmian w polskim systemie edukacji, do którego przystąpiła nasza szkoła,

Bardziej szczegółowo

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28 Szkoła Podstawowa nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku Program adaptacyjny dla klasy I Jestem pierwszakiem w Szkole Podstawowej nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku ,,Dzieci różnią się od

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 5

Scenariusz zajęć nr 5 Autor scenariusza: Krystyna Jakubowska Blok tematyczny: Jesienne słoty Scenariusz zajęć nr 5 I. Tytuł scenariusza: Mieszkańcy Stumilowego Lasu II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne III. Edukacje (3

Bardziej szczegółowo

SPOTKANIE Z POLICJANTKĄ

SPOTKANIE Z POLICJANTKĄ LUDZIKI Z WARZYW W listopadzie uczniowie klasy 1 a rozmawiali na zajęciach o zdrowym odżywianiu. Prezentowali warzywa, które przynieśli do klasy. Na koniec zajęć z warzyw powstały ludziki. Dzieci z dużym

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Danuta Bezczyńska. Blok tematyczny: Zdrowie - cenny skarb!

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Danuta Bezczyńska. Blok tematyczny: Zdrowie - cenny skarb! Autor scenariusza: Danuta Bezczyńska Blok tematyczny: Zdrowie - cenny skarb! Scenariusz nr 3 I. Tytuł scenariusza zajęć: Owoce, warzywa samo zdrowie. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA DYPLOMOWANEGO

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA DYPLOMOWANEGO PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA DYPLOMOWANEGO Nauczyciel mianowany: mgr Stanisław Cieślik Miejsce pracy: ZPO w Terpentynie Nauczane przedmioty: geografia, przyroda : 2 lata i 9 miesięcy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 września 2013 r. Pozycja 33

Warszawa, dnia 11 września 2013 r. Pozycja 33 Warszawa, dnia 11 września 2013 r. Pozycja 33 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 10 września 2013 r. w sprawie zmiany nazwy Muzeum Pałacu w Wilanowie i nadania statutu Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Słowne: pogadanka, analiza wykresów, praca z tekstem, indywidualna, grupowa.

Słowne: pogadanka, analiza wykresów, praca z tekstem, indywidualna, grupowa. 1. Cele lekcji a) Wiadomości zna charakterystyczne cechy biologii ptaków drapieżnych, zna środowisko życia ptaków drapieżnych, wie, jakie cechy musi posiadać środowisko, aby stanowiło dogodną przestrzeń

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS I-III GM ROK SZKOLNY 2015/2016

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS I-III GM ROK SZKOLNY 2015/2016 SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS I-III GM ROK SZKOLNY 2015/2016 KLASA I Ocena celująca: a) wysuwa oryginalne wnioski, dokonuje niezależnych ocen b) dokonuje integracji wiedzy o przeszłości

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie. Scenariusz nr 8

Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie. Scenariusz nr 8 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Jesień dary niesie Scenariusz nr 8 I. Tytuł scenariusza zajęć : Wyznaczanie kierunków " II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Małgorzata Urbańska Klasa III Temat lekcji:źródła i rodzaje energii. Edukacja: przyrodnicza, polonistyczna, techniczna, Cel/cele

Bardziej szczegółowo

Proces tworzenia strefy aktywności gospodarczej na przykładzie miasta Bochnia

Proces tworzenia strefy aktywności gospodarczej na przykładzie miasta Bochnia Proces tworzenia strefy aktywności gospodarczej na przykładzie miasta Bochnia Bogdan Kosturkiewicz Burmistrz Miasta Bochni Bochnia najstarsze miasto Województwa Małopolskiego (prawa miejskie z 1253 r.),

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 7

Scenariusz zajęć nr 7 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Wiosenne porządki. Scenariusz zajęć nr 7 I. Tytuł scenariusza : Wizyta w lesie. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO DLA ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W STRZELINIE

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO DLA ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W STRZELINIE PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO DLA ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W STRZELINIE Podstawa prawna: 1.Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. ( Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z póżn. zm.).

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze.

Sprawdzian nr 1. Rozdział I. Początek wieków średnich. 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. Rozdział I. Początek wieków średnich GRUPA A 0 1. Na taśmie chronologicznej zaznacz i zapisz datę, która rozpoczyna średniowiecze. 400 500 600 700 800 2. Uzupełnij poniższe zdania. a) Słowianie zasiedlili

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Zakupy. Zakupy. Zagadnienia z podstawy programowej

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Zakupy. Zakupy. Zagadnienia z podstawy programowej SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Z rodziną i przyjaciółmi Dobry opiekun i kolega. tygodniowy Temat dnia Zakupy. Zakupy. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

przedstawiciele szkół ponadgimnazjalnych powiatu mikołowskiego.

przedstawiciele szkół ponadgimnazjalnych powiatu mikołowskiego. 26.03.2014r. 1. Szkolnictwo ponadgimnazjalne zmiany. 2. Zasady rekrutacji ważne daty. 3. Egzamin gimnazjalny organizacja. 4. Prezentacja oferty edukacyjnej przedstawiciele szkół ponadgimnazjalnych powiatu

Bardziej szczegółowo

Centrum Historii Zajezdnia SOBOTNIE WYJŚCIE

Centrum Historii Zajezdnia SOBOTNIE WYJŚCIE Centrum Historii Zajezdnia SOBOTNIE WYJŚCIE Urszula Lenartowicz 1d Wycieczka w sobotę 26 listopada 2016 roku odbyło się trzecie w tym roku szkolnym sobotnie wyjście. Chętnym, którzy dla dodatkowych punktów

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć Temat: Jak bezpiecznie się bawić i spędzać czas?

Scenariusz zajęć Temat: Jak bezpiecznie się bawić i spędzać czas? Scenariusz zajęć Temat: Jak bezpiecznie się bawić i spędzać czas? Cele operacyjne: Uczeń: pokonuje sztuczne przeszkody, posługuje się piłką: rzuca i chwyta, wskazuje, gdzie można bezpiecznie organizować

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie czym są kraje Globalnego Południa i Globalnej Północy.

Wyjaśnienie czym są kraje Globalnego Południa i Globalnej Północy. Niewieścin zajęcia w I kw. 2014 14.02.2014 3 z instruktorem Tematyka: Milenijne Cele Rozwoju Liczba dzieci na zajęciach:010 Wprowadzenie pojęcia edukacja globalna. Na co kładzie się największy nacisk podczas

Bardziej szczegółowo

Prezentacja osiągnięć uczniów

Prezentacja osiągnięć uczniów Prezentacja osiągnięć uczniów w ramach projektu Dajmy sobie szansę finansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Dajmy sobie szansę Zajęcia pozalekcyjne: Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

IX. Bezpieczeństwo uczniów w czasie zajęć organizowanych przez szkołę

IX. Bezpieczeństwo uczniów w czasie zajęć organizowanych przez szkołę IX. Bezpieczeństwo uczniów w czasie zajęć organizowanych przez szkołę 1. W szkole obowiązują wszelkie przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny 2. pracy w placówkach edukacyjnych. 3. Uczniowie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 Wstęp Wychowanie współczesnego ucznia w duchu patriotyzmu to cel niniejszego programu. Naszym priorytetem jest wychowanie uczniów

Bardziej szczegółowo