Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem. Pod redakcją Zbigniewa Nęckiego i Marcina Kęsego. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem. Pod redakcją Zbigniewa Nęckiego i Marcina Kęsego. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego"

Transkrypt

1 Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem Pod redakcją Zbigniewa Nęckiego i Marcina Kęsego Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

2 Publikacja w ramach projektu fi nansowanego przez NCN na podstawie umowy 0118/B/H03/2010/39 z dnia r. pt. Badanie zapotrzebowania na wiedzę menedżerską personelu medycznego w polskich szpitalach pod kierownictwem prof. dr. hab. Zbigniewa Nęckiego

3 Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem Pod redakcją Zbigniewa Nęckiego i Marcina Kęsego Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello skiego

4 Publikacja w ramach projektu finansowanego przez NCN na podstawie umowy 0118/B/ H03/2010/39 pt. Badanie zapotrzebowania na wiedzę menedżerską personelu medycznego w polskich szpitalach. RECENZENT dr hab. Wojciech Jan Maliszewski, prof. PWSZ Piła PROJEKT OKŁADKI Katarzyna Zalewska/Pracownia Register FOTOGRAFIE NA OKŁADCE apops/ Fotolia, Kurhan/Fotolia Copyright by Zbigniew Nęcki, Marcin Kęsy & Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2013 All rights reserved Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy. ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel , , tel./fax Dystrybucja: tel , tel./fax tel. kom , Konto: PEKAO SA, nr

5 Spis treści Przedmowa (L. Paradowski)... 9 Wprowadzenie (Z. Nęcki, J. Stępniewski, A. Kister) Notki o autorach CZĘŚĆ PIERWSZA RAMY TEORETYCZNE ROZDZIAŁ I. Środowisko medyczne i jego otoczenie (P. Karniej) Transformacja polskiego systemu ochrony zdrowia Środowisko wewnętrzne szpitala, pracownicy medyczni Wpływ zmian systemowych na organizację pracy Otoczenie dalsze interesariusze zewnętrzni Kwalifikacje i kompetencje pracowników medycznych Wnioski ROZDZIAŁ II. Wiedza i umiejętności jako elementy składowe kompetencji menedżerskich (M. Jedynak) Struktura kompetencji Kompetencje interpersonalne personelu medycznego Wiedza menedżera medycznego Metody oceny i doskonalenia kompetencji Podsumowanie i wnioski ROZDZIAŁ III. Kompetencje personelu medycznego w zakresie zarządzania jakością (M. Bugdol) Wprowadzenie Zapotrzebowanie na kompetencje w zakresie zarządzania jakością Kompetencje w zarządzaniu jakością Kompetencje personelu pielęgniarskiego Możliwości doskonalenia kompetencji w zarządzaniu jakością Zakończenie wnioski dla praktyki w zakresie zarządzania ROZDZIAŁ IV. Kształtowanie kompetencji personelu medycznego w zakresie zarządzania (I. Mazur) Nowa wiedza i nowe sytuacje w ochronie zdrowia Motywacje i partycypacja pracowników w zarządzaniu Miękkie i twarde aspekty kompetencji personelu medycznego Propozycje zmian kształtowania kompetencji menedżerskich personelu medycznego aspekty praktyczne Wnioski i rekomendacje dla zarządzających... 87

6 6 Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem CZĘŚĆ DRUGA RAPORT Z BADAŃ EMPIRYCZNYCH ROZDZIAŁ V. Metodologia badań zapotrzebowania na wiedzę menedżerską (A. Kister) Motywacja do badań nad zarządzaniem w opiece medycznej Cel i zakres badań, główne pytania problemy Fazy badań i procedury Charakterystyka grupy badanej w kolejnych etapach Możliwości metodyczne badań nad zarządzaniem w opiece medycznej Podsumowanie ROZDZIAŁ VI. Wiedza menedżerska personelu medycznego (M. Kęsy, Z. Nęcki) Zakres tematyczny wiedzy przegląd zagadnień Treść uzupełnianej wiedzy Wiedza z zakresu zarządzania finansami Wiedza z zakresu marketingu i jakości leczenia Wiedza z zakresu nadzoru nad infrastrukturą Wiedza z zakresu zarządzania kadrami Wiedza z zakresu zarządzania informacją Wiedza z zakresu psychologii zarządzania Wiedza z zakresu zarządzania zmianą Formy dydaktyczne poprawy stanu wiedzy Częstość doskonalenia wiedzy Podsumowanie Wnioski ROZDZIAŁ VII. Zapotrzebowanie na wiedzę menedżerską personelu medycznego (M. Kęsy, Z. Nęcki) Zapotrzebowanie na wiedzę przegląd zagadnień Potrzeba wiedzy z zakresu finansów Potrzeba wiedzy z zakresu marketingu i jakości leczenia Potrzeba wiedzy z zakresu nadzoru nad infrastrukturą Potrzeba wiedzy z zakresu zarządzania kadrami Potrzeba wiedzy z zakresu zarządzania informacją Potrzeba wiedzy z zakresu psychologii zarządzania Potrzeba wiedzy z zakresu zarządzania zmianami Preferowane formy uzupełniania wiedzy Podsumowanie i wnioski ROZDZIAŁ VIII. Postawy wobec zarządzania a rola zawodowa, wiek i staż pracy (Z. Nęcki, M. Kęsy) Pogłębianie kwalifikacji zawodowych i kwalifikacji z zakresu zarządzania Opinie o szkoleniach i formy podnoszenia kwalifikacji Spojrzenie na tematykę szkoleń wypowiedzi w pytaniach otwartych Wnioski Rozdział IX. Umiejętności relacyjne i komunikacyjne personelu medycznego w kontekście zarządzania (J. Stępniewski) Wprowadzenie do zagadnienia relacji interpersonalnych i komunikacji Oczekiwania wobec osób niepełniących funkcji kierowniczych Oczekiwania wobec osób pełniących role kierownicze

7 Spis treści Ocena umiejętności w zakresie komunikacji wewnętrznej Oczekiwane umiejętności w zakresie komunikacji zewnętrznej Badanie potrzeb mikrootoczenia Potrzeby pacjentów aktualnych Potrzeby pacjentów potencjalnych Wizerunek zewnętrzny szpitala Analiza sytuacji bieżącej Czynniki wpływające na wizerunek szpitala Funkcja przyjęcia pacjentów a wizerunek szpitala Środki komunikacji zewnętrznej podmiotów leczniczych Podsumowanie Bibliografia

8 Przedmowa Od około ćwierćwiecza polska służba zdrowia jest ciągle reformowana. Nowe regulacje prawne, zmiany własnościowe, nowe metody diagnostyki i leczenia połączone z wysiłkiem organizacyjnym zmierzają do poprawienia stanu zdrowia społeczeństwa i dały już wymierne rezultaty. Świadczy o tym m.in. wydłużenie życia Polaków. Zadania dotyczące szeroko rozumianej opieki nad zdrowiem realizują przede wszystkim ludzie przygotowani do wykonywania zawodów medycznych. W przypadku szpitali są to często duże zespoły lekarzy, pielęgniarek, położnych, diagnostów laboratoryjnych, farmaceutów, fizykoterapeutów itd. Tymi zespołami kierują ludzie, którzy powinni mieć do tego kwalifikacje formalne oraz doświadczenie w kierowaniu zespołami ludzkimi. Zarządzanie placówkami medycznymi jest nową dziedziną, która pojawiła się w Polsce na przełomie XX i XXI wieku. Na uczelniach, zarówno publicznych, jak i prywatnych pojawiły się nowe kierunki studiów, które kształcą kadrę administracyjną dla placówek służby zdrowia. Prowadzone są też uzupełniające studia podyplomowe z tego zakresu. Zapewne z myślą o pracownikach zatrudnionych w sektorze zdrowia, w szczególności o kadrze kierowniczej tych placówek, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego wydało książkę pt. Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem. Książka jest dziełem zbiorowym przygotowanym przez ośmiu autorów o udokumentowanych osiągnięciach naukowych związanych z organizacją opieki zdrowotnej. Niektórzy z nich mają międzynarodową pozycję ekspercką, są absolwentami polskich i zagranicznych uczelni, mają też doświadczenie w kierowaniu zespołami medycznymi. Książka składa się z dwóch części. W pierwszej z nich autorzy opisują problematykę organizacji służby zdrowia i podnoszenia kwalifikacji menedżerskich. Druga część zawiera wyniki badań ankietowych przeprowadzonych na ponad tysiącu pracowników reprezentujących kilka zawodów medycznych. Badania, które zostały sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki, dotyczyły postaw pracowników medycznych wobec problemu zarządzania szpitalami. Wyniki tych badań są bardzo interesujące, a w wielu przypadkach zaskakujące. Wskazują na różnorodność ocen, w zależności od zawodu medycznego. Na opiekę medyczną i promocję zdrowia kierowane są ogromne środki finansowe, które stanowią obciążenie dla społeczeństwa. Dziś nie trzeba już chyba nikogo przekonywać, że jakość usług i ich dostępność zależą zarówno od kwali-

9 10 Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem fikacji kadr, jak i środków finansowych, których zawsze jest i będzie zbyt mało. Nie jest zatem obojętne, kto kieruje placówkami służby zdrowia i kto podejmuje decyzje o wydatkowaniu ogromnych środków finansowych. Dlatego książka pod redakcją prof. dr. hab. Zbigniewa Nęckiego i dr. Marcina Kęsego jest ważną pozycją wydawniczą. Warto ją polecić przede wszystkim kadrze kierowniczej wszystkich placówek medycznych, nie tylko szpitali, oraz jako podręcznik młodzieży akademickiej kształcącej się na kierunkach zdrowie publiczne i podobnych oraz nauczycielom akademickim prowadzącym zajęcia na tych kierunkach studiów. Podnoszenie poziomu wiedzy ekonomiczno-finansowej decyduje bezpośrednio o poprawie funkcjonowania rynku usług medycznych, dlatego powinno dotyczyć wszystkich pracowników uprawiających zawody medyczne. Aktualna ocena tej wiedzy wśród pracowników medycznych, jak wynika z badań autorów książki, nie jest zadowalająca. Informacje zawarte w książce będą zapewne też przydatne zarówno pracownikom administracji centralnej odpowiedzialnej i organizującej służbę zdrowia, jak i pracownikom Narodowego Funduszu Zdrowia, który jest głównym płatnikiem za świadczone usługi w Polsce. Prof. dr hab. nauk med. Leszek Paradowski Rektor AM we Wrocławiu w latach Wrocław, marzec 2013 roku

10 Wprowadzenie Polskie szpitale, w ślad za rozwiązaniami stosowanymi w Europie, jawią się jako podmioty, w których liczy się przede wszystkim spełnianie misji leczenie pacjentów, ale także osiąganie celów gospodarczych. Dlatego też personel medyczny zatrudniony w szpitalach, by wypełniać te cele, powinien posiadać kompetencje zarówno z zakresu nauk medycznych, jak i nauk o zarządzaniu. W praktyce bowiem nauki medyczne nie mogą istnieć osobno, bez powiązania z innymi naukami, przede wszystkim społecznymi, w tym z naukami o zarządzaniu. Ta integracja nauk przejawia się w działaniach wymienionej wyżej grupy społecznej, ponieważ oprócz świadczenia usług medycznych znaczna część osób podejmuje także różnorodne decyzje. Do działań tych należy: kierowanie zespołami pracowniczymi, planowanie przyszłych działań na podstawie planowanych kosztów, dokonywanie ocen pracowniczych i analiz stanu zatrudnienia. Wymienione działania wymagają szerokiej wiedzy z zakresu dwóch różnych nauk medycznych i społecznych, która powinna być stale doskonalona. Niezbędne w tej grupie zawodowej jest posiadanie kompetencji, m.in. z zakresu zarządzania kadrami, infrastrukturą, zmianą, także z zakresu psychologii zarządzania czy komunikacji interpersonalnej. Doskonalenie zarządzania polskimi szpitalami jest niezbędnym warunkiem powodzenia nieuchronnych reform, które będą wdrażane w najbliższym czasie i których celem jest wprowadzenie do zarządzania szpitalami elementów rynkowych. To doskonalenie możliwe jest m.in. dzięki wykorzystaniu wiedzy zatrudnionych tam osób: menedżerów, lekarzy, pielęgniarek i położnych. Personelowi medycznemu wszystkich szczebli w hierarchii organizacyjnej szpitala brakuje często elementarnej wiedzy z zakresu ekonomii, finansów oraz organizacji i zarządzania. W programach studiów medycznych i pielęgniarskich w Polsce nie przywiązuje się dużej wagi do przedmiotów obejmujących wiedzę z tego zakresu, dlatego można przypuszczać, że przewidywane reformy mogą się w pełni nie udać i nie spełnią oczekiwań społeczeństwa. Powodzenie reform na pewno zapewni system kształcenia, dzięki któremu biały personel szpitala będzie miał pewien poziom wiedzy ekonomiczno-finansowo-organizacyjnej, tak jak jest to w krajach Europy Zachodniej oraz w Kanadzie i USA. Odbywają się tam szkolenia personelu medycznego, o czym świadczy bogata literatura z tej dziedziny, a także artykuły w specjalistycznych periodykach. Zarządzanie szpitalami w Polsce w dużej mierze oparte jest na doświadczeniach

11 12 Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem i tradycjach przejętych z poprzedniego systemu, a na czele takich organizacji do niedawna stały osoby wybierane tylko spośród lekarzy. Nie gwarantowało to niekiedy sukcesu wyrażającego się efektywnym zarządzaniem posiadanymi zasobami. Nie można jednak stwierdzić jednoznacznie, że placówką medyczną nie może zarządzać osoba mająca jedynie wykształcenie medyczne. Wśród lekarzy bowiem są doskonali menedżerowie, którzy stale uzupełniają swoją wiedzę w zakresie zarządzania, co przynosi rezultaty w praktyce. Nieliczne przykłady dobrych praktyk, jakie można zaobserwować w niektórych szpitalach, mają charakter incydentalny i zawdzięczać je można raczej inteligencji zarządzających niż ściśle ustalonym potrzebom kompetencyjnym. Nie jest to jednak regułą i dlatego też powinny być wypracowane ogólne wzorce w zakresie kompetencji osób piastujących najwyższe stanowiska w strukturze organizacyjnej szpitala. Szpitale są złożonymi podmiotami m.in. pod względem organizacyjnym, realizującymi różne cele. Zarządzanie takim podmiotem nie jest łatwe, wymaga dużej wiedzy z różnych dziedzin. Menedżerowie często w sposób intuicyjny podejmują decyzje zarządcze. Dlatego też diagnoza poziomu wiedzy ekonomiczno-organizacyjnej jest konieczna, by można było zaplanować system szkoleń pracowników szpitali. System ten ma sprawić, iż placówki te będą lepiej zarządzane, a zasoby ludzkie, finansowe i rzeczowe zostaną w sposób bardziej racjonalny wykorzystane. Podnoszenie kwalifikacji ekonomicznych i menedżerskich personelu medycznego powinno się odbywać na podstawie rozpoznania badaniami empirycznymi zapotrzebowania, planów strategicznych szpitala i racjonalnej analizy zapotrzebowania rynkowego. Szpitalom obcy jest model zintegrowanego zarządzania zasobami ludzkimi, polegający na zaangażowaniu lekarzy i pozostałych pracowników w innowacje organizacyjno-medyczne, mające na celu pogłębianie wiedzy medycznej lekarzy i pielęgniarek, polepszenie jakości leczenia oraz zwiększenie efektywności ekonomicznej posiadanych zasobów technicznych i logistycznych. Zmiany organizacyjne odbywają się także w wyniku działania kadry menedżerskiej niemedycznej, bez udziału, a nawet wbrew lekarzom i pielęgniarkom, co skazuje takie działania na niepowodzenie. Lekarze nie są i nie będą zainteresowani wynikami ekonomiczno-finansowymi szpitali, jeżeli te nie będą szły w parze z korzyściami merytorycznymi polegającym na doskonaleniu wiedzy i sztuki lekarskiej. Korzyści te jednak są możliwe tylko wtedy, gdy uzyskane rezultaty ekonomiczno-finansowe pozwolą na ich finansowanie. Personel medyczny będzie świadomy koniecznych zmian w systemie zdrowotnym, gdy będzie miał dużą wiedzę ekonomiczną i menedżerską, zróżnicowaną w zależności od szczebla w hierarchii zarządzania szpitalem. Wyniki przeprowadzonych badań ukazują systemową identyfikację zapotrzebowania na wiedzę z zakresu ekonomii, finansów, organizacji i zarządzania pracowników medycznych wszystkich szczebli zatrudnionych w szpitalach. Stanowią one podstawę do opracowania usystematyzowanych rozwiązań, pozwa-

12 Wprowadzenie 13 lających na rozpoznanie potrzeb podnoszenia poziomu wiedzy przez menedżerów i inne osoby pracujące w szpitalach oraz opracowanie ram programowych służących uzupełnieniu wiedzy tych pracowników. To z kolei powinno się przyczynić do innowacji w zarządzaniu szpitalami przeprowadzonych dzięki świadomemu i kompetentnemu udziałowi w nich tych pracowników. Podniesienie kompetencji ekonomiczno-organizacyjnych i menedżerskich personelu medycznego może zapewnić organizacji rozwój. Pojęcie kompetencji jest definiowane szeroko. Ich rozwój, ale i samo uczenie się, są związane z produktywnością, innowacyjnością i konkurencyjnością organizacji. Kompetencje wszystkich pracowników, także szpitali, obejmują: uzdolnienia, predyspozycje, zainteresowania i wewnętrzne motywacje, wykształcenie i wiedzę, doświadczenie zawodowe i praktyczne umiejętności, postawy i zachowania, ważne w pracy zawodowej, cechy psychofizyczne, istotne w pracy na stanowisku, formalne wyposażenie w prawo działania w imieniu danej organizacji, udzielone pełnomocnictwa itp., stan zdrowia i formę psychofizyczną 1. Wypełnianie misji szpitala i jednocześnie spełnianie celów strategicznych i operacyjnych możliwe jest dzięki nabywaniu nowych kompetencji przez pracowników medycznych z zakresu socjologii, medycyny, psychologii, komunikacji interpersonalnej oraz badań społecznych. Doskonalenie posiadanych kompetencji i nabywanie nowych, poprawi m.in. komunikację międzygrupową i między kadrą medyczną a pacjentem, będzie sprzyjać także w dalszej perspektywie poprawie wyników ekonomicznych szpitala. Podsumowując, wiedza ekonomiczno-menedżerska, jako uzupełniający element kompetencji medycznych, powinna prowadzić nie tylko do doskonalenia funkcjonowania szpitali i poprawy jakości udzielanych świadczeń medycznych, ale także wpływać bezpośrednio na zadowolenie pacjentów i pracowników. Publikacja nasza jest wynikiem współpracy praktyków i teoretyków zarządzania, w tym osób pełniących kierownicze funkcje w jednostkach służby zdrowia. Sfinansowana jest z grantu NCN na temat Badanie zapotrzebowania na wiedzę menedżerską personelu medycznego w polskich szpitalach (umowa z dnia ). Składa się z dwóch części. W pierwszej przedstawiamy ramy teoretyczne problematyki organizacji służby zdrowia i zarządzania oraz rozwijania wybranych funkcji menedżerskich. W drugiej części referujemy znaczną część badań, jakie były przeprowadzone w latach na kilku licznych grupach pracowników służby zdrowia. Było to ponad tysiąc osób, a więc można uznać, że wyniki są w znacznym stopniu wiarygodne i prezentują rzeczywiste poglądy środowiska personelu medycznego. Oczywiście, w pewnym zakresie, gdyż tak szeroka tematyka mogłaby służyć do napisania nawet kilkunastu opra- 1 M. Wawrzeńczyk, Rozwój kompetencji sektora MSP, za: T. Oleksyn, Kompetencje menedżerów i liderów w holistycznym modelu kształtowania płac, Sedlak&Sedlak, prezentacje/kompetencje.pdf , z dnia 2 listopada 2012 r.

13 14 Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem cowań. Dobrze jest zapoznać się z całością tekstów, ale czytelników o bardziej sprecyzowanych zainteresowaniach możemy zapewnić, że zapoznanie się z wybranymi rozdziałami także jest wartościowe, gdyż każdy z nich, będąc fragmentem całości, jest równocześnie samodzielnym zestawem wiadomości. Co obejmują poszczególne rozdziały? Rozdział pierwszy (P. Karniej) zawiera omówienie ram organizacyjnych systemu ochrony zdrowia. Zajmuje się analizą zmian wprowadzanych co jakiś czas w struktury służby zdrowia, niełatwym poszukiwaniem korzyści i ryzyka związanego z rozmaitymi rozwiązaniami zarządczymi. Zarówno wewnętrzni, jak i zewnętrzni pacjenci są nieco zagubieni w rozumieniu zależności i możliwości działania struktur służby zdrowia. Warto więc poznać te dylematy. Rozdział drugi (M. Jedynak) zawiera analizę kompetencji menedżerskich w ujęciu wielu koncepcji teoretycznych. Definiuje kompetencje, porównuje rozmaite ich ujęcia, dość wnikliwie poszukuje możliwości rozwijania kompetencji w otoczeniu medycznym. Szkicuje także rozwijane dalej zagadnienia zakresu wiedzy menedżerskiej, jaką powinni cechować się ludzie zaangażowani w kierowanie jednostkami służby zdrowia. Ale nie tylko kierownicy wszelkich szczebli maja tę wiedzę rozwijać. Dotyczy to wszystkich pracowników, gdyż władza i decyzje ekonomiczne są w różnym stopniu rozproszone także na szeregowych stanowiskach szpitalnych. Zarządzanie jest procesem rozproszonym na różnych szczeblach władzy. Rozdział trzeci (M. Bugdol) koncentruje się na zarządzaniu jakością. Wątek ten jest obecnie jednym z głównych punktów zainteresowania procedur organizacyjnych, ważnym tematem w zarządzaniu. Czy i na ile personel medyczny orientuje się w problematyce jakości? w stanowczo niewystarczającym stopniu. A oczekiwania co do jakości oferowanych usług medycznych są w pełni uzasadnione. Przecież wszystko związane z jakością staje się koniecznością, nie dobrą wolą czy życzliwą intencją organizatorów usług medycznych. Ostatni rozdział części pierwszej (I. Mazur) wszechstronnie analizuje modele partycypacji w zarządzaniu osób z różnych szczebli zarządzania, zarówno tych najważniejszych, jak i tych znacznie mniej ważnych, ale jednak grających swoje role w kształtowaniu rzeczywistości szpitalnej, jej kultury i jej sprawności instrumentalnej. Personel medyczny pracuje, realizując często trudne i niezwykle odpowiedzialne zadania, bo dotyczące zdrowia i życia ludzi. Ale równocześnie musi być znakomicie zaznajomiony, kompetentny w zakresie tzw. umiejętności miękkich. Komunikacyjne zdolności, empatia, wrażliwość na ludzkie problemy i kształtowanie wzajemnych międzyludzkich układów są dla całości systemu funkcjonowania placówek zdrowia znaczące, nie jest to, dodajmy znów, modny dodatek. Te miękkie umiejętności są równie ważne jak twarde, specjalistyczne. W części empirycznej podajemy znaczną liczbę zestawień i informacji reprezentujących wyniki dwóch lat badań nad postawami i opiniami personelu wobec wielu zagadnień menedżerskich. Część ta rozpoczyna się rozdziałem o metodologii badań własnych na tle badań i sposobów mierzenia rozmaitych fenomenów

14 Wprowadzenie 15 zarządzania w służbie zdrowia (A. Kister). Autorka referuje metody, grupy badane, przebieg badań, szpitale i sposoby pomiaru, opracowania zebranych danych. Są one częściowo powtarzane w innych rozdziałach, ale ten daje czytelny schemat całości przeprowadzonych badań. Rozdział szósty (M. Kęsy i Z. Nęcki) jest poświęcony prezentacji obszernie ujętych danych statystycznych informujących o wiedzy menedżerskiej lekarzy i pielęgniarek na kilkadziesiąt tematów z zarządzania. Chodzi o wiedzę o finansach, marketingu, nadzorze nad infrastrukturą, kadrami, zarządzaniem informacją, aspektami psychologicznymi i zarządzaniem zmianą. Podajemy tam zestawienia tego, jak nasze grupy badane oceniają swą wiedzę w różnych ujęciach. Pozwala to na zarysowanie silnych i słabszych stron, tzw. luk kompetencyjnych, które powinno się brać pod uwagę w wypadku planowania dalszej edukacji personelu medycznego. Podobny charakter ma kolejny rozdział siódmy (M. Kęsy i Z. Nęcki), ale akcenty położone są nie na to, co osoby badane wiedzą, ale na to, co chciałyby znać lepiej, jak przejawiają potrzebę pogłębiania swych kompetencji w danym zakresie. Podobnie jak poprzednio, rozwijamy tu bardzo szczegółową, niemal drobiazgową analizę potrzeb w odniesieniu do dość wąskich, choć nie najbardziej wąskich, zakresów wiedzy. Czego, jakich informacji chętnie poszukaliby pracownicy medyczni lekarze i pielęgniarki? zapraszamy do lektury. Ten sam zespół (Z. Nęcki i M. Kęsy) w rozdziale ósmym zgłębia kolejne zagadnienie, jakim jest rola trzech zmiennych demograficznych w kształtowaniu postaw wobec zdobywania wiedzy menedżerskiej: roli zawodowej, wieku i stażu pracy. Analizując aktualną sytuację, autorzy stwierdzili, że istnieje drastyczny rozdźwięk między ofertą szkoleń z zakresu specjalistycznych tematów medycznych w stosunku do tematyki zarządzania i ekonomii. Ta wiedza, metaforycznie mówiąc, spychana jest na margines zainteresowań, z wyjątkiem znacznego zainteresowania problematyką prawa pracy. Przedstawiamy tam także różnice między postawami starszych i młodszych pracowników, choć różnice nie są drastyczne, to jednak interesująco pokazują nowe. Przykładowo młodsi pracownicy dużo wyżej cenią sobie sprawy marketingu, starsi na marketing patrzą z dużym dystansem. Również analiza tematyki szkoleń i wewnętrznych, i zewnętrznych sugeruje, że jest sporo do zrobienia w tym zakresie. Bardzo detaliczne dane pozwalają określić preferencje do organizacji szkoleń. Badani chcą szkoleń, ale krótkich, dobrze dobranych do ich potrzeb poznawczych i zawodowych, sprawnie organizowanych na miejscu. Ostatni rozdział (J. Stępniewski) omawia badania nad kompetencjami i umiejętnościami personelu medycznego w ujęciu postulatywnym (jak powinno być?) i w ujęciu realistycznym (jak jest?). Rysuje się tu modelowa sylwetka przedstawiciela personelu, a rozbudowane są analizy tak ważnego zagadnienia, jak komunikacja w jednostkach służby zdrowia, zarówno komunikacja między poszczególnymi grupami zawodowymi, jak i komunikacja wewnątrz tych grup. Zapraszamy do lektury tych czytelników, dla których tematyka zarządzania w służbie zdrowia jest ważna. Liczne środowiska bezpośrednio pracujące w tym sektorze powinny uzyskać wartościowe informacje w tym zakresie, ale i te oso-

15 16 Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem by, które w jakiś sposób łączą się z organizowaniem usług medycznych, także z pożytkiem mogą tę pracę przeczytać. Życzymy uważnej lektury i zapraszamy do szerokiej dyskusji nad sytuacją w tym zakresie. Zbigniew Nęcki Jan Stępniewski Agnieszka Kister Kraków, luty 2013 roku

16 Notki o autorach Autorzy książki są członkami Zespołu do Badań nad Zarządzaniem Szpitalami Avicenna w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zbigniew Nęcki Profesor nauk humanistycznych, psycholog społeczny, wieloletni były dyrektor Instytutu Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Autor wielu prac z zakresu kierowania zespołami ludzkimi, technik negocjacji i psychologii biznesu. Ma wielkie doświadczenie w prowadzeniu szkoleń menedżerskich i handlowych. Wygłaszał referaty i prowadził wykłady w wielu akademickich ośrodkach zagranicznych, m.in. w USA, Meksyku, Indiach, Nepalu, Włoszech, Wielkiej Brytanii, Finlandii. Stały uczestnik publicystycznych programów telewizyjnych i radiowych, komentator bieżących wydarzeń społecznych. Opublikował osiem książek i ponad sto artykułów z zakresu relacji międzyludzkich. Jan Stępniewski Profesor Université Paris 13-Sorbonne-Cité oraz profesor zwyczajny UJ. Od 2000 roku jest pełnomocnikiem Prezydenta Université Paris 13-Sorbonne-Cité ds. studiów francusko-polskich Master Zarządzanie Organizacjami Opieki Medyczno-Społecznej (MOSS) we współpracy z Uniwersytetem Medycznym z Wrocławia i Uniwersytetem Ekonomicznym z Wrocławia. Autor i współautor ponad 250 publikacji w siedmiu krajach, w tym 16 książek. Twórca i kierownik Zespołu do Badań nad Zarządzaniem Szpitalami Avicenna w Instytucie Ekonomii i Zarządzania UJ. Marek Bugdol Profesor nauk humanistycznych (w dyscyplinie nauki o zarządzaniu). Kierownik Katedry Zarządzania Zasobami Ludzkimi w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Autor wielu prac z zakresu zarządzania jakością i wartości organizacyjnych (w tym dziewięciu książek). Audytor wiodący systemów zarządzania jakością w sektorze publicznym. Członek Zespołu do Badań nad Zarządzaniem Szpitalami Avicenna w Instytucie Ekonomii i Zarządzania UJ.

17 18 Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem Marcin Kęsy Doktor nauk ekonomicznych w zakresie zarządzania, członek seminarium habilitacyjnego w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, członek Stowarzyszenia Absolwentów UJ i członek STOMOZ. Były prorektor ds. nauczania w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Wałczu. W swoich badaniach naukowych zajmuje się zarządzaniem organizacjami, a w szczególności kompetencjami zawodowymi, relacjami interpersonalnymi i intergrupowymi. Autor lub współautor ponad 60 publikacji naukowych, w tym sześciu książek. Członek Zespołu do Badań nad Zarządzaniem Szpitalami Avicenna w Instytucie Ekonomii i Zarządzania UJ. Piotr Karniej Doktor nauk ekonomicznych w zakresie zarządzania, członek seminarium habilitacyjnego w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, magister zarządzania instytucjami opieki zdrowotnej i społecznej, absolwent studiów MST-GMS na Université Paris 13-Sorbonne-Cité i studiów DESS na Uniwersytecie Littoral w Dunkierce. Adiunkt w Zakładzie Organizacji i Zarządzania Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, aktywny zawodowo menedżer opieki zdrowotnej, członek STOMOZ i ekspert w programach Unii Europejskiej. W swoich badaniach naukowych zajmuje się organizacją opieki zdrowotnej, uwarunkowaniami prawno-organizacyjnymi restrukturyzacji i reorganizacji szpitali, a także partycypacją pracowniczą w zarządzaniu szpitalami. Autor lub współautor ponad 30 publikacji naukowych, w tym pięciu książek. Członek Zespołu do Badań nad Zarządzaniem Szpitalami Avicenna w Instytucie Ekonomii i Zarządzania UJ. Iwona Mazur Doktor nauk ekonomicznych w zakresie zarządzania, członek seminarium habilitacyjnego w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, magister zarządzania instytucjami opieki zdrowotnej i społecznej, magister biologii, absolwentka studiów MST-GMS na Université Paris 13-Sorbonne-Cité i studiów DESS na Uniwersytecie Littoral w Dunkierce. Absolwentka Podyplomowego Studium Zdrowia Publicznego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Dyrektor samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, prezes Oddziału Dolnośląskiego i wiceprezes Zarządu Głównego STOMOZ, specjalistka budżetowania i rachunku kosztów w placówkach opieki medycznej. Ekspert w programach Unii Europejskiej. W swoich badaniach naukowych zajmuje się rachunkowością zarządczą i zarządzaniem finansami w szpitalach. Autorka lub współautorka licznych publikacji naukowych, w tym czterech książek. Członek Zespołu do Badań nad Zarządzaniem Szpitalami Avicenna w Instytucie Ekonomii i Zarządzania UJ.

18 Notki o autorach 19 Agnieszka Kister Doktor nauk ekonomicznych w zakresie zarządzania, członek seminarium habilitacyjnego w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Adiunkt w Zakładzie Rachunkowości Uniwersytetu Marii Curie- -Skłodowskiej w Lublinie, pełnomocnik Wojewody Lubelskiego ds. Narodowego Programu Zdrowia. W swoich badaniach naukowych zajmuje się problematyką zarządzania organizacjami, w szczególności zarządzaniem kosztami oraz efektywnością instytucji opieki zdrowotnej. Autorka licznych publikacji z dziedziny rachunku kosztów i rachunkowości. Członek Zespołu do Badań nad Zarządzaniem Szpitalami Avicenna w Instytucie Ekonomii i Zarządzania UJ. Monika Jedynak Doktor nauk ekonomicznych w zakresie zarządzania, członek seminarium habilitacyjnego w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Adiunkt w Katedrze Zarządzania Operacyjnego i Marketingu Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół współczesnych problemów zarządzania logistyką, w szczególności zarządzania logistycznego procesem obsługi klienta, organizacyjnych uwarunkowań absorpcji wiedzy w relacjach przedsiębiorstw z dostawcami, a także marketingu. Uczestniczka licznych projektów badawczych. Autorka lub współautorka wielu publikacji z dziedziny zarządzania organizacjami, logistyki, społecznej odpowiedzialności biznesu i relacji w organizacjach. Członek Zespołu do Badań nad Zarządzaniem Szpitalami Avicenna w Instytucie Ekonomii i Zarządzania UJ.

19

20 Bibliografia Argyle M., Zdolności społeczne, [w:] Psychologia społeczna w relacji ja-inni, red S. Mascovici, WSiP, Warszawa Argyle M., Umiejętności społeczne, [w:] Zdolności a procesy uczenia się, red. N.J. Mackintosh, A.M. Colman, Zysk i S-ka, Poznań Armstrong M., Zarządzanie ludźmi. Praktyczny przewodnik dla menedżerów liniowych, Wydawnictwo Rebis, Poznań Armstrong M., Zarządzanie zasobami ludzkimi, Oficyna Ekonomiczna, Dom Wydawniczy ABC, Kraków Austen A., Pomiar efektywności w organizacjach ochrony zdrowia, [w:] Pomiar efektywności organizacji publicznych na przykładzie sektora ochrony zdrowia, red. A. Frąckiewicz-Wronka,Wyd. AE, Katowice Bekâroğlu, Burak Ş., Impact of total quality management and ISO 9000 quality assurance on hospital performance: a research on private hospitals in istanbul, Akdeniz university faculty of economics & administrative sciences faculty journal, 2005, 5, 9. Butkiewicz M., Struktura modelu polskich standardów kwalifikacyjnych, Wydawnictwo Edukacja i Praca i ITeE, Warszawa Brzezińska K., Rola kadry medycznej w procesie kształtowania jakości i zarządzania zakładem opieki zdrowotnej, [w:] Jakość w systemie opieki zdrowotnej, red. M.D. Głowacka, E. Mojs, Wolters Kluwer, Warszawa Ching-Chow Yang, The establishment of a TQM system for the health care industry, TQM Magazine, 2003, 15, 2. Chojnicki Z., Wiedza dla gospodarki w perspektywie OECD, [w:] Gospodarka oparta na wiedzy. Wyzwanie dla Polski XXI wieku, red. A. Kukliński, KBN, Warszawa Churchill G.A., Badania marketingowe. Podstawy metodologiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa Competency standards for nurses in general practice, Australian Nursing Federation. Costs, Organization and Management of Hospitals, red. J. Stępniewski, M. Bugdol, Jagiellonian University Press, Cracov Cronbach L., Coefficient alpha and the internal structure of tests, Psychometrica, 1951, 16. Dardouri N., Tomassella S., Modeles dynamique de retroaction, CEM, 2003.

KARTA PRZEDMIOTU 11. CELE PRZEDMIOTU: Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WIEDZA

KARTA PRZEDMIOTU 11. CELE PRZEDMIOTU: Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WIEDZA KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: III/ 5 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 6. LICZBA GODZIN: 30h (WY), 30h

Bardziej szczegółowo

Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem

Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem Przegląd problemów doskonalenia systemów zarządzania przedsiębiorstwem pod redakcją Adama Stabryły Kraków 2011 Książka jest rezultatem

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach Część I Szczecin 2013 Tytuł monografii naukowej: Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

Metody Badań Methods of Research

Metody Badań Methods of Research AKADEMIA LEONA KOŹMIŃSKIEGO KOŹMIŃSKI UNIVERSITY SYLABUS PRZEDMIOTU NA ROK AKADEMICKI 2010/2011 SEMESTR letni NAZWA PRZEDMIOTU/ NAZWA PRZEDMIOTU W JEZYKU ANGIELSKIM KOD PRZEDMIOTU LICZBA PUNKTÓW ECTS Metody

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr./2014 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 27 czerwca 2014 r.

UCHWAŁA Nr./2014 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 27 czerwca 2014 r. PSP.40-4/14 (projekt) UCHWAŁA Nr./014 Senatu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu z dnia 7 czerwca 014 r. w sprawie utworzenia specjalności kształcenia Zarządzanie zasobami ludzkimi na studiach

Bardziej szczegółowo

Dr n med. Edyta Barnaś. Dr n med. Edyta Barnaś

Dr n med. Edyta Barnaś. Dr n med. Edyta Barnaś (1) Nazwa przedmiotu Zarzadzanie w położnictwie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4) Studia

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. OKLADKA Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: ENERGETYKA Rodzaj przedmiotu: humanistyczny i w-f Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE Organization and Management Forma studiów: studia stacjonarne Poziom

Bardziej szczegółowo

Nauki w zakresie podstaw pielęgniarstwa. Polski OGÓŁEM LICZBA GODZIN 45 godz. ROK II SEMESTR III 15 godz. ROK III SEMESTR V i VI 30 godz.

Nauki w zakresie podstaw pielęgniarstwa. Polski OGÓŁEM LICZBA GODZIN 45 godz. ROK II SEMESTR III 15 godz. ROK III SEMESTR V i VI 30 godz. KARTA PRZEDMIOTU CECHA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIOCIE Jednostka realizująca Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek Pielęgniarstwo Profil kształcenia Praktyczny Poziom realizacji Studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

dr Kazimierz Gelleta dr Kazimierz Gelleta

dr Kazimierz Gelleta dr Kazimierz Gelleta (1) Nazwa przedmiotu Podstawy psychoterapii (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Rok akademicki 2015/2016 Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Psychologii, Zakład Psychologii Zarządzania 4. Kod przedmiotu/modułu

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Instytut Psychologii, Zakład Psychologii Zarządzania 4. Kod przedmiotu/modułu SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Diagnoza i rozwój kompetencji pracowników Moduł 181 : Coaching w organizacji 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Coaching in organization

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Organizacja i zarządzanie Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny

SYLABUS. Organizacja i zarządzanie Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny 01.10.014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Organizacja i zarządzanie Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Kod przedmiotu MK_1 Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności

ZARZĄDZANIE KIERUNEK. Specjalności KIERUNEK ZARZĄDZANIE Specjalności - Zarządzanie marketingowe w usługach profesjonalnych, turystyce i mediach, - Zarządzanie przedsiębiorstwem, - Zarządzanie projektami międzynarodowymi, - Zarządzania zasobami

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014-2015

Sylabus na rok 2014-2015 Sylabus na rok 2014-2015 (1) Nazwa Zarządzanie w położnictwie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod - (4)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Przyswojenie przez studentów podstawowych pojęć z C2. Przekazanie studentom wiedzy i zasad, dotyczących podstawowych

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE Organization and Management Forma studiów: studia stacjonarne Poziom kwalifikacji:

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ZESPOŁEM PRACOWNIKÓW WARSZTATY PROF. ZBIGNIEWA NĘCKIEGO

SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ZESPOŁEM PRACOWNIKÓW WARSZTATY PROF. ZBIGNIEWA NĘCKIEGO SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ZESPOŁEM PRACOWNIKÓW WARSZTATY PROF. ZBIGNIEWA NĘCKIEGO Knowledge Pills dla Menedżerów Zapraszamy do udziału w warsztatach menedżerskich rozwijających umiejętności świadomego i skutecznego

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ZESPOŁEM PRACOWNIKÓW WARSZTATY PROF. ZBIGNIEWA NĘCKIEGO

SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ZESPOŁEM PRACOWNIKÓW WARSZTATY PROF. ZBIGNIEWA NĘCKIEGO SKUTECZNE ZARZĄDZANIE ZESPOŁEM PRACOWNIKÓW WARSZTATY PROF. ZBIGNIEWA NĘCKIEGO Knowledge Pills dla Menedżerów Zapraszamy do udziału w warsztatach menedżerskich rozwijających umiejętności świadomego i skutecznego

Bardziej szczegółowo

RECENZJA. rozprawy doktorskiej Jolanty GRZEBIELUCH nt. "Znaczenie strategii marketingowej w

RECENZJA. rozprawy doktorskiej Jolanty GRZEBIELUCH nt. Znaczenie strategii marketingowej w Prof. zw. dr hab. Marian Noga Wyższa Szkota Bankowa we Wrocławiu RECENZJA rozprawy doktorskiej Jolanty GRZEBIELUCH nt. "Znaczenie strategii marketingowej w zarządzaniu podmiotem leczniczym będącym spółką

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia i plan studiów podyplomowych: Zarządzanie projektami

Program kształcenia i plan studiów podyplomowych: Zarządzanie projektami Program kształcenia i plan studiów podyplomowych: Zarządzanie projektami edycja 15 opracowany zgodnie z Zarządzeniami Wewnętrznymi PWr nr 1/2012 i 15/2012 organizowanego przez Wydział Informatyki i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin dyplomowy (licencjacki) dla kierunku ZARZĄDZANIE (studia I stopnia) obowiązuje od 01.10.2015 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI

ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI 1.1.1 Zarządzanie zasobami ludzkimi I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE ZARZĄDZANIE ZASOBAMI LUDZKIMI Nazwa jednostki organizacyjnej prowadzącej kierunek: Kod przedmiotu: P11 Wydział Zamiejscowy

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Coaching sportowy KOD S/I/st/29

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Coaching sportowy KOD S/I/st/29 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Coaching sportowy KOD S/I/st/29 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iv semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Zwięzły opis Studia są odpowiedzią na zapotrzebowanie istniejące na rynku pracowników sektora administracyjnego na poszerzanie

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo. Nauki społeczne

Pielęgniarstwo. Nauki społeczne Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa

(Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa. Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa (Nie)równowaga popytu i podaży na kwalifikacje i kompetencje perspektywa sektorowa Instytut Badań Edukacyjnych Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 24 października 2012 Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ

ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu ZJwOZ Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014-2015

Sylabus na rok 2014-2015 (1) Nazwa przedmiotu Podstawy psychoterapii () Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4) Studia

Bardziej szczegółowo

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Podyplomowe Studia Zarządzania Zasobami Ludzkimi Dzięki skutecznemu zarządzaniu zasobami ludzkimi firma moŝe budować trwałą przewagę konkurencyjną. Dobrze zmotywowany, lojalny zespół efektywniej przyczynia

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Mapowanie i diagnoza kompetencji pracowniczych, opracowanie arkuszy kompetencyjnych dla celów rekrutacji i ocen okresowych../ Moduł

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE SYSTEMEM OCHRONY ZDROWIA Autor: Violetta Korporowicz, Wstęp

ZARZĄDZANIE SYSTEMEM OCHRONY ZDROWIA Autor: Violetta Korporowicz, Wstęp ZARZĄDZANIE SYSTEMEM OCHRONY ZDROWIA Autor: Violetta Korporowicz, Wstęp Problematyka książki ma odzwierciedlenie w tematyce programu dydaktycznego Studiów. Ponieważ program obejmuje wiele dziedzin nauki,

Bardziej szczegółowo

jakością kształcenia Przemysław Rzodkiewicz 20 maja 2013,Warszawski Uniwersytet Medyczny

jakością kształcenia Przemysław Rzodkiewicz 20 maja 2013,Warszawski Uniwersytet Medyczny Dobre i złe ł praktyki ki funkcjonowania wewnętrznego systemu zarządzania jakością kształcenia Przemysław Rzodkiewicz 20 maja 2013,Warszawski Uniwersytet Medyczny PLAN PREZENTACJI 1. Strategia uczelni

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Multimedia w edukacji i e-learning

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Multimedia w edukacji i e-learning KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Seminarium dziedzinowe 1: Multimedia w edukacji i e-learning Discipline seminar 1: Multimedia in education and e-learning Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator dr Maria Zając

Bardziej szczegółowo

Warsztaty diagnostyczne Zastosowanie psychologii w zarządzaniu dr B.Bajcar

Warsztaty diagnostyczne Zastosowanie psychologii w zarządzaniu dr B.Bajcar Warsztaty diagnostyczne Zastosowanie psychologii w zarządzaniu dr B.Bajcar Nr zajęć Termin 1 16.02 2 23.02 Organizacja zajęć 3 1.03. 4 8.03 5 15.03 6 22.03 7 29.03 8 5.04 9 12.04 10 19.04 11 26.04 12 10.05

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ) KIERUNEK ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Legnica 2011/2012 Kierunek: Zarządzanie Zarządzanie przedsiębiorstwem Absolwenci specjalności zarządzanie przedsiębiorstwem

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

PODYPLOMOWE STUDIA MENEDŻERSKIE ORGANIZACJI I ZARZADZANIA W KULTURZE FIZYCZNEJ Program ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE

PODYPLOMOWE STUDIA MENEDŻERSKIE ORGANIZACJI I ZARZADZANIA W KULTURZE FIZYCZNEJ Program ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE PODYPLOMOWE STUDIA MENEDŻERSKIE ORGANIZACJI I ZARZADZANIA W KULTURZE FIZYCZNEJ Program ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO PROGRAMOWE I. Informacje ogólne Podyplomowe Studia Menedżerskie Organizacji i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Wykład + konwersatorium

Wykład + konwersatorium Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu KARTA PRZEDMIOTU E/EOT/ ZKD Język polski Zarządzanie kadrami Język angielski Human resources management USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW Kierunek studiów Forma

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 2: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 2: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Seminarium dziedzinowe 2: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego Discipline seminar 2: Social media and internet marketing research Kod Punktacja

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu. I. Informacje podstawowe. Wydział: Wydział Zarządzania Kierunek: Rachunkowość i Controlling. Nazwa przedmiotu w j. ang.

Nazwa przedmiotu. I. Informacje podstawowe. Wydział: Wydział Zarządzania Kierunek: Rachunkowość i Controlling. Nazwa przedmiotu w j. ang. Karta przedmiotu Wydział: Wydział Zarządzania Kierunek: Rachunkowość i Controlling I. Informacje podstawowe Nazwa przedmiotu Programy komputerowe w rachunkowości Nazwa przedmiotu w j. ang. Język prowadzenia

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Psychologiczne koszty sukcesu w zarządzaniu./ Moduł 175..: Psychologia Zarządzania Zasobami Ludzkimi.

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU. Psychologiczne koszty sukcesu w zarządzaniu./ Moduł 175..: Psychologia Zarządzania Zasobami Ludzkimi. SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Psychologiczne koszty sukcesu w zarządzaniu./ Moduł 175..: Psychologia Zarządzania Zasobami Ludzkimi. 2. Nazwa przedmiotu w języku

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego

KARTA KURSU. Seminarium dziedzinowe 1: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Seminarium dziedzinowe 1: Badanie mediów społecznościowych i marketingu internetowego Discipline seminar 1: Social media and internet marketing research Kod Punktacja

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Dr Sztembis. Dr Sztembis. Rok akademicki 2015/2016. (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

Dr Sztembis. Dr Sztembis. Rok akademicki 2015/2016. (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (1) Nazwa przedmiotu Psychologia kliniczna (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Rok akademicki 2015/2016 Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod

Bardziej szczegółowo

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4

Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4 Artykuł został opublikowany w książce Wybrane aspekty zarządzania jakością II Pod redakcją Marka Salerno-Kochana Kraków 2010 ISBN: 978-83-7464-305-4 Wydawca: Wydawnictwo AGH Wstęp Urzędy są organizacjami

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do:

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do: Akademia Sztuki w Szczecinie ogłasza nabór na drugą edycję dwusemestralnych studiów podyplomowych: Zarządzanie kulturą z wybranymi aspektami zarządzania szkolnictwem artystycznym 219 godzin zajęć zostanie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

JANUSZ SARNOWSKI EDWARD KIREJCZYK ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM TURYSTYCZNYM

JANUSZ SARNOWSKI EDWARD KIREJCZYK ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM TURYSTYCZNYM JANUSZ SARNOWSKI EDWARD KIREJCZYK ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM TURYSTYCZNYM Warszawa 2007 RECENZENCI Prof. dr hab. Kazimierz Pieńkos Prof. dr hab. inż. Wojciech Werpachowski AUTORZY: Dr Edward Kirejczyk:

Bardziej szczegółowo

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Podyplomowe Studia Psychologii w Biznesie Zajęcia w formie warsztatów i treningów umożliwiają słuchaczom kształtowanie umiejętności niezbędnych w pracy z ludźmi: zaangażowania, umiejętności prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki. Stacjonarne wszystkie Katedra Strategii Gospodarczych Dr Danuta Witczak-Roszkowska.

Ekonomia II stopień ogólnoakademicki. Stacjonarne wszystkie Katedra Strategii Gospodarczych Dr Danuta Witczak-Roszkowska. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-538 Nazwa modułu Gospodarowanie kapitałem ludzkim Nazwa modułu w języku angielskim Human Capital Management Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaproponować Państwu szkolenie z zakresu:

Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaproponować Państwu szkolenie z zakresu: Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaproponować Państwu szkolenie z zakresu: STRATEGICZNA KARTA WYNIKÓW (BALANCED SCORECARD) - TEORIA I PARKTYKA, które odbędzie się w terminie 28-29 czerwca 2012r. Koszt

Bardziej szczegółowo

Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Opis przedmiotu

Data wydruku: 23.01.2016. Dla rocznika: 2015/2016. Opis przedmiotu Sylabus przedmiotu: Specjalność: Badania marketingowe Zarządzanie technologią Data wydruku: 23.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria produkcji Inżynieryjno-Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Jan Wołoszyn prof. SGGW

Dr hab. Jan Wołoszyn prof. SGGW Dr hab. Jan Wołoszyn prof. SGGW KONTAKT SGGW w Warszawie Wydział Nauk Ekonomicznych Katedra Ekonomiki Edukacji Komunikowania i Doradztwa Zakład Organizacji i Ekonomiki i Edukacji ul. Nowoursynowska 166

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE Specjalności

ZARZĄDZANIE Specjalności KIERUNEK ZARZĄDZANIE Specjalności - MenedŜerska, - Zarządzanie marketingowe w usługach profesjonalnych, turystyce i mediach, - Zarządzanie projektami międzynarodowymi, - Zarządzania zasobami ludzkimi,

Bardziej szczegółowo

ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 24 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl

ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 24 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl ECK EUREKA tel. 81 748 94 34 fax 81 464 34 24 info@eckeureka.pl www.eckeureka.pl Zarządzanie podległym zespołem motywowanie i ocenianie pracowników, zarządzanie talentami, czasem w pracy skutecznego kierownika

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 Instytut Ekonomiczny Kierunek studiów: Ekonomia Kod kierunku: 04.9 Specjalność: brak 1. PRZEDMIOT NAZWA

Bardziej szczegółowo

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13

Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami... 13 Spis treści Słowo wstępne (Marek Matejun).................................................. 11 Część 1. Kierunki badań nad zarządzaniem małymi i średnimi przedsiębiorstwami.................................

Bardziej szczegółowo

Psychologia w zarządzaniu organizacjami - certyfikat Franklin University

Psychologia w zarządzaniu organizacjami - certyfikat Franklin University Psychologia w zarządzaniu organizacjami - certyfikat Franklin University WSB Szczecin - Studia podyplomowe Opis kierunku Psychologia w zarządzaniu organizacjami - certyfikat Franklin University - studia

Bardziej szczegółowo

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa

Spis treści 5. Spis treści. Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Spis treści 5 Spis treści Wstęp (Adam Stabryła)... 11 Część pierwsza Podstawy projektowania systemów organizacyjnych przedsiębiorstwa Rozdział 1. Interpretacja i zakres metodologii projektowania (Janusz

Bardziej szczegółowo

Kształcenie przeddyplomowe i podyplomowe w dziedzinie medycyny rodzinnej. Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy?

Kształcenie przeddyplomowe i podyplomowe w dziedzinie medycyny rodzinnej. Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Kształcenie przeddyplomowe i podyplomowe w dziedzinie medycyny rodzinnej Gdzie jesteśmy? Dokąd zmierzamy? lek. med. Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Warszawa, 5 października

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Organization and management in SPA & Wellness centers. Kod Punktacja ECTS* 3

KARTA KURSU. Organization and management in SPA & Wellness centers. Kod Punktacja ECTS* 3 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Organizacja i zarządzanie ośrodkami SPA & Wellness. Organization and management in SPA & Wellness centers. Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator Mgr Michał Malarz Zespół dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Jerzy Jakowicki. Prof. dr hab. n. med. Jerzy Jakowicki

Prof. dr hab. n. med. Jerzy Jakowicki. Prof. dr hab. n. med. Jerzy Jakowicki (1) Nazwa Badania naukowe w położnictwie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod - (4) Studia Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ MIĘDZYNARODOWA AUDYT WEWNĘTRZNY I KONTROLA FINANSOWA

RACHUNKOWOŚĆ MIĘDZYNARODOWA AUDYT WEWNĘTRZNY I KONTROLA FINANSOWA RACHUNKOWOŚĆ MIĘDZYNARODOWA AUDYT WEWNĘTRZNY I KONTROLA FINANSOWA Studia Podyplomowe Wydział Zarządzania Akademia Górniczo Hutnicza im. Stanisława Staszica ADRESACI STUDIÓW Studia RACHUNKOWOŚĆ MIĘDZYNARODOWA

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku Uchwała Nr 69 /2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 31 maja 2012 roku w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunku zarządzanie na poziomie drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

Organizacja i zarządzanie oświatą

Organizacja i zarządzanie oświatą Organizacja i zarządzanie oświatą WSB Opole - Studia podyplomowe Opis kierunku,,organizacja i zarządzanie oświatą" - studia w WSB w Opolu- edycja I. Ukończenie kierunku "Organizacja i zarządzanie oświatą"

Bardziej szczegółowo

Opis procesu kształcenia dla kierunku ZARZĄDZANIE studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim

Opis procesu kształcenia dla kierunku ZARZĄDZANIE studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim Opis procesu kształcenia dla kierunku ZARZĄDZANIE studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim 1. Przyporządkowanie kierunku studiów do obszarów kształcenia opisanych w Krajowych Ramach Kwalifikacji dla

Bardziej szczegółowo

www.wlodkowic.pl sport.wlodkowic.pl

www.wlodkowic.pl sport.wlodkowic.pl Projekt pn. Ogólnopolski Program Kształcenia Kadr Sportowych powstał w celu dostosowania kształcenia do potrzeb gospodarki opartej na wiedzy. W szczególności uwzględniono potrzeby środowiska sportowego,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł specjalności inżynieria rehabilitacyjna Rodzaj zajęć: projekt ZARZĄDZANIE W SŁUŻBIE ZDROWIA Public Health Management

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To właśnie

Bardziej szczegółowo

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 1 Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 2 1. Wprowadzenie Zgodnie z regulaminem Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) normy dla systemów zarządzania (MSS)

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Marzena Zarzeczna-Baran Zakład Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej GUMed

Dr n. med. Marzena Zarzeczna-Baran Zakład Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej GUMed Dr n. med. Marzena Zarzeczna-Baran Zakład Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej GUMed Zakłada się, że na zdrowie ludzkie ma wpływ wiele czynników pozamedycznych związanych ze środowiskiem życia, takich

Bardziej szczegółowo

MISTRZ I UCZEŃ - model kształcenia praktycznego

MISTRZ I UCZEŃ - model kształcenia praktycznego Spotkanie branżowe dla studentów i pracodawców Kierunek: INFORMATYKA NOWOCZESNE PLATFORMY INFORMATYCZNE COLLEGIUM MAZOVIA Innowacyjna Szkoła Wyższa realizuje projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE / ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE / ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE / ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia STUDIA PODYPLOMOWE

Bardziej szczegółowo

Joanna Jasińska ZMIANY. w organizacjach. sprawne zarządzanie, sytuacje kryzysowe i warunki osiągania sukcesu

Joanna Jasińska ZMIANY. w organizacjach. sprawne zarządzanie, sytuacje kryzysowe i warunki osiągania sukcesu Joanna Jasińska ZMIANY w organizacjach sprawne zarządzanie, sytuacje kryzysowe i warunki osiągania sukcesu Recenzent prof. zw. dr hab. Janusz Soboń Opracowanie redakcyjne i korekta Jolanta Sierakowska

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA BLOKI TEMATYCZNE Z KRÓTKĄ CHARAKTERYSTYKĄ

PROGRAM SZKOLENIA BLOKI TEMATYCZNE Z KRÓTKĄ CHARAKTERYSTYKĄ Nazwa szkolenia PROGRAM SZKOLENIA Techniki i metody zarządzania BLOKI TEMATYCZNE Z KRÓTKĄ CHARAKTERYSTYKĄ Lp. Nazwa bloku tematycznego Charakterystyka bloków tematycznych Liczba godzin Wprowadzenie do

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

Załącznik do procedury nr USZJK-II KARTA PRZEDMIOTU

Załącznik do procedury nr USZJK-II KARTA PRZEDMIOTU Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu w języku polskim angielskim UCZELNIANY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA W PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W SANDOMIERZU Załącznik do procedury nr USZJK-II KARTA

Bardziej szczegółowo

PRACE NAUKOWE Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu

PRACE NAUKOWE Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu PRACE NAUKOWE Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu RESEARCH PAPERS of Wrocław University of Economics Nr 396 Finanse i rachunkowość na rzecz zrównoważonego rozwoju odpowiedzialność, etyka, stabilność

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo. Kod przedmiotu P-1-K-BwP studia stacjonarne w/sem. Zajęcia zorganizowane: 20h/20h - 1,7 Praca własna studenta: 10h - 0,3

Pielęgniarstwo. Kod przedmiotu P-1-K-BwP studia stacjonarne w/sem. Zajęcia zorganizowane: 20h/20h - 1,7 Praca własna studenta: 10h - 0,3 Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Pielęgniarstwo Wyższa Szkoła Medyczna w Białymstoku Pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

RESTRUKTURYZACJA ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ W POLSCE

RESTRUKTURYZACJA ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ W POLSCE RESTRUKTURYZACJA ZAKŁADÓW OPIEKI ZDROWOTNEJ W POLSCE - ZARZĄDZANIE POPRZEZ INSTRUMENTY I PROCEDURY RESTRUKTURYZACJI I PRZEKSZTAŁCEŃ WŁASNOŚCIOWYCH STUDIA PODYPLOMOWE ZAŁOśENIA PROGRAMOWE I ORGANIZACYJNE

Bardziej szczegółowo

(1) Nazwa przedmiotu Seminarium magisterskie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

(1) Nazwa przedmiotu Seminarium magisterskie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot (1) Nazwa przedmiotu magisterskie (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - (4) Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Dr A. Wołpiuk- Ochocińska. Dr A. Wołpiuk- Ochocińska

Dr A. Wołpiuk- Ochocińska. Dr A. Wołpiuk- Ochocińska (1) Nazwa przedmiotu Psychologia stosowana (2) Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego Katedra: Położnictwa (3) Kod przedmiotu - () Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ

ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROJEKT ZARZĄDZANIE INNOWACJĄ PODSTAWOWE INFORMACJE skierowany do mikro, małych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Studia menedżerskie. Opis kierunku. WSB Opole - Studia podyplomowe. ,,Studia menedżerskie'' - studia podyplomowe w WSB w Opolu- edycja VI.

Studia menedżerskie. Opis kierunku. WSB Opole - Studia podyplomowe. ,,Studia menedżerskie'' - studia podyplomowe w WSB w Opolu- edycja VI. Studia menedżerskie WSB Opole - Studia podyplomowe Opis kierunku,,studia menedżerskie'' - studia podyplomowe w WSB w Opolu- edycja VI. Zarządzanie przedsiębiorstwem wymaga od menedżerów zdolności do osiągania

Bardziej szczegółowo

Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium

Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: Kontroling Nazwa w języku angielskim: Controlling Kierunek studiów: Zarządzanie Specjalność: - Stopień studiów i forma: II stopień,

Bardziej szczegółowo

Warsztat GUIDE ME! 8 9 października 2010r. w Łodzi

Warsztat GUIDE ME! 8 9 października 2010r. w Łodzi Warsztat GUIDE ME! 8 9 października 2010r. w Łodzi TEMAT SZKOLENIA Rozpoznanie i analiza potrzeb szkoleniowych Perspektywa organizacji i rynku pracy (obszar 1) Polityka kadrowa i kompetencje trenerskie

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

CZĘŚĆ I. UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nowoczesne podejście do zarządzania organizacjami. redakcja naukowa Anna Wasiluk Książka podejmuje aktualną problematykę zarządzania organizacjami w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu. Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Literatura przykładowa

Literatura przykładowa Literatura przykładowa Samorząd terytorialny w RP Zbigniew Leoński Podręcznik "Samorząd terytorialny w RP" omawia formy organizacyjne lokalnego życia publicznego, tj. gminy, powiatu i województwa. Tok

Bardziej szczegółowo