Czy rekultywacja zdegradowanych jezior jest możliwa?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Czy rekultywacja zdegradowanych jezior jest możliwa?"

Transkrypt

1 Czy rekultywacja zdegradowanych jezior jest możliwa? Czyste Jeziora Pomorza bogactwem województwa pomorskiego szanse i zagrożenia Gdańsk Dr hab. inż. Julita Dunalska, prof. UWM Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

2 W skali czasu mierzonej wiekiem człowieka, jeziora wydają się trwałymi elementami krajobrazu, lecz w skali geologicznej są to elementy przejściowe, rodzące się zwykle w wyniku katastrof, aby później cicho i niedostrzegalnie dojrzewać i ginąć G. E. Hutchinson (1957) oligotrofia mezotrofia eutrofia zarastanie ląd

3 Przyczyny degradacji zbiorników wodnych Punktowe źródła zanieczyszczeń

4 Przyczyny degradacji zbiorników wodnych Obszarowe źródła zanieczyszczeń

5 Przyczyny degradacji zbiorników wodnych Rozproszone źródła zanieczyszczeń

6 Przyczyny degradacji zbiorników wodnych Inne źródła zanieczyszczeń oraz nieracjonalne zarządzanie w zlewni

7 Skutki degradacji: Obniżenie wartości użytkowej zbiorników wodnych Wzrost kosztów uzdatniania wody pobieranej z jezior i zbiorników zaporowych do celów komunalnych i przemysłowych (zatykanie filtrów, wzrost korozyjności, wzrost zawartości Fe i Mn, zmiany smaku i zapachu wody) Ilościowe i jakościowe zmiany flory i fauny, a szczególnie ichtiofauny Zagrożenie epidemiologiczne dla kąpiących się (bakterie chorobotwórcze przewodu pokarmowego, głównie Salmonella), zakwity sinicowe

8 Zakwit sinicowy! Podział związków toksycznych: hepatotoksyny - uszkadzają wątrobę neurotoksyny - podrażniają układ nerwowy dermatotoksyny - działają drażniąco na skórę i błony śluzowe cytotoksyny - powodują powstawanie guzów nowotworowych

9 CZY MOŻNA REKULTYWOWAĆ TAK SILNIE ZDEGRADOWANE ZBIORNIKI?

10 Metody ochronne w zlewni Metody rekultywacyjne w obrębie misy jeziorowej

11 Metody ochronne w zlewni Ograniczenie źródeł punktowych Ograniczenie źródeł rozproszonych Ograniczenie źródeł obszarowych przekształcenie gruntów ornych w obszar barierowy przed dopływem substancji biogennych do jeziora. Dotyczy to zarówno spływu powierzchniowego tj. spłukiwania gleby i osadu w wyniku erozji wodnej oraz drenażu powierzchniowego, jak i spływu z wodami gruntowymi wprowadzenie właściwej struktury użytkowania ziemi i struktury upraw prawidłowe stosowanie nawozów utrzymanie mozaiki pól dobra struktura zasiewów racjonalne melioracje

12 Metody rekultywacyjne jezior Metody techniczne: dotyczące wody: usuwanie wód hypolimnionu do odpływu sztuczne napowietrzanie z destratyfikacją sztuczne napowietrzanie bez niszczenia stratyfikacji termicznej przepłukiwanie jezior inaktywacja fosforu dotyczące osadów dennych: usuwanie osadów obróbka osadów Metody biologiczne: biomanipulacja biostruktury usuwanie nadmiernych ilości sestonu, makrofitów i ryb

13 Selektywne usuwanie wód naddennych Rzeka Kortówka Potok Parkowy Potok Leśny przewód drenarski rurociąg Potok Starodworski Rzeka Kortówka

14 Przykłady współcześnie realizowanych rekultywacji metodą usuwania wód naddennych Zbiornik Pławniowice, Polska (225 ha, 29 mln m 3, gł. max. 18 m) powstał w Rekultywacja od grudnia 2003 (trzy rurociągi o długości 350 m i średnicy 500 mm) Rurociągi przed zatopieniem

15 Devil s Lake, USA

16

17 Pine Lake, Kanada

18 Przykłady innych metod rekultywacji Trwałość zmian warunków środowiskowych w wodach Jeziora Długiego rekultywowanego różnymi metodami W latach jezioro odbierało od m 3 surowych ścieków bytowo gospodarczych i deszczowych z dzielnicy mieszkaniowej usytuowanej wzdłuż zachodniego brzegu jeziora. Spowodowało to jego całkowitą degradację (zbiornik saprotroficzny) całkowite odcięcie dopływu ścieków I etap sztucznego napowietrzania z destratyfikacją (lipiec 1987 kwiecień 1990) II etap sztucznego napowietrzania z destratyfikacją (sierpień 1991 listopad 2000) III etap i inaktywacja fosforu wiosna ton PAX 18 (roztwór chlorku poliglinu) jesień ton PAX 18 jesień ton PAX 18

19 Zmiany zawartości fosforu ogólnego w wodach Jeziora Długiego Przed rekultywacją Ostatni rok sztucznego napowietrzania Ostatni etap inaktywacji fosforu źródło: Jolanta Grochowska

20 Zmiany ilości chlorofilu a w wodach Jeziora Długiego źródło: Jolanta Grochowska

21 Zmiany przezroczystości wody Jeziora Długiego Przed rekultywacją Ostatni etap inaktywacji fosforu źródło: Jolanta Grochowska

22 Zmiany zawartości materii organicznej (BZT 5 ) w wodach Jeziora Długiego Ostatni rok napowietrzania Ostatni etap inaktywacji fosforu Osiem lat po rekultywacji źródło: Jolanta Grochowska

23 Jezioro Długie w Olsztynie przed i po zastosowaniu koagulantu (PAX 18)

24 Główne przyczyny degradacji Jezior Domowych w Szczytnie: wykorzystywanie jako odbiorników ścieków bytowo-gospodarczych i przemysłowych (do lat 80-tych) nadmierny pobór wody na cele przemysłowe (lata 60-te 70-te) wykorzystywanie jako odbiorników ścieków opadowych

25 Wskaźnik Warstwa wody Lata badań Jezioro Domowe Duże Jezioro Domowe Małe Odczyn [ph] powierzchniowa 7,7 9,1 7,8 9,1 8,1 9,3 7,6 9,1 8,3 9,9 8,0 9,2 BZT 5 [mg O 2 /dm 3 ] powierzchniowa 4,0 6,6 3,4 10,7 5,4 11,2 5,7 10,6 8,0 10,4 5,7 10,9 Chlorofil a [mg/m 3 ] powierzchniowa - 13,4 50,8 33,9 85,5-62,8 81,5 65,2 136,3 Fosfor ogólny [mg P/dm 3 ] Azot ogólny [mg N/dm 3 ] powierzchniowa - 0,36 0,51 0,18 0,31-0,33 0,62 0,23 0,47 naddenna - 0,33 1,78 0,17 0,44-0,46 2,35 0,27 0,37 powierzchniowa 1,53 3,22 1,74 2,31 2,57 3,22 2,98 9,13 1,44 3,53 2,44 5,58 naddenna 1,92 3,11 1,16 3,96 2,70 3,38 3,49 6,94 1,95 11,82 2,65 4,45 Widzialność [m] powierzchniowa 0,45 1,40 0,6 1,6 0,4 0,85 0,4 0,9 0,25 1,1 0,4 0,85

26 Rekultywacja Jezior Domowych w Szczytnie Koagulant: chlorek poliglinu PAX 18 (9,0% Al) Całkowita wymagana dawka: g Al/m 2 Sposób aplikacji: powierzchniowy, kontrola GPS Okres trwania projektu: 3 wiosenne aplikacje 2010, 2011, 2012 oraz rok kontrolny 2013 źródło: Michał Łopata

27 NIEZBĘDNE ETAPY REKULTYWACJI JEZIOR rozpoznanie zlewni ETAP I eliminacja możliwych do usunięcia źródeł zanieczyszczeń badania jeziora ETAP II projekt rekultywacji uzyskanie niezbędnych pozwoleń ETAP III realizacja projektu monitoring środowiskowy

28 NIEZBEDNY WARUNEK SKUTECZNEJ REKULTYWACJI W przypadku stwierdzenia braku możliwości wyeliminowania nadmiernego obciążenia jeziora zanieczyszczeniami ze źródeł zewnętrznych, rekultywację należy uznać za niecelową, ponieważ nie stwarza szansy na poprawę jakości wód!!!

29 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

Przykładowe działania związane z ochroną jezior

Przykładowe działania związane z ochroną jezior Przykładowe działania związane z ochroną jezior Olsztyn 6 listopada 2013 Dr hab. inż. Julita Dunalska, prof. UWM Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku. Uwarunkowania rekultywacji Jeziora Wolsztyńskiego

Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku. Uwarunkowania rekultywacji Jeziora Wolsztyńskiego Katedra Inżynierii Ochrony Wód Wydział Nauk o Środowisku Uwarunkowania rekultywacji Jeziora Wolsztyńskiego Plan batymetryczny Jeziora Wolsztyńskiego Zlewnia Jeziora Wolsztyńskiego powierzchnia 193,5 km

Bardziej szczegółowo

Testowanie nowych rozwiązań technicznych przy rekultywacji Jeziora Parnowskiego

Testowanie nowych rozwiązań technicznych przy rekultywacji Jeziora Parnowskiego Testowanie nowych rozwiązań technicznych przy rekultywacji Jeziora Parnowskiego Mgr inż. Katarzyna Pikuła 04.11.2011 r. Koszalin Teren badań Powierzchnia: 55,1 ha Objętość: 2395 tys. m 3 Głębokość max.:

Bardziej szczegółowo

w świetle badań monitoringowych Wolsztyn, wrzesień 2013 r.

w świetle badań monitoringowych Wolsztyn, wrzesień 2013 r. Ocena rekultywacji jezior w świetle badań monitoringowych Wolsztyn, wrzesień 2013 r. Zagadnienia: przesłanki decyzji o podjęciu działań rekultywacyjnych, a kryteria wyboru jeziora do badań monitoringowych;

Bardziej szczegółowo

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego

Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Propozycja działań naprawczych zwiększających potencjał ekologiczny Zbiornika Sulejowskiego Dr Aleksandra Ziemińska-Stolarska Politechnika Łódzka Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Smardzewice,

Bardziej szczegółowo

Jeziora województwa zachodniopomorskiego. WFOŚiGW w Szczecinie

Jeziora województwa zachodniopomorskiego. WFOŚiGW w Szczecinie Jeziora województwa zachodniopomorskiego WFOŚiGW w Szczecinie Jeziora na Pomorzu Zachodnim w liczbach* W granicach województwa znajduje się 1.202,8 km 2 gruntów pod wodami co stanowi 5,25% powierzchni

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 23 grudnia 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 23 grudnia 2002 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych. (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2002 r.)

Bardziej szczegółowo

Ocena stopnia degradacji ekosystemu Jeziora Sławskiego oraz uwarunkowania, moŝliwości i metody jego rekultywacji.

Ocena stopnia degradacji ekosystemu Jeziora Sławskiego oraz uwarunkowania, moŝliwości i metody jego rekultywacji. Ocena stopnia degradacji ekosystemu Jeziora Sławskiego oraz uwarunkowania, moŝliwości i metody jego rekultywacji. Ryszard Wiśniewski Pracownia Hydrobiologii Stosowanej, Instytut Ekologii i Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie przestrzeni na terenach cennych ekologicznie Szczytno, 4-5 września 2014 r.

Kształtowanie przestrzeni na terenach cennych ekologicznie Szczytno, 4-5 września 2014 r. Kształtowanie przestrzeni na terenach cennych ekologicznie Szczytno, 4-5 września 2014 r. PRZESTRZEŃ PRZYWODNA JAKO OBSZAR SZCZEGÓLNEGO UŻYTKOWANIA NA PRZYKŁADZIE JEZIORA DŁUGIEGO W OLSZTYNIE Andrzej Nowak,

Bardziej szczegółowo

Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco Tabs TM stawu miejskiego przy ulicy Dworcowej w Hajnówce

Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco Tabs TM stawu miejskiego przy ulicy Dworcowej w Hajnówce Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco Tabs TM stawu miejskiego przy ulicy Dworcowej w Hajnówce maj sierpień, 2013 INWESTOR: Gmina Miejska Hajnówka WYKONAWCA: Eco Life System Sp. z

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia VI KONFERENCJA NAUKOWA WODA - ŚRODOWISKO - OBSZARY WIEJSKIE- 2013 Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia A. Kuźniar, A. Kowalczyk, M. Kostuch Instytut Technologiczno - Przyrodniczy,

Bardziej szczegółowo

STAN CZYSTOŚCI WÓD JEZIORA GŁĘBOCZEK W 2004 ROKU

STAN CZYSTOŚCI WÓD JEZIORA GŁĘBOCZEK W 2004 ROKU 1 STAN CZYSTOŚCI WÓD JEZIORA GŁĘBOCZEK W 2004 ROKU W 2004 roku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy przeprowadził na zlecenie Urzędu Miasta w Tucholi kontrolę jakości wody jeziora Głęboczek,

Bardziej szczegółowo

Wymagania dla przydomowych oczyszczalni ścieków w aspekcie środowiskowym

Wymagania dla przydomowych oczyszczalni ścieków w aspekcie środowiskowym Wymagania dla przydomowych oczyszczalni ścieków w aspekcie środowiskowym WARSZAWA, 6 listopad 2015 r. Ministerstwo Środowiska Prawo wodne Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Art. 43 ust. 1 optymalnym

Bardziej szczegółowo

Inwestycje a ochrona jezior w Województwie Pomorskim

Inwestycje a ochrona jezior w Województwie Pomorskim Inwestycje a ochrona jezior w Województwie Pomorskim Ramowa Dyrektywa Wodna Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23.10.2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania z dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Rekultywacja obszarów wodnych w regionie za pomocą innowacyjnej technologii REZONATORA WODNEGO EOS 2000

Rekultywacja obszarów wodnych w regionie za pomocą innowacyjnej technologii REZONATORA WODNEGO EOS 2000 Rekultywacja obszarów wodnych w regionie za pomocą innowacyjnej technologii REZONATORA WODNEGO EOS 2000 Rezonator Wodny EOS 2000 przywraca w naturalny sposób ekologiczną równowagę zbiorników wodnych bez

Bardziej szczegółowo

Zlecenie badania jakości wody w 2013

Zlecenie badania jakości wody w 2013 Zlecenie badania jakości wody w 2013 WOŚ, Starostwo Powiatowe, Urząd Gminy Suchy Las, POSiR, WZMiUW zleciły wykonanie badań jakości wody w Rowie Złotnickim, jego dopływach oraz na kąpielisku Strzeszynek

Bardziej szczegółowo

Miasto Gniezno. Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych

Miasto Gniezno. Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych Miasto Gniezno Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych 2009 ZałoŜenia projektu: Projekt nr LIFE07 ENV/PL/000605 jest realizowany w ramach Instrumentu

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Edukacja plus Integracja

Stowarzyszenie Edukacja plus Integracja BADAMY RZECZKĘ TEMPERATURA PRĘDKOŚĆ PRZEPŁYWU GŁĘBOKOŚĆ KWASOWOŚĆ STANOWISKO AZOT FOSFOR BAKTERIE ZAPACH KOLOR OBSERWACJE FLORA FAUNA ILOŚCI DOLINA ZBOCZE DNO KORYTO NURT RZEKI OŚ DYNAMICZNA FILTR STRZELENKA

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJA JAKOŚCI WÓD ZBIORNIKÓW ZAPOROWYCH W 2003 ROKU

KLASYFIKACJA JAKOŚCI WÓD ZBIORNIKÓW ZAPOROWYCH W 2003 ROKU KLASYFIKACJA JAKOŚCI WÓD ZBIORNIKÓW ZAPOROWYCH W 2003 ROKU W 2003 roku, w ramach realizacji Programu monitoringu środowiska w województwie podkarpackim w 2003, Wojewódzki Inspektorat w Rzeszowie wykonał

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Jezior Polski Północnej. Siła k/olsztyna, 6 listopada 2013r. WIELKOPOLSKA. Hanna Grunt, Prezes WFOŚiGW w Poznaniu

Program Ochrony Jezior Polski Północnej. Siła k/olsztyna, 6 listopada 2013r. WIELKOPOLSKA. Hanna Grunt, Prezes WFOŚiGW w Poznaniu Program Ochrony Jezior Polski Północnej Siła k/olsztyna, 6 listopada 2013r. WIELKOPOLSKA Hanna Grunt, Prezes WFOŚiGW w Poznaniu Wielkopolska [1] WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA (ŹRÓDŁO:

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Warszawa, 11 kwietnia 2014 r. Ścieki, zanieczyszczenia, jakość wody Klara Ramm Szatkiewicz Dyrektor Departamentu Planowania i Zasobów Wodnych - Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Ustawa z dnia 18 lipca 2001

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac Monika Kłosowicz -

Bardziej szczegółowo

Lista wniosków na PRZEDSIĘWZIĘCIA POZOSTAŁE- INNE - spełniających kryteria dostępu - na rok 2017

Lista wniosków na PRZEDSIĘWZIĘCIA POZOSTAŁE- INNE - spełniających kryteria dostępu - na rok 2017 Lista wniosków na PRZEDSIĘWZIĘCIA POZOSTAŁE- INNE - spełniających kryteria dostępu - na rok 2017 Powiat wiodący Numer wniosku Data wpływu Inwestor Nazwa przedsięwzięcia inwestycyjnego Termin realizacji

Bardziej szczegółowo

Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco TabsTM STAWU W STARYM OGRODZIE W RADOMIU

Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco TabsTM STAWU W STARYM OGRODZIE W RADOMIU Rekultywacja metodą bioremediacyjną za pomocą produktów Eco TabsTM STAWU W STARYM OGRODZIE W RADOMIU lipiec wrzesień, 2013 r. WYKONAWCA: Eco Life System Sp. z o.o. Opracował: Waldemar Wojciechowicz, prezes

Bardziej szczegółowo

dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska

dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska dr inż. Andrzej Jagusiewicz, Lucyna Dygas-Ciołkowska, Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku Główny Inspektor Ochrony Środowiska Eutrofizacja To proces wzbogacania zbiorników wodnych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 5 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 5. Zasady stosowania

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

Program Państwowego Monitoringu Środowiska na rok 2006 potrzeba stałego monitorowania jakości wód Jeziora Sławskiego

Program Państwowego Monitoringu Środowiska na rok 2006 potrzeba stałego monitorowania jakości wód Jeziora Sławskiego Wojciech Konopczyński, Zbigniew Lewicki, Andrzej Wąsicki Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze Program Państwowego Monitoringu Środowiska na rok 006 potrzeba stałego monitorowania

Bardziej szczegółowo

Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN

Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN Pracownia Chemicznych Zanieczyszczeń Morza Instytut Oceanologii PAN Projekt WAB Wetlands, Algae and Biogas a southern Baltic Sea Eutrophication Counteract Project ( Mokradła(nieużytki), glony i biogaz

Bardziej szczegółowo

Zrównoważona rekultywacja jezior na tle innych metod rekultywacji

Zrównoważona rekultywacja jezior na tle innych metod rekultywacji Zrównoważona rekultywacja jezior na tle innych metod rekultywacji Prof. dr hab. Ryszard Gołdyn Zakład Ochrony Wód Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu Czy takie zakwity wody są konieczne? Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego)

Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Ogólna charakterystyka zlewni górmej Zgłowiączki (Kanału Głuszyńskiego) Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska IMUZ Falenty Wielkopolsko-Pomorski Ośrodek Badawczy w Bydgoszczy Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

WZPiNoS KUL Jana Pawła II Rok akademicki 2016/2017 Instytut Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria środowiska II stopnia

WZPiNoS KUL Jana Pawła II Rok akademicki 2016/2017 Instytut Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria środowiska II stopnia WZPiNoS KUL Jana Pawła II Rok akademicki 2016/2017 Instytut Inżynierii Środowiska Kierunek: Inżynieria środowiska II stopnia Zagadnienia do egzaminu magisterskiego na rok akademicki 2016/2017 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu

Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Ocena jakości wody górnej Zgłowiączki ze względu na zawartość związków azotu Zygmunt Miatkowski Karolina Smarzyńska Jan Brzozowski IMUZ Falenty W-P OBw Bydgoszczy IBMER Warszawa Projekt finansowany przez

Bardziej szczegółowo

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r.

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r. Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince Gdańsk, 14 maja 2014 r. Plan prezentacji - Podstawy prawno-proceduralne - Zakres problemowy przeglądu ekologicznego - Analiza istotnych

Bardziej szczegółowo

RECENZJA. rozprawy doktorskiej mgr inż. Katarzyny Pikuły pt. Rekultywacja Jeziora Parnowskiego metodą aeracji pulweryzacyjnej

RECENZJA. rozprawy doktorskiej mgr inż. Katarzyny Pikuły pt. Rekultywacja Jeziora Parnowskiego metodą aeracji pulweryzacyjnej Olsztyn, 16.08.2016 dr hab. inż. Julita Dunalska, prof. UWM Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Wydział Nauk o Środowisku Katedra Inżynierii Ochrony Wód ul. Prawocheńskiego 1, 10-957 Olsztyn tel.

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY

WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W BYDGOSZCZY STAN CZYSTOŚCI JEZIORA GŁĘBOCZEK NA PODSTAWIE BADAŃ MONITORINGOWYCH W 2006 ROKU opracował: mgr Dawid Szatten BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu / potencjału ekologicznego, stanu chemicznego i ocena stanu wód rzecznych.

Ocena stanu / potencjału ekologicznego, stanu chemicznego i ocena stanu wód rzecznych. Ocena stanu jednolitych części powierzchniowych wód płynących (w tym zbiorników zaporowych) w 2013 roku, z uwzględnieniem monitoringu w latach 2011 i 2012. Zgodnie z zapisami Ramowej Dyrektywy Wodnej podstawowym

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna?

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Kompleksowa bioremediacja mikrobiologiczna w porównaniu z klasycznymi metodami rekultywacji jezior najczęściej stosowanymi w Polsce Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim

Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim Jacek Goszczyński Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy wykorzystano materiały: Gdańsk Dyrektywa Rady 91/676/EWG ( azotanowa ) i jej

Bardziej szczegółowo

Wymagania środowiskowe dla ścieków pochodzących z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego

Wymagania środowiskowe dla ścieków pochodzących z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego Ewa Piętowska Wymagania środowiskowe dla ścieków pochodzących z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego Kwalifikacja ścieków pochodzących z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w systemie prawnym

Bardziej szczegółowo

Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku

Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku Gospodarka w zlewni a jakość wód w zbiorniku dr inż. Damian Panasiuk, NILU Polska 1 Eutrofizacja wzbogacenie wody biogenami, w szczególności związkami azotu i fosforu, powodującymi przyspieszony wzrost

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Katarzyna Kurowska Ścieki komunalne - definicja Istotnym warunkiem prawidłowej oceny wymagań, jakim

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna?

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Kompleksowa bioremediacja mikrobiologiczna w porównaniu z klasycznymi metodami rekultywacji jezior najczęściej stosowanymi w Polsce Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst

Bardziej szczegółowo

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY

WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY WYKRYWANIE ZANIECZYSZCZEŃ WODY POWIERZA I GLEBY Instrukcja przygotowana w Pracowni Dydaktyki Chemii Zakładu Fizykochemii Roztworów. 1. Zanieczyszczenie wody. Polska nie należy do krajów posiadających znaczne

Bardziej szczegółowo

4. Ładunek zanieczyszczeń odprowadzony z terenu Gminy Gdańsk do Zatoki Gdańskiej

4. Ładunek zanieczyszczeń odprowadzony z terenu Gminy Gdańsk do Zatoki Gdańskiej 4. Ładunek zanieczyszczeń odprowadzony z terenu Gminy Gdańsk do Zatoki Gdańskiej Ładunek wybranych zanieczyszczeń odprowadzanych z Gdańska 1 do Zatoki Gdańskiej jest liczony rokrocznie, od 1992 r. Obliczenia

Bardziej szczegółowo

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZASOBY WODNE I PRZYRODNICZE MONOGRAFIA pod redakcją Jana Dojlido i Bohdana Wieprzkowicza WARSZAWA 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 1. ZASOBY WODNE 9 1.1. EWOLUCJA POGLĄDÓW NA GOSPODARKĘ

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Rafał Kosieradzki specjalista

Bardziej szczegółowo

II Forum Ochrony Środowiska Ekologia stymulatorem rozwoju miast Warszawa lutego 2016 roku

II Forum Ochrony Środowiska Ekologia stymulatorem rozwoju miast Warszawa lutego 2016 roku II Forum Ochrony Środowiska Ekologia stymulatorem rozwoju miast Warszawa 15-16 lutego 2016 roku KREVOX ECE Firma Krevox została założona w 1990 roku. 1991 - budowa pierwszej małej SUW Q = 1 000 m3/d dla

Bardziej szczegółowo

Problemy związane z wielkoprzemysłową produkcją zwierzęcą

Problemy związane z wielkoprzemysłową produkcją zwierzęcą Problemy związane z wielkoprzemysłową produkcją zwierzęcą Jakub Skorupski Federacja Zielonych GAJA MRiRW, 06.12.2013" Problemy środowiskowe ZANIECZYSZCZENIE WÓD przenawożenie i odpływ nawozów biogenów

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Bardziej szczegółowo

Koncepcja przebudowy i rozbudowy

Koncepcja przebudowy i rozbudowy Koncepcja przebudowy i rozbudowy Oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna Cześć mechaniczna: Kraty Piaskownik poziomy podłużny bez usuwania tłuszczu Osadniki wstępne Imhoffa Część biologiczna: Złoża biologiczne

Bardziej szczegółowo

Skąd bierze się woda w kranie?

Skąd bierze się woda w kranie? Skąd bierze się woda w kranie? Stacje uzdatniania wody pobierają wodę z rzek, aby następnie dostarczyć do naszych domów. Woda wcześniej trafia do stawów infiltracyjnych z których przesiąka do studni. W

Bardziej szczegółowo

Elementy środowiska abiotycznego Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki. mgr inż.

Elementy środowiska abiotycznego Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki. mgr inż. środowiska abiotycznego Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego oraz Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki mgr inż. Piotr Dmytrowski środowiska abiotycznego Metodyka pracy zebranie i przegląd materiałów

Bardziej szczegółowo

Zlewnia Rowu Złotnickiego

Zlewnia Rowu Złotnickiego Zlewnia Rowu Złotnickiego Legenda granica zlewni granica miasta Obszarowe źródła zanieczyszczeń w zlewni Rowu Złotnickiego Miejsca wprowadzania ścieków deszczowych Legenda granica zlewni granica miasta

Bardziej szczegółowo

Najpierw ochrona, potem rekultywacja.

Najpierw ochrona, potem rekultywacja. Najpierw ochrona, potem rekultywacja. Potrzeby ograniczania dopływu zanieczyszczeń biogennych do jezior. Michał Łopata Katedra Inżynierii Ochrony Wód, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie michal.lopata@uwm.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Europejskie TAK dla inwestycji MWiK

Europejskie TAK dla inwestycji MWiK KokkKkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk kttrzkkkkkkkomisjakkomijskkkkk kkkkktrzynakkkkkkkkkkkkkktkkk

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo

zasolenie Potoku Służewieckiego i Jez. Wilanowskiego

zasolenie Potoku Służewieckiego i Jez. Wilanowskiego Wpływ stosowania chemicznych środków w odladzających na zasolenie Potoku Służewieckiego S i Jez. Wilanowskiego Izabela BOJAKOWSKA 1, Dariusz LECH 1, Jadwiga JAROSZYŃSKA SKA 2 Państwowy Instytut Geologiczny

Bardziej szczegółowo

Biomanipulacja w zbiornikach wodnych jako przykład metody rekultywacji

Biomanipulacja w zbiornikach wodnych jako przykład metody rekultywacji Biomanipulacja w zbiornikach wodnych jako przykład metody rekultywacji Prof. dr hab. Ryszard Gołdyn Zakład Ochrony Wód Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu Piramida troficzna Ryby drapieżne Ryby

Bardziej szczegółowo

Wody powierzchniowe stojące

Wody powierzchniowe stojące RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W 2012 roku Wody powierzchniowe stojące Ekosystemy wodne, a szczególnie jeziora należą do najcenniejszych elementów krajobrazu przyrodniczego Lubelszczyzny.

Bardziej szczegółowo

Jakość wód zlewni Baudy oraz Zalewu Wiślanego w aspekcie spełnienia celów środowiskowych. Marzena Sobczak Kadyny, r.

Jakość wód zlewni Baudy oraz Zalewu Wiślanego w aspekcie spełnienia celów środowiskowych. Marzena Sobczak Kadyny, r. Jakość wód zlewni Baudy oraz Zalewu Wiślanego w aspekcie spełnienia celów środowiskowych Marzena Sobczak Kadyny, 24.09.2010r. Przekroje pomiarowo kontrolne w zlewni Baudy badane w 2002r Wyniki badań dla

Bardziej szczegółowo

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Wisły Małgorzata Owsiany Katarzyna Król Seminarium nt. Eko- sanitacji & Zrównoważonego Zarządzania Gospodarką Ściekową Kraków 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r.

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu

Bardziej szczegółowo

"Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych" RAPORT LAIKA

Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych RAPORT LAIKA "Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych" RAPORT LAIKA Projekt Miasta Gniezna nr LIFE07 ENV/PL/000605 p.n. "Rekultywacja Jezior Jelonek i W iniar y

Bardziej szczegółowo

Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011

Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011 Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011 MORSKIE WODY PRZYBRZEŻNE Monitoring morskich wód przybrzeżnych 2011 r. realizowany był w ramach nadzoru nad jakością

Bardziej szczegółowo

POZIOM TROFII NAJWIĘKSZYCH JEZIOR POMORZA ZACHODNIEGO W OSTATNIM 30. LECIU

POZIOM TROFII NAJWIĘKSZYCH JEZIOR POMORZA ZACHODNIEGO W OSTATNIM 30. LECIU dr hab. Jacek Kubiak prof. nadzw. Zakład Hydrochemii i Ochrony Wód Akademia Rolnicza w Szczecinie POZIOM TROFII NAJWIĘKSZYCH JEZIOR POMORZA ZACHODNIEGO W OSTATNIM 30. LECIU ANALIZA BADAŃ ZWIĄZANYCH Z OCENĄ

Bardziej szczegółowo

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3.

3.10 Czyszczenie i konserwacja kanalizacji 121 3.11 Kontrola odprowadzania ścieków rzemieślniczo-przemysłowych (podczyszczanie ścieków) 127 3. Spis treści 1. Wiadomości ogólne, ochrona wód 17 1.1 Gospodarkawodna 17 1.2 Polskie prawo wodne 25 1.2.1 Rodzaj wód 27 1.2.2 Własność wód 27 1.2.3 Koizystaniezwód 28 1.2.3.1 Powszechne koizystaniezwód

Bardziej szczegółowo

SINICE POWIATOWA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W GDAŃSKU UL. WAŁOWA 27; GDAŃSK GDAŃSK, DNIA 21 CZERWCA 2017R.

SINICE POWIATOWA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W GDAŃSKU UL. WAŁOWA 27; GDAŃSK GDAŃSK, DNIA 21 CZERWCA 2017R. SINICE POWIATOWA STACJA SANITARNO EPIDEMIOLOGICZNA W GDAŃSKU UL. WAŁOWA 27; 80-858 GDAŃSK GDAŃSK, DNIA 21 CZERWCA 2017R. wiele gatunków produkuje toksyny SINICE - CYJANOBAKTERIE należą do bakterii i są

Bardziej szczegółowo

Raport z badania terenowego właściwości fizykochemicznych wody w okręgu PZW Opole.

Raport z badania terenowego właściwości fizykochemicznych wody w okręgu PZW Opole. Raport z badania terenowego właściwości fizykochemicznych wody w okręgu PZW Opole. Wykonali studenci Rybactwa II roku UWM w Olsztynie: Julita Jędrzejewska Patryk Szyszka W pierwszej kolejności studenci

Bardziej szczegółowo

JEZIORO OSIEK (CHOMĘTOWSKIE) wraz z OGARDZKĄ ODNOGĄ. Położenie jeziora

JEZIORO OSIEK (CHOMĘTOWSKIE) wraz z OGARDZKĄ ODNOGĄ. Położenie jeziora JEZIORO OSIEK (CHOMĘTOWSKIE) wraz z OGARDZKĄ ODNOGĄ Położenie jeziora dorzecze: Mierzęcka Struga - Drawa - Noteć - Warta Odra region fizycznogeograficzny: Pojezierze Południowopomorskie - Pojezierze Dobiegniewskie

Bardziej szczegółowo

Produkcyjne i środowiskowe skutki nawożenia roślin w Polsce

Produkcyjne i środowiskowe skutki nawożenia roślin w Polsce Produkcyjne i środowiskowe skutki nawożenia roślin w Polsce JANUSZ IGRAS INSTYTUT NAWOZÓ W SZTUCZN YCH P U ŁAWY WOJCIE CH LIPIŃSKI KRAJOWA STACJA CHEMICZ NO - ROLNICZA WESOŁA Efektywność syntezy amoniaku

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 868

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 868 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 868 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3 Data wydania: 21 lipca 2009 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

Wody powierzchniowe stojące

Wody powierzchniowe stojące Wody powierzchniowe stojące Stan czystości wód powierzchniowych stojących Badania monitoringowe wód powierzchniowych stojących mają dostarczyć wiedzy o stanie ekologicznym i chemicznym jezior, niezbędnej

Bardziej szczegółowo

Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego. Oddział Cukrownictwa. Działalność naukowa. Oddziału Cukrownictwa IBPRS. dr inż.

Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego. Oddział Cukrownictwa. Działalność naukowa. Oddziału Cukrownictwa IBPRS. dr inż. Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego Oddział Cukrownictwa Działalność naukowa Oddziału Cukrownictwa IBPRS dr inż. Andrzej Baryga ODDZIAŁ CUKROWNICTWA W 2011r. Oddział Cukrownictwa zrealizował

Bardziej szczegółowo

Nasze jeziora - naszą sprawą

Nasze jeziora - naszą sprawą Nasze jeziora - naszą sprawą Jerzy Sarnowski Zastępca Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie ... Woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny, ale raczej dziedzictwem, które musi być chronione,

Bardziej szczegółowo

rozporządzenia, dla oczyszczalni ścieków komunalnych o RLM poniżej 2.000.

rozporządzenia, dla oczyszczalni ścieków komunalnych o RLM poniżej 2.000. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych

Bardziej szczegółowo

Stan czystości wód w województwie lubuskim na podstawie badań WIOŚ

Stan czystości wód w województwie lubuskim na podstawie badań WIOŚ Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze Stan czystości wód w województwie lubuskim na podstawie badań WIOŚ Sława, 9 czerwca 2015 r. Ogółem na terenie województwa znajduje się 418 cieków

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

Woda pitna Sanitacja Higiena

Woda pitna Sanitacja Higiena Woda pitna Sanitacja Higiena Dr inż. Marcin Janik Mgr inż. Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny Cele w zakresie gospodarowania wodą Ramowa Dyrektywa Wodna Dyrektywa 2000/60/WE z dn. 23.10.2000r.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna?

Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Dlaczego bioremediacja mikrobiologiczna? Kompleksowa bioremediacja mikrobiologiczna w porównaniu z klasycznymi metodami rekultywacji jezior najczęściej stosowanymi w Polsce Prof. dr hab. Ryszard J. Chróst

Bardziej szczegółowo

Jezioro Lubikowskie. Położenie jeziora

Jezioro Lubikowskie. Położenie jeziora Jezioro Lubikowskie Położenie jeziora dorzecze: Obra Warta Odra region fizycznogeograficzny: Pojezierze Lubuskie - Bruzda Zbąszyńska wysokość n.p.m.: 54,6 m Podstawowe dane morfometryczne powierzchnia

Bardziej szczegółowo

LIKWIDUJE BIOGENY ORGANICZNE, OGRANICZA NADMIAR AZOTU I FOSFORU, USUWA ODORY W SIECI KANALIZACYJNEJ

LIKWIDUJE BIOGENY ORGANICZNE, OGRANICZA NADMIAR AZOTU I FOSFORU, USUWA ODORY W SIECI KANALIZACYJNEJ LIKWIDUJE BIOGENY ORGANICZNE, OGRANICZA NADMIAR AZOTU I FOSFORU, USUWA ODORY W SIECI KANALIZACYJNEJ POPRAWA JAKOŚCI WÓD ZLEWNI MORZA BAŁTYCKIEGO RAMOWA DYREKTYWA WODNA (2000/60/WE) DYREKTYWA ŚCIEKOWA (91/271/EWG)

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŚRODOWISKA WODNEGO LESSOWYCH OBSZARÓW ROLNICZYCH W MAŁOPOLSCE NA PRZYKŁADZIE ZLEWNI SZRENIAWY

JAKOŚĆ ŚRODOWISKA WODNEGO LESSOWYCH OBSZARÓW ROLNICZYCH W MAŁOPOLSCE NA PRZYKŁADZIE ZLEWNI SZRENIAWY 6. Konferencja Naukowa Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 27-28 listopada 2013 roku JAKOŚĆ ŚRODOWISKA WODNEGO LESSOWYCH OBSZARÓW ROLNICZYCH W MAŁOPOLSCE NA PRZYKŁADZIE ZLEWNI SZRENIAWY dr inż. Sylwester

Bardziej szczegółowo

Jeziora w województwie pomorskim. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku Agnieszka Wojtach 06.11.2013

Jeziora w województwie pomorskim. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku Agnieszka Wojtach 06.11.2013 Jeziora w województwie pomorskim Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku Agnieszka Wojtach 06.11.2013 Plan prezentacji 1. Jeziorność Europy i Polski 2. Województwo pomorskie

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

OCHRONA I REKULTYWACJA TERENÓW ZURBANIZOWANYCH ANDRZEJ GREINERT

OCHRONA I REKULTYWACJA TERENÓW ZURBANIZOWANYCH ANDRZEJ GREINERT OCHRONA I REKULTYWACJA TERENÓW ZURBANIZOWANYCH ANDRZEJ GREINERT Wydawnictwo Politechniki Zielonogórskiej Zielona Góra 2000 Ochrona i Rekultywacja Terenów Zurbanizowanych 7 Autor: Recenzent: dr inż. Andrzej

Bardziej szczegółowo

After-LIFE Communication Plan

After-LIFE Communication Plan After-LIFE Communication Plan projektu Miasta Gniezna nr LIFE07 ENV/PL/000605 pn. Rekultywacja Jezior Jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych współfinansowanego w latach

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12

1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 Spis treści III. Wstęp... 9 III. Zasady porządkowe w pracowni technologicznej... 10 1. Regulamin bezpieczeństwa i higieny pracy... 10 2. Pierwsza pomoc w nagłych wypadkach... 12 Literatura... 12 III. Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

2. Odnawianie lasu po wycince (drzewa rodzime) B

2. Odnawianie lasu po wycince (drzewa rodzime) B Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 38/2013 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 31 grudnia 2013 r. Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych2) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. z dnia 9 września 2008 r.) Na podstawie art. 38a ust.

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Polski Komitet GLOBALNEGO PARTNERSTWA DLA WODY Walne Zgromadzenie 29 marzec 2011 r. SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Edward Pierzgalski Katedra Kształtowania Środowiska SGGW PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Ładunek zanieczyszczeń odprowadzonych do Zatoki Gdańskiej, za pośrednictwem cieków i kolektorów ścieków, z terenu Gminy Gdańsk w roku 2011

Ładunek zanieczyszczeń odprowadzonych do Zatoki Gdańskiej, za pośrednictwem cieków i kolektorów ścieków, z terenu Gminy Gdańsk w roku 2011 Zleceniodawca: Gmina Miasta Gdańsk - Wydział Środowiska Wykonawca: Gdański Uniwersytet Medyczny Międzywydziałowy Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej - Zakład Ochrony Środowiska i Higieny Transportu

Bardziej szczegółowo

VI Konferencja Naukowo-Techniczna Woda i Ścieki w Przemyśle

VI Konferencja Naukowo-Techniczna Woda i Ścieki w Przemyśle Temat referatu: VI Konferencja Naukowo-Techniczna Woda i Ścieki w Przemyśle Zagospodarowanie ścieków i osadów pościekowych w MPWiK Wodociągi Puławskie : Gospodarka wodno-ściekowa w Puławach, Odwadnianie

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Jeżeli w procesie odsiarczania spalin powstanie nawóz sztuczny to jest to metoda:

Jeżeli w procesie odsiarczania spalin powstanie nawóz sztuczny to jest to metoda: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: INŻYNIERIA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ochrona powietrza

Bardziej szczegółowo

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze.

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera składa się z kilku wyraźnie różniących się od siebie elementów będących zarazem etapami cyklu obiegu

Bardziej szczegółowo

Pytania ogólne I etapu XII Edycji Konkursu Poznajemy Parki Krajobrazowe Polski

Pytania ogólne I etapu XII Edycji Konkursu Poznajemy Parki Krajobrazowe Polski Pytania ogólne I etapu XII Edycji Konkursu Poznajemy Parki Krajobrazowe Polski 1. Organizmy tworzące plankton słodkowodny charakteryzują się: a) przynależnością do świata zwierząt, b) brakiem zdolności

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCI WODY ZASILAJĄCEJ ZUW GOCZAŁKOWICE

CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCI WODY ZASILAJĄCEJ ZUW GOCZAŁKOWICE CHARAKTERYSTYKA WYBRANYCH PARAMETRÓW JAKOŚCI WODY ZASILAJĄCEJ ZUW GOCZAŁKOWICE Anna Nowacka1, Maria Włodarczyk-Makuła2, Damian Panasiuk3 1),2) Politechnika 3) NILU Częstochowska, Wydział InŜynierii i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno środowiskowego kraju

Projekt aktualizacji Programu wodno środowiskowego kraju Projekt aktualizacji Programu wodno środowiskowego kraju 1 Projekt apwśk Część tekstowa: opis apwśk załączniki Program działań: JCWP rzek, jezior, przejściowe, przybrzeżne JCWPd Obszary chronione 2 Zawartość

Bardziej szczegółowo