ALKOHOL A FUNCJONOWANIE RODZINY I DZIECKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ALKOHOL A FUNCJONOWANIE RODZINY I DZIECKA"

Transkrypt

1 ALKOHOL A FUNCJONOWANIE RODZINY I DZIECKA Uzależnienie od alkoholu zagraża całej rodzinie. jeżeli w rodzinie znajduje się osoba pijąca w sposób chorobliwy to wszyscy członkowie doznają szkód. Alkohol w takiej rodzinie wpływa szczególnie destrukcyjnie na dzieci. Są one zaniedbywane, bite, wykorzystywane seksualnie, pozbawione miłości rodzicielskiej, która szczególnie jest potrzebna w pierwszych latach życiach. Przez ostanie lata znacznie wzrosła liczba kobiet (matek) pijących w nadmiernych ilościach alkohol. Pod jego wpływem dopuszczają się do najgorszych czynów- maltretują, znęcają się, głodzą dzieci, będące pod ich opieką. Dochodzi również często do śmiertelnych pobić lub ciężkich urazów ciała. matki opiekujące się dziećmi pod wpływem alkoholu nie zdaja sobie sprawy z konsekwencji swojego postępowania. Alkohol niszczy życie uczuciowe. Rodzina zamiast poczucia miłości, zaufania, bezpieczeństwa przeżywa zagrożenie, lęk, wstyd, gniew, poczucie krzywdy i winy. Życie rodzinne staje się bardzo dużym obciążeniem oraz źródłem licznych konfliktów. Pojawia się w niej coraz więcej udawania, manipulacji i kłamstw. Zamyka się ona w swoim cierpieniu i tragedii, odizolowuje się od otoczenia. Rodzina z problemem alkoholowym jest to rodzina, w której jedno lub oboje rodziców nadużywa alkoholu lub też jest od niego uzależnione. Przeważnie taką osobą jest ojciec. Każda rodzina boryka się z różnymi problemami, konfliktami, jednak w rodzinach, u zagościł alkohol problemy te są o wiele istotniejsze. Dla tego typu rodzin charakterystyczne jest: 1) Odwrócenie ról, które jest wynikiem uwikłania żony w problemy picia męża. Rola jej jest zakłócona, gdyż większość obowiązków należących do męża spoczywa właśnie na niej. Alkoholik nie wypełnia swojej roli zarówno jako współmałżonek, rodzic jak i partner życiowy. Nie wywiązuje się on z obietnic, umów, nie dotrzymuje terminów. Kobieta w takiej rodzinie musi nauczyć się spełniać jednocześnie dwie role. Sytuacja ta powoduje, że jest ona przeciążona zbyt dużą ilością problemów, obowiązków oraz żyje w ciągłym stresie. Matka staje się odpowiedzialna za życie całej rodziny, wchodzi w terytorium ojca, robi coś za niego, nagradza i karze za niego, odpowiada za niego. Matka chcąc odreagować napięcie i przeciążenie często przerzuca część obowiązków na dzieci. Są one obciążone zadaniami, które powinien wykonywać dorosły. Ciężar ten spada przeważnie na dzieci najstarsze. Zajmują się one domem, opiekują młodszym rodzeństwem, zarabiają pieniądze. Taka sytuacja prowadzi do nadmiernej odpowiedzialności, która odbiera im prawo do dzieciństwa. 2) Zaburzone poczucie własnej wartości powoduje trudności w zaakceptowaniu siebie oraz realistycznym widzeniu własnych problemów. Wstyd, żal, złość, lęk, urazy, poczucie krzywdy i winy, agresja wypełniają emocjonalną atmosferę rodziny alkoholowej. Często pijący rodzic poszukuje usprawiedliwienia dla nadużywania alkoholu w sytuacjach rodzinnych np. mówiąc, że dziecko przynosi mu wstyd swoim zachowaniem, złymi ocenami w szkole. 3) Świat pozorów to próba zaprzeczenia istniejącej rzeczywistości. Picie jednego z rodziców jest tematem tabu. Bardzo często rodzina przejmuje próbę interwencji wobec osoby uzależnionej, ale opór alkoholika powoduje, że nie ma ona większego znaczenia. Coraz częściej dochodzi do usprawiedliwień, wymówek, obietnic, które nie są dotrzymywane. w rodzinie dominuje postawa zaprzeczenia obecności problemu alkoholowego. Członkowie rodziny obawiają się reakcji osoby pijącej, jednak nie rozmawiają o tym. Nie mówią oni o przeżyciach, uczuciach związanych z alkoholem, a także o fakcie upijania się czy picia. Wstyd oraz lęk prowadza do kłamstw przed przyjaciółmi, rodziną, sąsiadami oraz przed samym sobą. Ukrywanie problemu doprowadza do ograniczenia kontaktów towarzyskich. Wstyd nie pozwala zapraszać nikogo do domu, tym samym rodzina izoluje się. Dziecko próbuje podporządkować się budowanej fikcji oraz nie sprawiać

2 problemów. Może to doprowadzić do rozwinięcia się u dzieci różnych symptomów zaburzeń łaknienia, snu, emocjonalnych, zachowania, trudności w uczeniu się. Rodzina zależy od zachowań alkoholika, ponieważ jej życie obraca się wokół niego. Charakterystyczna dla tej zależności jest uporczywa koncentracja na alkoholiku oraz jego piciu, zgoda na koszty, które ponosi cała rodzina, zaburzenia życia uczuciowego, zaprzeczenie faktom i emocjom, wspomaganie choroby alkoholika przez zwolnienie go z odpowiedzialności za skutki jego picia. Współuzależnienie jest formą przystosowania się do niewłaściwego układu relacji między ludźmi, która umożliwia zachowanie układu dotychczasowego, jednocześnie odbierając szansę na jego zmianę. Zjawisko współuzależnienia jest spotykane w większości rodzin, w których istnieje problem uzależnienia od alkoholu. Do podstawowych zachowań osoby współuzależnione należą: obsesyjne kontrolowanie alkoholika, prz4ejmowanie odpowiedzialności za niego, poddanie się jego rytmowi picia, wysoka tolerancja na patologiczne zachowania, pomaganie oraz nadmierne opiekowanie się nim. Wyróżnia się trzy zasady, których uczą się dzieci w rodzinie z problemami alkoholowymi: 1. Nie oczekuj Doświadczeniami dziecka w rodzinie alkoholowej jest poczucie zagubienia oraz chaosu. Nie może ono liczyć na to, że ktoś je wysłucha, obietnice mu dane są spełniane wybiórczo. Jeżeli obietnice nie są spełniane, umowy niedotrzymywane, działania dorosłych są niespójne to zaczyna się tworzyć postawa, która oparta jest na przekonaniu, że niczego nie można oczekiwać, gdyż i tak się tego nie dostanie. dzieci z rodzin alkoholowych często funkcjonują w świecie fantazji i świecie rzeczywistym. Rzeczywistość, która jest nieprzewidywalna przeraża. 2. Nie mów Nie mów - taki komunikat wysyłany jest przez dorosłych do dzieci. W domu nie rozmawia się o problemie alkoholowym, o alkoholiku, budowany jest świat zaprzeczenia. Aby nie zranić, nie obudzić lęku, nie narazić się najlepiej jest nic nie mówić. Porozumiewanie ograniczone jest do zakazów i nakazów. karność jest bardzo ceniona, jak i odpowiadanie na każde pytanie oraz polecenie- tak. O rodzinie nie mówi się źle na zewnątrz, wobec innych ludzi. Do izolacji, samotności, zamknięcia w sobie prowadzi wstyd, strach oraz nadzieja, że będzie lepiej i że nie jest tak naprawdę źle. Dzieci nauczone są, że zarówno w domu jak i poza nim nie mogą o nic prosić. 3. Nie odczuwaj Dzieci często są przerażone, boją się zarówno o swoje życie, jak i życie swoich bliskich, przeżywają nienawiść oraz bunt. Jeżeli zostaną one zaatakowane przez kogoś z rodziny to broną przed przerażeniem może być patrzenie na tę sytuację jak na nierealny film, z którym dziecko nie ma nic wspólnego. Znieczulenie oraz pozycja widza są formami obrony. W domu z problemem alkoholowym nie rozmawia się o uczuciach, o miłości, o złości czy tez lęku. Dziecku nie wolno czuć gniewu, złości do ojca, gdyż wie, że rodziców trzeba kochać i szanować. Nie otrzymuje ono miłości, a także nie potrafi jej dać. Jeżeli wobec dziecka często stosowana jest przemoc to staje się ono znieczulone na ból. Często dzieje się tak, że wymierzenie kary jest jedyną chwilą bliskości z rodzicami. Kara staje się nagrodą, czy tez oznaką zainteresowania. Dzieci odreagowują cierpienie, ból przez znalezienie obiektu zastępczego. Rodzic bije dziecko, dziecko swoje rodzeństwo, zwierzę lub kolegę. Wyróżnia się pięć ról- wzorów funkcjonowania dziecka w rodzinie alkoholowej, które pomagają odnaleźć się w rzeczywistości rodzinnej: 1. Bohater rodzinny Jest nim najczęściej najstarsze dziecko, które poświęca się dla dobra rodziny. Jest ono oddane, silne,

3 dzielne i twarde, służy innym, pomaga mamie, dba o dom, opiekuje się młodszym rodzeństwem. jednak robi to kosztem siebie. Nie potrafi się bawić, spędzać beztrosko czasu z rówieśnikami, odpoczywać, gdyż nie ma na to czasu, a później już nie potrafi. 2. Wyrzutek (kozioł ofiarny) Jest to dziecko, które buntuje się przeciwko istniejącej w domu sytuacji. często sprawia trudności wychowawcze, nie uczy się, pije alkohol, pali papierosy, zażywa narkotyki, wagaruje. Dzieje się tak, gdyż nie potrafi zwrócić w inny sposób uwagi na siebie. 3. Maskotka (błazen) Dziecko poprzez przymiolne4 i zabawne zachowanie potrafi rozładować napięcie w domu. Uczy się ono, aby zawsze być w dobrym nastroju, uśmiecha się, gdy jest przerażone, zabawia, gdy cierpi. w sytuacji konfliktu dziecko wysyłane jest do jednego z rodziców w celu rozładowania sytuacji. Dziecko traci rozeznanie w świecie emocji, między rzeczywistością i grą. Dzieci te szczególnie narażone są na wykorzystywanie seksualne. 4. Zagubione dziecko (dziecko we mgle) Jest to dziecko, którego właściwie nie ma. Są to najczęściej najmłodsze dzieci, które żyją w świecie fantazji, nie sprawiają problemów, wycofują się z życia rodzinnego. Przyjmują one postawę bierną, reagują ucieczką na trudne i zagrażające sytuacje, co prowadzi do niepowodzeń życiowych oraz poczucia osamotnienia. Dziecko to częściej niż jego rówieśnicy sięga po alkohol, narkotyki, papierosy, leki. 5. Ułatwiacz (wspomagający) Dziecko towarzyszy piciu, przeżywając wzloty i upadki alkoholika oraz dociekając przyczyn jego picia. Wpływa na innych, tłumaczy, współczuje, oskarża, by polepszyć sytuacje w rodzinie. jest ono silnie emocjonalnie zależne od osoby nadużywającej alkoholu. Przeżywa ono zamęt, złość, cierpienie i wstyd, ale jednocześnie kocha i troszczy się o rodziców. Przekonane jest, że w jego rękach leży los alkoholika. Dzieciom z rodzin alkoholowych należy pomóc, aby nauczyły się rozumieć, że matka lub ojciec jest chorą osobą i że dziecko nie jest w stanie ich wyleczyć oraz że nie są odpowiedzialne za chorobę. Muszą nauczyć się pozytywnego stosunku do samego siebie, dbania o siebie, umiejętności zabawy oraz odpoczynku. Powinny także wyrażać swoje potrzeby i uczucia, umieć prosić o pomoc i przyjmować ją, dzielić się swoimi problemami z innym ludźmi oraz uczyć się zaufania. Osoby współuzależnione charakteryzują się uporczywą koncentracja myśli, uczuć i postępowania wokół picia współmałżonka. Czują one konieczność kontrolowania jego postępowania oraz odciągania go od alkoholu i od odpowiedzialności za niewłaściwe zachowanie po wypiciu. Osoby współuzależnione próbują chronić alkoholika przed konsekwencjami picia, rezygnując często z własnych pragnień czy potrzeb oraz są gotowe do poświęcania siebie. Czują lęk przed porzuceniem, negują własną wartość, obsesyjnie zamartwiają się o przyszłe wydarzenia. Często występuje u nich huśtawka emocjonalna. Próbują one dominować i przejmować wszystkie obowiązki związane z domem. Mają problemy seksualne i czują niechęć do współżycia. W rodzinach tych często wybuchają kłótnie z byle powodu, a osoby współuzależnione zapadają w stany letargu, z poczuciem beznadziejności oraz użalania się nad samym sobą.

4 Jak rodzina z problemem alkoholowym może sobie pomóc? Najważniejsze jest, aby rodzina zrozumiała i zaakceptowała swoją bezsilność wobec alkoholika. Członkowie rodziny musza zdać sobie sprawę, że alkoholizm jest chorobą i że nie są w stanie wyleczyć go oraz że mają prawo ratowania siebie oraz własnego życia. Muszą pozwolić, aby osoba pijąca spotkała się z wszystkimi negatywnymi skutkami swojego picia. Powinni oni podjąć różne działania mające na celu pomoc sobie w trudnej sytuacji. Mogą oni również podjąć próbę wpłynięcia na alkoholika, aby zaczął się leczyć. Jednak powinni zastosować się do kilku przestróg i zaleceń. Przestrogi: 1. Nie karz, nie groź. 2. Nie ukrywaj butelek, nie wylewaj alkoholu. 3. Nie bierz odpowiedzialności za alkoholika. 4. Nie osłaniaj alkoholika, nie ukrywaj szkód i wybryków. 5. Nie pij alkoholu razem z alkoholikiem. 6. Nie domagaj się i nie akceptuj nierealistycznych obietnic dotyczących zaprzestania lub ograniczenia picia. 7. Nie posługuj się dziećmi do wywierania wpływu na alkoholika. Co członkowie rodziny mogą zrobić? 1. Spojrzeć prawdzie w oczy- powinni uświadomić sobie, że alkoholizm to ciężka choroba i nie ma ci się oszukiwać, wszyscy powinni mieć świadomość co dzieje się w rodzinie. 2. Zdobywać wiedzę o alkoholizmie- czytać literaturę fachową, zdobyć informacje w poradni odwykowej. 3. Zrozumieć swoje uczucia- aby uwolnić się z pułapki, muszą trafnie rozpoznawać swoje uczucia. 4. Dobrze traktować siebie- muszą zrozumieć, że nie są przyczyną choroby i że nikt nie będzie miał pożytku z tego, że będą myśleli źle o sobie. 5. Dbać o bliskie związki- mimo iż w domu ciągle narastają konflikty i problemy to nienależny izolować się od innych ludzi, trzeba pielęgnować stosunki z dziećmi, przyjaciółmi, innymi członkami rodziny. 6. Korzystać z wszelkiej dostępnej pomocy 7. Mieć cierpliwość i nie rezygnować mimo powtarzających się niepowodzeń. 8. Przygotować się do decyzji i działań. 9. Człowiek ma prawo wycofać się z miejsca, które go niszczy. Punkt Konsultacyjny dla Ofiar Przemocy w Rodzinie. Poradnia Uzależnień Adres: Kołobrzeg, Kniewskiego 11/7 Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 8-18, So Tel.: Rzecznik Praw Dziecka (22) czynny: codziennie w godz , fax: (22) (całodobowo)

5 Niebieska Linia Ogólnopolski telefon dla osób krzywdzonych przez najbliższych, czynny jest w dni powszednie i soboty w godz a w niedziele i święta w godz tel: Niebieska Linia dla ofiar przemocy domowej (pon - pt godz ). Osoby telefonujące do "Niebieskiej Linii" mogą uzyskać pomoc psychologiczną, wsparcie, porady prawne oraz informacje o placówkach, które udzielają pomocy w pobliżu miejsca zamieszkania klienta. tel. (22) Młodzieżowy Telefon Zaufania 988 (dni powszednie) Literatura: 1.Mellibruda J., Tajemnice ETOH, czyli alkohol i nasze życie. PARPA. Warszawa Dymek- Balcerek K., Patologie zachowań społecznych. Politechnika Radomska. Radom Woronowicz B. T., Alkoholizm jest chorobą. PARPA. Warszawa 1998

Najczęstszą przyczyną sięgania przez. dziecko po papierosa, alkohol lub. narkotyk jest: przykład osoby z bliskiego otoczenia,

Najczęstszą przyczyną sięgania przez. dziecko po papierosa, alkohol lub. narkotyk jest: przykład osoby z bliskiego otoczenia, Najczęstszą przyczyną sięgania przez dziecko po papierosa, alkohol lub narkotyk jest: przykład osoby z bliskiego otoczenia, łatwość dostępu do uŝywek, trudności w nauce i niska samoocena, brak zadawalających

Bardziej szczegółowo

UZALEŻNIENIE jako choroba całej rodziny

UZALEŻNIENIE jako choroba całej rodziny UZALEŻNIENIE jako choroba całej rodziny Uzależnienie jest chorobą całej rodziny Relacje w rodzinie, której ktoś pije nadmiernie, zazwyczaj ulegają dużym zmianom. Każdy na swój sposób próbując poradzić

Bardziej szczegółowo

DOROSŁE DZIECI Z RODZIN DYSFUNKCYJNYCH WSPÓŁCZESNE WEZWANIE DUSZPASTERSKIE

DOROSŁE DZIECI Z RODZIN DYSFUNKCYJNYCH WSPÓŁCZESNE WEZWANIE DUSZPASTERSKIE DOROSŁE DZIECI Z RODZIN DYSFUNKCYJNYCH WSPÓŁCZESNE WEZWANIE DUSZPASTERSKIE Ks. dr Grzegorz Polok Katedra Zarządzania Publicznego i Nauk Społecznych Uniwersytet Ekonomiczny Katowice Dorosłe Dziecko z Rodziny

Bardziej szczegółowo

WOTUW w Czarnym Borze ogłasza nabór na psychoterapię dla Dorosłych Dzieci Alkoholików.

WOTUW w Czarnym Borze ogłasza nabór na psychoterapię dla Dorosłych Dzieci Alkoholików. WOTUW w Czarnym Borze ogłasza nabór na psychoterapię dla Dorosłych Dzieci Alkoholików. List do Was... Dorosłe Dzieci Alkoholików Każdy, kto żyje lub żył w rodzinie, gdzie ktokolwiek nadużywa alkoholu,

Bardziej szczegółowo

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych.

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Dotyka ich poczucie, że nie pasują do świata. Zamartwiają się czymś,

Bardziej szczegółowo

Moje korzenie. Ks. dr Grzegorz Polok Katedra Zarządzania Publicznego i Nauk Społecznych. Uniwersytet Ekonomiczny Katowice

Moje korzenie. Ks. dr Grzegorz Polok Katedra Zarządzania Publicznego i Nauk Społecznych. Uniwersytet Ekonomiczny Katowice Moje korzenie Ks. dr Grzegorz Polok Katedra Zarządzania Publicznego i Nauk Społecznych Uniwersytet Ekonomiczny Katowice Przeszkody silne poczucie lęku niskie poczucie wartości poczucie odrzucenia stałe

Bardziej szczegółowo

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi

Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Konferencja szkoleniowa dla nauczycieli i pedagogów Życie z FAS Alkohol w rodzinie zaburzone więzi Beata Stebnicka Fundacja FASTRYGA Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu Zaburzenia więzi Nie ma takiego

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA

ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA ZABURZENIA WIĘZI, DEPRESJA, - PSYCHOLOGICZNE SKUTKI KRZYWDZENIA DZIECKA KARINA OWSIANKO PSYCHOLOG, PEDAGOG RESOCJALIZACYJNY DZIECKO KRZYWDZONE. Zamknij się! Uspokój się albo pożałujesz, że się urodziłeś

Bardziej szczegółowo

Szkodliwy wpływ alkoholu na umysł młodego człowieka

Szkodliwy wpływ alkoholu na umysł młodego człowieka Szkodliwy wpływ alkoholu na umysł młodego człowieka Wiek pierwszego zetknięcia się z alkoholem z roku na rok obniża się. Nieodwracalne zmiany w funkcjonowaniu, uszkodzenie procesów rozwojowych, problemy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA Szkoła realizuje cele i zadania wychowawcze na podstawie Ustawy o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Analiza zjawiska i aspekt prawny.

Analiza zjawiska i aspekt prawny. Analiza zjawiska i aspekt prawny. Wywieranie wpływu na proces myślowy, zachowanie lub stan fizyczny osoby pomimo braku jej przyzwolenia przy użyciu środków komunikacji interpersonalnej. Typowe środki przemocy

Bardziej szczegółowo

1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi:

1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi: DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE: 1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi: 1. Integracja zespołu klasowego 2. Poznawanie prawidłowych zasad współżycia społecznego -uświadomienie uczniom, co to znaczy być

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku 1 Już przed narodzeniem dziecka rodzina zmienia się i przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba i strata Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba Proces psychologicznej, społecznej i somatycznej reakcji, będącej odpowiedzią na utratę i jej konsekwencje. Spełnia prawie wszystkie kryteria

Bardziej szczegółowo

DZIECKO W SYTUACJI ROZWODU RODZICÓW

DZIECKO W SYTUACJI ROZWODU RODZICÓW DZIECKO W SYTUACJI ROZWODU RODZICÓW Rozwód to jedno z najtrudniejszych doświadczeń w każdej rodzinie. O tym jakie skutki będzie miał on dla dziecka w dużej mierze zależy od postawy rodziców. Decyzja o

Bardziej szczegółowo

System iluzji i zaprzeczeń :

System iluzji i zaprzeczeń : Role dzieci w rodzinie z problemem alkoholowym - Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna, ul Józefa Marka 19 A 34-600 Limanowa, - Poradnia Psychologiczno- Pedagogicznej ProMart z siedzibą w Brzesku, przy

Bardziej szczegółowo

RODZIC LUB OPIEKUN. podaje sprzeczne lub (poparzenia, ugryzienia, nieprzekonujące wyjaśnienia siniaki, złamania kości),

RODZIC LUB OPIEKUN. podaje sprzeczne lub (poparzenia, ugryzienia, nieprzekonujące wyjaśnienia siniaki, złamania kości), Jak rozpoznać objawy przemocy fizycznej? Umiejętność rozpoznawania symptomów przemocy wobec dzieci jest konieczna, aby móc ochronić dzieci przed krzywdzeniem i zaniedbywaniem. Występowanie pojedynczego

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

PROJEKT SOCJALNY UZALEŻNIENIOM. Realizatorzy: Anna Osiewicz Aleksandra Zaborska Joanna Krzemińska Alicja Kowalska Joanna Trytek

PROJEKT SOCJALNY UZALEŻNIENIOM. Realizatorzy: Anna Osiewicz Aleksandra Zaborska Joanna Krzemińska Alicja Kowalska Joanna Trytek PROJEKT SOCJALNY UZALEŻNIENIOM Realizatorzy: Anna Osiewicz Aleksandra Zaborska Joanna Krzemińska Alicja Kowalska Joanna Trytek 1. Opis problemu Rodzina winna zaspokajać potrzeby fizjologiczne jak i psychologiczne

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

Telefony Zaufania. W maju są obchodzone Dni Telefonów Zaufania dla Dzieci. W tym roku polskie obchody organizowane są przez Fundację Dzieci Niczyje.

Telefony Zaufania. W maju są obchodzone Dni Telefonów Zaufania dla Dzieci. W tym roku polskie obchody organizowane są przez Fundację Dzieci Niczyje. Telefony Zaufania W maju są obchodzone Dni Telefonów Zaufania dla Dzieci. W tym roku polskie obchody organizowane są przez Fundację Dzieci Niczyje. W Polsce działa wiele telefonów pomocowych dla dzieci

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Łatwiej pomóc innym niż sobie

Łatwiej pomóc innym niż sobie Łatwiej pomóc innym niż sobie Spośród wszystkich chorób nowotwory wywierają najsilniejszy wpływ na psychikę człowieka. Fazy przeżywania, adaptacji do choroby, ich kolejność i intensywność zależy od wielu

Bardziej szczegółowo

OFIARY PRZEMOCY W RODZINIE

OFIARY PRZEMOCY W RODZINIE JOANNA RYSZKA OFIARY PRZEMOCY W RODZINIE W dzisiejszych czasach coraz częściej do wiadomości publicznej docierają wstrząsające wiadomości dotyczące przemocy stosowanej w polskich rodzinach. Przeraża fakt,

Bardziej szczegółowo

- zna swoją rolę jako uczeń, Polak, Europejczyk, - zna pojęcia: sprawiedliwość, wolność, demokracja.

- zna swoją rolę jako uczeń, Polak, Europejczyk, - zna pojęcia: sprawiedliwość, wolność, demokracja. Edukacja społeczna Edukacja ekologiczna Edukacja prorodzinna Wdrażanie ucznia do różnorodnych form samorządności: - Samorząd Uczniowski, - Samorząd Klasowy, - gazetki szkolne, - dyżury klasowe, - sekcje

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOŃCOWE. z wykonania zadania publicznego. w okresie od 01.02 do 31.12

SPRAWOZDANIE KOŃCOWE. z wykonania zadania publicznego. w okresie od 01.02 do 31.12 SPRAWOZDANIE KOŃCOWE z wykonania zadania publicznego Terapia i rehabilitacja osób uzależnionych od alkoholu i członków ich rodzin z terenu Gminy Andrychów (tytuł zadania publicznego) w okresie od 01.02

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ROZUMIEM SIEBIE POMAGAM INNYM

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ROZUMIEM SIEBIE POMAGAM INNYM SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI ROZUMIEM SIEBIE POMAGAM INNYM Rok szkolny: 2015/2016 PROMOWANIE ZDROWIA 1. ZDROWE ODŻYWIANIE Wymienia zasady zdrowego odżywiania i stosuje je w życiu codziennym; Wyróżnia zdrowe

Bardziej szczegółowo

zajęcia socjoterapeutyczne

zajęcia socjoterapeutyczne zajęcia socjoterapeutyczne SP 2 dla uczniów Szkoły Podstawowej nr 2 w Chojnie Podstawa prawna Istota socjoterapii Program zajęć socjoterapeutycznych Podstawa prawna ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ

Bardziej szczegółowo

Dzieci też przeżywają żałobę. Jak wspierać rodzinę po stracie? Milena Pacuda Anna Sokołowska

Dzieci też przeżywają żałobę. Jak wspierać rodzinę po stracie? Milena Pacuda Anna Sokołowska Dzieci też przeżywają żałobę. Jak wspierać rodzinę po stracie? Milena Pacuda Anna Sokołowska Podstawy teoretyczne Jak kształtuje się pojęcie śmierci u dzieci? Dzieci w wieku do 4 lat: do 2 roku życia poczucie

Bardziej szczegółowo

Wybierz zdrowie i wolność

Wybierz zdrowie i wolność O przedsięwzięciu Program profilaktyki uzależnień Wybierz zdrowie i wolność Niniejszy program stanowi wypadkową zdobytej na szkoleniach wiedzy i doświadczeń własnych autorki, które przyniosło kilkanaście

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 Specjaliści terapii uzależnień i współuzależnienia zatrudnieni w Punkcie Pomocy

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Co to są prawa dziecka?

Co to są prawa dziecka? Prawa Dziecka Co to są prawa dziecka? Każdy człowiek jest osobą, ale żaden człowiek nie rodzi się w pełni ukształtowany. Pełnię swojej osobowości musi rozwinąć. Każdy człowiek musi odpowiednio ukształtować

Bardziej szczegółowo

Patrycja Kurowska-Kowalczyk

Patrycja Kurowska-Kowalczyk Patrycja Kurowska-Kowalczyk Tło demograficzne zjawiska rozwodu Demograficzne dane statystyczne pokazują w ostatnich latach utrzymanie liczby rozwodów w Polsce na poziomie około 60 66 tysięcy: 2007 rok

Bardziej szczegółowo

1 Jak nie należy kochać dziecka? Józef Augustyn SJ

1 Jak nie należy kochać dziecka? Józef Augustyn SJ 1 2 Spis treści Brak akceptacji dziecka.....8 Niesprawiedliwe karanie dziecka.....9 Stwarzanie dziecku poczucia zagrożenia... 10 Przyjmowanie postawy paternalizmu... 11 Niesłuszne ograniczanie wolności

Bardziej szczegółowo

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Zakończenie Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Do problemu głównego zostały sformułowane następujące problemy szczegółowe, które przedstawię poniżej.

Bardziej szczegółowo

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną?

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? MEDIACJE Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? Konflikt to rozbieżność interesów lub przekonań stron. Ich dążenia nie mogą być zrealizowane równocześnie. Konflikt pojawia

Bardziej szczegółowo

Czynniki sprzyjające przemocy. Media lub bezpośrednia rozmowa. Różnego typu uzależnienia

Czynniki sprzyjające przemocy. Media lub bezpośrednia rozmowa. Różnego typu uzależnienia Matryca z badania jakościowego wywiadów pogłębionych (IDI) z ekspertami Zebrane informacje w toku wywiadów pogłębionych z ekspertami zostały pogrupowane i przedstawione poniżej, w formie matrycy zorientowanej

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie Telefony Zaufania

Ogólnopolskie Telefony Zaufania Ogólnopolskie Telefony Zaufania 116 111 Telefon Zaufania Dla Dzieci i Młodzieży Zadzwoń lub napisz, gdy coś Cię martwi, masz jakiś problem, nie masz z kim porozmawiać lub wstydzisz się o czymś opowiedzieć.

Bardziej szczegółowo

Wstęp...3. I. Założenia teoretyczne programu...4. Adresaci programu...5. III. Cele programu...6. IV. Zadania Programu...6

Wstęp...3. I. Założenia teoretyczne programu...4. Adresaci programu...5. III. Cele programu...6. IV. Zadania Programu...6 POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W ZAKRESIE PROMOWANIA I WDROŻENIA PRAWIDŁOWYCH METOD WYCHOWAWCZYCH W STOSUNKU DO DZIECI W RODZINACH ZAGROŻONYCH PRZEMOCĄ W RODZINIE Sandomierz 2013r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka rodziny dysfunkcjonalnej z problemem alkoholowym

Charakterystyka rodziny dysfunkcjonalnej z problemem alkoholowym Charakterystyka rodziny dysfunkcjonalnej z problemem alkoholowym Wstęp Rodzina jest podstawowym środowiskiem życia i rozwoju człowieka, miejscem jego biologicznych i duchowych narodzin. W niej realizuje

Bardziej szczegółowo

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji I ETAP KSZTAŁCENIA KLASY I III Klasy 0a i 0b realizują programy: Czyste powietrz wokół nas, Moje dziecko idzie do szkoły, Bądźmy zdrowi, wiemy wiec działamy. Wybrany obszar KL. I KL. II KL. III Metody

Bardziej szczegółowo

W Twoim życiu mogą się pojawić trudne sytuacje. Niezależnie od tego kim jesteś i jaki jest Twój problem pamiętaj: NIE JESTEŚ SAM!!! Kto może pomóc?

W Twoim życiu mogą się pojawić trudne sytuacje. Niezależnie od tego kim jesteś i jaki jest Twój problem pamiętaj: NIE JESTEŚ SAM!!! Kto może pomóc? W Twoim życiu mogą się pojawić trudne sytuacje. Niezależnie od tego kim jesteś i jaki jest Twój problem pamiętaj: NIE JESTEŚ SAM!!! Spis treści: Kto może pomóc? 1. Ogólnopolskie telefony (zaufania, kryzysowe),

Bardziej szczegółowo

Jerzy Mellibruda. Stres życia w rodzinie z problemem alkoholowym. Rok: Wydawnictwo: Miejsce wydania:

Jerzy Mellibruda. Stres życia w rodzinie z problemem alkoholowym. Rok: Wydawnictwo: Miejsce wydania: Jerzy Mellibruda Rok: Wydawnictwo: Miejsce wydania: Stres życia w rodzinie z problemem alkoholowym Rodzina jest środowiskiem o podstawowym znaczeniu dla jakości funkcjonowania psychologicznego ludzi i

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Aneta Jendrzej - psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu KRYZYSY MAŁŻEŃSKIE

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2004

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2004 GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2004 W roku 2004 ukierunkowujemy Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na: 1.specjalistyczną pomoc

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć na Godzinę z wychowawcą dla klasy I technikum i zasadniczej szkoły zawodowej

Tematyka zajęć na Godzinę z wychowawcą dla klasy I technikum i zasadniczej szkoły zawodowej Tematyka zajęć na Godzinę z wychowawcą dla klasy I technikum i zasadniczej szkoły zawodowej 1. Zapoznanie ze Statutem Szkoły, Programem Wychowawczym, Programem Profilaktyki, (dokumenty są dostępne na stronie

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ul. Dr. Józefa Rostka 16 41-902 Bytom tel; 032 2819405, 032 2819406 mgr Zuzanna Krząkała- psycholog Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bytomiu Uzależnienie od gier

Bardziej szczegółowo

ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA

ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA Strona1 ŻYWIOŁ WODY - ĆWICZENIA Cz. III Aby uzyskać namacalny efekt oddziaływania energii Żywiołu Wody w Twoim życiu - jednocześnie korzystaj i z przygotowanych tu ćwiczeń i z opisu procesów nagranych

Bardziej szczegółowo

Anna Maria Siczek. Nr 15 jesień 2003

Anna Maria Siczek. Nr 15 jesień 2003 DOM RODZINA Anna Maria Siczek Rodzina to dla każdego dziecka pierwsze i podstawowe środowisko społeczne. W niej bowiem dorasta i od samego momentu istnienia zaczyna kształtować swoją osobowość, przystosowanie

Bardziej szczegółowo

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Karolina Budzik psycholog, psychoterapeuta, seksuolog kliniczny ul. Oleandrów 6,

Bardziej szczegółowo

Dojrzałość szkolna dziecka

Dojrzałość szkolna dziecka Dojrzałość szkolna dziecka Dojrzałość szkolna Według B. Wilgockiej-Okoń dojrzałość szkolna to osiągnięcie przez dziecko takiego stopnia rozwoju intelektualnego, społecznego i fizycznego, jaki umożliwi

Bardziej szczegółowo

Szkodliwość gier komputerowych.

Szkodliwość gier komputerowych. Szkodliwość gier komputerowych. Są gry elektroniczne stymulujące rozwój intelektualny i emocjonalny dziecka. Lecz równocześnie pojawia się coraz więcej gier, które wywołują przemoc, nadużywanie władzy,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH. Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla. program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców

PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH. Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla. program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców ZAJĘCIA I: Zbójecki chłopiec CELE: Nawiązanie kontaktu,

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kurza. Rok: 2004 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 4

Katarzyna Kurza. Rok: 2004 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 4 Katarzyna Kurza Rok: 2004 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 4 Twierdzenie, że dziecko zostało wychowane na osobę współuzależnioną lub ofiarę przemocy jest nieuprawnione - wynika z badań przeprowadzonych

Bardziej szczegółowo

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie MIEJSKI OŚRODEK POMOCY RODZINIE W GRUDZIĄDZU Dział Wspierania Rodziny i Interwencji Kryzysowej Zespół ds. interwencji kryzysowej i poradnictwa specjalistycznego Grupa wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Bardziej szczegółowo

Plan wychowawczy. Oddziału Przedszkolnego. przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II. w Skorzeszycach

Plan wychowawczy. Oddziału Przedszkolnego. przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II. w Skorzeszycach Plan wychowawczy Oddziału Przedszkolnego przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Skorzeszycach Cele: Plan wychowawczy punktu przedszkolnego zakłada: Pracę nastawioną na poznanie samego siebie Pracę

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRZY SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO - WYCHOWAWCZYM W LESZNIE Podstawy prawne systemu wychowania Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Konwencja Praw Dziecka Deklaracja

Bardziej szczegółowo

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Wydawnictwo WAM Kraków 2009 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 5 ROZDZIAŁ I ROZWÓJ SEKSUALNY W OKRESIE DZIECIŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Praca ze sprawcą przemocy

Praca ze sprawcą przemocy Praca ze sprawcą przemocy stawianie granic w stosowaniu przemocy motywowanie do korzystania z pomocy Anna Wojciechowska Plan pracy Ogólne informacje nt przemocy w rodzinie Psychologiczna charakterystyka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNEJ

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNEJ PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNEJ OBSZAR : PROFILAKTYKA PROZDROWOTNA Lp. Zadania Forma realizacji Realizator Koordynator Termin I REALIZOWANIE USTAWY 0 WYCHOWANIU W TRZEŹWOŚCI I PRZECIWDZIAŁANIU ALKOHOLIZMOWI:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM

PROGRAM WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM PROGRAM WYCHOWAWCZY GIMNAZJUM PRZY SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO - WYCHOWAWCZYM W LESZNIE Podstawy prawne systemu wychowania Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Konwencja Praw Dziecka Deklaracja Praw Osób

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Przedszkola nr 3 w Szamotułach

Program wychowawczy Przedszkola nr 3 w Szamotułach Program wychowawczy Przedszkola nr 3 w Szamotułach Szamotuły 2014 Zaktualizowany Program Wychowawczy Przedszkola Nr 3 w Szamotułach został uchwalony przez Radę Rodziców uchwałą nr 1 w dniu 21.08.2014r.

Bardziej szczegółowo

POSTAWY RODZICIELSKIE

POSTAWY RODZICIELSKIE POSTAWY RODZICIELSKIE Wychowanie bez błędów jest mitem. Nic takiego nie istnieje. I nie tylko nie istnieje, ale wręcz nie powinno istnieć. Rodzice są ludźmi. Popełniają więc błędy i nie wiedzą wszystkiego.

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 2 PROGRAM PROFILAKTYKI. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Skłodowskiej - Curie W NOWYM TOMYŚLU

Szkoła Podstawowa Nr 2 PROGRAM PROFILAKTYKI. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Skłodowskiej - Curie W NOWYM TOMYŚLU Szkoła Podstawowa Nr 2 PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Marii Skłodowskiej - Curie W NOWYM TOMYŚLU SPIS TREŚCI 1. ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE.. 3 2. PODSTAWA PROGRAMOWA A PROGRAM PROFILAKTYKI.3

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym. dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych

Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym. dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych /CZARODZIEJSKIE BAJKI/ na rok 2006 2009. Opracował zespół w składzie:

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest zapoznanie lekarzy i personelu medycznego

Bardziej szczegółowo

12. Leczenie choroby alkoholowej zmiana tożsamości

12. Leczenie choroby alkoholowej zmiana tożsamości W poprzednim odcinku opisaliśmy pierwsze kroki jakie powinien zrobić alkoholik decydujący się na powrót do normalnego życia. Zasadnicza sprawa jest odtrucie, czyli przerwanie picia pod kontrola lekarska.

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii. w Gminie Grabica na 2012 r.

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii. w Gminie Grabica na 2012 r. P R O J E K T Załącznik do Uchwały Nr / /2011 Rady Gminy Grabica z dnia... r. Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii I. Wprowadzenie w Gminie

Bardziej szczegółowo

Rodzicu, potrzebujesz porady, wsparcia, informacji? (na skróty)

Rodzicu, potrzebujesz porady, wsparcia, informacji? (na skróty) Rodzicu, potrzebujesz porady, wsparcia, informacji? (na skróty) Rodzaj instytucji oferującej pomoc Dla kogo? Zakres działania Uwagi Nazwa instytucji oraz dane teleadresowe Poradnie psychologicznopedagogiczne.

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 16 Wywiad z osobą współuzależnioną 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 16 Wywiad z osobą współuzależnioną 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 16 Wywiad z osobą współuzależnioną 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

DLA RODZICÓW. Zajęcia edukacyjno warsztatowe w grupie do 15 osób. Cykl 10 spotkań jeden raz w tygodniu po 3 godziny. Alina Dullek-Duda, Edyta Łuców

DLA RODZICÓW. Zajęcia edukacyjno warsztatowe w grupie do 15 osób. Cykl 10 spotkań jeden raz w tygodniu po 3 godziny. Alina Dullek-Duda, Edyta Łuców DLA RODZICÓW AKADEMIA DLA RODZICÓW Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły zy Zainteresowani rodzice. Rola uczuć rodzica i dziecka we wzajemnym kontakcie. Granice, normy

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży.

Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. Jak zapobiegać przemocy domowej wobec dzieci i młodzieży. (Terapia Krótkoterminowa Skoncentrowana na Rozwiązaniu) Kontakt tel.: +48 600779294 e-mail: iwona@gabinetterapeutyczny.eu Iwona Czerwoniuk psychoterapeuta

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki dla Specjalnego Ośrodka Szkolno Wychowawczego w Sulejowie

Program Profilaktyki dla Specjalnego Ośrodka Szkolno Wychowawczego w Sulejowie Program Profilaktyki dla Specjalnego Ośrodka Szkolno Wychowawczego w Sulejowie Szkolny Program Profilaktyki w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sulejowie uwzględnia specyfikę i potrzeby dzieci

Bardziej szczegółowo

Oprócz tego mogą pojawić się: pogorszenie wyników w nauce, zwiększony dystans do członków rodziny, gorsze kontakty z rówieśnikami.

Oprócz tego mogą pojawić się: pogorszenie wyników w nauce, zwiększony dystans do członków rodziny, gorsze kontakty z rówieśnikami. CHARAKTERYSTYCZNE OBJAWY REAKCJI POSTRAUMATYCZNEJ: Wyraziste, natrętne wspomnienia Przeżywanie z fotograficzną dokładnością traumatycznych wydarzeń /widoki, dźwięki, zapachy/ + objawy wegetatywne /bicie

Bardziej szczegółowo

PRZEMOC EMOCJONALNA I ZANIEDBYWANIE EMOCJONALNE

PRZEMOC EMOCJONALNA I ZANIEDBYWANIE EMOCJONALNE PRZEMOC EMOCJONALNA I ZANIEDBYWANIE EMOCJONALNE PRZEMOC EMOCJONALNA Krzywdzenie emocjonalne jest utrzymującym i powtarzającym się niewłaściwym traktowaniem dziecka, które prowadzi do dotkliwych, trudnych

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Anita Duda nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr 47 im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Białystok, II semestr roku szkolnego 2015/2016 Wszyscy chcemy, aby

Bardziej szczegółowo

L.P. TEMAT OSIĄGNIĘCIA UCZNIA ŚCIEŻKI EDUKAC. zna WSO. zna zasady oceniania z zachowania

L.P. TEMAT OSIĄGNIĘCIA UCZNIA ŚCIEŻKI EDUKAC. zna WSO. zna zasady oceniania z zachowania L.P. TEMAT OSIĄGNIĘCIA UCZNIA ŚCIEŻKI EDUKAC. 1 Cechy dobrego gospodarza klasy. poznaje (analizuje) cechy Wybór samorządu klasowego. jakie powinien posiadać przewodniczący klasy wybiera gospodarza klasy

Bardziej szczegółowo

100 POWODÓW, DLA KTÓRYCH DZIECKO POWINNO BYĆ ASERTYWNE

100 POWODÓW, DLA KTÓRYCH DZIECKO POWINNO BYĆ ASERTYWNE 100 POWODÓW, DLA KTÓRYCH DZIECKO POWINNO BYĆ ASERTYWNE 1. Żeby wiedziało, gdzie się kończy a gdzie zaczyna 2. Żeby wiedziało, co mu służy, a co szkodzi 3. Żeby potrafiło rozpoznać i nazwać swoje uczucia

Bardziej szczegółowo

Sposoby reagowania zamach samobójczy ucznia. mgr Krystyna Gieburowska

Sposoby reagowania zamach samobójczy ucznia. mgr Krystyna Gieburowska Sposoby reagowania zamach samobójczy ucznia mgr Krystyna Gieburowska Ogólny schemat zarządzania kryzysem w szkole: okres przed kryzysem działania uprzedzające okres kryzysu i bezpośrednio po kryzysie działania

Bardziej szczegółowo

Temat: UZALEŻNIENIE OD ALKOHOLU.

Temat: UZALEŻNIENIE OD ALKOHOLU. Temat: UZALEŻNIENIE OD ALKOHOLU. Cele operacyjne: Uczeń: - wie, kiedy nadużywanie alkoholu może się przekształcić w śmiertelną chorobę alkoholizm, - uświadamia sobie sposoby funkcjonowania dziecka w rodzinie

Bardziej szczegółowo

systematyczne nauczanie

systematyczne nauczanie dojrzałość Osiągnięcie przez dziecko takiego poziomu rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego, który czyni je wrażliwym i podatnym na systematyczne nauczanie i wychowanie; harmonijne współgranie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 19 W ŚWIĘTOCHŁOWICACH

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 19 W ŚWIĘTOCHŁOWICACH SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 19 W ŚWIĘTOCHŁOWICACH Nie musimy dokonywać wielkich rzeczy, możemy poprzestać na małych uczynkach, ale spełnionych z wielką miłością. Matka Teresa z Kalkuty

Bardziej szczegółowo

Alkohol i dopalacze są wszędzie! Uczymy młodych mówić nie używkom

Alkohol i dopalacze są wszędzie! Uczymy młodych mówić nie używkom Alkohol i dopalacze są wszędzie! Uczymy młodych mówić nie używkom W wakacje dzieci piją najwięcej Niebezpieczeństwo sięgania po alkohol przez dzieci wzrasta w czasie wakacji. Z badań wynika, że letnie

Bardziej szczegółowo

Warto rozróŝnić 3 pojęcia:

Warto rozróŝnić 3 pojęcia: Kampania 1997 1 Warto rozróŝnić 3 pojęcia: złość jest to uczucie nie mamy wpływu na emocje, one powstają jako reakcja na potrzeby agresja jest to zachowanie skierowane przeciwko sobie i innym związane

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny. Znajdź rozwiązanie-nie pij

Program profilaktyczny. Znajdź rozwiązanie-nie pij Program profilaktyczny Znajdź rozwiązanie-nie pij Dla uczniów klas trzecich Gimnazjum nr 1 w Myślenicach 2011/2012 SPIS TRESCI 1. Podstawa prawna programu... 2. Założenia Programu i określenie problemu

Bardziej szczegółowo

Wpływ siedzącego trybu życia na zdrowie i kondycję dziecka. Monika Kowalska- Wojtysiak 20.11.2014

Wpływ siedzącego trybu życia na zdrowie i kondycję dziecka. Monika Kowalska- Wojtysiak 20.11.2014 Wpływ siedzącego trybu życia na zdrowie i kondycję dziecka Monika Kowalska- Wojtysiak 20.11.2014 Internet Nie jest dobry ani zły Jest za to: sposobem komunikowania się źródłem wiedzy miejscem do zabawy

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr X/65/15 Rady Powiatu Kolneńskiego z dnia 8 grudnia 2015r.

Uchwała Nr X/65/15 Rady Powiatu Kolneńskiego z dnia 8 grudnia 2015r. Uchwała Nr X/65/15 Rady Powiatu Kolneńskiego z dnia 8 grudnia 2015r. w sprawie przyjęcia Powiatowego Programu Profilaktyczno Edukacyjnego Dla Dzieci i Młodzieży w Rodzinach Zagrożonych Przemocą w Rodzinie

Bardziej szczegółowo

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami.

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami. Współczesne przedszkola są otwarte na potrzeby rodziców i dzieci, dlatego też podejmują wiele inicjatyw i działań własnych, których celem jest podnoszenie jakości pracy placówki, a co za tym idzie podniesienie

Bardziej szczegółowo

STRES W ŻYCIU CODZIENNYM I SŁUŻBIE WOJSKOWEJ

STRES W ŻYCIU CODZIENNYM I SŁUŻBIE WOJSKOWEJ STRES W ŻYCIU CODZIENNYM I SŁUŻBIE WOJSKOWEJ Naród i wojsko to jedno i nie może być żadnych między nimi rozgraniczeń W prezentacji wykorzystano materiały profilaktyczno-edukacyjne Departamentu Wychowania

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

ALKOHOLIZM. jako kwestia społeczna. Anna Siry

ALKOHOLIZM. jako kwestia społeczna. Anna Siry ALKOHOLIZM jako kwestia społeczna Anna Siry Czym jest alkoholizm? Zespół uzależnienia od alkoholu Choroba demokratyczna Chroniczna, postępująca i potencjalnie śmiertelna choroba Podstawowe pojęcia związane

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Bunt nastolatka

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Bunt nastolatka Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Bunt nastolatka Magdalena Łabuś Akademia Ekonomiczna w Katowicach 22 marca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Jak przetrwać trudny

Bardziej szczegółowo

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci.

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci. Program Przyjaciele Zippiego to międzynarodowy program promocji zdrowia psychicznego dla dzieci w wieku 5-8 lat, który kształtuje i rozwija umiejętności psychospołeczne u małych dzieci. Uczy różnych sposobów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie emocjami

Zarządzanie emocjami Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Zarządzanie emocjami Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 9 grudnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Co to jest inteligencja

Bardziej szczegółowo