Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad,

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad,"

Transkrypt

1 Pierwsza grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY Kationy I grupy wytrącają chlorki trudno rozpuszczalne w wodzie i w rozcieńczonych kwasach. Rozpuszczalność chlorków jest różna. Maleje w szeregu: Pb 2, Ag, Hg 2 2. Różnice są znaczne, kation ołowiu(ii) nie wytrąca się całkowicie w postaci chlorku i częściowo, w toku analizy, przechodzi do następnej II grupy analitycznej. Wodorotlenki, węglany, siarczki i siarczany(vi) są w wodzie trudno rozpuszczalne. Wszystkie azotany(v) są rozpuszczalne w wodzie. REAKCJE KATIONU SREBRA(I) Srebro w większości związków jest pierwiastkiem jednowartościowym. Sole srebra nie ulegają hydrolizie. Nierozpuszczalne w wodzie sole srebra rozpuszczają się w roztworze, tiosiarczanu (VI) i cyjanku tworząc jony kompleksowe: [Ag(NH 3 ) 2 ], [Ag(S 2 O 3 ) 2 ] 3-, [Ag(CN) 2 ] -. W tabeli są zestawione reakcje charakterystyczne dla kationu srebrowego. 1 kwas solny Ag Cl - AgCl biały, serowaty w roztworach: NH 3aq, stęż., ciemniejący HCl, Na 2 S 2 O 3 pod wpływem światła Ag OH - AgOH biały, w roztworach: NH 3aq, HNO 3 sodu lub 2AgOH Ag 2 O H 2 O brunatniejący 3 wodny roztwór 2Ag 2NH 3 H 2 O brunatny w nadmiarze NH 3aq Ag 2 O 2NH 4 H 2 O 4 jodek 2Ag I - AgI żółty w roztworach: KCN, Na 2 SO 3, KI 5 chromian (VI) 2Ag CrO 2-4 czerwonobrunatny w roztworach: NH 3aq, HNO 3 Ag 2 CrO 4 6 formaldehyd 2[Ag(NH 3 ) 2 ] HCHO ogrzewanie 2H 2 O 2Ag 4NH 4 powoduje w stężonym HNO 3 HCOO - OH - powstanie lustrzanego nalotu REAKCJE KATIONU OŁOWIU(II) Ołów w związkach jest dwuwartościowy lub cztero wartościowy. Jony Pb 2, w przeciwieństwie do Ag, nie mają tendencji do tworzenia związków kompleksowych z NH 3 i KCN. Wodorotlenek ołowiu(ii) ma charakter amfoteryczny. Chlorek, bromek i jodek ołowiu rozpuszczają się nieznacznie, siarczan(vi) i chromian(vi) praktycznie się nie rozpuszczają w wodzie. W tabeli są zebrane reakcje charakterystyczne kationu ołowiu(ii). 1 kwas solny Pb 2 2Cl - PbCl 2 biały, krystaliczny w gorącej wodzie, sodu lub Pb 2 2OH - Pb(OH) 2 biały w nadmiarze OH -

2 3 wodny roztwór Pb 2 2NH 3 H 2 O Pb(OH) 2 2NH 4 H 2 O Pb 2 NH 3 H 2 O NO 3 - Pb(OH)NO 3 NH 4 biały biały w nadmiarze odczynnika nierozpuszczalny w nadmiarze odczynnika 4 kwas siarkowy Pb 2 SO 2-4 PbSO 4 biały w stężonym H 2 SO 4, mocnych zasadach, roztworze octanu amonu (CH 3 COONH 4 ) 5 jodek Pb 2 2I - PbI 2 żółty w gorącej wodzie 6 chromian (VI) 7 rodizonian sodu fioletowoczerwony REAKCJE KATIONU RTĘCI(I) Pb 2 CrO 2-4 PbCrO 4 żółty w roztworach: mocnych zasad, HNO 3 Rtęć tworzy sole na I i II stopniu utlenienia. Kation rtęci na I stopniu utlenienia występuje w roztworach, w postaci bezbarwnego jonu Hg 2 2. Większość związków tego kationu jest trująca i podczas prażenia się ulatnia. Reakcje charakterystyczne kationu rtęci(i) są zebrane w tabeli. 1 kwas solny Hg 2 2 2Cl - Hg 2 Cl 2 biały, czernieje pod wpływem bezpostaciowy NH 3, sodu lub Hg 2 2 2OH - HgO Hg H 2 O czarny w stężonym HNO 3 3 wodny roztwór 4Hg 2 2 4NH 3 H 2 O czarny NO - 3 [Hg 2 O(NH 2 )]NO 3 (azotan(v) amidotlenortęci(ii)) 2Hg 3NH 4 3H 2 O 4 jodek Hg 2 2 2I - Hg 2 I 2 żółty rozkład przy nadmiarze odczynnika 5 metaliczna Hg 2 2 Cu 2Hg srebrzysty nalot w stężonym HNO 3 Cu 2 miedź 6 chlorek cyny(ii) Hg 2 2 Sn 2 2Hg Sn 4 czarny lub szary 7 difenylokarbazyd niebieskofioletowe zabarwienie Druga grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY w stężonym HNO 3 Druga grupa kationów podzielona została na dwie podgrupy: A i B. Siarczki podgrupy A: HgS, PbS, CuS, CdS, Bi 2 S 3 o charakterze zasadowym nie rozpuszczają się w zasadach ani w siarczku anionu. Siarczki podgrupy B: SnS, SnS 2, As 2 S 3, As 2 S 5, Sb 2 S 3, Sb 2 S 5 mają charakter amfoteryczny i ulegają rozpuszczaniu w zasadach i siarczku amonu z wytworzeniem odpowiednich tiosoli.

3 REAKCJE KATIONU RTĘCI(II) W odróżnieniu od kationu Hg(I) kation Hg(II) daje rozpuszczalny w wodzie chlorek, siarczek natomiast należy do najtrudniej rozpuszczalnych związków, a jodek, siarczan, tiocyjanek są trudno rozpuszczalne w wodzie. W tabeli są podane reakcje charakterystyczne rtęci(ii). 1 siarkowodór Hg 2 S -2 HgS czarny, w wodzie królewskiej 2Hg 2 OH - 2Cl - czerwony w rozcieńczonych kwasach sodu lub Hg 2 OCl 2 H w nadmiarze odczynnika: Hg 2 2OH - HgO żółty H 2 O 3 wodny roztwór 2Hg 2 4NH 3 H 2 O biały w kwasach NO - 3 [Hg 2 O(NH 2 )]NO 3 (azotan(v) amidotlenortęci(ii)) 3NH 4 3H 2 O Hg 2 2NH 3 H 2 O 2Cl - biały w kwasach NH 4 Cl - HgNH 2 Cl 2H 2 O chlorek amidortęci(ii) 4 jodek Hg 2 2I - HgI 2 czerwony w nadmiarze odczynnika 5 chromian Hg 2 CrO 2-4 HgCrO 4 6 chlorek cyny(ii) 2Hg 2 Sn 2 8Cl - 2- Hg 2 Cl 2 SnCl 6 REAKCJE KATIONU MIEDZI(II) Hg 2 Cl 2 Sn 2 4Cl - 2Hg SnCl 6 2- czerwonobrunatny biały szary w rozcieńczonych kwasach w stężonym HNO 3 Miedź tworzy dwa szeregi związków na I i II stopniu utlenienia. Związki Cu(I) są nietrwałe i łatwo ulegają utlenieniu do Cu(II). W roztworach wodnych są trwałe jony kompleksowe, takie jak: [CuCl 2 ] -, [Cu(NH 3 )]. Jon Cu 2 w roztworze wodnym przyjmuje barwę niebieską wskutek tworzenia się akwakompleksu. Jony Cu 2 mają dużą łatwość tworzenia jonów kompleksowych, w których przeważnie wykazują liczbę koordynacyjną równą 4. Trudno rozpuszczalne związki miedzi(ii) to: siarczek, tlenek, wodorotlenek, fosforan(v), zasadowy węglan. Reakcje charakterystyczne kationu Cu(II) są zebrane w tabeli. 1 siarkowodór Cu 2 S -2 CuS czarny, w gorącym 30% HNO 3, w roztworze KCN sodu Cu 2 2OH - Cu(OH) 2 CuO H 2 O niebieski czerniejący przy ogrzewaniu w kwasach, NH 3aq 3 wodny roztwór 2Cu 2 2NH 3 H 2 O SO 4-2 Cu 2 (OH) 2 SO 4 2NH 4 Cu 2 (OH) 2 SO 4 niebieski niebieski roztwór w nadmiarze odczynnika

4 8NH 3 H 2 O 2OH - SO 2-4 [Cu(NH 3 ) 4 ] 2 8H 2 O 4 jodek 2Cu 2 4I - 2CuI 2 Cu 2 I 2 I 2 5 fosforan(v) chlorek amonu 6 heksacyjanożelazian (II) Cu 2 HPO 4 2- NH 4 H CuNH 4 PO 4 2Cu 2 [Fe(CN) 6 ] 4- Cu 2 [Fe(CN) 6 ] heksacyjanożelazian(ii) miedzi(ii) REAKCJE KATIONU BIZMUTU(III) czarny szybko rozkładający się na biały i brunatnienie jasnoniebieski czerwonobrunatny w kwasach w kwasach, stęż. NH 3aq w roztworze NH 3aq, NaOH Bizmut tworzy dwa szeregi związków, na V i III stopniu utlenienia. W roztworach wodnych są trwałe związki Bi 3. Sole bizmutu ulegają hydrolizie tworząc y soli zasadowych. Do trudno rozpuszczalnych związków należą: Bi 2 S 3, Bi(OH) 3, BiPO 4, BiOCl, BiI 3, (BiO) 2 Cr 2 O 7. Charakterystyczne reakcje pozwalające wykryć kation Bi(III) są podane w tabeli. 1 siarkowodór 2Bi 3 3S -2 Bi 2 S 3 brunatny, w gorącym 30% HNO 3, we wrzącym stężonym HCl sodu lub, wodny roztwór 3 fosforan(v) Bi 3 3OH - Bi(OH) 3 ogrzewany: Bi(OH) 3 Bi(OH)O H 2 O Bi 3 2HPO 4 2- BiPO 4 H 2 PO 4 - biały żółty w kwasach mineralnych biały w HCl, w stężonym HNO 3 4 jodek Bi 3 3I - BiI 3 czarny w nadmiarze odczynnika żółty w kwasach mineralnych 5 dichromian(vi) 2Bi 3 Cr 2 O 2-7 2H 2 O (BiO) 2 Cr 2 O 7 4H 6 cynian (II) sodu 2Bi 3 3SnO 2-2 6OH - 2Bi 3H 2 O 2-3SnO 3 czarny w nadmiarze odczynnika Trzecia grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY Kationy grupy III są wytrącane przez siarczek amonu w postaci siarczków lub wodorotlenków nierozpuszczalnych w wodzie, a łatwo rozpuszczalnych w rozcieńczonych kwasach. Iloczyny rozpuszczalności większości siarczków tej grupy są dość duże, stężenie jonów siarczkowych musi więc być znaczne, aby mógł się wytrącić. Odpowiednie stężenie zapewniają dobrze zdysocjowane na jony siarczki lub AKT w środowisku zasadowym. Siarczki glinu i chromu(iii) mogą się tworzyć wyłącznie w środowisku bezwodnym, w podwyższonej temperaturze. W warunkach badań, w analizie jakościowej kationy Al(III) i Cr(III) strącają się w postaci wodorotlenków. Kationy trójwartościowe tej

5 grupy wytrącają y wodorotlenków pod wpływem, jony dwuwartościowe tworzą z amoniakiem jony kompleksowe. Nierozpuszczalne w wodzie są węglany i fosforany(v). Kationy trójwartościowe wytrącają się z, po ogrzaniu do wrzenia z dodatkiem octanu sodu, w postaci hydroksosoli. Sole kationów trójwartościowych tworzą sole podwójne. Wszystkie kationy tej grupy mają tendencję do tworzenia jonów kompleksowych. REAKCJE KATIONU GLINU Glin jest pierwiastkiem amfoterycznym. Właściwościami amfoterycznymi charakteryzują się również tlenek i wodorotlenek glinu. Wszystkie typowe sole glinu są bezbarwne i rozpuszczalne w wodzie. Reakcje charakterystyczne glinu są podane w tabeli. 1 siarczek amonu HS - 2H 2 O H 2 S biały, galaretowaty w rozcieńczonych kwasach lub tioacetamid 2OH -, i zasadach Al 3 3OH - Al(OH) 3 sodu lub 3 roztwór wodny Al 3 3OH - Al(OH) 3 w nadmiarze odczynnika: Al(OH) 3 OH - [Al(OH) 4 ] - po dodaniu stałego NH 4 Cl: [Al(OH) 4 ] - NH 4 Al(OH) 3 NH 3aq Al 3 3(NH 3 H 2 O) Al(OH) 3 3NH 4, nierozpuszczalny w nadmiarze odczynnika 4 octan sodu Al 3 3CH 3 COO - Al(CH 3 COO) 3 Al(CH 3 COO) 3 2H 2 O 2CH 3 COOH Al(OH) 2 CH 3 COO 5 fosforan(v) Al 3 2HPO AlPO 4 H 2 PO 4 biały po podgrzaniu galaretowaty, biały 6 alizaryna ceglastoczerwony nierozpuszczalny w CH 3 COOH REAKCJE KATIONU CHROMU(III) Chrom tworzy związki na II, III i VI stopniu utlenienia. Chrom(VI) występuje w anionach CrO 4-2, Cr 2 O W środowisku kwasowym chromiany(vi) przechodzą w dichromiany(vi), w środowisku zasadowym odwrotnie: 2 CrO H Cr 2 O 2-7 H 2 O żółty pomarańczowy

6 Niektóre chromiany(vi) należą do związków trudno rozpuszczalnych. Redukują się do związków chromu(iii) pod wpływem H 2 S, SO 2, HBr. Chrom(III) tworzy związki łatwo ulegające hydrolizie w środowisku zasadowym i utlenieniu do chromianów(vi) pod wpływem: H 2 O 2, MnO 2, nadsiarczanów i innych silnych utleniaczy. Związki chromu(iii) są barwne. Jony Cr 3 w wodzie tworzą akwakompleksy, których barwa zależy od liczby cząsteczek wody w jonie kompleksowym. Heksaakwakompleksy ([Cr(H 2 O) 6 ] 3 ) mają barwę fioletową, penta (np. [CrCl(H 2 O) 5 ] 2 ) - zieloną. Trudno rozpuszczalne są wodorotlenek i fosforany. Węglany i siarczek ulegają hydrolizie. Reakcje pozwalające zidentyfikować jon Cr 3 są podane w tabeli: 1 siarczek amonu 2Cr 3 3S 2-6H 2 O szarozielony lub w kwasach i zasadach lub tioacetamid 2Cr(OH) 3 3H 2 S szarofioletowy, sodu lub, roztwór wodny 3 woda utleniona w środowisku silnie zasadowym 4 fosforan(v) Cr 3 3OH - Cr(OH) 3 2[Cr(OH) 4 ] - 3H 2 O 2 2OH - 2CrO 4 2-8H 2 O Cr 3 2HPO 4 2- CrPO 4 H 2 PO 4 - REAKCJE KATIONU ŻELAZA(III) żółte zabarwienie zielony, w nadmiarze odczynników rozpuszczalny w kwasach i zasadach Żelazo tworzy dwa szeregi związków na II i III stopniu utlenienia. Zabarwienie związków żelaza(iii) jest żółte lub brunatne, żelaza(ii) zielonkawe. Do słabo rozpuszczalnych związków jonu Fe(III) należą: fosforan(v), siarczek, wodorotlenek. Roztwory soli rozpuszczalnych w wodzie wykazują charakter kwasowy. W tabeli są podane reakcje charakterystyczne kationu żelaza(iii). 1 siarczek amonu 2Fe 3 3S 2- Fe 2 S 3 czarny, w kwasach lub tioacetamid sodu lub, roztwór wodny Fe 3 3OH - Fe(OH) 3 brunatny w kwasach

7 3 heksacyjanożelazian(ii) 4 tiocyjanian 4Fe 3 3[Fe(CN) 6 ] 4- Fe 4 [Fe(CN) 6 ] 3 Fe 3 3SCN - Fe(SCN) 3 Fe(SCN) 3 SCN - [Fe(SCN) 4 ] - i dalej do: [Fe(SCN) 6 ] 3-5 octan sodu 3CH 3 COO - Fe 3 Fe(CH 3 COO) 3 Fe(CH 3 COO) 3 2H 2 O Fe(OH) 2 CH 3 COO 2CH 3 COOH 6 fosforan(v) ciemnoniebieski (błękit pruski) krwistoczerwone zabarwienie czerwonobrunatny, po hydrolizie brunatny Fe 3 HPO 2-4 FePO 4 biały, zieleniejący H w stężonym HCl, H 2 C 2 O 4, nadmiarze odczynnika w kwasach w kwasach mineralnych REAKCJE KATIONU ŻELAZA(II) Sole żelaza(ii) mają zabarwienie zielonkawe od jonu akwakompleksu. Do słabo rozpuszczalnych w wodzie związków żelaza(ii) należą: szczawian, wodorotlenek, siarczek, węglan, fosforan(v). Jony Fe 2 utleniają się na powietrzu do Fe 3 (są silnymi reduktorami). Środowisko kwasowe spowalnia proces utleniania, alkaliczne przyspiesza. Dlatego roztwory soli żelaza(ii) sporządza się z dodatkiem kwasu. 1 siarczek amonu Fe 2 S 2- FeS czarny, w kwasach mineralnych lub tioacetamid Fe 2 2OH - Fe(OH) 2 zielonkawy, w kwasach mineralnych sodu lub, bezpostaciowy roztwór wodny 3 heksacyjanożelazian(iii) REAKCJE KATIONU CYNKU(II) 3Fe 2 2[Fe(CN) 6 ] 3- Fe 3 [Fe(CN) 6 ] 2 ciemnobłękitny (błękit Turnbulla) nierozpuszczalny w rozcieńczonych kwasach Cynk i jego związki wykazują charakter amfoteryczny. Sole cynku są przeważnie bezbarwne. Do trudno rozpuszczalnych w wodzie związków cynku(ii) należą: węglan, szczawian, wodorotlenek, siarczek, chromian(vi), fosforan(v).

8 1 siarczek amonu Zn 2 S 2- ZnS biały, w kwasach mineralnych lub tioacetamid Zn 2 3OH - biały, w kwasach mineralnych sodu lub, Zn(OH) 2 bezpostaciowy i zasadach 3 roztwór wodny Zn 2 2NH 3 H 2 O Zn(OH) 2 2NH 4 i w nadmiarze odczynnika 4 heksacyjanożelazian(ii) 5 fosforan(v) 2Zn 2 Fe(CN) 6 4- Zn 2 [Fe(CN) 6 ] biały 3Zn 2 2HPO 2-4 biały w kwasach i NH 3aq Zn 3 (PO 4 ) 2 2H

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Analiza chemiczna stanowi zbiór metod stosowanych w celu ustalenia składu jakościowego i ilościowego substancji. Wśród metod analitycznych możemy wyróżnić: 1)

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1617-5229 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy ĆWICZENIE nr 3 A. Otrzymywanie oraz analiza soli trudno rozpuszczalnych. B. Analiza jakościowa kationów I grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów I grupy analitycznej. LITERATURA: 1. Bielański A. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski !"#$% &%'( )'%!"#$ ( *('+( ',"("%-%'(.& *('+( ',"("%-%'( /014516 7689:6;9:9?@;60 A4B11 1 65671< =6C9D1904= :4?E FE G414:H I

Bardziej szczegółowo

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ ANALIZA IDENTYFIKACYJNA WYBRANYCH KATIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Znajomość składu chemicznego materiałów daje informacje o tym jaki to

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych

Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych Literatura: Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych.

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Ćwiczenie 14 Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Literatura Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW Zagadnienia do kartkówki: 1. Analiza chemiczna jakościowa definicja. 2. Czułość, specyficzność i selektywność reakcji jakościowych. 3. Granica wykrywalności, minimum

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI Na podstawie: Z.Szmal, T.Lipiec, Chemia analityczna z elementami analizy instrumentalnej,

Bardziej szczegółowo

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki:

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: 235 4 92 U + 2 He 198. 79 Au + ß - 3. Spośród atomów wybierz

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

ETAP II 02.02.2013. Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e

ETAP II 02.02.2013. Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e ETAP II 0.0.013 Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e Analiza substancji trudno rozpuszczalnych (osadów) W probówkach opisanych liczbami 110 znajdują się wodne nasycone roztwory soli słabo i trudno rozpuszczalnych

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Ćw. 1 Podstawy chemicznej analizy jakościowej analiza identyfikacyjna wybranych kationów Zagadnienia do przygotowania: metody analizy

Bardziej szczegółowo

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi.

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. Wiadomości dotyczące reakcji i równań jonowych strona 1 z 6 Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. 1. Zjawisko dysocjacji jonowej co to jest dysocjacja i na czym polega rozpad substancji na

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów.

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl: Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl za pomocą reakcji charakterystycznych. 1. Do probówki wlać ok.

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum CHEMIA karty pracy klasa 3 gimnazjum Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2012 Numer zadania Test Karty pracy Zadania wyrównujące Zadania utrwalające Zadania rozwijające

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA ĆWICZENIE nr 6 Analiza jakościowa kationów IV i V grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów IV i V grupy analitycznej LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII WYDZIAŁ TECHNOLOGII I INŻYNIERII CHEMICZNEJ Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII Kierunek: Technologia żywności i żywienie człowieka,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA. Inżynieria Procesowa. Łódź 2014r I ILOŚCIOWA

LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA. Inżynieria Procesowa. Łódź 2014r I ILOŚCIOWA Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Katedra Inżynierii Środowiska LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA I ILOŚCIOWA Inżynieria Procesowa Łódź 2014r REGULAMIN OBOWIĄZUJĄCY W

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Chemia nieorganiczna dla studentów III semestru kierunku Chemia.

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Chemia nieorganiczna dla studentów III semestru kierunku Chemia. Instrukcje do ćwiczeń on-line dla Studentów kierunku Chemia z przedmiotu Chemia nieorganiczna współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE I. ODCZYN ROZTWORU BARWY WSKAŹNIKÓW O odczynie roztworu decyduje zawartość kationów wodorowych i anionów wodorotlenkowych: [H + ] [OH ] odczyn kwasowy (kwaśny); ph 7 [H + ]

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

Tlenki otrzymywanie i reakcje

Tlenki otrzymywanie i reakcje Tlenki otrzymywanie i reakcje 1. Spalanie (utlenianie) pierwiastków: pierwiastek + O 2 tlenek W zaleŝności od ilości zuŝytego podczas reakcji tlenu moŝe powstać tlenek z pierwiastkiem na róŝnych stopniach

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. a) Chemia poziom rozszerzony Opisanie stanu kwantowo-mechanicznego elektronów za pomocą liczb kwantowych. Zdający

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopad 2010 90 minut Informacje dla ucznia:

Bardziej szczegółowo

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI)

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI) 1. (2pkt) Uzupełnij zdania, zaznaczając odpowiedzi wybrane spośród A - H, tak aby zdania były prawdziwe. Po rozpuszczeniu w wodzie tlenku fosforu (V) powstanie A/B. Roztwór tej substancji zabarwi oranż

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW

ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW WPROWADZENIE Jednym ze sposobów obróbki powierzchni metali i ich stopów jest barwienie. Proces ten prowadzi się w celach dekoracyjnych, nadania patyny lub

Bardziej szczegółowo

Punktacja: po 5 pkt za obliczenie potrzebnej ilości każdego ze składników

Punktacja: po 5 pkt za obliczenie potrzebnej ilości każdego ze składników Zad. 1 W 100 g mieszaniny znajduje się 14,8 g HNO 3, 78,2 g etanolu i 7 g wody. Mając do dyspozycji bezwodny etanol, potrzebujemy 78,2/0,785 = 99,62 cm 3 tego związku. Potrzebujemy także 14,8/0,75 = 19,73

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą:

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą: 221 Reakcje w roztworach Wiele reakcji chemicznych przebiega w roztworach. Jeżeli są to wodne roztwory elektrolitów wtedy faktycznie reagują między sobą jony. Wśród wielu reakcji chemicznych zachodzących

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem ( nie na temat) są traktowane jako brak odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

pobrano z www.sqlmedia.pl

pobrano z www.sqlmedia.pl ODPOWIEDZI Zadanie 1. (2 pkt) 1. masy atomowej, ładunku jądra atomowego 2. elektroujemności, masy atomowej, ładunku jądra atomowego Zadanie 2. (1 pkt) 1. Pierwiastek I jest aktywnym metalem. Reaguje z

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia I (semestr I)

Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia I (semestr I) Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia I (semestr I) Podstawowe pojęcia i prawa chemiczne 1. Obliczyć wartościowość pierwiastków w następujących związkach wiedząc, że

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, Witaj w pierwszym etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria 5. STECHIOMETRIA 25 5. Stechiometria 5.1. Ile gramów magnezu wzięło udział w reakcji z tlenem, jeśli otrzymano 6,0 g tlenku magnezu? Odp. 3,60 g 5.2. Do 50 cm 3 roztworu kwasu siarkowego (VI) o stężeniu

Bardziej szczegółowo

ELEKTROLITÓW PŁYNÓW USTROJOWYCH

ELEKTROLITÓW PŁYNÓW USTROJOWYCH 3. AALIZA JAKOŚCIOWA ELEKTROLITÓW PŁYÓW USTROJOWYCH 1. Wykrywanie nieorganicznych anionów w moczu 1.1. Wykrywanie anionów chlorkowych Aniony chlorkowe są podstawowymi elektrolitami w płynach ustrojowych.

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA WSTĘP RODZAJE TWARDOŚCI WODY Twardość wody jest jej właściwością wynikającą z obecności rozpuszczonych w niej związków, głównie wapnia i magnezu. Pierwotnie

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1. PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE 5 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1.1. Wyraź w gramach masę: a. jednego atomu żelaza, b. jednej cząsteczki kwasu siarkowego. Odp. 9,3 10 23 g; 1,6 10 22

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Klasyczna Analiza Jakościowa Organiczna, Ćw. 4 - Identyfikacja wybranych cukrów Ćwiczenie 4 Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Zagadnienia teoretyczne: 1. Budowa

Bardziej szczegółowo

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Kompleksometria to dział objętościowej analizy ilościowej, w którym wykorzystuje się reakcje tworzenia związków kompleksowych.

Bardziej szczegółowo

Chemia w pytaniach i zadaniach klasa II

Chemia w pytaniach i zadaniach klasa II Chemia w pytaniach i zadaniach klasa II Jesteś już w drugiej klasie. Szczerze gratuluję Ci wytrwałości i podziwiam osiągniętą wiedzę. Myślę, że możemy już podyskutować co nieco o chemii. Chyba nie zapomniałe(a)ś

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHEMICZNE I ICH PRZEBIEG

REAKCJE CHEMICZNE I ICH PRZEBIEG REAKCJE CHEMICZNE I ICH PRZEBIEG WSTĘP TEORETYCZNY Reakcja chemiczna proces, w którym jedna lub kilka substancji chemicznych ulega przemianie tworząc nową lub nowe substancje, w wyniku zerwania jednych,

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT Zadanie 1127 (1 pkt) Uszereguj podane związki według rosnącego ph w roztworze wodnym. Właściwy porządek podaj zapisując go wzorami półstrukturalnymi.

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap szkolny rok szkolny 2011/2012 wylosowany numer uczestnika konkursu Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu

Bardziej szczegółowo

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA 1 OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA PRZEMIANY CHEMICZNE POWODUJĄCE PRZEPŁYW PRĄDU ELEKTRYCZNEGO. PRZEMIANY CHEMICZNE WYWOŁANE PRZEPŁYWEM PRĄDU. 2 ELEKTROCHEMIA ELEKTROCHEMIA dział

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

Podstawy Obliczeń Chemicznych

Podstawy Obliczeń Chemicznych Podstawy Obliczeń Chemicznych Po korekcie z dnia 02.12.2009 Po korekcie zadania 4.64 z dnia 18.01.2010 Autor rozdziału: Anna Dołęga Rozdział 4. Stechiometria reakcji chemicznych 4.1. Równania reakcji chemicznych

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego

Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego Kod ucznia Data urodzenia ucznia Dzień miesiąc rok Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2014/2015 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy test zawiera 10 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2014/2015 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 24 listopada 2014 r. 90 minut Informacje dla ucznia

Bardziej szczegółowo

PREPARATYKA NIEORGANICZNA. Przykład 1 Ile kilogramów siarczanu(vi) żelaza (II) można otrzymać z 336 kg metalicznego żelaza?

PREPARATYKA NIEORGANICZNA. Przykład 1 Ile kilogramów siarczanu(vi) żelaza (II) można otrzymać z 336 kg metalicznego żelaza? PREPARATYKA NIEORGANICZNA W laboratorium chemicznym jedną z podstawowych czynności jest synteza i analiza. Każda z nich wymaga specyficznych umiejętności, które można przyswoić w trakcie ćwiczeń laboratoryjnych.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII NIEORGANICZNEJ DLA UCZNIÓW KLASY I

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII NIEORGANICZNEJ DLA UCZNIÓW KLASY I Miejsce na naklejkę z kodem szkoły iejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja Liczba pkt: Wynik %: Ocena: Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II Sióstr Prezentek ul. ks. J. Jałowego 1 35 010 Rzeszów

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII Miejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII PZIM PDSTAWWY Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 13 stron (zadania 1 27).

Bardziej szczegółowo

dla Grudzień Egzamin wybranych prostego. Czas pracy będzie

dla Grudzień Egzamin wybranych prostego. Czas pracy będzie Egzamin maturalny od roku szkolnego 2014/2015 Chemia Poziom rozszerzony Przykładowy zestaw zadań dla osób słabowidzących (A4) W czasie trwania egzaminu zdający może korzystać z Karty wybranych wzoróww

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH 1 REAKCJA CHEMICZNA: TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH REAKCJĄ CHEMICZNĄ NAZYWAMY PROCES, W WYNIKU KTÓREGO Z JEDNYCH SUBSTANCJI POWSTAJĄ NOWE (PRODUKTY) O INNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH NIŻ SUBSTANCJE WYJŚCIOWE (SUBSTRATY)

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII CZERWIEC 2014 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 150 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII CZERWIEC 2014 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 150 minut. Liczba punktów do uzyskania: 60 WPISUJE ZDAJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym:

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: 23 zadania z chemii Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: Estrem jest związek o wzorze: Zadanie 2 (0-1) Elementy kolejki

Bardziej szczegółowo

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów ANALIZA ILOŚCIOWA ALKACYMETRIA Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów Opracowała dr Anna Wisła-Świder ANALIZA MIARECZKOWA Analiza miareczkowa - metodą ilościowego oznaczania substancji. Polega

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania z działów 6 8. Właściwości pierwiastków bloku s, p, d.

Przykładowe zadania z działów 6 8. Właściwości pierwiastków bloku s, p, d. Przykładowe zadania z działów 6 8. Właściwości pierwiastków bloku s, p, d. INFORMACJA DO ZADAŃ 280 i 281 Tlenek magnezu ma zastosowanie do produkcji cegieł, którymi wykłada się wnętrza pieców hutniczych.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 2: Stężenia

Ćwiczenia nr 2: Stężenia Ćwiczenia nr 2: Stężenia wersja z 5 listopada 2007 1. Ile gramów fosforanu(v) sodu należy zużyć w celu otrzymania 2,6kg 6,5% roztworu tego związku? 2. Ile należy odważyć KOH i ile zużyć wody do sporządzenia

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy wodne roztwory zasad przewodzą prąd elektryczny?

Temat: Czy wodne roztwory zasad przewodzą prąd elektryczny? Autor: ANNA TOMICKA Scenariusz lekcji chemii Klasa II gimnazjum Temat: Czy wodne roztwory zasad przewodzą prąd elektryczny? Wg cyklu WSiP: CHEMIA gimnazjum Etap edukacyjny: gimnazjum (III etap edukacyjny)

Bardziej szczegółowo

8. Tablice odporności chemicznej PE i PP

8. Tablice odporności chemicznej PE i PP 8. Tablice odporności chemicznej PE i PP Oznaczenia: PE- polietylen o dużej gęstości, PP - polipropylen s.s. - roztwór nasycony 1 - odporne, 2 - częściowo odporne 3 - nieodporne, Zamieszczone niżej dane

Bardziej szczegółowo

Kwasy 1. Poznajemy elektrolity i nieelektrolity. Wymagania edukacyjne. Temat lekcji Treści nauczania. Tytuł rozdziału w podręczniku

Kwasy 1. Poznajemy elektrolity i nieelektrolity. Wymagania edukacyjne. Temat lekcji Treści nauczania. Tytuł rozdziału w podręczniku 1 Roczny plan wynikowy nauczania chemii w II klasie gimnazjum Materiał opracowany na podstawie Programu nauczania chemii w gimnazjum autorstwa Teresy Kulawik i Marii Litwin oraz Wymagań programowych na

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie chlorków metodą spektrofotometryczną z tiocyjanianem rtęci(ii)

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap III (wojewódzki) 13 marca 2014 roku Wypełnia rejonowa komisja konkursowa Zadanie Liczba punktów Podpis oceniającego Liczba punktów po weryfikacji

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach.

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki są to związki chemiczne zbudowane z atomu metalu i grupy wodorotlenowej. Wzór ogólny wodorotlenków: wartościowość metalu M n ( ) grupa wodorotlenowa

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne)

Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Przykładowe zadania z rozdziałów 1 5 (Mol, Stechiometria wzorów i równań chemicznych, Wydajność reakcji i inne) Zadanie 7 (1 pkt) Uporządkuj podane ilości moli związków chemicznych według rosnącej liczby

Bardziej szczegółowo

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna.

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna. Doświadczenie 1 Tytuł: Badanie właściwości sodu Odczynnik: Sód metaliczny Szkiełko zegarkowe Metal lekki o srebrzystej barwie Ma metaliczny połysk Jest bardzo miękki, można kroić go nożem Inne właściwości

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów ... kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap I (szkolny) 16 października 2009 roku Wypełnia szkolna komisja konkursowa Zadanie 1. 2. 3. 4. 5. Suma Liczba punktów PoniŜej podano treść

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne. Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn. Kompendium wiedzy. 1. Reakcje chemiczne i ich symboliczny zapis

Reakcje chemiczne. Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn. Kompendium wiedzy. 1. Reakcje chemiczne i ich symboliczny zapis strona 1/6 Reakcje chemiczne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Reakcje chemiczne i równania reakcji chemicznych. Zagadnienia do powtórki 1. 2. 3. Reakcje chemiczne

Bardziej szczegółowo

TEST Systematyka związków nieorganicznych; Wersja A

TEST Systematyka związków nieorganicznych; Wersja A TEST Systematyka związków nieorganicznych; Wersja A 1.Wskaż grupę tlenków kwasowych? A. Na 2 O, SO 2, CaO; B. CO 2, SO 3, N 2 O 5 ; C. MgO, CuO, N 2 O 3 ; D. ZnO, Al 2 O 3, BaO; 2. Właściwości CuO opisują

Bardziej szczegółowo

Warszawski konkurs chemiczny KWAS. Etap I szkolny. Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17

Warszawski konkurs chemiczny KWAS. Etap I szkolny. Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Warszawa 17 marca 2009r. Warszawski konkurs chemiczny KWAS Etap I szkolny Kod ucznia: Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Maksymalna ilość punktów 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Liczba

Bardziej szczegółowo

DYSOCJACJA ELEKTROLITYCZNA, ph ROZTWORU

DYSOCJACJA ELEKTROLITYCZNA, ph ROZTWORU DYSOCJACJA ELEKTROLITYCZNA, ph ROZTWORU WSTĘP TEORETYCZNY Dysocjacja elektrolityczna Substancje, które rozpuszczając się w wodzie lub innym rozpuszczalniku polarnym rozpadają się na jony dodatnie i ujemne,

Bardziej szczegółowo

FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika Tlenkowa. Odporność na korozję

FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika Tlenkowa. Odporność na korozję FRIALIT -DEGUSSIT Ceramika Tlenkowa Odporność na korozję FRIALIT -DEGUSSIT MATERIAŁY Z CERAMIKI TLENKOWEJ FRIALIT F99,7 Czysty Al 2 O 3 ; gęsty, niezwykle odporny na zużycie i korozję, bardzo wysokie

Bardziej szczegółowo

Zapisz równanie zachodzącej reakcji. Wskaż pierwiastki, związki chemiczne, substraty i produkty reakcji.

Zapisz równanie zachodzącej reakcji. Wskaż pierwiastki, związki chemiczne, substraty i produkty reakcji. test nr 2 Termin zaliczenia zadań: IIIa - 29 października 2015 III b - 28 października 2015 zad.1 Reakcja rozkładu tlenku rtęci(ii) 1. Narysuj schemat doświadczenia, sporządź spis użytych odczynników,

Bardziej szczegółowo

Test z chemii do Liceum Akademickiego do profilu biologiczno-chemicznego 8 czerwca 2013 r., godz. 12.45, czas: 60 minut

Test z chemii do Liceum Akademickiego do profilu biologiczno-chemicznego 8 czerwca 2013 r., godz. 12.45, czas: 60 minut Test z chemii do Liceum Akademickiego do profilu biologiczno-chemicznego 8 czerwca 2013 r., godz. 12.45, czas: 60 minut Kod kandydata: Liczba punktów: Zadanie 1. Zaznacz typ reakcji chemicznej zachodzącej

Bardziej szczegółowo

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie):

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie): Wydział Chemii Katedra Chemii Ogólnej i Nieorganicznej pracownia studencka prowadzący: ĆWICZENIE 3 RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW Data wykonania ćwiczenia: Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z CHEMII

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z CHEMII Miejsce na naklejkę MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY STYCZEŃ 2010 Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz zawiera 14 stron (zadania 1 30). Ewentualny brak zgłoś

Bardziej szczegółowo

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii!

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Chemia klasa II kwasy Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Cała Twoja kariera szkolna zależy tak naprawdę od Ciebie. Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności z zakresu chemii lub powtórzyć określoną

Bardziej szczegółowo

Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych.

Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych. Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych. Doświadczenie1: Poznanie barwy wskaźników w roztworach kwasów, zasad i wody. Wykonanie doświadczenia: Do pięciu probówek wlewamy

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

Sprzęt laboratoryjny: Próby wstępne

Sprzęt laboratoryjny: Próby wstępne ZAJĘCIA LABORATORYJNE Z PRZEDMIOTU CHEMIA ANALITYCZNA DLA VI LO analiza jakościowa opracowanie: dr inż. Jan Lamkiewicz Sprzęt laboratoryjny: 1. Płytka porcelanowa, której celki zostały oznaczone wg. poniższego

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGI KWASOWO-ZASADOWE W ROZTWORACH WODNYCH

RÓWNOWAGI KWASOWO-ZASADOWE W ROZTWORACH WODNYCH RÓWNOWAGI KWASOWO-ZASADOWE W ROZTWORACH WODNYCH Większość reakcji chemicznych (w tym również procesy zachodzące w środowisku naturalnym) przebiegają w roztworach wodnych. Jednym z ważnych typów reakcji

Bardziej szczegółowo

Metalurgia Metali Nieżelaznych Wykład 5

Metalurgia Metali Nieżelaznych Wykład 5 AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA im. Stanisława Staszica w Krakowie WYDZIAŁ INŻYNIERII METALI I INFORMATYKI PRZEMYSŁOWEJ Metalurgia Metali Nieżelaznych Wykład 5 Autorzy: prof. dr hab. inż. Jan Wypartowicz prof.

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009

KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009 ...... kod pracy ucznia pieczątka nagłówkowa szkoły Drogi Uczniu, KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW 2008/2009 Witaj na I etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo

IV Próbna Matura z portalem Chemia dla Maturzysty dla uczniów klas maturalnych POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy: 150 minut

IV Próbna Matura z portalem Chemia dla Maturzysty dla uczniów klas maturalnych POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy: 150 minut IV Próbna Matura z portalem Chemia dla Maturzysty dla uczniów klas maturalnych POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy: 150 minut Instrukcja dla zdającego 22 kwietnia 2015 r. 1. Sprawdź, czy arkusz zawiera 20 stron.

Bardziej szczegółowo

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II Warszawa 21 maja 2011r. III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS Etap II Kod ucznia: Witamy. Masz przed sobą 22 pytania testowe i 8 zadań z dziedziny chemii. Dotyczą one zagadnień na pewno dobrze Ci znanych,

Bardziej szczegółowo