Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad,

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad,"

Transkrypt

1 Pierwsza grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY Kationy I grupy wytrącają chlorki trudno rozpuszczalne w wodzie i w rozcieńczonych kwasach. Rozpuszczalność chlorków jest różna. Maleje w szeregu: Pb 2, Ag, Hg 2 2. Różnice są znaczne, kation ołowiu(ii) nie wytrąca się całkowicie w postaci chlorku i częściowo, w toku analizy, przechodzi do następnej II grupy analitycznej. Wodorotlenki, węglany, siarczki i siarczany(vi) są w wodzie trudno rozpuszczalne. Wszystkie azotany(v) są rozpuszczalne w wodzie. REAKCJE KATIONU SREBRA(I) Srebro w większości związków jest pierwiastkiem jednowartościowym. Sole srebra nie ulegają hydrolizie. Nierozpuszczalne w wodzie sole srebra rozpuszczają się w roztworze, tiosiarczanu (VI) i cyjanku tworząc jony kompleksowe: [Ag(NH 3 ) 2 ], [Ag(S 2 O 3 ) 2 ] 3-, [Ag(CN) 2 ] -. W tabeli są zestawione reakcje charakterystyczne dla kationu srebrowego. 1 kwas solny Ag Cl - AgCl biały, serowaty w roztworach: NH 3aq, stęż., ciemniejący HCl, Na 2 S 2 O 3 pod wpływem światła Ag OH - AgOH biały, w roztworach: NH 3aq, HNO 3 sodu lub 2AgOH Ag 2 O H 2 O brunatniejący 3 wodny roztwór 2Ag 2NH 3 H 2 O brunatny w nadmiarze NH 3aq Ag 2 O 2NH 4 H 2 O 4 jodek 2Ag I - AgI żółty w roztworach: KCN, Na 2 SO 3, KI 5 chromian (VI) 2Ag CrO 2-4 czerwonobrunatny w roztworach: NH 3aq, HNO 3 Ag 2 CrO 4 6 formaldehyd 2[Ag(NH 3 ) 2 ] HCHO ogrzewanie 2H 2 O 2Ag 4NH 4 powoduje w stężonym HNO 3 HCOO - OH - powstanie lustrzanego nalotu REAKCJE KATIONU OŁOWIU(II) Ołów w związkach jest dwuwartościowy lub cztero wartościowy. Jony Pb 2, w przeciwieństwie do Ag, nie mają tendencji do tworzenia związków kompleksowych z NH 3 i KCN. Wodorotlenek ołowiu(ii) ma charakter amfoteryczny. Chlorek, bromek i jodek ołowiu rozpuszczają się nieznacznie, siarczan(vi) i chromian(vi) praktycznie się nie rozpuszczają w wodzie. W tabeli są zebrane reakcje charakterystyczne kationu ołowiu(ii). 1 kwas solny Pb 2 2Cl - PbCl 2 biały, krystaliczny w gorącej wodzie, sodu lub Pb 2 2OH - Pb(OH) 2 biały w nadmiarze OH -

2 3 wodny roztwór Pb 2 2NH 3 H 2 O Pb(OH) 2 2NH 4 H 2 O Pb 2 NH 3 H 2 O NO 3 - Pb(OH)NO 3 NH 4 biały biały w nadmiarze odczynnika nierozpuszczalny w nadmiarze odczynnika 4 kwas siarkowy Pb 2 SO 2-4 PbSO 4 biały w stężonym H 2 SO 4, mocnych zasadach, roztworze octanu amonu (CH 3 COONH 4 ) 5 jodek Pb 2 2I - PbI 2 żółty w gorącej wodzie 6 chromian (VI) 7 rodizonian sodu fioletowoczerwony REAKCJE KATIONU RTĘCI(I) Pb 2 CrO 2-4 PbCrO 4 żółty w roztworach: mocnych zasad, HNO 3 Rtęć tworzy sole na I i II stopniu utlenienia. Kation rtęci na I stopniu utlenienia występuje w roztworach, w postaci bezbarwnego jonu Hg 2 2. Większość związków tego kationu jest trująca i podczas prażenia się ulatnia. Reakcje charakterystyczne kationu rtęci(i) są zebrane w tabeli. 1 kwas solny Hg 2 2 2Cl - Hg 2 Cl 2 biały, czernieje pod wpływem bezpostaciowy NH 3, sodu lub Hg 2 2 2OH - HgO Hg H 2 O czarny w stężonym HNO 3 3 wodny roztwór 4Hg 2 2 4NH 3 H 2 O czarny NO - 3 [Hg 2 O(NH 2 )]NO 3 (azotan(v) amidotlenortęci(ii)) 2Hg 3NH 4 3H 2 O 4 jodek Hg 2 2 2I - Hg 2 I 2 żółty rozkład przy nadmiarze odczynnika 5 metaliczna Hg 2 2 Cu 2Hg srebrzysty nalot w stężonym HNO 3 Cu 2 miedź 6 chlorek cyny(ii) Hg 2 2 Sn 2 2Hg Sn 4 czarny lub szary 7 difenylokarbazyd niebieskofioletowe zabarwienie Druga grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY w stężonym HNO 3 Druga grupa kationów podzielona została na dwie podgrupy: A i B. Siarczki podgrupy A: HgS, PbS, CuS, CdS, Bi 2 S 3 o charakterze zasadowym nie rozpuszczają się w zasadach ani w siarczku anionu. Siarczki podgrupy B: SnS, SnS 2, As 2 S 3, As 2 S 5, Sb 2 S 3, Sb 2 S 5 mają charakter amfoteryczny i ulegają rozpuszczaniu w zasadach i siarczku amonu z wytworzeniem odpowiednich tiosoli.

3 REAKCJE KATIONU RTĘCI(II) W odróżnieniu od kationu Hg(I) kation Hg(II) daje rozpuszczalny w wodzie chlorek, siarczek natomiast należy do najtrudniej rozpuszczalnych związków, a jodek, siarczan, tiocyjanek są trudno rozpuszczalne w wodzie. W tabeli są podane reakcje charakterystyczne rtęci(ii). 1 siarkowodór Hg 2 S -2 HgS czarny, w wodzie królewskiej 2Hg 2 OH - 2Cl - czerwony w rozcieńczonych kwasach sodu lub Hg 2 OCl 2 H w nadmiarze odczynnika: Hg 2 2OH - HgO żółty H 2 O 3 wodny roztwór 2Hg 2 4NH 3 H 2 O biały w kwasach NO - 3 [Hg 2 O(NH 2 )]NO 3 (azotan(v) amidotlenortęci(ii)) 3NH 4 3H 2 O Hg 2 2NH 3 H 2 O 2Cl - biały w kwasach NH 4 Cl - HgNH 2 Cl 2H 2 O chlorek amidortęci(ii) 4 jodek Hg 2 2I - HgI 2 czerwony w nadmiarze odczynnika 5 chromian Hg 2 CrO 2-4 HgCrO 4 6 chlorek cyny(ii) 2Hg 2 Sn 2 8Cl - 2- Hg 2 Cl 2 SnCl 6 REAKCJE KATIONU MIEDZI(II) Hg 2 Cl 2 Sn 2 4Cl - 2Hg SnCl 6 2- czerwonobrunatny biały szary w rozcieńczonych kwasach w stężonym HNO 3 Miedź tworzy dwa szeregi związków na I i II stopniu utlenienia. Związki Cu(I) są nietrwałe i łatwo ulegają utlenieniu do Cu(II). W roztworach wodnych są trwałe jony kompleksowe, takie jak: [CuCl 2 ] -, [Cu(NH 3 )]. Jon Cu 2 w roztworze wodnym przyjmuje barwę niebieską wskutek tworzenia się akwakompleksu. Jony Cu 2 mają dużą łatwość tworzenia jonów kompleksowych, w których przeważnie wykazują liczbę koordynacyjną równą 4. Trudno rozpuszczalne związki miedzi(ii) to: siarczek, tlenek, wodorotlenek, fosforan(v), zasadowy węglan. Reakcje charakterystyczne kationu Cu(II) są zebrane w tabeli. 1 siarkowodór Cu 2 S -2 CuS czarny, w gorącym 30% HNO 3, w roztworze KCN sodu Cu 2 2OH - Cu(OH) 2 CuO H 2 O niebieski czerniejący przy ogrzewaniu w kwasach, NH 3aq 3 wodny roztwór 2Cu 2 2NH 3 H 2 O SO 4-2 Cu 2 (OH) 2 SO 4 2NH 4 Cu 2 (OH) 2 SO 4 niebieski niebieski roztwór w nadmiarze odczynnika

4 8NH 3 H 2 O 2OH - SO 2-4 [Cu(NH 3 ) 4 ] 2 8H 2 O 4 jodek 2Cu 2 4I - 2CuI 2 Cu 2 I 2 I 2 5 fosforan(v) chlorek amonu 6 heksacyjanożelazian (II) Cu 2 HPO 4 2- NH 4 H CuNH 4 PO 4 2Cu 2 [Fe(CN) 6 ] 4- Cu 2 [Fe(CN) 6 ] heksacyjanożelazian(ii) miedzi(ii) REAKCJE KATIONU BIZMUTU(III) czarny szybko rozkładający się na biały i brunatnienie jasnoniebieski czerwonobrunatny w kwasach w kwasach, stęż. NH 3aq w roztworze NH 3aq, NaOH Bizmut tworzy dwa szeregi związków, na V i III stopniu utlenienia. W roztworach wodnych są trwałe związki Bi 3. Sole bizmutu ulegają hydrolizie tworząc y soli zasadowych. Do trudno rozpuszczalnych związków należą: Bi 2 S 3, Bi(OH) 3, BiPO 4, BiOCl, BiI 3, (BiO) 2 Cr 2 O 7. Charakterystyczne reakcje pozwalające wykryć kation Bi(III) są podane w tabeli. 1 siarkowodór 2Bi 3 3S -2 Bi 2 S 3 brunatny, w gorącym 30% HNO 3, we wrzącym stężonym HCl sodu lub, wodny roztwór 3 fosforan(v) Bi 3 3OH - Bi(OH) 3 ogrzewany: Bi(OH) 3 Bi(OH)O H 2 O Bi 3 2HPO 4 2- BiPO 4 H 2 PO 4 - biały żółty w kwasach mineralnych biały w HCl, w stężonym HNO 3 4 jodek Bi 3 3I - BiI 3 czarny w nadmiarze odczynnika żółty w kwasach mineralnych 5 dichromian(vi) 2Bi 3 Cr 2 O 2-7 2H 2 O (BiO) 2 Cr 2 O 7 4H 6 cynian (II) sodu 2Bi 3 3SnO 2-2 6OH - 2Bi 3H 2 O 2-3SnO 3 czarny w nadmiarze odczynnika Trzecia grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY Kationy grupy III są wytrącane przez siarczek amonu w postaci siarczków lub wodorotlenków nierozpuszczalnych w wodzie, a łatwo rozpuszczalnych w rozcieńczonych kwasach. Iloczyny rozpuszczalności większości siarczków tej grupy są dość duże, stężenie jonów siarczkowych musi więc być znaczne, aby mógł się wytrącić. Odpowiednie stężenie zapewniają dobrze zdysocjowane na jony siarczki lub AKT w środowisku zasadowym. Siarczki glinu i chromu(iii) mogą się tworzyć wyłącznie w środowisku bezwodnym, w podwyższonej temperaturze. W warunkach badań, w analizie jakościowej kationy Al(III) i Cr(III) strącają się w postaci wodorotlenków. Kationy trójwartościowe tej

5 grupy wytrącają y wodorotlenków pod wpływem, jony dwuwartościowe tworzą z amoniakiem jony kompleksowe. Nierozpuszczalne w wodzie są węglany i fosforany(v). Kationy trójwartościowe wytrącają się z, po ogrzaniu do wrzenia z dodatkiem octanu sodu, w postaci hydroksosoli. Sole kationów trójwartościowych tworzą sole podwójne. Wszystkie kationy tej grupy mają tendencję do tworzenia jonów kompleksowych. REAKCJE KATIONU GLINU Glin jest pierwiastkiem amfoterycznym. Właściwościami amfoterycznymi charakteryzują się również tlenek i wodorotlenek glinu. Wszystkie typowe sole glinu są bezbarwne i rozpuszczalne w wodzie. Reakcje charakterystyczne glinu są podane w tabeli. 1 siarczek amonu HS - 2H 2 O H 2 S biały, galaretowaty w rozcieńczonych kwasach lub tioacetamid 2OH -, i zasadach Al 3 3OH - Al(OH) 3 sodu lub 3 roztwór wodny Al 3 3OH - Al(OH) 3 w nadmiarze odczynnika: Al(OH) 3 OH - [Al(OH) 4 ] - po dodaniu stałego NH 4 Cl: [Al(OH) 4 ] - NH 4 Al(OH) 3 NH 3aq Al 3 3(NH 3 H 2 O) Al(OH) 3 3NH 4, nierozpuszczalny w nadmiarze odczynnika 4 octan sodu Al 3 3CH 3 COO - Al(CH 3 COO) 3 Al(CH 3 COO) 3 2H 2 O 2CH 3 COOH Al(OH) 2 CH 3 COO 5 fosforan(v) Al 3 2HPO AlPO 4 H 2 PO 4 biały po podgrzaniu galaretowaty, biały 6 alizaryna ceglastoczerwony nierozpuszczalny w CH 3 COOH REAKCJE KATIONU CHROMU(III) Chrom tworzy związki na II, III i VI stopniu utlenienia. Chrom(VI) występuje w anionach CrO 4-2, Cr 2 O W środowisku kwasowym chromiany(vi) przechodzą w dichromiany(vi), w środowisku zasadowym odwrotnie: 2 CrO H Cr 2 O 2-7 H 2 O żółty pomarańczowy

6 Niektóre chromiany(vi) należą do związków trudno rozpuszczalnych. Redukują się do związków chromu(iii) pod wpływem H 2 S, SO 2, HBr. Chrom(III) tworzy związki łatwo ulegające hydrolizie w środowisku zasadowym i utlenieniu do chromianów(vi) pod wpływem: H 2 O 2, MnO 2, nadsiarczanów i innych silnych utleniaczy. Związki chromu(iii) są barwne. Jony Cr 3 w wodzie tworzą akwakompleksy, których barwa zależy od liczby cząsteczek wody w jonie kompleksowym. Heksaakwakompleksy ([Cr(H 2 O) 6 ] 3 ) mają barwę fioletową, penta (np. [CrCl(H 2 O) 5 ] 2 ) - zieloną. Trudno rozpuszczalne są wodorotlenek i fosforany. Węglany i siarczek ulegają hydrolizie. Reakcje pozwalające zidentyfikować jon Cr 3 są podane w tabeli: 1 siarczek amonu 2Cr 3 3S 2-6H 2 O szarozielony lub w kwasach i zasadach lub tioacetamid 2Cr(OH) 3 3H 2 S szarofioletowy, sodu lub, roztwór wodny 3 woda utleniona w środowisku silnie zasadowym 4 fosforan(v) Cr 3 3OH - Cr(OH) 3 2[Cr(OH) 4 ] - 3H 2 O 2 2OH - 2CrO 4 2-8H 2 O Cr 3 2HPO 4 2- CrPO 4 H 2 PO 4 - REAKCJE KATIONU ŻELAZA(III) żółte zabarwienie zielony, w nadmiarze odczynników rozpuszczalny w kwasach i zasadach Żelazo tworzy dwa szeregi związków na II i III stopniu utlenienia. Zabarwienie związków żelaza(iii) jest żółte lub brunatne, żelaza(ii) zielonkawe. Do słabo rozpuszczalnych związków jonu Fe(III) należą: fosforan(v), siarczek, wodorotlenek. Roztwory soli rozpuszczalnych w wodzie wykazują charakter kwasowy. W tabeli są podane reakcje charakterystyczne kationu żelaza(iii). 1 siarczek amonu 2Fe 3 3S 2- Fe 2 S 3 czarny, w kwasach lub tioacetamid sodu lub, roztwór wodny Fe 3 3OH - Fe(OH) 3 brunatny w kwasach

7 3 heksacyjanożelazian(ii) 4 tiocyjanian 4Fe 3 3[Fe(CN) 6 ] 4- Fe 4 [Fe(CN) 6 ] 3 Fe 3 3SCN - Fe(SCN) 3 Fe(SCN) 3 SCN - [Fe(SCN) 4 ] - i dalej do: [Fe(SCN) 6 ] 3-5 octan sodu 3CH 3 COO - Fe 3 Fe(CH 3 COO) 3 Fe(CH 3 COO) 3 2H 2 O Fe(OH) 2 CH 3 COO 2CH 3 COOH 6 fosforan(v) ciemnoniebieski (błękit pruski) krwistoczerwone zabarwienie czerwonobrunatny, po hydrolizie brunatny Fe 3 HPO 2-4 FePO 4 biały, zieleniejący H w stężonym HCl, H 2 C 2 O 4, nadmiarze odczynnika w kwasach w kwasach mineralnych REAKCJE KATIONU ŻELAZA(II) Sole żelaza(ii) mają zabarwienie zielonkawe od jonu akwakompleksu. Do słabo rozpuszczalnych w wodzie związków żelaza(ii) należą: szczawian, wodorotlenek, siarczek, węglan, fosforan(v). Jony Fe 2 utleniają się na powietrzu do Fe 3 (są silnymi reduktorami). Środowisko kwasowe spowalnia proces utleniania, alkaliczne przyspiesza. Dlatego roztwory soli żelaza(ii) sporządza się z dodatkiem kwasu. 1 siarczek amonu Fe 2 S 2- FeS czarny, w kwasach mineralnych lub tioacetamid Fe 2 2OH - Fe(OH) 2 zielonkawy, w kwasach mineralnych sodu lub, bezpostaciowy roztwór wodny 3 heksacyjanożelazian(iii) REAKCJE KATIONU CYNKU(II) 3Fe 2 2[Fe(CN) 6 ] 3- Fe 3 [Fe(CN) 6 ] 2 ciemnobłękitny (błękit Turnbulla) nierozpuszczalny w rozcieńczonych kwasach Cynk i jego związki wykazują charakter amfoteryczny. Sole cynku są przeważnie bezbarwne. Do trudno rozpuszczalnych w wodzie związków cynku(ii) należą: węglan, szczawian, wodorotlenek, siarczek, chromian(vi), fosforan(v).

8 1 siarczek amonu Zn 2 S 2- ZnS biały, w kwasach mineralnych lub tioacetamid Zn 2 3OH - biały, w kwasach mineralnych sodu lub, Zn(OH) 2 bezpostaciowy i zasadach 3 roztwór wodny Zn 2 2NH 3 H 2 O Zn(OH) 2 2NH 4 i w nadmiarze odczynnika 4 heksacyjanożelazian(ii) 5 fosforan(v) 2Zn 2 Fe(CN) 6 4- Zn 2 [Fe(CN) 6 ] biały 3Zn 2 2HPO 2-4 biały w kwasach i NH 3aq Zn 3 (PO 4 ) 2 2H

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Analiza chemiczna stanowi zbiór metod stosowanych w celu ustalenia składu jakościowego i ilościowego substancji. Wśród metod analitycznych możemy wyróżnić: 1)

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1617-5229 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW

ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW ĆWICZENIE NR 11 ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW Cel ćwiczenia Analiza pojedynczych ów przy pomocy odczynników ch i reakcji charakterystycznych. Zakres wymaganych wiadomości 1. Układ okresowy Mendelejewa. 2.

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy ĆWICZENIE nr 3 A. Otrzymywanie oraz analiza soli trudno rozpuszczalnych. B. Analiza jakościowa kationów I grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów I grupy analitycznej. LITERATURA: 1. Bielański A. Podstawy

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski

Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski !"#$% &%'( )'%!"#$ ( *('+( ',"("%-%'(.& *('+( ',"("%-%'( /014516 7689:6;9:9?@;60 A4B11 1 65671< =6C9D1904= :4?E FE G414:H I

Bardziej szczegółowo

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ ANALIZA IDENTYFIKACYJNA WYBRANYCH KATIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Znajomość składu chemicznego materiałów daje informacje o tym jaki to

Bardziej szczegółowo

LITERATURA: ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE:

LITERATURA: ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE: ĆWICZENIE nr 8 Identyfikacja soli na podstawie właściwości fizykochemicznych. Analiza przeliczeń dotyczących stężeń roztworów, ph mocnych i słabych elektrolitów oraz roztworów buforowych LITERATURA: 1.

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH PODZIAŁ ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH Tlenki (kwasowe, zasadowe, amfoteryczne, obojętne) Związki niemetali Kwasy (tlenowe, beztlenowe) Wodorotlenki

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu ETAP II 0.0.0 Zadanie laboratoryjne Razem czy osobno? W dziesięciu probówkach opisanych liczbami 0 znajdują się wodne roztwory substancji wymienionych w pierwszej kolumnie tabeli. W kolumnie drugiej podano

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych

Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych Literatura: Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi L OLIMPIADA CHEMICZNA KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ (Warszawa) ETAP II O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI Na podstawie: Z.Szmal, T.Lipiec, Chemia analityczna z elementami analizy instrumentalnej,

Bardziej szczegółowo

Zadanie laboratoryjne

Zadanie laboratoryjne Chemicznej O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne Analiza ośmiu stałych substancji ZADANIE W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie stałym badane substancje

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych.

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Ćwiczenie 14 Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Literatura Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1.

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1. Zadanie 1. Zapisz równania reakcji tlenków chromu (II), (III), (VI) z kwasem solnym i zasadą sodową lub zaznacz, że reakcja nie zachodzi. Określ charakter chemiczny tlenków. Charakter chemiczny tlenków:

Bardziej szczegółowo

Jako odczynniki stosuje się w 0,1 molowy azotan srebra(v) i 0,3 molowy chlorek baru. Podział anionów na grupy (wg. Bunsena)

Jako odczynniki stosuje się w 0,1 molowy azotan srebra(v) i 0,3 molowy chlorek baru. Podział anionów na grupy (wg. Bunsena) Analiza jakościowa anionów Podział anionów na grupy analityczne i ich ogólna charakterystyka. Podział anionów na grupy analityczne został opracowany przez chemika Bunsena. W celu ułatwienia analizy anionów

Bardziej szczegółowo

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki:

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: 235 4 92 U + 2 He 198. 79 Au + ß - 3. Spośród atomów wybierz

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW Zagadnienia do kartkówki: 1. Analiza chemiczna jakościowa definicja. 2. Czułość, specyficzność i selektywność reakcji jakościowych. 3. Granica wykrywalności, minimum

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 4 Analiza jakościowa kationów II grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów II grupy analitycznej

ĆWICZENIE nr 4 Analiza jakościowa kationów II grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów II grupy analitycznej ĆWICZENIE nr 4 Analiza jakościowa kationów II grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów II grupy analitycznej LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

ETAP II heksacyjanożelazian(iii) potasu, siarczan(vi) glinu i amonu (tzw. ałun glinowo-amonowy).

ETAP II heksacyjanożelazian(iii) potasu, siarczan(vi) glinu i amonu (tzw. ałun glinowo-amonowy). ETAP II 04.0.006 Zadanie laboratoryjne W probówkach opisanych literami A i B masz roztwory popularnych odczynników stosowanych w analizie jakościowej, przy czym każda z tych probówek zawiera roztwór tylko

Bardziej szczegółowo

(Ćwiczenie nr 1) 1. Podstawy analizy jakościowej Podział kationów na grupy analityczne Warunki strącania osadów odczynnikami grupowymi

(Ćwiczenie nr 1) 1. Podstawy analizy jakościowej Podział kationów na grupy analityczne Warunki strącania osadów odczynnikami grupowymi (Ćwiczenie nr 1) 1. Podstawy analizy jakościowej 1.1. Podział kationów na grupy analityczne Podstawą podziału na grupy analityczne jest wielkość iloczynu rozpuszczalności poszczególnych soli metali. Jak

Bardziej szczegółowo

wiczenie 1 1. Obliczanie zawartoci składników w postaci pierwiastkowej i tlenkowej w zwizkach chemicznych.

wiczenie 1 1. Obliczanie zawartoci składników w postaci pierwiastkowej i tlenkowej w zwizkach chemicznych. wiczenie 1 1. Obliczanie zawartoci składników w postaci pierwiastkowej i tlenkowej w zwizkach chemicznych. Zawarto takich składników jak: P, K, Ca i mg w nawozach sztucznych podaje si zwykle w procentach

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie wybranych anionów. Podział anionów na grupy analityczne

Wykrywanie wybranych anionów. Podział anionów na grupy analityczne Wykrywanie wybranych anionów Podział anionów na grupy analityczne Aniony w chemii analitycznej dzieli się najczęściej, zgodnie z podziałem Bunsena, na siedem grap. Podział ten wynika z zachowania się anionów

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 ANALIZA JAKOŚCIOWA JONÓW. autor: Zofia Bartynowska-Meus wersja poprawiona: Paweł Miśkowiec, Barbara Krajewska

ROZDZIAŁ 7 ANALIZA JAKOŚCIOWA JONÓW. autor: Zofia Bartynowska-Meus wersja poprawiona: Paweł Miśkowiec, Barbara Krajewska ROZDZIAŁ 7 ANALIZA JAKOŚCIOWA JONÓW autor: Zofia Bartynowska-Meus wersja poprawiona: Paweł Miśkowiec, Barbara Krajewska 7.1. WSTĘP Zadaniem chemicznej analizy jakościowej jest identyfikacja składników

Bardziej szczegółowo

Projekt PO KL Poczuj chemię do chemii zwiększenie liczby absolwentów kierunku CHEMIA na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu

Projekt PO KL Poczuj chemię do chemii zwiększenie liczby absolwentów kierunku CHEMIA na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu 1. WSTĘP CHEMIA ANALITYCZNA Opracowanie: dr Błażej Gierczyk, Wydział Chemii UAM Od dawna (można przypuszczać, że od początków cywilizacji) człowiek stawał przed problemem określenia składu (zarówno w ujęciu

Bardziej szczegółowo

Barwne reakcje w Chemii

Barwne reakcje w Chemii Barwne reakcje w Chemii 1. Mocna herbata? Sprzęt: 3 zlewki, szpatułka. Odczynniki: wodorowęglan sodu, kwas cytrynowy (lub kwas octowy). Opis doświadczenia: Zaparzyć około 200cm 3 herbaty (powinna mieć

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów

Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów Część teoretyczna Chemiczna analiza jakościowa zajmują badaniem składu związków chemicznych i ich mieszanin. Wykorzystuje w niej róŝna metody badań: chemiczne,

Bardziej szczegółowo

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi.

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. Wiadomości dotyczące reakcji i równań jonowych strona 1 z 6 Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. 1. Zjawisko dysocjacji jonowej co to jest dysocjacja i na czym polega rozpad substancji na

Bardziej szczegółowo

ETAP II 02.02.2013. Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e

ETAP II 02.02.2013. Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e ETAP II 0.0.013 Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e Analiza substancji trudno rozpuszczalnych (osadów) W probówkach opisanych liczbami 110 znajdują się wodne nasycone roztwory soli słabo i trudno rozpuszczalnych

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów.

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl: Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl za pomocą reakcji charakterystycznych. 1. Do probówki wlać ok.

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska. Metody analizy jakościowej

Inżynieria Środowiska. Metody analizy jakościowej Metody analizy jakościowej Metody analizy jakościowej oparte na reakcjach chemicznych badanych jonów czy cząsteczek nazywa się metodami chemicznymi. Oprócz metod chemicznych w analizie jakościowej wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Ćw. 1 Podstawy chemicznej analizy jakościowej analiza identyfikacyjna wybranych kationów Zagadnienia do przygotowania: metody analizy

Bardziej szczegółowo

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum CHEMIA karty pracy klasa 3 gimnazjum Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2012 Numer zadania Test Karty pracy Zadania wyrównujące Zadania utrwalające Zadania rozwijające

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA ĆWICZENIE nr 6 Analiza jakościowa kationów IV i V grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów IV i V grupy analitycznej LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Miareczkowanie wytrąceniowe

Miareczkowanie wytrąceniowe Miareczkowanie wytrąceniowe Analiza miareczkowa wytrąceniowa jest oparta na reakcjach tworzenia się trudno rozpuszczalnych związków o ściśle określonym składzie. Muszą one powstawać szybko i łatwo opadać

Bardziej szczegółowo

ETAP II Zadanie laboratoryjne. Wykorzystanie roztwarzania metali w analizie jakościowej

ETAP II Zadanie laboratoryjne. Wykorzystanie roztwarzania metali w analizie jakościowej ETAP II 30.0.06 Zadanie laboratoryjne Wykorzystanie roztwarzania metali w analizie jakościowej W probówkach opisanych numerami - znajdują się wodne roztwory zawierające substancje nieorganiczne podane

Bardziej szczegółowo

XLIX OLIMPIADA CHEMICZNA. W probówkach oznaczonych numerami 1-6 znajdują się wodne roztwory soli nieorganicznych,

XLIX OLIMPIADA CHEMICZNA. W probówkach oznaczonych numerami 1-6 znajdują się wodne roztwory soli nieorganicznych, O L I MP IA DA 1954 49 C HEM I CZ NA XLIX OLIMPIADA CHEMICZNA 2002 Komitet Główny Olimpiady Chemicznej ETAP II ZADANIE LABORATORYJNE W probówkach oznaczonych numerami 1-6 znajdują się wodne roztwory soli

Bardziej szczegółowo

http://muzeum.if.pw.edu.pl/ W jaki sposób Maria Skłodowska-Curie wydzieliła polon i rad z blendy uranowej? Warsztaty metodyczne dla nauczycieli chemii szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO II

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO II MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO II Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Gdy do jednego polecenia

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII WYDZIAŁ TECHNOLOGII I INŻYNIERII CHEMICZNEJ Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII Kierunek: Technologia żywności i żywienie człowieka,

Bardziej szczegółowo

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Tlen Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Ogólna charakterystyka tlenowców Tlenowce: obejmują pierwiastki

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII WYDZIAŁ TECHNOLOGII I INŻYNIERII CHEMICZNEJ Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII Kierunek: Ochrona Środowiska, Wydział: Hodowli

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA. Inżynieria Procesowa. Łódź 2014r I ILOŚCIOWA

LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA. Inżynieria Procesowa. Łódź 2014r I ILOŚCIOWA Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Katedra Inżynierii Środowiska LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA I ILOŚCIOWA Inżynieria Procesowa Łódź 2014r REGULAMIN OBOWIĄZUJĄCY W

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 12-617-5229 Katedra

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M)

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M) Wodorotlenki Definicja - Wodorotlenkami nazywamy związki chemiczne, zbudowane z kationu metalu (zazwyczaj) (M) i anionu wodorotlenowego (OH - ) Ogólny wzór wodorotlenków: M(OH) n M oznacza symbol metalu.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Chemia nieorganiczna dla studentów III semestru kierunku Chemia.

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Chemia nieorganiczna dla studentów III semestru kierunku Chemia. Instrukcje do ćwiczeń on-line dla Studentów kierunku Chemia z przedmiotu Chemia nieorganiczna współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-1) Proces rozpadu kwasów, zasad i soli na jony pod wpływem wody to A. elektroliza. B. dyfuzja. C. dysocjacja. D. dekantacja.

Zadanie 1. (0-1) Proces rozpadu kwasów, zasad i soli na jony pod wpływem wody to A. elektroliza. B. dyfuzja. C. dysocjacja. D. dekantacja. Zadanie 1. (0-1) Proces rozpadu kwasów, zasad i soli na jony pod wpływem wody to A. elektroliza. B. dyfuzja. C. dysocjacja. D. dekantacja. Zadanie 2. (0-1) Kwas, którego cząsteczka, rozpadając się całkowicie

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE

ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE Sole podwójne - to sole zawierające więcej niż jeden rodzaj kationów lub więcej niż jeden rodzaj anionów. Należą do nich m. in. ałuny, np. ałun glinowo-potasowy K 2 Al

Bardziej szczegółowo

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE I. ODCZYN ROZTWORU BARWY WSKAŹNIKÓW O odczynie roztworu decyduje zawartość kationów wodorowych i anionów wodorotlenkowych: [H + ] [OH ] odczyn kwasowy (kwaśny); ph 7 [H + ]

Bardziej szczegółowo

Tlenki otrzymywanie i reakcje

Tlenki otrzymywanie i reakcje Tlenki otrzymywanie i reakcje 1. Spalanie (utlenianie) pierwiastków: pierwiastek + O 2 tlenek W zaleŝności od ilości zuŝytego podczas reakcji tlenu moŝe powstać tlenek z pierwiastkiem na róŝnych stopniach

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco:

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco: HYDROLIZA SOLI Hydroliza to reakcja chemiczna zachodząca między jonami słabo zdysocjowanej wody i jonami dobrze zdysocjowanej soli słabego kwasu lub słabej zasady. Reakcji hydrolizy mogą ulegać następujące

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej

ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej LITERATURA 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej

ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej LITERATURA 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi:

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi: 2.4. ZADANIA 1. Ile moli stanowi: STECHIOMETRIA a/ 52 g CaCO 3 b/ 2,5 tony Fe(OH) 3 2. Ile g stanowi: a/ 4,5 mmol ZnSO 4 b/ 10 kmol wody 3. Obl. % skład Fe 2 (SO 4 ) 3 6H 2 O 4. Obl. % zawartość tlenu

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe 201-11-15, związki kompleksowe Literatura: L. Jones, P. Atkins Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje. Lesław Huppenthal, Alicja Kościelecka, Zbigniew Wojtczak Chemia ogólna i analityczna dla studentów

Bardziej szczegółowo

Część I. TEST WYBORU 18 punktów

Część I. TEST WYBORU 18 punktów Część I TEST WYBORU 18 punktów Test zawiera zadania, w których podano propozycje czterech odpowiedzi: A), B), C), D). Tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Prawidłową odpowiedź zaznacz znakiem X. W razie

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. a) Chemia poziom rozszerzony Opisanie stanu kwantowo-mechanicznego elektronów za pomocą liczb kwantowych. Zdający

Bardziej szczegółowo

Cr 2 O 3 + N H 2 O III -III

Cr 2 O 3 + N H 2 O III -III Załącznik 1 Przykładowe sprawozdanie z ćwiczeń z rozdziałów 4.1. 4.11. Temat: Termiczny rozkład soli Cel ćwiczenia: Obserwacja reakcji analizy na przykładzie termicznego rozkładu soli. Wykonanie ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopad 2010 90 minut Informacje dla ucznia:

Bardziej szczegółowo

XIII.2. Teoria wytrącania siarczków

XIII.2. Teoria wytrącania siarczków XIII.2. Teoria wytrącania siarczków Jony siarczkowe wytrącają siarczki i wodorotlenki Cr(OH) 3, Al(OH) 3 kationów II i III grupy analitycznej. Odczynnikiem grupowym dla obu grup jest siarkowodór, który

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

Model odpowiedzi (w nawiasach podano elementy poprawne, ale niewymagane)

Model odpowiedzi (w nawiasach podano elementy poprawne, ale niewymagane) MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO I Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Gdy do jednego polecenia

Bardziej szczegółowo

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI)

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI) 1. (2pkt) Uzupełnij zdania, zaznaczając odpowiedzi wybrane spośród A - H, tak aby zdania były prawdziwe. Po rozpuszczeniu w wodzie tlenku fosforu (V) powstanie A/B. Roztwór tej substancji zabarwi oranż

Bardziej szczegółowo

Rozdział 7 Tlenki, wodorotlenki, kwasy, sole

Rozdział 7 Tlenki, wodorotlenki, kwasy, sole Rozdział 7 Tlenki, wodorotlenki, kwasy, sole Wyjątek: NH3(aq) zasada amonowa M symbol metalu m wartościowość metalu R reszta kwasowa n wartościowość reszty kwasowej MnRm R reszta kwasowa n wartościowość

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSY. Wzory strukturalne kompleksów Ni 2+ oraz Cu 2+ z dimetyloglioksymem.

KOMPLEKSY. Wzory strukturalne kompleksów Ni 2+ oraz Cu 2+ z dimetyloglioksymem. KOMPLEKSY Kompleksem nazywamy układ złożony z centralnego atomu lub jonu metalu otoczonego ligandami. Ligandy łączą się z atomem centralnym za pomocą wiązań koordynacyjnych, w których atom/jon centralny

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW

ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW WPROWADZENIE Jednym ze sposobów obróbki powierzchni metali i ich stopów jest barwienie. Proces ten prowadzi się w celach dekoracyjnych, nadania patyny lub

Bardziej szczegółowo

34. Co to są substancje amfiprotyczne? Podaj przykład. Na jego podstawie udowodnij odczyn. 35. Jak definiuje się pojęcie ph? Podać równanie reakcji,

34. Co to są substancje amfiprotyczne? Podaj przykład. Na jego podstawie udowodnij odczyn. 35. Jak definiuje się pojęcie ph? Podać równanie reakcji, 1. Jakie naczynia można ogrzewać bezpośrednio na palniku? 2. Jakich substancji nie wolno pipetować ustami? 3. Podaj numery podstawowych służb ratunkowych. 4. Czego nie można gasić gaśnicą? 5. Wymienić

Bardziej szczegółowo

ZADANIE 164. Na podstawie opisanych powyżej doświadczeń określ charakter chemiczny tlenków: magnezu i glinu. Uzasadnij słownie odpowiedź.

ZADANIE 164. Na podstawie opisanych powyżej doświadczeń określ charakter chemiczny tlenków: magnezu i glinu. Uzasadnij słownie odpowiedź. Informacja do zadań: 163. 166. Przeprowadzono doświadczenia opisane poniższymi schematami: ZADANIE 163. Podaj, w których probówkach (1. 6.) zaszły reakcje chemiczne. ZADANIE 164. Na podstawie opisanych

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego

Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów województwa wielkopolskiego Kod ucznia Data urodzenia ucznia Dzień miesiąc rok Wojewódzki Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjów ETAP SZKOLNY Rok szkolny 2015/2016 Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy test zawiera 12 stron. Ewentualny

Bardziej szczegółowo

MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II

MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II 1. Podaj liczbę elektronów, nukleonów, protonów i neuronów zawartych w następujących atomach: a), b) 2. Podaj liczbę elektronów, nukleonów, protonów i neutronów zawartych w

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (2 pkt) Opisz stan kwantowo-mechaniczny tych elektronów, wpisując do tabeli odpowiednie wartości trzech liczb kwantowych.

Zadanie 1. (2 pkt) Opisz stan kwantowo-mechaniczny tych elektronów, wpisując do tabeli odpowiednie wartości trzech liczb kwantowych. Zadanie 1. (2 pkt) Opisz stan kwantowo-mechaniczny tych elektronów, wpisując do tabeli odpowiednie wartości trzech liczb kwantowych. n = 4, l = 1, m = -1,0,1 Zadanie 2. (2 pkt) Oblicz, jaka będzie całkowita

Bardziej szczegółowo

Punktacja: po 5 pkt za obliczenie potrzebnej ilości każdego ze składników

Punktacja: po 5 pkt za obliczenie potrzebnej ilości każdego ze składników Zad. 1 W 100 g mieszaniny znajduje się 14,8 g HNO 3, 78,2 g etanolu i 7 g wody. Mając do dyspozycji bezwodny etanol, potrzebujemy 78,2/0,785 = 99,62 cm 3 tego związku. Potrzebujemy także 14,8/0,75 = 19,73

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą:

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą: 221 Reakcje w roztworach Wiele reakcji chemicznych przebiega w roztworach. Jeżeli są to wodne roztwory elektrolitów wtedy faktycznie reagują między sobą jony. Wśród wielu reakcji chemicznych zachodzących

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi.

ĆWICZENIE I - BIAŁKA. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. ĆWICZENIE I - BIAŁKA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami fizykochemicznymi białek i ich reakcjami charakterystycznymi. Odczynniki: - wodny 1% roztwór siarczanu(vi) miedzi(ii), - 10% wodny

Bardziej szczegółowo

XLIX OLIMPIADA CHEMICZNA. W probówkach oznaczonych nr 1-3 znajdują się roztwory mieszanin substancji

XLIX OLIMPIADA CHEMICZNA. W probówkach oznaczonych nr 1-3 znajdują się roztwory mieszanin substancji O L I MP IA DA 1954 49 2002 C HEM I C Z NA XLIX OLIMPIADA CHEMICZNA Komitet Główny Olimpiady Chemicznej ETAP III ZADANIA LABORATORYJNE ZADANIE LABORATORYJNE 1 W probówkach oznaczonych nr 1-3 znajdują się

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIA ROZTWORÓW. 2. W 100 g wody rozpuszczono 25 g cukru. Oblicz stężenie procentowe roztworu.

STĘŻENIA ROZTWORÓW. 2. W 100 g wody rozpuszczono 25 g cukru. Oblicz stężenie procentowe roztworu. STĘŻENIA ROZTWORÓW Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. W 150 g roztworu znajduje się 10 g soli kuchennej (NaCl). Jakie jest stężenie procentowe

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Tytuł: Reakcja kwasu i wodorotlenku. Powstawanie soli dobrze rozpuszczalnej. Roztwory: HCl, NaOH; fenoloftaleina Probówka, łapa drewniana, palnik, pipeta Do probówki nalewamy ok. 3cm 3 wodorotlenku sodu

Bardziej szczegółowo

pobrano z www.sqlmedia.pl

pobrano z www.sqlmedia.pl ODPOWIEDZI Zadanie 1. (2 pkt) 1. masy atomowej, ładunku jądra atomowego 2. elektroujemności, masy atomowej, ładunku jądra atomowego Zadanie 2. (1 pkt) 1. Pierwiastek I jest aktywnym metalem. Reaguje z

Bardziej szczegółowo

Chemia - B udownictwo WS TiP

Chemia - B udownictwo WS TiP Chemia - B udownictwo WS TiP dysocjacja elektrolityczna, reakcje w roztworach wodnych, ph wykład nr 2b Teoria dys ocjacji jonowej Elektrolity i nieelektrolity Wpływ polarnej budowy cząsteczki wody na proces

Bardziej szczegółowo

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem ( nie na temat) są traktowane jako brak odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI część II

REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI część II REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI część II WSTĘP TEORETYCZNY Istotą reakcji utleniania i redukcji jest przemieszczanie się elektronów od jednego substratu do drugiego. Przekazywanie elektronów może odbywać

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Miejsce na naklejkę z kodem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA POZIOM PODSTAWOWY LISTOPAD ROK 2009 Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 9 stron

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ

RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ Ćwiczenie 7 semestr RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ Obowiązujące zagadnienia: Kinetyka (szybkość) reakcji, czynniki wpływające na szybkość reakcji chemicznych, reguła van t Hoffa, rzędowość reakcji,

Bardziej szczegółowo

Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli. Ćwiczenie 1. Reakcja otrzymywania wodorotlenku sodu

Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli. Ćwiczenie 1. Reakcja otrzymywania wodorotlenku sodu V. Metody otrzymywania kwasów, zasad i soli. Reakcje chemiczne wybranych kwasów, zasad i soli Zagadnienia Kwasy i metody ich otrzymywania Wodorotlenki i metody ich otrzymywania Sole i metody ich otrzymywania

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 01/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1-617-59 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo