Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski"

Transkrypt

1 !"#$% &%'( )'%!"#$ ( *('+( ',"("%-%'(.& *('+( ',"("%-%'( / :6;9:<=54 A4B < =6C9D1904= :4?E FE G414:H I<?6051;09 JKH LMMM Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/1 dr hab. W. Makowski N OPQR S T:U>6 V6;195< W?<551C X:U>90< [ FX\H Y8]\H ^X] ]\ L _ ^`7 FX`7H Y8`7]H ^X]`7] [[ [[[ [[Fa ^X ]\ H Y8 ]\ H b1c\ `U ]\ H `? ]\ [[ba d5 ]\ H d5k\h d8c\h d8l\ F7c\H `:c\h m4]\h m4c\h _5]\H n5]\h i1]\h `9]\ ^]d 0 MHe _ ^`7 ^]d f ;1964;6B1? gfvhh `^c`di^]j gi^kj]d 0 i^c op 1 i^k`7 [q `6]\H d:]\h b6]\ gi^kj]`wc 0 i^c op 1 i^k`7 q V\H i6\h i^k \ H 8:6C 9?<551C6 _X]\ X:U>904X9 ^XdH Y8dH b1]dch `UdH `?d d5dh d5d]h d8]dch d8]dl F7gW^jcH `:gw^jc m4]dch m4dh i1dh `9dH n5dh _5d `6`WcH d:`wch b6`wc Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/ dr hab. W. Makowski 1

2 OPQRS *"#$ / &. / ( ) / ). & C L _H 0<;:Z6514 /! ( (. & C /! ( & ( KsHg Cl = [ Hg Cl + ][ ].!. & C.! & (. & C & ( K sagcl K spbcl + = [ Ag ][ Cl ] + = [ Pb ][ Cl ] 06:;9D1 V ^X]`7] M 4 FX`7 H A M 4 Y8`7] H A M 4l 5146C901;4 0<;:Z4514 Y8`7] Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/ dr hab. W. Makowski OPQRS *"#$ / 1/ (. / ( ) / ))1/. / ( / (. / ( ) / ). / C / C. / ( ) / ). (C 98459D MEe _ ^`7 ^]dh d] H 8E B64 ;<7C9 (C ( K ssb S + = [ Sb ][ S ] (. (C + = [ Cd ][ S ] K scds 06:;9D1 V d8cd] ^Xd Y8d M 4] LA M 4Dc 9A M 4lc `?d M 4] n5d M 4]k 514 0<;:Z6 Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/4 dr hab. W. Makowski

3 OPQRS *"#$ 1/ 1/ & C #"" % >^ EL:H W^H / 8 ( 1/. (C (C. / ( ) HS - + OH D 8U9:U 9X:6516 A<?:971 d] H d] 1 09?9:9;745C1 < (. (C + < = [ Zn ][ S ] K szns Al + + OH - + Al(OH) (s) = [ Al ][ OH K sal ( OH ) ] 06:;9D1 V `9d M 4]c m4d :A M 4 _5d LH:A M 4 ] F7gW^jc _XgW^j] :H:A M 4 ] H A M 4cc 514 0<;:Z6 Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/5 dr hab. W. Makowski Odczynniki grupowe Grupa IV NH aq i NH 4 Cl - bufor amonowy ph 9.5, [OH - ] znaczne (NH 4 ) CO NH 4+ + CO CO + H O HCO + OH - obecność buforu ogranicza hydrolizę CO, [CO ] duże wytrącają się trudnorozpuszczalne węglany Ca + + CO + CaCO (s) = [ Ca ][ CO ] K scaco wartości K s CaCO 4, BaCO 8, MgCO 1, MgCO się nie wytrąca Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/6 dr hab. W. Makowski

4 Reakcje charakterystyczne kationów strącanie i roztwarzanie osadów - odróżnianie Cu + od Sn + (rozdział grup IIA i IIB) Cu + + S CuS (s) czarny osad nierozpuszczalny w (NH 4 ) S Sn + + S SnS (s) brunatny osad rozpuszczalny w (NH 4 ) S SnS (s) + (NH 4 ) S (NH 4 ) SnS powstaje rozpuszczalny tritiocynian(iv) amonu - odróżnianie Ba + od Ca + biały osad, rozpuszczalny tylko w stężonym H SO 4 K Ba + + SO s = BaSO 4 (s) Ca + + SO biały osad, strąca się tylko ze 4 CaSO 4 (s) stężonych roztworów, rozpuszczalny SO 4 + H O + HSO - w rozcieńczonych kwasach K 4 + H O s = powstają rozpuszczalne wodorosiarczany Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/7 dr hab. W. Makowski Reakcje charakterystyczne kationów wodorotlenki, hydroksokompleksy i aminakompleksy - odróżnianie Al + od Zn + a) reakcja z NaOH Al + + OH - Al(OH) (s) biały osad rozpuszczalny Al(OH) (s) + OH - [Al(OH) 4 ] - w nadmiarze odczynnika Zn + + OH - Zn(OH) (s) biały osad rozpuszczalny Zn(OH) (s) + OH - [Zn(OH) 4 ] w nadmiarze odczynnika [OH - ] zbyt małe, by powstał [Al(OH) 4 ] - b) reakcja z NH Al + nie tworzy aminakompleksów aq biały osad nierozpuszczalny Al + + OH - Al(OH) (s) w nadmiarze odczynnika Zn + + OH - Zn(OH) (s) biały osad rozpuszczalny Zn(OH) (s) + 4 NH [Zn(NH ) 4 ] + + OH - w nadmiarze odczynnika Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/8 dr hab. W. Makowski 4

5 reakcje z NH aq Reakcje charakterystyczne kationów wodorotlenki, hydroksosole i aminakompleksy Cu + + OH - Cu(OH) (s) niebieski osad, rozpuszczalny w nadmiarze Cu(OH) (s) + 4 NH [Cu(NH ) 4 ] + + OH - intensywne ciemnofiołkowe zabarwienie Co + + OH - + Cl - Co(OH)Cl (s) niebieski osad, rozpuszczalny w nadmiarze Co(OH)Cl (s) + 6 NH [Co(NH ) 6 ] + + OH - + Cl- różowe zabarwienie Ni + + OH - + Cl - Ni(OH)Cl (s) zielony osad, rozpuszczalny w nadmiarze Ni(OH)Cl (s) + 6 NH [Ni(NH ) 6 ] + + OH - + Cl- niebieskozielone zabarwienie Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/9 dr hab. W. Makowski Reakcje charakterystyczne kationów tworzenie barwnych związków kompleksowych wykrywanie Fe + Fe SCN - [Fe(SCN) 6 ] intensywne krwistoczerwone zabarwienie 4 Fe + + [Fe(CN) 6 ] 4- Fe 4 [Fe(CN) 6 ] (s) ciemnoniebieski osad ( błękit pruski ) wykrywanie Fe + Fe + + [Fe(CN) 6 ] Fe [Fe(CN) 6 ] (s) ciemnoniebieski osad wykrywanie Ni + Ni + + dmgh - [Ni(dmgH) ] (s) dmgh - dimetyloglioksym czerwony osad Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/10 dr hab. W. Makowski 5

6 Reakcje charakterystyczne kationów reakcje redoks utlenianie Cr + Cr + + H O + 10 OH - CrO H O żółte zabarwienie Cr + + S O H O Cr O SO H + pomarańczowe zabarwienie utlenianie Mn + Mn PbO + 4 H+ MnO Pb + + H O fioletowe zabarwienie redukcja Sn + isn 4+ [SnCl 6 ] + 4 Zn + 4 H + SnH 4 (g) + 4 Zn Cl - błękitne zabarwienie płomienia podczas spalania SnH 4 Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/11 dr hab. W. Makowski Analiza anionów Aniony strącane przez Ag + Aniony strącane przez Ba + osad nierozpuszczalny w HNO osad rozpuszczalny w HNO osad biały osad barwny biały Cl -, CN -, SCN - Br - (żółtawy), I - (żółty), barwny S (czarny) SO, S O, NO, CO, biały C O 4, CH COO -, C 4 H 4 O 6 SiO (żółty), PO 4 (żółty), AsO barwny (żółty), AsO 4 (brązowy), CrO 4 i Cr O 7 (czerwonobrunatne) F -, SO 4, SO, PO 4, CO, C O 4, AsO, AsO 4, S O, C 4 H 4 O 6 CrO 4 i Cr O 7 (żółte) Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/1 dr hab. W. Makowski 6

7 Aniony lotnych kwasów (reakcja z HCl lub H SO 4 ) Aniony o właściwościach utleniających (reakcja z KI w obecności H SO 4 i skrobi) Aniony o właściwościach redukujących (reakcja z KMnO 4 w obecności H SO 4 ) Analiza anionów wydzielanie gazu charakterystyczny zapach granatowe zabarwienie roztworu od I natychmiastowe odbarwienie roztworu KMnO 4 odbarwienie roztworu KMnO 4 po ogrzaniu SO, S O, NO, CO CN -, S, CH COO - ClO 4-, ClO, NO, NO, AsO 4, CrO 4 Cr O 7, MnO 4 - Br -, I -, NO, SO, S O, S, SCN - Cl -, C O 4, AsO, CN -, C 4 H 4 O 6 Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/1 dr hab. W. Makowski Reakcje charakterystyczne anionów wykrywanie NO - reakcja obrączkowa Fe + + H + + NO - NO (g) + Fe + + H O Fe + + NO (g) + 5 H O [Fe(H O) 5 (NO)] + brunatna obrączka wykrywanie SiO - reakcja z rozcieńczonymi kwasami lub NH 4 Cl SiO + H + H SiO (s) biały żel kwasu krzemowego wykrywanie S O - reakcja z rozcieńczonymi kwasami S O + H + S (s) + SO (g) + H O żółtobiałe zmętnienie wykrywanie F - - maskowanie kompleksu [Fe(SCN)6] [Fe(SCN) 6 ] + 6 F - [FeF 6 ] + 6 SCN - odbarwienie Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/14 dr hab. W. Makowski 7

LITERATURA: ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE:

LITERATURA: ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCEGO NA ĆWICZENIE: ĆWICZENIE nr 8 Identyfikacja soli na podstawie właściwości fizykochemicznych. Analiza przeliczeń dotyczących stężeń roztworów, ph mocnych i słabych elektrolitów oraz roztworów buforowych LITERATURA: 1.

Bardziej szczegółowo

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad,

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad, Pierwsza grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY Kationy I grupy wytrącają chlorki trudno rozpuszczalne w wodzie i w rozcieńczonych kwasach. Rozpuszczalność chlorków jest różna. Maleje w szeregu: Pb 2,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Analiza chemiczna stanowi zbiór metod stosowanych w celu ustalenia składu jakościowego i ilościowego substancji. Wśród metod analitycznych możemy wyróżnić: 1)

Bardziej szczegółowo

ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW

ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW ĆWICZENIE NR 11 ANALIZA JAKOŚCIOWA KATIONÓW Cel ćwiczenia Analiza pojedynczych ów przy pomocy odczynników ch i reakcji charakterystycznych. Zakres wymaganych wiadomości 1. Układ okresowy Mendelejewa. 2.

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1617-5229 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE

ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE Sole podwójne - to sole zawierające więcej niż jeden rodzaj kationów lub więcej niż jeden rodzaj anionów. Należą do nich m. in. ałuny, np. ałun glinowo-potasowy K 2 Al

Bardziej szczegółowo

http://muzeum.if.pw.edu.pl/ W jaki sposób Maria Skłodowska-Curie wydzieliła polon i rad z blendy uranowej? Warsztaty metodyczne dla nauczycieli chemii szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH PODZIAŁ ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH Tlenki (kwasowe, zasadowe, amfoteryczne, obojętne) Związki niemetali Kwasy (tlenowe, beztlenowe) Wodorotlenki

Bardziej szczegółowo

Wykrywanie wybranych anionów. Podział anionów na grupy analityczne

Wykrywanie wybranych anionów. Podział anionów na grupy analityczne Wykrywanie wybranych anionów Podział anionów na grupy analityczne Aniony w chemii analitycznej dzieli się najczęściej, zgodnie z podziałem Bunsena, na siedem grap. Podział ten wynika z zachowania się anionów

Bardziej szczegółowo

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ ANALIZA IDENTYFIKACYJNA WYBRANYCH KATIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Znajomość składu chemicznego materiałów daje informacje o tym jaki to

Bardziej szczegółowo

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Tlen Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Ogólna charakterystyka tlenowców Tlenowce: obejmują pierwiastki

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi

substancje rozpuszczalne bądź nierozpuszczalne w wodzie. - Substancje ROZPUSZCZALNE W WODZIE mogą być solami sodowymi lub amonowymi L OLIMPIADA CHEMICZNA KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY CHEMICZNEJ (Warszawa) ETAP II O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie

Bardziej szczegółowo

ETAP II heksacyjanożelazian(iii) potasu, siarczan(vi) glinu i amonu (tzw. ałun glinowo-amonowy).

ETAP II heksacyjanożelazian(iii) potasu, siarczan(vi) glinu i amonu (tzw. ałun glinowo-amonowy). ETAP II 04.0.006 Zadanie laboratoryjne W probówkach opisanych literami A i B masz roztwory popularnych odczynników stosowanych w analizie jakościowej, przy czym każda z tych probówek zawiera roztwór tylko

Bardziej szczegółowo

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu

ETAP II Za dani e l ab or at or y j n e Razem czy osobno? Nazwa substancji, wzór Stężenie roztworu ETAP II 0.0.0 Zadanie laboratoryjne Razem czy osobno? W dziesięciu probówkach opisanych liczbami 0 znajdują się wodne roztwory substancji wymienionych w pierwszej kolumnie tabeli. W kolumnie drugiej podano

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska. Metody analizy jakościowej

Inżynieria Środowiska. Metody analizy jakościowej Metody analizy jakościowej Metody analizy jakościowej oparte na reakcjach chemicznych badanych jonów czy cząsteczek nazywa się metodami chemicznymi. Oprócz metod chemicznych w analizie jakościowej wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Zadanie laboratoryjne

Zadanie laboratoryjne Chemicznej O L I M P I A D A 1954 50 2003 C H EM I C Z N A Zadanie laboratoryjne Analiza ośmiu stałych substancji ZADANIE W probówkach oznaczonych nr 1-8 znajdują się w stanie stałym badane substancje

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE I. ODCZYN ROZTWORU BARWY WSKAŹNIKÓW O odczynie roztworu decyduje zawartość kationów wodorowych i anionów wodorotlenkowych: [H + ] [OH ] odczyn kwasowy (kwaśny); ph 7 [H + ]

Bardziej szczegółowo

Jako odczynniki stosuje się w 0,1 molowy azotan srebra(v) i 0,3 molowy chlorek baru. Podział anionów na grupy (wg. Bunsena)

Jako odczynniki stosuje się w 0,1 molowy azotan srebra(v) i 0,3 molowy chlorek baru. Podział anionów na grupy (wg. Bunsena) Analiza jakościowa anionów Podział anionów na grupy analityczne i ich ogólna charakterystyka. Podział anionów na grupy analityczne został opracowany przez chemika Bunsena. W celu ułatwienia analizy anionów

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII WYDZIAŁ TECHNOLOGII I INŻYNIERII CHEMICZNEJ Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII Kierunek: Ochrona Środowiska, Wydział: Hodowli

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów.

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl: Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl za pomocą reakcji charakterystycznych. 1. Do probówki wlać ok.

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Ćw. 1 Podstawy chemicznej analizy jakościowej analiza identyfikacyjna wybranych kationów Zagadnienia do przygotowania: metody analizy

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII WYDZIAŁ TECHNOLOGII I INŻYNIERII CHEMICZNEJ Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII Kierunek: Technologia żywności i żywienie człowieka,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych.

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Ćwiczenie 14 Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Literatura Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 ANALIZA JAKOŚCIOWA JONÓW. autor: Zofia Bartynowska-Meus wersja poprawiona: Paweł Miśkowiec, Barbara Krajewska

ROZDZIAŁ 7 ANALIZA JAKOŚCIOWA JONÓW. autor: Zofia Bartynowska-Meus wersja poprawiona: Paweł Miśkowiec, Barbara Krajewska ROZDZIAŁ 7 ANALIZA JAKOŚCIOWA JONÓW autor: Zofia Bartynowska-Meus wersja poprawiona: Paweł Miśkowiec, Barbara Krajewska 7.1. WSTĘP Zadaniem chemicznej analizy jakościowej jest identyfikacja składników

Bardziej szczegółowo

ETAP II Zadanie laboratoryjne. Wykorzystanie roztwarzania metali w analizie jakościowej

ETAP II Zadanie laboratoryjne. Wykorzystanie roztwarzania metali w analizie jakościowej ETAP II 30.0.06 Zadanie laboratoryjne Wykorzystanie roztwarzania metali w analizie jakościowej W probówkach opisanych numerami - znajdują się wodne roztwory zawierające substancje nieorganiczne podane

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW Zagadnienia do kartkówki: 1. Analiza chemiczna jakościowa definicja. 2. Czułość, specyficzność i selektywność reakcji jakościowych. 3. Granica wykrywalności, minimum

Bardziej szczegółowo

Barwne reakcje w Chemii

Barwne reakcje w Chemii Barwne reakcje w Chemii 1. Mocna herbata? Sprzęt: 3 zlewki, szpatułka. Odczynniki: wodorowęglan sodu, kwas cytrynowy (lub kwas octowy). Opis doświadczenia: Zaparzyć około 200cm 3 herbaty (powinna mieć

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe 201-11-15, związki kompleksowe Literatura: L. Jones, P. Atkins Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje. Lesław Huppenthal, Alicja Kościelecka, Zbigniew Wojtczak Chemia ogólna i analityczna dla studentów

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów

Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów Ćwiczenie nr 4 Analiza kationów i anionów Część teoretyczna Chemiczna analiza jakościowa zajmują badaniem składu związków chemicznych i ich mieszanin. Wykorzystuje w niej róŝna metody badań: chemiczne,

Bardziej szczegółowo

Miareczkowanie wytrąceniowe

Miareczkowanie wytrąceniowe Miareczkowanie wytrąceniowe Analiza miareczkowa wytrąceniowa jest oparta na reakcjach tworzenia się trudno rozpuszczalnych związków o ściśle określonym składzie. Muszą one powstawać szybko i łatwo opadać

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne. Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn. Kompendium wiedzy. 1. Reakcje chemiczne i ich symboliczny zapis

Reakcje chemiczne. Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn. Kompendium wiedzy. 1. Reakcje chemiczne i ich symboliczny zapis strona 1/6 Reakcje chemiczne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Reakcje chemiczne i równania reakcji chemicznych. Zagadnienia do powtórki 1. 2. 3. Reakcje chemiczne

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA ĆWICZENIE nr 6 Analiza jakościowa kationów IV i V grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów IV i V grupy analitycznej LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO II

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO II MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO II Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Gdy do jednego polecenia

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, Witaj w pierwszym etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA WSTĘP RODZAJE TWARDOŚCI WODY Twardość wody jest jej właściwością wynikającą z obecności rozpuszczonych w niej związków, głównie wapnia i magnezu. Pierwotnie

Bardziej szczegółowo

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE

REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE 7 REAKCJE UTLENIAJĄCO-REDUKCYJNE CEL ĆWICZENIA Zapoznanie się z reakcjami redoks. Zakres obowiązującego materiału Chemia związków manganu. Ich właściwości red-ox. Pojęcie utleniania, redukcji oraz stopnia

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom rozszerzony Listopad 01 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT Zadanie 1127 (1 pkt) Uszereguj podane związki według rosnącego ph w roztworze wodnym. Właściwy porządek podaj zapisując go wzorami półstrukturalnymi.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych

Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych Literatura: Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSY. Wzory strukturalne kompleksów Ni 2+ oraz Cu 2+ z dimetyloglioksymem.

KOMPLEKSY. Wzory strukturalne kompleksów Ni 2+ oraz Cu 2+ z dimetyloglioksymem. KOMPLEKSY Kompleksem nazywamy układ złożony z centralnego atomu lub jonu metalu otoczonego ligandami. Ligandy łączą się z atomem centralnym za pomocą wiązań koordynacyjnych, w których atom/jon centralny

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

(Ćwiczenie nr 1) 1. Podstawy analizy jakościowej Podział kationów na grupy analityczne Warunki strącania osadów odczynnikami grupowymi

(Ćwiczenie nr 1) 1. Podstawy analizy jakościowej Podział kationów na grupy analityczne Warunki strącania osadów odczynnikami grupowymi (Ćwiczenie nr 1) 1. Podstawy analizy jakościowej 1.1. Podział kationów na grupy analityczne Podstawą podziału na grupy analityczne jest wielkość iloczynu rozpuszczalności poszczególnych soli metali. Jak

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ANALITYCZNA - część A -

CHEMIA ANALITYCZNA - część A - CHEMIA ANALITYCZNA - część A - Spis treści Regulamin pracowni chemii analitycznej... 3 Tematyka ćwiczeń laboratoryjnych... 4 Zagadnienia do kolokwiów... 5 Literatura 7 Warunki zaliczenia ćwiczeń laboratoryjnych...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Chemia nieorganiczna dla studentów III semestru kierunku Chemia.

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Chemia nieorganiczna dla studentów III semestru kierunku Chemia. Instrukcje do ćwiczeń on-line dla Studentów kierunku Chemia z przedmiotu Chemia nieorganiczna współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy ĆWICZENIE nr 3 A. Otrzymywanie oraz analiza soli trudno rozpuszczalnych. B. Analiza jakościowa kationów I grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów I grupy analitycznej. LITERATURA: 1. Bielański A. Podstawy

Bardziej szczegółowo

XLIX OLIMPIADA CHEMICZNA. W probówkach oznaczonych numerami 1-6 znajdują się wodne roztwory soli nieorganicznych,

XLIX OLIMPIADA CHEMICZNA. W probówkach oznaczonych numerami 1-6 znajdują się wodne roztwory soli nieorganicznych, O L I MP IA DA 1954 49 C HEM I CZ NA XLIX OLIMPIADA CHEMICZNA 2002 Komitet Główny Olimpiady Chemicznej ETAP II ZADANIE LABORATORYJNE W probówkach oznaczonych numerami 1-6 znajdują się wodne roztwory soli

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej

ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej LITERATURA 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej

ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej ĆWICZENIE nr 10 Analiza jakościowa anionów I-III grupy analitycznej oraz mieszaniny anionów I-III grupy analitycznej LITERATURA 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II Warszawa 21 maja 2011r. III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS Etap II Kod ucznia: Witamy. Masz przed sobą 22 pytania testowe i 8 zadań z dziedziny chemii. Dotyczą one zagadnień na pewno dobrze Ci znanych,

Bardziej szczegółowo

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi:

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi: 2.4. ZADANIA 1. Ile moli stanowi: STECHIOMETRIA a/ 52 g CaCO 3 b/ 2,5 tony Fe(OH) 3 2. Ile g stanowi: a/ 4,5 mmol ZnSO 4 b/ 10 kmol wody 3. Obl. % skład Fe 2 (SO 4 ) 3 6H 2 O 4. Obl. % zawartość tlenu

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI Na podstawie: Z.Szmal, T.Lipiec, Chemia analityczna z elementami analizy instrumentalnej,

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco:

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco: HYDROLIZA SOLI Hydroliza to reakcja chemiczna zachodząca między jonami słabo zdysocjowanej wody i jonami dobrze zdysocjowanej soli słabego kwasu lub słabej zasady. Reakcji hydrolizy mogą ulegać następujące

Bardziej szczegółowo

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Kompleksometria to dział objętościowej analizy ilościowej, w którym wykorzystuje się reakcje tworzenia związków kompleksowych.

Bardziej szczegółowo

MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II

MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II 1. Podaj liczbę elektronów, nukleonów, protonów i neuronów zawartych w następujących atomach: a), b) 2. Podaj liczbę elektronów, nukleonów, protonów i neutronów zawartych w

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I Miejsce na naklejkę z kodem szkoły iejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja Liczba pkt: Wynik %: Ocena: Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II Sióstr Prezentek ul. ks. J. Jałowego 1 35 010 Rzeszów

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

ETAP II 02.02.2013. Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e

ETAP II 02.02.2013. Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e ETAP II 0.0.013 Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e Analiza substancji trudno rozpuszczalnych (osadów) W probówkach opisanych liczbami 110 znajdują się wodne nasycone roztwory soli słabo i trudno rozpuszczalnych

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. a) Chemia poziom rozszerzony Opisanie stanu kwantowo-mechanicznego elektronów za pomocą liczb kwantowych. Zdający

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

Chemia - B udownictwo WS TiP

Chemia - B udownictwo WS TiP Chemia - B udownictwo WS TiP dysocjacja elektrolityczna, reakcje w roztworach wodnych, ph wykład nr 2b Teoria dys ocjacji jonowej Elektrolity i nieelektrolity Wpływ polarnej budowy cząsteczki wody na proces

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ

RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ Ćwiczenie 7 semestr RÓWNOWAGA I SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNEJ Obowiązujące zagadnienia: Kinetyka (szybkość) reakcji, czynniki wpływające na szybkość reakcji chemicznych, reguła van t Hoffa, rzędowość reakcji,

Bardziej szczegółowo

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI)

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI) 1. (2pkt) Uzupełnij zdania, zaznaczając odpowiedzi wybrane spośród A - H, tak aby zdania były prawdziwe. Po rozpuszczeniu w wodzie tlenku fosforu (V) powstanie A/B. Roztwór tej substancji zabarwi oranż

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

Materiał powtórzeniowy - reakcje utlenienia i redukcji (redox - redoks ) z przykładowymi zadaniami

Materiał powtórzeniowy - reakcje utlenienia i redukcji (redox - redoks ) z przykładowymi zadaniami Materiał powtórzeniowy - reakcje utlenienia i redukcji (redox - redoks ) z przykładowymi zadaniami I. Stopień utlenienia i reguły ustalania stopni utlenienia 1. Stopień utlenienia Stopień utlenienia pierwiastka

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy

ĆWICZENIE 3. Cukry mono i disacharydy ĆWICZENIE 3 Cukry mono i disacharydy Reakcja ogólna na węglowodany (Reakcja Molischa) 1 ml 1% roztworu glukozy 1 ml 1% roztworu fruktozy 1 ml 1% roztworu sacharozy 1 ml 1% roztworu skrobi 1 ml wody destylowanej

Bardziej szczegółowo

Pracownia Wzorców Chemicznych CENNIK ZA WYKONANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA Obowiązuje od 01.09.2014r. 4 Materiały odniesienia - 4.

Pracownia Wzorców Chemicznych CENNIK ZA WYKONANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA Obowiązuje od 01.09.2014r. 4 Materiały odniesienia - 4. Pracownia Wzorców Chemicznych CENNIK ZA WYKONANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA Obowiązuje od 009.2014r. Lp. Wzorce jednoskładnikowe 7. 8. 9. 10. 1 Antymon (Sb 3+ ) 101 Arsen (As 3+ ) 102 Azot amonowy (N NH4

Bardziej szczegółowo

Przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych z. chemii nieorganicznej

Przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych z. chemii nieorganicznej WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA KIERUNEK: ROLNICTWO I ROK STUDIA NIESTACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA Przewodnik do ćwiczeń laboratoryjnych z chemii nieorganicznej Semestr I (zimowy) Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym:

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: 23 zadania z chemii Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: Estrem jest związek o wzorze: Zadanie 2 (0-1) Elementy kolejki

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA. Inżynieria Procesowa. Łódź 2014r I ILOŚCIOWA

LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA. Inżynieria Procesowa. Łódź 2014r I ILOŚCIOWA Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Katedra Inżynierii Środowiska LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA I ILOŚCIOWA Inżynieria Procesowa Łódź 2014r REGULAMIN OBOWIĄZUJĄCY W

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

Model odpowiedzi (w nawiasach podano elementy poprawne, ale niewymagane)

Model odpowiedzi (w nawiasach podano elementy poprawne, ale niewymagane) MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO I Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Gdy do jednego polecenia

Bardziej szczegółowo

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi.

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. Wiadomości dotyczące reakcji i równań jonowych strona 1 z 6 Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. 1. Zjawisko dysocjacji jonowej co to jest dysocjacja i na czym polega rozpad substancji na

Bardziej szczegółowo

34. Co to są substancje amfiprotyczne? Podaj przykład. Na jego podstawie udowodnij odczyn. 35. Jak definiuje się pojęcie ph? Podać równanie reakcji,

34. Co to są substancje amfiprotyczne? Podaj przykład. Na jego podstawie udowodnij odczyn. 35. Jak definiuje się pojęcie ph? Podać równanie reakcji, 1. Jakie naczynia można ogrzewać bezpośrednio na palniku? 2. Jakich substancji nie wolno pipetować ustami? 3. Podaj numery podstawowych służb ratunkowych. 4. Czego nie można gasić gaśnicą? 5. Wymienić

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

A4 Klub Polska Audi A4 B6 - sprężyny przód (FWD/Quattro) Numer Kolory Weight Range 1BA / 1BR 1BE / 1BV

A4 Klub Polska Audi A4 B6 - sprężyny przód (FWD/Quattro) Numer Kolory Weight Range 1BA / 1BR 1BE / 1BV Audi A4 B6 - sprężyny przód E0 411 105 BA żółty niebieski różowy 3 E0 411 105 BB żółty niebieski różowy różowy 4 E0 411 105 BC żółty zielony różowy 5 E0 411 105 BD żółty zielony różowy różowy 6 E0 411

Bardziej szczegółowo

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum CHEMIA karty pracy klasa 3 gimnazjum Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2012 Numer zadania Test Karty pracy Zadania wyrównujące Zadania utrwalające Zadania rozwijające

Bardziej szczegółowo

Reakcje redoks polegają na przenoszeniu (wymianie) elektronów pomiędzy atomami.

Reakcje redoks polegają na przenoszeniu (wymianie) elektronów pomiędzy atomami. Ćwiczenie nr 1: Reakcje redoks Autorki: Katarzyna Kazimierczuk, Anna Dołęga 1. WSTĘP Reakcje redoks polegają na przenoszeniu (wymianie) elektronów pomiędzy atomami. Utlenianie jest to utrata elektronów,

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 4 Analiza jakościowa kationów II grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów II grupy analitycznej

ĆWICZENIE nr 4 Analiza jakościowa kationów II grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów II grupy analitycznej ĆWICZENIE nr 4 Analiza jakościowa kationów II grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów II grupy analitycznej LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1.

Pierwiastki bloku d. Zadanie 1. Zadanie 1. Zapisz równania reakcji tlenków chromu (II), (III), (VI) z kwasem solnym i zasadą sodową lub zaznacz, że reakcja nie zachodzi. Określ charakter chemiczny tlenków. Charakter chemiczny tlenków:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Klasyczna Analiza Jakościowa Organiczna, Ćw. 4 - Identyfikacja wybranych cukrów Ćwiczenie 4 Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Zagadnienia teoretyczne: 1. Budowa

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII

TEST SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII TEST SPRAWDZAJĄCY Z CHEMII Test przeznaczony jest dla uczniów szkół średnich. Zadania zawarte w teście obejmują obszerny zakres wiadomości z chemii, które ujęte są w podstawach programowych. Większa część

Bardziej szczegółowo

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna.

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna. Doświadczenie 1 Tytuł: Badanie właściwości sodu Odczynnik: Sód metaliczny Szkiełko zegarkowe Metal lekki o srebrzystej barwie Ma metaliczny połysk Jest bardzo miękki, można kroić go nożem Inne właściwości

Bardziej szczegółowo

Punktacja: po 5 pkt za obliczenie potrzebnej ilości każdego ze składników

Punktacja: po 5 pkt za obliczenie potrzebnej ilości każdego ze składników Zad. 1 W 100 g mieszaniny znajduje się 14,8 g HNO 3, 78,2 g etanolu i 7 g wody. Mając do dyspozycji bezwodny etanol, potrzebujemy 78,2/0,785 = 99,62 cm 3 tego związku. Potrzebujemy także 14,8/0,75 = 19,73

Bardziej szczegółowo

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem ( nie na temat) są traktowane jako brak odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY DLA NIEWIDOMYCH Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Poprawne rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M)

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M) Wodorotlenki Definicja - Wodorotlenkami nazywamy związki chemiczne, zbudowane z kationu metalu (zazwyczaj) (M) i anionu wodorotlenowego (OH - ) Ogólny wzór wodorotlenków: M(OH) n M oznacza symbol metalu.

Bardziej szczegółowo

Projekt PO KL Poczuj chemię do chemii zwiększenie liczby absolwentów kierunku CHEMIA na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu

Projekt PO KL Poczuj chemię do chemii zwiększenie liczby absolwentów kierunku CHEMIA na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu 1. WSTĘP CHEMIA ANALITYCZNA Opracowanie: dr Błażej Gierczyk, Wydział Chemii UAM Od dawna (można przypuszczać, że od początków cywilizacji) człowiek stawał przed problemem określenia składu (zarówno w ujęciu

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia i reakcje redoks

Elektrochemia i reakcje redoks Do doświadczeń stosować suche szkło i sprzęt laboratoryjny. Po użyciu szkło i sprzęt laboratoryjny należy wstępnie opłukać, a po zakończonych eksperymentach dokładnie umyć (przy użyciu detergentów) i pozostawić

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii, Zakład Dydaktyki Chemii ul. Ingardena 3, 30-060 Kraków tel./fax: 12 663 22 58 www.zmnch.pl

Wydział Chemii, Zakład Dydaktyki Chemii ul. Ingardena 3, 30-060 Kraków tel./fax: 12 663 22 58 www.zmnch.pl ul. Ingardena 3, 30060 Kraków Temat lekcji : Teorie kwasów i zasad Program nauczania: DKOS 5002 12/07 (lekcja 91) Liceum poziom rozszerzony Lekcja bieżąca 45 minut Uwaga: Komentarz zapisany kursywą (kolorem

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KOD UCZNIA KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW III ETAP WOJEWÓDZKI 11 stycznia 2014 Ważne informacje: A 1. Masz 120 minut na rozwiązanie wszystkich zadań. 2. Pisz długopisem lub piórem, nie używaj

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 01/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1-617-59 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii!

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami dotyczącymi poziomu wiedzy z chemii uczniów rozpoczynających naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Co

Bardziej szczegółowo