Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 13/1 dr hab. W. Makowski"

Transkrypt

1 !"#$% &%'( )'%!"#$ ( *('+( ',"("%-%'(.& *('+( ',"("%-%'( / :6;9:<=54 A4B < =6C9D1904= :4?E FE G414:H I<?6051;09 JKH LMMM Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/1 dr hab. W. Makowski N OPQR S T:U>6 V6;195< W?<551C X:U>90< [ FX\H Y8]\H ^X] ]\ L _ ^`7 FX`7H Y8`7]H ^X]`7] [[ [[[ [[Fa ^X ]\ H Y8 ]\ H b1c\ `U ]\ H `? ]\ [[ba d5 ]\ H d5k\h d8c\h d8l\ F7c\H `:c\h m4]\h m4c\h _5]\H n5]\h i1]\h `9]\ ^]d 0 MHe _ ^`7 ^]d f ;1964;6B1? gfvhh `^c`di^]j gi^kj]d 0 i^c op 1 i^k`7 [q `6]\H d:]\h b6]\ gi^kj]`wc 0 i^c op 1 i^k`7 q V\H i6\h i^k \ H 8:6C 9?<551C6 _X]\ X:U>904X9 ^XdH Y8dH b1]dch `UdH `?d d5dh d5d]h d8]dch d8]dl F7gW^jcH `:gw^jc m4]dch m4dh i1dh `9dH n5dh _5d `6`WcH d:`wch b6`wc Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/ dr hab. W. Makowski 1

2 OPQRS *"#$ / &. / ( ) / ). & C L _H 0<;:Z6514 /! ( (. & C /! ( & ( KsHg Cl = [ Hg Cl + ][ ].!. & C.! & (. & C & ( K sagcl K spbcl + = [ Ag ][ Cl ] + = [ Pb ][ Cl ] 06:;9D1 V ^X]`7] M 4 FX`7 H A M 4 Y8`7] H A M 4l 5146C901;4 0<;:Z4514 Y8`7] Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/ dr hab. W. Makowski OPQRS *"#$ / 1/ (. / ( ) / ))1/. / ( / (. / ( ) / ). / C / C. / ( ) / ). (C 98459D MEe _ ^`7 ^]dh d] H 8E B64 ;<7C9 (C ( K ssb S + = [ Sb ][ S ] (. (C + = [ Cd ][ S ] K scds 06:;9D1 V d8cd] ^Xd Y8d M 4] LA M 4Dc 9A M 4lc `?d M 4] n5d M 4]k 514 0<;:Z6 Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/4 dr hab. W. Makowski

3 OPQRS *"#$ 1/ 1/ & C #"" % >^ EL:H W^H / 8 ( 1/. (C (C. / ( ) HS - + OH D 8U9:U 9X:6516 A<?:971 d] H d] 1 09?9:9;745C1 < (. (C + < = [ Zn ][ S ] K szns Al + + OH - + Al(OH) (s) = [ Al ][ OH K sal ( OH ) ] 06:;9D1 V `9d M 4]c m4d :A M 4 _5d LH:A M 4 ] F7gW^jc _XgW^j] :H:A M 4 ] H A M 4cc 514 0<;:Z6 Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/5 dr hab. W. Makowski Odczynniki grupowe Grupa IV NH aq i NH 4 Cl - bufor amonowy ph 9.5, [OH - ] znaczne (NH 4 ) CO NH 4+ + CO CO + H O HCO + OH - obecność buforu ogranicza hydrolizę CO, [CO ] duże wytrącają się trudnorozpuszczalne węglany Ca + + CO + CaCO (s) = [ Ca ][ CO ] K scaco wartości K s CaCO 4, BaCO 8, MgCO 1, MgCO się nie wytrąca Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/6 dr hab. W. Makowski

4 Reakcje charakterystyczne kationów strącanie i roztwarzanie osadów - odróżnianie Cu + od Sn + (rozdział grup IIA i IIB) Cu + + S CuS (s) czarny osad nierozpuszczalny w (NH 4 ) S Sn + + S SnS (s) brunatny osad rozpuszczalny w (NH 4 ) S SnS (s) + (NH 4 ) S (NH 4 ) SnS powstaje rozpuszczalny tritiocynian(iv) amonu - odróżnianie Ba + od Ca + biały osad, rozpuszczalny tylko w stężonym H SO 4 K Ba + + SO s = BaSO 4 (s) Ca + + SO biały osad, strąca się tylko ze 4 CaSO 4 (s) stężonych roztworów, rozpuszczalny SO 4 + H O + HSO - w rozcieńczonych kwasach K 4 + H O s = powstają rozpuszczalne wodorosiarczany Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/7 dr hab. W. Makowski Reakcje charakterystyczne kationów wodorotlenki, hydroksokompleksy i aminakompleksy - odróżnianie Al + od Zn + a) reakcja z NaOH Al + + OH - Al(OH) (s) biały osad rozpuszczalny Al(OH) (s) + OH - [Al(OH) 4 ] - w nadmiarze odczynnika Zn + + OH - Zn(OH) (s) biały osad rozpuszczalny Zn(OH) (s) + OH - [Zn(OH) 4 ] w nadmiarze odczynnika [OH - ] zbyt małe, by powstał [Al(OH) 4 ] - b) reakcja z NH Al + nie tworzy aminakompleksów aq biały osad nierozpuszczalny Al + + OH - Al(OH) (s) w nadmiarze odczynnika Zn + + OH - Zn(OH) (s) biały osad rozpuszczalny Zn(OH) (s) + 4 NH [Zn(NH ) 4 ] + + OH - w nadmiarze odczynnika Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/8 dr hab. W. Makowski 4

5 reakcje z NH aq Reakcje charakterystyczne kationów wodorotlenki, hydroksosole i aminakompleksy Cu + + OH - Cu(OH) (s) niebieski osad, rozpuszczalny w nadmiarze Cu(OH) (s) + 4 NH [Cu(NH ) 4 ] + + OH - intensywne ciemnofiołkowe zabarwienie Co + + OH - + Cl - Co(OH)Cl (s) niebieski osad, rozpuszczalny w nadmiarze Co(OH)Cl (s) + 6 NH [Co(NH ) 6 ] + + OH - + Cl- różowe zabarwienie Ni + + OH - + Cl - Ni(OH)Cl (s) zielony osad, rozpuszczalny w nadmiarze Ni(OH)Cl (s) + 6 NH [Ni(NH ) 6 ] + + OH - + Cl- niebieskozielone zabarwienie Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/9 dr hab. W. Makowski Reakcje charakterystyczne kationów tworzenie barwnych związków kompleksowych wykrywanie Fe + Fe SCN - [Fe(SCN) 6 ] intensywne krwistoczerwone zabarwienie 4 Fe + + [Fe(CN) 6 ] 4- Fe 4 [Fe(CN) 6 ] (s) ciemnoniebieski osad ( błękit pruski ) wykrywanie Fe + Fe + + [Fe(CN) 6 ] Fe [Fe(CN) 6 ] (s) ciemnoniebieski osad wykrywanie Ni + Ni + + dmgh - [Ni(dmgH) ] (s) dmgh - dimetyloglioksym czerwony osad Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/10 dr hab. W. Makowski 5

6 Reakcje charakterystyczne kationów reakcje redoks utlenianie Cr + Cr + + H O + 10 OH - CrO H O żółte zabarwienie Cr + + S O H O Cr O SO H + pomarańczowe zabarwienie utlenianie Mn + Mn PbO + 4 H+ MnO Pb + + H O fioletowe zabarwienie redukcja Sn + isn 4+ [SnCl 6 ] + 4 Zn + 4 H + SnH 4 (g) + 4 Zn Cl - błękitne zabarwienie płomienia podczas spalania SnH 4 Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/11 dr hab. W. Makowski Analiza anionów Aniony strącane przez Ag + Aniony strącane przez Ba + osad nierozpuszczalny w HNO osad rozpuszczalny w HNO osad biały osad barwny biały Cl -, CN -, SCN - Br - (żółtawy), I - (żółty), barwny S (czarny) SO, S O, NO, CO, biały C O 4, CH COO -, C 4 H 4 O 6 SiO (żółty), PO 4 (żółty), AsO barwny (żółty), AsO 4 (brązowy), CrO 4 i Cr O 7 (czerwonobrunatne) F -, SO 4, SO, PO 4, CO, C O 4, AsO, AsO 4, S O, C 4 H 4 O 6 CrO 4 i Cr O 7 (żółte) Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/1 dr hab. W. Makowski 6

7 Aniony lotnych kwasów (reakcja z HCl lub H SO 4 ) Aniony o właściwościach utleniających (reakcja z KI w obecności H SO 4 i skrobi) Aniony o właściwościach redukujących (reakcja z KMnO 4 w obecności H SO 4 ) Analiza anionów wydzielanie gazu charakterystyczny zapach granatowe zabarwienie roztworu od I natychmiastowe odbarwienie roztworu KMnO 4 odbarwienie roztworu KMnO 4 po ogrzaniu SO, S O, NO, CO CN -, S, CH COO - ClO 4-, ClO, NO, NO, AsO 4, CrO 4 Cr O 7, MnO 4 - Br -, I -, NO, SO, S O, S, SCN - Cl -, C O 4, AsO, CN -, C 4 H 4 O 6 Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/1 dr hab. W. Makowski Reakcje charakterystyczne anionów wykrywanie NO - reakcja obrączkowa Fe + + H + + NO - NO (g) + Fe + + H O Fe + + NO (g) + 5 H O [Fe(H O) 5 (NO)] + brunatna obrączka wykrywanie SiO - reakcja z rozcieńczonymi kwasami lub NH 4 Cl SiO + H + H SiO (s) biały żel kwasu krzemowego wykrywanie S O - reakcja z rozcieńczonymi kwasami S O + H + S (s) + SO (g) + H O żółtobiałe zmętnienie wykrywanie F - - maskowanie kompleksu [Fe(SCN)6] [Fe(SCN) 6 ] + 6 F - [FeF 6 ] + 6 SCN - odbarwienie Wydział Chemii UJ Podstawy chemii -wykład 1/14 dr hab. W. Makowski 7

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad,

Lp. Odczynnik Równanie reakcji Efekt działania Rozpuszczalność osadu. osad, Pierwsza grupa analityczna CHARAKTERYSTYKA GRUPY Kationy I grupy wytrącają chlorki trudno rozpuszczalne w wodzie i w rozcieńczonych kwasach. Rozpuszczalność chlorków jest różna. Maleje w szeregu: Pb 2,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW.

Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. Instrukcja do ćwiczenia WŁAŚCIWOŚCI WYBRANYCH ANIONÓW. CHEMIA ANIONÓW W ROZTWORACH WODNYCH Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z właściwościami chemicznymi wybranych anionów pierwiastków I oraz II okresu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej

Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Ćwiczenie 1: Elementy analizy jakościowej Analiza chemiczna stanowi zbiór metod stosowanych w celu ustalenia składu jakościowego i ilościowego substancji. Wśród metod analitycznych możemy wyróżnić: 1)

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1617-5229 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1

CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 CHEMIA BUDOWLANA ĆWICZENIE NR 1 PODSTAWY CHEMICZNEJ ANALIZY JAKOŚCIOWEJ ANALIZA IDENTYFIKACYJNA WYBRANYCH KATIONÓW WSTĘP TEORETYCZNY Znajomość składu chemicznego materiałów daje informacje o tym jaki to

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE

OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE OBJAWY REAKCJI - OBSERWACJE I. ODCZYN ROZTWORU BARWY WSKAŹNIKÓW O odczynie roztworu decyduje zawartość kationów wodorowych i anionów wodorotlenkowych: [H + ] [OH ] odczyn kwasowy (kwaśny); ph 7 [H + ]

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów.

Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. Sprawozdanie z reakcji charakterystycznych anionów. 1.Wykrywanie obecności jonu chlorkowego Cl: Cel: Celem ćwiczenia jest wykrycie jonu Cl za pomocą reakcji charakterystycznych. 1. Do probówki wlać ok.

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Ćw. 1 Podstawy chemicznej analizy jakościowej analiza identyfikacyjna wybranych kationów Zagadnienia do przygotowania: metody analizy

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW

PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW PRACOWNIA nr 3 ANALIZA JAKOŚCIOWA ANIONÓW Zagadnienia do kartkówki: 1. Analiza chemiczna jakościowa definicja. 2. Czułość, specyficzność i selektywność reakcji jakościowych. 3. Granica wykrywalności, minimum

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII WYDZIAŁ TECHNOLOGII I INŻYNIERII CHEMICZNEJ Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z CHEMII Kierunek: Technologia żywności i żywienie człowieka,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych.

Ćwiczenie 14. Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Ćwiczenie 14 Analiza jakościowa wybranych anionów i soli występujących w preparatach kosmetycznych. Literatura Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne. Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn. Kompendium wiedzy. 1. Reakcje chemiczne i ich symboliczny zapis

Reakcje chemiczne. Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn. Kompendium wiedzy. 1. Reakcje chemiczne i ich symboliczny zapis strona 1/6 Reakcje chemiczne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Reakcje chemiczne i równania reakcji chemicznych. Zagadnienia do powtórki 1. 2. 3. Reakcje chemiczne

Bardziej szczegółowo

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, Witaj w pierwszym etapie konkursu chemicznego. Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA

I. CZĘŚĆ WPROWADZAJĄCA ĆWICZENIE nr 6 Analiza jakościowa kationów IV i V grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów IV i V grupy analitycznej LITERATURA: 1. Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ

5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ 5. RÓWNOWAGI JONOWE W UKŁADACH HETEROGENICZNYCH CIAŁO STAŁE - CIECZ Proces rozpuszczania trudno rozpuszczalnych elektrolitów można przedstawić ogólnie w postaci równania A m B n (stały) m A n+ + n B m-

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych

Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych Ćwiczenie 13 Analiza jakościowa wybranych kationów występujących w preparatach kosmetycznych Literatura: Minczewski J., Marczenko Z.: Chemia analityczna. T.1. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa.

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA

OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY SPOSOBEM WARTHA - PFEIFERA WSTĘP RODZAJE TWARDOŚCI WODY Twardość wody jest jej właściwością wynikającą z obecności rozpuszczonych w niej związków, głównie wapnia i magnezu. Pierwotnie

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT Zadanie 1127 (1 pkt) Uszereguj podane związki według rosnącego ph w roztworze wodnym. Właściwy porządek podaj zapisując go wzorami półstrukturalnymi.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Chemia nieorganiczna dla studentów III semestru kierunku Chemia.

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu Chemia nieorganiczna dla studentów III semestru kierunku Chemia. Instrukcje do ćwiczeń on-line dla Studentów kierunku Chemia z przedmiotu Chemia nieorganiczna współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy

Celem ćwiczenia jest badanie właściwości soli trudno rozpuszczalnych oraz analiza systematyczna oraz rozdzielanie mieszaniny kationów I grupy ĆWICZENIE nr 3 A. Otrzymywanie oraz analiza soli trudno rozpuszczalnych. B. Analiza jakościowa kationów I grupy analitycznej oraz mieszaniny kationów I grupy analitycznej. LITERATURA: 1. Bielański A. Podstawy

Bardziej szczegółowo

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II

III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS. Etap II Warszawa 21 maja 2011r. III Warszawski Konkurs Chemiczny KWAS Etap II Kod ucznia: Witamy. Masz przed sobą 22 pytania testowe i 8 zadań z dziedziny chemii. Dotyczą one zagadnień na pewno dobrze Ci znanych,

Bardziej szczegółowo

ETAP II 02.02.2013. Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e

ETAP II 02.02.2013. Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e ETAP II 0.0.013 Z a d a n i e l a b o r a t o r y j n e Analiza substancji trudno rozpuszczalnych (osadów) W probówkach opisanych liczbami 110 znajdują się wodne nasycone roztwory soli słabo i trudno rozpuszczalnych

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI

MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI MATERIAŁY POMOCNICZE DO ĆWICZEŃ Z ANALIZY JAKOŚCIOWEJ DLA STUDENTÓW I ROKU FARMACJI UNIWERSYTU MEDYCZNEGO W ŁODZI Na podstawie: Z.Szmal, T.Lipiec, Chemia analityczna z elementami analizy instrumentalnej,

Bardziej szczegółowo

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk

Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Analiza ilościowa. Kompleksometria Opracowanie: mgr inż. Przemysław Krawczyk Kompleksometria to dział objętościowej analizy ilościowej, w którym wykorzystuje się reakcje tworzenia związków kompleksowych.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I

EGZAMIN DIAGNOZUJĄCY Z CHEMII TEORIE KWASÓW I ZASAD DLA UCZNIÓW KLASY I Miejsce na naklejkę z kodem szkoły iejsce na naklejkę z kodem szkoły dysleksja Liczba pkt: Wynik %: Ocena: Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II Sióstr Prezentek ul. ks. J. Jałowego 1 35 010 Rzeszów

Bardziej szczegółowo

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI)

... A. kwas siarkowodorowy B. kwas siarkowy (IV) C. kwas siarkowy (VI) 1. (2pkt) Uzupełnij zdania, zaznaczając odpowiedzi wybrane spośród A - H, tak aby zdania były prawdziwe. Po rozpuszczeniu w wodzie tlenku fosforu (V) powstanie A/B. Roztwór tej substancji zabarwi oranż

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI

KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Egzamin maturalny maj 2009 CHEMIA POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI Zadanie 1. a) Chemia poziom rozszerzony Opisanie stanu kwantowo-mechanicznego elektronów za pomocą liczb kwantowych. Zdający

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to...

a) Sole kwasu chlorowodorowego (solnego) to... b) Sole kwasu siarkowego (VI) to... c) Sole kwasu azotowego (V) to... d) Sole kwasu węglowego to... Karta pracy nr 73 Budowa i nazwy soli. 1. Porównaj wzory sumaryczne soli. FeCl 2 Al(NO 3 ) 3 K 2 CO 3 Cu 3 (PO 4 ) 2 K 2 SO 4 Ca(NO 3 ) 2 CaCO 3 KNO 3 PbSO 4 AlCl 3 Fe 2 (CO 3 ) 3 Fe 2 (SO 4 ) 3 AlPO 4

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym:

23 zadania z chemii. Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: 23 zadania z chemii Zadanie 1 (0-1) Podstawowymi składnikami substancji zapachowych wielu roślin są estry. Można je przedstawić wzorem ogólnym: Estrem jest związek o wzorze: Zadanie 2 (0-1) Elementy kolejki

Bardziej szczegółowo

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi.

Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. Wiadomości dotyczące reakcji i równań jonowych strona 1 z 6 Zakres problemów związanych z reakcjami jonowymi. 1. Zjawisko dysocjacji jonowej co to jest dysocjacja i na czym polega rozpad substancji na

Bardziej szczegółowo

Pracownia Wzorców Chemicznych CENNIK ZA WYKONANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA Obowiązuje od 01.09.2014r. 4 Materiały odniesienia - 4.

Pracownia Wzorców Chemicznych CENNIK ZA WYKONANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA Obowiązuje od 01.09.2014r. 4 Materiały odniesienia - 4. Pracownia Wzorców Chemicznych CENNIK ZA WYKONANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA Obowiązuje od 009.2014r. Lp. Wzorce jednoskładnikowe 7. 8. 9. 10. 1 Antymon (Sb 3+ ) 101 Arsen (As 3+ ) 102 Azot amonowy (N NH4

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA. Inżynieria Procesowa. Łódź 2014r I ILOŚCIOWA

LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA. Inżynieria Procesowa. Łódź 2014r I ILOŚCIOWA Wydział Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Katedra Inżynierii Środowiska LABORATORIUM CHEMII ANALITYCZNEJ ANALIZA JAKOŚCIOWA I ILOŚCIOWA Inżynieria Procesowa Łódź 2014r REGULAMIN OBOWIĄZUJĄCY W

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum

CHEMIA. karty pracy klasa 3 gimnazjum CHEMIA karty pracy klasa 3 gimnazjum Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2012 Numer zadania Test Karty pracy Zadania wyrównujące Zadania utrwalające Zadania rozwijające

Bardziej szczegółowo

A4 Klub Polska Audi A4 B6 - sprężyny przód (FWD/Quattro) Numer Kolory Weight Range 1BA / 1BR 1BE / 1BV

A4 Klub Polska Audi A4 B6 - sprężyny przód (FWD/Quattro) Numer Kolory Weight Range 1BA / 1BR 1BE / 1BV Audi A4 B6 - sprężyny przód E0 411 105 BA żółty niebieski różowy 3 E0 411 105 BB żółty niebieski różowy różowy 4 E0 411 105 BC żółty zielony różowy 5 E0 411 105 BD żółty zielony różowy różowy 6 E0 411

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne

Ćwiczenie 4. Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Klasyczna Analiza Jakościowa Organiczna, Ćw. 4 - Identyfikacja wybranych cukrów Ćwiczenie 4 Identyfikacja wybranych cukrów w oparciu o niektóre reakcje charakterystyczne Zagadnienia teoretyczne: 1. Budowa

Bardziej szczegółowo

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna.

Litowce i berylowce- lekcja powtórzeniowa, doświadczalna. Doświadczenie 1 Tytuł: Badanie właściwości sodu Odczynnik: Sód metaliczny Szkiełko zegarkowe Metal lekki o srebrzystej barwie Ma metaliczny połysk Jest bardzo miękki, można kroić go nożem Inne właściwości

Bardziej szczegółowo

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi

Materiał diagnostyczny poziom rozszerzony Kryteria oceniania model odpowiedzi Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem ( nie na temat) są traktowane jako brak odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Punktacja: po 5 pkt za obliczenie potrzebnej ilości każdego ze składników

Punktacja: po 5 pkt za obliczenie potrzebnej ilości każdego ze składników Zad. 1 W 100 g mieszaniny znajduje się 14,8 g HNO 3, 78,2 g etanolu i 7 g wody. Mając do dyspozycji bezwodny etanol, potrzebujemy 78,2/0,785 = 99,62 cm 3 tego związku. Potrzebujemy także 14,8/0,75 = 19,73

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy

Przykładowy zestaw zadań z chemii dla osób niewidomych Odpowiedzi i schemat punktowania poziom podstawowy ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY DLA NIEWIDOMYCH Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Poprawne rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii, Zakład Dydaktyki Chemii ul. Ingardena 3, 30-060 Kraków tel./fax: 12 663 22 58 www.zmnch.pl

Wydział Chemii, Zakład Dydaktyki Chemii ul. Ingardena 3, 30-060 Kraków tel./fax: 12 663 22 58 www.zmnch.pl ul. Ingardena 3, 30060 Kraków Temat lekcji : Teorie kwasów i zasad Program nauczania: DKOS 5002 12/07 (lekcja 91) Liceum poziom rozszerzony Lekcja bieżąca 45 minut Uwaga: Komentarz zapisany kursywą (kolorem

Bardziej szczegółowo

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii!

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami dotyczącymi poziomu wiedzy z chemii uczniów rozpoczynających naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Co

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Póbna Matua z OPERONEM Chemia Poziom ozszezony Listopad W niniejszym schemacie oceniania zadań otwatych są pezentowane pzykładowe popawne odpowiedzi. W tego typu ch należy

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH 1 REAKCJA CHEMICZNA: TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH REAKCJĄ CHEMICZNĄ NAZYWAMY PROCES, W WYNIKU KTÓREGO Z JEDNYCH SUBSTANCJI POWSTAJĄ NOWE (PRODUKTY) O INNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH NIŻ SUBSTANCJE WYJŚCIOWE (SUBSTRATY)

Bardziej szczegółowo

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą:

W rozdziale tym omówione będą reakcje związków nieorganicznych w których pierwiastki nie zmieniają stopni utlenienia. Do reakcji tego typu należą: 221 Reakcje w roztworach Wiele reakcji chemicznych przebiega w roztworach. Jeżeli są to wodne roztwory elektrolitów wtedy faktycznie reagują między sobą jony. Wśród wielu reakcji chemicznych zachodzących

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014 Vademecum Chemia KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM nowa vademecum MATURA 205 CHEMIA zakres rozszerzony Chemia Poziom rozszerzony KOD WEWNĄTRZ Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopad 2010 90 minut Informacje dla ucznia:

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH WODY

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH WODY ĆWICZENIE NR 1 BADANIE WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH WODY Cel ćwiczenia Poznanie wybranych metod oznaczania własności wody. Zakres wymaganych wiadomości 1. Własności fizykochemiczne wody. 2. Równanie Nernsta,

Bardziej szczegółowo

KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: CHEMIA C A C C B A B B D B C D A A

KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: CHEMIA C A C C B A B B D B C D A A KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: CHEMIA /etap wojewódzki/ Możliwa do uzyskania liczba punktów: 74 pkt Zadania zamknięte: 1 2 3

Bardziej szczegółowo

Załącznik 3.1.2.a Test C.1 Ogólna ocena stanu chemicznego JCWPd wg danych z 2012 r. w podziale na 161 JCWPd

Załącznik 3.1.2.a Test C.1 Ogólna ocena stanu chemicznego JCWPd wg danych z 2012 r. w podziale na 161 JCWPd Załącznik 3.1.2.a Test C.1 Ogólna ocena JCWPd wg w podziale na 161 JCWPd Monitoring oraz ocena jednolitych części wód podziemnych w dorzeczach w latach 2012 2014 Nr JCWPd wziętych do JCWPd wg, w których

Bardziej szczegółowo

Sprzęt laboratoryjny: Próby wstępne

Sprzęt laboratoryjny: Próby wstępne ZAJĘCIA LABORATORYJNE Z PRZEDMIOTU CHEMIA ANALITYCZNA DLA VI LO analiza jakościowa opracowanie: dr inż. Jan Lamkiewicz Sprzęt laboratoryjny: 1. Płytka porcelanowa, której celki zostały oznaczone wg. poniższego

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW

ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW ĆWICZENIE 11 CHEMICZNE BARWIENIE METALI I STOPÓW WPROWADZENIE Jednym ze sposobów obróbki powierzchni metali i ich stopów jest barwienie. Proces ten prowadzi się w celach dekoracyjnych, nadania patyny lub

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny

Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Scenariusz lekcji w technikum zakres podstawowy 2 godziny Temat : Hydroliza soli. Cele dydaktyczno wychowawcze: Wyjaśnienie przyczyn różnych odczynów soli Uświadomienie różnej roli wody w procesach dysocjacji

Bardziej szczegółowo

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki:

BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: BUDOWA ATOMU 1. Wymień 3 korzyści płynące z zastosowania pierwiastków promieniotwórczych. 2. Dokończ reakcję i nazwij powstałe pierwiastki: 235 4 92 U + 2 He 198. 79 Au + ß - 3. Spośród atomów wybierz

Bardziej szczegółowo

Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych.

Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych. Zmiana barwy wskaźników w roztworach kwaśnych, obojętnych i zasadowych. Doświadczenie1: Poznanie barwy wskaźników w roztworach kwasów, zasad i wody. Wykonanie doświadczenia: Do pięciu probówek wlewamy

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

Tlenki otrzymywanie i reakcje

Tlenki otrzymywanie i reakcje Tlenki otrzymywanie i reakcje 1. Spalanie (utlenianie) pierwiastków: pierwiastek + O 2 tlenek W zaleŝności od ilości zuŝytego podczas reakcji tlenu moŝe powstać tlenek z pierwiastkiem na róŝnych stopniach

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

ELEKTROLITÓW PŁYNÓW USTROJOWYCH

ELEKTROLITÓW PŁYNÓW USTROJOWYCH 3. AALIZA JAKOŚCIOWA ELEKTROLITÓW PŁYÓW USTROJOWYCH 1. Wykrywanie nieorganicznych anionów w moczu 1.1. Wykrywanie anionów chlorkowych Aniony chlorkowe są podstawowymi elektrolitami w płynach ustrojowych.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4 OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY. WPROWADZENIE

ĆWICZENIE 4 OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY. WPROWADZENIE Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska I rok, Kierunek: Inżynieria Środowiska Przediot: Cheia Typ zajęć: Laboratoriu ĆWICZENIE 4 OZNACZANIE TWARDOŚCI WODY. WPROWADZENIE Twardość wody jest jej

Bardziej szczegółowo

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria

5. STECHIOMETRIA. 5. Stechiometria 5. STECHIOMETRIA 25 5. Stechiometria 5.1. Ile gramów magnezu wzięło udział w reakcji z tlenem, jeśli otrzymano 6,0 g tlenku magnezu? Odp. 3,60 g 5.2. Do 50 cm 3 roztworu kwasu siarkowego (VI) o stężeniu

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA Grażyna Gryglewicz ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA l. Wiadomości ogólne Analiza miareczkowa jest jedną z ważniejszych metod analizy ilościowej. Metody analizy miareczkowej polegają na oznaczeniu ilości

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia. Jak pozyskać energię z reakcji redoksowych?

Elektrochemia. Jak pozyskać energię z reakcji redoksowych? Elektrochemia Jak pozyskać energię z reakcji redoksowych? 1 Ogniwo galwaniczne to urządzenie, w którym wytwarzany jest prąd elektryczny strumień elektronów w przewodniku dzięki przebiegowi samorzutnej

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 5 maja 2011 r. Nazwa i adres INSTYTUT PODSTAW

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap wojewódzki rok szkolny 2009/2010 Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu prac) wylosowany numer uczestnika

Bardziej szczegółowo

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów

Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów ANALIZA ILOŚCIOWA ALKACYMETRIA Materiały dodatkowe do zajęć z chemii dla studentów Opracowała dr Anna Wisła-Świder ANALIZA MIARECZKOWA Analiza miareczkowa - metodą ilościowego oznaczania substancji. Polega

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej

Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Materiały pomocnicze do przedmiotu Chemia I dla studentów studiów I stopnia Inżynierii Materiałowej Opracowali: Jarosław Chojnacki i Łukasz Ponikiewski, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdaoska, Gdaosk

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: dr Bożena Kowalczyk

Opracowanie: dr Bożena Kowalczyk Zeszyt do ćwiczeń laboratoryjnych z chemii nieorganicznej dla studentów I roku Wydziału Nauk Technicznych, kierunku Budownictwo w roku akademickim 2013/2014 Opracowanie: dr Bożena Kowalczyk Plan ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji z przedmiotu chemia dla klas I zakres podstawowy; czas trwania lekcji 45 min.

Scenariusz lekcji z przedmiotu chemia dla klas I zakres podstawowy; czas trwania lekcji 45 min. 1 Autor scenariusza: Hanna Bliźniak Scenariusz lekcji z przedmiotu chemia dla klas I zakres podstawowy; czas trwania lekcji 45 min. Cykl: Reakcje chemiczne Temat: Typy reakcji chemicznych Hasła programowe:

Bardziej szczegółowo

Tablice analizy jakościowej.

Tablice analizy jakościowej. Wojciech Marynowski Tablice analizy jakościowej. Jest to zbiór najważniejszych reakcji analitycznych i sposobów postępowania ze swoją próbką. Wszelkie zauważone błędy, proszę zaznaczyd i powiadomid mnie

Bardziej szczegółowo

REAKCJE CHEMICZNE I ICH PRZEBIEG

REAKCJE CHEMICZNE I ICH PRZEBIEG REAKCJE CHEMICZNE I ICH PRZEBIEG WSTĘP TEORETYCZNY Reakcja chemiczna proces, w którym jedna lub kilka substancji chemicznych ulega przemianie tworząc nową lub nowe substancje, w wyniku zerwania jednych,

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE Etap szkolny rok szkolny 2011/2012 wylosowany numer uczestnika konkursu Dane dotyczące ucznia (wypełnia Komisja Konkursowa po rozkodowaniu

Bardziej szczegółowo

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA 1 OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA PRZEMIANY CHEMICZNE POWODUJĄCE PRZEPŁYW PRĄDU ELEKTRYCZNEGO. PRZEMIANY CHEMICZNE WYWOŁANE PRZEPŁYWEM PRĄDU. 2 ELEKTROCHEMIA ELEKTROCHEMIA dział

Bardziej szczegółowo

III-B. Chemia w kuchni

III-B. Chemia w kuchni III-B. Chemia w kuchni III-B.1. POKAZ: Właściwości napoju typu coca-cola. III-B.2. Wykrywanie białek: a) POKAZ: reakcja ksantoproteinowa, b) reakcja biuretowa III-B.3 Badanie składu pierwiastkowego białka

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii!

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Chemia klasa II kwasy Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Cała Twoja kariera szkolna zależy tak naprawdę od Ciebie. Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności z zakresu chemii lub powtórzyć określoną

Bardziej szczegółowo

Przemiany substancji

Przemiany substancji Przemiany substancji Poniżej przedstawiono graf pokazujący rodzaje przemian jaki ulegają substancje chemiczne. Przemiany substancji Przemiany chemiczne Przemiany fizyczne Objawy: - zmiania barwy, - efekty

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY ODPOWIEDZI I SHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM PODSTAWOWY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy wodne roztwory zasad przewodzą prąd elektryczny?

Temat: Czy wodne roztwory zasad przewodzą prąd elektryczny? Autor: ANNA TOMICKA Scenariusz lekcji chemii Klasa II gimnazjum Temat: Czy wodne roztwory zasad przewodzą prąd elektryczny? Wg cyklu WSiP: CHEMIA gimnazjum Etap edukacyjny: gimnazjum (III etap edukacyjny)

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach.

Wodorotlenki O O O O. I n. I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki I. Wiadomości ogólne o wodorotlenkach. Wodorotlenki są to związki chemiczne zbudowane z atomu metalu i grupy wodorotlenowej. Wzór ogólny wodorotlenków: wartościowość metalu M n ( ) grupa wodorotlenowa

Bardziej szczegółowo

Wrocław dn. 19 października 2005r. Temat lekcji: Wpływ środowiska na redukcję jonów MnO 4 -.

Wrocław dn. 19 października 2005r. Temat lekcji: Wpływ środowiska na redukcję jonów MnO 4 -. Piotr Chojnacki IV rok, informatyka chemiczna Liceum Ogólnokształcące Nr I we Wrocławiu Wrocław dn. 19 października 2005r Temat lekcji: Wpływ środowiska na redukcję jonów MnO 4 -. Cel ogólny lekcji: Omówienie

Bardziej szczegółowo

Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa)

Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa) Karta pracy I/2a Stechiometria równań reakcji chemicznych, objętość gazów w warunkach odmiennych od warunków normalnych (0 o C 273K, 273hPa) I. Stechiometria równań reakcji chemicznych interpretacja równań

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 274

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 274 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 274 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 12 Data wydania: 10 grudnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

EDTA (roztwór 0,02 mol/l) Zgodnie z rozporządzeniem (WE) 1272/2008 związek nie jest. substancją niebezpieczną.

EDTA (roztwór 0,02 mol/l) Zgodnie z rozporządzeniem (WE) 1272/2008 związek nie jest. substancją niebezpieczną. Chemizne metody analizy ilośiowej (laboratorium) Kompleksometria. Przygotowanie roztworu o stężeniu 0,0 mol/l Wersenian disodu (, NaH Y H O ) krystalizuje z dwoma ząstezkami wody. Można go otrzymać w bardzo

Bardziej szczegółowo

Głębokość. Klasa jakości ww. strop

Głębokość. Klasa jakości ww. strop Załącznik 11. Typy hydrochemiczne wód podziemnych w punktach pomiarowych opróbowanych w 2010 r. w ramach monitoringu stanu chemicznego, do oceny stanu chemicznego JCWPd 1 diagnostyczny 2694 I/1090/1 PL02G001_001

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z CHEMII

MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z CHEMII Miejsce na naklejkę MATERIAŁ ĆWICZENIOWY Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY STYCZEŃ 2010 Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz zawiera 14 stron (zadania 1 30). Ewentualny brak zgłoś

Bardziej szczegółowo

Stan równowagi chemicznej

Stan równowagi chemicznej Stan równowagi chemicznej Metodyka i praktyka szkolna Scenariusz lekcji chemii w szkole ponadgimnazjalnej Scenariusz ten uzyskał I nagrodę w konkursie, pod tym samym tytułem, ogłoszonym na łamach naszego

Bardziej szczegółowo

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie):

Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić dane osoby piszącej sprawozdanie): Wydział Chemii Katedra Chemii Ogólnej i Nieorganicznej pracownia studencka prowadzący: ĆWICZENIE 3 RÓWNOWAGI W ROZTWORACH ELEKTROLITÓW Data wykonania ćwiczenia: Skład zespołu (imię i nazwisko): (podkreślić

Bardziej szczegółowo

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów

Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Kod ucznia Małopolski Konkurs Chemiczny dla Gimnazjalistów Etap III (wojewódzki) 13 marca 2014 roku Wypełnia rejonowa komisja konkursowa Zadanie Liczba punktów Podpis oceniającego Liczba punktów po weryfikacji

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Lublinie

Kuratorium Oświaty w Lublinie Kuratorium Oświaty w Lublinie ZESTAW ZADAŃ KONKURSOWYCH Z CHEMII DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY 2014/2015 KOD UCZNIA ETAP OKRĘGOWY Instrukcja dla ucznia 1. Zestaw konkursowy zawiera 12 zadań. 2. Przed

Bardziej szczegółowo