Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań"

Transkrypt

1 Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Łukasz Adamkiewicz Health and Environment Alliance (HEAL) 10 Marca 2014, Kraków

2 HEAL reprezentuje interesy Ponad 65 organizacji członkowskich w 30 różnych krajów Lekarzy Pielęgniarek Pacjentów Instytutów badawczych zdrowia publicznego Naukowców Organizacji Ekologicznych Organizacji kobiet Organizacji młodych Ubezpieczycieli zdrowotnych Tworzenie wartości dodanej i promowanie lepszej polityki zdrowia publicznego na szczeblu UE i międzynarodowym

3 Agenda 1. Dlaczego wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie jest bardzo ważny? 2. Zewnętrzne koszty zdrowotne 3. Efekty zdrowotne ekspozycji na zanieczyszczenia powietrza 4. Zyski z redukcji stężeń zanieczyszczeń powietrza

4 Główne przyczyny zgonów w Europie Centralnej 1. Choroba niedokrwienna serca 2. Choroba naczyń mózgowych 3. Nowotwory tchawicy, oskrzeli lub płuc 4. Marskość wątroby 5. Przemoc lub samookaleczenie 6. Nowotwór jelita grubego 7. Wypadki drogowe* *Theo Vos et al.: Years lived with disability (YLDs) for 1160 sequelae of 289 diseases and injuries : a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study Lancet Vol 380 December 15/22/29,

5 Główne czynniki ryzyka zgonów na świecie 1. Wysokie ciśnienie 7% 2. Palenie papierosów, w tym bierne palenie 6,3% 3. Wewnętrzne zanieczyszczenie powietrza 4,3%* W Unii Europejskiej ok osób umiera przedwcześnie, co jest 10-krotnością przyczyn zgonów z powodu wypadków samochodowych * Lim SS et al.: A comparative risk assessment of burden of disease and injury attributable to 67 risk factors ( ), : a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010 Lancet Vol 380 December 15/22/29,

6 Koszty zewnętrzne zanieczyszczeń Janez Potočnik Koszty zewnętrzne zanieczyszczeń powietrza w roku 2010 wyniosły mld Euro. Do kosztów, które ponosi gospodarka można zaliczyć utratę ok. 100 mln dni pracy każdego roku (dni chorobowe), w tym ok. 15 mld Euro w związku ze spadkiem wydajności pracy. * Wypowiedź Komisarza UE ds. Środowiska w trakcie premiery Raportu Komisji Jakość Powietrza

7 Efekty zdrowotne ekspozycji na pył Źródło: HEAL 2013, na podstawie APHEKOM 2012, Pope & Dockery 2006

8 Choroby nowotworowe Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) (agenda Światowej Organizacji Zdrowia) 17 września 2013 ogłosiła, że zanieczyszczenie powietrza powoduje raka płuc (grupa 1) i ma związek z nowotworem pęcherza*. Inne substancje z grupy 1 IARC: Radon-222, Rad-224 Dym papierosowy Benzo(a)piren * IARC: Outdoor air pollution a leading environmental cause of cancer deaths. Press release n 221, 17 October

9 Choroby układu naczyniowo - sercowego Większość badań wskazuje, że krótkoterminowa ekspozycja (kilka godzin kilka dnia), może powodować zgony z powodu chorób układu naczyniowo sercowego lub zdarzenia niezakończone zgonem: Zawał mięśnia sercowego Niewydolność serca Zaburzenia rytmu serca Udar mózgu* * Robert D. et al.: Particulate Matter Air Pollution and Cardiovascular Disease: An Update to the Scientific statement From the American Heart Association American Heart Association 9

10 Choroby układu oddechowego Długotrwała ekspozycja na zanieczyszczenia powietrza może powodować przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) oraz wiele innych: Astmę oskrzelową Rozedmę Przewlekłe zapalenie oskrzeli Niewydolność dróg oddechowych Szczególnie groźne dla dzieci, które wdychają więcej powietrza w przeliczeniu na masę ciała J. Sunyer et al.: Urban air pollution and chronic obstructive pulmonary disease: a review. European Respiratory Journal. 2001, 17(5), s

11 Wpływ zanieczyszczeń na umieralność Przedwczesna śmierć spowodowana może być krótkoterminową ekspozycją na wysokie stężenia pyłów Długoterminowa ekspozycja powoduje wzrost umieralności w grupie osób powyżej 30 lat, na choroby uk. oddechowego i naczyniowo sercowego Wzrost śmiertelności w grupie niemowląt (do 1 roku) w związku z krótko- i długoterminową ekspozycją * World Health Organization Europe. Review of evidence on health aspects of air pollution REVIHAAP Project

12 Wpływ zanieczyszczeń na zachorowalność Zapalenie oskrzeli w grupie do lat 18 Przewlekłe zapalenie oskrzeli w grupie do lat 30 Ataki astmy wszystkie grupy wiekowe Wzrost hospitalizacji osób chorych na schorzenia uk. naczyniowo-sercowego oraz oddechowego * World Health Organization Europe. Review of evidence on health aspects of air pollution REVIHAAP Project

13 Jakie inne choroby? Najnowsze wyniki badań wskazują na możliwość korelacji między zanieczyszczeniem powietrza a: Zaburzeniem rozwoju układu nerwowego Zaburzeniem poznawczym Cukrzycą* * World Health Organization Europe. Review of evidence on health aspects of air pollution REVIHAAP Project

14 Jakie są zyski ze spadku stężenia zanieczyszczeń powietrza? Istnieją wystarczające dowody, aby potwierdzać tezę: Redukcja stężeń zanieczyszczeń powietrza wpływa na poprawę jakości zdrowia* UE szacuje, że redukcja emisji pyłów zawieszonych z gospodarstwach domowych o 3% zmniejszy zewnętrzne koszty zdrowotne o ok 124mln 356mln Euro** *World Health Organization Europe. Review of evidence on health aspects of air pollution REVIHAAP Project ** European Environmental Agency: Impact assessment accompanying documents to Clean Air Policy Package

15 Źródła Theo Vos et al.: Years lived with disability (YLDs) for 1160 sequelae of 289 diseases and injuries : a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study Lancet Vol 380 December 15/22/29, 2012 Lim SS et al.: A comparative risk assessment of burden of disease and injury attributable to 67 risk factors and risk factor clusters in 21 regions, : a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study Lancet Vol 380 December 15/22/29, 2012 Wypowiedź Komisarza UE ds. Środowiska w trakcie premiery Raportu Komisji Jakość Powietrza 2013 IARC: Outdoor air pollution a leading environmental cause of cancer deaths. Press release n 221, 17 October 2014 Robert D. et al.: Particulate Matter Air Pollution and Cardiovascular Disease: An Update to the Scientific statement From the American Heart Association. Journal of The American Heart Association 2010, 121: J. Sunyer et al.: Urban air pollution and chronic obstructive pulmonary disease: a review. European Respiratory Journal. 2001, 17(5), s World Health Organization Europe. Review of evidence on health aspects of air pollution REVIHAAP Project European Environmental Agency: Impact assessment accompanying documents to Clean Air Policy Package

16 Dziękuje za uwagę! Health and Environment Alliance (HEAL) ul. Koszykowa 59/3, , Warszawa

Zanieczyszczenia powietrza w Polsce. Zagrożenia zdrowotne

Zanieczyszczenia powietrza w Polsce. Zagrożenia zdrowotne Zanieczyszczenia powietrza w Polsce Zagrożenia zdrowotne Health and Environment Alliance, 2015 Główne źródła zanieczyszczeń powietrza Do głównych źródeł zanieczyszczeń powietrza w Polsce zaliczamy: Emisje

Bardziej szczegółowo

Debata online: Węgiel a zdrowie. Czy możliwe jest zdrowe społeczeństwo w gospodarce węglowej

Debata online: Węgiel a zdrowie. Czy możliwe jest zdrowe społeczeństwo w gospodarce węglowej Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie Polaków Debata online: Węgiel a zdrowie. Czy możliwe jest zdrowe społeczeństwo w gospodarce węglowej Łukasz Adamkiewicz Health and Environment Alliance (HEAL)

Bardziej szczegółowo

Koszty ekonomiczne zanieczyszczeń powietrza na wybranych przykładach

Koszty ekonomiczne zanieczyszczeń powietrza na wybranych przykładach Koszty ekonomiczne zanieczyszczeń powietrza na wybranych przykładach Weronika Piestrzyńska HEAL Polska Modelowanie: Ł. Adamkiewicz, dr A. Badyda Warszawa, 21 kwietnia 2016 HEAL reprezentuje interesy: ponad

Bardziej szczegółowo

HEAL Polska - Health and Environment Alliance

HEAL Polska - Health and Environment Alliance Warszawa, 10.02.15 r. Uwagi do projektu Rozporządzenia Ministerstwa Gospodarki w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych Dnia 23 stycznia Ministerstwo Gospodarki przekazało do konsultacji społecznych

Bardziej szczegółowo

Energetyka węglowa a zdrowie. Paulina Miśkiewicz Michał Krzyżanowski

Energetyka węglowa a zdrowie. Paulina Miśkiewicz Michał Krzyżanowski Energetyka węglowa a zdrowie World Health Organization - WHO Światowa Organizacja Zdrowia jest wyspecjalizowaną agendą ONZ powołaną do rozwiązywania problemów międzynarodowych w zakresie zdrowia publicznego.

Bardziej szczegółowo

ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA

ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA ZAGROŻENIA ZDROWOTNE BROSZURA HEALTH AND ENVIRONMENT ALLIANCE (HEAL) 2 ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA Health and Environment Alliance (HEAL) to wiodąca europejska organizacja typu

Bardziej szczegółowo

SZKODLIWOŚĆ smogu - "niskiej emisji"

SZKODLIWOŚĆ smogu - niskiej emisji Jelenia Góra 10.03.2016 SZKODLIWOŚĆ smogu - "niskiej emisji" dr med. Adam Stańczyk Z szacunków WHO wynika, że ponad 90% ludzi zamieszkujących objęte raportem 53 kraje, oddycha powietrzem nie spełniającym

Bardziej szczegółowo

AKTUALNE WYNIKI BADAŃ NA TEMAT ODDZIAŁYWANIA ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA NA ZDROWIE -

AKTUALNE WYNIKI BADAŃ NA TEMAT ODDZIAŁYWANIA ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA NA ZDROWIE - 1 AKTUALNE WYNIKI BADAŃ NA TEMAT ODDZIAŁYWANIA ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA NA ZDROWIE - WPŁYW SPALANIA WĘGLA W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH DR HAB. MICHAŁ KRZYŻANOWSKI Visiting Professor, Kings College London

Bardziej szczegółowo

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Podczas akcji przebadano 4400 osób. Na badania rozszerzone skierowano ok. 950 osób. Do tej pory przebadano prawie 600 osób. W wyniku pogłębionych

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Anna Prokop-Staszecka

Dr n. med. Anna Prokop-Staszecka Dr n. med. Anna Prokop-Staszecka Dyrektor Krakowskiego Szpitala Specjalistycznego im. Jana Pawła II Specjalista chorób wewnętrznych i chorób płuc Przewodnicząca Komisji Ekologii i Ochrony Powietrza Rady

Bardziej szczegółowo

Socjoekonomiczne skutki zanieczyszczeń powietrza w mieście

Socjoekonomiczne skutki zanieczyszczeń powietrza w mieście Socjoekonomiczne skutki zanieczyszczeń powietrza w mieście Łukasz Adamkiewicz Polskie Towarzystwo Medycyny Środowiskowej Warszawa 18.10.2016 Agenda Socjoekonomiczne skutki zanieczyszczeń powietrza definicje

Bardziej szczegółowo

Kinga Janik-Koncewicz

Kinga Janik-Koncewicz Kinga Janik-Koncewicz miażdżyca choroby układu krążenia cukrzyca typu 2 nadciśnienie choroby układu kostnego nowotwory Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że około 7-41% nowotworów jest spowodowanych

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: PROPOZYCJE ZMIAN PRAWNYCH, MAJĄCYCH

KONFERENCJA: PROPOZYCJE ZMIAN PRAWNYCH, MAJĄCYCH KONFERENCJA: PROPOZYCJE ZMIAN PRAWNYCH, MAJĄCYCH NA CELU POPRAWĘ JAKOŚCI POWIETRZA W POLSCE ZAGROŻENIA ZDROWOTNE MIESZKAŃCÓW WARSZAWY ZWIĄZANE Z EKSPOZYCJĄ NA ZANIECZYSZCZENIA POWIETRZA POCHODZENIA KOMUNIKACYJNEGO

Bardziej szczegółowo

Aneks I. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu

Aneks I. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu 1 Wnioski naukowe Uwzględniając raport oceniający komitetu PRAC w sprawie okresowych raportów o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

Wzory komunikatów dla kaŝdego poziomu alertu w wypadku przekroczenia poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10

Wzory komunikatów dla kaŝdego poziomu alertu w wypadku przekroczenia poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10 Wzory komunikatów dla kaŝdego poziomu alertu w wypadku przekroczenia poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM10 OGŁASZA SIĘ ALERT POZIOMU I wystąpiło ryzyko przekroczenia poziomu dopuszczalnego pyłu

Bardziej szczegółowo

SKUTKI ZDROWOTNE ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA

SKUTKI ZDROWOTNE ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA 1 SKUTKI ZDROWOTNE ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA WYNIKI NAJNOWSZYCH BADAŃ DR HAB. MICHAŁ KRZYŻANOWSKI Visiting Professor, Kings College London 2 WHO AQG: GLOBAL UPDATE 2005: PODSUMOWANIE ZALECANYCH STĘŻEŃ Zanieczyszczenie

Bardziej szczegółowo

25 WRZEŚNIA 2011r. ŚWIATOWY DZIEŃ SERCA. w Śląskim Centrum Chorób Serca

25 WRZEŚNIA 2011r. ŚWIATOWY DZIEŃ SERCA. w Śląskim Centrum Chorób Serca 2 WRZEŚNIA 2r. ŚWIATOWY DZIEŃ SERCA w Śląskim Centrum Chorób Serca ONE WORLD, ONE HOME, ONE HEART Twój Świat, Twój Dom, Twoje Serce Światowy Dzień Serca, Zabrze, 2.9.2 Światowy Dzień Serca - World Heart

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku

Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku Uchwała Nr XIX/169/2008 Rady Miasta Marki z dnia 18 czerwca 2008 roku w sprawie wyrażenia zgody na realizację programu zdrowotnego w zakresie szczepień ochronnych przeciwko grypie, dla mieszkańców Miasta

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim,

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, ze szczególnym uwzględnieniem raka płuca Prof. Jan Skokowski - prezes Stowarzyszenia Walki z Rakiem Płuca Źródło: Pomorski Rejestr Nowotworów, Gdańsk 2014 Lista

Bardziej szczegółowo

Metodyka obliczeń zewnętrznych kosztów zdrowotnych

Metodyka obliczeń zewnętrznych kosztów zdrowotnych F i Załącznik 1 do raportu HEAL Subwencje dla energetyki węglowej Metodyka obliczeń zewnętrznych kosztów zdrowotnych Modelowanie zewnętrznych kosztów zdrowotnych elektrowni zostało przeprowadzone zgodnie

Bardziej szczegółowo

Co roku na POChP umiera ok. 15 tys. Polaków

Co roku na POChP umiera ok. 15 tys. Polaków Światowy Dzień POChP - 19 listopada 2014 r. Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) stanowi coraz większe zagrożenie dla jakości i długości ludzkiego życia. Szacunki Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

Zanieczyszczenia powietrza a przedwczesne zgony i hospitalizacje z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego

Zanieczyszczenia powietrza a przedwczesne zgony i hospitalizacje z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego Zanieczyszczenia powietrza a przedwczesne zgony i hospitalizacje z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego prof. dr hab. n. med. Mariusz Gąsior lek. Aneta Ciślak III Katedra i Oddział Kliniczny Kardiologii

Bardziej szczegółowo

ZDROWIE MIESZKAŃCÓW WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W LICZBACH

ZDROWIE MIESZKAŃCÓW WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W LICZBACH 2014 ZDROWIE MIESZKAŃCÓW WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO W LICZBACH Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej Dyrektor: Ireneusz Ryszkiel Z-ca Dyrektora:

Bardziej szczegółowo

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem?

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna Choroba Zakrzepowo-Zatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny ny, interdyscyplinarny problem współczesnej medycyny Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) (Deep

Bardziej szczegółowo

Społeczne (zdrowotne) i ekonomiczne skutki zanieczyszczenia powietrza

Społeczne (zdrowotne) i ekonomiczne skutki zanieczyszczenia powietrza Społeczne (zdrowotne) i ekonomiczne skutki zanieczyszczenia powietrza Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka Szkoła Główna Handlowa

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na stan zdrowia

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na stan zdrowia Wojskowy Instytut Medyczny Wojskowy Instytut Medyczny Polskie Towarzystwo Chorób Płuc Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP mają zaszczyt zaprosić na V konferencję naukową im.

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują,

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują, CEL STRATEGICZNY PROGRAMU NA ROK 2014: Zmniejszanie zachorowań, inwalidztwa i zgonów wynikających z palenia tytoniu (choroby układu krąŝenia, nowotwory złośliwe, nienowotworowe choroby układu oddechowego,

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWNE. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 sierpnia 2016r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich

PODSTAWY PRAWNE. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 sierpnia 2016r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich LEKI 75+ PODSTAWY PRAWNE Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 sierpnia 2016r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich Resort zdrowia opublikował zmiany w wykazie leków refundowanych,

Bardziej szczegółowo

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI. Papieros niszczy Twoje zdrowie

RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI. Papieros niszczy Twoje zdrowie RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI Papieros niszczy Twoje zdrowie Kilka faktów o spożyciu tytoniu w Polsce i na świecie Z ocen WHO wynika, że około 1/3 dorosłych mieszkańców Ziemi tj, 1,1 mld osób, w tym 200 mln

Bardziej szczegółowo

Bądź mądry i modny, nie pal!

Bądź mądry i modny, nie pal! Bądź mądry i modny, nie pal! CZY WIESZ? Palenie tytoniu jest na świecie przyczyną prawie 4 milionów zgonów rocznie. Z powodu tzw. chorób odtytoniowych umiera dziennie 11 tys. palaczy. W Polsce choroby

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PRZYCZYN UMIERALNOŚCI MIESZKAŃCÓW POWIATU OLECKIEGO. 1. Długość życia i umieralność mieszkańców powiatu oleckiego

ANALIZA PRZYCZYN UMIERALNOŚCI MIESZKAŃCÓW POWIATU OLECKIEGO. 1. Długość życia i umieralność mieszkańców powiatu oleckiego ANALIZA PRZYCZYN UMIERALNOŚCI MIESZKAŃCÓW POWIATU OLECKIEGO 1. Długość życia i umieralność mieszkańców powiatu oleckiego Analiza opracowana na podstawie publikacji GUS, Departamentu Badań Demograficznych

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM

Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym. Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Przewlekła obturacyjna choroba płuc w wieku podeszłym Maria Korzonek Wydział Nauk o Zdrowiu PAM Występowanie POCHP u ludzi starszych POCHP występuje u 46% osób w wieku starszym ( III miejsce) Choroby układu

Bardziej szczegółowo

Zanieczyszczenia powietrza a obturacyjne choroby płuc

Zanieczyszczenia powietrza a obturacyjne choroby płuc Zanieczyszczenia powietrza a obturacyjne choroby płuc Dr med. Piotr Dąbrowiecki Wojskowy Instytut Medyczny Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę Alergię i POCHP Obturacyjne choroby płuc - ASTMA

Bardziej szczegółowo

Rzuć palenie razem z nami!

Rzuć palenie razem z nami! Rzuć palenie razem z nami! 11. Bądź przekonany, dlaczego chcesz rzucić Chcesz rzucić palenie, ale czy wiesz dlaczego? Slogan Palenie jest niezdrowe tu nie wystarczy. Aby zyskać motywację, potrzebujesz

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XLIX/261/2014 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia Planu działań prozdrowotnych dla mieszkańców Miasta Brzeziny na lata 2014-2015 Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5

Bardziej szczegółowo

ATLASUMIERALNOŚCI LUDNOŚCI POLSKI 2008-2010

ATLASUMIERALNOŚCI LUDNOŚCI POLSKI 2008-2010 ATLASUMIERALNOŚCI LUDNOŚCI POLSKI 2008-2010 Bogdan Wojtyniak Daniel Rabczenko Piotr Pokarowski Instytut Mechaniki Stosowanej i Informatyki Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytet Warszawski

Bardziej szczegółowo

Palący problemsmog w mieście ile nas to kosztuje?

Palący problemsmog w mieście ile nas to kosztuje? Palący problemsmog w mieście ile nas to kosztuje? czyli problemy zdrowotne mieszkańców obszarów o znacznie zanieczyszczonym powietrzu Radosław Gawlik, Krzysztof Smolnicki Dolnośląski Alarm Smogowy Wrocław

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE POWIETRZE W POLSKICH AGLOMERACJACH? WYBRANEASPEKTYJAKOŚCI POWIETRZA WMIASTACH Artur Jerzy BADYDA 2 Problemy jakości powietrza PROBLEMYJAKOŚCIPOWIETRZA ozanieczyszczenie powietrza

Bardziej szczegółowo

Efekty zdrowotne zanieczyszczeń powietrza w następstwie niskiej emisji

Efekty zdrowotne zanieczyszczeń powietrza w następstwie niskiej emisji Efekty zdrowotne zanieczyszczeń powietrza w następstwie niskiej emisji Dr med. Piotr Dąbrowiecki Wojskowy Instytut Medyczny Polska Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę Alergię i POCHP Z szacunków WHO

Bardziej szczegółowo

NASTĘPNY KROK W WALCE Z RAKIEM PŁUCA

NASTĘPNY KROK W WALCE Z RAKIEM PŁUCA NASTĘPNY Z RAKIEM PŁUCA Czy wiedzą Państwo, że: Rak płuca, z szacunkową liczbą 353 000 zgonów każdego roku, to niekwestionowany lider pod względem liczby zgonów spowodowanych przez choroby nowotworowe

Bardziej szczegółowo

Rzuć palenie - przedłuż życie swoje i bliskich 31 maja Światowym Dniem bez Tytoniu

Rzuć palenie - przedłuż życie swoje i bliskich 31 maja Światowym Dniem bez Tytoniu Rzuć palenie - przedłuż życie swoje i bliskich 31 maja Światowym Dniem bez Tytoniu Światowy Dzień bez Tytoniu ustanowiony został przez Światową Organizację Zdrowia i stanowi część programu - Europa wolna

Bardziej szczegółowo

Świadomi dla czystego powietrza

Świadomi dla czystego powietrza Świadomi dla czystego powietrza Szkolenia z zakresu przeciwdziałania niskiej emisji Zanieczyszczenia powietrza w Polsce Zanieczyszczeniem powietrza atmosferycznego jest wprowadzenie do powietrza substancji

Bardziej szczegółowo

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej Szpital

Bardziej szczegółowo

Program Przedszkolnej Edukacji Antytytoniowej Czyste powietrze wokół nas

Program Przedszkolnej Edukacji Antytytoniowej Czyste powietrze wokół nas Program Przedszkolnej Edukacji Antytytoniowej Czyste powietrze wokół nas Palenie tytoniu jest zjawiskiem powszechnym i stanowi jedną z głównych przyczyn umieralności w wieku dorosłym. Dlatego kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Zdrowie warszawiaków raport z dekady

Zdrowie warszawiaków raport z dekady Zdrowie warszawiaków raport z dekady Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Najnowsza edycja raportu o stanie zdrowia mieszkańców dotyczy 10 lat (na podstawie uaktualnionych edycji dla lat 1999-2008). Jest to wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Brzesku NIE PAL! NIE TRUJ! OŚWIATA ZDROWOTNA I PROMOCJA ZDROWIA PSSE BRZESKO - ANNA PIECHNIK

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Brzesku NIE PAL! NIE TRUJ! OŚWIATA ZDROWOTNA I PROMOCJA ZDROWIA PSSE BRZESKO - ANNA PIECHNIK Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Brzesku NIE PAL! NIE TRUJ! OŚWIATA ZDROWOTNA I PROMOCJA ZDROWIA PSSE BRZESKO - ANNA PIECHNIK PAPIEROS CO TO TAKIEGO? Wyrób tytoniowy składający się z rurki

Bardziej szczegółowo

Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia

Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia Janina Stępińska Klinika Intensywnej Terapii Kardiologicznej Instytut Kardiologii, Warszawa o Abott Potencjalny konflikt interesów

Bardziej szczegółowo

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1

NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK. Slajd nr 1 NIKOTYNA LEGALNY NARKOTYK Slajd nr 1 PODSTAWOWE INFORMACJE NA TEMAT NIKOTYNIZMU NIKOTYNIZM (fr. nicotinisme) med. społ. nałóg palenia lub żucia tytoniu albo zażywania tabaki, powodujący przewlekłe (rzadziej

Bardziej szczegółowo

Mit Nie zachorujesz na raka płuc, jeżeli nigdy nie paliłeś/aś.

Mit Nie zachorujesz na raka płuc, jeżeli nigdy nie paliłeś/aś. Palenie papierosów Wiadomo, że palenie tytoniu stanowi przyczynę ogromnej liczby przypadków zachorowań na raka płuc. Około dziewięć na dziesięć osób, u których doszło do rozwoju tego nowotworu, jest palaczami

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji projektu

Sprawozdanie z realizacji projektu Sprawozdanie z realizacji projektu Pt. "Program przeciwdziałania niskiej emisji "Zdrowe Płuca"" CELE PROGRAMU PRIORYTETOWEGO Kształtowanie postaw społeczeństwa z wykorzystaniem mediów tradycyjnych i Internetu.

Bardziej szczegółowo

Opieka pielęgniarska w chorobach przewlekłych układu oddechowego Pielęgniarstwo

Opieka pielęgniarska w chorobach przewlekłych układu oddechowego Pielęgniarstwo Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Nazwa modułu (przedmiotu) Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Forma studiów Semestr studiów Tryb zaliczenia przedmiotu Formy

Bardziej szczegółowo

Sobą być dobrze żyć młodzież bez uzależnień

Sobą być dobrze żyć młodzież bez uzależnień Sobą być dobrze żyć młodzież bez uzależnień UZALEŻNIENIA-DZIĘKUJĘ, NIE! Co to jest uzależnienie? Uzależnienie to nabyta silna potrzeba wykonywania jakiejś czynności lub zażywania jakiejś substancji. W

Bardziej szczegółowo

Dlaczego zmiana modelu opieki psychiatrycznej jest niezbędna?

Dlaczego zmiana modelu opieki psychiatrycznej jest niezbędna? Dlaczego zmiana modelu opieki psychiatrycznej jest niezbędna? Aleksander Araszkiewicz Katedra i Klinika Psychiatrii Collegium Medicum w Bydgoszczy Zdrowie psychiczne decyduje o dobrym samopoczuciu jednostek

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA prof. dr hab. med. Jan Kornafel Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM we Wrocławiu Mierniki epidemiologiczne Mierniki epidemiologiczne

Bardziej szczegółowo

Palenie papierosów FAKTY

Palenie papierosów FAKTY Palenie papierosów FAKTY Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) palenie jest największym pojedynczym śmiertelnym zagrożeniem dla zdrowia. Tytoń odpowiada za ponad 500 000 zgonów w UE. WHO szacuje,

Bardziej szczegółowo

Skutki niskiej emisji z pieców węglowych dla stanu zdrowia mieszkańców Wrocławia

Skutki niskiej emisji z pieców węglowych dla stanu zdrowia mieszkańców Wrocławia Skutki niskiej emisji z pieców węglowych dla stanu zdrowia mieszkańców Wrocławia lek. Anna Gładka dr hab. n. med. Tomasz Zatoński Klinika Otolaryngologii, Chirurgii Głowy i Szyi Uniwersytetu Medycznego

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

układu oddechowego dla mieszkańców

układu oddechowego dla mieszkańców Projekt Promocja i profilaktyka chorób układu oddechowego dla mieszkańców Powiatu Nidzickiego. Nidzica, dnia 30 marca 2016 r. ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2009-2014 oraz budżetu państwa

Bardziej szczegółowo

Cykl kształcenia 2014-2017 SYLABUS

Cykl kształcenia 2014-2017 SYLABUS 01-017 SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy fizjoterapii klinicznej w chorobach wewnętrznych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Zdrowia Publicznego i badań naukowych w UE. Doc. Adam Fronczak

Finansowanie Zdrowia Publicznego i badań naukowych w UE. Doc. Adam Fronczak Finansowanie Zdrowia Publicznego i badań naukowych w UE Doc. Adam Fronczak Zdrowie obywateli jest podstawowym priorytetem Unii Europejskiej. Unijna polityka w dziedzinie zdrowia funkcjonuje równolegle

Bardziej szczegółowo

TARGI POL-ECO-SYSTEM strefa ograniczania niskiej emisji października 2015 r., Poznań JAKOŚĆ POWIETRZA W POLSCE

TARGI POL-ECO-SYSTEM strefa ograniczania niskiej emisji października 2015 r., Poznań JAKOŚĆ POWIETRZA W POLSCE USTAWA ANTYSMOGOWA Tadeusz Arkit Poseł na Sejm RP JAKOŚĆ POWIETRZA W POLSCE Europejska Agencja Środowiska (EEA) w raporcie Jakość powietrza w Europie 2013 wymienia Polskę jako jedno z najbardziej zanieczyszczonych

Bardziej szczegółowo

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Flavopharma. Studium przypadku spółki spin-off. Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Tomasz Przygodzki Pomysł (analiza rynku) Projekt B+R Próba komercjalizacji rezultatów

Bardziej szczegółowo

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ O GRYPIE? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ?

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ O GRYPIE? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ O GRYPIE? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ! SZCZEPIONKA PRZECIW GRYPIE CZYM JEST GRYPA?

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Szacuje się, że wysokie ciśnienie krwi jest przyczyną

Bardziej szczegółowo

Tabela 1 Ludność Gminy Bestwina oraz gęstość zaludnienia w podziale na sołectwa L.P. Sołectwo Liczba ludności [L] 2006 r.

Tabela 1 Ludność Gminy Bestwina oraz gęstość zaludnienia w podziale na sołectwa L.P. Sołectwo Liczba ludności [L] 2006 r. 1. CHARAKTERYSTYKA SPOŁECZNA 3.1. Struktura demograficzna Gminę Bestwina zamieszkuje 10.434 mieszkańców (dane za 2006 r.). W poniższej tabeli zestawiono liczbę mieszkańców w poszczególnych sołectwach:

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych!

CHOROBY NOWOTWOROWE. Dym tytoniowy zawiera około 60 substancji rakotwórczych lub współrakotwórczych! CHOROBY NOWOTWOROWE Palenie tytoniu kojarzy się przede wszystkim z rakiem płuc. W rzeczywistości, papierosy powodować mogą znacznie więcej nowotworów złośliwych. Zalicza się do nich na przykład: raka krtani,

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów

266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów 266 milionów dorosłych Europejczyków pije średnio dziennie alkohol w ilości nieprzekraczającej 20g (kobiety) lub 40g (mężczyźni), Ponad 58 milionów dorosłych (15 %) przekracza ten poziom; 20 milionów (6

Bardziej szczegółowo

Raport z pomiarów jakości powietrza. pod kątem zawartości pyłu PM10. wykonanych na terenie gminy Stryszów. w okresie zimowym (

Raport z pomiarów jakości powietrza. pod kątem zawartości pyłu PM10. wykonanych na terenie gminy Stryszów. w okresie zimowym ( Fundacja Planeta 172 34-145 Stronie www.fundacjaplaneta.org Raport z pomiarów jakości powietrza pod kątem zawartości pyłu PM10 wykonanych na terenie gminy w okresie zimowym (04 18.01.2016) 1 Strona Spis

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 69/2007/DSOZ z dnia 25 września 2007 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia

Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 69/2007/DSOZ z dnia 25 września 2007 r. Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Informacje ogólne o programach profilaktycznych realizowanych przez lekarza poz i pielęgniarkę poz na podstawie umów zawartych o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w Podstawowej Opiece Zdrowotnej 1.

Bardziej szczegółowo

Spalanie węgla w domowych piecach

Spalanie węgla w domowych piecach Spalanie węgla w domowych piecach zagrożenia zdrowotne Broszura Health and Environment Alliance 2 Spalanie węgla w domowych piecach 3 Zanieczyszczenia atmosferyczne uwalnianie do powietrza podczas spalania

Bardziej szczegółowo

dziś i jutro Strategia rozwoju POZ na lata 2014-2020

dziś i jutro Strategia rozwoju POZ na lata 2014-2020 Medycyna Rodzinna Warmii i Mazur dziś i jutro Strategia rozwoju POZ na lata 2014-2020 Lek. med. Zbigniew Gugnowski Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Medycyny Rodzinnej NZOZ Poradnia Lekarzy Medycyny Rodzinnej

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Podstawy fizjoterapii klinicznej w chorobach wewnętrznych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

SYLABUS. Podstawy fizjoterapii klinicznej w chorobach wewnętrznych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy fizjoterapii klinicznej w chorobach wewnętrznych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej XIV Konferencja Naukowa im. F. Venuleta Tytoń albo Zdrowie TWP Wszechnica Polska Warszawa, 09.12.2011 Ostatnia aktualizacja: 09.08.2011

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym na śmiertelność: analiza dla Krakowa

Wpływ zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym na śmiertelność: analiza dla Krakowa Wpływ zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym na śmiertelność: analiza dla Krakowa W imieniu Krakowskiego Alarmu Smogowego: Jakub Jędrak Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę jak fatalnej jakości powietrzem

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

ZASADY SKORZYSTANIA Z PROGRAMÓW

ZASADY SKORZYSTANIA Z PROGRAMÓW PROFILAKTYCZNE PROGRAMY ZDROWOTNE w POZ Wielkopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia przypomina, iż w ramach praktyki lekarza POZ realizowane są następujące programy: 1. Program profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Harmonogram wykładów z patofizjologii dla Studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego kierunku Farmacja studia stacjonarne

Harmonogram wykładów z patofizjologii dla Studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego kierunku Farmacja studia stacjonarne Harmonogram wykładów z patofizjologii dla Studentów III roku Wydziału Farmaceutycznego kierunku Farmacja studia stacjonarne Środa 15.45-17.15, ul. Medyczna 9, sala A Data Temat: Prowadzący: 05.10.16 Omówienie

Bardziej szczegółowo

USTAWA ANTYSMOGOWA. Tadeusz Arkit Poseł na Sejm RP

USTAWA ANTYSMOGOWA. Tadeusz Arkit Poseł na Sejm RP USTAWA ANTYSMOGOWA Tadeusz Arkit Poseł na Sejm RP JAKOŚĆ POWIETRZA W POLSCE Europejska Agencja Środowiska (EEA) w raporcie Jakość powietrza w Europie 2013 wymienia Polskę jako jedno z najbardziej zanieczyszczonych

Bardziej szczegółowo

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ?

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ! SZCZEPIONKA PRZECIW GRYPIE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii

Przewlekła obturacyjna choroba płuc. II Katedra Kardiologii Przewlekła obturacyjna choroba płuc II Katedra Kardiologii Definicja Zespół chorobowy charakteryzujący się postępującym i niecałkowicie odwracalnym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Bardziej szczegółowo

SPALANIE WĘGLA W DOMOWYCH PIECACH

SPALANIE WĘGLA W DOMOWYCH PIECACH SPALANIE WĘGLA W DOMOWYCH PIECACH ZAGROŻENIA ZDROWOTNE Broszura Health and Environment Alliance (HEAL) 2 SPALANIE WĘGLA W DOMOWYCH PIECACH Health and Environment Alliance (HEAL) to wiodąca europejska organizacja

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Katedra Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Katedra Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy fizjoterapii w chorobach wewnętrznych Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Instytut Fizjoterapii UR, Wydział Medyczny, Katedra Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Grupa wysokiego ryzyka. Palenie a pneumokoki.

Grupa wysokiego ryzyka. Palenie a pneumokoki. Grupa wysokiego ryzyka. Palenie a pneumokoki. Krzysztof Przewoźniak, Witold A. Zatoński Ostatnia aktualizacja: 13.07.2011 Palenie tytoniu w Polsce wg płci w latach 2009-2010 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10%

Bardziej szczegółowo

Mgr Paulina Jóźwiak Katedra Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Mgr Paulina Jóźwiak Katedra Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Mgr Paulina Jóźwiak Katedra Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu PROMOCJA ZDROWIA POWSTAŁA W WYNIKU EKONOMICZNYCH KALKULACJI ZMNIEJSZA KOSZTY MEDYCYNY NAPRAWCZEJ

Bardziej szczegółowo

Bierne palenie. Dym z papierosa palącego się. Dym wydychany przez palacza

Bierne palenie. Dym z papierosa palącego się. Dym wydychany przez palacza BIERNE PALENIE Bierne palenie Dym z papierosa palącego się Dym wydychany przez palacza Boczny strumień zawiera ponad 4000 związków chemicznych oraz około 69 substancji rakotwórczych Szacowane ryzyko związane

Bardziej szczegółowo

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE Beata Brajer-Luftmann Katedra i Klinika Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej UM w Poznaniu TPT 30.11.2013r. Najczęstszy nowotwór na świecie (ok. 1,2 mln zachorowań i ok. 1,1ml zgonów)

Bardziej szczegółowo

1492 Krzysztof Kolumb w czasie swej podróży do Indian został poczęstowany wysuszonymi liśćmi tytoniowymi

1492 Krzysztof Kolumb w czasie swej podróży do Indian został poczęstowany wysuszonymi liśćmi tytoniowymi Palenie tytoniu jest jednym z czynników zagrażających zdrowiu, a nawet życiu. Obecnie znanych jest około 5000 składników, które występują w dymie tytoniowym. Najbardziej szkodliwe to: nikotyna, tlenek

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA - 2006 1. UZASADNIENIE POTRZEBY PROGRAMU Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce i na świecie. Umieralność z tego

Bardziej szczegółowo

Powietrze. dla Krakowa /

Powietrze. dla Krakowa / Powietrze dla Krakowa / Czy wiesz ile kosztuje wyeliminowanie krakowskiego smogu? Bezczynność jest wielokrotnie droższa! Każdego dnia mieszkańcy Dokładnie to policzyliśmy. Codziennie płacimy smogowi sowity

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 111/2013 z dnia 22 kwietnia 2013r. o projekcie programu Pomorski program chorób niezakaźnych Neptun na lata 2014-2016

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: NIKOTYNOWA PUŁAPKA. Pomoce: plansza lub folia W błękitnym dymku, kartki dla każdego ucznia Ponure fakty o paleniu

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: NIKOTYNOWA PUŁAPKA. Pomoce: plansza lub folia W błękitnym dymku, kartki dla każdego ucznia Ponure fakty o paleniu SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: NIKOTYNOWA PUŁAPKA. Cele: - uświadomienie szkodliwości tytoniu, - zwrócenie uwagi na skutki uzależnienia od palenia papierosów, - przedstawienie kilku sposobów rzucenia

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Cel 3: Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt

Cel 3: Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt Cel 3: Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt Zapewnienie wszystkim w każdym wieku zdrowego życia oraz promowanie dobrostanu stanowi podstawę zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO

TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO TEMATYKA WYKŁADÓW Z PATOLOGII PIELĘGNIARSTWO 2016-2017 WYKŁAD NR 1 6. X. 2016 I Wprowadzenie do patofizjologii 1. Pojęcia: zdrowie, choroba, etiologia, patogeneza, symptomatologia 2. Etapy i klasyfikacja

Bardziej szczegółowo