PRYWATYZACJA JAKO ELEMENT GLOBALIZACJI WSPÓŁCZESNEGO PRZEMYSŁU ZBROJENIOWEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRYWATYZACJA JAKO ELEMENT GLOBALIZACJI WSPÓŁCZESNEGO PRZEMYSŁU ZBROJENIOWEGO"

Transkrypt

1 Przemysław Skulski Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu PRYWATYZACJA JAKO ELEMENT GLOBALIZACJI WSPÓŁCZESNEGO PRZEMYSŁU ZBROJENIOWEGO Wprowadzenie Globalizacja jest pojęciem interpretowanym w bardzo różny sposób i odnoszącym się do różnych obszarów aktywności ludzi. Powoduje to, że definicje tego zjawiska mogą odnosić się do polityki, kultury czy ekonomii. Ich autorzy podejmują nie tylko próby zdefiniowania pojęcia, ale także dokonują analizy różnych jego aspektów, prezentując przy tym różne, często odmienne poglądy i koncepcje. Jeżeli chodzi o działania gospodarcze, to także w tym obszarze można spotkać się z bardzo różnymi poglądami na temat globalizacji. B. Rychnowski definiuje ją jako ogół zjawisk i procesów związanych z kształtowaniem nowego porządku społeczno-gospodarczego, który ma funkcjonować opierając się na zasadzie maksymalnej mobilności i powszechnej swobody przepływu czynników produkcji 1. Globalizacja gospodarki światowej jest procesem poszerzania i pogłębiania współzależności między krajami i regionami, wskutek rosnących przepływów międzynarodowych oraz działalności korporacji transnarodowych, co prowadzi do jakościowo nowych powiązań między firmami, rynkami i gospodarkami. Niezależnie od różnic w sposobie postrzegania globalizacji nie ulega wątpliwości, że proces ten dokonuje się z różnym natężeniem w wielu obszarach gospodarki światowej i w gospodarkach poszczególnych krajów. Dobrą tego ilustracją jest sytuacja w międzynarodowym przemyśle zbrojeniowym. W porównaniu do branż cywilnych tempo i przebieg globalizacji jest odmienny. Do 1 Współczesne stosunki międzynarodowe w Azji Wschodniej. Problemy, wyzwania i szanse. Red. M. Pietrasiak i D. Mierzejewski. Dom wydawniczy Duet, Toruń 2010, s. 176.

2 220 Przemysław Skulski pewnego momentu globalizacja tej branży następowała zdecydowanie wolniej, co było spowodowane przede wszystkim czynnikami politycznymi. Zakończenie zimnej wojny stało się impulsem do bardzo głębokich zmian na rynku uzbrojenia oraz przyśpieszenia jego globalizacji. Oczywiście nie wszystkie kraje w jednakowy sposób potrafiły wykorzystać sytuację, jaka została stworzona na początku lat 90. XX wieku i taki stan utrzymuje się praktycznie do dziś 2. Celem niniejszego artykułu jest pokazanie prywatyzacji przemysłu zbrojeniowego jako zjawiska związanego z procesem globalizacji tej gałęzi przemysłu. Istotne znaczenie ma porównanie sytuacji poszczególnych państw i przedstawienie sposobu ich podejścia do prywatyzacji. Jest to o tyle istotne, że w znacznym stopniu przekłada się na pozycję poszczególnych krajów na międzynarodowym rynku uzbrojenia. 1. Proces internacjonalizacji i globalizacji przemysłu zbrojeniowego Druga połowa XIX wieku przyniosła gwałtowny rozwój produkcji zbrojeniowej, co było wynikiem rewolucji przemysłowej. W tym okresie stworzone zostały podstawy nowoczesnego przemysłu zbrojeniowego. Na przełomie XIX i XX wieku produkcja zbrojeniowa została zdominowana przez niewielką grupę przedsiębiorstw (Krupp, Vickers), które znaczą część swojej produkcji przeznaczały na eksport. Po zakończeniu I wojny światowej nastąpiła redukcja produkcji zbrojeniowej. W tym okresie powstały kartele, które dokonały podziału rynku światowego. W latach 30. XX wieku firmy takie jak Krupp, Ford czy Vickers brały udział w tworzeniu narodowych przemysłów zbrojeniowych, pozostających pod kontrolą państwa. W tym okresie nastąpił także wzrost obrotów na międzynarodowym rynku broni oraz rozwijać się zaczęła międzynarodowa współpraca w zakresie produkcji uzbrojenia. Okres II wojny światowej przyniósł bardzo duży wzrost produkcji uzbrojenia. Natomiast handel bronią odbywał się głównie wśród państw alianckich oraz tworzących tzw. Oś. Po 1945 roku zarówno produkcja, jak i handel uzbrojeniem zostały zdominowane przez USA i ZSRR. Oba supermocarstwa wykorzystywały przemysł zbrojeniowy jako instrument polityki zagranicznej oraz rywalizacji, co było jed- 2 J. Nawolski: Czy strategia integracji przedsiębiorstw przemysłowego potencjału obronnego w Grupie Bumar odpowiada wyzwaniom ery globalizacji. Ekspertyza dla Związku Zawodowego Przemysłu Elektromaszynowego. Warszawa 2010.

3 Prywatyzacja jako element globalizacji współczesnego przemysłu 221 ną z cech charakterystycznych dwubiegunowego podziału świata. Doprowadziło to do wyścigu zbrojeń, niosącego za sobą jednak rozwój technologii militarnych. W obrębie przeciwstawnych bloków rozwijana była także współpraca z zakresie produkcji uzbrojenia. Choć z pewnością było to proces umiędzynarodowienia produkcji zbrojeniowej, to jednak prowadzony w specyficznych warunkach. Zarówno Amerykanie, jak i Rosjanie kontrolowali zakres oraz warunki współpracy swoich sojuszników. Szczególnie widoczne było to w przypadku państw Układu Warszawskiego. Zakończenie zimnej wojny przyniosło istotne zmiany polityczne i ekonomiczne, które zmieniły oblicze zarówno przemysłu zbrojeniowego, jak i międzynarodowego handlu bronią. Wyjście państw środkowo-europejskich spod wpływów radzieckich, likwidacja Układu Warszawskiego oraz rozpad ZSRR spowodowały, że jedynym supermocarstwem pozostały Stany Zjednoczone. W wyniku zakończenie wyścigu zbrojeń oraz spadku zagrożeń typu militarnego nastąpiło ograniczenie popytu na uzbrojenie. Sprawiło to, że zwiększyła się konkurencja wśród producentów i eksporterów. W tym samym czasie zauważalny był także wzrost kosztów związanych z badaniami i rozwojem nowych systemów uzbrojenia. Należy również zauważyć, że w latach 90. XX wieku silnie zarysował się nowy trend polegający na tym, że uzbrojenie stało się produktem kompleksowym. Coraz częściej była to nie broń, ale systemy uzbrojenia. Konsekwencją technologiczną jest to, że systemy te wymagają nie tylko większej integracji, ale także współdziałania z różnorodnymi urządzeniami mechanicznymi, elektronicznymi czy optycznymi. Wymagają więc know-how z wielu rożnych obszarów wiedzy. Konsekwencją są nie tylko wyższe koszty opracowania takiego uzbrojenia, ale także konieczność sięgania po zagranicznych specjalistów oraz kooperacji z podmiotami z innych państw. Jeżeli chodzi o wybór formy umiędzynarodowienia, to w przypadku produkcji uzbrojenia można wskazać na dwa podstawowe sposoby. Pierwszym są programy podejmowane przez kilka krajów (reprezentowanych przez firmy narodowe). Przy realizacji projektów każdy udziałowiec udostępnia swoje zasoby technologię, środki finansowe, zasoby rzeczowe oraz ludzkie. Taka forma współpracy wymaga zbudowania odpowiednich powiązań kooperacyjnych, dopasowania często różnych kultur organizacyjnych oraz zaangażowania w realizację planów. Z tych względów nie wszystkie projekty kończą się sukcesem, a negatywne doświadczenia mogą być swoistą barierą przed taką formą umiędzynarodowienia. W przypadku europejskich firm zbrojeniowych wpływ na przebieg procesu ich internacjonalizacji poprzez realizację projektów wielonarodowych miało stworzenie odpowiednich podstaw instytucjonalnych. W 1995 roku została stworzona Western European Armaments Organisation

4 222 Przemysław Skulski (WEAO), której zadaniem była koordynacja działań przemysłów zbrojeniowych państw członkowskich oraz realizacja wspólnych projektów dotyczących produkcji uzbrojenia. W 2005 roku WEAO zakończyła swoją działalność i została zastąpiona przez Europejską Agencję Obrony (European Defence Agency) działającą w strukturze Unii Europejskiej. Istotną rolę odgrywa także Organisation For Joint Armament Cooperation (OCCAR), która jako organizacja międzyrządowa koordynuje wiele programów zbrojeniowych, a wśród nich są: samolot transportowy Airbus A400M, transporter Boxer, fregata FREMM oraz śmigłowiec szturmowy Eurocopter Tiger. Należy również zauważyć, że działania tego typu mają związek z postępującym procesem integracji europejskiej oraz rozwojem wspólnej Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (European Security and Defence Policy ESDP). Drugim sposobem umiędzynarodowienia jest łączenie firm wzajemne posiadanie udziałów, fuzje oraz przejęcia. Jest to forma wymagająca większego zaangażowania swoich zasobów, przede wszystkim kapitału. W wielu wypadkach istotną barierą internacjonalizacji mogą być względu polityczne. Dobrą ilustracją jest przypadek brytyjskiej firmy Westland. W połowie lat 80. XX wieku jej przejęciem był zainteresowany amerykański potentat w segmencie produkcji śmigłowców firma Sikorsky. Grupa brytyjskich polityków, na czele której stał Sekretarz Obrony Michael Heseltine, optowała jednak za sprzedażą Westlanda firmie europejskiej. Spór ze zwolennikami sprzedaży firmy Amerykanom był tak ostry, że doprowadził do dymisji sekretarza obrony. Choć takie ekstremalne sytuacje nie zawsze muszą się pojawiać, to warto pamiętać, że problemy sektora zbrojeniowego są utożsamiane z bezpieczeństwem narodowym i przez to budzą dużo emocji. Taka forma internacjonalizacji jest jednak z powodzeniem stosowana przez amerykańskie (np. Lockheed Martin, Boeing, General Dynamics) i europejskie (BAE Systems, Thales) koncerny zbrojeniowe, przyczyniając się do ich globalizacji 3. Globalizacja przyniosła wzrost roli koncernów zbrojeniowych, takich jak Lockheed-Martin, Boeing, Raytheon czy L-3 Communications. Na początku XXI wieku na międzynarodowym rynku uzbrojenia zdecydowanie dominują podmioty z USA. Wśród pierwszej dziesiątki największych firm zbrojeniowych jest 7 podmiotów amerykańskich, a w pierwszej dwudziestce aż 14. Obecnie na największe amerykańskie koncerny przypada około 60% światowej produkcji 3 D. George: Ekonomiczne i polityczne implikacje umiędzynarodowienia się przemysłów obronnych. W: Transformacja przemysłu obronnego u progu XXI wieku. Świętokrzyska Agencja Rozwoju Regionalnego, Kielce 1998, s

5 Prywatyzacja jako element globalizacji współczesnego przemysłu 223 zbrojeniowej 4. W dużym stopniu przyczyny dominacji amerykańskich koncernów należy szukać w odpowiednim przygotowaniu do działania na rynku globalnym oraz aktywnej pomocy ze strony państwa. Przykłady europejskich koncernów zbrojeniowych BAE Systems, EADS, Finmeccanica, Thales czy Rolls-Royce pokazują, że miejsce na globalnym rynku jest nie tylko dla Amerykanów. Jednak skutecznie rywalizować z nimi mogą tylko największe i najlepiej zorganizowane podmioty. Oceniając internacjonalizację sektora zbrojeniowego można stwierdzić, że na przebieg tego procesu bardzo duży wpływ mają dwa zjawiska prywatyzacja oraz koncentracja. Można je uznać za zjawiska sprzyjające internacjonalizacji oraz globalizacji, choć nie są one warunkami niezbędnymi. Przykłady funkcjonowania przedsiębiorstw chińskich oraz szwedzkich (nie tylko zbrojeniowych) pokazują, że także podmioty pozostające własnością państwa mogą być aktywnymi uczestnikami rynku międzynarodowego. Wydaje się jednak, że prywatyzacja (podobnie jak i konsolidacja) sprzyja procesowi globalizacji. 2. Prywatyzacja przemysłu zbrojeniowego na przełomie XX i XXI wieku Pomimo silnego wpływu państwa i jego instytucji na funkcjonowanie przemysłu zbrojeniowego, prywatne przedsiębiorstwa zawsze istniały w tym sektorze. Oczywiście ich liczba oraz rola odmiennie kształtowały się w poszczególnych krajach na przestrzeni minionych lat. W okresie międzywojennym prywatne przedsiębiorstwa, takie jak Renault, Messerschmitt A.G. czy Vickers- -Armstrong odgrywały kluczową rolę w europejskim przemyśle zbrojeniowym. Wzmocnienie roli państwa w przemyśle w większości krajów nastąpiło w okresie II wojny światowej. Po jej zakończeniu w niektórych krajach zachodnich (przede wszystkim USA) rozpoczął się proces ograniczania kontroli państwa nad przemysłem zbrojeniowym. W tym okresie wiele przedsiębiorstw działających w przemyśle obronnym zostało przekształconych w prywatne firmy. Jednocześnie w części państw zachodnioeuropejskich (Francja, Wielka Brytania) wiele przedsiębiorstw produkujących sprzęt wojskowy zostało znacjonalizowanych. Symptomatycznym przykładem były zakłady Renault, których nacjonalizacja była swoistą karą 4 SIPRI Yearbook Armements, Disarmament and International Security. Oxford University Press, Oxford 2010, s. 254 i E.E. Nowak: Konsolidacja polskiego przemysłu obronnego. Raport 2011, nr 2.

6 224 Przemysław Skulski za produkcję uzbrojenia dla Niemiec w okresie Ze względów politycznych nacjonalizację przemysłu zbrojeniowego przeprowadzono w krajach Europy Środkowej (Czechosłowacja, Polska, Rumunia, Bułgaria, Węgry). Najszybciej proces prywatyzacji sektora zbrojeniowego został zakończony w USA, co miało miejsce już na początku lat 90. XX wieku. Nie oznacza to jednak, że państwo utraciło kontrolę nad tą częścią gospodarki. System finansowania prac badawczo-rozwojowych, procedura zamówień dla armii amerykańskiej czy wreszcie organizacja międzynarodowego handlu bronią dają możliwość ścisłej kontroli produkcji zbrojeniowej. W porównaniu z USA w Europie Zachodniej proces prywatyzacji przemysłu zbrojeniowego przebiegał w odmienny sposób. Jak już wspomniano, po 1945 roku w wielu krajach nasiliły się działania nacjonalizacyjne, mające zapewnić większą kontrolę państwa nad tym sektorem. Jednak w kolejnych latach niektóre kraje rozpoczęły prywatyzację firm zbrojeniowych, a na największą skalę takie działania były prowadzone w Wielkiej Brytanii oraz RFN. Inne kraje będące czołowymi europejskimi producentami uzbrojenia (Francja, Włochy, Hiszpania) pozostawiły znaczą część przemysłu zbrojeniowego pod ścisłą kontrolą państwa. Przykładem może być Francja, w której w połowie latach 80. XX udział państwa w sektorze zbrojeniowym wzrósł do aż 86% 5. Zmianę sposobu postrzegania przez kraje zachodnioeuropejskie roli państwa w sektorze zbrojeniowym przyniosła dopiero perspektywa integracji produkcji zbrojeniowej na poziomie europejskim. Spowodowała ona rozpoczęcie procesu prywatyzacji w większości państwach Europy Zachodniej. W przypadku Francji główne koncerny zbrojeniowe zostały poddane temu procesowi w latach , przy czym francuski Skarb Państwa wciąż posiada duże udziały w kluczowych firmach. We Włoszech na przełomie lat 80. i 90. XX wieku wszystkie zakłady zbrojeniowe (poza należącymi do Fiata) pozostawały w rękach państwa. Prywatyzację największego koncernu zbrojeniowego Finmeccanica rozpoczęto w 1993 roku. W Hiszpanii prywatyzacja sektora zbrojeniowego rozpoczęła się pod koniec XX wieku i było to spowodowane chęcią włączenia się do procesu internacjonalizacji europejskiego przemysłu zbrojeniowego. W rezultacie tych zmian na początku XXI wieku w Europie Zachodniej dominującą pozycję w sektorze uzbrojenia mają przedsiębiorstwa prywatne 6. Proces prywatyzacji przebiega także w innych krajach, które są kluczowymi graczami na międzynarodowym rynku uzbrojenia. Upadek bloku wschodniego okazał się silnym ciosem dla rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego, który znalazł się na krawędzi bankructwa. Uznano, że jedynym ratunkiem jest rozpo- 5 6 P. Dussauge: L industrie francaise de l armament. Economica. Paris 1985, s. 16. Bezpieczeństwo międzynarodowe. Teoria i praktyka. Red. K. Żukrowska i M. Grącik. SGH, Warszawa 2006, s.187.

7 Prywatyzacja jako element globalizacji współczesnego przemysłu 225 częcie procesu głębokich przemian oraz zbudowanie zupełnie nowej struktury sektora zbrojeniowego. Dekret prezydenta Borysa Jelcyna nr 2096 z grudnia 1993 roku stworzył podstawy do restrukturyzacji, w tym prywatyzacji. Stworzono trzy kategorie przedsiębiorstw zbrojeniowych: firmy pozostające całkowicie pod kontrolą państwa, firmy w udziałem kapitału prywatnego, ale kontrolowane przez państwo, przedsiębiorstwa całkowicie sprywatyzowane 7. Zakładano, że w ciągu kilku lat sprywatyzowanych zostanie 75% z ponad 2000 zakładów zbrojeniowych. Choć nie udało się osiągnąć takiego poziomu, pojawienie się kapitału prywatnego było jednak wydarzeniem przełomowym. Nie ulega jednak wątpliwości, że przedsiębiorstwa o największym znaczeniu wciąż pozostają własnością państwa 8. Warto dodać, że w coraz większym stopniu rosyjskim przemysłem zbrojeniowym interesuje się kapitał zagraniczny. Pierwsze próby wejścia na rynek rosyjski miały miejsce już w latach 90. XX wieku. Przykładem może być spółka EuroMil utworzona przez europejskie konsorcjum Eurocopter oraz największego rosyjskiego producenta śmigłowców firmę Mil. Innym przykładem jest indyjsko-rosyjska spółka joint-venture Brahmos działająca w segmencie pocisków rakietowych. W ostatnim okresie duże zainteresowanie rynkiem rosyjskim wykazują duże europejskie koncerny zbrojeniowe, m.in. francuski Thales. Procesy prywatyzacyjne przebiegają także w krajach o mniejszym znaczeniu dla światowego przemysłu zbrojeniowego, takich jak Czechy, Polska czy Węgry. Pomimo tego, że w przypadku Polski prywatyzacja nie przyniosła spodziewanych efektów, to są to jednak działania wpływające na internacjonalizację przemysłu zbrojeniowego. Cena tych przekształceń w postaci bankructwa wielu przedsiębiorstw oraz spadku produkcji tych podmiotów, które przetrwały wydaje się jednak wysoka. Na polskim rynku obecne są międzynarodowe koncerny zbrojeniowe (Agusta-Westland, Sikorsky, Lockheed-Martin, Thales, AMV). Nie ulega wątpliwości, że ich obecność wiąże się napływem nowoczesnych technologii, ale równocześnie można mieć wątpliwości, czy prywatyzacja pozytywnie wpłynęła na międzynarodową konkurencyjność polskiej zbrojeniowki 9. Należy także wskazać na przykłady państw, które do prywatyzacji przemysłu zbrojeniowego podchodzą z dużą rezerwą. Przykładem mogą być Chiny. Praktycznie całość przemysłu zbrojeniowego w tym kraju znajduje się w rękach państwa. Nawet jeżeli chińskie koncerny zbrojeniowe tworzą spółki, to są one kontrolowane przez państwo. Charakterystyczne dla tego procesu są działania Military Industry Under Yeltsin. ( ) i A. Sanchez-Andres: Privatisation, Decentralisation and Production Adjustment in the Russian Defense Industry. Europe-Asia Studies 1998, Vol. 50, No. 2. Największa firma prywatna Irkut wchodzi w skład koncernu UAC, który jest kontrolowany przez państwo. E.E. Nowak: Op. cit.

8 226 Przemysław Skulski w ramach Programu 863. Dzięki niemu wzrósł udział prywatnych firm działających w sektorach zaawansowanych technologii (głównie IT) w projektach militarnych, które jednak są zarządzane przez państwo 10. Wielu analityków zajmujących się chińskim przemysłem sugeruje, że prywatyzacja firm zbrojeniowych będzie musiała nastąpić. Jest to jeden z kierunków działań zmierzających do zwiększenia konkurencyjności chińskich podmiotów. Trudno jednak obecnie przewidzieć, kiedy to może nastąpić oraz jak ten proces będzie przebiegał. Zakończenie Zmiany, jakie zaszły po zakończeniu zimnej wojny doprowadziły do globalizacji produkcji uzbrojenia, a także handlu bronią. Obecnie ze zmian tych w największym stopniu korzystają amerykańskie koncerny zbrojeniowe. Są one najpotężniejsze oraz najlepiej przygotowane do funkcjonowania na rynku globalnym. Korzystają też z niezbędnego wsparcia ze strony amerykańskiej administracji, która doskonale rozumie reguły funkcjonowania tej branży. W dużym stopniu decyduje o tym fakt, że amerykański przemysł zbrojeniowy został sprywatyzowany oraz przeprowadzono proces konsolidacji. Na rynku globalnym z Amerykanami mogą konkurować jedynie największe koncerny zachodnioeuropejskie. Wydaje się, że w tym zakresie Europa nie wykorzystuje swojego potencjału. Należy bowiem zauważyć, że europejskie firmy zbrojeniowe są w większym stopniu umiędzynarodowione niż ich amerykańscy konkurenci, zwłaszcza w zakresie zaawansowanych form współpracy międzynarodowej, takich jak tworzenie spółek-córek, zagranicznych oddziałów czy przejmowanie przedsiębiorstw zagranicznych. Na tym tle przyszłość mniejszych podmiotów, zarówno zachodnio-, jaki i środkowoeuropejskich nie jawi się optymistycznie. Ich szansą jest włączenie się w proces budowy transeuropejskiego przemysłu zbrojeniowego. Działając w sposób rozdrobniony i nieskoordynowany stracą szansę, nawet na dostawy dla własnych armii. W najbliższej przyszłości należy też się liczyć z przyśpieszeniem procesów umiędzynarodawiania rosyjskich koncernów zbrojeniowych, które w ostatnich latach przeszły konsolidację. Wydaje się, że do tego niezbędna będzie prywatyzacja dużych rosyjskich producentów uzbrojenia. Wielką niewiadomą jest natomiast przyszłość firm chińskich. Jednak bez przemian strukturalnych, bez przyciągnięcia kapitału zagranicznego, bez prywatyzacji Chiny będą miały trudności w zbudowaniu silnej pozycji w globalnym przemyśle zbrojeniowym. 10 National High-Tech R&D Program (863 Program). ( ) i L. Nazarov: China s Program 863 Building a Post-Nuclear Super-Weapon. newsmax.com ( ).

9 Prywatyzacja jako element globalizacji współczesnego przemysłu 227 Literatura Bezpieczeństwo międzynarodowe. Teoria i praktyka. Red. K. Żukrowska. i M. Grącik. SGH, Warszawa Dussauge P.: L industrie francaise de l armament. Economica, Paris George D.: Ekonomiczne i polityczne implikacje umiędzynarodowienia się przemysłów obronnych. W: Transformacja przemysłu obronnego u progu XXI wieku. Świętokrzyska Agencja Rozwoju Regionalnego, Kielce Military Industry Under Yeltsin. ( ). National High-Tech R&D Program (863 Program). ( ). Nazarov L.: China s Program 863 Building a Post-Nuclear Super-Weapon. archive.newsmax.com ( ). Nowak E.E.: Konsolidacja polskiego przemysłu obronnego. Raport 2011, nr 2. Nawolski J.: Czy strategia integracji przedsiębiorstw przemysłowego potencjału obronnego w Grupie Bumar odpowiada wyzwaniom ery globalizacji. Ekspertyza dla Związku Zawodowego Przemysłu Elektromaszynowego. Warszawa Sanchez-Andres A.: Privatisation, Decentralisation and Production Adjustment in the Russian Defense Industry. Europe-Asia Studies 1998, Vol. 50, No. 2. SIPRI Yearbook Armaments, Disarmament and International Security. Oxford University Press, Oxford Współczesne stosunki międzynarodowe w Azji Wschodniej. Problemy, wyzwania i szanse. Red. M. Pietrasiak i D. Mierzejewski. Dom Wydawniczy Duet, Toruń PRIVATIZATION AS AN ELEMENT OF GLOBALIZATION OF THE CONTEMPORARY DEFENSE INDUSTRY Summary The globalization unquestionably changed the environment within which national defense industries operate. However defense is still different from other industries. State involvement is still regarded as appropriate. When evaluating the globalisation of the armaments sector, it may be stated that the course of this process is largely influenced by two phenomena, which deserve a more thorough analysis privatisation and concentration. They may be perceived as phenomena facilitating internationalisation and globalisation, although they are not the necessary conditions. It seems, however, that privatisation facilitate globalisation. The process of the armaments sector privatisation was first accomplished in the USA, which happened in the early 1990s. In Western Europe the process of the armaments industry privatisation proceeded in a different manner than in the USA, but in late 1990 s in many counties (France, UK, Germany, Spain, Italy) this process

10 228 Przemysław Skulski accelerated. The privatisation process has been proceeding also in other countries which are the key players on the international armaments market (Russia, China, India) as well as in countries of a smaller significance for the global armaments industry (Czech Republic, Poland or Slovakia).

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 11

Spis treści WSTĘP... 11 Spis treści WSTĘP... 11 Magdalena Mazurczak Korporacje transnarodowe w dobie procesów globalizacji...15 1.1. Współczesne procesy globalizacji gospodarki światowej...15 1.1.1. Pojęcie i definicje procesów

Bardziej szczegółowo

PROCESY GLOBALIZACJI INTERNACJONALIZACJI I INTEGRACJI W WARUNKACH WSPÓŁCZESNEJ GOSPODARKI ŚWIATOWEJ - WYBRANE PROBLEMY

PROCESY GLOBALIZACJI INTERNACJONALIZACJI I INTEGRACJI W WARUNKACH WSPÓŁCZESNEJ GOSPODARKI ŚWIATOWEJ - WYBRANE PROBLEMY PROCESY GLOBALIZACJI INTERNACJONALIZACJI I INTEGRACJI W WARUNKACH WSPÓŁCZESNEJ GOSPODARKI ŚWIATOWEJ - WYBRANE PROBLEMY Tom 1 Praca zbiorowa pod redakcją Tadeusza Sporka KATOWICE 2009 SPIS TREŚCI WSTĘP

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A.

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. EKSPORT MAZOWSZA NA TLE KRAJU Wartość eksportu z Mazowsza

Bardziej szczegółowo

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne. Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Znaczenie gazu łupkowego dla Polski i Lubelszczyzny Aspekty ekonomiczne i społeczne Dr Stanisław Cios Ministerstwo Spraw Zagranicznych Nieco historii Instalacje naftowe w Polsce, początek XX w. Nieco historii

Bardziej szczegółowo

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Elżbieta Ostrowska Uniwersytet Wrocławski Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Napływ kapitału zagranicznego regulowany jest w każdym kraju goszczącym przez pakiet aktów prawnych dotyczących różnych

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów

Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Transfer wiedzy z uczelni wyższych do przemysłu podstawą rozwiniętej gospodarki rynkowej doświadczenia zachodnich krajów Dr Marek Szarucki Katedra Analiz Strategicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI EKSPORTU / EXPORT DIRECTIONS Belgia / Belgium Białoruś / Byelarussia Bułgaria / Bulgaria Dania / Denmark Estonia / Estonia Francja / France Hiszpania / Spain Holandia / Holland Litwa / Lithuania

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37

Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 Kto i gdzie inwestuje 2015-06-17 10:09:37 2 Wielka Brytania plasuje się w czołówce globalnych inwestorów. Według danych OECD zajmuje 5. miejsce na świecie. Według wstępnych danych OECD w 2012 r. poziom

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej. Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko

Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej. Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Systemy zarządzania sportem w wybranych krajach Unii Europejskiej Dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Struktura wykładu Wprowadzenie Wzrost znaczenia sportu jako zjawiska społecznoekonomicznego i politycznego,

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Rola ośrodków EIC w promocji polskiej przedsiębiorczości. Dr. Michał Polański Zespół Centrum Euro Info Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Rola ośrodków EIC w promocji polskiej przedsiębiorczości. Dr. Michał Polański Zespół Centrum Euro Info Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Rola ośrodków EIC w promocji polskiej przedsiębiorczości Dr. Michał Polański Zespół Centrum Euro Info Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sieć Euro Info ponad 3 ośrodków w 45 krajach Sieć Euro Inforys

Bardziej szczegółowo

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ Bożena Wolińska Warszawa, wrzesień 2003 Rzecznik Ubezpieczonych Aleje Jerozolimskie 44, 00 024 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Europejski rynek naczepowy

Europejski rynek naczepowy Europejski rynek naczepowy Europejski rynek producentów przyczep i naczep jest znacznie rozdrobniony: działa na nim ponad 100 producentów, jednak czołówkę branŝy stanowią firmy niemieckie. Wielton zajmuje

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Doing business in Poland

Doing business in Poland Doing business in Poland Dlaczego warto inwestować w Polsce Polska zajmuje 13. miejsce na świecie i 5. w Europie wśród krajów najbardziej atrakcyjnych dla inwestorów zagranicznych - wynika z ogłoszonego

Bardziej szczegółowo

Andrzej Karpmski V UNIA EUROPEJSKA - POLSKA DYLEMATY PRZYSZŁOŚCI. Warszawa 1998

Andrzej Karpmski V UNIA EUROPEJSKA - POLSKA DYLEMATY PRZYSZŁOŚCI. Warszawa 1998 A- Andrzej Karpmski V UNIA EUROPEJSKA - POLSKA DYLEMATY PRZYSZŁOŚCI Warszawa 1998 SPIS TREŚCI Przedmowa 12 Od autora 13 Rozdział I. Czy i jak można zdynamizować rozwój Europy 18 1. Główne przejawy słabości

Bardziej szczegółowo

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Edukacja a rynek pracy dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Rynek pracy co to? Zatrudnianie nie jest koniecznością Rynek pracy jako całość to byt

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 13

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 13 SPIS TREŚCI Wprowadzenie............................................... 13 ROZDZIAŁ I Wzrost roli usług w gospodarce Unii Europejskiej................ 13 1. Teoretyczne podstawy rozwoju usług.........................

Bardziej szczegółowo

Wykaz opublikowanych prac naukowych (po doktoracie) Marcin Gruszczyński

Wykaz opublikowanych prac naukowych (po doktoracie) Marcin Gruszczyński Wykaz opublikowanych prac naukowych (po doktoracie) Marcin Gruszczyński I. Książki naukowe (60 pkt l. Kryzysy walutowe, bankowe i zadłużeniowe w gospodarce światowej, CeDeWu 2013, 240 stron (20 pkt 2.

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

POLSKA i NIEMCY w UNII EUROPEJSKIEJ

POLSKA i NIEMCY w UNII EUROPEJSKIEJ POLSKA i NIEMCY w UNII EUROPEJSKIEJ Gospodarki i przedsiębiorstwa w procesie integracji redakcja naukowa Józef Olszyński SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE OFICYNA WYDAWNICZA WARSZAWA 201 0 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Enterprise Europe Network

Enterprise Europe Network Warszawa, 20 marca 2013 Enterprise Europe Network Wsparcie dla internacjonalizacji i innowacyjności przedsiębiorców Anna Awdiejewa Departament Promocji Gospodarczej, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Jak wejście do strefy euro wpłynęłoby na konkurencyjność polskiej gospodarki? Andrzej Sławiński, Szkoła Główna Handlowa

Jak wejście do strefy euro wpłynęłoby na konkurencyjność polskiej gospodarki? Andrzej Sławiński, Szkoła Główna Handlowa Jak wejście do strefy euro wpłynęłoby na konkurencyjność polskiej gospodarki? Andrzej Sławiński, Szkoła Główna Handlowa 1. Kryzys w strefie euro Przyczyny obecnego kryzysu Brak koordynacji tempa wzrostu

Bardziej szczegółowo

Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej

Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej 1 Cel badania Głównym celem badania jest określenie korzyści, jakie kraje UE15 osiągają

Bardziej szczegółowo

Inwestycje. światowego. gospodarczego. Świat Nieruchomości

Inwestycje. światowego. gospodarczego. Świat Nieruchomości Budownictwo polskie w latach światowego kryzysu gospodarczego E l ż b i e t a St a r z y k R e n a t a Ko z i k 40 Świat Nieruchomości W latach 2006-2008, gdy amerykański kryzys finansowy przeradzał się

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA W GLOBALNEJ GOSPODARCE

ROZWÓJ SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA W GLOBALNEJ GOSPODARCE STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 17 Anna Bielawa Józef Frąś Historia systemów zarządzania sięga końca lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku, gdy zaczęły powstawać w USA pierwsze

Bardziej szczegółowo

KRYTYCZNA ANALIZA POLITYKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE PRZEKSZTAŁCANIA SZPITALI PUBLICZNYCH W SPÓŁKI PRAWA HANDLOWEGO

KRYTYCZNA ANALIZA POLITYKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE PRZEKSZTAŁCANIA SZPITALI PUBLICZNYCH W SPÓŁKI PRAWA HANDLOWEGO Zarządzanie Publiczne vol. 4(13) pp. 49-64 Kraków 2011 Published online February 10, 2012 KRYTYCZNA ANALIZA POLITYKI ZDROWOTNEJ W ZAKRESIE PRZEKSZTAŁCANIA SZPITALI PUBLICZNYCH W SPÓŁKI PRAWA HANDLOWEGO

Bardziej szczegółowo

Prezentacja wyników finansowych za IV kwartał i cały rok 2010. Warszawa, 16 marca 2011 r.

Prezentacja wyników finansowych za IV kwartał i cały rok 2010. Warszawa, 16 marca 2011 r. Prezentacja wyników finansowych za IV kwartał i cały rok 2010 Warszawa, 16 marca 2011 r. Plan prezentacji Kontekst rynkowy Informacje o działalności Wyniki finansowe Pytania i odpowiedzi 1 Wolniejszy wzrost

Bardziej szczegółowo

Firma Oponiarska DĘBICA S.A.

Firma Oponiarska DĘBICA S.A. Firma Oponiarska DĘBICA S.A. Podsumowanie wyników II kwartału 2008 r. Warszawa, 1 sierpnia 2008 r. T.C. DĘBICA S.A. (1) Agenda Executive summary Sytuacja na rynku oponiarskim Skonsolidowane wyniki finansowe

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr Błażej Lepczyński Marta Penczar dr Błażej Lepczyński, Marta Penczar Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2014

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2014 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2014 Panel, czwartek 2 października 2014, godz. 17:30-19:00 Partner: ARCELORMITTAL Reindustrializacja jako szansa na wzrost i źródło innowacyjności europejskiej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Program działań proinwestycyjnych dla sektora ICT w Polsce wnioski z raportu

Program działań proinwestycyjnych dla sektora ICT w Polsce wnioski z raportu Joanna Cygler, Dyrektor Departamentu Badań PAIZ Program działań proinwestycyjnych dla sektora ICT w Polsce wnioski z raportu Rozwój nowych technologii, Internetu i technik informatycznych doprowadził w

Bardziej szczegółowo

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami?

Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? Czy polskie firmy mają potencjał by stać się międzynarodowymi korporacjami? W przeciągu ostatnich 20 lat, polskie firmy znacząco powiększyły swoje możliwości finansowe i wiele z nich zdecydowało się wyjść

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

HEALTH. NUTRIBIOMED Klaster ECOLOGY DIET SUPPLEMENTATION NUTRITION. Joanna Kułdo, PhD. Joanna Kułdo, 12 września 2013. Wrocław, 9 February 2011

HEALTH. NUTRIBIOMED Klaster ECOLOGY DIET SUPPLEMENTATION NUTRITION. Joanna Kułdo, PhD. Joanna Kułdo, 12 września 2013. Wrocław, 9 February 2011 HEALTH NUTRIBIOMED Klaster ECOLOGY NUTRITION DIET SUPPLEMENTATION Joanna Kułdo, PhD Joanna Kułdo, 12 września 2013 Wrocław, 9 February 2011 NUTRIBIOMED Klaster Klaster NUTRIBIOMED to konsorcjum naukowo

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku MSG (Wydział NE) Katedra Gospodarki Przestrzennej

Bardziej szczegółowo

PRZEKSZTAŁCENIA WŁASNOŚCIOWE OŚRODKA BADAWCZO-ROZWOJOWEGO URZĄDZEŃ MECHANICZNYCH OBRUM W GLIWICACH SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ

PRZEKSZTAŁCENIA WŁASNOŚCIOWE OŚRODKA BADAWCZO-ROZWOJOWEGO URZĄDZEŃ MECHANICZNYCH OBRUM W GLIWICACH SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (26) nr 2, 2010 Maria KAPUSTA Henryk GUCWA PRZEKSZTAŁCENIA WŁASNOŚCIOWE OŚRODKA BADAWCZO-ROZWOJOWEGO URZĄDZEŃ MECHANICZNYCH OBRUM W GLIWICACH SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

OPEN DIALOG FOUNDATION. Dlaczego Ukraina traci rynki rosyjskie?

OPEN DIALOG FOUNDATION. Dlaczego Ukraina traci rynki rosyjskie? OPEN DIALOG FOUNDATION Open Dialog Foundation, 11a Szucha Avenue, office 21, 00-580 Warsaw, Poland Tel. + (48) 22 307 11 22 www.odfoundation.eu 2.07.2014 Wołodymyr Panczenko, Kristina Awramczenko Dlaczego

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

52% PRACODAWCÓW AKTYWNIE ZATRUDNIA SPECJALISTÓW I MENEDśERÓW

52% PRACODAWCÓW AKTYWNIE ZATRUDNIA SPECJALISTÓW I MENEDśERÓW Czwartek, 14 maja 2009 roku 52% PRACODAWCÓW AKTYWNIE ZATRUDNIA SPECJALISTÓW I MENEDśERÓW AŜ 52% przedsiębiorstw w Polsce aktywnie szuka pracowników na stanowiska specjalistyczne i menedŝerskie średniego

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań polskich firm-eksporterów zaawansowanych technologii Projekt zlecony przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Wyniki badań polskich firm-eksporterów zaawansowanych technologii Projekt zlecony przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Wyniki badań polskich firm-eksporterów zaawansowanych technologii Projekt zlecony przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych technologie@mail.wz.uw.edu.pl Wydział Zarządzania, Uniwersytet Warszawski Wydział

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Cloud Computing wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstw i gospodarkę Polski Bohdan Wyżnikiewicz

Cloud Computing wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstw i gospodarkę Polski Bohdan Wyżnikiewicz Cloud Computing wpływ na konkurencyjność przedsiębiorstw i gospodarkę Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 17 grudnia 2012 r. Co to jest cloud computing? Cloud computing jest modelem umożliwiającym wygodny

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy instytucjonalni na rynku ETF w 2008 roku

Inwestorzy instytucjonalni na rynku ETF w 2008 roku 26 listopada 2009 Inwestorzy instytucjonalni na rynku ETF w 2008 roku Według raportu Annual review of institutional users of ETFs in 2008 opracowanego przez Barclays Global Investors przy współpracy z

Bardziej szczegółowo

Przewidywane trendy w polskim sektorze bankowym w 2013 roku i w kolejnych latach

Przewidywane trendy w polskim sektorze bankowym w 2013 roku i w kolejnych latach Przewidywane trendy w polskim sektorze bankowym w 2013 roku i w kolejnych latach Jest potencjał do konsolidacji sektora i wzrostu poziomu ubankowienia Polaków Silny sektor bankowy to już praktycznie slogan

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z konferencji SEPA rola sektora publicznego

Sprawozdanie z konferencji SEPA rola sektora publicznego Sprawozdanie z konferencji SEPA rola sektora publicznego W dniu 8 maja 2007 roku, odbyła się konferencja organizowana przez Komisję Europejską poświęcona roli sektora publicznego w Programie SEPA. Na konferencji

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

EUROPA W PERSPEKTYWIE ROKU 2050

EUROPA W PERSPEKTYWIE ROKU 2050 POLSKA AKADEMIA NAUK KANCELARIA PAN KOMITET PROGNOZ POLSKA 2000 PLUS' EUROPA W PERSPEKTYWIE ROKU 2050 EUROPĘ IN THE PERSPECTIVE TO 2050 Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Uwagi wstępne 10 EUROPA 2050 - WYZWANIA

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr BłaŜej Lepczyński, Uniwersytet Gdański, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Marta Penczar Instytut

Bardziej szczegółowo

Dokąd zmierzamy? Rynek kolejowy w Polsce z perspektywy przewoźnika. DB Mobility Logistics AG

Dokąd zmierzamy? Rynek kolejowy w Polsce z perspektywy przewoźnika. DB Mobility Logistics AG Dokąd zmierzamy? Rynek kolejowy w Polsce z perspektywy przewoźnika DB Mobility Logistics AG DB Schenker Rail Polska S. A. Christian Schreyer Strategy Prezes Zarządu Transportation and Logistics (GSL) Gdańsk,

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia eksportu oferowane przez PARP

Instrumenty wsparcia eksportu oferowane przez PARP 2012 Michał Polański Dyrektor Departamentu Promocji Gospodarczej Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Instrumenty wsparcia eksportu oferowane przez PARP Warszawa, 19 marca 2012 r. Działania PARP na

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNE FORUM BEZPIECZEŃSTWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

STRATEGICZNE FORUM BEZPIECZEŃSTWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP STRATEGICZNE FORUM BEZPIECZEŃSTWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP Założenia i implementacja Stanisław Koziej Szef BBN www.bbn.gov.pl @SKoziej 7 stycznia 2015 r. 1 AGENDA 1. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA SBN

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA SIECI GOSPODARCZE - OCENA STANU I PROGNOZA MBA 2009 1 A KONKRETNIE OCENA STANU I PROGNOZA FUNKCJONOWANIA SIECI W OPARCIU O DOŚWIADCZENIA WIELKOPOLSKIEJ IZBY BUDOWNICTWA MBA

Bardziej szczegółowo

Jak konkurować na rynkach zagranicznych Konkurs Emerging Market Champions

Jak konkurować na rynkach zagranicznych Konkurs Emerging Market Champions Jak konkurować na rynkach zagranicznych Konkurs Emerging Market Champions Cytowanie bez ograniczeń pod warunkiem podania źródła: Jak konkurować na rynkach zagranicznych, badanie Fundacji Kronenberga przy

Bardziej szczegółowo

www.survio.com Ankieta badajaca zainteresowanie studentów AON praktykami zagranicznymi

www.survio.com Ankieta badajaca zainteresowanie studentów AON praktykami zagranicznymi www.survio.com Ankieta badajaca zainteresowanie studentów AON praktykami zagranicznymi Spis treści 1 Podstawowe informacje 3 2 Podglad ankiety 4 3 Wizyt ankiety 7 4 Przeglad odpowiedzi 8 1. Czy jest Pan/i

Bardziej szczegółowo

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Dr Bernadeta Baran Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Plan wystąpienia Podstawy prawne gospodarczej współpracy transatlantyckiej Skala

Bardziej szczegółowo

Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku

Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku Ewolucja polsko-niemieckiej wymiany handlowej na przełomie XX i XXI wieku Nr 146 / 2013 22 11 13 INSTYTUT ZACHODNI im. Zygmunta Wojciechowskiego Instytut Naukowo-Badawczy, Poznań Autor: Piotr Misztal Handel

Bardziej szczegółowo

Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln - marzec

Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln - marzec lp. Emitent Miejsce w rankingu w porównaniu do ubiegłego miesiąca Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln - marzec Kapitalizacja na koniec okresu w mln pln- luty Różnica kapitalizacji w porównaniu do

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Podziękowania Wstęp Rozdział 1. Pojęcie bezpieczeństwa Rozdział 2. Zagrożenia bezpieczeństwa

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Podziękowania Wstęp Rozdział 1. Pojęcie bezpieczeństwa Rozdział 2. Zagrożenia bezpieczeństwa SPIS TREŚCI Wykaz skrótów................................................................... 11 Podziękowania................................................................... 15 Wstęp...........................................................................

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Grupa Makarony Polskie zwiększa zyski i poprawia rentowność

Grupa Makarony Polskie zwiększa zyski i poprawia rentowność Grupa Makarony Polskie zwiększa zyski i poprawia rentowność 1. ORGANIZACJA GRUPY MAKARONY POLSKIE Spółka Makarony Polskie SA w 2013 roku funkcjonowała w oparciu o następujące podstawowe jednostki organizacyjne:

Bardziej szczegółowo

Ryszard Unia Europejska

Ryszard Unia Europejska A 377214 Ryszard Unia Europejska jako aktor stosunków międzynarodowych Wydawnictwo Naukowe Scholar Warszawa 2003 Spis treści Wstęp 13 Rozdział I Budowanie unii politycznej państw Wspólnoty Europejskiej:

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Boeing Co. (BA) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Boeing Co. (BA) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Boeing Co. (BA) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Boeing Co. (BA) amerykański koncern lotniczy i kosmiczny, dwa najważniejsze działy stanowią: Boeing Integrated Defense Systems, odpowiedzialny

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia objęte patronatem Doliny Lotniczej Czy chcesz poznać odpowiedzi na pytania: Co to jest inteligentna specjalizacja - IS (ang. smart

Bardziej szczegółowo

Mobilność doktorantów w programie Erasmus+

Mobilność doktorantów w programie Erasmus+ Mobilność doktorantów w programie Erasmus+ Warszawa, Raszyn 15 listopada 2014 Anna Bielecka, Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Historia programu Erasmus 1987 Erasmus 1995 1999 - SOCRATES I 1998 Polska

Bardziej szczegółowo

Przewidywane trendy w polskim sektorze bankowym w 2013 roku i w kolejnych latach

Przewidywane trendy w polskim sektorze bankowym w 2013 roku i w kolejnych latach Przewidywane trendy w polskim sektorze bankowym w 2013 roku i w kolejnych latach Jest potencjał do konsolidacji sektora i wzrostu poziomu ubankowienia Polaków Silny sektor bankowy to już praktycznie slogan

Bardziej szczegółowo

Klasa III. Ocena dopuszczająca: Ocena dostateczna GOSPODARKA WOLNORYNKOWA

Klasa III. Ocena dopuszczająca: Ocena dostateczna GOSPODARKA WOLNORYNKOWA Klasa III GOSPODARKA WOLNORYNKOWA wyjaśnić, skąd wynika rzadkość dóbr i jak wpływa na działalność gospodarczą ludzi wymienić i zilustrować czynniki wytwórcze wykorzystywane przy produkcji różnych dóbr

Bardziej szczegółowo

[2]Pytania kontrolne[1] 89 [1]ROZDZIAŁ 5. Polityka ekonomiczna a planowanie gospodarcze Bolesław 90

[2]Pytania kontrolne[1] 89 [1]ROZDZIAŁ 5. Polityka ekonomiczna a planowanie gospodarcze Bolesław 90 [0]Wstęp Bolesław Winiarski[1] 13 [0]Część I. Funkcje polityki gospodarczej[1] 17 [1]ROZDZIAŁ 1. Pojęcia podstawowe Bolesław Winiarski[1] 17 [2]1.1. Polityka gospodarcza (ekonomiczna) i jej podmioty[1]

Bardziej szczegółowo

PIOTR KOŁAKOWSKI. Strategie rozwoju firm biotechnologicznych szansa rozwoju firm biotechnologicznych na Warmii i Mazurach

PIOTR KOŁAKOWSKI. Strategie rozwoju firm biotechnologicznych szansa rozwoju firm biotechnologicznych na Warmii i Mazurach PIOTR KOŁAKOWSKI Strategie rozwoju firm biotechnologicznych szansa rozwoju firm biotechnologicznych na Warmii i Mazurach 2 Konkurencyjność a innowacyjność Co to jest innowacyjność? Innowacyjność wiąże

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

Kierunek studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA SYLWETKA ABSOLWENTA

Kierunek studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA SYLWETKA ABSOLWENTA Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Specjalność międzynarodowe stosunki ekonomiczne skierowana jest do osób, które pragną aktywnie działać na rynkach międzynarodowych,

Bardziej szczegółowo

Rola przemysłu motoryzacyjnego w gospodarce Polski

Rola przemysłu motoryzacyjnego w gospodarce Polski www.pwc.com Rola przemysłu motoryzacyjnego w gospodarce Polski W kontekście "Priorytetów Polityki Przemysłowej 2015-2020+ Wrzesień 2015 r. Raport powstał na zlecenie i przy współpracy ze Związkiem Pracodawców

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp. 2. Nieobligatoryjne systemy zarządzania

1. Wstęp. 2. Nieobligatoryjne systemy zarządzania Grodno 2010 Artykuł dotyczy nieobligatoryjnych systemów zarządzania, które coraz częściej doceniane są przez kierujących zakładami, ze względu na szereg korzyści wynikający z ich wdrożenia i funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Dołącz do Najlepszych

Dołącz do Najlepszych Dołącz do Najlepszych Kancelaria Weil istnieje od 1931 roku i jest jedną z najbardziej znanych międzynarodowych firm prawniczych, zapewniając kompleksową obsługę prawną klientów instytucjonalnych oraz

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo