Opis wybranych elementów programu PSPICE 1/10

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Opis wybranych elementów programu PSPICE 1/10"

Transkrypt

1 Opis wybranych elementów programu PSPICE 1/10 1. Wstęp Posługiwanie się programem PSPICE składa się z następujących faz: Faza 1 Edycja listy połączeń za pomocą typowego edytora tekstu. Podczas tej fazy należy utworzyć zbór tekstowy zawierający listę połączeń symulowanego obwodu, dla takiego zbioru przyjęto rozszerzenie *.cir. Przykładowo zbiór gr1.cir Faza 2 Analiza obwodu Podczas tej fazy następuje obliczanie przebiegów napięć i prądów w symulowanym obwodzie. Dla wykonania symulacji należy uruchomić program pspice1 wraz z nazwą zbioru w którym znajduje się lista połączeń symulowanego obwodu. Przykładowo pspice1 gr1.cir. W wyniku takiego działania zostanie wykonana symulacja obwodu ze zbioru gr1.cir i jeśli nie wystąpią błędy powstaną dwa zbiory: gr1.out zbiór z raportem symulacji, gr1.dat zbiór z danymi do wizualizacji wyników przez program probe. W przypadku gdy wystąpią błędy utworzony zostanie tylko zbór gr1.out zawierający informację o typie i miejscu występowania błędów. W celu usunięcia błędu należy przejść do fazy 1 i poprawić błąd (w zbiorze typu cir). Faza 3 Wizualizacja przebiegów prądu i napięcia Po poprawnym wykonaniu fazy 2 należy uruchomić program probe gr1.dat. Program ten używa ostatni dobrze zasymulowany zbór o rozszerzeniu dat. Przykładowo gr1.dat. Posługując się tym programem można wykonać wymagane wykresy przebiegów prądów i napięć symulowanego obwodu. Uproszczone zasady tworzenia listy połączeń: na początku należy ponumerować węzły obwodu elektrycznego (można stosować również nazwy np: wej, wyj), jeden z węzłów stanowiący punkt odniesienia musi mieć numer zero 0 - węzeł masy, pierwsza linia jest linią tytułu analizy nawet jeśli jest pusta, linie zaczynające się od litery definiują element obwodu przykładowo: R- rezystor, C -kondensator, V - źródło napięciowe, I -źródło prądowe, L -indukcyjność itd, linia R e3 definiuje rezystor R 1 o wartości rezystancji 3.3e3= 3300Ω, połączony z węzłem 10 i 20, linia C e-6 definiuje kondensator C 5 o wartości pojemności 1e-6=2.2µF, połączony z węzłem 3 i 5, w programie stosowana jest kropka dziesiętna zamiast przecinka dziesiętnego, linie zaczynające się od kropki zawierają rozkazy, linie zaczynające się od znaku * są liniami komentarza, znak + na początku linii oznacza kontynuację poprzedniej linii, do każdego węzła muszą być podłączone co najmniej dwa elementy, każdy węzeł musi posiadać stałoprądowe połączenie z masą układu, obwód nie może zawierać oczek składających się wyłącznie ze źródeł napięcia i indukcyjności, po znaku ; średnika w linii można umieścić komentarz, na końcu listy połączeń musi znajdować się rozkaz.end. Dokładne informacje dotyczące programu znajdują się w książkach [1,2,3,4]. 2. Wybrane elementy 2.1 Źródło napięcia sterowane napięciowo E W programie PSPICE do modelowania bloków funkcjonalnych można zastosować liniowe źródło napięcia sterowane napięciowo (E). Rys. 1. Element E - liniowe źródło napięcia sterowane napięciowo

2 Opis wybranych elementów programu PSPICE 2/10 Posiada ono dwa węzły wejściowe, do których podłącza się napięcie sterujące oraz dwa węzły wyjściowe, na których otrzymujemy napięcie wytworzone przez to źródło. Widok takiego elementu pokazano na rys. 1. Źródło napięcia sterowane napięciowo E (voltage controlled voltage source) jest w tekstowych wersjach programu jest opisane przy pomocy następujących deklaracji: E<name> <+N> <-N> <+NC> <-NC> <gain> E<name> <+N> <-N> POLY(<value>) < <+NC> <-NC> >* < <polynomial coefficient value> >* E<name> <+N> <-N> VALUE={<expression>} E<name> <+N> <-N> TABLE {<expression>} <<input value>, <output value>>* E<name> <+N> <-N> LAPLACE {<expression>} ={<transform>} E<name> <+N> <-N> FREQ { <expression> } = [KEYWORD] < <frequency value>, +<magnitude value>,<phase value> >* [DELAY = <delay value>] E<name> <+N> <-N> CHEBYSHEV { <expression> } = <[LP] [HP] [BP] [BR]>, +<cutoff frequencies>*,<attenuation>* +N, -N numery węzłów napięcia wyjściowego, +NC,-NC numery węzłów węzła sterującego, value wartość, expression wyrażenie, LP filtr dolnoprzepustowy, HP filtr górnoprzepustowy, BP filtr pasmowoprzepustowy, BR filtr pasmowozaporowy, KEYWORD określa typ danych w tablicy DB, MAG, RAD, DEG, R_I, cutoff frequences częstotliwości zaporowe, attenuation tłumienie w paśmie zaporowym gain wzmocnienie, Przykłady użycia źródła napięcia sterowanego napięciowo E: EBUFF EAMP 13 0 POLY(1) ENLIN POLY(2) ESQRT 10 0 VALUE = {SQRT(V(5))} ETAB 20 5 TABLE {V(2)} (-5v,5v) (0v,0v) (5v,-5v) E1POLE 10 0 LAPLACE {V(1)} {1/(1 + s)} EATTEN 20 0 FREQ {V(100)} (0,0,0 10,-2,-5 20,-6,-10) ELOWPASS 5 0 FREQ {V(10)} = (0,0,0) (5kHz,0,0) (6kHz-60,0) DELAY=3.2ms ELOWPASS 5 0 CHEBYSHEV {V(10)} = LP K.1dB 50dB ET2 2 0 TABLE {V(ANODE,CATHODE)} = (0,0) (30,1) 2.2 Analiza stanów nieustalonych, analiza czasowa.tran (transient) Podczas analizy stanów nieustalonych (transient) obliczane są przebiegi czasowe prądów i napięć w przyjętym przedziale czasu. Warunki początkowe są określane w dokonywanej wcześniej analizie stałoprądowej. Postać ogólna rozkazu analizy:.tran T STEP T STOP <T START <T MAX >> <UIC> T STEP krok wykreślania wyników analizy, T STOP czas końca analizy T START czas rozpoczęcia gromadzenia wyników analizy (domyślnie przyjęta jest wartość zerowa) T MAX maksymalny krok analizy, UIC (use initial conditions) uwzględnij warunki początkowe. Przykłady zastosowania:.tran 1nS 100nS.TRAN/OP 1nS 100nS 20nS UIC.TRAN 1nS 100nS 0nS.1nS

3 Opis wybranych elementów programu PSPICE 3/10 Instrukcja analizy widmowej.four (Fourier) Instrukcja ta uruchamia analizę widmową, działa wyłącznie podczas analizy stanów nieustalonych razem z instrukcją Tran. Postać ogólna rozkazu analizy:.four <FREQ> [no. harmonics value] <output variable> FREQ częstotliwość podstawowej harmonicznej, no. harmonics value ilość analizowanych harmonicznych, output variable nazwa zmiennej. Analiza widmowa jest wykonywana w przedziale czasu od chwili (T STOP -1/FREQ) do chwili T STOP. Oznacza to więc, że czas T STOP (analizy Tran) musi być większy od czasu 1/FREQ. Dla uzyskania odpowiedniej rozdzielczości analizy widmowej należy przyjąć maksymalny krok analizy T MAX <(1/(100*FREQ). Efektem działania rozkazu jest umieszczenie tablicy wyników w pliku o rozszerzeniu out. Przykłady zastosowania:.four 10kHz V(5) V(6,7) I(VSENS3).FOUR 60Hz 20 V(17).FOUR 10kHz V([OUT1],[OUT2]).FOUR 50Hz 10 V(10) Ostatnia z przykładowych instrukcji powoduje umieszczenie w pliku out następującego wyniku FOURIER COMPONENTS OF TRANSIENT RESPONSE V(10) DC COMPONENT = E-03 HARMONIC FREQUENCY FOURIER NORMALIZED PHASE NORMALIZED NO (HZ) COMPONENT COMPONENT (DEG) PHASE (DEG) E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E E+01 TOTAL HARMONIC DISTORTION = E+01 PERCENT Źródło napięciowe V V<name> <+N> <-N> [[DC] <value>] [AC <amplitude> [<phase>]] [ <transient> ] podczas analizy czasowej (transitient) można stosować jeden z wybranych typów sygnałów: <value>, EXP(iv vpk rdelay rtc fdelay ftc), PULSE(v1 v2 T d T r T f pw okres), PWL(T 1 V 1 T 2 V 2 T 3 V 3... T n V n ), SFFM(V O V A f c V m f m ), SIN(V O V A FREQ T d THETA PHASE). Przykłady zastosowań: VBIAS mV VAC 2 3 AC.001 VACPHS 2 3 AC VPULSE 1 0 PULSE(-1mV 1mV 2ns 2ns 2ns 50ns 100ns) V DC.002 AC 1 SIN( MEG) Wybrane typy źródeł napięcia i prądu stosowane podczas analizy czasowej (transitient) SIN sinusoidalne źródła napięcia lub prądu V<name> +N -N SIN(V O V A FREQ T d THETA PHASE) co odpowiada napięciu opisanemu przez następującą zależność

4 Opis wybranych elementów programu PSPICE 4/10 V O V A f = FREQ T d THETA Phase ( ( t T ) THETA) sin( 2 f ( t T ) ( PHASE 360) ) Vname = Vo + VA exp d π d + napięcie przesunięcia względem zera (składowa stała) [V], amplituda [V], częstotliwość [Hz], czas opóźnienia [s], współczynnik tłumienia/sekundę, kąt przesunięcia fazowego w stopniach. Jeżeli T d, THETA and PHASE są nie podane to przyjmowana jest ich zerowa wartość. Przykłady zastosowania: VG 1 2 SIN( ) Vcos 1 2 SIN( ) VG2 3 4 SIN( ) W ostatnim przykładzie generowany jest sygnał sinusoidalny o amplitudzie 10V i częstotliwości 50Hz. PWL źródło o przebiegu odcinkowo liniowym napięcia lub prądu Vname +N -N PWL(T 1 V 1 T 2 V 2 T 3 V 3...) T i i V i określają wartości napięcia dla określonego czasu. Rys. 2. Wykres przebiegu czasowego napięcia dla powyższego przykładu z dyrektywą PWL Przykład zastosowania: Vg 1 2 PWL(0 0 10U 5 100U 5 110U 0) PULSE impulsowe źródło sygnałów V<name> <+N> <-N> PULSE(V 1 V 2 T d T r T f PW Period) V 1 napięcie początkowe, V 2 napięcie szczytowe, T d czas opóźnienia, T r czas narastania, T f czas opadania, PW szerokość impulsu, Period okres powtarzania impulsu. Ilustracja definicji poszczególnych parametrów opisujących impuls została pokazana na rys. 3. Rys. 3. Definicje czasów dla dyrektywy PULSE Przykład zastosowania: VSW 10 5 PULSE(1V 5V 1sec.1sec.4sec.5sec 2sec)

5 Opis wybranych elementów programu PSPICE 5/10 SFFM sinusoidalne źródła napięcia lub prądu o modulowanej częstotliwości V<name> +N -N SIN(V O V A F C V m F m ) co odpowiada przebiegowi opisanemu przez następującą zależność ( 2πf TIME V sin( 2πf TIME) ) Vname = Vo + VA sin c + m m V O napięcie przesunięcia względem zera (składowa stała) [V], V A amplituda fali nośnej [V], V m amplituda fali modulującej [V], f c częstotliwość fali nośnej [Hz], f m częstotliwość fali modulującej [Hz], Przykład zastosowania: VMOD 10 5 SFFM(2 1 8Hz 4 1Hz) 2.3 Analiza częstotliwościowa (.AC) Podczas analizy częstotliwościowej określane są wielkości wyjściowe prądów i napięć w funkcji częstotliwości Postać ogólna rozkazu analizy:.ac LIN NP F START F STOP.AC DEC ND F START F STOP.AC OCT NO F START F STOP F START częstotliwość początkowa analizy, F STOP częstotliwość końcowa analizy, LIN określa liniowe zmiany częstotliwości, NP ilość punktów analizy, DEC określa dekadowe zmiany częstotliwości, ND ilość punktów analizy na dekadę, OCT określa oktawowe zmiany częstotliwości, NO ilość punktów analizy na oktawę. Przykłady zastosowania:.ac DEC E6.AC LIN Hz 200Hz.AC OCT 10 1KHz 16KHz.AC DEC 20 1MEG 100MEG 2.4 Definiowanie parametru globalnego (.PARAM) Instrukcja pozwalająca na definiowanie parametru globalnego. Postać ogólna rozkazu:.param < <name>=<value> >.PARAM < <name>=<{expression}> > name nazwa parametru, value wartość parmetru, expression wyrażenie. Przykłady stosowania:.param pi= param RSHEET=120, VCC=5V.PARAM VSUPPLY = 5V.PARAM VCC = 12V, VEE = -12V.PARAM BANDWIDTH = {100kHz/3}.PARAM PI = , TWO_PI = {2* }.PARAM VNUM = {2*TWO_PI} W programie kilka parametrów są już zdefiniowane: TEMP temperatura, VT thermal voltage, GMIN bocznikująca konduktancja w półprzewodnikach w złączu p-n.

6 Opis wybranych elementów programu PSPICE 6/10 Rozkaz.PARAM nie może być stosowany wewnątrz podobwodów (subcircuit) do definiowania lokalnego parametru. 2.4 Analiza parametryczna (.STEP) Parametric Analysis General Forms.STEP [linear sweep type] <sweep variable name> <start value> <end value> <increment value>.step <logarithmic sweep type> <sweep variable name> <start value> <end value> <points value>.step <sweep variable name> LIST <value>* Przykłady.STEP VCE 0V 10V.5V.STEP LIN I2 5mA -2mA 0.1mA.STEP RES RMOD(R) STEP DEC NPN QFAST(IS) 1E-18 1E-14 5.STEP TEMP LIST STEP PARAM CenterFreq 9.5kHz 10.5kHz 50Hz The following examples illustrate two ways of stepping a resistor from 30 to 50 ohms in steps of 5 ohms. This example uses a global parameter:.param RVAL = 1 R1 1 2 {RVAL}.STEP PARAM RVAL 30,50,5 RVAL is the global parameter and PARAM is the keyword used by the.step statement when using a global parameter. The following example steps the resistor model parameter R: R1 1 2 RMOD 1.MODEL RMOD RES(R=30).STEP RES RMOD(R) 30,50,5 (Note: Do not uset R={30}.) RMOD is the model name, RES is the sweep variable name (a model type), and R is the parameter within the model to step. To step the value of the resistor, the line value of the resistor is multiplied by the R parameter value to achieve the final resistance value, that is final resistor value = line resistor value * R Therefore, if you set the line value of the resistor to 1 ohm, the final resistor value is 1 * R or R. Thus, stepping R from 30 to 50 ohms will then step the resistor value from 1 * 30 ohms to 1 * 50 ohms. In both examples, all of the ordinary analyses (.DC,.AC,.TRAN, etc.) are done for each step. The.STEP statement causes a parametric sweep to be performed on <sweep variable name>, for all of the analyses of the circuit..step is at the same "level" as the.temp command: all of the ordinary analyses (.DC,.AC,.TRAN, etc.) are done for each step. Once all the runs have finished, an entire.print table or.plot plot for each value of the sweep will be output (Probe allows nested sweeps to be displayed as a family of curves), just as for the.temp or.mc commands. The first form, and the first three examples, are for doing a linear sweep. The second form, and the fourth example, are for doing a logarithmic sweep. The third form, and the fifth example, are for using a list of values for the sweep variable. the fifth example, are for using a list of values for the sweep variable. The.STEP statement will only step the DC component of an AC source. In order to step the component of an AC source, you need to create a variable parameter. For example, Vac 1 0 AC {variable}.param variable=0.step param variable ac dec e6 <start value> may be greater or less than <end value>: thaponding to one output variable. The number of digits which are printed for analog values can be changed by the NUMDGT on the.options statement.

7 Opis wybranych elementów programu PSPICE 7/10 The last example illustrates how to print a node which has a name rather than a number. The first item to print is a node voltage, the second item is the voltage across a resistor, and the third item to print is another node voltage, even though the second and third items both begin with the letter "R." The square brackets force the interpretation of names to mean node names. 2.5 Definiowanie funkcji (.FUNC) Postać ogólna rozkazu:.func <name>([arg*]) <body> name nazwa funkcji, arg argumenty funkcji, body ciało funkcji. Przykłady stosowania:.func DR(D) D/ FUNC E(X) EXP(X).FUNC APBX(A,B,X) A+B*X 2.6 Mnożniki stosowane w programie PSPICE W programie PSPICE przewidziano możliwość stosowania mnożników. Jednak najbardziej bezpieczną formą jest forma potęgowa, przykładowo 2.2pF można zapisać w postaci 2.2e-12. Mnożniki stosowane w programie PSPICE pokazane zostały w tablicy 1. Tablica 1 Podstawowe mnożniki Mnożnik Symbol Nazwa F femto P pico 10-9 N nano 10-6 U micro 25.4*10-6 MIL 10-3 M mili C K kilo MEG mega G giga T tera takt zegarowy 2.7 Elementy wyrażeń stosowane w programie PSPICE Operatory arytmetyczne: + dodawanie, - odejmowanie, * mnożenie, / dzielenie, ** potęgowanie. Operatory logiczne: ~ unary NOT, boolean OR, ^ boolean XOR, & boolean AND,

8 Opis wybranych elementów programu PSPICE 8/10 relational: within IF() functions or. Wyrażenia logiczne stosowane w układach cyfrowych: == równe,!= nierówne, > większe, >= większe równe, < mniejsze, <= mniejsze równe, Wykaz funkcji stosowanych w wyrażeniach arytmetycznych ABS(x) x, SQRT(x) x 1/2, EXP(x) e x, LOG(x) ln(x) logarytm o podstawie e, LOG10(x) log(x) logarytm o podstawie 10, PWR(x,y) x y, PWRS(x,y) + x y (if x > 0) - x y (if x < 0), SIN(x) sin(x) x w radianach, ASIN(x) sin -1 (x) wynik w radianach, SINH(x) sinh(x) x w radianach, COS(x) cos(x) x w radianach, ACOS(x) cos -1 (x) wynik w radianach, COSH(x) cosh(x) x w radianach, TAN(x) tan(x) x w radianach, ATAN(x) tan -1 (x) wynik w radianach, ARCTAN(x) ctan -1 (x) wynik w radianach, ATAN2(y,x) tan -1 (y/x) wynik w radianach, TANH(x) tanh(x) x w radianach, M(x) moduł zmiennej x, daje taki sam wynik jak ABS(x), P(x) argument zmiennej x w stopniach, daje wynik zerowy dla liczb rzeczywistych, R(x) część rzeczywista zmiennej x, IMG(x) część urojona zmiennej x (stosuje się tylko dla analizy AC), DDT(x) różniczka zmiennej x względem czasu (stosuje się tylko dla analizy transient), SDT(x) całka z x względem czasu (stosuje się tylko dla analizy transient), TABLE(x,x 1,y 1,...) y value as a function of x x n,y n, MIN(x,y) minimum of x and y, MAX(x,y) maximum of x and y, LIMIT(x,min,max) min if x < min max if x > max else x, SGN(x) +1 if x > 0 0 if x = 0-1 if x < 0, STP(x) 1 jeśli x > 0 0 w pozostałych przypadkach, IF(t,x,y) x jeśli t jest prawdziwe y w pozostałych przypadkach. Wykaz zmiennych systemowych TEMP temperatura, typowo jest równa TNOM=27 C TIME czas, może być używany podczas modelowania behawioralnego. 2.8 Elementy wyrażeń stosowane w programie PROBE W programie PROBE można stosować typowe operacje arytmetyczne stosowane w programie PSPICE za wyjątkiem potęgowania **, do potęgowania stosowana jest instrukcja PWR(x,y).

9 Opis wybranych elementów programu PSPICE 9/10 Wykaz operacji stosowanych w programie PROBE ABS(x) x, EXP(x) e x, SGN(x) +1 if x > 0 0 if x = 0-1 if x < 0, SQRT(x) x 1/2, LOG(x) ln(x) logarytm o podstawie e, LOG10(x) log(x) logarytm o podstawie 10, PWR(x,y) x y, PWRS(x,y) + x y (if x > 0) - x y (if x < 0), SIN(x) sin(x) x w radianach, ASIN(x) sin -1 (x) wynik w radianach, SINH(x) sinh(x) x w radianach, COS(x) cos(x) x w radianach, ACOS(x) cos -1 (x) wynik w radianach, COSH(x) cosh(x) x w radianach, TAN(x) tan(x) x w radianach, ATAN(x) tan -1 (x) wynik w radianach, ARCTAN(x) ctan -1 (x) wynik w radianach, ATAN2(y,x) tan -1 (y/x) wynik w radianach, TANH(x) tanh(x) x w radianach, M(x) moduł zmiennej x, daje taki sam wynik jak ABS(x), P(x) argument zmiennej x w stopniach, daje wynik zerowy dla liczb rzeczywistych, R(x) część rzeczywista zmiennej x, IMG(x), I(x) część urojona zmiennej x (stosuje się tylko dla analizy AC), DDT(x), D(x) różniczka zmiennej x względem czasu (stosuje się tylko dla analizy transient), SDT(x), S(x) całka z x względem czasu (stosuje się tylko dla analizy transient), RMS(x) krocząca wartość skuteczna zmiennej x, względem zmiennej na osi OX, G(x) opóźnienie grupowe x (w sekundach) (-dphase/dfrequency) AVGX(x,d) krocząca wartość średnia zmiennej x od X_axis_value(x)-d do X_axis_value(x) AVG(x) krocząca wartość średnia zmiennej x względem zmiennej na osi OX, DB(x) moduł zmiennej wyrażony w decybelach DB(x)= 20 log(x), [db], MIN(x) wartość minimalna części rzeczywistej zmiennej x, MAX(x) wartość maksymalna części rzeczywistej zmiennej x, Jednostki stosowane w programie Probe V, W/A wolty [V], A, W/V ampery [A], W, V A waty [W], d stopnie kąta przesunięcia fazowego [º], s sekundy [s] Hz herc [Hz] Literatura [1] J. Porębski, P. Korohoda, SPICE program analizy nieliniowej układów elektronicznych, WNT, Warszawa, [2] J. Izydorczyk, PSpice komputerowa symulacja układów elektronicznych, Helion, [3] P. Zimny, K. Karwowski, SPICE Klucz do elektrotechniki, instrukcja, program, przykłady, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk, [4] OrCAD PSpice User s Guide, OrCAD Inc., Beaverton, 1998.

10 Opis wybranych elementów programu PSPICE 10/10 An analysis may have any number of.print statements. <name> cannot be one of these predefined parameters, nor can <name> be TIME or one of the.text names. Once defined, a parameter can be used in place of most numeric values in the circuit description. For example: - All model parameters. - All device parameters, such as AREA, L, NRD, and Z0. This includes IC= values on capacitors and inductors, but not the transmission linĺ».»

5. Funkcje w standardzie SPICE i w programie Probe. Parametry globalne. Funkcje wbudowane w programie PSPICE pakietu MicroSim

5. Funkcje w standardzie SPICE i w programie Probe. Parametry globalne. Funkcje wbudowane w programie PSPICE pakietu MicroSim 5. Funkcje w standardzie SPICE i w programie Probe Definiowanie parametrów globalnych Funkcje wbudowane w programie PSPICE pakietu MicroSim Definiowanie funkcji Zastosowanie formuł w programie PSPICE pakietu

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA AUTOMATYKI I ELEKTRONIKI 1. Wybrane zastosowania diod półprzewodnikowych Materiały pomocnicze do pracowni specjalistycznej z przedmiotu: Systemy CAD

Bardziej szczegółowo

Zwięzły opis programu PSpice

Zwięzły opis programu PSpice Zwięzły opis programu PSpice Opracowanie Małgorzata Napieralska Niniejszy dokument został opracowany do celów dydaktycznych i można go wykorzystywać wyłącznie do niekomercyjnego użytku własnego. Małgorzaty

Bardziej szczegółowo

Modelowanie diod półprzewodnikowych

Modelowanie diod półprzewodnikowych Modelowanie diod półprzewodnikowych Programie PSPICE wbudowane są modele wielu elementów półprzewodnikowych takich jak diody, tranzystory bipolarne, tranzystory dipolowe złączowe, tranzystory MOSFET, tranzystory

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE

Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE Cel: Zapoznanie ze składnią języka SPICE, wykorzystanie elementów RCLEFD oraz instrukcji analiz:.dc,.ac,.tran,.tf, korzystanie z bibliotek

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

Projektowanie układów regulacji w dziedzinie częstotliwości. dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ

Projektowanie układów regulacji w dziedzinie częstotliwości. dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Projektowanie układów regulacji w dziedzinie częstotliwości dr hab. inż. Krzysztof Patan, prof. PWSZ Wprowadzenie Metody projektowania w dziedzinie częstotliwości mają wiele zalet: stabilność i wymagania

Bardziej szczegółowo

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych

Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC. na tranzystorach bipolarnych Tranzystorowe wzmacniacze OE OB OC na tranzystorach bipolarnych Wzmacniacz jest to urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest : proporcjonalne zwiększenie amplitudy wszystkich składowych widma sygnału

Bardziej szczegółowo

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML

Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Cw.12 JAVAScript w dokumentach HTML Wstawienie skryptu do dokumentu HTML JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania.skrypty Java- Script mogą być zagnieżdżane

Bardziej szczegółowo

CZWÓRNIKI KLASYFIKACJA CZWÓRNIKÓW.

CZWÓRNIKI KLASYFIKACJA CZWÓRNIKÓW. CZWÓRNK jest to obwód elektryczny o dowolnej wewnętrznej strukturze połączeń elementów, mający wyprowadzone na zewnątrz cztery zaciski uporządkowane w dwie pary, zwane bramami : wejściową i wyjściową,

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka amplitudowa i fazowa filtru aktywnego

Charakterystyka amplitudowa i fazowa filtru aktywnego 1 Charakterystyka amplitudowa i fazowa filtru aktywnego Charakterystyka amplitudowa (wzmocnienie amplitudowe) K u (f) jest to stosunek amplitudy sygnału wyjściowego do amplitudy sygnału wejściowego w funkcji

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO SPICE. Uruchomienie programu SPICE w trybie tekstowym

WSTĘP DO SPICE. Uruchomienie programu SPICE w trybie tekstowym .7.sin(*Pi*Hz*t) R Q Q QN QN97A Program SPICE przeznaczony jest do analizy szerokiej gamy obwodów elektrycznych i elektronicznych. Pozwala on na przeprowadzenie różnych typów analiz, wśród których wyróżnić

Bardziej szczegółowo

Algorytmika i Programowanie VBA 1 - podstawy

Algorytmika i Programowanie VBA 1 - podstawy Algorytmika i Programowanie VBA 1 - podstawy Tomasz Sokół ZZI, IL, PW Czas START uruchamianie środowiska VBA w Excelu Alt-F11 lub Narzędzia / Makra / Edytor Visual Basic konfiguracja środowiska VBA przy

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji Generatory napięcia sinusoidalnego Drgania sinusoidalne można uzyskać Poprzez utworzenie wzmacniacza, który dla jednej częstotliwości miałby wzmocnienie równe nieskończoności. Poprzez odtłumienie rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

Wizualizacja danych 2D i 3D - Gnuplot

Wizualizacja danych 2D i 3D - Gnuplot Wizualizacja danych 2D i 3D - Gnuplot dr hab. Bożena Woźna-Szcześniak Akademia im. Jan Długosza bwozna@gmail.com Wizualizacja danych 2D i 3D O czym dziś będzie mowa Wywoływanie gnuplota. Wykreślanie funkcji

Bardziej szczegółowo

3 Przygotował: mgr inż. Maciej Lasota

3 Przygotował: mgr inż. Maciej Lasota Laboratorium nr 3 1/8 Język C Instrukcja laboratoryjna Temat: Instrukcje warunkowe, pętle. 3 Przygotował: mgr inż. Maciej Lasota 1) Instrukcje warunkowe. Instrukcje warunkowe pozwalają zdefiniować warianty

Bardziej szczegółowo

JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania.

JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. IŚ ćw.8 JAVAScript w dokumentach HTML (1) JavaScript jest to interpretowany, zorientowany obiektowo, skryptowy język programowania. Skrypty JavaScript są zagnieżdżane w dokumentach HTML. Skrypt JavaScript

Bardziej szczegółowo

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Symbole a a 1 operator obrotu podstawowej zmiennych stanu a 1 podstawowej uśrednionych zmiennych stanu b 1 podstawowej zmiennych stanu b 1 A A i A A i, j B B i cosφ 1

Bardziej szczegółowo

Projektowania Układów Elektronicznych CAD Laboratorium

Projektowania Układów Elektronicznych CAD Laboratorium Projektowania Układów Elektronicznych CAD Laboratorium ĆWICZENIE NR 3 Temat: Symulacja układów cyfrowych. Ćwiczenie demonstruje podstawowe zasady analizy układów cyfrowych przy wykorzystaniu programu PSpice.

Bardziej szczegółowo

POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH

POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Prezentacja do wykładu dla EMST Semestr letni Wykład nr 2 Prawo autorskie Niniejsze

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM z przedmiotu ALGORYTMY I PROJEKTOWANIE UKŁADÓW VLSI

LABORATORIUM z przedmiotu ALGORYTMY I PROJEKTOWANIE UKŁADÓW VLSI LABORATORIUM z przedmiotu ALGORYTMY I PROJEKTOWANIE UKŁADÓW VLSI 1. PRZEBIEG ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Nauka edytora topografii MAGIC na przykładzie inwertera NOT w technologii CMOS Powiązanie topografii

Bardziej szczegółowo

Logika rozmyta typu 2

Logika rozmyta typu 2 Logika rozmyta typu 2 Zbiory rozmyte Funkcja przynależności Interwałowe zbiory rozmyte Funkcje przynależności przedziałów Zastosowanie.9.5 Francuz Polak Niemiec Arytmetyka przedziałów Operacje zbiorowe

Bardziej szczegółowo

Operatory arytmetyczne

Operatory arytmetyczne Operatory arytmetyczne Działanie Znak Dodawanie + Odejmowanie - Mnożenie macierzowe * Mnożenie tablicowe.* Dzielenie macierzowe / Dzielenie tablicowe./ Potęgowanie macierzowe ^ Potęgowanie tablicowe.^

Bardziej szczegółowo

DECLARE typ [( )] [ NOT NULL ] [ { := DEFAULT } ];

DECLARE <nazwa_zmiennej> typ [(<rozmiar> )] [ NOT NULL ] [ { := DEFAULT } <wartość> ]; Braki w SQL obsługi zdarzeń i sytuacji wyjątkowych funkcji i procedur użytkownika definiowania złożonych ograniczeń integralnościowych Proceduralny SQL Transact- SQL używany przez Microsoft SQL Server

Bardziej szczegółowo

POMIARY I SYMULACJA OBWODÓW SELEKTYWNYCH

POMIARY I SYMULACJA OBWODÓW SELEKTYWNYCH Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Tytuł ćwiczenia POMIARY I SYMUAJA OBWODÓW SEEKTYWNYH Numer ćwiczenia E3

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi spektrometru EPR

Instrukcja obsługi spektrometru EPR POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA WYDZIAŁINŻYNIERII PROCESOWEJ, MATERIAŁOWEJ I FIZYKI STOSOWANEJ INSTYTUT FIZYKI Instrukcja obsługi spektrometru EPR Rys. 1. Spektrometr EPR na pasmo X. Pomiary przy pomocy spektrometru

Bardziej szczegółowo

L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH

L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA W YDZIAŁ ELEKTRONIKI zima L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH Grupa:... Data wykonania ćwiczenia: Ćwiczenie prowadził: Imię:......... Data oddania sprawozdania: Podpis: Nazwisko:......

Bardziej szczegółowo

SYMULACJA ZAKŁÓCEŃ W UKŁADACH AUTOMATYKI UTWORZONYCH ZA POMOCĄ OBWODÓW ELEKTRYCZNYCH W PROGRAMACH MATHCAD I PSPICE

SYMULACJA ZAKŁÓCEŃ W UKŁADACH AUTOMATYKI UTWORZONYCH ZA POMOCĄ OBWODÓW ELEKTRYCZNYCH W PROGRAMACH MATHCAD I PSPICE POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 76 Electrical Engineering 2013 Piotr FRĄCZAK* SYMULACJA ZAKŁÓCEŃ W UKŁADACH AUTOMATYKI UTWORZONYCH ZA POMOCĄ OBWODÓW ELEKTRYCZNYCH W PROGRAMACH MATHCAD

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny

Tranzystor bipolarny Tranzystor bipolarny 1. zas trwania: 6h 2. ele ćwiczenia adanie własności podstawowych układów wykorzystujących tranzystor bipolarny. 3. Wymagana znajomość pojęć zasada działania tranzystora bipolarnego,

Bardziej szczegółowo

BADANIE DOLNOPRZEPUSTOWEGO FILTRU RC

BADANIE DOLNOPRZEPUSTOWEGO FILTRU RC Laboratorium Podstaw Elektroniki Wiaczesław Szamow Ćwiczenie E BADANIE DOLNOPRZEPSTOWEGO FILTR RC opr. tech. Mirosław Maś Krystyna Ługowska niwersytet Przyrodniczo - Humanistyczny Siedlce 0 . Wstęp Celem

Bardziej szczegółowo

Administracja i programowanie pod Microsoft SQL Server 2000

Administracja i programowanie pod Microsoft SQL Server 2000 Administracja i programowanie pod Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/ Zawartość modułu 3 Podstawy programowania w T-SQL Zmienne i operatory Instrukcje sterujące Komunikaty Format daty

Bardziej szczegółowo

Dodatek A Instrukcje i deklaracje.

Dodatek A Instrukcje i deklaracje. Dodatek A Instrukcje i deklaracje. Poniżej zestawione zostały w kolejności alfabetycznej instrukcje i deklaracje dostępne w programie PSpice. Każda z nich uzupełniona jest o przykład użycia i komentarz.

Bardziej szczegółowo

Systemy i architektura komputerów

Systemy i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Systemy i architektura komputerów Laboratorium nr 4 Temat: Badanie tranzystorów Spis treści Cel ćwiczenia... 3 Wymagania... 3 Przebieg ćwiczenia...

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym.

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Ćwiczenie 1 Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Środowisko symulacyjne Symulacja układu napędowego z silnikiem DC wykonana zostanie w oparciu o środowisko symulacyjne

Bardziej szczegółowo

Dioda półprzewodnikowa

Dioda półprzewodnikowa COACH 10 Dioda półprzewodnikowa Program: Coach 6 Projekt: na MN060c CMA Coach Projects\PTSN Coach 6\ Elektronika\dioda_2.cma Przykład wyników: dioda2_2.cmr Cel ćwiczenia - Pokazanie działania diody - Wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

Ploter I-V instrukcja obsługi

Ploter I-V instrukcja obsługi L A B O R A T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE Ploter I-V instrukcja obsługi Opracowali: Grzegorz Gajoch & Piotr Rzeszut REV. 1.0 1. OPIS PROGRAMU Ploter I-V służy do zbierania charakterystyk prądowo napięciowych

Bardziej szczegółowo

2 Przygotował: mgr inż. Maciej Lasota

2 Przygotował: mgr inż. Maciej Lasota Laboratorium nr 2 1/7 Język C Instrukcja laboratoryjna Temat: Wprowadzenie do języka C 2 Przygotował: mgr inż. Maciej Lasota 1) Wprowadzenie do języka C. Język C jest językiem programowania ogólnego zastosowania

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Elektroniki

Laboratorium Elektroniki Wydział Mechaniczno-Energetyczny Laboratorium Elektroniki Badanie wzmacniaczy tranzystorowych i operacyjnych 1. Wstęp teoretyczny Wzmacniacze są bardzo często i szeroko stosowanym układem elektronicznym.

Bardziej szczegółowo

a[1] a[2] a[3] a[4] a[5] a[6] a[7] a[8] a[9] a[10] 3-2 5 8 12-4 -26 12 45-76

a[1] a[2] a[3] a[4] a[5] a[6] a[7] a[8] a[9] a[10] 3-2 5 8 12-4 -26 12 45-76 . p. 1 Algorytmem nazywa się poddający się interpretacji skończony zbiór instrukcji wykonania zadania mającego określony stan końcowy dla każdego zestawu danych wejściowych W algorytmach mogą występować

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Akustyczne wzmacniacze mocy

Akustyczne wzmacniacze mocy Akustyczne wzmacniacze mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową, sposobem projektowania oraz parametrami wzmacniaczy mocy klasy AB zbudowanych z użyciem scalonych wzmacniaczy

Bardziej szczegółowo

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych:

Pascal typy danych. Typy pascalowe. Zmienna i typ. Podział typów danych: Zmienna i typ Pascal typy danych Zmienna to obiekt, który może przybierać różne wartości. Typ zmiennej to zakres wartości, które może przybierać zmienna. Deklarujemy je w nagłówku poprzedzając słowem kluczowym

Bardziej szczegółowo

1 Wstęp. 2 Proste przykłady. 3 Podstawowe elementy leksykalne i typy danych. 6 Opis strukturalny. 7 Moduł testowy (testbench)

1 Wstęp. 2 Proste przykłady. 3 Podstawowe elementy leksykalne i typy danych. 6 Opis strukturalny. 7 Moduł testowy (testbench) Wstęp SYSTEMY WBUDOWANE Układy kombinacyjne c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 c Dr inż. Ignacy Pardyka (Inf.UJK) Systemy wbudowane Rok akad. 2011/2012

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM KOMPUTEROWEGO WSPOMAGANIA PROJEKTOWANIA UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH

LABORATORIUM KOMPUTEROWEGO WSPOMAGANIA PROJEKTOWANIA UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Elektroniki i Telekomunikacji Katedra Systemów Telekomunikacyjnych i Optoelektroniki Zespół Elektronicznych Systemów Pomiarowych LABORATORIUM KOMPUTEROWEGO WSPOMAGANIA PROJEKTOWANIA

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY TECHNICZNE DEKLAROWANE PRZEZ PRODUCENTA POTWIERDZONE BADANIAMI / RATINGS ASSIGNED BY THE MANUFACTURER AND PROVED BY TESTS

PARAMETRY TECHNICZNE DEKLAROWANE PRZEZ PRODUCENTA POTWIERDZONE BADANIAMI / RATINGS ASSIGNED BY THE MANUFACTURER AND PROVED BY TESTS Strona/Page 2/32 PARAMETRY TECHNICZNE DEKLAROWANE PRZEZ PRODUCENTA POTWIERDZONE BADANIAMI / RATINGS ASSIGNED BY THE MANUFACTURER AND PROVED BY TESTS Typ Type Napięcie trwałej pracy Continuous operating

Bardziej szczegółowo

Elektrotechnika 2. Stany nieustalone w obwodach elektrycznych: Metoda klasyczna. Kolokwium. Metoda operatorowa. Kolokwium

Elektrotechnika 2. Stany nieustalone w obwodach elektrycznych: Metoda klasyczna. Kolokwium. Metoda operatorowa. Kolokwium Wybrane zagadnienia teorii obwodów Osoba odpowiedzialna za przedmiot (wykłady): dr hab. inż. Ryszard Pałka prof. PS ćwiczenia i projekt: dr inż. Krzysztof Stawicki e-mail: ks@ps.pl w temacie wiadomości

Bardziej szczegółowo

Przetworniki. Przetworniki / Transducers. Transducers. Przetworniki z serii PNT KON PNT CON Series Transducers

Przetworniki. Przetworniki / Transducers. Transducers. Przetworniki z serii PNT KON PNT CON Series Transducers Przetworniki Transducers Przetworniki z serii PNT KON PNT CON Series Transducers Właściwości techniczne / Features Przetworniki napięcia, prądu, częstotliwości, mocy z serii PNT KON PNT CON Series transducer

Bardziej szczegółowo

Programowanie I. O czym będziemy mówili. Plan wykładu nieco dokładniej. Plan wykładu z lotu ptaka. Podstawy programowania w językach. Uwaga!

Programowanie I. O czym będziemy mówili. Plan wykładu nieco dokładniej. Plan wykładu z lotu ptaka. Podstawy programowania w językach. Uwaga! Programowanie I O czym będziemy mówili Podstawy programowania w językach proceduralnym ANSI C obiektowym Java Uwaga! podobieństwa w podstawowej strukturze składniowej (zmienne, operatory, instrukcje sterujące...)

Bardziej szczegółowo

w PL/SQL bloki nazwane to: funkcje, procedury, pakiety, wyzwalacze

w PL/SQL bloki nazwane to: funkcje, procedury, pakiety, wyzwalacze w PL/SQL bloki nazwane to: funkcje, procedury, pakiety, wyzwalacze Cechy bloków nazwanych: w postaci skompilowanej trwale przechowywane na serwerze wraz z danymi wykonywane na żądanie użytkownika lub w

Bardziej szczegółowo

Programowanie Generowanie danych. Uwagi ogólne

Programowanie Generowanie danych. Uwagi ogólne Uwagi ogólne R nie jest wyjątkiem w językach programowania i opiera się na zmiennych i funkcjach. Zmienne nie muszą być deklarowane, można ich zatem od razu używać. Uwagi ogólne Klasycznym operatorem przypisania

Bardziej szczegółowo

Technika regulacji automatycznej

Technika regulacji automatycznej Technika regulacji automatycznej Wykład 5 Wojciech Paszke Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych, Uniwersytet Zielonogórski 1 z 38 Plan wykładu Kompensator wyprzedzający Kompensator opóźniający

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Program Electronics Workbench

Ćwiczenie 1 Program Electronics Workbench Systemy teleinformatyczne Ćwiczenie Program Electronics Workbench Symulacja układów logicznych Program Electronics Workbench służy do symulacji działania prostych i bardziej złożonych układów elektrycznych

Bardziej szczegółowo

Programowanie Delphi obliczenia, schematy blokowe

Programowanie Delphi obliczenia, schematy blokowe Informatyka II MPZI2 ćw.2 Programowanie Delphi obliczenia, schematy blokowe Zastosowania obliczeń numerycznych Wyrażenia arytmetyczne służą do zapisu wykonywania operacji obliczeniowych w trakcie przebiegu

Bardziej szczegółowo

Dioda półprzewodnikowa

Dioda półprzewodnikowa mikrofalowe (np. Gunna) Dioda półprzewodnikowa Dioda półprzewodnikowa jest elementem elektronicznym wykonanym z materiałów półprzewodnikowych. Dioda jest zbudowana z dwóch różnie domieszkowanych warstw

Bardziej szczegółowo

Komputerowe przetwarzanie obrazu Laboratorium 5

Komputerowe przetwarzanie obrazu Laboratorium 5 Komputerowe przetwarzanie obrazu Laboratorium 5 Przykład 1 Histogram obrazu a dobór progu binaryzacji. Na podstawie charakterystyki histogramu wybrano dwa różne progi binaryzacji (120 oraz 180). Proszę

Bardziej szczegółowo

Programowanie w SQL procedury i funkcje. UWAGA: Proszę nie zapominać o prefiksowaniu nazw obiektów ciągiem [OLIMP\{nr indeksu}] Funkcje użytkownika

Programowanie w SQL procedury i funkcje. UWAGA: Proszę nie zapominać o prefiksowaniu nazw obiektów ciągiem [OLIMP\{nr indeksu}] Funkcje użytkownika Programowanie w SQL procedury i funkcje UWAGA: Proszę nie zapominać o prefiksowaniu nazw obiektów ciągiem [OLIMP\{nr indeksu}] Funkcje użytkownika 1. Funkcje o wartościach skalarnych ang. scalar valued

Bardziej szczegółowo

Strona główna. Strona tytułowa. Programowanie. Spis treści. Sobera Jolanta 16.09.2006. Strona 1 z 26. Powrót. Full Screen. Zamknij.

Strona główna. Strona tytułowa. Programowanie. Spis treści. Sobera Jolanta 16.09.2006. Strona 1 z 26. Powrót. Full Screen. Zamknij. Programowanie Sobera Jolanta 16.09.2006 Strona 1 z 26 1 Wprowadzenie do programowania 4 2 Pierwsza aplikacja 5 3 Typy danych 6 4 Operatory 9 Strona 2 z 26 5 Instrukcje sterujące 12 6 Podprogramy 15 7 Tablice

Bardziej szczegółowo

Obsługa błędów w SQL i transakcje. Obsługa błędów w SQL

Obsługa błędów w SQL i transakcje. Obsługa błędów w SQL Obsługa błędów w SQL i transakcje Zacznijmy od najprostszego przykładu: CREATE PROCEDURE podziel1 Obsługa błędów w SQL Powyższa procedura w większości przypadków zadziała prawidłowo, lecz na przykład poniższe

Bardziej szczegółowo

Tworzenie raportów XML Publisher przy użyciu Data Templates

Tworzenie raportów XML Publisher przy użyciu Data Templates Tworzenie raportów XML Publisher przy użyciu Data Templates Wykorzystanie Szablonów Danych (ang. Data templates) jest to jedna z metod tworzenia raportów w technologii XML Publisher bez użycia narzędzia

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych"

Ćwiczenie: Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

ZE ZWROTEM ENERGII DO SIECI

ZE ZWROTEM ENERGII DO SIECI ELEKTRO-TRADING Sp. z o.o. APLIKACJA FALOWNIKÓW 690P - 4-Q Regen ZE ZWROTEM ENERGII DO SIECI ELEKTRO-TRADING Sp. z o.o. ul. P. Gojawiczyńskiej 13 44-109 Gliwice Tel : 032 330-45-70 Fax : 032 330-45-74

Bardziej szczegółowo

Odbiorniki nieliniowe problemy, zagrożenia

Odbiorniki nieliniowe problemy, zagrożenia Odbiorniki nieliniowe problemy, zagrożenia Dr inż. Andrzej Baranecki, Mgr inż. Marek Niewiadomski, Dr inż. Tadeusz Płatek ISEP Politechnika Warszawska, MEDCOM Warszawa Wstęp Odkształcone przebiegi prądów

Bardziej szczegółowo

WZMACNIACZ OPERACYJNY. Podstawowe właściwości wzmacniaczy operacyjnych. Rodzaj wzmacniacza Rezystancja wejściowa Rezystancja wyjściowa

WZMACNIACZ OPERACYJNY. Podstawowe właściwości wzmacniaczy operacyjnych. Rodzaj wzmacniacza Rezystancja wejściowa Rezystancja wyjściowa WZMACNIACZ OPEACYJNY kłady aktywne ze wzmacniaczami operacyjnymi... Podstawowe właściwości wzmacniaczy operacyjnych odzaj wzmacniacza ezystancja wejściowa ezystancja wyjściowa Bipolarny FET MOS-FET Idealny

Bardziej szczegółowo

1 Podstawy c++ w pigułce.

1 Podstawy c++ w pigułce. 1 Podstawy c++ w pigułce. 1.1 Struktura dokumentu. Kod programu c++ jest zwykłym tekstem napisanym w dowolnym edytorze. Plikowi takiemu nadaje się zwykle rozszerzenie.cpp i kompiluje za pomocą kompilatora,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia"

Ćwiczenie: Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ FIZYKI, MATEMATYKI I INFORMATYKI POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ, Instytut Fizyki LABORATORIUM PODSTAW ELEKTROTECHNIKI, ELEKTRONIKI I MIERNICTWA

WYDZIAŁ FIZYKI, MATEMATYKI I INFORMATYKI POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ, Instytut Fizyki LABORATORIUM PODSTAW ELEKTROTECHNIKI, ELEKTRONIKI I MIERNICTWA WYDZIAŁ FIZYKI, MATEMATYKI I INFORMATYKI POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ, Instytut Fizyki LABORATORIUM PODSTAW ELEKTROTECHNIKI, ELEKTRONIKI I MIERNICTWA ĆWICZENIE 10 OBWODY RC: 10.1. Impedancja i kąt fazowy w

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI BRAMEK CYFROWYCH TTL

CHARAKTERYSTYKI BRAMEK CYFROWYCH TTL CHARAKTERYSTYKI BRAMEK CYFROWYCH TTL. CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest poznanie zasad działania, budowy i właściwości podstawowych funktorów logicznych wykonywanych w jednej z najbardziej rozpowszechnionych

Bardziej szczegółowo

Laboratorium: Projektowanie pasywnych i aktywnych filtrów analogowych

Laboratorium: Projektowanie pasywnych i aktywnych filtrów analogowych Laboratorium: Projektowanie pasywnych i aktywnych filtrów analogowych Autorzy: Karol Kropidłowski Jan Szajdziński Michał Bujacz 1. Cel ćwiczenia 1. Cel laboratorium: Zapoznanie się i przebadanie podstawowych

Bardziej szczegółowo

Algorytm. a programowanie -

Algorytm. a programowanie - Algorytm a programowanie - Program komputerowy: Program komputerowy można rozumieć jako: kod źródłowy - program komputerowy zapisany w pewnym języku programowania, zestaw poszczególnych instrukcji, plik

Bardziej szczegółowo

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02

METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE. Wykład 02 METODY I JĘZYKI PROGRAMOWANIA PROGRAMOWANIE STRUKTURALNE Wykład 02 NAJPROSTSZY PROGRAM /* (Prawie) najprostszy przykład programu w C */ /*==================*/ /* Między tymi znaczkami można pisać, co się

Bardziej szczegółowo

Laboratorium układów elektronicznych. Analogowe układy funkcyjne. Ćwiczenie numer 5. Zagadnienia do przygotowania. Literatura

Laboratorium układów elektronicznych. Analogowe układy funkcyjne. Ćwiczenie numer 5. Zagadnienia do przygotowania. Literatura Ćwiczenie numer 5 Analogowe układy funkcyjne Zagadnienia do przygotowania Układ logarytmujący i delogarytmujący z diodą w układzie sprzężenia zwrotnego Układ logarytmujący i delogarytmujący z kompensacją

Bardziej szczegółowo

Cele. Definiowanie wyzwalaczy

Cele. Definiowanie wyzwalaczy WYZWALACZE Definiowanie wyzwalaczy Cele Wyjaśnić cel istnienia wyzwalaczy Przedyskutować zalety wyzwalaczy Wymienić i opisać cztery typy wyzwalaczy wspieranych przez Adaptive Server Anywhere Opisać dwa

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH Ć w i c z e n i e 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH. Wiadomości ogólne Prostowniki są to urządzenia przetwarzające prąd przemienny na jednokierunkowy. Prostowniki stosowane są m.in. do ładowania akumulatorów,

Bardziej szczegółowo

Wydział Metrologii Elektrycznej, Fizykochemii, Akustyki, Drgań i Promieniowania Optycznego

Wydział Metrologii Elektrycznej, Fizykochemii, Akustyki, Drgań i Promieniowania Optycznego Wydział Metrologii Elektrycznej, Fizykochemii, Akustyki, Drgań i Promieniowania Optycznego ul. Polanki 124 c, 80-308 Gdańsk tel. 58 524 52 00, fax 58 524 52 29, e-mail: w2@oum.gda.pl 2 Akustyka i ultradźwięki

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania C. dr. Krystyna Łapin http://www.mif.vu.lt/~moroz/c/

Podstawy programowania C. dr. Krystyna Łapin http://www.mif.vu.lt/~moroz/c/ Podstawy programowania C dr. Krystyna Łapin http://www.mif.vu.lt/~moroz/c/ Tematy Struktura programu w C Typy danych Operacje Instrukcja grupująca Instrukcja przypisania Instrukcja warunkowa Struktura

Bardziej szczegółowo

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre)

Uwagi dotyczące notacji kodu! Moduły. Struktura modułu. Procedury. Opcje modułu (niektóre) Uwagi dotyczące notacji kodu! Wyrazy drukiem prostym -- słowami języka VBA. Wyrazy drukiem pochyłym -- inne fragmenty kodu. Wyrazy w [nawiasach kwadratowych] opcjonalne fragmenty kodu (mogą być, ale nie

Bardziej szczegółowo

Organizacja laboratorium. Zadania do wykonania w czasie laboratorium z części PSPICE

Organizacja laboratorium. Zadania do wykonania w czasie laboratorium z części PSPICE Organizacja laboratorium W czasie laboratorium należy wykonać 9 ćwiczeń, po 3 z części PSPICE, Verilog oraz VHDL. Ćwiczenia punktowane są odpowiednio po 5, 5, 6 (PSPICE), 5, 6, 6 (Verilog) oraz 5, 6, 6

Bardziej szczegółowo

AC/DC. Jedno połówkowy, jednofazowy prostownik

AC/DC. Jedno połówkowy, jednofazowy prostownik AC/DC Przekształtniki AC/DC można podzielić na kilka typów, mianowicie: prostowniki niesterowane; prostowniki sterowane. Zależnie od stopnia skomplikowania układu i miejsca przyłączenia do sieci elektroenergetycznej

Bardziej szczegółowo

Przekształtniki impulsowe prądu stałego (dc/dc)

Przekształtniki impulsowe prądu stałego (dc/dc) Przekształtniki impulsowe prądu stałego (dc/dc) Wprowadzenie Sterowanie napięciem przez Modulację Szerokości Impulsów MSI (Pulse Width Modulation - PWM) Przekształtnik obniżający napięcie (buck converter)

Bardziej szczegółowo

PL 217306 B1. AZO DIGITAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Gdańsk, PL 27.09.2010 BUP 20/10. PIOTR ADAMOWICZ, Sopot, PL 31.07.

PL 217306 B1. AZO DIGITAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Gdańsk, PL 27.09.2010 BUP 20/10. PIOTR ADAMOWICZ, Sopot, PL 31.07. PL 217306 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217306 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 387605 (22) Data zgłoszenia: 25.03.2009 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachciak. Urządzenia wirtualne systemu wieloparametrycznego

Jacek Szlachciak. Urządzenia wirtualne systemu wieloparametrycznego Jacek Szlachciak Urządzenia wirtualne systemu wieloparametrycznego Warszawa, 2009 1 1. Spektrometryczny przetwornik analogowo-cyfrowy (spectroscopy ADC) - wzmocnienie sygnału wejściowego (Conversion Gain

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2

Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 dr inż. ALEKSANDER LISOWIEC dr hab. inż. ANDRZEJ NOWAKOWSKI Instytut Tele- i Radiotechniczny Parametry częstotliwościowe przetworników prądowych wykonanych w technologii PCB 1 HDI 2 W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Sterowniki Programowalne (SP)

Sterowniki Programowalne (SP) Sterowniki Programowalne (SP) Wybrane aspekty procesu tworzenia oprogramowania dla sterownika PLC Podstawy języka funkcjonalnych schematów blokowych (FBD) Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i

Bardziej szczegółowo

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe

Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Elementy elektroniczne i przyrządy pomiarowe Cel ćwiczenia. Nabycie umiejętności posługiwania się miernikami uniwersalnymi, oscyloskopem, generatorem, zasilaczem, itp. Nabycie umiejętności rozpoznawania

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA MONTAŻU MARBO E SPORT LISTA CZĘŚCI (PARTS LIST) (ASSEMBLY INSTRUCTION) MH-W102 NR CZĘŚCI (PART NO.) ILOŚĆ (QUANTITY) OPIS (DESCRIPTION)

INSTRUKCJA MONTAŻU MARBO E SPORT LISTA CZĘŚCI (PARTS LIST) (ASSEMBLY INSTRUCTION) MH-W102 NR CZĘŚCI (PART NO.) ILOŚĆ (QUANTITY) OPIS (DESCRIPTION) LISTA CZĘŚCI (PARTS LIST) NR CZĘŚCI (PART NO.) ILOŚĆ (QUANTITY) OPIS (DESCRIPTION) 1 ŚRUBA (HEX BOLT) x70 6 ŚRUBA (HEX BOLT) 0 3 ŚRUBA (CARRIAGE BOLT) 5 INSTRUKCJA MONTAŻU (ASSEMBLY INSTRUCTION) MH-W10

Bardziej szczegółowo

Wykład II PASCAL - podstawy składni i zmienne, - instrukcje wyboru, - iteracja, - liczby losowe

Wykład II PASCAL - podstawy składni i zmienne, - instrukcje wyboru, - iteracja, - liczby losowe Podstawy programowania Wykład II PASCAL - podstawy składni i zmienne, - instrukcje wyboru, - iteracja, - liczby losowe 1 I. Składnia Składnia programu Program nazwa; Uses biblioteki; Var deklaracje zmiennych;

Bardziej szczegółowo

Właściwości i metody obiektu Comment Właściwości

Właściwości i metody obiektu Comment Właściwości Właściwości i metody obiektu Comment Właściwości Właściwość Czy można zmieniać Opis Application nie Zwraca nazwę aplikacji, która utworzyła komentarz Author nie Zwraca nazwę osoby, która utworzyła komentarz

Bardziej szczegółowo

IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE Z RDZENIEM ARM7

IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE Z RDZENIEM ARM7 Łukasz Deńca V rok Koło Techniki Cyfrowej dr inż. Wojciech Mysiński opiekun naukowy IMPLEMENTATION OF THE SPECTRUM ANALYZER ON MICROCONTROLLER WITH ARM7 CORE IMPLEMENTACJA ANALIZATORA WIDMA NA MIKROKONTROLERZE

Bardziej szczegółowo

KOLEKCJE - to typy masowe,zawierające pewną liczbę jednorodnych elementów

KOLEKCJE - to typy masowe,zawierające pewną liczbę jednorodnych elementów KOLEKCJE - to typy masowe,zawierające pewną liczbę jednorodnych elementów SQL3 wprowadza następujące kolekcje: zbiory ( SETS ) - zestaw elementów bez powtórzeń, kolejność nieistotna listy ( LISTS ) - zestaw

Bardziej szczegółowo

Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne

Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne 1 Technik elektronik 311[07] moje I Zadanie praktyczne Firma produkująca sprzęt medyczny, zleciła opracowanie i wykonanie układu automatycznej regulacji temperatury sterylizatora o określonych parametrach

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Stałe, znaki, łańcuchy znaków, wejście i wyjście sformatowane

Stałe, znaki, łańcuchy znaków, wejście i wyjście sformatowane Stałe, znaki, łańcuchy znaków, wejście i wyjście sformatowane Stałe Oprócz zmiennych w programie mamy też stałe, które jak sama nazwa mówi, zachowują swoją wartość przez cały czas działania programu. Można

Bardziej szczegółowo

Karta katalogowa JAZZ OPLC JZ10-11-UN20/JZ10-J-UN20. 9 wejść cyfrowych, 2 wejścia analogowe/cyfrowe, 1 wejście analogowe, 1 wejście PT100/Termoparowe

Karta katalogowa JAZZ OPLC JZ10-11-UN20/JZ10-J-UN20. 9 wejść cyfrowych, 2 wejścia analogowe/cyfrowe, 1 wejście analogowe, 1 wejście PT100/Termoparowe Karta katalogowa JAZZ OPLC JZ10-11-UN20/JZ10-J-UN20 9 wejść cyfrowych, 2 wejścia analogowe/cyfrowe, 1 wejście analogowe, 1 wejście PT100/Termoparowe 5 wyjść przekaźnikowych, 2 wyjścia tranzystorowe pnp

Bardziej szczegółowo

Oracle PL/SQL. Paweł Rajba. pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/

Oracle PL/SQL. Paweł Rajba. pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/ Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/ Zawartość modułu 6 Wprowadzenie Definiowanie wyzwalaczy DML Metadane wyzwalaczy Inne zagadnienia, tabele mutujące Wyzwalacze INSTEAD OF Wyzwalacze

Bardziej szczegółowo

Przetworniki AC i CA

Przetworniki AC i CA KATEDRA INFORMATYKI Wydział EAIiE AGH Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Ćwiczenie 4 Przetworniki AC i CA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania wybranych rodzajów przetworników

Bardziej szczegółowo