Atypowe złamania podkrętarzowe w trakcie leczenia bisfosfonianami

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Atypowe złamania podkrętarzowe w trakcie leczenia bisfosfonianami"

Transkrypt

1 Mirosław Jabłoński Atypowe złamania podkrętarzowe w trakcie leczenia bisfosfonianami Klinika Ortopedii i Rehabilitacji Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Sekcja Chorób Metabolicznych Kości i Stawów Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego Oddział Lubelski Polskiej Fundacji Osteoporozy

2 Hierarchiczny model struktury kości każda składowa ma wpływ na wytrzymałość

3 Złamania zmęczeniowe materiał kompozytowy Wskutek niewydolności fazy mineralnej Wskutek niewydolności fazy kolagenowej Mieszane?

4 Różnorodność przyczyn i postaci klinicznych overview Imaging in Osteomalacia and Renal Osteodystrophy Author: Mitchell J Kline, MD; Chief Editor: Felix S Chew, MD, MBA, EdM Strefy Looser a

5

6 Jak częste są złamania atypowe? Ogólna liczba zgłoszonych AFF związne ze stosowaniem BP w osteoporozie 5 u pacjentów z nowotworem (m.in.szpiczak, przerzuty w raku nerki) 19 przypadków brak ekspozycji na BP wiek: 36 do 92 lat Tylko 9 złamań u mężczyzn Większość po stosowaniu doustnego alendronianu (160) Czas trwania terapii 1,3 do 17 lat średnia: 7 lat Shane E. et al. Atypical Subtrochanteric and Diaphyseal Femoral Fractures: Report of a Task Force of the American Society for Bone and Mineral Research, Journal of Bone and Mineral Research, Vol. 25, No. 11, November 2010, pp , DOI: /jbmr.253

7 Jak częste są złamania atypowe? Rzeczywista częstość występowania jest nieznana: Zlamania podkrętarzowe lub trzonu k. udowej stanowią 7% do 10% wśród wszystkich złamań bkku/k.udowej Spośród nich atypowe jest 17% do 29% Ta część złamań najczęściej jest związana ze stosowaniem BP, które mogły być przyczyną złamań AFF były raportowane również u pacjentów, u których nie było ekspozycji na BP Dokładna częstotliwość występowania AFF jest nieznana, zarówno w populacji ogólnej jak też u pacjentów leczonych BP długoterminowo

8 Objawy kliniczne Bolesność Pogrubienie? Wzrost ciepłoty

9 Objawy rentgenowskie Sklerotyzacja Reakcje odokostnowe Pseudoszczelina

10 Prodromalny obraz rentgenowski Citation: Bush LA, Chew FS. Subtrochanteric femoral insufficiency fracture following bisphosphonate therapy for osseous metastases. Radiology Case Reports. [Online] 2008;3:232.

11 Patomechanizm złamań atypowych aktualne koncepcje Zmiana mechanizmu siateczkowania włókien kolagenowych Kumulacja mikrozłamań Wzrost mineralizacji Zmniejszona heterogeniczność mineralizacji Zmiany tempa obrotu kostnego Zmniejszenie wpływu na naczynia (wpływ antyangiogenny) Shane E. et al. Atypical Subtrochanteric and Diaphyseal Femoral Fractures: Report of a Task Force of the American Society for Bone and Mineral Research, Journal of Bone and Mineral Research, Vol. 25, No. 11, November 2010, pp , DOI: /jbmr.253

12 Julius Wolff Das Gesetz der Transformation der Knochen, Hirschwald, Berlin 1892

13 Koch JC. The laws of bone architecture. Am J Anat 1917;21:

14 Histologia i histomorfometria Większość badań pokazuje bardzo niski obrót kostny (biodro, miejsce złamania) BTM (Bone Turnover Markers) często nie są spójne z wynikiem biopsji (mniejsza redukcja, niż wskazywałaby na to biopsja) Dlatego sugeruje się inne mechanizmy zwiększonej resorpcji i zmniejszenia kościotworzenia Potrzebujemy więcej danych Shane E. et al. Atypical Subtrochanteric and Diaphyseal Femoral Fractures: Report of a Task Force of the American Society for Bone and Mineral Research, Journal of Bone and Mineral Research, Vol. 25, No. 11, November 2010, pp , DOI: /jbmr.253

15 Gojenie jest skuteczne (po leczeniu operacyjnym) Citation: Bush LA, Chew FS. Subtrochanteric femoral insufficiency fracture following bisphosphonate therapy for osseous metastases. Radiology Case Reports. [Online] 2008;3:232. Yoram A. Weil, MD, Gurion Rivkin, MD, Ori Safran, MD, Meir Liebergall, MD, and A. Joseph Foldes, MD The Journal of TRAUMA Injury, Infection, and Critical Care Volume 71, Number 1, July 2011

16 Source: American Journal of Medicine, The 2009; 122:S14-S21 (DOI: /j.amjmed

17 Source: American Journal of Medicine, The 2009; 122:S14-S21 (DOI: /j.amjmed

18 Waga problemu!?

19 Atypical Subtrochanteric and Diaphyseal Femoral Fractures: Report of a Task Force of the American Society for Bone and Mineral Research Elizabeth Shane,* David Burr,* Peter R Ebeling, Bo Abrahamsen, Robert A Adler, Thomas D Brown, Angela M Cheung, Felicia Cosman, Jeffrey R Curtis, Richard Dell, David Dempster, Thomas A Einhorn, Harry K Genant, Piet Geusens, Klaus Klaushofer, Kenneth Koval, Joseph M Lane, Fergus McKiernan, Ross McKinney, Alvin Ng, Jeri Nieves, Regis O Keefe, Socrates Papapoulos, Howe Tet Sen, Marjolein CH van der Meulen, Robert S Weinstein, and Michael Whyte Author affiliations appear on pp ABSTRACT Reports linking long-term use of bisphosphonates (BPs) with atypical fractures of the femur led the leadership of the American Society for Bone and Mineral Research (ASBMR) to appoint a task force to address key questions related to this problem. A multidisciplinary expert group reviewed pertinent published reports concerning atypical femur fractures, as well as preclinical studies that could provide insight into their pathogenesis. A case definition was developed so that subsequent studies report on the same condition. The task force defined major and minor features of complete and incomplete atypical femoral fractures and recommends that all major features, including their location in the subtrochanteric region and femoral shaft, transverse or short oblique orientation, minimal or no associated trauma, a medial spike when the fracture is complete, and absence of comminution, be present to designate a femoral fracture as atypical. Minor features include their association with cortical thickening, a periosteal reaction of the lateral cortex, prodromal pain, bilaterality, delayed healing, comorbid conditions, and concomitant drug exposures, including BPs, other antiresorptive agents, glucocorticoids, and proton pump inhibitors. Preclinical data evaluating the effects of BPs on collagen cross-linking and maturation, accumulation of microdamage and advanced glycation end products, mineralization, remodeling, vascularity, and angiogenesis lend biologic plausibility to a potential association with long-term BP use. Based on published and unpublished data and the widespread use of BPs, the incidence of atypical femoral fractures associated with BP therapy for osteoporosis appears to be very low, particularly compared with the number of vertebral, hip, and other fractures that are prevented by BPs. Moreover, a causal association between BPs and atypical fractures has not been established. However, recent observations suggest that the risk rises with increasing duration of exposure, and there is concern that lack of awareness and underreporting may mask the true incidence of the problem. Given the relative rarity of atypical femoral fractures, the task force recommends that specific diagnostic and procedural codes be created and that an international registry be established to facilitate studies of the clinical and genetic risk factors and optimal surgical and medical management of these fractures. Physicians and patients should be made aware of the possibility of atypical femoral fractures and of the potential for bilaterality through a change in labeling of BPs. Research directions should include development of animal models, increased surveillance, and additional epidemiologic and clinical data to establish the true incidence of and risk factors for this condition and to inform orthopedic and medical management American Society for Bone and Mineral Research. KEY WORDS: OSTEOPOROSIS; BONE; PAIN; FRACTURE; ATYPICAL; SUBTROCHANTERIC; FEMORAL DIAPHYSIS; BISPHOSPHONATES PERSPECTIVE JBMR Shane E, Burr D, Ebeling PR, et al. Atypical subtrochanteric and diaphyseal femoral fractures: Report of a task force of the American Society for Bone and Mineral Research. J Bone Miner Res. 2010;25: DOI: /jbmr.253 Journal of Bone and Mineral Research, Vol. 25, No. 11, November 2010, pp

20 Złamania atypowe objawy podstawowe 1. Lokalizacja obwodowo od krętarza mniejszego do okolicy nadkłykciowej kości udowej 2. Niskoenergetyczne 3. Poprzeczne lub skośne 4. Proste (nie wieloodłamowe) 5. Niedokonane obejmują wyłącznie boczną warstwę korową; pełne może charakteryzować przyśrodkowy ostry wierzchołek bliższego odłamu Złamania atypowe objawy drugorzędne 1. Miejscowa reakcja odokostnowa 2. Wzmożona grubość warstw korowych 3. Objawy prodromalne tępa bolesność okolicy pachwiny lub uda 4. Objawy obustronne 5. Zrost opóźniony (?) 6. Choroby towarzyszące niedobór witaminy D, reumatoidalne zapalenie stawów, hypofosfatazja 7. Leki bisfosfoniany, glikokortykosteroidy, inhibitory pompy protonowej Z tej kwalifikacji należy wyłączyć złamania szyjki kości udowej (?), przezkrętarzowe sięgające okolicy podkrętarzowej, wskutek przerzutów nowotworowych i guzów miejscowych oraz okołoprotezowe (?). W celu postawienia rozpoznania należy stwierdzić wszystkie objawy podstawowe (drugorzędne mogą również wystąpić). Shane E, Burr D, Ebeling PR, et al. Atypical subtrochanteric and diaphyseal femoral fractures: Report of a task force of the American Society for Bone and Mineral Research. J Bone Miner Res. 2010;25: DOI: /jbmr.253 Journal of Bone and Mineral Research, Vol. 25, No. 11, November 2010, pp

21 Table 3. Hierarchy of Data Quality for Atypical Femoral Fractures The quality of evidence should be assessed for the following key areas: 1. Patient characteristic a. Age b. Gender 2. Description of atypical subtrochanteric and femoral shaft fracture a. Location in femoral shaft from just distal to the lesser trochanter to just proximal to the supracondylar flair of the distal femoral metaphysis b. Presence of transverse or short oblique configuration of fracture c. Low level of trauma d. Noncomminuted e. Presence of thickened cortices with or without a periosteal callus 3. Bisphosphonate exposure history a. Specific drug(s) b. Specific dose history c. Duration of and adherence to therapy before diagnosis of fracture 4. Bisphosphonate therapy indication a. Disease (osteoporosis, osteopenia, myeloma, etc.) b. History of prior low-trauma fracture Shane E, Burr D, Ebeling PR, et al. Atypical subtrochanteric and diaphyseal femoral fractures: Report of a task force of the American Society for Bone and Mineral Research. J Bone Miner Res. 2010;25: DOI: /jbmr.253 Journal of Bone and Mineral Research, Vol. 25, No. 11, November 2010, pp

22 Table 3. Hierarchy of Data Quality for Atypical Femoral Fractures The quality of evidence should be assessed for the following key areas: 5. Comorbid conditions a. Presence of vitamin D deficiency (<20 ng/ml) b. Presence of other comorbid conditions RA Other diseases requiring corticosteroids Diabetes Cancer Hypophosphatasia 6. Concomitant medication history a. Identity of concomitant medications, including Glucocorticoids Proton pump inhibitors Other antiresorptive drugs (eg, estrogen, raloxifene, calcitonin, denosumab) b. Doses of concomitant medications and duration of therapy prior to subtrochanteric fracture 7. Investigations a. Bone densitometry b. Bone turnover markers c. Bone histomorphometry, including an assessment of bone turnover Shane E, Burr D, Ebeling PR, et al. Atypical subtrochanteric and diaphyseal femoral fractures: Report of a task force of the American Society for Bone and Mineral Research. J Bone Miner Res. 2010;25: DOI: /jbmr.253 Journal of Bone and Mineral Research, Vol. 25, No. 11, November 2010, pp

23 Rickets: Not a Disease of the Past; LINDA S. NIELD, M.D., West Virginia University School of Medicine, Morgantown, West Virginia PRASHANT MAHAJAN, M.D., M.P.H., Wayne State University School of Medicine, Detroit, Michigan APARNA JOSHI, M.D., Children s Hospital of Michigan, Detroit, Michigan; DEEPAK KAMAT, M.D., PH.D., Wayne State University School of Medicine, Detroit, Michigan Am Fam Physician Aug 15;74(4): Materiał własny: szyjka kości udowej, trzon kości udowej, przedramię, kość łokciowa

24 Co powinien zawierać rejestr AFF? Shane E. et al. Atypical Subtrochanteric and Diaphyseal Femoral Fractures: Report of a Task Force of the American Society for Bone and Mineral Research, Journal of Bone and Mineral Research, Vol. 25, No. 11, November 2010, pp , DOI: /jbmr.253

25 Ryzyko i korzyści związane ze stosowaniem BP u pacjentek z wysokim ryzykiem złamania Duże duńskie badanie epidemiologiczne nie pokazało związku między AFF a stosowaniem BP. Konkluzja złamanie było spowodowane osteoporozą(1) Inne duńskie badanie wykazało, że pacjenci ze złamaniem mieli zwiększone ryzyko złamania przed jego wystąpieniem bez stosowania BP. Leczenie BP spowosowało obniżenie ryzyka złamania(2) Inne badanie (3) wykazało zwiększenie ryzyka AFF przy długoterminowym stosowaniu BP (X-ray based analysis) 1 year ALN 2/100, year ALN 250/100,000 Ryzyko wystąpienia AFF w związku ze stosowaniem BP jest bardzo niskie 1 AFF na 100 złamań bkku, którym się udało zapobiec 1. Abrahamsen B, et al. JBMR 2009, Jun; 24(6), Vestergaard P. et al, ASBMR 2010 congress abstract Warren C, et al. Atypical Subtrochanteric and Shaft of Femur Fractures Are They Related to Bisphosphonate Therapy?: Blinded Radiological Review, ASBMR 2010 congress abstract 1030

26 Ryzyko i korzyści związane ze stosowaniem BP u pacjentek z wysokim ryzykiem złamania Jeśli BP są stosowane u pacjentów z ryzykiem złamania, podobnym jakie było u pacjentów w badaniu FIT1 (1), to zastosowanie ALN u kobiet bez złamania kręgu pozwala uniknąć około 700 złamań pozakręgowych oraz 1000 klinicznych kręgowych w przeliczeniu na 100 tys pacjentolat leczenia U kobiet z wyższym ryzykiem złamania odpowiednie liczby wynoszą 1000 i 2300(2). 1) Liberman UA, Weiss SR, Broll J, et al. Effect of oral alendronate on bone mineral density and the incidence of fractures in postmenopausal osteoporosis. The Alendronate Phase III Osteoporosis Treatment Study Group. N Engl J Med. 1995;333: ) Black DM, Cummings SR, Karpf DB, et al. Randomised trial of effect of alendronate on risk of fracture in women with existing vertebral fractures. Fracture Intervention Trial Research Group. Lancet. 1996; 348:

27 Denosumab a AFF W badaniach klinicznych nie wykazano jakiegokolwiek związku pomiędzy leczeniem denosumabem a wystapieniem złamania atypowego.

28 Podsumowanie i wnioski BP są skuteczną terapią, pacjenci odnoszą korzyści z leczenia BP AFF są bardzo rzadkie, zostały opisane ze względu na szczególne, charakterystyczne cechy Wiele wskazuje na to, że istnieje związek między długoterminowym stosowania BP a AFF - Związane z bardzo niskim obrotem kostnym (mechanizm działania BP) biopsje - Częściej u pacjentów, u których stosowano BP - Związane z bardzo niskim obrotem kostnym (mechanizm działania BP) biopsje - -Zwiększone ryzyko AFF istnieje przy stosowaniu GC, a BP są stosowane również z GC (zapobieganie ostoporozie wtórnej) - Im dłuższy okres leczenia BP, tym ryzyko AFF większe (powyżej 3 lat znaczny ryzyka, śr. 7 lat) AFF mogą wystąpić również u pacjentów nieleczonych BP Konieczne dalsze badania rejestr złamań, badania na modelach zwierzęcych i in. Lekarze i pacjenci powinni zostać poinformowani o ryzyku AFF i brać pod uwagę możliwość ich wystąpienia przy długoterminowej terapii BP

29 Dziękuję za uwagę

Łódź, 2016 Wojciech Pluskiewicz

Łódź, 2016 Wojciech Pluskiewicz Łódź, 2016 Wojciech Pluskiewicz Abstrakty przedstawiane w czasie dorocznego kongresu American Society of Bone and Mineral Research 2015 (Seattle, USA) Znaczenie upadków 2 prace Wpływ leków 2 prace Ocena

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Leczenie osteoporozy w Polsce stan 2010-2015. Piotr Głuszko

Leczenie osteoporozy w Polsce stan 2010-2015. Piotr Głuszko Leczenie osteoporozy w Polsce stan 2010-2015 Piotr Głuszko W 2010 r w 27 krajach UE 3.490 000 nowych złamań osteoporotycznych Kanis JA, Borgstrom F, Comspton J, et al. SCOPE: a scorecard for osteoporosis

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

POLSKI PORTAL OSTEOPOROZY

POLSKI PORTAL OSTEOPOROZY y POLSKI PORTAL OSTEOPOROZY www.osteoporoza.pl kontakt@osteoporoza.pl ZAWARTOŚĆ PORTALU Stan w dniu: 25.01.2016 DANE OGÓLNE (2015) Liczba stałych użytkowników 6 045 Liczba odsłon strony miesięcznie 238.000

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka owrzodzeń stresowych żołądka

Profilaktyka owrzodzeń stresowych żołądka Procedury (za)często wykonywane na OIT Profilaktyka owrzodzeń stresowych żołądka Anna Dylczyk-Sommer Sopot, Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii 17-18 kwietnia 2015 Gdański Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE

KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia badań klinicznych/ Clinical trials liability insurance KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE ZEZWOLENIA PUNU NR 1098/02 I NR

Bardziej szczegółowo

Osteoporoza w wieku podeszłym patogeneza, ocena ryzyka złamań i skuteczność przeciwzłamaniowa leków

Osteoporoza w wieku podeszłym patogeneza, ocena ryzyka złamań i skuteczność przeciwzłamaniowa leków Gerontologia Polska PRACA POGLĄDOWA tom 18, nr 3, 107 113 ISSN 1425 4956 Zofia Guła, Mariusz Korkosz Katedra Chorób Wewnętrznych i Gerontologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Osteoporoza u osób w wieku podeszłym patogeneza, ocena ryzyka złamań i skuteczność przeciwzłamaniowa leków

Osteoporoza u osób w wieku podeszłym patogeneza, ocena ryzyka złamań i skuteczność przeciwzłamaniowa leków PRACA POGLĄDOWA Osteoporoza u osób w wieku podeszłym patogeneza, ocena ryzyka złamań i skuteczność przeciwzłamaniowa leków Zofia Guła, Mariusz Korkosz Katedra Chorób Wewnętrznych i Gerontologii Collegium

Bardziej szczegółowo

Zasady postępowania w osteoporozie. skrócona wersja

Zasady postępowania w osteoporozie. skrócona wersja Zasady postępowania w osteoporozie skrócona wersja Zasady postępowania w osteoporozie skrócona wersja 1 U kogo wykonywać badania w kierunku osteoporozy? Badania w kierunku osteoporozy należy wykonać u

Bardziej szczegółowo

Edward Czerwiński BADANIE RADIOLOGICZNE I MORFOMETRIA. Wskazania do badania radiologicznego

Edward Czerwiński BADANIE RADIOLOGICZNE I MORFOMETRIA. Wskazania do badania radiologicznego Edward Czerwiński BADANIE RADIOLOGICZNE I MORFOMETRIA Wskazania do badania radiologicznego 1. Diagnostyka złamań kręgosłupa 2. Weryfikacja skuteczności leczenia 3. Diagnostyka schorzeń i zespołów bólowych

Bardziej szczegółowo

Problem: Problem: U kogo i kiedy prowadzić badania przesiewowe w kierunku osteoporozy?

Problem: Problem: U kogo i kiedy prowadzić badania przesiewowe w kierunku osteoporozy? List został zamieszczony na stronach internetowych: - Polskiej Fundacji Osteoporozy - Wielodyscyplinarnego Forum Osteoporozy - Polskiego Towarzystwa Osteoartrologicznego Zwracamy się do wszystkich środowisk

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie termoablacji prądem wysokiej częstotliwości w leczeniu kostniaka kostnawego

Zastosowanie termoablacji prądem wysokiej częstotliwości w leczeniu kostniaka kostnawego Zastosowanie termoablacji prądem wysokiej częstotliwości w leczeniu kostniaka kostnawego Lek. Szymon Wałejko, dr hab. med. Tomasz Mazurek, lek. Andrzej Klapkowski Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych

Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych. Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Dostępność terapii z zastosowaniem pomp insulinowych Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy Medtronic.w

Bardziej szczegółowo

Edyta Szałek Katedra i Zakład Farmacji Klinicznej i Biofarmacji Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Streszczenie.

Edyta Szałek Katedra i Zakład Farmacji Klinicznej i Biofarmacji Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Streszczenie. 51 FA R M AC J A W S P Ó Ł C Z E S N A 2013; 6: 51-56 Akademia Medycyny ARTYKUŁ ORYGINALNY/ORIGINAL PAPER Otrzymano/Submitted: 15.05.2013 Zaakceptowano/Accepted: 28.05.2013 Edukacja pacjentek w okresie

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. med. Leszek Pączek

Prof. dr hab. med. Leszek Pączek Prof. dr hab. med. Leszek Pączek Rada Naukowa Ministerstwa Zdrowia 16 marca 2011 roku 1 Znaczenie niekomercyjnych rejestrów medycznych w monitorowaniu jakości usług w Polsce: Wprowadzenie prof. Leszek

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Łukasz Adamkiewicz Health and Environment Alliance (HEAL) 10 Marca 2014, Kraków HEAL reprezentuje interesy Ponad 65 organizacji członkowskich

Bardziej szczegółowo

Kaskada złamań Czy mamy szansę w walce z osteoporozą?

Kaskada złamań Czy mamy szansę w walce z osteoporozą? Kaskada złamań Czy mamy szansę w walce z osteoporozą? Maria Rell-Bakalarska Interdyscyplinarna Akademia Medycyny Praktycznej 1 Duchess of Cornwall, Camilla Parker Bowles and Professor Cooper Widząc kogoś

Bardziej szczegółowo

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński VERTIGOPROFIL VOL. 3/Nr 3(11)/2009 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz 2 XXXVI Międzynarodowy Kongres Towarzystwa Neurootologicznego

Bardziej szczegółowo

ENDOKRYNOLOGIA POLSKA

ENDOKRYNOLOGIA POLSKA E P ENDOKRYNOLOGIA POLSKA POLISH JOURNAL OF ENDOCRINOLOGY REVIEWS / REVIEWS Endokrynologia Polska / Polish Journal of Endocrinology Tom/Volume 55; Numer/Number 6/2004 ISSN 0423-104X New ISCD recommendations

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE WSSP TOM 17 2013. Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

ZESZYTY NAUKOWE WSSP TOM 17 2013. Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie ZESZYTY NAUKOWE WSSP TOM 17 2013 Małgorzata Podbielska 1, Krzysztof Sokołowski 2, Maria Sokołowska 3 1 Wydział Fizjoterapii. Wyższa Szkoła Społeczno-Przyrodnicza im. Wincentego Pola w Lublinie 2 Zakład

Bardziej szczegółowo

Rak stercza oporny na kastrację. leczenie ukierunkowane na przerzuty do kości

Rak stercza oporny na kastrację. leczenie ukierunkowane na przerzuty do kości Rak stercza oporny na kastrację leczenie ukierunkowane na przerzuty do kości Nowotwór Częstość przerzutów do kości Rak piersi 65 75% Rak stercza 65 75% Niedrobnokomórkowy rak płuca 30 40% Coleman RE. Cancer

Bardziej szczegółowo

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne dr n.med. Piotr Wojciechowski Szpiczak Mnogi Szpiczak Mnogi (MM) jest najczęstszą przyczyną pierwotnych nowotworów kości u dorosłych.

Bardziej szczegółowo

Kinga Janik-Koncewicz

Kinga Janik-Koncewicz Kinga Janik-Koncewicz miażdżyca choroby układu krążenia cukrzyca typu 2 nadciśnienie choroby układu kostnego nowotwory Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że około 7-41% nowotworów jest spowodowanych

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją

Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Warsztaty Ocena wiarygodności badania z randomizacją Ocena wiarygodności badania z randomizacją Każda grupa Wspólnie omawia odpowiedź na zadane pytanie Wybiera przedstawiciela, który w imieniu grupy przedstawia

Bardziej szczegółowo

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Czy istnieje zależność pomiędzy wiekiem i stroną, po której umiejscawia się ciąża ektopowa jajowodowa?

Bardziej szczegółowo

R.S.LORENC. DIAGNOSTYKA I LECZENIE OSTEOPOROZY W ŚWIETLE ROZSZERZONYCH ZALECEŃ(KANIS vs SIRIS)

R.S.LORENC. DIAGNOSTYKA I LECZENIE OSTEOPOROZY W ŚWIETLE ROZSZERZONYCH ZALECEŃ(KANIS vs SIRIS) R.S.LORENC DIAGNOSTYKA I LECZENIE OSTEOPOROZY W ŚWIETLE ROZSZERZONYCH ZALECEŃ(KANIS vs SIRIS) ŁÓDŻ,16 STYCZNIA, 2016 ZAGADNIENIA KLUCZOWE: -DEFINICJA, (KANIS VS.SIRIS) - FLS ( TARGET TO TREAT) -ALGORYTMY

Bardziej szczegółowo

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE Dzieciństwo w cieniu schizofrenii przegląd literatury na temat możliwych form pomocy i wsparcia dzieci z rodzin, gdzie jeden z rodziców dotknięty jest schizofrenią Childhood in the shadow of schizophrenia

Bardziej szczegółowo

Osteoporoza. (skrypt z najważniejszymi informacjami dla studentów nieobecnych na wykładzie)

Osteoporoza. (skrypt z najważniejszymi informacjami dla studentów nieobecnych na wykładzie) 1 Osteoporoza (skrypt z najważniejszymi informacjami dla studentów nieobecnych na wykładzie) 1. Osteoporoza jest chorobą metaboliczną kości, charakteryzująca się zmniejszoną mineralną gęstością kości,

Bardziej szczegółowo

8. Streszczenie/Abstract

8. Streszczenie/Abstract 8. Streszczenie/Abstract Streszczenie Wstęp Wykorzystywanie badań nad jakością życia, służy rozwojowi nowej wiedzy, przedstawiającej nowatorskie podejście do pacjenta chorego. To stanowić może jedną ze

Bardziej szczegółowo

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH U PACJENTÓW 65+ Włodzimierz Samborski Katedra Reumatologii i Rehabilitacji Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

V rok WL Choroby wewnętrzne, endokrynologia. Osteoporoza - diagnostyka i leczenie

V rok WL Choroby wewnętrzne, endokrynologia. Osteoporoza - diagnostyka i leczenie V rok WL Choroby wewnętrzne, endokrynologia Osteoporoza - diagnostyka i leczenie prof. dr hab. Marek Bolanowski Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami Osteoporoza Układowa

Bardziej szczegółowo

FULL-TIME STUDIES IN ENGLISH AT THE FACULTY OF MEDICINE, MEDICAL PROGRAM FOURTH YEAR SCHEDULE FOR THE ACADEMIC YEAR 2014/2015

FULL-TIME STUDIES IN ENGLISH AT THE FACULTY OF MEDICINE, MEDICAL PROGRAM FOURTH YEAR SCHEDULE FOR THE ACADEMIC YEAR 2014/2015 FULL-TIME STUDIES IN ENGLISH AT THE FACULTY OF MEDICINE, MEDICAL PROGRAM FOURTH YEAR SCHEDULE FOR THE ACADEMIC YEAR 2014/2015 FOURTH YEAR MEDICAL PROGRAM GROUP I COURSE NAME OF DEPARTMENT HEAD OF TEACHING

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Anna Ratajska 1 2 1 1 Instytut Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Institute of Psychology, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Przełom w diagnostyce i współczesne leczenie osteoporozy

Przełom w diagnostyce i współczesne leczenie osteoporozy Przełom w diagnostyce i współczesne leczenie osteoporozy Edward Czerwiński Zakład Chorób Kości i Stawów Coll. Med. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakowskie Centrum Medyczne, Kraków, ul Kopernika 32, www.kcm.pl

Bardziej szczegółowo

Kliniczne rozpoznanie osteoporozy

Kliniczne rozpoznanie osteoporozy Stanowisko National Bone Health Alliance Working Group E.S. Siris, R. Adler, J. Bilezikian, M. Bolognese, B. Dawson Hughes, M.J. Favus, S.T. Harris, S.M. Jan de Beur, S. Khosla, N.E. Lane, R. Lindsay,

Bardziej szczegółowo

Osteoporoza. Postępowanie profilaktyczne, diagnostyczne i lecznicze. Wytyczne dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej

Osteoporoza. Postępowanie profilaktyczne, diagnostyczne i lecznicze. Wytyczne dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej Osteoporoza. Postępowanie profilaktyczne, diagnostyczne i lecznicze. Wytyczne dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej Osteoporosis. Prophylactic, diagnostic and therapeutic. Guidelines for primary care

Bardziej szczegółowo

Pierwsi pacjenci z cukrzycą leczeni powtarzanymi dializami

Pierwsi pacjenci z cukrzycą leczeni powtarzanymi dializami KONFERENCJA PRASOWA WARSZAWA 04.03.2010 LECZENIE NERKOZASTĘPCZE Prof. Bolesław Rutkowski Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański Uniwersytet Medyczny 1 Pierwsi pacjenci

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE MOŻLIWOŚCI LECZENIA ZŁAMAŃ OSTEOPOROTYCZNYCH

WSPÓŁCZESNE MOŻLIWOŚCI LECZENIA ZŁAMAŃ OSTEOPOROTYCZNYCH XXXII KONFERENCJA NAUKOWO -SZKOLENIOWA ORTOPEDÓW WOJSKA POLSKIEGO BYDGOSZCZ 14-16 maja 2015 WSPÓŁCZESNE MOŻLIWOŚCI LECZENIA ZŁAMAŃ OSTEOPOROTYCZNYCH Sławomir Dudko, Damian Kusz, Konrad Kopeć, Sławomir

Bardziej szczegółowo

SNORING 2014 SLEEP APNEA & for ENT Surgeons 3 rd INTERNATIONAL SEMINAR. CHRAPANIE i BEZDECHY. Warsaw, 6 th December Warszawa, 6 grudnia 2014

SNORING 2014 SLEEP APNEA & for ENT Surgeons 3 rd INTERNATIONAL SEMINAR. CHRAPANIE i BEZDECHY. Warsaw, 6 th December Warszawa, 6 grudnia 2014 SLEEP APNEA & SNORING 2014 for ENT Surgeons 3 rd INTERNATIONAL SEMINAR Warsaw, 6 th December 2014 CHRAPANIE i BEZDECHY DLA LARYNGOLOGÓW III MI DZYNARODOWE SEMINARIUM Warszawa, 6 grudnia 2014 Organizatorzy

Bardziej szczegółowo

POLISH 12 ZAWIADOMIENIE DLA RODZIC W ZAPOMOGA SZKOLNA (EDUCATION MAINTENANCE ALLOWANCE) Szko a: Telefon: Drodzy Rodzice/Opiekunowie, Jeúli posiadacie PaÒstwo KartÍ Ulg Zdrowotnych (Health Benefit Card),

Bardziej szczegółowo

Typ histopatologiczny

Typ histopatologiczny Typ histopatologiczny Wiek Stopieo zróżnicowania nowotworu Typ I (hormonozależny) Adenocarcinoma Adenoacanthoma Naciekanie przestrzeni naczyniowych Wielkośd guza Typ II (hormononiezależny) Serous papillary

Bardziej szczegółowo

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE Beata Brajer-Luftmann Katedra i Klinika Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej UM w Poznaniu TPT 30.11.2013r. Najczęstszy nowotwór na świecie (ok. 1,2 mln zachorowań i ok. 1,1ml zgonów)

Bardziej szczegółowo

Terapie dla kobiet z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce

Terapie dla kobiet z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce Warszawa, 27.01.2016 Seminarium naukowe: Terapie przełomowe w onkologii i hematoonkologii a dostępność do leczenia w Polsce na tle Europy Terapie dla kobiet z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce Dr n.

Bardziej szczegółowo

Kierownik Kliniki Rehabilitacji Reumatologicznej Instytut Reumatologii im. Eleonory Reicher Adres: ul. Spartańska 1 02-637 Warszawa

Kierownik Kliniki Rehabilitacji Reumatologicznej Instytut Reumatologii im. Eleonory Reicher Adres: ul. Spartańska 1 02-637 Warszawa Warszawa, 14.06.2011 Życiorys Krystyna Księżopolska- Orłowska prof. ndzw. dr hab. n. med. Kierownik Kliniki Rehabilitacji Reumatologicznej Instytut Reumatologii im. Eleonory Reicher Adres: ul. Spartańska

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

End-of-life treatment

End-of-life treatment Karolina Skóra End-of-life treatment Technologie stosowane w schyłkowej fazie życia (tzw. end-of-life treatment). End-of-life treatment (EoL) to terapia aktywna, która wydłuża życie, a nie tylko łagodzi

Bardziej szczegółowo

Endoprotezoplastyka nadgarstka

Endoprotezoplastyka nadgarstka Katedra i Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki Uniwersytet Medyczny w Poznaniu Endoprotezoplastyka nadgarstka Leszek Romanowski Leszek Kaczmarek Piotr Czarnecki Historia 1890 Themistocle Gluck

Bardziej szczegółowo

30. DWULETNIA OBSERWACJI WYNIKÓW PROFILAKTYKI I LECZENIA OSTEOPOROZY. PROGRAM POMOST

30. DWULETNIA OBSERWACJI WYNIKÓW PROFILAKTYKI I LECZENIA OSTEOPOROZY. PROGRAM POMOST 30. DWULETNIA OBSERWACJI WYNIKÓW PROFILAKTYKI I LECZENIA OSTEOPOROZY. PROGRAM POMOST Przedlacki J, Księżopolska-Orłowska K, Grodzki A, Sikorska-Siudek K, Bartuszek T, Bartuszek D, Świrski A, Musiał J,

Bardziej szczegółowo

,,Otyłość a ryzyko złamania. Maria Rell - Bakalarska

,,Otyłość a ryzyko złamania. Maria Rell - Bakalarska ,,Otyłość a ryzyko złamania. Maria Rell - Bakalarska 21 Otyłość a ryzyko złamania Niezależne czynniki ryzyka złamań : wiek, uprzednio przebyte złamanie po 50 r.ż., złamanie biodra (b.k.k.u.) u rodziców,

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. - - - - - STUDIUM PRZYPADKU / CASE STUDY Złamania zmęczeniowe kości udowej w trakcie terapii bisfosfonianami. Studium przypadku Femoral Insufficiency Fractures with Bisphosphonate Therapy. Case study Andrzej

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Centrum Diagnostyki i Leczenia

Bardziej szczegółowo

ZASADY PROFILAKTYKI, ROZPOZNAWANIA I LECZENIA OSTEOPOROTYCZNYCH Z AMAÑ KOŒCI

ZASADY PROFILAKTYKI, ROZPOZNAWANIA I LECZENIA OSTEOPOROTYCZNYCH Z AMAÑ KOŒCI STRONY KRAJOWEGO KONSULTANTA W DZIEDZINIE ORTOPEDII I TRAUMATOLOGII NARZ DU RUCHU I PREZESA POLSKIEGO TOWARZYSTWA ORTOPEDYCZNEGO I TRAUMATOLOGICZNEGO Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja MEDSPORTPRESS,

Bardziej szczegółowo

Nefrologia i urologia małych zwierząt w praktyce

Nefrologia i urologia małych zwierząt w praktyce Międzynarodowa Konferencja VetCo Nefrologia i urologia małych zwierząt w praktyce 17-18 maja 2014, Falenty k. Warszawy Materiały konferencyjne Wydawca biuletynu: VetCo Veterinary Consulting & Control Al.

Bardziej szczegółowo

Chemoprewencja raka jelita grubego u chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego Dr n med. Piotr Albrecht

Chemoprewencja raka jelita grubego u chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego Dr n med. Piotr Albrecht Chemoprewencja raka jelita grubego u chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego Dr n med. Piotr Albrecht Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci WUM Plan wykładu Jelitowe powikłania WZJG Rak

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

EBM w farmakoterapii

EBM w farmakoterapii EBM w farmakoterapii Dr Przemysław Niewiński Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM we Wrocławiu Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM Wrocław EBM Evidence Based Medicine (EBM) "praktyka medyczna

Bardziej szczegółowo

Osteoporoza, 1 czerwca 2005 roku List otwarty

Osteoporoza, 1 czerwca 2005 roku List otwarty Osteoporoza, 1 czerwca 2005 roku List otwarty Zwracamy się do wszystkich środowisk zainteresowanych problemem osteoporozy o podjęcie publicznej dyskusji na temat wypracowania jednolitych zasad postępowania

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY PLAN ĆWICZEŃ DLA SŁUCHACZY 5 lub 6 RS Wydziału Wojskowo lekarskiego UM w Łodzi

SZCZEGÓŁOWY PLAN ĆWICZEŃ DLA SŁUCHACZY 5 lub 6 RS Wydziału Wojskowo lekarskiego UM w Łodzi SZCZEGÓŁOWY PLAN ĆWICZEŃ DLA SŁUCHACZY 5 lub 6 RS Wydziału Wojskowo lekarskiego UM w Łodzi I. Przedmiot fakultatywny ZABURZENIA GOSPODARKI WAPNIOWO FOSFORANOWEJ I OSTEOPOROZA Zakład Zaburzeń Endokrynnych

Bardziej szczegółowo

Endoprotezoplastyka w leczeniu powikłań osteosyntezy złamań osteoporotycznych

Endoprotezoplastyka w leczeniu powikłań osteosyntezy złamań osteoporotycznych 30-lecie Rehabilitacji Uniwersyteckiej w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym Nr 4 w Lublinie Endoprotezoplastyka w leczeniu powikłań osteosyntezy złamań osteoporotycznych Konrad Kopeć, Damian Kusz,

Bardziej szczegółowo

dr n. o zdr. Maria Bartczak Centrum Symulacji Medycznych Uniwersytet Medyczny w Łodzi r. Łódź Kopernik 2016

dr n. o zdr. Maria Bartczak Centrum Symulacji Medycznych Uniwersytet Medyczny w Łodzi r. Łódź Kopernik 2016 SYMULACJA MEDYCZNA W MEDYCYNIE RATUNKOWEJ dr n. o zdr. Maria Bartczak Centrum Symulacji Medycznych Uniwersytet Medyczny w Łodzi 28-29.11.2016r. Łódź Kopernik 2016 Medycyna ratunkowa Pacjenci w stanie nagłego

Bardziej szczegółowo

Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny

Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny PODYPLOMOWA SZKOŁA PEDIATRII / POSTGRADUATE SCHOOL OF PAEDIATRICS 141 Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny The symptomatology of allergic diseases in children allergic march Grażyna

Bardziej szczegółowo

1945 (96,1%) backlinks currently link back. 1505 (74,4%) links bear full SEO value. 0 links are set up using embedded object

1945 (96,1%) backlinks currently link back. 1505 (74,4%) links bear full SEO value. 0 links are set up using embedded object Website Backlinks Analysis Report 2023 backlinks from 224 domains Report created: Jan 3, 2015 Website: http://wpisz.stronę.odbiorcy Compared with: 7 day(s) old Domain Statistics The domain seo.zgred.pl

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Polandchallenges in Clinical Trials Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Poland- legislation 1996-2003 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r o zawodach lekarza i lekarza dentysty, z

Bardziej szczegółowo

Rola i zakres limfadenektomii w raku pęcherza moczowego

Rola i zakres limfadenektomii w raku pęcherza moczowego Tomasz Borkowski Department of Urology Medical University of Warsaw Rola i zakres limfadenektomii w raku pęcherza moczowego VII Pomorskie spotkanie Uroonkologiczne Rak pęcherza moczowego Henry Gray (1825

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia złamań osteoporotycznych i ocena 10-letniego ryzyka złamania w populacji kobiet regionu Białystok (BOS-2) algorytmem FRAX WHO

Epidemiologia złamań osteoporotycznych i ocena 10-letniego ryzyka złamania w populacji kobiet regionu Białystok (BOS-2) algorytmem FRAX WHO Osteortrologia/Osteorthrology Artykuł oryginalny/original paper Reumatologia 2008; 46, 2: 72 79 Epidemiologia złamań osteoporotycznych i ocena 10-letniego ryzyka złamania w populacji kobiet regionu Białystok

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leki przeciwpłytkowe (ASA, clopidogrel) Leki przeciwzakrzepowe (heparyna, warfin, acenocumarol) Leki trombolityczne

Bardziej szczegółowo

Drugorzędowe wzorce farmaceutyczne Agnieszka Kossakowska

Drugorzędowe wzorce farmaceutyczne Agnieszka Kossakowska Drugorzędowe wzorce farmaceutyczne Agnieszka Kossakowska Warszawa, 21.03.2013 1 Wzorce farmakopealne problemy Drogie Małe ilości w opakowaniu Brak certyfikatu analitycznego 2 Drugorzędowy Materiał Odniesienia

Bardziej szczegółowo

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

Udary mózgu w przebiegu migotania przedsionków

Udary mózgu w przebiegu migotania przedsionków Udary mózgu w przebiegu migotania przedsionków Dr hab. med. Adam Kobayashi INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII, WARSZAWA Pacjenci z AF cechują się w pięciokrotnie większym ryzykiem udaru niedokrwiennego

Bardziej szczegółowo

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES

DETECTION OF MATERIAL INTEGRATED CONDUCTORS FOR CONNECTIVE RIVETING OF FUNCTION-INTEGRATIVE TEXTILE-REINFORCED THERMOPLASTIC COMPOSITES Kompozyty 11: 2 (2011) 152-156 Werner A. Hufenbach, Frank Adam, Maik Gude, Ivonne Körner, Thomas Heber*, Anja Winkler Technische Universität Dresden, Institute of Lightweight Engineering and Polymer Technology

Bardziej szczegółowo

DIETA W PRZEWLEKŁEJ CHOROBIE NEREK

DIETA W PRZEWLEKŁEJ CHOROBIE NEREK KURS 15.04.2016 Szczecinek DIETA W PRZEWLEKŁEJ CHOROBIE NEREK dr hab. n. med. Sylwia Małgorzewicz, prof.nadzw. Katedra Żywienia Klinicznego Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Dr hab. n. med. Paweł Blecharz

Dr hab. n. med. Paweł Blecharz BRCA1 zależny rak piersi i jajnika odmienności diagnostyczne i kliniczne (BRCA1 dependent breast and ovarian cancer clinical and diagnostic diversities) Paweł Blecharz Dr hab. n. med. Paweł Blecharz Dr

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych.

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych. Załącznik 1. Poniżej znajduje się kwestionariusz, za pomocą którego Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych zwróciło się do emitentów z prośbą o wyrażenie opinii na temat tzw. listy alertów. Spółki oceniały

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Urszula Coupland. Zaburzenia neurologiczne u dzieci wertykalnie zakażonych HIV. Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych

Urszula Coupland. Zaburzenia neurologiczne u dzieci wertykalnie zakażonych HIV. Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Urszula Coupland Zaburzenia neurologiczne u dzieci wertykalnie zakażonych HIV Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SESJI SCIENTIFIC SESSIONS

PROGRAM SESJI SCIENTIFIC SESSIONS PROGRAM SESJI SCIENTIFIC SESSIONS III DZIEŃ 26.09.09 (SOBOTA) III DAY (Saturday) sesja session S11 11.50-13.10 L46 L47 L48 Optymalizacja leczenia osteoporozy ROCHE Optimalization of treatment of osteoporosis

Bardziej szczegółowo

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Wnioski naukowe Uwzględniając sprawozdanie oceniające PRAC w sprawie okresowych raportów o bezpieczeństwie (PSUR) dotyczących

Bardziej szczegółowo

List of ECOWILL-certified Ecodriving trainers for short duration trainings

List of ECOWILL-certified Ecodriving trainers for short duration trainings List of ECOWILL-certified Ecodriving trainers for short duration trainings POLAND January 2013 The sole responsibility for the content of this report lies with the authors. It does not necessarily reflect

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie. Chest x-ray Equivalent Chest x-ray 0.02 20 86.96 hr NA

Promieniowanie. Chest x-ray Equivalent Chest x-ray 0.02 20 86.96 hr NA Promieniowanie Dawka promieniowania porównanie dawki densytometru oraz zdjęcia RTG klatki piersiowe AP Study msv µgr Background Equivalent Chest x-ray Equivalent Chest x-ray 0.02 20 86.96 hr NA Explorer

Bardziej szczegółowo

Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii

Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii Monika Trojan Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Stan obecny Rejestracja

Bardziej szczegółowo

Zasadność Stosowania, a finansowanie farmakoterapii on label, of label i soft label use. Katarzyna Kolasa, doktor nauk ekonomicznych

Zasadność Stosowania, a finansowanie farmakoterapii on label, of label i soft label use. Katarzyna Kolasa, doktor nauk ekonomicznych Zasadność Stosowania, a finansowanie farmakoterapii on label, of label i soft label use Katarzyna Kolasa, doktor nauk ekonomicznych Rejestracja REFUNDACJA 30 out of 100 (rare diease s) patients across

Bardziej szczegółowo

Dzielą się na wskazania diagnostyczne oraz terapeutyczne. Physiotherapy & Medicine www.pandm.org WSKAZANIA DIAGNOSTYCZNE : Ból w pachwinie Objawy blokowania, trzaskania uciekania stawu biodrowego Uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

www.aotm.gov.pl Agencja Oceny Technologii Medycznych

www.aotm.gov.pl Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 122/2014 z dnia 19 maja 2014 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Prolia,

Bardziej szczegółowo

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej Szpital

Bardziej szczegółowo

Osteoporoza pierwotna i wtórna. Wskazówki postępowania dla reumatologów

Osteoporoza pierwotna i wtórna. Wskazówki postępowania dla reumatologów Zalecenia postępowania diagnostycznego i terapeutycznego/ Recommendations for diagnosis and treatment Reu ma to lo gia 2012; 50, 5: 370 377 DOI: 10.5114/reum.2012.31394 Osteoporoza pierwotna i wtórna.

Bardziej szczegółowo

Korzyści i ryzyko regionalnej anestezji - stan obecny i przyszłość Ewa Mayzner-Zawadzka Konfrontacje historyczne Anestezja regionalna - znieczulenie miejscowe - XIX / XX w. Lata 20/30 XX w. Lata 40/50/60

Bardziej szczegółowo

Współczesne standardy diagnostyczno-terapeutyczne osteoporozy rola lekarza stomatologa w diagnozowaniu schorzenia

Współczesne standardy diagnostyczno-terapeutyczne osteoporozy rola lekarza stomatologa w diagnozowaniu schorzenia PROTET. STOMATOL., 2008, LVIII, 6, 403-407 Współczesne standardy diagnostyczno-terapeutyczne osteoporozy rola lekarza stomatologa w diagnozowaniu schorzenia Standards of contemporary diagnosis and treatment

Bardziej szczegółowo

Zasady wdroŝenia absolutnego ryzyka złamaz. amań w algorytmach diagnostyczno-leczniczych

Zasady wdroŝenia absolutnego ryzyka złamaz. amań w algorytmach diagnostyczno-leczniczych Zasady wdroŝenia absolutnego ryzyka złamaz amań w algorytmach diagnostyczno-leczniczych Dr hab. med. Jerzy Przedlacki XVII Wielodyscyplinarne Forum Osteoporotyczne Warszawa-Mi Międzylesie, 20.05.2006 Algorytm

Bardziej szczegółowo

Nowe mo liwoœci leczenia farmakologicznego osteoporozy

Nowe mo liwoœci leczenia farmakologicznego osteoporozy ARTYKU PRZEGL DOWY / REVIEW ARTICLE Zaanga owanie Autorów A Przygotowanie projektu badawczego B Zbieranie danych C Analiza statystyczna D Interpretacja danych E Przygotowanie manuskryptu F Opracowanie

Bardziej szczegółowo