Różne odmiany motywacji osiągnięć zależą od cech osobowości oraz oddziaływań środowiska i sytuacji.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Różne odmiany motywacji osiągnięć zależą od cech osobowości oraz oddziaływań środowiska i sytuacji."

Transkrypt

1 66 Psychologia sportu Różne odmiany motywacji osiągnięć zależą od cech osobowości oraz oddziaływań środowiska i sytuacji. Zbigniew Czajkowski Motywacja osiągnięć - nastawienie na ja oraz nastawienie na zadania Motywacja odnosi się do tych wymiarów osobowości społecznych i poznawczych, które odgrywają istotną rolę, kiedy osobnik podejmuje zadania, za wykonanie których jest oceniany, gdy współzawodniczy z innymi lub kiedy chce osiągnąć określony stopień doskonałości. Glyn C. Roberts Artykuł poświęcony jest motywacji osiągnięć, a w jej ramach nastawieniu na ja (współzawodnictwo, uznanie, zwycięstwa) oraz na zadania (poprawa umiejętności, samodoskonalenie się). W pierwszej jego części Autor przypomina podstawowe wiadomości o motywacji oraz pobudzeniu i jego wpływie na skuteczność walki sportowej i zaprawy, podkreślając, że - mimo uderzających w wielu przypadkach podobieństw - są to odrębne procesy. W części drugiej omawia zespół motywów, postaw, nastawień, występujących w sytuacji współzawodnictwa. Następnie podaje praktyczne wskazówki dla trenera i zawodnika. SŁOWA KLUCZOWE: psychologia sportu motywacja motywacja osiągnięć nastawienie na ja nastawienie na zadanie Wszystkie cytaty z języków obcych w tłumaczeniu Autora. Aby skutecznie stosować zasadę indywidualizacji, właściwie oddziaływać na zawodnika, budować jego styl taktyczny, określić jego typ psychologicznotaktyczny, treść, kierunek i poziom motywacji oraz wpływ różnych poziomów pobudzenia na sprawność i skuteczność działania, trzeba rozumieć i umieć rozpo- Sport Wyczynowy 2001, nr 3-4/

2 Motywacja osiągnięć - nastawienie na ja oraz nastawienie na zadania 67 znawać wymiary jego osobowości. Ich znajomość sprawia, że trening jest racjonalny, inspiruje i motywuje zawodnika, co sprzyja osiąganiu wysokich wyników sportowych. Stosunek zawodnika do sportu, ćwiczeń, walki i osiągnięć Współzawodnictwo sportowe winno być zwalczane. Stanisław Ruciński Zwycięstwo nie jest czymś najważniejszym. Zwycięstwo jest wszystkim. Vince Lombardi Przedstawione wyżej dwie wypowiedzi stanowią przykład dwóch krańcowo różnych poglądów na znaczenie motywacji osiągnięć w działalności sportowej. Jak to często bywa, obydwie są niezupełnie słuszne. Odczuwanie sportu jedynie jako walki prowadzi do wielu wypaczeń i zubaża jego treść. Z drugiej zaś strony współzawodnictwo, walka, zdrowa ambicja, chęć podwyższania swoich umiejętności i zwyciężania stanowią w nim istotę postępu i rozwoju. W ciągu mojej przeszło sześćdziesięcioletniej działalności na niwie szermierki zawsze starałem się o coraz lepsze zrozumienie istoty walki i treningu, pilnie obserwowałem zawodników w toku ćwiczeń i w trakcie zawodów, starałem się uchwycić ich postawy, nastawienia, motywy. Po długich obserwacjach i przemyśleniach pod koniec lat siedemdziesiątych opracowałem swoje koncepcje dwóch typów szermierza - technika i wojownika. Było to w okresie, w którym przedstawiciele psychologii poznawczej wiele czasu i uwagi poświęcali zagadnieniom motywacji, w tym motywacji osiągnięć (A. V. Carron, J. Duda, G. Roberts, M. E. Ewing i inni), wyróżniając dwa skrajne motywy działań ludzi: 1) nastawienie na ja (nastawienie na sukcesy, ego involvement ) oraz 2) nastawienie na zadania (na samodoskonalenie się, task involvement ). Po zaznajomieniu się z tymi teoriami doszedłem do wniosku, że mój typ wojownika wykazuje cechy nastawienia na ja, a technika - nastawienie na zadania. Przechodząc do rozwinięcia tych zagadnień, dla lepszego ich zrozumienia, przypomnę podstawowe wiadomości o motywacji w ogóle, której poświęciłem wiele opracowań. 1 Motywacja Motywacja stanowi jedno z głównych zagadnień ludzkich spraw. Czy to będą politycy omawiający sprawy społeczne, czy przedsiębiorcy zainteresowani wydajnością pracy robotników, rodzice rozprawiający o wysiłkach ich dzieci, nauczyciele narzekający na obyczaje ich uczniów, trenerzy narzekający na brak zaangażowania ze strony zawodników - wszyscy oni poruszają sprawy poziomu motywacji. Glyn C. Roberts Albert V. Carron 2 pisze: Motywacja określa energię, wybór kierunku i poziom działania...źródła motywacji zawodnika mogą być bardzo liczne i różno- 1 Czajkowski Z.: Motywacja w dzialalności sportowej. Katowice WFS; Czajkowski Z.: Motywacja w sporcie. Warszawa RCMSKFiS; Czajkowski Z.: Psychologia sprzymierzeńcem trenera. Warszawa RCMSKFiS; Czajkowski Z.: Motywacja w szkoleniu dzieci i młodzieży. Sport

3 68 Zbigniew Czajkowski Wyczynowy 1988, nr 1; Czajkowski Z.: Znaczenie motywacji wewnętrznej i zewnętrznej w sporcie wyczynowym. Sport Wyczynowy 1997, nr 5. 2 Carron A.V.: Motivation - Implications for Coaching and Teaching. London, Ontario Sports Dynamics. rodne. Określa ją zespół motywów, które pobudzają nas do działania i ukierunkowują je, wpływając na całą naszą działalność, zachowanie i postawy. Motyw jest świadomym przeżyciem lub podświadomym stanem, który w danej sytuacji wywiera wpływ na zachowanie człowieka, jego działania i sposoby postępowania. Motywacja może być wewnętrzna, kiedy motywy działania tkwią niejako w nas samych, kiedy czynimy to, co nam sprawia przyjemność i radość, co nas interesuje oraz posiada dla nas wartość samą w sobie. Motywacja zewnętrzna występuje wtedy, kiedy działamy dla uzyskania nagrody, w szerokim tego słowa znaczeniu lub z nakazu zewnętrznego. Często występują obie odmiany motywacji - wewnętrzna - uprawiamy sport, bo nam to sprawia przyjemność i zewnętrzna - uprawiamy sport, ponieważ zyskujemy uznanie, awans społeczny, nagrody, poczucie wartości i kompetencji, wyjazdy, pieniądze, nagrody etc. Działalność człowieka, dążenie do określonych celów może opierać się na wielu motywach. Określone działania mogą zaspokajać jednocześnie kilka naszych potrzeb. Bywa też tak, że ludzie wykonujący tę samą działalność (pracę zawodową, badania naukowe, wykonujący ćwiczenia itp.) zaspokajają swoje różne potrzeby. Często się zdarza, że występują sprzeczności pomiędzy poszczególnymi motywami. Wówczas człowiek przeżywa rozterkę i stara się wybrać motyw najbardziej mu odpowiadający, najważniejszy dla niego. Stan ustroju oraz bodźce z zewnątrz nie przesądzają u człowieka o wyborze działania i jego sprawności. Jest to przeważnie związane z czynnościami wyższych ośrodków układu nerwowego i świadomością oraz z wzorcami kulturowymi, tradycją, nawykami społecznymi, przyzwyczajeniami, sposobami myślenia, wyznawanymi wartościami, warunkami otoczenia, etc. Zaspokajając swoje potrzeby człowiek może działać na przekór własnym odczuciom, zmęczeniu, zniechęceniu, naciskom otoczenia, działaniom innych ludzi, przeszkodom i trudnościom. Tak dzieje się wówczas, gdy motyw powodzenia, występujący jako część motywacji osiągnięć, jest nad wyraz silny. Przed przystąpieniem do omówienia motywacji osiągnięć trzeba jeszcze przypomnieć kilka spraw związanych z pobudzeniem, jego związkami z motywacją i wpływem na jakość, sprawność i skuteczność zaprawy oraz walki sportowej. Jest to niezmiernie ważne zagadnienie, ale mało znane i często mylnie tłumaczone. 3 3 Por. Singer R. N.: Coaching Athletes and Psychology. New York Mc Grow Hi11; Singer R. N.: Motor Learning and Human Performance. New York Macmi1lan and Company; Czajkowski Z.: Istota i znaczenie pobudzenia w działalności sportowej. Sport Wyczynowy 1995, nr 7-8 i 9-10; Czajkowski Z.: Motywacja i pobudzenie w działalności sportowej. Gdańsk Wydawnictwo Naukowe AWF Gdańsk; Czajkowski Z.: Rola układu nerwowego w uczeniu się czynności ruchowych (1). Sport Wyczynowy 1999, nr 1-2.

4 Motywacja osiągnięć - nastawienie na ja oraz nastawienie na zadania 69 Pobudzenie (aktywację) można najprościej określić jako natężenie czynności układu nerwowego oraz innych układów, narządów i całego ustroju człowieka. Jego wpływ na sprawność i skuteczność naszego działania określają dwa znane prawa Yerkesa-Dodsona. Pierwsze głosi, że wraz ze wzrostem poziomu pobudzenia wzrasta skuteczność działania, ale tylko do pewnego poziomu (optymalnego) - dalsze jego zwiększanie obniża sprawność działania. Z drugiego wynika natomiast, że łatwo przyswajalne i nie wymagające trudnego różnicowania, ani złożonych skojarzeń, nawyki ruchowe można opanować łatwo nawet w warunkach dużego pobudzenia, natomiast zadania trudne przy niskim. 4 Oddziaływanie pobudzenia na jakość naszego myślenia i działania jest tak podobne do wpływu poziomu motywacji, że niektórzy uczeni wręcz utożsamiają oba te zjawiska. Jest to poważny błąd, ponieważ: 1) motywacja jest ukierunkowana na jakieś działanie, na zaspokajanie jakichś potrzeb, a pobudzenie nie jest ukierunkowane; 2) nie zawsze wysoki poziom motywacji musi powodować nadmierne pobudzenie, np. chirurg, skrzypek, szermierz mogą być bardzo wysoko motywowani, a jednak zachować optymalny (odpowiedni, nie za wysoki) poziom pobudzenia. Trzeba mocno podkreślić niedoceniany nieraz przez trenerów fakt, że nadmierne pobudzenie w toku zawodów - zwłaszcza w sportach walki i grach 4 Yerkes R. M., Dodson J. D.: The Relationship of Strengh of Stimulus to Rapidity of Habit Formation. Journal of Comparative Neurology and Psychology 1908, nr 18. sportowych (ale nie tylko) wyraźnie upośledza szybkość i trafność postrzegania, różne właściwości uwagi, procesy myślowe i decyzyjne oraz jakość wykonania działań. Działa ono inaczej na techników i inaczej na wojowników. Wysoki poziom pobudzenia, sytuacje trudne, stany zagrożenia, pomyłki sędziowskie, wielka odpowiedzialność za wynik w ważnych zawodach i wszelkie sytuacje stresorodne u wojowników na ogół powodują dodatkową mobilizację, postawy napastnicze, śmiałość i ryzykanctwo w działaniu i często podwyższają sprawność i skuteczność działania. U niektórych techników mogą natomiast oddziaływać ujemnie na sprawność działania. Innymi słowy poziom optymalnego pobudzenia jest wyższy zazwyczaj u wojowników, co w praktyce oznacza, że natężenie pobudzenia optymalne dla wojownika może już być za wysokie dla technika. O tym trener i zawodnik powinni pamiętać. Motywacja osiągnięć Im ważniejsze dla osiągnięcia zwycięstwa jest dane zadanie, tym gruntowniej musimy się nim zająć. Zoltan Ozoray-Schenker Motywacja osiągnięć jest względnie stałym zespołem motywów, związanych pośrednio lub bezpośrednio z sytuacjami współzawodnictwa. Nie dotyczy jednak pobudzenia przed zawodami, ani motywowania zawodnika do walki. To coś więcej, to gotowość do uczestniczenia we współzawodnictwie, walce, porównywaniu umiejętności i wyników, do oceny siebie i innych, do samodoskona-

5 70 Zbigniew Czajkowski lenia się, do mistrzostwa. Zestawienie takich potrzeb, postaw i motywów można uznać za jeden z wymiarów osobowości, wynikający z cech temperamentu, oddziaływań środowiska, oddziaływania wychowawczego, wzorców kulturowych, płci, stylu kierowania trenera etc. Pierwsze, obszerne badania zjawisk współzawodniczości (motywu osiągnięć) przeprowadzili w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych David McLelland i John Atkinson. 5 Stwierdzili oni, że składa się z wielu motywów, z których za najważniejsze uznali dwa przeciwstawne: a) powodzenia (motive for success) - silnie zaznaczoną chęć współzawodnictwa, potrzebę mierzenia się z innymi i osiągania sukcesów; b) unikania niepowodzenia - silnie zaznaczoną obawę przed porażką (motive to avoid failure), wyrażającą się skłonnością do unikania sytuacji współzawodniczych i pewnym brakiem wiary w możliwość powodzenia. Oba te motywy powstają we wczesnym dzieciństwie jako wynik przeżyć dzieci i wpływających na nie oddziaływań środowiska. Ponieważ związane są z wymiarami osobowości, kiedy się rozwiną, pozostają raczej stałe, nie ulegają łatwym przemianom. Są od siebie niezależne. Mogą występować u jednego człowieka w różnych nasileniach. Np. osobnik z silnie zaznaczonym motywem 5 McLelland D. C., Atkinson J. W. et al.: The Achievement Motive. New York Appelton Century Crofts; McLelland D. C: The Achieving Society. New York Free Press; Atkinson J. W.: Motivational Determinants of Risk-taking behavior. Psychological Review 1957, nr 64. powodzenia, a słabym motywem obawy przed porażką, na ogół wykazuje wielką współzawodniczość w różnych sytuacjach - w pracy zawodowej, w innych rodzajach działalności, w sporcie. Zawodnik o silnym motywie powodzenia, chętnie uczestniczący w zawodach, chce walczyć, czyni to z przyjemnością i wierzy w swoje umiejętności oraz powodzenie. Natomiast zawodnicy z silnie zaznaczonym motywem obawy przed porażką wykazują w takich sytuacjach wysoki poziom lęku, starając się uniknąć porażki czy ujemnej oceny, nie bardzo wierzą w swoje siły, boją się niepowodzenia. Najczęściej przewaga jednego z tych przeciwstawnych motywów (plus oczywiście poziom wyszkolenia) powoduje, że zawodnik albo wygrywa, albo przegrywa lub wręcz nie przystępuje do zawodów. D. McLelland i J. Atkinson podkreślają, że sytuacje wywierają wielki wpływ na motywację osiągnięć. Zwycięstwo nad znanym i wybitnym zawodnikiem uskrzydla i dodaje prestiżu, a porażka ze słabszym obniża samopoczucie i pewność siebie. Można powiedzieć, że istotnymi składnikami motywacji są prawdopodobieństwo powodzenia (Ps - probability of success) oraz zachęcająca jego wartość (Is - incentive value of success). Tę ostatnią można wyrazić wzorem: Is = 1-Ps, z którego wynika, że wzrasta ona wraz ze zmniejszaniem się prawdopodobieństwa powodzenia. Jest to w pełni zrozumiałe - im lepszy jest przeciwnik, im trudniejsze zawody i większe ich znaczenie, a więc mniejsze prawdopodobieństwo uzyskania dobrego wyniku, tym jego wartość jest wyższa.

6 Motywacja osiągnięć - nastawienie na ja oraz nastawienie na zadania 71 Zawodnicy o wysokim poziomie motywu powodzenia (Ms), którzy lubią współzawodnictwo, walkę i są pewni siebie, w łatwej sytuacji (słaby przeciwnik, mało ważne zawody) są słabo motywowani do wysiłku, natomiast wobec trudnych zadań, kiedy szanse na zwycięstwo istnieją, ale nie jest ono ani łatwe, ani pewne, ich poziom motywacji wyraźnie wzrasta. Zawodnicy o niskim motywie powodzenia (Ms), a wysokim motywie obawy przed porażką (Maf) boją się niepowodzenia, unikają sytuacji trudnych i niepewnych. Chętnie podejmują walkę, kiedy prawdopodobieństwo powodzenia jest bardzo wysokie (np. 90%) lub krańcowo niskie (10%). Walka ze znacznie słabszym przeciwnikiem dodaje im pewności siebie i przestają się bać porażki, a przegrana z bardzo silnym i znanym przeciwnikiem nie powoduje uczucia rozczarowania i ujemnej oceny ze strony trenera, kolegów czy dziennikarzy. Tacy zawodnicy na ogół niechętnie walczą w sytuacji, kiedy szanse obu stron są wyrównane (50%). Zadaniem (trudnym!) trenera jest stopniowe kształtowanie zaufania do swych sił zawodnika z silnym motywem obawy przed porażką, stopniowe kształtowanie pewności siebie zawodnika, wzmacnianie jego motywu powodzenia poprzez dobieranie odpowiednio trudnych zadań i przeciwników oraz spokojną ocenę jego walki. D. E. Ryan i W. L. Lakie stwierdzili, że wyniki zawodników o dużym poziomie lęku, silnym motywie obawy przed porażką i niskim motywie powodzenia są dobre (zawodnicy działają, sprawnie i skutecznie) w sytuacjach niewspółzawodniczych, np. w trakcie ćwiczeń czy walk ćwiczebnych. Zawodnicy z mocno zaznaczonym motywem powodzenia, odczuwający potrzebę osiągnięć, z małym motywem obawy przed porażką działają sprawnie, skutecznie i z dobrymi wynikami w wysoce współzawodniczych sytuacjach, np. w zawodach o dużej randze. 6 Zależności te ujmuje wzorzec Atkinsona-McLellanda, stanowiący jednocześnie model oddziaływania wymiarów osobowości i sytuacji, motywów powodzenia i obawy przed porażką (tab. 1), dobrze wyjaśniający różne motywy, związane z sytuacjami współzawodnictwa, który może być pomocny w pracy trenera. Jego wartość nabierze większego znaczenia, jeżeli uzupełnimy go trzema czynnikami: 1) znaczeniem różnych odmian motywacji, 2) postrzeganiem możliwości rozwoju sytuacji, 3) motywem unikania powodzenia (obawy przed sukcesem). Na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych pojawiły się nowe poglądy na motywację osiągnięć. H. R. Arkes i J. P. Garske 7 uznali, że podstawową różnicą między zawodnikami o wyraźnie różnej motywacji osiągnięć jest różny poziom samozaufania (pewność siebie, self-confidence). Wydaje mi się, że pogląd ten niejako scala koncepcje motywu powodzenia (Ma) oraz spostrzegania 6 Ryan D.E., Lakie W. L.: Competitive and Noncompetitive Performance in Achievement Motive and Anxiety. Journal of Personality and Social Psychology 1963, nr 1. 7 Arkes H. R., Garske J. F.: Psychological theory of motivation. Monteray Books- Coole Publishing Co.

7 72 Zbigniew Czajkowski Tabela 1 Składniki motywacji osiągnięć według wzorca Atkinsona-McLellanda (według Arkes H. R., Garske J. P.: Psychological Theories of Motivation. Monterey 1982) Składnik (motyw) Objaśnienia Symbol Potrzeba osiągnięć motywacja osiągnięć nach Motyw powodzenia chęć uczestniczenia w sytuacjach wpółzawodniczych Ms Motyw unikania obawa przed niepowodzeniem, unikanie lub odwlekanie Maf porażki sytuacji współzawodniczych, lęk przed przegraną (FOF) Prawdopodobieństwo postrzeganie prawdopodobieństwa powodzenia, powodzenia oczekiwanie sukcesu Ps Zachęcająca wartość spostrzeganie zadowolenia związanego powodzenia z powodzeniem Is Motywacja nagrody (pochwały, uznanie, nagrody pieniężne, zewnętrzna status społeczny etc.) Me Motyw unikania obawa przed powodzeniem (głównie kobiety) Mas powodzenia (FOS) przez zawodnika prawdopodobieństwa i oczekiwania powodzenia (Pa). Sportowiec o wysokiej motywacji osiągnięć to osobnik pewny siebie, z wysokim poziomem samozaufania, wysoko oceniający szanse swoich sukcesów. Podobną opinię wyraził A. Bandura 8, według którego najważniejszym składnikiem motywacji osiągnięć jest pewność siebie zawodnika (self-efficasy), kształtowana przez powodzenie (wysoki poziom sprawności i umiejętności, sprawność działania, dobre wyniki w zawodach), radosne odczucia, związane z samą działalnością i sukcesami, pobudzenie emocjonalne oraz oddziaływanie trenera i wyrazy uznania. Z moich obserwacji wynika, że o sile motywacji 8 Bandura S.: Selfefficasy - towards a unifying theory of behavioral changes. Psychological Review 1977, nr 84. osiągnięć może świadczyć - i w tym zakresie jest wielka rola trenera - przedkładanie planów długofalowych, dalekosiężnych nad zadania doraźne, najbliższe czasowo, wiara w systematyczny postęp, przyszłe wielkie osiągnięcia. Notabene, nasz pierwszy mistrz olimpijski w szermierce, mój uczeń, Egon Franke, bardzo powoli rozwijał swój talent i jego droga do sukcesów międzynarodowych była bardzo długa. Niezachwianie jednak wierzył w wyniki swej pracowitości, dalszy postęp, w siebie i... swego trenera. Dla trenera kształtującego motywację zawodnika - jej treść, kierunek, poziom - niezmiernie ważne jest określenie, co zawodnik uważa za sukces. Dbając o motywację osiągnięć nie należy popadać w przesadę i jednostronność, szczególnie w etapie wstępnym, kiedy mamy do czy-

8 Motywacja osiągnięć - nastawienie na ja oraz nastawienie na zadania 73 nienia z dziećmi. 9 Otóż zawodnik, szczególnie bardzo młody, powinien odczuwać, że liczą się nie tylko zwycięstwa w zawodach, ale również rozwój sprawności, doskonalenie zborności ruchowej we wszystkich jej przejawach, procesów psychicznych, poprawa umiejętności technicznych i taktycznych, rozwój osobowości oraz sam udział w ćwiczeniach i zawodach, radość uprawiania sportu, zabawa, rozrywka, pobudzenie. J. T. Spence i R. T. Helmreich 10 wyróżnili cztery główne motywy-nastawienia, które jak ulał pasują do sportu: 1) nastawienie na pracę, na wielki wysiłek, 2) nastawienie na mistrzostwo, 3) nastawienie na współzawodniczość, 4) nastawienie na niezależność. U różnych zawodników te motywy występują w różnych zestawieniach i nasileniach oraz ulegają przemianom w toku działalności sportowej. Spora liczba trenerów oraz zawodników sądzi, że najlepszym ich zestawieniem, zapewniającym największe osiągnięcia, jest nastawienie na współzawodniczość oraz wielki wysiłek, czyli czynniki pierwszy i trzeci. Moje doświadczenia mówią, że nie jest to najlepsze zestawienie, chociaż przez pewien czas może przynosić doraźne efekty. Według mnie najcenniejszym i zapewniającym stałe i wysokie 9 Czajkowski Z.: Pierwszy etap szkolenia sportowego. Katowice ZSKF. Makroregion Śląski; Czajkowski Z.: Nowe spojrzenie na etapy szkolenia. Sport Wyczynowy 1994, nr 11-12, 1995, nr 1-2; Czajkowski Z.: Rozważania o treningu i pracy trenera w pierwszym etapie szkolenia. Sport Wyczynowy 1997, nr Spernce J. C., Helmreich R. T.: Masculinity and femininity. Austin University of Texas Press. osiągnięcia zestawieniem motywów jest optymalny poziom motywu współzawodnictwa (wysoka ocena - ale nie obsesyjna - znaczenia sukcesu i dążenia do zwycięstwa) oraz wysoki poziom motywów samodoskonalenia się (mistrzostwa) i samodzielności, a więc czynniki drugi, czwarty i pewien poziom czynnika trzeciego. Glyn C. Roberts w swojej nowej teorii osobowości uznał natomiast, że dla zrozumienia zachowania człowieka i poznania jego motywów w danej sytuacji konieczne jest poznanie podmiotowego znaczenia celu, do którego dąży, potrzeby, którą stara się zaspokoić, przy czym najważniejsze są: 1) wykazanie swojej sprawności, kompetencji, umiejętności, wartości; 2) zyskanie społecznego uznania; 3) skupienie się na zadaniu, mistrzostwo w wykonywaniu swych zadań. 11 Nastawienie na ja i nastawienie na zadania Jak stwierdzilili Arkes i Garske (1952), podstawowym czynnikiem, który wyróżnia osobników o wysokiej albo niskiej motywacji osiągnięć, jest samozaufanie. Zawodnicy z dużym poziomem samozaufania, którzy oczekują osiągnięć, to właśnie ci, którzy przeważnie wygrywają. Richard H. Cox W ostatnim dwudziestoleciu liczne badania wielu psychologów amerykańskich, 11 Roberts G. C.: Effect of achievement motivation and social environment on performance of a motor task. Journal of Motor Behavior 1972, nr 31; Roberts G. C.: Achievement motivation is sport. [w:] Terjung R. (ed.): Exercise and sport reviews. Philadelfia Franklin Institute Press; Roberts G. C.: Motivation in sport and exercise. Champaign Human Kinetics.

9 74 Zbigniew Czajkowski takich, jak: J. L. Duda, G. C. Roberts. M. E. Ewing, H. R. Arkes, J. P. Garske, A. Bandura, D. C. McLelland, J. W. Atkinson, J. W. Clark, wykazały, że osobiste ważne cele wywierają wielki wpływ na to, jaki jest ich stosunek do współzawodnictwa, walki i osiągnięć. Uczeni ci wyróżnili w motywacji osiągnięć dwa główne nastawienia ludzi: na zadania (task involvement) i na ja (na współzawodnictwo, ego involvement). Pierwsze związane jest silnie z motywacją wewnątrzpochodną, a drugie z zewnątrzpochodną. Sportowcy z nastawieniem na ja za sukces uważają wykazanie swoich umiejętności, korzystne porównanie się z innymi, pokonanie przeciwnika, zwycięstwa w zawodach, co zwykle idzie w parze z motywem zyskania uznania innych, zdobycia rozgłosu i awansu społecznego. Zawodnicy, którzy nastawieni są na zadania, na samodoskonalenie się, cenią przede wszystkim poprawę swoich umiejętności, niekoniecznie związaną z wynikami w zawodach. Zgodnie z teorią nadrzędnego (długofalowego) celu, tacy zawodnicy nie zrażają się łatwo trudnościami czy porażkami, ale szukają skutecznych dróg poprawienia swojej sprawności i swoich umiejętności. Natomiast u zawodników nastawionych na ja złe wyniki powodują często powątpiewanie w swoje uzdolnienia i możliwości. Ostatnio badania wykazały, że u większości czołowych zawodników występuje wyraźnie nastawienie na współzawodnictwo, na wykazanie swojej wartości w walce oraz szukanie uznania i rozgłosu. Wpływ motywu samodoskonalenia się (nastawienie na zadania) zaznacza się w mniejszym stopniu, ale nie należy go niedoceniać czy lekceważyć - odgrywa on bardzo istotną rolę. Jak podkreśla J. G. Nicholls 12, między nastawieniem na ja i na motywację wewnątrzpochodną występuje korelacja ujemna, udział w działalności sportowej oraz osiągane wyniki nie stanowią tu głównego celu działalności, a jedynie środek do celu - pokonania innych; podkreślenia wartości swoich wyników. Zawodnicy nastawieni na zadania podejmują działalność sportową dla jej istotnych, wewnętrznych wartości. Dlatego u nich występuje wyraźnie dodatnia zależność pomiędzy nastawieniem a motywacją wewnątrzpochodną. F. I. Deci 13 uważa, że ich postawy i zachowania są zależne od tego, jak postrzegają przyczyny działania lub swoje umiejętności i ich wzrost. Jest to ocena wewnętrzna, niezależna od czynników zewnętrznych, np. od wyników w zawodach. Nawet słabsze wyniki w zawodach nie muszą ich prowadzić do niskiej oceny swojej przydatności w sporcie. Dla nich podstawą samooceny jest porównywanie się z sobą (postępy w sprawności czynnościowo-ruchowej i umiejętnościach techniczno-taktycznych). Moje obserwacje zdają się świadczyć o tym, że wybór nastawienia na ja albo na zadania zależy od otoczenia i w powstających w nim sytuacji oraz od różnic międzyosobniczych - wymiarów osobowości. Środowisko oraz sytuacje, 12 Nicholls J. G.: Achievement motivation: Conceptions of ability, subjective experience, task, choice and performance. Psychological Revue 1984, nr Deci E. L.: Intrinsic motivation. New York Plenum.

10 Motywacja osiągnięć - nastawienie na ja oraz nastawienie na zadania 75 w których występuje wyraźny nacisk na współzawodnictwo, ocenę poszczególnych ludzi, stosowanie nagród i wyróżnień, prowadzą do nastawienia na ja, pobudzają nastawienia współzawodnicze. Otoczenie i sytuacje, w których podkreśla się ważność i znaczenie nauczania-uczenia się, poprawy umiejętności, zdobywania wiedzy, skłaniają do nastawienia na zadania i samodoskonalenie się. Silny nacisk na współzawodnictwo może wywierać ujemny wpływ na poziom motywacji wewnątrzpochodnej, co osobiście - kiedy stosowane jest przesadnie - uważam za zjawisko raczej ujemne, szczególnie w stosunku do dzieci i młodzieży w pierwszym etapie szkolenia. Podsumowanie Kto nie stara się z zasad Pisma Świętego wyprowadzać wniosków, temu znajomość tychże zasad jest nieprzydatna. Nie może zaś być prawdziwe wnioskowanie bez znajomości przyczyn. Talmud Skrajne postacie nastawienia na ja oraz nastawienia na zadania prowadzą do jednostronności: zawodnik nastawiony na ja obsesyjnie dążący do osiągania dobrych wyników ( wojownik ), może niedoceniać wartości dokładnego szkolenia, uczenia się, doskonalenia swoich umiejętności, a zawodnik nastawiony wyłącznie na zadania, na mistrzostwo ( technik ) nie potrafi wykorzystać swoich umiejętności w walce. Aby nieco zmienić jednostronność motywacji z nastawieniem na ja i na zadania, trener powinien wytłumaczyć wojownikowi, że aby zwyciężać, musi w zaprawie zwrócić należytą uwagę na podnoszenie zdolności wysiłkowych i zbornościowych, na opanowanie i doskonalenie techniki i taktyki, na kształtowanie zdolności psychoruchowych, technika zaś przekonać, że po to doskonali różne działania i umiejętności, aby je wykorzystać w walce, i że tak naprawdę tylko te nawyki i umiejętności są w pełni przyswojone, które potrafimy skutecznie stosować w zawodach. Z tego wynikają pewne wnioski dla trenera. Podstawowym jest to, aby nie działał przeciwko naturze, a umiejętnie i rozsądnie stosował zasadę indywidualizacji, wykorzystując silne strony, zalety, potencjalne możliwości zawodnika, stępiając jego słabe strony i niedostatki, uwzględniając przy tym osobowość, motywy i skłonności. Szkoląc zawodnika o przewadze cech technika trener powinien wykorzystać jego zamiłowanie do systematycznej, dokładnej pracy, chęć wszechstronnego poznania swego sportu, dociekliwy, intelektualny stosunek do procesu zaprawy; zdolności zbornościowe, pomagające w dobrym opanowaniu nawyków czuciowo-ruchowych etc., wpływając jednocześnie na: podwyższenie jego współzawodniczości, bojowości, pobudzając jego ambicję, wprowadzając stopniowo i ostrożnie sytuacje trudne, naciski psychiczne oraz czynnik współzawodnictwa, zachęcając do wykazania swojej sprawności i umiejętności najpierw w ćwiczeniach zbliżonych do walki, potem w walkach ćwiczebnych, a wreszcie w zawodach. U zawodnika o przewadze cech wojownika należy wykorzystać jego dążenie do osiągnięć oraz chęć walki i współzawodniczość - tworzyć dobre i plastyczne

11 76 podstawy techniki i stopniowo poszerzać zasób stosowanych działań. Trzeba tu podkreślić, że bardzo wczesne nastawienie na współzawodnictwo, udział w walkach i zawodach, łatwość pierwszych sukcesów, wynikających tylko z dyspozycji szybkościowych, współzawodniczości, agresywności i innych cech wojownika - mogą przysporzyć trenerowi sporych trudności w długofalowym, wszechstronnym szkoleniu. W stosunku do dziecka oraz młodocianych zawodników czynnik współzawodnictwa należy wprowadzać ostrożnie i stopniowo (dotyczy to szczególnie techników ). Wielu trenerów sądzi, że wczesne wykazanie cech wojownika wróży przyszłe sukcesy. Otóż, nie zawsze tak jest i nie we wszystkich dziedzinach sportu. J. M. Fodero np. wykazał, że w gimnastyce nie ma współwystępowania wysokiego poziomu motywacji osiągnięć i dobrych wyników w zawodach Fodero J. M.: An analysis of achievement motivation and motivational tendencies among men and women collegiate gymnasts. International Journal of Sport Psychology 1980, nr 11. Zbigniew Czajkowski W całym procesie treningu, w oddziaływaniu wychowawczym, podczas zawodów trzeba każdego zawodnika traktować inaczej, a szczególnie w zakresie motywacji osiągnięć. Jak nader trafnie podkreśla J. W. Atkinson: Takie samo traktowanie wszystkich zawodników może mieć dramatycznie odmienne skutki. To stanowi jeden z najważniejszych wniosków wynikających ze współczesnych badań motywacji - jest to wyzwanie dla tych, którzy sądzą, że stosując jedną metodę nauczania i wychowania można pobudzić optymalną motywację uczenia się wszystkich uczniów, niezależnie od ich osobowości. 15 Sądzę, że ostatecznym i wszechogarniającym podsumowaniem tego opracowania mogą być słowa: Tylko trener potrafiący wpływać na motywację zawodników oraz posiadający łatwość komunikowania się z nimi odniesie sukcesy w pedagogicznym procesie, jakim jest trening sportowy Atkinson J. W.: An introduction to motivation. Princeton Van Nostrand. 16 Wioślarstwo. FISA Kurs podstawowy. Sport Wyczynowy 1992, nr 7-8.

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki)

DIAGNOZA WSTĘPNA. (Anna Michalska, Jak nakłonić dziecko do nauki) DIAGNOZA WSTĘPNA Motywacja do uczenia się definiowana jest jako znaczenie i wartość nauki dla danego człowieka, jaką ów człowiek jej przypisuje, i charakteryzowana przez długoterminowe zaangażowanie się

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

Nagrody i upomnienia w przedszkolu

Nagrody i upomnienia w przedszkolu Nagrody i upomnienia w przedszkolu Rozpatrując problem upomnień i nagród w przedszkolu trzeba na wstępie podkreślić, iż największą wartością w wychowaniu dziecka mają oddziaływania pozytywne, takie jak

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Sport dzieci i młodzieży

Sport dzieci i młodzieży Sport dzieci i młodzieży 37 Kluczem do motywacji jest zrozumienie potrzeb dzieci i młodzieży i pomaganie im w ich zaspokajaniu. Wybrane zagadnienia pracy trenera we wstępnym etapie szkolenia (1) Autor

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ SZKOŁA PODSTAWOWA OSIECZNA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ SZKOŁA PODSTAWOWA OSIECZNA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ SZKOŁA PODSTAWOWA OSIECZNA Osieczna 2015/2016 1 Postanowienia ogólne Mówiąc o ocenianiu w klasach I-III mamy na myśli proces gromadzenia informacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADCZO - COACHINGOWY

PROGRAM DORADCZO - COACHINGOWY PROGRAM DORADCZO - COACHINGOWY PI Model wielostronnej diagnozy kompetencji ON szansą na ich skuteczną aktywizacją zawodową w Wielkopolsce I. Testowanie ścieżki diagnostycznej Zalecenia: Podział grupy osób

Bardziej szczegółowo

NAUCZANIE GRY W PIŁKĘ NOŻNĄ W FORMIE ZABAW I GIER

NAUCZANIE GRY W PIŁKĘ NOŻNĄ W FORMIE ZABAW I GIER WŁADYSŁAW SZYNGIERA NAUCZANIE GRY W PIŁKĘ NOŻNĄ W FORMIE ZABAW I GIER KONFERENCJA SZKOLENIOWA AKADEMII PIŁKARSKIEJ GRASSROOTS KATOWICE, 23.11.2013 KATOWICE, 23.11.2013 Na samym początku trzeba sobie zadać

Bardziej szczegółowo

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Przez zdolność rozumiemy predyspozycje jednostki do łatwego, sprawnego i skutecznego opanowania pewnych umiejętności. Dziecko zdolne - to takie, które w kilku

Bardziej szczegółowo

Wychowuj do zdrowia rola koordynatora ds. promocji zdrowia w szkole. Paweł F. Nowak

Wychowuj do zdrowia rola koordynatora ds. promocji zdrowia w szkole. Paweł F. Nowak Wychowuj do zdrowia rola koordynatora ds. promocji zdrowia w szkole Paweł F. Nowak Zdrowy styl życia determinantem społecznie pożądanych wartości potencjał zdrowia zdrowy styl życia aktywność (fizyczna,

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie przez pracowników świetlicy szkolnej opinii na temat pracy z uczniem zdolnym oraz z uczniem mającym trudności w nauce.

Przygotowanie przez pracowników świetlicy szkolnej opinii na temat pracy z uczniem zdolnym oraz z uczniem mającym trudności w nauce. Przygotowanie przez pracowników świetlicy szkolnej opinii na temat pracy z uczniem zdolnym oraz z uczniem mającym trudności w nauce. Celem działalności świetlicy szkolnej jest: zapewnienie dzieciom zorganizowanej

Bardziej szczegółowo

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami

Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami Wzorzec stałości i zmienności w stylu zarządzania menedżerów kierujących bibliotekami dr Bogusława Lewandowska DSWE TWP 28-29.04.2005, Wrocław Zagadnienie ogólne; cel Tematyka prezentacji: Zagadnienie:

Bardziej szczegółowo

System motywowania uczniów do efektywnej pracy w Szkole Podstawowej nr 93 im. Tradycji Orła Białego we Wrocławiu

System motywowania uczniów do efektywnej pracy w Szkole Podstawowej nr 93 im. Tradycji Orła Białego we Wrocławiu System motywowania uczniów do efektywnej pracy w Szkole Podstawowej nr 93 im. Tradycji Orła Białego we Wrocławiu Motywacja jest jednym z najważniejszych czynników sprzyjających efektywnemu uczeniu się.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PLASTYKA KL.IV - VI

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PLASTYKA KL.IV - VI PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PLASTYKA KL.IV - VI Ocenianie osiągnięć w przypadku plastyki nie jest proste i jednoznaczne. Należy brać pod uwagę różnice w uzdolnieniach uczniów, oraz subiektywizm odbioru

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI. 2. Systematyczne dokumentowanie postępów uczenia się. 3. Motywowanie do rozwoju;

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI. 2. Systematyczne dokumentowanie postępów uczenia się. 3. Motywowanie do rozwoju; PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH 1. Cele oceniania: dla klas IV-VI 1. Bieżące, okresowe, roczne rozpoznanie i określenie poziomu opanowania kompetencji przewidzianych programem nauczania;

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu W przedszkolu funkcjonuje koncepcja pracy ukierunkowana na zapewnienie wszechstronnego rozwoju dziecka, a zwłaszcza rozwoju twórczej i fizycznej

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Michał Bronikowski Zakład Dydaktyki Aktywności Fizycznej AWF Poznań

Prof. dr hab. Michał Bronikowski Zakład Dydaktyki Aktywności Fizycznej AWF Poznań Konferencja ZdrowyUczen.org Nowoczesne formy ruchu pytanie o przyszłość i nowe trendy w wychowaniu fizycznym Prof. dr hab. Michał Bronikowski Zakład Dydaktyki Aktywności Fizycznej AWF Poznań Ścieżka wychowania

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 w Szamotułach. Przedmiotowy System Oceniania z wychowania fizycznego zmodyfikowany w roku szkolnym 2011/12

Szkoła Podstawowa nr 3 w Szamotułach. Przedmiotowy System Oceniania z wychowania fizycznego zmodyfikowany w roku szkolnym 2011/12 Szkoła Podstawowa nr 3 w Szamotułach Przedmiotowy System Oceniania z wychowania fizycznego zmodyfikowany w roku szkolnym 2011/12 Opracowanie: Małgorzata Dyzert Jolanta Wiśniewska Piotr Górecki Szamotuły,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rodzic i nauczyciel -partnerzy procesu edukacji Anna Resler Maj Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 23 kwietnia 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Jak wykorzystać swoją uwagę do efektywnej pracy?

Jak wykorzystać swoją uwagę do efektywnej pracy? Jak wykorzystać swoją uwagę do efektywnej pracy? Wielu psychologów sportu jest zdania, że sukces można osiągnąć realizując regułę KOP, czyli, że kluczem do osiągnięcia celu są koncentracja, opanowanie

Bardziej szczegółowo

gdybyśmy zapytali klientów czego potrzebują, to powiedzieliby, że szybszego konia, ponieważ nie wiedzieli czym właściwie jest samochód H.

gdybyśmy zapytali klientów czego potrzebują, to powiedzieliby, że szybszego konia, ponieważ nie wiedzieli czym właściwie jest samochód H. Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy DZIECKO I MEDIA Jak uczynić Internet sojusznikiem w wyborze drogi zawodowej dziecka? dr Dorota Chmielewska Łuczak, Instytut Psychologii UWr Uniwersytet Ekonomiczny we

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ... PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2015/2016 2016/2017 ZESPÓŁ SZKÓŁ W GOŁASZYNIE Gołaszyn, 1 września 2015 r. SPIS TREŚCI Założenia programu... 3 Cele i zadania... 4 Zalecane metody pracy...

Bardziej szczegółowo

Pierwszą zasadą oceniania kształtującego jest. sformułowanie celów lekcji i przedstawienie ich w sposób zrozumiały dla ucznia.

Pierwszą zasadą oceniania kształtującego jest. sformułowanie celów lekcji i przedstawienie ich w sposób zrozumiały dla ucznia. Pierwszą zasadą oceniania kształtującego jest sformułowanie celów lekcji i przedstawienie ich w sposób zrozumiały dla ucznia. Nauczyciel ustalając cele lekcji, odpowiada sobie na podstawowe pytanie po

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Na rok szkolny 2008/2009 (4-6 szkoły podstawowej, oraz

Bardziej szczegółowo

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości).

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). RADA SZKOLENIOWA Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). Samoocena to wyobrażenienatemattego,kimiczymjesteśmy, a więc postrzeganie samego siebie. Poczucie własnej wartości

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU Nasze cele: osiągnięcie przez wszystkich uczniów pełni ich rozwoju intelektualnego i osobowościowego, przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Motywowanie uczniów do nauki. Ireneusz Rapa

Motywowanie uczniów do nauki. Ireneusz Rapa Motywowanie uczniów do nauki Ireneusz Rapa ino oni nie chcom chcieć Stanisław Wyspiański Wesele żeby chcieli chcieć Ucznia motywuje porównanie jego osiągnięć z dokonaniami innych uczniów obowiązującymi

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI W KLASACH 4 6 W SP18 W ZIELONEJ GÓRZE Ocenianie osiągnięć jest w przypadku plastyki trudne ze względu na

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI W KLASACH 4 6 W SP18 W ZIELONEJ GÓRZE Ocenianie osiągnięć jest w przypadku plastyki trudne ze względu na PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PLASTYKI W KLASACH 4 6 W SP18 W ZIELONEJ GÓRZE Ocenianie osiągnięć jest w przypadku plastyki trudne ze względu na duże różnice w uzdolnieniach uczniów oraz subiektywizm

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO

KONCEPCJA PRACY ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO KONCEPCJA PRACY ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO PRZY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W JANOWIE LUBELSKIM LATA 2013-2015 Podstawa prawna: Rozporządzenia MEN z dnia 7 października 2009r.

Bardziej szczegółowo

Adrian Siemieniec AWF Katowice

Adrian Siemieniec AWF Katowice ,,Potrzeby psychiczne dziecka Na podstawie treningu piłkarskiego Adrian Siemieniec AWF Katowice Co to takiego,,potrzeba? Ogólny Podział,,Potrzeby człowieka dzielimy na : A) materialne B) biologiczne C)

Bardziej szczegółowo

Program autorski zajęć pozalekcyjnych z piłki koszykowej

Program autorski zajęć pozalekcyjnych z piłki koszykowej Program autorski zajęć pozalekcyjnych z piłki koszykowej I. Autor programu mgr Anna Sobczak II. Zadania programu Program przeznaczony jest dla uczniów klas IV VI mających predyspozycje do uprawiania tej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH Bieg wydarzeń jest tak szybki, że jeśli nie znajdziemy sposobu na to, aby widzieć dzień jutrzejszy, trudno się spodziewać, abyśmy rozumieli dzień dzisiejszy. Dean Rusk PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH GIMNAZJUM

Bardziej szczegółowo

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną.

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną. Gdy dziecko idzie po raz pierwszy do szkoły, zarówno ono, jak i rodzice bardzo przeżywają ten moment. Wszyscy są pełni nadziei, ale także obaw. Aby nieco ostudzić emocje, dowiedz się czy Twoje dziecko

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Korekta: Beata Bednarz Sylwia Kajdana ISBN ISBN 978-83-7850-377-4 978-83-7587-147-0

Bardziej szczegółowo

Politechnika Śląska Gliwice Ośrodek Sportu. Program autorski sportowych zajęć z judo. Rok akademicki 2013/14

Politechnika Śląska Gliwice Ośrodek Sportu. Program autorski sportowych zajęć z judo. Rok akademicki 2013/14 Politechnika Śląska Gliwice Ośrodek Sportu Program autorski sportowych zajęć z judo Rok akademicki 2013/14 I. Autor programu Mgr Bronisław Wołkowicz II. Zadania programu W dobie rosnącej popularności sztukami

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI ZAJĘĆ Z UCZNIEM UZDOLNIONYM w Zespole Szkół sportowych im. Olimpijczyków Śląskich w Mysłowicach

REGULAMIN ORGANIZACJI ZAJĘĆ Z UCZNIEM UZDOLNIONYM w Zespole Szkół sportowych im. Olimpijczyków Śląskich w Mysłowicach REGULAMIN ORGANIZACJI ZAJĘĆ Z UCZNIEM UZDOLNIONYM w Zespole Szkół sportowych im. Olimpijczyków Śląskich w Mysłowicach 1 UCZEŃ ZDOLNY( ) WYRÓŻNIA SIĘ WYSOKIM POZIOMEM SPRAWNOŚCI INTELEKTUALNEJ, SPECJALNYMI

Bardziej szczegółowo

TAKTYKA NA ETAPIE NAUCZANIA PODSTAWOWEGO (10-12 lat) KURS TRENERA I KLASY/UEFA A WYRÓWNAWCZY OPRACOWAŁ - PIOTR SOWISZ (19-22.04.

TAKTYKA NA ETAPIE NAUCZANIA PODSTAWOWEGO (10-12 lat) KURS TRENERA I KLASY/UEFA A WYRÓWNAWCZY OPRACOWAŁ - PIOTR SOWISZ (19-22.04. TAKTYKA NA ETAPIE NAUCZANIA PODSTAWOWEGO (10-12 lat) KURS TRENERA I KLASY/UEFA A WYRÓWNAWCZY OPRACOWAŁ - PIOTR SOWISZ (19-22.04.2010) CELEM PODSTAWOWYM ETAPU NAUCZANIA TAKTYKI POWINNO BYĆ OPANOWANIE PODSTAWOWYCH

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA Z ZAKRESU OBSŁUGI KLIENTA

PROGRAM SZKOLENIA Z ZAKRESU OBSŁUGI KLIENTA VAL Gee JEFF Gee PROGRAM SZKOLENIA Z ZAKRESU OBSŁUGI KLIENTA Ćwiczenia, formularze, wskazówki dla prowadzącego Zestaw z CD WARSZAWA 2011 Spis treści Zestawienie sesji szkoleniowych według celu szkolenia...............

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację.

Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację. Renata Sikora Znaczenie świadomości wychowawczej rodziców dzieci rozpoczynających edukację. Rodzina jest pierwszym najważniejszym środowiskiem wychowawczym w życiu człowieka. Skuteczność jej wpływów wychowawczych

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE KSZTAŁTUJĄCE

OCENIANIE KSZTAŁTUJĄCE OCENIANIE KSZTAŁTUJĄCE Co to jest ocenianie kształtujące? Ocenianie jest integralną częścią procesu edukacyjnego. Najczęściej mamy do czynienia z ocenianiem podsumowującym, które dzięki testom i egzaminom,

Bardziej szczegółowo

Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym

Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym Realizując projekt Akademii Zdrowego Przedszkolaka pod hasłem Odporność wzmacniamy bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy, jeden z tematów tygodniowych

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI

ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI (na przykładzie kompetencji autokreacyjnych) dr Ewa Kochanowska Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

Procedura pracy z uczniem zdolnym

Procedura pracy z uczniem zdolnym Procedura pracy z uczniem zdolnym KaŜde dziecko jest zdolne. Szkoła ma obowiązek odkryć te zdolności i je rozwijać Uczniowie uzdolnieni to tacy, którzy przejawiają moŝliwości zaawansowanych dokonań w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Strona 1. SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY. Warszawa 2015/16

Strona 1. SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY. Warszawa 2015/16 Strona 1 SZKOŁA PODSTAWOWA nr 143 im. STEFANA STARZYŃSKIEGO w WARSZAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY Warszawa 2015/16 Strona 2 PODSTAWA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO SZKOŁY Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Ustawa

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie. SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie

KONCEPCJA PRACY. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie. SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie KONCEPCJA PRACY Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Janowie SZKOŁY PODSTAWOWEJ im. Romualda Traugutta w Janowie na lata szkolne 2011-2016 1 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę

Bardziej szczegółowo

tel. (87) 610 27 47 e-mail: ppp_elk@o2.pl www.ppp.elk.edu.pl

tel. (87) 610 27 47 e-mail: ppp_elk@o2.pl www.ppp.elk.edu.pl tel. (87) 610 27 47 e-mail: ppp_elk@o2.pl www.ppp.elk.edu.pl ZDROWIE jest jedną z najważniejszych wartości w Życiu człowieka. TROSKA O NIE to najlepsza inwestycja na jaką możemy i powinniśmy sobie pozwolić.

Bardziej szczegółowo

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Instytut Pedagogiki Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Uczelnie dla szkół Główne myśli Etap edukacji wczesnoszkolnej

Bardziej szczegółowo

WY H C OWA W N A I N E

WY H C OWA W N A I N E Co nauczyciel wiedzieć powinien? WaŜne pojęcia WaŜne pojęcia WYCHOWANIE to mądre towarzyszenie uczniowi na drodze jego rozwoju i stworzenie mu wartościowego środowiska wychowawczego. W jego wyniku uczeń

Bardziej szczegółowo

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Dziecko z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców

Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Istota wsparcia nauczyciela przez rodziców Proces właściwego wychowania dziecka jest możliwy tylko wtedy, gdy obie strony, rodzice i nauczyciel, znajdą wspólną płaszczyznę porozumienia umożliwiającą wzajemne

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0 Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 ZAŁOŻENIA WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU OCENIANIA 1. Ocenianie w klasie zero - roczne przygotowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH

PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH Rok szkolny 2013/2014 WPROWADZENIE Świetlica szkolna jest czynna codziennie od godziny 7.00 do 16.00.

Bardziej szczegółowo

Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami. Radom 2012

Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami. Radom 2012 Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami Radom 2012 Katarzyna Ziomek doradca metodyczny Radomskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli katarzyna.ziomek@rodon.radom.pl Są doskonałym źródłem informacji

Bardziej szczegółowo

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie.

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod determinuje sposób, w jaki realizujemy powyższy cel określa

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Kowalach Oleckich opracował zespół w składzie: Jadwiga Lizanowicz Mirosław Mularczyk Teresa Truchan Urszula Kołodzińska Kluczem

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka najważniejszych kompetencji trenerskich

Charakterystyka najważniejszych kompetencji trenerskich Charakterystyka najważniejszych kompetencji trenerskich Komunikacja Komunikacja jest fundamentalną kompetencją trenerską, bez której niemożliwa jest skuteczność w szkoleniu. Następujące cztery czynniki

Bardziej szczegółowo

Model pracy z uczniem zdolnym Oprac. Anna Descour, Anna Wolny

Model pracy z uczniem zdolnym Oprac. Anna Descour, Anna Wolny Model pracy z uczniem zdolnym Oprac. Anna Descour, Anna Wolny 1 Dziecko rodzi się wszechstronnie uzdolnione, z pełną możliwością rozwoju we wszystkich kierunkach, potencjalną wybitną inteligencją i zadatkami

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z wychowania fizycznego obowiązujący od roku szkolnego 2012/2013 (nowa podstawa programowa)

Przedmiotowy System Oceniania z wychowania fizycznego obowiązujący od roku szkolnego 2012/2013 (nowa podstawa programowa) Przedmiotowy System Oceniania z wychowania fizycznego obowiązujący od roku szkolnego 2012/2013 (nowa podstawa programowa) Cele wychowania fizycznego: wszechstronny rozwój sprawności fizycznej i motorycznej,

Bardziej szczegółowo

W S P Ó Ł P R A C A PRZEDSZKOLA I SZKOŁY Z RODZICAMI SZANSĄ NA SUKCS DZIECKA

W S P Ó Ł P R A C A PRZEDSZKOLA I SZKOŁY Z RODZICAMI SZANSĄ NA SUKCS DZIECKA BoŜena Janiszewska psycholog W S P Ó Ł P R A C A PRZEDSZKOLA I SZKOŁY Z RODZICAMI SZANSĄ NA SUKCS DZIECKA DOM RODZINNY naturalne środowisko wychowawcze dziecka PRZEDSZKOLE instytucjonalne środowiska SZKOŁA

Bardziej szczegółowo

Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci

Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci Akredytacja Państwowej Komisji Akredytacyjnej (Uchwała Nr 474/2010 z dn. 27.05. 2010r.)1111 Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci Prof. dr hab. Anna Izabela Brzezińska Instytut Psychologii

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ FUNDACJI ELEMENTARZ W GŁĘBOKIEM na lata szkolne 2012-2017 Podstawa prawna : 1) Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn.

Bardziej szczegółowo

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego INNOWACJA PEDAGOGICZNA w nauczaniu języka angielskiego na poziomie szkoły podstawowej Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego 1. AUTOR Nauczyciel kontraktowy

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ Podstawa prawna 1. Rozporządzenie MEN w sprawie warunków i sposobów oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów. 2. Statut szkoły. 3. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Współczesne cele wychowania fizycznego a wybrane uregulowania prawne

Współczesne cele wychowania fizycznego a wybrane uregulowania prawne Współczesne cele wychowania fizycznego a wybrane uregulowania prawne Jakość poziomu edukacji w konfrontacji do potrzeb jednostkowych i społecznych jest wciąż przedmiotem krytyki i poszukiwań sposobów poprawy.

Bardziej szczegółowo

OBSERWACJA FILMU - Nauka na świeżym powietrzu

OBSERWACJA FILMU - Nauka na świeżym powietrzu OBSERWACJA FILMU - Nauka na świeżym powietrzu Jakość kształcenia nauczycieli (ITQ) Obserwacja filmu - Nauka na świeżym powietrzu Nauka na świeżym powietrzu Zabawy na świeżym powietrzu od wczesnego dzieciństwa

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWY PROGRAM dla EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ

MIĘDZYNARODOWY PROGRAM dla EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ MIĘDZYNARODOWY PROGRAM dla EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ PROGRAM To uniwersalny i unikatowy program edukacyjny, jedyny w Polsce, oparty na społeczno kulturowej teorii poznania i nauczania Lwa Wygotskiego. Powstał

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z wychowania fizycznego obowiązujący w roku szkolnym 2015/2016 w Gimnazjum w Lipniku

Przedmiotowy System Oceniania z wychowania fizycznego obowiązujący w roku szkolnym 2015/2016 w Gimnazjum w Lipniku Przedmiotowy System Oceniania z wychowania fizycznego obowiązujący w roku szkolnym 2015/2016 w Gimnazjum w Lipniku Cele wychowania fizycznego: - wszechstronny rozwój sprawności fizycznej i motorycznej,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA NR 19 W JASTRZĘBIU ZDROJU

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA NR 19 W JASTRZĘBIU ZDROJU KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA NR 19 W JASTRZĘBIU ZDROJU Wizja naszej placówki Szlachetne zdrowie nikt się nie dowie Jako smakujesz aż się zepsujesz /Jan Kochanowski/ Pragniemy zatroszczyć się

Bardziej szczegółowo

Program zajęć wyrównawczych z zakresu edukacji polonistycznej i matematycznej w kształceniu zintegrowanym klasa III B

Program zajęć wyrównawczych z zakresu edukacji polonistycznej i matematycznej w kształceniu zintegrowanym klasa III B . Program zajęć wyrównawczych z zakresu edukacji polonistycznej i matematycznej w kształceniu zintegrowanym klasa III B Program powstał w celu wyrównania szans edukacyjnych dzieci z brakami w wiadomościach

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji

to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji to umiejętność radzenia sobie z własnymi emocjami i zdolność rozumienia innych ludzi. Ma ona decydujące znaczenie w kwestii tworzenia dobrych relacji ze swoim otoczeniem i poczucia spełnienia się w życiu.

Bardziej szczegółowo

PRACA DOMOWA JAKO JEDNA Z FORM KSZTAŁCENIA

PRACA DOMOWA JAKO JEDNA Z FORM KSZTAŁCENIA PRACA DOMOWA JAKO JEDNA Z FORM KSZTAŁCENIA mgr Agata Pajkert-Skadłubowicz 1. Praca domowa uczniów. Praca domowa - jest nieodłącznym elementem procesu kształcenia w systemie klasowo-lekcyjnym, jest ważną

Bardziej szczegółowo

5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015

5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015 5-LETNI PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY NA LATA 2010 2015 Zespół Szkół w Złockiem Wizja szkoły: służymy wiedzą, umiejętnościami i wieloletnim doświadczeniem, aby naszych uczniów przygotować do roli obywateli odnoszących

Bardziej szczegółowo

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach:

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach: Dążymy do tego, aby nasi uczniowie byli dobrze przygotowani do nauki na wyższym etapie edukacyjnym; byli dobrze przygotowani do życia społecznego w rodzinie, środowisku lokalnym, ojczyźnie, zjednoczonej

Bardziej szczegółowo

Jakość życia nie zależy wyłącznie od dobrostanu fizycznego, bo stan zdrowia ma wpływ na wiele aspektów życia.

Jakość życia nie zależy wyłącznie od dobrostanu fizycznego, bo stan zdrowia ma wpływ na wiele aspektów życia. Jakość życia w chorobie nowotworowej Krzysztof G. Jeziorski Warszawa Definicja jakości życia WHO (1993) Poczucie jednostki co do jej pozycji życiowej w ujęciu kulturowym oraz systemu wartości, w którym

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL.

PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL. PROGRAM NAPRAWCZY PO ANALIZIE WYNIKÓW SPRAWDZIANU ZEWNĘTRZNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. WL. SZAFERA W ŻARKACH I CELE PROGRAMU Cel główny: poprawa efektywności kształcenia w szkole

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci

Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci Akredytacja Państwowej Komisji Akredytacyjnej (Uchwała Nr 474/2010 z dn. 27.05. 2010r.)1111 Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci Prof. dr hab. Anna Izabela Brzezińska Instytut Psychologii

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP.

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. CEL NADRZĘDNY: Wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia, wspieranie go w procesie nabywania wiedzy i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

innowacjewedukacji.pl RAPORT ZE SZKOLEŃ PILOTAŻOWYCH COACHING W EDUKACJI 2013/2014

innowacjewedukacji.pl RAPORT ZE SZKOLEŃ PILOTAŻOWYCH COACHING W EDUKACJI 2013/2014 RAPORT ZE SZKOLEŃ PILOTAŻOWYCH COACHING W EDUKACJI 2013/2014 W listopadzie 2013 roku odbyła się konferencja poświęcona tematyce coachingu w edukacji, popularnego zwłaszcza w Anglii, a cieszącego się rosnącym

Bardziej szczegółowo

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę.

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę. AKADEMIA KOMPETENCJI TRENERSKICH WPROWADZENIE: POTENCJAŁ ZAWODOWY I OSOBISTY TRENERA Magdalena Bergmann Toruń, 9 września 2011 r. Fundacja Gospodarcza Pro Europa www.fundacja-proeuropa.org.pl Człowieka

Bardziej szczegółowo

Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu

Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu Odpowiednia motywacja podstawą sukcesu na kursach E-edu 1 Warunkiem skutecznego uczenia się jest dobrowolność i świadomość celów podejmowanych działań, dlatego bardzo istotną kwestią, na którą kursanci

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI Sulechów, 18.11.2013 r. NAZWA SZKOŁY DANE SZKOŁY ( adres, telefon, e-mail) IMIĘ I NAZWISKO AUTORA/AUTORÓW DOBREJ PRAKTYKI TYTUŁ PRZEDSIĘWZIĘCIA RODZAJ PRZEDSIĘWZIĘCIA ( np. innowacja,

Bardziej szczegółowo

Rodzic jako pierwszy doradca zawodowy swego dziecka

Rodzic jako pierwszy doradca zawodowy swego dziecka PZS Oborniki Śląskie 2014-2016 Rodzic jako pierwszy doradca zawodowy swego dziecka https://encryptedtbn1.gstatic.com/images?q=tbn:and9gcqgwwobexasyfhhs5hnb2biuzl3k_mpqxletqvzaayboi-nvct8rg DLACZEGO RODZIC?

Bardziej szczegółowo