Planowane regulacje na rynku energii w Unii Europejskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Planowane regulacje na rynku energii w Unii Europejskiej"

Transkrypt

1 Planowane regulacje na rynku energii w Unii Europejskiej Jacek Brandt Towarowa Giełda Energii S.A. 1. Wstęp W drugiej połowie lat została zapoczątkowana reforma rynków energii elektrycznej w Europie. Wiązała się z tym zmiana organizacji sektorów elektroenergetyki, zasad obrotu energią elektryczną, rozwój mechanizmów konkurencji oraz deregulacja i prywatyzacja pionowo zintegrowanych firm energetycznych, zajmujących do tej pory monopolistyczną pozycję na rynku. Spowodowało to rozwój rynków fizycznych i finansowych, oferujących możliwość handlu energią elektryczną, ale też finansowymi instrumentami pochodnymi, jak kontrakty futures i opcje. Większego znaczenia zaczęła nabierać standaryzacja kontraktów z faktyczną dostawą, jak też finansowych, i same miejsca ich zawierania, czyli giełdy energii. Podstawowymi cechami rynków energii przed deregulacją były: podaż energii jako usługa publiczna, długoterminowe planowanie, monopol firm energetycznych, kontrola państwa nad sektorem energetycznym, transakcje bilateralne w handlu energią, kontrakty długoterminowe na budowę nowych mocy, racjonowanie energii w sytuacjach niedoboru, polityczne decyzje cenowe i korzyści socjalne dla pracowników energetyki. Deregulacja spowodowała nadanie rynkom energii nowych cech: wprowadzenie mechanizmów rynkowych, energia elektryczna stała się towarem rynkowym, został wykreowany popyt na energię, wprowadzono konkurencję między wytwórcami energii oraz między sprzedawcami energii do odbiorców końcowych, pośrednictwo handlowe w obrocie energią, anonimowy handel multilateralny na giełdach energii, elastyczność cenową energii, giełdowe ceny równowagi, finansowe kontrakty terminowe jako mechanizm zarządzania ryzykiem związanym ze zmiennością cen energii. Postępy w reformach rynkowych w energetyce były zróżnicowane w poszczególnych krajach europejskich. Znaczące postępy zanotowały w zasadzie tylko kraje skandynawskie i Wielka Brytania. Przełom nastąpił dopiero w połowie 1996 roku, gdy ministrowie odpowiedzialni za energetykę w krajach Unii Europejskiej uzgodnili tekst dyrektywy o wewnętrznym rynku energii (Dyrektywa 96/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 19 grudnia 1996 r. dotycząca wspólnych zasad dla wewnętrznego rynku energii elektrycznej). W 2003 r. ta dyrektywa została zastąpiona nową 124

2 dyrektywą 2003/54/WE, która obowiązywała do czasu wprowadzenia tzw. trzeciego pakietu legislacyjnego w połowie 2009 r. 2. Aktualne otoczenie prawno-regulacyjne Trzeci pakiet legislacyjny przyjęty przez Komisję Europejską ma zapewnić wszystkim obywatelom Unii Europejskiej liczne korzyści wynikające z wprowadzenia w pełni konkurencyjnego rynku energii w Europie. Możliwość wyboru dostawcy energii przez konsumentów, uczciwsze ceny energii, czystsza energia oraz bezpieczeństwo dostaw to kluczowe cele stanowiące sedno trzeciego pakietu legislacyjnego przyjętego przez Komisję Europejską w dniu 19 września 2007 r. Aby osiągnąć wyżej wymienione cele Komisja Europejska zaproponowała: oddzielenie produkcji energii i jej dostawy handlowej od sieci przesyłowych, wprowadzenie transgranicznego handlu energią, zwiększenie efektywności działania narodowych regulatorów, promowanie współpracy transgranicznej i związanych z nią inwestycji, zwiększenie transparentności rynku w odniesieniu do operacji sieciowych i dostawy energii, zwiększenie solidarności pomiędzy krajami członkowskimi Unii Europejskiej. Efektem wdrażania trzeciego pakietu legislacyjnego są następujące dokumenty prawne: Regulacja EC nr 713/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z 13 lipca 2009 r. ustanawiająca Agencję ds. Współpracy Regulatorów Energii (ACER). Regulacja EC nr 714/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z 13 lipca 2009 r. o warunkach dostępu do sieci związanych z transgraniczną wymianą energii elektrycznej i uchylająca Regulację EC nr 1228/2003. Regulacja EC nr 715/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z 13 lipca 2009 r. o warunkach dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego i uchylająca Regulację EC nr 1775/2005. Dyrektywa 2009/72/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad dla wewnętrznego rynku energii elektrycznej i uchylająca Dyrektywę 2003/54/EC. Dyrektywa 2009/73/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad dla wewnętrznego rynku gazu ziemnego i uchylająca Dyrektywę 2003/55/EC. Wszystkie istotne kwestie związane z wdrażaniem trzeciego pakietu legislacyjnego są przedmiotem wielostronnych dyskusji na powołanych przez Komisję Europejską forach: Electricity Regulatory Forum, zwanym też Forum Florenckim (działającym od 1998 r.) oraz Gas Regulatory Forum, zwanym Forum Madryckim (od 1999 r.). Forum Florenckie i Forum Madryckie zrzeszają przedstawicieli: Komisji Europejskiej, rządów krajów UE, narodowych urzędów regulacji, operatorów systemów przesyłowych elektroenergetycznych i gazowych, giełd energii, spółek handlujących energią elektryczną i gazem, konsumentów energii elektrycznej i gazu, użytkowników sieci elektroenergetycznych i gazowych. Najważniejsze ustalenia z XVII (10-11 grudnia 2009 r.), XVIII (10-11 czerwca 2010 r.) i XIX (13-14 grudnia 2010 r.) Forum Florenckiego w zakresie tworzenia wspólnego, europejskiego rynku energii elektrycznej są następujące: Zaakceptowany został raport ERGEG Studium Inicjatyw Regionalnych opisujący działania urzędów regulacyjnych energetyki w zakresie integracji europejskiego rynku energii elektrycznej, wraz ze wskazaniami przyszłych działań, w szczególności związanych z powstaniem giełd energii we wszystkich krajach Unii Europejskiej i ich szybkim rozwojem, tak aby płynne rynki spotowe umożliwiły wdrożenie mechanizmu market coupling na wszystkich połączeniach transgranicznych. Zaakceptowano model docelowego, europejskiego rynku energii elektrycznej wraz ze wstępną mapą drogową wdrożenia wspólnego rynku we wszystkich krajach Unii Europejskiej do 2015 r. Zaakceptowano raport ERGEG nt. stanu prac dotyczących ramowych wytycznych w zakresie alokacji transgranicznych zdolności przesyłowych i zarządzania ograniczeniami przesyłowymi. Zaakceptowano trwające prace wdrożeniowe realizowane przez ENTSO-E i Europex w zakresie market coupling na rynkach dnia następnego krajowych giełd energii, włączając w to projekty CWE/ITVC NWE oraz PCR. nr 3 (9)

3 Forum Florenckie zaakceptowało plan prac na 2011 r. i wstępną propozycję priorytetów zgłoszonych przez Komisję Europejską na 2012 r. w zakresie wytycznych ramowych i kodów sieciowych. Priorytety na 2011 r. to: bilansowanie, połączenia sieciowe, alokacja zdolności przesyłowych, zarządzanie ograniczeniami przesyłowymi, prowadzenie ruchu systemu elektroenergetycznego. Priorytety na 2012 r. to: taryfy sieciowe, zachęty dla zwiększenia handlu transgranicznego, a także dla inwestycji operatorów systemów przesyłowych. Zaakceptowano trzy projekty wdrożeniowe: 1. Europejską koncepcję wyznaczania transgranicznych zdolności przesyłowych w oparciu o wspólny model sieci i przepływy energii. 2. Docelowy model rynku dnia bieżącego wraz ze sposobami jego wdrożenia. 3. Ramowe założenia dla market coupling w odniesieniu do rynków dnia następnego będące podstawą wdrożenia wspólnego, europejskiego market coupling pomiędzy poszczególnymi krajami Unii Europejskiej do 2015 r. przy zastosowaniu metodologii price-coupling. Mechanizm market coupling na stałoprądowym połączeniu kablowym Swe-Pol Link, wdrożony w połowie grudnia 2010 r. przez TGE SA wspólnie z Nordpool Spot, jest pierwszym krokiem wykonanym przez TGE SA w ramach unijnego projektu budowy wspólnego, europejskiego rynku energii elektrycznej. W zakresie rynku gazu istotne są ustalenia z ostatniego XVIII Forum Madryckiego, które odbyło się w dniach września 2010 r.: Forum powierzyło Komisji Europejskiej i regulatorom zadanie ścisłej współpracy z operatorami gazowych systemów przesyłowych oraz pozostałymi uczestnikami rynków gazu, wzajemnej interakcji i współzależności pomiędzy wszystkimi istotnymi obszarami dla potrzeb stworzenia kodeksów sieciowych i zainicjowania procesu ustanowienia modelu wspólnego rynku gazu. W zakresie inwestycji infrastrukturalnych Forum zaakceptowało studium wykonane przez ERGEG w oparciu o modelowe analizy projektów infrastrukturalnych i integrację rynków gazu w Europie ze szczególnym ukierunkowaniem na bezpieczeństwo dostaw gazu. Forum zaakceptowało rekomendacje zgłoszone przez ERGEG w związku z pierwszym 10-letnim Planem Rozwoju Sieci Gazowych przygotowanym przez ENTSO-G. Forum powierzyło ERGEG przeanalizowanie, w jaki sposób jest możliwe wdrożenie jednolitego mechanizmu rynkowej alokacji transgranicznych zdolności przesyłowych gazu bez potrzeby podejmowania dodatkowych decyzji przez narodowych regulatorów. Forum stwierdziło, że elastyczny dostęp do terminali regazyfikacyjnych LNG jest ważnym warunkiem wstępnym do wdrożenia konkurencji na europejskim i światowym rynku LNG. Ustalono, że ERGEG przeprowadzi konsultacje w zakresie zasadności opracowania szczegółowych wytycznych dla LNG i przedstawi raport z tych konsultacji na następnym posiedzeniu Forum. Forum powierzyło ERGEG opracowanie szczegółowych zasad bilansowania w zakresie docelowych ramowych wytycznych dla tego obszaru działalności. Forum podkreśliło, że ramowe wytyczne powinny być podstawą do opracowania przyszłych kodeksów sieciowych w zakresie bilansowania w oparciu o mechanizmy rynkowe oraz do wzmocnienia transgranicznego handlu gazem, a także tworzenia transgranicznych stref bilansowania. 3. Rozwiązania szczegółowe W zakresie wyznaczania wielkości transgranicznych zdolności przesyłowych zaakceptowane zostały dwie metodologie: ATC (Available Transfer Capacity) i FBA (Flow-Based Approach). Metodologia ATC jest oparta na zasadzie oszacowania i zdefiniowania ex-ante pewnego poziomu maksymalnych handlowych zdolności wymiany na każdej elektrycznej granicy systemów. Jest to dokonywane przez porównanie rosnących poziomów wymiany handlowej w fizycznej sieci i akceptowanego poziomu wymiany bez naruszenia ustalonych maksymalnych limitów bezpieczeństwa. Metodologia FBA jest bardziej zbliżona do zasad fizyki. Jej wyniki wyznaczają fizyczne rezerwy kluczowych elementów sieci i współczynniki wpływu. Metodologia ta umożliwia określenie współzależności wszystkich rozpływów mocy w sieci oczkowej przy użyciu tzw. PTDF (power transfer distribution factor), które wyznaczają wpływ każdego przepływu pomiędzy strefami na poszczególne elementy 126

4 sieci. Metodologia FBA jest stosowana do przepływów wewnątrz każdego rozpatrywanego obszaru z występującymi sieciowymi ograniczeniami. Główne rekomendacje odnośnie stosowania poszczególnych metodologii są następujące: Dla Rynku Dnia Następnego zalecana jest metodologia FBA. Metodologia ATC może być stosowana na granicy, gdzie przepływy transgraniczne tylko w niewielkim stopniu są uzależnione od przepływów w strefach cenowych nie leżących bezpośrednio przy tej granicy. Dla rynków długoterminowych obydwie metodologie mogą być stosowane. ENTSO-E będzie odpowiedzialne za utworzenie, obsługę i utrzymanie centralnej platformy informacyjnej, na której będą zbierane dane wejściowe dla potrzeb wyznaczania wielkości dostępnych transgranicznych zdolności przesyłowych oraz publikowane wyniki tych kalkulacji dla uczestników rynku. Kluczowym elementem integracji krajowych rynków energii w jeden wspólny, europejski rynek energii jest mechanizm market coupling łączący Rynki Dnia Następnego giełd energii w krajach członkowskich Unii Europejskiej. W ramach tego mechanizmu krajowe giełdy energii oprócz swoich podstawowych usług rynkowych, jak: wyznaczenie cen energii, anonimowość zawieranych transakcji czy bezpieczeństwo finansowe świadczą także usługę dodatkową w postaci efektywnej alokacji transgranicznych zdolności przesyłowych. Realizacja alokacji transgranicznych zdolności przesyłowych w ramach implicit auction wiąże się ze ścisłym rozdzieleniem funkcji spełnianych przez giełdy energii i przez operatorów systemów przesyłowych. Giełdom energii przypisane są następujące funkcje: Wyznaczenie cen energii obejmujące: zbieranie zleceń kupna i sprzedaży od swoich członków; kojarzenie zleceń kupna i sprzedaży w celu cenowego zbilansowania podaży z popytem zgodnie z zastosowanym algorytmem; zawarcie transakcji pomiędzy członkami giełdy i przypisanie do każdej transakcji odpowiedniej ilości energii w formie grafiku handlowego. Publikacja wyznaczonych cen energii. Rozliczenie zawartych transakcji: realizacja płatności od kupujących i do sprzedających wynikających z zawartych transakcji; dostarczenie do OSP danych o ilości zakupionej i sprzedanej energii przez poszczególnych członków giełdy. Operatorzy systemów przesyłowych wykonują następujące funkcje: Prowadzenie ruchu wysokonapięciowej sieci przesyłowej, gdzie podstawowym celem jest zapewnienie równowagi pomiędzy energią wpływającą a wypływającą z tej sieci. Niezbędny rozwój sieci przesyłowej. Utrzymanie długoterminowej zdolności sieci przesyłowej do dostarczania energii. Zarządzanie i rozwój połączeń transgranicznych z innymi systemami. Operatorzy systemów przesyłowych i giełdy energii pełnią komplementarne role na rynku energii. Dobra współpraca pomiędzy tymi podmiotami ma kluczowe znaczenie dla integracji europejskiego rynku energii z uwagi na ich ważne funkcje w procesie optymalnego wykorzystania połączeń transgranicznych. Docelowym modelem rynkowym dla alokacji transgranicznych zdolności przesyłowych w ramach Rynku Dnia Bieżącego jest niejawna alokacja ciągła (implicit continuous allocation). Model ten będzie oparty o wspólną książkę zleceń (Shared Order Book SOB), wdrażaną przez giełdy energii, i moduł zarządzania zdolnościami przesyłowymi (Capacity Management Module CMM), wdrażany przez operatorów systemów przesyłowych. Giełdy energii i operatorzy systemów przesyłowych mają zapewnić niezbędne narzędzia do wzajemnej komunikacji pomiędzy SOB a CMM. W ramach swoich funkcjonalności docelowy model dla Rynku Dnia Bieżącego musi zapewnić także realizację zleceń blokowych. Uniwersalny algorytm zastosowany we wspólnej książce zleceń ma zagwarantować wzajemne kojarzenie składanych zleceń w formie notowań ciągłych. Algorytm będzie kojarzył zlecenia ze wszystkich krajowych giełd energii z uwzględnieniem bieżących danych o dostępnych zdolnościach przesyłowych na poszczególnych połączeniach transgranicznych. Transakcje OTC będą traktowane równorzędnie do transakcji giełdowych. Moduł zarządzania zdolnościami przesyłowymi ma za zadanie bieżącą aktualizację dostępnych zdolności przesyłowych na wszystkich połączeniach transgranicznych. W odniesieniu do Rynku Długoterminowego (Forward) jest rozwanr 3 (9)

5 żane zastosowanie instrumentów rynkowych w postaci długoterminowych praw przesyłu, fizycznych lub finansowych, umożliwiających uczestnikom rynku energii zarządzanie długoterminowym ryzykiem handlowym związanym z kosztami ograniczeń sieciowych. Planowane jest stworzenie odpowiednich kodeksów alokacji zdolności przesyłowych i zarządzania ograniczeniami, zawierających zharmonizowany zbiór zasad dla połączeń transgranicznych, gdzie będą zastosowane fizyczne prawa przesyłu oraz zharmonizowany zbiór zasad dla połączeń transgranicznych, gdzie będą użyte finansowe prawa przesyłu. Fizyczne prawa przesyłowe będą uwarunkowane zasadą wykorzystaj lub sprzedaj, natomiast finansowe prawa przesyłowe będą występować jako opcja lub zobowiązanie. W odniesieniu do fizycznych praw przesyłu operatorzy systemów przesyłowych powinni podawać wartość finansową tych praw i określać ich wolumen. Kodeksy alokacji zdolności przesyłowych i zarządzania ograniczeniami mają narzucać operatorom systemów przesyłowych obowiązek publikacji z wyprzedzeniem przewidywanych wolumenów długoterminowych praw przesyłu na cały rok. Z kolei narodowe urzędy regulacji energetyki będą zobowiązane do przeglądu i zatwierdzania wolumenu rocznych praw przesyłu oraz ustalania zasad podziału całkowitych zdolności przesyłowych na różne okresy. 4. Podsumowanie Tzw. trzeci pakiet legislacyjny wszedł w życie 3 marca 2011 r. Przepisy rozporządzeń unijnych obowiązują kraje członkowskie bezpośrednio. Dla czystości krajowych rozwiązań prawnych niezbędne jest jak najszybsze ustawowe wzmocnienie roli Prezesa URE zgodnie z przepisami unijnymi. Wdrożenie zapowiadanych rozwiązań rynkowych wymaga w pierwszej kolejności opracowania dokumentów ogólnych w postaci wytycznych ramowych i kodeksów sieciowych dla każdego obszaru rynku. Kluczową rolę spełnia tu ACER (formalnie działający od 3 marca 2011 r.). Praktyczne działania w tym zakresie były dotąd prowadzone przez ERGEG i ENTSO-E oraz Komisję Europejską. Wdrażanie szczegółowych rozwiązań rynkowych to z kolei domena operatorów systemów przesyłowych i giełd energii. Materiał był prezentowany na sesji plenarnej XVII Konferencji Naukowo-Technicznej RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ, Kazimierz Dolny 9-12 maja 2011 r. Artykuł powstał na podstawie ostatnich prac Forum Florenckiego i Forum Madryckiego, a także ustaleń wypracowanych w ramach grup roboczych, składających się z przedstawicieli: ACER, CEER, ENTSO-E, ENTSO-G, Europex, EURE- LECTRIC, GEODE i innych oraz reprezentantów Komisji Europejskiej (brali udział w niektórych grupach). Mgr inż. Jacek Brandt jest absolwentem Wydziału Mechanicznego, Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej (1976 r.). Pracuje w Towarowej Giełdzie Energii SA od jej powstania w 1999 r., był Wiceprezesem Zarządu do 2008 r., a obecnie zajmuje stanowisko Dyrektora ds. Współpracy Międzynarodowej i Regulacji. W latach był zatrudniony w PSE SA, najpierw w Dyrekcji Obrotu Energią Elektryczną, a następnie w Biurze Zarządu. 128

Planowane regulacje na rynku energii w Unii Europejskiej

Planowane regulacje na rynku energii w Unii Europejskiej Planowane regulacje na rynku energii w Unii Europejskiej Jacek Brandt WARSZTATY GIEŁDOWE Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu i Forum CO2, TGE SA Warszawa, 25 października 2011, siedziba ARP 1 Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Polska jako element wspólnego europejskiego rynku energii - docelowy model rynku Grzegorz Onichimowski Prezes TGE S.A.

Polska jako element wspólnego europejskiego rynku energii - docelowy model rynku Grzegorz Onichimowski Prezes TGE S.A. Polska jako element wspólnego europejskiego rynku energii - docelowy model rynku Grzegorz Onichimowski Prezes TGE S.A. Targi energii - Jachranka, 19 września 2011 r. 1 W jakim kierunku zmierzają europejskie

Bardziej szczegółowo

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu NEUF 2007 Nowa Energia- User Friendly październik 2007, Warszawa Konkurencja na REE czy da się konkurować

Bardziej szczegółowo

Michał Tryuk Wiceprezes Zarządu TGE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r.

Michał Tryuk Wiceprezes Zarządu TGE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r. Michał Tryuk Wiceprezes Zarządu TGE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r. Towarowa Giełda Energii TGE powstała pod koniec 1999 roku z inicjatywy Ministra Skarbu Państwa jako niezbędny element liberalizacji

Bardziej szczegółowo

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe?

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii S.A. POWER RING 2007 w stronę europejskiej energetycznej platformy handlowej

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE

Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Zasady funkcjonowania rynku gazu na TGE Leszek Prachniak Dyrektor Działu Notowań leszek.prachniak@tge.pl Warszawa 26.06.2013 Rynek giełdowy - rynkiem konkurencyjnym www.tge.pl Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

Budowanie konkurencji na rynku energii. Grzegorz Onichimowski Prezes TGE S.A.

Budowanie konkurencji na rynku energii. Grzegorz Onichimowski Prezes TGE S.A. Budowanie konkurencji na rynku energii Grzegorz Onichimowski Prezes TGE S.A. Wprowadzenie obliga spowodowało znaczący wzrost wolumenu energii w segmencie giełdowym, GDZIE CENA JEST JAWNA - OGÓLNIE DOSTĘPNA

Bardziej szczegółowo

MC na połączeniu z Litwą (LITPOL)

MC na połączeniu z Litwą (LITPOL) Sylwester Biało Dyrektor Działu Rynku Towarowego VIII FORUM OBROTU Lidzbark Warmiński, 8-10 czerwca 2015 20 kwietnia 2015 zostało podpisane Memorandum of Understanding (MoU) w sprawie wspólnych zasad handlu

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Krajowy i europejski rynek energii elektrycznej

Krajowy i europejski rynek energii elektrycznej Krajowy i europejski rynek energii elektrycznej Halina Bownik-Trymucha FORUM OBROTU Giżycko, 26 czerwca 2012 r. 1 Krajowy rynek energii elektrycznej główne problemy i wzywania Dostosowanie regulacji prawnych

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce Power RING 2009, Dec 2009 2 Ostatnia lekcja z prywatyzacji. 1. Wejście PGE SA na Giełdę

Bardziej szczegółowo

TGE SA w 2012. Grzegorz Onichimowski. Giżycko, 25 czerwca 2012

TGE SA w 2012. Grzegorz Onichimowski. Giżycko, 25 czerwca 2012 FORUM OBROTU 2012: TGE SA w 2012 Grzegorz Onichimowski Giżycko, 25 czerwca 2012 TGE SA ZMIENIŁA WŁAŚCICIELA, ALE NIE ZMIENIŁA FILOZOFII SWEGO DZIAŁANIA Podtrzymujemy nasz stały dialog z Członkami TGE (Rada

Bardziej szczegółowo

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań)

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) Konferencja Rynek energii w Polsce BIG BANG roku 2010 13 kwietnia 2011, Warszawa Obowiązek publicznego obrotu energią elektryczną w nowelizacji ustawy Prawo energetyczne

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Zakres danych publikowanych przez GPI

Zakres danych publikowanych przez GPI Zakres danych publikowanych przez GPI I slide 1 RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ RYNEK GAZU Zakres danych publikowanych przez GPI I slide 2 Zakres publikowanych danych jest na etapie konsultacji. Zostanie doprecyzowany

Bardziej szczegółowo

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Rozwiązanie KDT a rozwój konkurencji na rynku energii elektrycznej Halina Bownik - Trymucha Departament Promowania

Bardziej szczegółowo

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Departament Promowania Konkurencji Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Warszawa, 18 października 2007 r. Adres: ul. Chłodna 64, 00-872 Warszawa e mail: dpk@ure.gov.pl tel. (+48 22) 661 62 33, fax (+48

Bardziej szczegółowo

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji)

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Warsztaty ws. Programu Uwalniania Gazu Warszawa, 28 maja 2012 r. Oczekiwania uczestników rynku gazu Stworzenie

Bardziej szczegółowo

Giełdowa Platforma. Jan Noworyta Kamil Brodziński Forum Obrotu 2012 Giżycko, 26 czerwca 2012

Giełdowa Platforma. Jan Noworyta Kamil Brodziński Forum Obrotu 2012 Giżycko, 26 czerwca 2012 Giełdowa Platforma Informacyjna Jan Noworyta Kamil Brodziński Forum Obrotu 2012 Giżycko, 26 czerwca 2012 PODSTAWY PRAWNE Dyrektywa 2009/72/WE z 13 lipca 2009 dot. zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej,

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rynku energii w Polsce. Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu TGE S.A.

Perspektywy rynku energii w Polsce. Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu TGE S.A. Perspektywy rynku energii w Polsce Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu TGE S.A. "Rynek energii w Polsce BIG BANG roku 200 "Rynek energii w Polsce BIG BANG roku 200 I slide 2 Rynek energii rys historyczny

Bardziej szczegółowo

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 31/2014. w sprawie

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 31/2014. w sprawie Warszawa, dnia 30 lipca 2014 r. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 31/2014 w sprawie sposobu wykorzystania przez operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego środków uzyskanych z

Bardziej szczegółowo

FORUM OBROTU 2012: Market Coupling. Jacek Brandt Giżycko, 25 czerwca 2012

FORUM OBROTU 2012: Market Coupling. Jacek Brandt Giżycko, 25 czerwca 2012 FORUM OBROTU 2012: Projekt PCR, Market Coupling Jacek Brandt Giżycko, 25 czerwca 2012 oto jest pytanie Co to jest projekt MC, co to jest projekt PCR? ZASADA MARKET COUPLING -MAKSYMALIZACJA EFEKTU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Monitoring rynku energii elektrycznej

Monitoring rynku energii elektrycznej Monitoring rynku energii elektrycznej Opracowano w Departamencie Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2001) Proces przekształceń rynkowych, jaki przechodzi obecnie sektor elektroenergetyczny w Polsce

Bardziej szczegółowo

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r.

Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich. Lipiec 2014 r. Towarowa Giełda Energii obroty, pozycja na tle rynków europejskich Lipiec 2014 r. Agenda TGE kim jesteśmy? TGE o nas Struktura przychodów Grupy GPW w 2013 r. Roczne przychody ze sprzedaży TGE Grupa TGE

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej

Rynek energii elektrycznej Rynek energii elektrycznej -model a polska rzeczywistość Jacek Brandt Towarowa Giełda Energii SA Rynek energii w Polsce Debata Nagroda czy kara czyli jak regulować, Lis_2008 2 Cechy prawidłowo funkcjonującego

Bardziej szczegółowo

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu

Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu. Kilka slajdów z wykładu Europa mechanizmy kształtowania cen na rynku gazu Kilka slajdów z wykładu Projekt Polityki Energetycznej Polski 2050 a rynek gazu Europa i liberalizacja rynku gazu Ceny gazu mechanizmy, formuły, umowy

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Warszawa, dnia 30 lipca 2013 r. PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Informacja (nr 22/2013) w sprawie sposobu wykorzystania przez operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego środków uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Giełda Nord Pool działająca na skandynawskim rynku energii (obejmującym Norwegię, Szwecję, Finlandię i Danię)

Giełda Nord Pool działająca na skandynawskim rynku energii (obejmującym Norwegię, Szwecję, Finlandię i Danię) Giełda Nord Pool działająca na skandynawskim rynku energii (obejmującym Norwegię, Szwecję, Finlandię i Danię) Opis rynku skandynawskiego Rynek skandynawski grupujący Norwegię, Szwecję, Finlandię i Danię

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) GAZ-SYSTEM S.A.

Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) GAZ-SYSTEM S.A. Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) GAZ-SYSTEM S.A. Warszawa, 24 lipiec 2012 r. 1 Założenia nowej IRiESP 1. Ułatwienie nowym podmiotom wejścia na rynek gazu. 2. Umożliwienie handlu

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

Integracja polskiego rynku energii z rynkiem europejskim aktualny stan realizacji regionalnych projektów w zakresie RDN (i RDB)

Integracja polskiego rynku energii z rynkiem europejskim aktualny stan realizacji regionalnych projektów w zakresie RDN (i RDB) Integracja polskiego rynku energii z rynkiem europejskim aktualny stan realizacji regionalnych projektów w zakresie RDN (i RDB) Jacek Brandt Dyrektor ds. Współpracy Międzynarodowej i Regulacji VIII FORUM

Bardziej szczegółowo

Nowy instrument na rynku gazu dot. SGT

Nowy instrument na rynku gazu dot. SGT Nowy instrument na rynku gazu dot. SGT Sylwester Biało Dyrektor Działu Rynku Towarowego Komitet Rynku Energii Elektrycznej Warszawa, 27 października 2015 Rynek gazu planowane zmiany w Instrukcjach Operatora

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Informacja (nr 21/2012) w sprawie sposobu wykorzystania przez operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego środków uzyskanych z udostępniania transgranicznych

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r.

Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r. Warszawa, 7 czerwca 2013 r. Rynek energii elektrycznej oraz rynek gazu na Towarowej Giełdzie Energii w maju 2013 r. Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną w maju br. wyniósł 11,592 TWh - wzrost

Bardziej szczegółowo

Uruchomienie rynku gazu na TGE

Uruchomienie rynku gazu na TGE Uruchomienie rynku gazu na TGE Leszek Prachniak Dyrektor Działu Notowań leszek.prachniak@tge.pl Szczególna Rola Giełdy Towarowej na rynku gazu w warunkach obowiązywania taryfy www.tge.pl Najpierw konkurencja

Bardziej szczegółowo

Hub gazowy Polska strategicznym rynkiem gazu w Europie. At the heart of Central European power and gas trading

Hub gazowy Polska strategicznym rynkiem gazu w Europie. At the heart of Central European power and gas trading Hub gazowy Polska strategicznym rynkiem gazu w Europie At the heart of Central European power and gas trading TGE - wiarygodny partner na rynkach energii, gazu i praw majątkowych Fakty o TGE Jedyna licencjonowana

Bardziej szczegółowo

Bieżąca problematyka europejskiego i polskiego rynku energii elektrycznej i gazu. Maciej Olejniczak Dyrektor Departamentu Rozwoju

Bieżąca problematyka europejskiego i polskiego rynku energii elektrycznej i gazu. Maciej Olejniczak Dyrektor Departamentu Rozwoju Bieżąca problematyka europejskiego i polskiego rynku energii elektrycznej i gazu Maciej Olejniczak Dyrektor Departamentu Rozwoju 25 października 2011 1 Krok po kroku do wspólnego rynku Zgodnie z wytycznymi

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Czerwiec i pierwsze półrocze 2016 r. na TGE wzrosty cen na rynkach energii elektrycznej i gazu ziemnego

Czerwiec i pierwsze półrocze 2016 r. na TGE wzrosty cen na rynkach energii elektrycznej i gazu ziemnego Warszawa, 06.07.2016 r. Czerwiec i pierwsze półrocze 2016 r. na TGE wzrosty cen na rynkach energii elektrycznej i gazu ziemnego Energia elektryczna Informacja prasowa Całkowity wolumen wszystkich transakcji

Bardziej szczegółowo

Rynek Dnia Bieżącego. linia biznesowa energia elektryczna

Rynek Dnia Bieżącego. linia biznesowa energia elektryczna Rynek Dnia Bieżącego linia biznesowa energia elektryczna TGE kim jesteśmy? Nowy rynek na TGE - Rynek Dnia Bieżącego I slide 2 Pełna liberalizacja rynku energii elektrycznej - przed którą nie ma w Polsce

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Autor: Maciej Flakowicz, Agencja Rynku Energii, Warszawa ( Czysta Energia nr 4/2013) Niestabilne ceny praw majątkowych do świadectw pochodzenia OZE dowodzą, że polski

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie pierwszego półrocza 2013 r. na Towarowej Giełdzie Energii

Podsumowanie pierwszego półrocza 2013 r. na Towarowej Giełdzie Energii Podsumowanie pierwszego półrocza 2013 r. na Towarowej Giełdzie Energii Warszawa, 5 lipca 2013 r. Łączny obrót energią elektryczną ze wszystkich transakcji w I półroczu 2013 r. wyniósł 72,310 TWh, co oznacza

Bardziej szczegółowo

FAQ KODEKSU SIECI ALOKACJI ZDOLNOŚCI PRZESYŁOWYCH I ZARZĄDZANIA OGRANICZENIAMI NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA. Konstancin-Jeziorna, 4 kwietnia 2012 r.

FAQ KODEKSU SIECI ALOKACJI ZDOLNOŚCI PRZESYŁOWYCH I ZARZĄDZANIA OGRANICZENIAMI NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA. Konstancin-Jeziorna, 4 kwietnia 2012 r. FAQ NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA PUBLICZNE KONSULTACJE KODEKSU SIECI W ZAKRESIE ALOKACJI ZDOLNOŚCI PRZESYŁOWYCH I ZARZĄDZANIA OGRANICZENIAMI Konstancin-Jeziorna, 4 kwietnia 2012 r. NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE

Bardziej szczegółowo

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim 1.DM Consus S.A. Dom Maklerski Consus S.A. Doświadczenie Grupy Consus dot. rynku carbon, Licencja Domu Maklerskiego efekt zmian regulacji,

Bardziej szczegółowo

Koncepcja notowania białych certyfikatów

Koncepcja notowania białych certyfikatów Koncepcja notowania białych certyfikatów Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii SA Warszawa, 05 kwietnia 2006 www.polpx.pl polpx@polpx.pl Debata BIAŁE CERTYFIKATY wysoka efektywność

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną: 13,789 TWh wzrost o 257 proc. r/r Warszawa, 11 marca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r.

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Polski rynek gazu - cechy. Jak dotąd większość polskiego rynku gazu objęta jest regulacją, prawie wszyscy

Bardziej szczegółowo

Towarowa Giełda Energii osiągnęła w 2014 r. rekordowe obroty na rynkach energii elektrycznej i gazu

Towarowa Giełda Energii osiągnęła w 2014 r. rekordowe obroty na rynkach energii elektrycznej i gazu Warszawa, 5 lutego 2015 r. Towarowa Giełda Energii osiągnęła w 2014 r. rekordowe obroty na rynkach energii elektrycznej i gazu Informacja prasowa Całkowity wolumen transakcji zawartych w 2014 roku, na

Bardziej szczegółowo

S t a n r y n k u. Warszawa, 1 września 2009 r.

S t a n r y n k u. Warszawa, 1 września 2009 r. Warszawa, 1 września 2009 r. Informacja uzupełniająca Prezesa URE w sprawie warunków i perspektyw zwolnienia przedsiębiorstw obrotu z obowiązku zatwierdzania taryf na obrót energią elektryczną dla odbiorców

Bardziej szczegółowo

RYNEK GAZU NA TOWAROWEJ GIEŁDZIE ENERGII

RYNEK GAZU NA TOWAROWEJ GIEŁDZIE ENERGII RYNEK GAZU NA TOWAROWEJ GIEŁDZIE ENERGII Szanowni Państwo, Członkostwo Polski w Unii Europejskiej otworzyło nasz kraj na liczne zmiany gospodarcze, które są niezbędne byśmy mogli konkurować na rynkach

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych

Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych Jachranka, 19.09.2011 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE Unijna perspektywa zmian na rynku energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

GMINA ODBIORCA ENERGII I LOKALNY KREATOR POLITYKI ENERGETYCZNEJ

GMINA ODBIORCA ENERGII I LOKALNY KREATOR POLITYKI ENERGETYCZNEJ GMINA ODBIORCA ENERGII I LOKALNY KREATOR POLITYKI ENERGETYCZNEJ Przykłady dobrych praktyk współpracy gmin z przedsiębiorstwami energetycznym na podstawie dotychczasowych doświadczeń STREFY ODBIORCY Jacek

Bardziej szczegółowo

RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ

RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ POLITECHNIKA LUBELSKA STOWARZYSZENIE ELEKTRYKÓW POLSKICH ODDZIAŁ LUBLIN XIX KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ Kazimierz Dolny, 7-9 maja 2013 r. Zbiór prezentacji przedstawionych

Bardziej szczegółowo

Rola URE w kontrolowaniu realizacji obowiązku sprzedaży energii w trybie publicznym

Rola URE w kontrolowaniu realizacji obowiązku sprzedaży energii w trybie publicznym Rola URE w kontrolowaniu realizacji obowiązku sprzedaży energii w trybie publicznym Forum Obrotu 2010 Halina Bownik-Trymucha Dyrektor Departamentu Promowania Konkurencji Strzelinko, 31 maja -2 czerwca

Bardziej szczegółowo

DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ

DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ DOM MAKLERSKI W GIEŁDOWYM OBROCIE ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ. PODSTAWOWE REGULACJE DOTYCZĄCE WSPÓŁPRACY DOMU MAKLERSKIEGO I JEGO KLIENTÓW Ustawa z 29.07.2005 o obrocie instrumentami finansowymi Ustawa z 29.07.2005

Bardziej szczegółowo

Mapa drogowa w kierunku wspólnego regionalnego rynku gazu V4

Mapa drogowa w kierunku wspólnego regionalnego rynku gazu V4 Mapa drogowa w kierunku wspólnego regionalnego rynku gazu V4 Państwa Grupy Wyszehradzkiej (V4), tj. Czechy, Węgry, Polska i Słowacja, zwane dalej Stronami, uwzględniając porozumienie w sprawie integracji

Bardziej szczegółowo

Raport OSP z konsultacji dotyczących zmiany zasad udziału w rynku bilansującym uczestników typu Przedsiębiorstwo Obrotu oraz Giełda Energii Warszawa, 8 września 2004 r. PSE-Operator S.A. OPERATOR SYSTEMU

Bardziej szczegółowo

oferty kupujących oferty wytwórców

oferty kupujących oferty wytwórców Adam Bober Rybnik, styczeń Autor jest pracownikiem Wydziału Rozwoju Elektrowni Rybnik S.A. Artykuł stanowi wyłącznie własne poglądy autora. Jak praktycznie zwiększyć obrót na giełdzie? Giełda jako jedna

Bardziej szczegółowo

Promowanie konkurencji

Promowanie konkurencji Promowanie konkurencji Autorzy: Robert Guzik, Zdzisław Muras, Departament Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 5/2001) Lato w polskiej energetyce to okres zmniejszonego popytu na energię, planowanych

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBROTU I ROZLICZEŃ DLA RYNKU UPRAWNIEŃ DO EMISJI

SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBROTU I ROZLICZEŃ DLA RYNKU UPRAWNIEŃ DO EMISJI SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBROTU I ROZLICZEŃ DLA RYNKU UPRAWNIEŃ DO EMISJI Zatwierdzone Uchwałą Zarządu Nr 96/21/16 z dnia 04 kwietnia 2016 roku wchodzi w życie z dniem 12 kwietnia 2016 roku. Strona 1 z 11 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze

Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Rozwój rynku hurtowego i czynniki cenotwórcze Leszek Prachniak Dyrektor Pionu Operacji Giełdowych e-mail:leszek.prachniak@tge.pl 1 Kto może zostać Członkiem Giełdy? Członkami Giełdy mogą być podmioty określone

Bardziej szczegółowo

Rynek Uprawnieo do emisji CO2

Rynek Uprawnieo do emisji CO2 Rynek Uprawnieo do emisji CO2 Zasady obrotu i rozliczeń na giełdowym rynku uprawnień do emisji CO 2 Leszek Prachniak Dyrektor Departamentu Notowao Towarowa Giełda Energii S.A. Leszek.prachniak@polpx.pl

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r.

INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Warszawa, dn. 30 lipca 2013 r. INFORMACJA O OBROCIE GAZEM ZIEMNYM I JEGO PRZESYLE za styczeń czerwiec 2013 r. Wstęp Niniejsza informacja przedstawia ogólną sytuację na hurtowym rynku gazu ziemnego w miesiącach

Bardziej szczegółowo

DEBATA: Klient na rynku energii forum odbiorców energii. M.Kulesa, TOE (www.toe.pl), Warszawa, 2006.02.06

DEBATA: Klient na rynku energii forum odbiorców energii. M.Kulesa, TOE (www.toe.pl), Warszawa, 2006.02.06 WYBRANE ZAGADNIENIA PROBLEMOWE konkurencja w elektroenergetyce liberalny rynek energii elektrycznej w Polsce zasada TPA jak korzystać z możliwości wyboru dostawy? oczekiwania i problemy klientów spory

Bardziej szczegółowo

Energetyczne rozliczenia finansowe

Energetyczne rozliczenia finansowe Energetyczne rozliczenia finansowe Janina Kawałczewska RCEE w Płocku Seminarium jest elementem projektu pn. "Człowiek - energia - środowisko. Zrównoważona przyszłość Mazowsza, Kujaw i Ziemi Łódzkiej" finansowanego

Bardziej szczegółowo

Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ?

Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ? Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ? Dr Leszek Juchniewicz Prezes URE w latach 1997-2007 X TARGI ENERGII 19-20 września 2013 roku, JACHRANKA POLSKA ENERGETYKA WALCZY: z kim? o co? HIPOTETYCZNE

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii 10 Rynek energii Rynek świadectw pochodzenia energii CO TAKIEGO PAKIET ENERGETYCZNO- KLIMATYCZNY UE? 3x20 do 2020 Cele pakietu do 2020 r. Obniżenie emisji gazów cieplarnianych, w tym CO 2 o co najmniej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A.

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak poprawić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Rozwiązanie KDT Transparentność rynku Przejrzystość

Bardziej szczegółowo

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 28/2015 w sprawie

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 28/2015 w sprawie Warszawa, 30 lipca 2015 r. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 28/2015 w sprawie sposobu wykorzystania przez operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego środków uzyskanych z udostępniania

Bardziej szczegółowo

Marek Kulesa dyrektor biura TOE

Marek Kulesa dyrektor biura TOE Wpływ nowych strategii produktowych sprzedawców na rozwój rynku energii elektrycznej w Polsce oraz zachowania odbiorców końcowych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 21.10.2010 r. 1. Wybrane uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Rynek Instrumentów Finansowych Futures na energię elektryczną. Jarosław Ziębiec Dyrektor Biura Rynku Regulowanego

Rynek Instrumentów Finansowych Futures na energię elektryczną. Jarosław Ziębiec Dyrektor Biura Rynku Regulowanego Rynek Instrumentów Finansowych Futures na energię elektryczną Jarosław Ziębiec Dyrektor Biura Rynku Regulowanego Komitet Rynku Energii Elektrycznej Warszawa, 16 marca 2015 Agenda Dlaczego futures na energie

Bardziej szczegółowo

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu Toruń, 7 stycznia 2014 r. Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu W grudniu uprawnienia do emisji dwutlenku węgla (EUA) zyskały na wartości 11,26 proc.

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r.

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r. Handel energią. Hurtowy zakup energii II PANEL: Handel energią. Hurtowy zakup energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE Czeladź, 14 marca 2013 r. Zakres prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Wybrane uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2011 r. w sprawie sposobu przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2011 r. w sprawie sposobu przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia...................... 2011 r. w sprawie sposobu przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji Na podstawie art. 39 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Rola i zadania TGE na rynku białych certyfikatów. Jacek Brandt Towarowa Giełda Energii SA

Rola i zadania TGE na rynku białych certyfikatów. Jacek Brandt Towarowa Giełda Energii SA Rola i zadania TGE na rynku białych certyfikatów Jacek Brandt Towarowa Giełda Energii SA Rynek Białych Certyfikatów Targi Energii 2008 Paź 2008 2 Dlaczego dodatkowy kolor? Musimy optymalizować koszty związane

Bardziej szczegółowo

Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu

Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu Warsaw Commodity Clearing House Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu Warszawa, 25 października 2011r. Dane o IRGiT Kapitał: Akcjonariat: 13 050 000 zł, 100% akcji posiada Towarowa Giełda Energii

Bardziej szczegółowo

Model otoczenia klienta na rynku energii

Model otoczenia klienta na rynku energii Model otoczenia klienta na rynku energii Autor: Grzegorz Stankiewicz ( Rynek Energii nr 2/2006) Słowa kluczowe: infrastruktura energetyczna, rynek energii, klient Streszczenie. W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

OTE, a.s. ČEPS, a.s. ERÚ OKTE, a.s.

OTE, a.s. ČEPS, a.s. ERÚ OKTE, a.s. Informacje o sygnatariuszach Memorandum of Understanding on Cooperation Leading to the Accession of Romanian and Polish Parties to the Czech Slovak Hungarian Market Coupling : HUPX Hungarian Power Exchange

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady nadzoru Rynku Towarów Giełdowych Towarowej Giełdy Energii S.A.

Szczegółowe zasady nadzoru Rynku Towarów Giełdowych Towarowej Giełdy Energii S.A. Szczegółowe zasady nadzoru Rynku Towarów Giełdowych Towarowej Giełdy Energii S.A. Zatwierdzone Uchwałą Zarządu Nr 151/34/14 z dnia 17 czerwca 2014 r. wchodzi w życie z dniem 7 lipca 2014 r str. 1 Rozdział

Bardziej szczegółowo

REMIT. Łukasz Szatkowski radca prawny. 12 czerwca 2012 r. Weil, Gotshal & Manges

REMIT. Łukasz Szatkowski radca prawny. 12 czerwca 2012 r. Weil, Gotshal & Manges REMIT Łukasz Szatkowski radca prawny 12 czerwca 2012 r. / Zarys prezentacji Cel i obszar REMIT Zakres regulacji i definicje REMIT Insider trading Manipulacja na rynku Monitorowanie rynku i współpraca Gromadzenie

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie. energii elektrycznej. 1. Wprowadzenie. 2. Regulacje. Mariusz Krupa PSE Innowacje Sp. z o.o. Grupa Kapitałowa PSE Operator

Monitorowanie. energii elektrycznej. 1. Wprowadzenie. 2. Regulacje. Mariusz Krupa PSE Innowacje Sp. z o.o. Grupa Kapitałowa PSE Operator Monitorowanie rynku energii elektrycznej Mariusz Krupa PSE Innowacje Sp. z o.o. Grupa Kapitałowa PSE Operator 1. Wprowadzenie Rynek energii elektrycznej, ze względu swoją specyfikę, w zasadzie nie funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Rola TGE w organizacji Rynku Praw Majątkowych

Rola TGE w organizacji Rynku Praw Majątkowych Rola TGE w organizacji Rynku Praw Majątkowych Rynki prowadzone przez TGE, nowe produkty Leszek Prachniak Dyrektor Departamentu Notowao Towarowa Giełda Energii S.A. Leszek.prachniak@polpx.pl TGE prowadzone

Bardziej szczegółowo

Aukcje powiązane z kontraktem (aukcje implicit 1 ) przykład Nord Pool

Aukcje powiązane z kontraktem (aukcje implicit 1 ) przykład Nord Pool Aukcje powiązane z kontraktem (aukcje implicit 1 ) przykład Nord Pool Kristian Svensson Dyrektor ds. sprzedaży Nord Pool Spot Szwecja 1. Aukcje typu explicit uczestnicy w trybie przetargowym nabywają prawo

Bardziej szczegółowo

Architektura hurtowego rynku energii elektrycznej. Tomasz Sikorski

Architektura hurtowego rynku energii elektrycznej. Tomasz Sikorski Architektura hurtowego rynku energii elektrycznej Tomasz Sikorski Prezentacja dla Grupy roboczej ds. założeń nowej ustawy - Prawo energetyczne w zakresie elektroenergetyki Warszawa, 8 grudnia 2006 roku

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA.

Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA. Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA. Jachranka, 20.10.2006 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE Zakres prezentacji 1 2 3 4 Wstęp (jak zwykle

Bardziej szczegółowo

Rejestr Gwarancji Pochodzenia (RGP) Forum Obrotu 2014. Towarowa Giełda Energii S.A.

Rejestr Gwarancji Pochodzenia (RGP) Forum Obrotu 2014. Towarowa Giełda Energii S.A. Rejestr Gwarancji Pochodzenia (RGP) Forum Obrotu 2014 Towarowa Giełda Energii S.A. Czym są gwarancje pochodzenia? Gwarancja Pochodzenia jest instrumentem, mającym na celu ujawnienie odbiorcy końcowemu

Bardziej szczegółowo

Zmiany, przed którymi stoją Operatorzy Systemów. dalszej liberalizacji rynku

Zmiany, przed którymi stoją Operatorzy Systemów. dalszej liberalizacji rynku Zmiany, przed którymi stoją Operatorzy Systemów Przesyłowych w świetle dalszej liberalizacji rynku Wojciech Jarosz Polityka Energetyczna dla Europy (EPE) Cele Wzrost bezpieczeństwa dostaw Zapewnienie konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne

Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne dr Filip M. Elżanowski Uniwersytet Warszawski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 - Handel uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w UE

Wykład 3 - Handel uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w UE Wykład 3 - Handel uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w UE Na podstawie Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) wraz z protokołem z Kioto państwa - strony, w tym

Bardziej szczegółowo

URE na rzecz wdrożenia inteligentnych sieci. Marek Woszczyk Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

URE na rzecz wdrożenia inteligentnych sieci. Marek Woszczyk Prezes Urzędu Regulacji Energetyki URE na rzecz wdrożenia inteligentnych sieci. Marek Woszczyk Prezes Urzędu Regulacji Energetyki Warszawa 18 września 2012 Działania na rzecz budowy inteligentnej sieci (1) Fundamentalne cele: poprawa bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce 13.06. 2012 Warszawa Członkostwo w GIR Członkami Izby mogą być wyłącznie: Spółki prowadzące Giełdy, Towarowe domy maklerskie, Domy maklerskie, inne

Bardziej szczegółowo

Europejscy regulatorzy energetyki w procesie wdrażania nowych dokumentów prawnych UE

Europejscy regulatorzy energetyki w procesie wdrażania nowych dokumentów prawnych UE Europejscy regulatorzy energetyki w procesie wdrażania nowych dokumentów prawnych UE Autor: dr Mirosław Duda, pełni obowiązki dyrektora Departamentu Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2003) Wejście

Bardziej szczegółowo