Ekosystemy do usług!

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekosystemy do usług!"

Transkrypt

1 Ekosystemy do usług! Adaptacje do zmian klimatu inspirowane przez różnorodność biologiczną ROZWÓJ ZRÓWNOWAŻONY W TEORII I PRAKTYCE, 5 maja 2016 r. Anna Kalinowska UCBS, UW

2 Czy wobec skutków zmian klimatu potrafimy czerpać z mądrości Natury? Natura + Klimat Natura + Żywność Natura + Zwalczanie ubóstwa Natura + Życie NATURA TO RÓŻNORODNOŚĆ ŻYCIA ZWANA RÓŻNORODNOŚCIĄ BIOLOGICZNĄ

3 Co to jest różnorodność biologiczna? To CAŁE bogactwo życia zróżnicowanie w obrębie gatunku, różnorodność gatunków i ekosystemów oraz wszystkie zachodzące w nich procesy tworzące sieć życia, której częścią jesteśmy. Chroni to Konwencja o różnorodności biologicznej.

4 Różnorodność biologiczna źródło rozwiązywania problemów Przeciwdziałanie zmianom klimatu i osłabianie skutków: np. pochłanianie CO 2, przeciwdziałanie suszy. Zmniejszanie problemu głodu dzięki lokalnym odmianom i sposobom upraw. Rozwój lokalnych społeczności dzięki przedsiębiorczości wykorzystującej w zrównoważony sposób miejscowe walory bioróżnorodności: korzyści z turystyki, pamiątkarstwo, itp.

5 Konwencja o różnorodności biologicznej wprowadza pojecie korzyści z różnorodności biologicznej określane jako usługi świadczone przez ekosystemy RODZAJE USŁUG: ZAOPATRZENIOWE (łączą się z eksploatacją); REGULACYJNE; WSPIERAJĄCE ROLNICTWO; REKREACYJNE (turystyka, sporty); POZAMATERIALNE (naukowe, edukacyjne, estetyczne, duchowe); ZDROWOTNE.

6 Usługi regulacyjne Ochrona gleb przed erozją Zatrzymywanie wody

7 Usługi zaopatrywania w wodę

8 Usługi związane z rozwojem turystyki

9 Usługi zaopatrzeniowe Budulec, włókna, opał, leki Zapewnienie pożywienia

10 Usługi wspierające rolnictwo Produkcja pierwotna Krążenie pierwiastków Zapylanie

11 Zapylanie najbardziej zagrożona usługa wspierająca

12 Ręczne zapylanie tam, gdzie zniknęły pszczoły Potrzebna jest praca 25 ludzi, aby zapylić 100 drzew jabłoni to zadanie wykonuje jeden ul pszczół.

13

14 Usługi ekosystemów to także usługi świadczone przez gatunki utrzymujące równowagę ekosystemów

15 Alfred Wierusz-Kowalski Wilki atakują sanie (1910 r.)

16 Wilki zwiększają różnorodność drobnych drapieżników

17 Kontrolując populacje dużych roślinożerców wilki chronią las przed zniszczeniem i ułatwiają jego odnowę W Polsce koszt ochrony lasu przed kopytnymi jest 5 razy większy niż przed owadami. Koszt odszkodowań: 57 mln zł za zwierzynę łowną. 0,5 mln zł - za szkody od wilków.

18 Wilki pomagają kontrolować populację gatunków konfliktowych

19 Co zagraża różnorodności biologicznej i usługom ekosystemów? Fragmentacja siedlisk Gatunki inwazyjne Zatrucie środowiska Nadmierna eksploatacja

20 Fragmentacja to zjawisko rozbicia siedliska na mniejsze fragmenty Całkowita powierzchnia fragmentów jest mniejsza niż poprzednio całego siedliska. Udział krawędzi w stosunku do całkowitej powierzchni jest większy. Każde miejsce we fragmentach znajduje się bliżej krawędzi niż było w całym siedlisku. Każdy z fragmentów jest bardziej izolowany od pozostałych niż był poprzednio.

21 Różne wzorce destrukcji i fragmentacji siedlisk

22 Linie kolejowe

23 Infrastruktura liniowa: drogi, linie przesyłowe, rurociągi

24 Wycinanie lasów, rolnictwo

25 Naturalne wyspy. Czy można to nazwać fragmentacją?

26 Fragmentacja środowiska a demografia populacji Za fragmentacją siedlisk postępuje fragmentacja populacji. Następuje losowa utrata zmienności genetycznej. W małej populacji okresowe zmiany liczebności stwarzają zagrożenie wyginięcia. Obniżona zdolność osobników do rozrodu.

27 Zgubne skutki efektu krawędzi Skutkiem fragmentacji jest wzrost udziału krawędzi w stosunku do powierzchni. Krawędzie różnią się warunkami od wnętrza siedliska. Krawędzie są zamieszkiwane przez inne zespoły gatunków. Długość krawędzi zwiększa możliwość inwazji gatunków obcych i przypadkowej emigracji z wnętrza. Zmieniają się warunki klimatyczne i narażenie na katastrofy.

28 Fragmentacja środowiska a zmiany klimatu Fragmentacja uniemożliwia migracje wewnątrz siedliska w poszukiwaniu. lepszych warunków mikro-klimatycznych. Zwiększa oddziaływanie czynników losowych.

29 Płazy najbardziej zagrożona fragmentacją grupa zwierząt

30 Lasy namorzynowe jedno z najbardziej zagrożonych fragmentacją środowisk świata

31 Fragmentacja środowiska a zdrowie ludzi Poprzez wydłużenie krawędzi styku lasu lub sawanny z terenami zamieszkanymi zwiększa kontakt organizmów wektorowych i siedzib ludzkich. Poprzez redukcję liczebności drapieżników zwiększa liczebność organizmów wektorowych np. gryzoni.

32 Wydłużająca się granica styku lasu i ludzkich osiedli w Manaus w Brazylii

33 Muchówka Lutzomyia longipalpis przenosicielka leiszmanii trzewnej Kala-azar zyskuje na wydłużaniu granicy styku lasu i osiedli

34 Siedlisko w jednym kawałku to już dziś rzadkość

35 Czy monokultury mogą być lekarstwem na fragmentację?

36 Fragmentacja środowiska a środowiska wielkoobszarowe Plantacje palmy olejowej to dziś jedno z największych niebezpieczeństw dla różnorodności zagrożenie monokulturą

37 Ofiara fragmentacji i monokultury

38 Co można zrobić aby zapobiegać fragmentacji siedlisk i jej skutkom? Planowanie przestrzenne Odpowiednie rozmiary terenów chronionych Ochrona siedlisk w różnych miejscach (np. NATURA 2000) Zapewnienie korytarzy ekologicznych Przejścia dla zwierząt Regulacje prawne

39 Wild-parks miejsca gdzie można polubić wilki

40 Stowarzyszenie dla Natury WILK - budowanie dobrej atmosfery społecznej

41 Ochrona dzikich owadów zapylających to zarówno stworzenie im miejsc zamieszkania, jak i zapewnienie bogactwa kwiatów

42

43

44 Podsumowujące wnioski Świat stoi wobec kryzysu spowodowanego ekstynkcją różnorodności biologicznej. Powoduje to utratę usług świadczonych przez ekosystemy, co utrudnia adaptację do zmian klimatu. Tylko połączone wysiłki wszystkich partnerów: rządów, organizacji społecznych, instytucji naukowych i biznesu mogą przyczynić się do zahamowania tego procesu. Działania służące zachowaniu przyrody mogą odnieść sukces gdy są zrozumiale i wspierane przez społeczności lokalne. Edukacja i komunikacja społeczna są kluczem do tego celu.

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą DLA TRWAŁOŚCI ŻYCIA Znaczenie różnorodność biologicznej dla dobrostanu ludzkości Anna Kalinowska Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym

Bardziej szczegółowo

-największe międzynarodowe partnerstwo organizacji dla ochrony różnorodności biologicznej

-największe międzynarodowe partnerstwo organizacji dla ochrony różnorodności biologicznej Światowa Unia Ochrony Przyrody -największe międzynarodowe partnerstwo organizacji dla ochrony różnorodności biologicznej Anna Kalinowska Uniwersytet Warszawski Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym

Bardziej szczegółowo

Obchody Międzynarodowego Roku Różnorodności Biologicznej Czy tylko w roku 2010?

Obchody Międzynarodowego Roku Różnorodności Biologicznej Czy tylko w roku 2010? Anna Kalinowska Rok 2010 Światowy Rok Różnorodności Biologicznej ONZ promocja obchodów i podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa poprzez programy edukacyjne Obchody Międzynarodowego Roku Różnorodności

Bardziej szczegółowo

Ochrona przyrody. Test podsumowujący rozdział III. Wersja A

Ochrona przyrody. Test podsumowujący rozdział III. Wersja A ..................................... Imię i nazwisko Wersja A Test podsumowujący rozdział III Ochrona przyrody.............................. Data Klasa oniższy test składa się z 15 zadań. rzy każdym poleceniu

Bardziej szczegółowo

LEŚNICTWO W OBLICZU GLOBALNYCH ZMIAN ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

LEŚNICTWO W OBLICZU GLOBALNYCH ZMIAN ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO LEŚNICTWO W OBLICZU GLOBALNYCH ZMIAN ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO Prof. Jan Szyszko Minister Środowiska Sękocin Stary, 14 marca 2017 Plan prezentacji Zrównoważona gospodarka leśna Wylesianie problem globalny

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska Janina Kawałczewska 1. Wykorzystanie OZE jako przeciwdziałanie zmianom klimatu. OZE jak przeciwwaga dla surowców energetycznych (nieodnawialne źródła energii),

Bardziej szczegółowo

Zachęcamy do odwiedzenia ZOO i skorzystania z informacji zawartych na banerach edukacyjnych i w punktach edukacyjnych.

Zachęcamy do odwiedzenia ZOO i skorzystania z informacji zawartych na banerach edukacyjnych i w punktach edukacyjnych. Słowem wstępu. Oddajemy w ręce nauczycieli szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych pakiet edukacyjny do samodzielnego prowadzenia zajęć o bioróżnorodności lokalnej. Zajęcia oparte są na prezentacji multimedialnej

Bardziej szczegółowo

Wpływ zabiegów hodowlanych i ochronnych na bioróżnorodność w ekosystemach leśnych na obszarach chronionych i gospodarczych

Wpływ zabiegów hodowlanych i ochronnych na bioróżnorodność w ekosystemach leśnych na obszarach chronionych i gospodarczych Wpływ zabiegów hodowlanych i ochronnych na bioróżnorodność w ekosystemach leśnych na obszarach chronionych i gospodarczych Adam Kwiatkowski RDLP w Białymstoku Około 30% powierzchni kraju to lasy A. K.

Bardziej szczegółowo

Szczyt Zrównoważonego Rozwoju 2015

Szczyt Zrównoważonego Rozwoju 2015 Szczyt Zrównoważonego Rozwoju 2015 2 3 Cel 1: Wyeliminować ubóstwo we wszystkich jego formach na całym świecie Prawie miliard ludzi żyje za mniej niż 1,25 USD dziennie Głód Brak przychodów Prawo do własności

Bardziej szczegółowo

Bioróżnorodność gwarancją rozwoju i przeżycia dla przyszłych pokoleń

Bioróżnorodność gwarancją rozwoju i przeżycia dla przyszłych pokoleń Bioróżnorodność gwarancją rozwoju i przeżycia dla przyszłych pokoleń Różnorodność biologiczna oznacza zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów występujących na Ziemi w ekosystemach których są częścią.

Bardziej szczegółowo

Obchody Międzynarodowego Roku Różnorodności Biologicznej Czy tylko w roku 2010?

Obchody Międzynarodowego Roku Różnorodności Biologicznej Czy tylko w roku 2010? Obchody Międzynarodowego Roku Różnorodności Biologicznej Czy tylko w roku 2010? Anna Kalinowska Uniwersytet Warszawski Universyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem ucbs@uw.edu.pl Rok przypomnienia i mobilizacji

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona przyrody i krajobrazu

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona przyrody i krajobrazu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Ochrona przyrody i krajobrazu Warszawa 2013 Skutecznie i efektywnie wspieramy działania na rzecz środowiska. NFOŚiGW lider systemu finansowania ochrony

Bardziej szczegółowo

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura w Polsce Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura priorytet nowej strategii Realizacja Strategii UE ochrony różnorodności biologicznej na lata 2020

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie krajobrazu dla przyrody i rozwoju regionalnego: Możliwości zielonej infrastruktury

Kształtowanie krajobrazu dla przyrody i rozwoju regionalnego: Możliwości zielonej infrastruktury Kształtowanie krajobrazu dla przyrody i rozwoju regionalnego: Możliwości zielonej infrastruktury Warsztaty 4-5 listopada 2014, Biebrzański Park Narodowy Małgorzata Siuta, CEEweb for Biodiversity Plan warsztatów

Bardziej szczegółowo

Karpacki Uniwersytet Partycypacji. Monika Ochwat Marcinkiewicz Specjalista ds. Konwencji Karpackiej

Karpacki Uniwersytet Partycypacji. Monika Ochwat Marcinkiewicz Specjalista ds. Konwencji Karpackiej Karpacki Uniwersytet Partycypacji Monika Ochwat Marcinkiewicz Specjalista ds. Konwencji Karpackiej Cel projektu Zaangażowanie mieszkańców Karpat w wypracowanie kierunków rozwoju lokalnego, w oparciu o

Bardziej szczegółowo

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce

Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Analiza ciągłości edukacji dla zrównoważonego rozwoju w aspekcie środowiskowym na różnych poziomach kształcenia ogólnego w Polsce Cel analizy: Uzyskanie odpowiedzi na pytania 1. Czy ogólne kształcenie

Bardziej szczegółowo

Czytanie pobocza Z: Forman et al. 2003

Czytanie pobocza Z: Forman et al. 2003 Wykład 4 R.T.T Forman, D. Sperling, J. Bissonette, A.P. Clevenger, C. Cutshall, V. Dale, L. Fahrig, R. France, C. Goldman, K. Heanue, J. Jones, F. Swanson, T. Turrentine, T. Winter Mapy Polski Rozwój dróg

Bardziej szczegółowo

Założenia i efekty projektu Ochrona gatunkowa rysia, wilka i niedźwiedzia w Polsce Stefan Jakimiuk, Natalia Kryt WWF Polska Warszawa, 1.10.

Założenia i efekty projektu Ochrona gatunkowa rysia, wilka i niedźwiedzia w Polsce Stefan Jakimiuk, Natalia Kryt WWF Polska Warszawa, 1.10. Założenia i efekty projektu Ochrona gatunkowa rysia, wilka i niedźwiedzia w Polsce Stefan Jakimiuk, Natalia Kryt WWF Polska Warszawa, 1.10.2014 Projekt realizowany przy wsparciu ze środków Norweskiego

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 Opracowanie: Agnieszka Daca

NATURA 2000 Opracowanie: Agnieszka Daca http://natura2000.gdos.gov.pl/ NATURA 2000 Opracowanie: Agnieszka Daca NATURA 2000 W EUROPIE środowisko przyrodnicze Europy ulega ciągłym zmianom; ubocznym skutkiem rozwoju cywilizacyjnego jest m.in.:

Bardziej szczegółowo

Potrzeba prowadzenia monitoringu przejść dla zwierząt

Potrzeba prowadzenia monitoringu przejść dla zwierząt Seminarium "Zrównoważony rozwój infrastruktury transportowej w północno-wschodniej Polsce" Białowieża, 3 grudnia 2010 roku Stowarzyszenie dla Natury Wilk Seminarium realizowane w ramach projektu Potencjał

Bardziej szczegółowo

Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta

Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta Minimalizacja oddziaływania linii kolejowych na dziko żyjące zwierzęta Metody, doświadczenia i problemy Rafał T. Kurek fot. Krzysztof Czechowski 1 Oddziaływanie infrastruktury liniowej Formy negatywnego

Bardziej szczegółowo

Znaczenie zadrzewień śródpolnych dla ochrony różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego. Krzysztof Kujawa

Znaczenie zadrzewień śródpolnych dla ochrony różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego. Krzysztof Kujawa Znaczenie zadrzewień śródpolnych dla ochrony różnorodności biologicznej krajobrazu rolniczego Krzysztof Kujawa Różnorodność biologiczna Zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów występujących na Ziemi

Bardziej szczegółowo

KONWENCJA KARPACKA. Krzysztof Staszewski Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia "Pro Carpathia" ul. Rynek 16/ Rzeszów

KONWENCJA KARPACKA. Krzysztof Staszewski Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia Pro Carpathia ul. Rynek 16/ Rzeszów KONWENCJA KARPACKA Krzysztof Staszewski Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju i Promocji Podkarpacia "Pro Carpathia" ul. Rynek 16/1 35-064 Rzeszów Czym jest konwencja karpacka? Konwencja karpacka jest ramowym

Bardziej szczegółowo

Seminarium Planowanie przestrzenne a ochrona ciągłości ekologicznej w północno-wschodniej Polsce" Białowieża, 7-8 kwietnia 2011 roku

Seminarium Planowanie przestrzenne a ochrona ciągłości ekologicznej w północno-wschodniej Polsce Białowieża, 7-8 kwietnia 2011 roku Seminarium Planowanie przestrzenne a ochrona ciągłości ekologicznej w północno-wschodniej Polsce" Białowieża, 7-8 kwietnia 2011 roku wpływ inwestycji na duże ssaki drapieżne Robert Mysłajek Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne

Paweł Połanecki. Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne Paweł Połanecki Organizmy Genetycznie Modyfikowane w rolnictwie Zagadnienia prawne 1 Konflikt interesów wokół zastosowania technologii transgenicznych w rolnictwie naukowcy oraz instytucje eksperymentalno-przemysłowe

Bardziej szczegółowo

konferencja Planowanie przestrzenne a ochrona łączności ekologicznej w północnowschodniej Białowieża, 7-8 kwietnia 2011 roku

konferencja Planowanie przestrzenne a ochrona łączności ekologicznej w północnowschodniej Białowieża, 7-8 kwietnia 2011 roku konferencja Planowanie przestrzenne a ochrona łączności ekologicznej w północnowschodniej Polsce Białowieża, 7-8 kwietnia 2011 roku Dorota Ławreszuk Instytut Biologii Ssaków PAN OCHRONA BIORÓŻNORODNOŚCI

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa Siedliskowa NATURA 2000. Dyrektywa Ptasia N2K - UE. N2K w Polsce. N2K w Polsce

Dyrektywa Siedliskowa NATURA 2000. Dyrektywa Ptasia N2K - UE. N2K w Polsce. N2K w Polsce NATURA 2000 Dyrektywa Siedliskowa Sieć obszarów chronionych na terenie Unii Europejskiej Celem wyznaczania jest ochrona cennych, pod względem przyrodniczym i zagrożonych, składników różnorodności biologicznej.

Bardziej szczegółowo

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia?

Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Czy uczymy, że sarna nie jest żoną jelenia? Dr inż. Krzysztof Klimaszewski Warszawa, 10.09.2014 r. Projekt "O bioróżnorodności dla przyszłości - czyli jak uczyć, że sarna nie jest żoną jelenia" korzysta

Bardziej szczegółowo

MIESZKAM NA TERENIE CHRONIONYM PRAWA I OBOWIĄZKI

MIESZKAM NA TERENIE CHRONIONYM PRAWA I OBOWIĄZKI MIESZKAM NA TERENIE CHRONIONYM PRAWA I OBOWIĄZKI PRAWNE I SPOŁECZNO- GOSPODARCZE UWARUNKOWANIA OCHRONY PRZYRODY NA OBSZARACH NATURA 2000 Zdzisław Cichocki, Małgorzata Hajto, Agnieszka Kuśmierz FORMY PRAWNEJ

Bardziej szczegółowo

Gmina: Gołańcz (m. Morakowo), Wągrowiec (m. Wągrowiec) Celem inwestycji jest przebudowa drogi wojewódzkiej nr 241 na odcinku Morakowo - Wągrowiec

Gmina: Gołańcz (m. Morakowo), Wągrowiec (m. Wągrowiec) Celem inwestycji jest przebudowa drogi wojewódzkiej nr 241 na odcinku Morakowo - Wągrowiec I.19. Droga nr 241 Morakowo- Wągrowiec. 19 Droga nr 241 Morakowo- Wągrowiec Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat: wągrowiecki Gmina: Gołańcz (m. Morakowo), Wągrowiec

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum.

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III a, III b, III c, III d gimnazjum. DZIAŁ VI PRZYRODA WOKÓŁ NAS - 5 NR I TEMAT LEKCJI 1. Lasy liściaste i iglaste WYMAGANIA PODSTAWOWE Uczeń: wymienia warstwy

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

1. Oddziaływanie człowieka na środowisko 4. Wpływ działalności człowieka na pedosferę i biosferę

1. Oddziaływanie człowieka na środowisko 4. Wpływ działalności człowieka na pedosferę i biosferę V. Relacje człowiek - środowisko 1. Oddziaływanie człowieka na środowisko 4. Wpływ działalności człowieka na pedosferę i biosferę Erozja gleb występuje w dwóch typach: Erozja gleb erozja wodna polega

Bardziej szczegółowo

Ocena obecnego systemu ochrony gatunku i koncepcje zarządzania populacją bobra w Polsce

Ocena obecnego systemu ochrony gatunku i koncepcje zarządzania populacją bobra w Polsce Ocena obecnego systemu ochrony gatunku i koncepcje zarządzania populacją bobra w Polsce Departament Ochrony Przyrody Ochrona prawna - bóbr europejski Konwencja Berneńska - umieszczony w III załączniku,

Bardziej szczegółowo

Pszczoły a bioróżnorodność

Pszczoły a bioróżnorodność Pszczoły a bioróżnorodność Pod pojęciem różnorodności biologicznej kryje się niesłychane bogactwo i zróżnicowanie form życia występujących na Ziemi. Bioróżnorodność należy chronić, ponieważ każdy jej element

Bardziej szczegółowo

Europejskie i polskie prawo ochrony

Europejskie i polskie prawo ochrony Europejskie i polskie prawo ochrony przyrody wobec lasów Warsztaty Udział społeczny w zarządzaniu cennymi przyrodniczo lasami Izabelin 20-21 lutego 2015 Wymagania dyrektywy siedliskowej Natura 2000 zakaz

Bardziej szczegółowo

Toruń, r. Środa z Funduszami dla podmiotów działających w zakresie ochrony kultury i zasobów przyrodniczych

Toruń, r. Środa z Funduszami dla podmiotów działających w zakresie ochrony kultury i zasobów przyrodniczych Środa z Funduszami dla podmiotów działających w zakresie ochrony kultury i zasobów przyrodniczych Wsparcie w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020 Toruń, 06.07.2016

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój infrastruktury transportowej w północno-wschodniej Polsce

Zrównoważony rozwój infrastruktury transportowej w północno-wschodniej Polsce seminarium Zrównoważony rozwój infrastruktury transportowej w północno-wschodniej Polsce Białowieża, 3 grudnia 2010 roku Dorota Ławreszuk Zakład Badania Ssaków PAN OCHRONA BIORÓŻNORODNOŚCI I ROZWIJANIE

Bardziej szczegółowo

Wymieranie gatunków ZAKRES TREŚCI: Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Liceum IV etap edukacyjny zakres rozszerzony:

Wymieranie gatunków ZAKRES TREŚCI: Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Liceum IV etap edukacyjny zakres rozszerzony: Wymieranie gatunków Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: ZAKRES TREŚCI: Czynniki antropogeniczne ograniczające bioróżnorodność gatunkową Poziom nauczania oraz odniesienie do podstawy programowej: Liceum

Bardziej szczegółowo

lskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin CommonGround środki ochrony roślin: ludzie i idee

lskie Stowarzyszenie Ochrony Roślin CommonGround środki ochrony roślin: ludzie i idee CommonGround środki ochrony roślin: ludzie i idee Idea projektu COMMONGROUND Żywność wolna od chorób i szkodników Dostępność żywności a wybór konsumenta Rolnictwo integrowane Bioróżnorodność Odbiór społeczny

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANO W RAMACH KAMPANII

PRZYGOTOWANO W RAMACH KAMPANII PRZYGOTOWANO W RAMACH KAMPANII PROMUJĄCEJ SIEĆ NATURA 2000 POD HASŁEM NATURA SIĘ O(D)PŁACA. PROJEKT REALIZOWANY W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO, FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW EUROPEJSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Działania NFOŚiGW dla ochrony bioróżnorodności na przykładzie wybranych projektów z zakresu ochrony przyrody

Działania NFOŚiGW dla ochrony bioróżnorodności na przykładzie wybranych projektów z zakresu ochrony przyrody Działania NFOŚiGW dla ochrony bioróżnorodności na przykładzie wybranych projektów z zakresu ochrony przyrody Leszek Jóskowiak p.o. dyrektora Departamentu Ochrony Przyrody Poznań, 25 listopada 2010 r. Różnorodność

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna ścieżka edukacyjna

Ekologiczna ścieżka edukacyjna Ekologiczna ścieżka edukacyjna Lp. Treści ogólne Treści szczegółowe Osiągnięcia przedmiot klasa 1. Ekonomiczne i społeczne aspekty Uczeń potrafi: związków między człowiekiem i jego działalnością a środowiskiem.wartość

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 14 października 2015 r. Poz. 5200 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KATOWICACH w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych

Bardziej szczegółowo

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień

Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień Zasoby leśne Polski funkcje lasów / zadrzewień czym jest las? Las (biocenoza leśna) kompleks roślinności swoistej dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Biologicznych

Wydział Nauk Biologicznych Wydział Nauk Biologicznych Interesujesz się... Biologia sp. biologia człowieka rozwojem biologicznym człowieka i jego ewolucją populacjami pradziejowymi biologicznymi i psychologicznymi uwarunkowaniami

Bardziej szczegółowo

FunDivEurope: znaczenie różnorodności biologicznej dla funkcjonowania i produktywności ekosystemów leśnych Europy. Bogdan Jaroszewicz

FunDivEurope: znaczenie różnorodności biologicznej dla funkcjonowania i produktywności ekosystemów leśnych Europy. Bogdan Jaroszewicz Białowieska Stacja Geobotaniczna FunDivEurope: znaczenie różnorodności biologicznej dla funkcjonowania i produktywności ekosystemów leśnych Europy Bogdan Jaroszewicz Seminarium Ochrona różnorodności biologicznej

Bardziej szczegółowo

Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy miasta Chocz w ciągu drogi wojewódzkiej nr 442

Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy miasta Chocz w ciągu drogi wojewódzkiej nr 442 I.47. Droga nr 442 m. Chocz. 47 Droga nr 442 m. Chocz Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat pleszewski Gmina: Chocz (n. Chocz, Olesiec Nowy, Olesiec Stary) Celem

Bardziej szczegółowo

ZA4735. Flash Eurobarometer 219 (Biodiversity) Country Specific Questionnaire Poland

ZA4735. Flash Eurobarometer 219 (Biodiversity) Country Specific Questionnaire Poland ZA4735 Flash Eurobarometer 219 (Biodiversity) Country Specific Questionnaire Poland Flash Eurobarometer on biodiversity Flash 219 questionnaire Q1. Czy zna Pan(i) pojęcie różnorodność biologiczna? [[ANK.:

Bardziej szczegółowo

Marta Jańczak-Pieniążek

Marta Jańczak-Pieniążek Projekt Bioróżnorodność Opolszczyzny skarbem dziedzictwa przyrodniczego (nr decyzji RPOP.05.01.00-16-0001/15-00) współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego

Bardziej szczegółowo

GOSPODARCZE, PRZYRODNICZE, SPOŁECZNE I POLITYCZNE, WYMIARY HODOWLI LASU. Janusz Zaleski Ministerstwo Środowiska Sękocin Stary, 18 marca 2014 r.

GOSPODARCZE, PRZYRODNICZE, SPOŁECZNE I POLITYCZNE, WYMIARY HODOWLI LASU. Janusz Zaleski Ministerstwo Środowiska Sękocin Stary, 18 marca 2014 r. GOSPODARCZE, PRZYRODNICZE, SPOŁECZNE I POLITYCZNE, WYMIARY HODOWLI LASU Janusz Zaleski Ministerstwo Środowiska Sękocin Stary, 18 marca 2014 r. Hodowla lasu jest sztuką realizowania przez leśników leśnictwa

Bardziej szczegółowo

seminarium Sporządzanie planów ochrony obszarów Natura 2000 i angażowanie społeczności lokalnych w działania związane z ochroną środowiska

seminarium Sporządzanie planów ochrony obszarów Natura 2000 i angażowanie społeczności lokalnych w działania związane z ochroną środowiska seminarium Sporządzanie planów ochrony obszarów Natura 2000 i angażowanie społeczności lokalnych w działania związane z ochroną środowiska Białowieża, 7 października 2010 roku Dorota Ławreszuk Koordynator

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Biologia Klasa 3. - określa zakres ekologii, - wymienia biotyczne i abiotyczne

Biologia Klasa 3. - określa zakres ekologii, - wymienia biotyczne i abiotyczne Biologia Klasa 3 Dział :Wzajemne zależności między organizmami a środowiskiem Numer lekcji Temat lekcji Osiągnięcia ucznia podstawowe Osiągnięcia ucznia ponadpodstawowe 1 2 3 4 1. Charakterystyka środowiska

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 7A PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCA PROJEKTU MPZP REZERWAT ŻURAWINIEC W POZNANIU DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNA Fot. 1. Lasy komunalne wejście od strony ul. Umultowskiej Fot. 2.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ochroną środowiska

Zarządzanie ochroną środowiska Zarządzanie ochroną Tomasz Poskrobko Zakres wykładów Teoretyczne aspekty nauki o zarządzaniu środowiskiem. Organy i urzędy oraz środki środowiskiem. Polityka ekologiczna. Programowanie i planowanie ochrony.

Bardziej szczegółowo

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Ewa Szymborska, MRiRW Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Kluczbork 11-12.04.2012

Bardziej szczegółowo

Definicje podstawowych pojęć. (z zakresu ekologii)

Definicje podstawowych pojęć. (z zakresu ekologii) Definicje podstawowych pojęć (z zakresu ekologii) Ekologia Zajmuje się strukturą i funkcjonowaniem ekosystemów (układów ekologicznych w przyrodzie). Przez strukturę układu ekologicznego rozumiemy zarówno

Bardziej szczegółowo

Maria Siąkała ŚODR w Częstochowie Limanowa 2016

Maria Siąkała ŚODR w Częstochowie Limanowa 2016 Ochrona różnorodności biologicznej na terenach wiejskich poprzez zrównoważone gospodarowanie w rolnictwie. PROW 2014-2020 działanie rolnośrodowiskowo-klimatyczne Maria Siąkała ŚODR w Częstochowie Limanowa

Bardziej szczegółowo

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych

Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie Maria Mellin Polityka Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wobec inwestycji infrastrukturalnych Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Jak to z żubrami bywa ochrona żubra w ramach sieci Natura 2000

Jak to z żubrami bywa ochrona żubra w ramach sieci Natura 2000 Jak to z żubrami bywa ochrona żubra w ramach sieci Natura 2000 Żubr (Łac. Bison bonasus) jest największym ssakiem Europy, pomimo dużej wagi dochodzącej w przypadku samców niekiedy do 900 kg, żubry potrafią

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania obszarów Natura 2000

Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania obszarów Natura 2000 Podstawy prawne tworzenia i funkcjonowania obszarów Natura 2000 Profesor dr hab. Janina Zbierska Katedra Ekologii i Ochrony Środowiska UP w Poznaniu Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

Celem inwestycji jest przebudowa drogi wojewódzkiej nr 260 w m. Gniezno. Przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko:

Celem inwestycji jest przebudowa drogi wojewódzkiej nr 260 w m. Gniezno. Przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: I.23. Droga nr 260 m. Gniezno. 23 Droga nr 260 m. Gniezno Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat: gnieźnieński Gmina: Gniezno (m. Gniezno) Celem inwestycji jest

Bardziej szczegółowo

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu www.sn-pl.eu Cele główne Ochrona i poprawa stanu środowiska, w tym: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej Stworzenie ukierunkowanej

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

DYREKTYWA RADY 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory NATURA 2000 ochrony 5 ostoi Natura 2000 wyznaczonych na obszarach morskich w województwie zachodniopomorskim, a współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach działania

Bardziej szczegółowo

Wpływ nowej Wspólnej Polityki Rolnej na stan Morza Bałtyckiego po 2013 roku. Anna Marzec WWF

Wpływ nowej Wspólnej Polityki Rolnej na stan Morza Bałtyckiego po 2013 roku. Anna Marzec WWF Wpływ nowej Wspólnej Polityki Rolnej na stan Morza Bałtyckiego po 2013 roku. Anna Marzec WWF Debata na temat przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2013. 30 listopad 2011, Warszawa. Najbardziej zanieczyszczone

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY ZMNIEJSZENIA BIORÓŻNORODNOŚCI EKOSYSTEMÓW autor: Magdalena Szewczyk

PRZYCZYNY ZMNIEJSZENIA BIORÓŻNORODNOŚCI EKOSYSTEMÓW autor: Magdalena Szewczyk PRZYCZYNY ZMNIEJSZENIA BIORÓŻNORODNOŚCI EKOSYSTEMÓW autor: Magdalena Szewczyk Cel zajęć: Cele operacyjne: Uczeń: potrafi wskazać elementy tworzące ekosystem umie wymienić ekosystemy i żyjące w nich organizmy

Bardziej szczegółowo

Systemy rolnicze i wpływ na środowisko produkcji żywności

Systemy rolnicze i wpływ na środowisko produkcji żywności Systemy rolnicze i wpływ na środowisko produkcji żywności Jakie będzie rolnictwo przyszłości? dr inż. Jerzy Próchnicki Bayer CropScience Polska oraz Polskie Stowarzyszenie Rolnictwa Zrównoważonego ASAP

Bardziej szczegółowo

Gmina: Szamotuły (m. Szamotuły), Pniewy ( m. Pniewy) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy Pniew i Szamotuł (DW 184)

Gmina: Szamotuły (m. Szamotuły), Pniewy ( m. Pniewy) Celem inwestycji jest budowa obwodnicy Pniew i Szamotuł (DW 184) I.12. Przebudowa układu komunikacyjnego Wronki- autostrada A2. 12 Przebudowa układu komunikacyjnego Wronki- autostrada A2 Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat:

Bardziej szczegółowo

Warunki naboru Edukacja Ekologiczna 2015 r. (rodzaj przedsięwzięcia)

Warunki naboru Edukacja Ekologiczna 2015 r. (rodzaj przedsięwzięcia) Załącznik nr 1 Warunki naboru Edukacja Ekologiczna 2015 r. LP. TEMAT (KATEGORIA) Tematyka szczegółowa Działanie (rodzaj przedsięwzięcia) Grupa celowa Beneficjent (Wnioskodawca) Zasięg terytorialny (PODKATEGORIE)

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy jako instrument wspierania pro-środowiskowej działalności gospodarczej Marek Jobda Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków

Program rolnośrodowiskowy jako instrument wspierania pro-środowiskowej działalności gospodarczej Marek Jobda Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków Program rolnośrodowiskowy jako instrument wspierania pro-środowiskowej działalności gospodarczej Marek Jobda Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków European Commission Enterprise and Industry Title of

Bardziej szczegółowo

Temat: Zielona Infrastruktura Otwarty krajobraz kulturowy Zespół: Andrzej Mizgajski, Iwona Zwierzchowska, Damian Łowicki

Temat: Zielona Infrastruktura Otwarty krajobraz kulturowy Zespół: Andrzej Mizgajski, Iwona Zwierzchowska, Damian Łowicki Temat: Zielona Infrastruktura Otwarty krajobraz kulturowy Zespół: Andrzej Mizgajski, Iwona Zwierzchowska, Damian Łowicki Zielona infrastruktura Istota podejścia Zielona infrastruktura - strategicznie zaplanowana

Bardziej szczegółowo

KARTA PRACY RZĄD TANZANII

KARTA PRACY RZĄD TANZANII KARTA PRACY RZĄD TANZANII Park Narodowy Serengeti to jeden z największych obszarów chronionych na świecie. Obejmuje część równiny Serengeti położoną w północno-zachodniej części Tanzanii. Objęty jest ochroną

Bardziej szczegółowo

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum

Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Michał Szczepanik Plan wynikowy ścieżka ekologiczna w gimnazjum Lp. Treść Temat Ilość godzin Cel lekcji 1 Czy człowiek musi Znaczenie i ochrona wód 2 - uświadomienie zanieczyszczać wody? konieczności ochrony

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 168/2014 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r.

Uchwała nr 168/2014 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r. Uchwała nr 168/2014 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 28 maja 2014 r. w sprawie: utworzenia na Wydziale Leśnym kierunku studiów ochrona przyrody na poziomie studiów drugiego stopnia

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

Jak osiągnąć korzyści z ochrony przyrody dla rozwoju obszarów i społeczności lokalnych? Praktyczne przykłady działań Klubu Przyrodników

Jak osiągnąć korzyści z ochrony przyrody dla rozwoju obszarów i społeczności lokalnych? Praktyczne przykłady działań Klubu Przyrodników Jak osiągnąć korzyści z ochrony przyrody dla rozwoju obszarów i społeczności lokalnych? Praktyczne przykłady działań Klubu Przyrodników Klub Przyrodników ul. 1 Maja 22, 66-200 Świebodzin tel/fax 683838236,

Bardziej szczegółowo

Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy

Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy NATURA 2000 MOTOREM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU http://natura2000.org.pl Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy Zbigniew Witkowski przy współpracy Krystyny Krauz i Adama Mroczka Szkolenie regionalne

Bardziej szczegółowo

www.harcerskanatura.eu PROJEKT

www.harcerskanatura.eu PROJEKT PROJEKT kampania edukacyjna dla dzieci i młodzieży 4 żywioły przyjaciele człowieka cykl konkursów w szkołach główna nagroda w konkursach wymiana dzieci i młodzieży między Partnerami projektu program edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Celem inwestycji jest przebudowa drogi wojewódzkiej nr 260 w granicach m. Witkowo

Celem inwestycji jest przebudowa drogi wojewódzkiej nr 260 w granicach m. Witkowo I.26. Droga nr 260 gmina Witkowo. 26 Droga nr 260 gmina Witkowo Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat: gnieźnieński Gmina: Witkowo (m. Witkowo) Celem inwestycji

Bardziej szczegółowo

WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY

WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY WYPOSAŻENIE TERENOWE ODKRYWCY PRZYRODY ODPOWIEDNIA ODZIEŻ - OBUWIE SPORTOWE - WYGODNE UBRANIE WIERZCHNIE, PRZYSTOSOWANE DO WARUNKÓW POGODOWYCH I TERENOWYCH. - OKRYCIE GŁOWY - WYGODNA TORBA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

NATURA 2000 a działalność gospodarcza możliwości i korzyści

NATURA 2000 a działalność gospodarcza możliwości i korzyści NATURA 2000 a działalność gospodarcza możliwości i korzyści Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska European Commission Enterprise and Industry Title of the presentation Date 2 Możliwości Sieć

Bardziej szczegółowo

Typologia zagrożeń. 1. powodzie: roztopowe, opadowe, sztormowe, zatorowe, wylewowe

Typologia zagrożeń. 1. powodzie: roztopowe, opadowe, sztormowe, zatorowe, wylewowe Typologia zagrożeń Zagrożenia naturalne Zagrożenia cywilizacyjne 1. powodzie: roztopowe, opadowe, sztormowe, zatorowe, wylewowe 2. katastrofy: budowlane (budynków, obiektów drogowych, budowli hydrotechnicznych

Bardziej szczegółowo

Dynamika wielu populacji

Dynamika wielu populacji Dynamika wielu populacji Ochrona zwierząt często wymaga rozważenia zarówno procesów wewnątrz- jak i międzypopulacyjnych Co może się zdarzyć, gdy podzielimy populację na kilka mniejszych, odizolowanych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY)

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY) WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA LICEUM KLASA 1 (POZIOM PODSTAWOWY) Rozdział Sposób zapisywania i odczytywania informacji genetycznej. Przypomnienie przedstawia strukturę podwójnej helisy DNA, wykazuje jej

Bardziej szczegółowo

Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie

Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie ul. Sosnowa 5, 43-190 Mikołów Centrum Edukacji Przyrodniczej i Ekologicznej Śląskiego Ogrodu Botanicznego w Mikołowie www.sibg.org.pl Nasi członkowie: Województwo śląskie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Biologia Realizowane treści podstawy programowej wymagania szczegółowe

Przedmiot: Biologia Realizowane treści podstawy programowej wymagania szczegółowe ĆWICZENIE 15 ĆWICZENIE 15 BIOLOGIA drzewo klimatyczne S 87 część opisowa Ćwiczenie to systematyzuje wiedzę na temat przyczyn i skutków zmian klimatycznych obserwowanych w minionym i tym stuleciu. Pozwala

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW UNIJNYCH ZWALCZANIE GATUNKÓW INWAZYJNYCH. 14 października 2015 r.

FINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW UNIJNYCH ZWALCZANIE GATUNKÓW INWAZYJNYCH. 14 października 2015 r. FINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW UNIJNYCH DZIAŁAŃ MAJĄCYCH NA CELU ZWALCZANIE GATUNKÓW INWAZYJNYCH 14 października 2015 r. Finansowanie projektów Możliwe finansowanie ze środków unijnych w ramach: Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Gmina: Margonin (m. Margonin), Gołańcz ( m. Gołańcz)

Gmina: Margonin (m. Margonin), Gołańcz ( m. Gołańcz) I.15. Droga nr 193 odc. Margonin- Gołańcz. 15 Droga nr 193 odc. Margonin- Gołańcz Lokalizacja przedsięwzięcia Charakterystyka ogólna i cel przedsięwzięcia Powiat: chodzieski, wągrowiecki Gmina: Margonin

Bardziej szczegółowo

Czy energetyka rozproszona zagraża usługom świadczonym przez ekosystemy?

Czy energetyka rozproszona zagraża usługom świadczonym przez ekosystemy? Czy energetyka rozproszona zagraża usługom świadczonym przez ekosystemy? Edyta Sierka, Gabriela Woźniak, Agnieszka Błońska, Agnieszka Kompała-Bąba Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, Uniwersytet Śląski

Bardziej szczegółowo

WIELE DZIAŁAŃ JEDEN CEL

WIELE DZIAŁAŃ JEDEN CEL WIELE DZIAŁAŃ JEDEN CEL Polskie Stowarzyszenie Rolnictwa Zrównoważonego ASAP Rejestracja 2/06/2014 rok Rolnictwo zrównoważone to moda czy konieczność. Dariusz Rutkowski Dyrektor Biura 2 Globalne wyzwania

Bardziej szczegółowo

Przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko:

Przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko: I.34. Droga Nr 305 odc. od m. Solec do granicy województwa. 34 Droga Nr 305 odc. od m. Solec do granicy województwa Powiat wolsztyński Lokalizacja przedsięwzięcia Gmina: Przemęt (Solec, Mochy, Kaszczor)

Bardziej szczegółowo

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Hodowli i Ochrony Roślin Dorota Nowosielska (dorota.nowosielska@minrol.gov.pl; tel. (022)

Bardziej szczegółowo

Raport o stanie środowiska. świata. Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska

Raport o stanie środowiska. świata. Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska Raport o stanie środowiska świata Przygotowano we współpracy z Głównym Inspektoratem Ochrony Środowiska Globalne Tematyczne Edukacyjne Regionalne Milenijne Cele Rozwoju (ONZ, 2000) (7) Stosować zrównoważone

Bardziej szczegółowo

Priorytet I Wspieranie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich Priorytet ma służyć:

Priorytet I Wspieranie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich Priorytet ma służyć: Priorytet I Wspieranie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich Efektem realizacji tego priorytetu ma być rozwój bazy wiedzy na obszarach wiejskich oraz poprawa powiązań

Bardziej szczegółowo

http://www.gios.gov.pl/stansrodowiska/gios/get_pdf/pl/front/roznorodnosc_biologiczna_ochrona_gatunkowa_i_o bszarowa

http://www.gios.gov.pl/stansrodowiska/gios/get_pdf/pl/front/roznorodnosc_biologiczna_ochrona_gatunkowa_i_o bszarowa Inspekcja Ochrony Środowiska http://www.gios.gov.pl/stansrodowiska/gios/get_pdf/pl/front/roznorodnosc_biologiczna_ochrona_gatunkowa_i_o bszarowa Różnorodność biologiczna Przyroda warunkuje życie człowieka,

Bardziej szczegółowo