WPŁYW NIEJEDNORODNOŚCI CYKLICZNEJ DREWNA NA WYBRANE FIZYKO-MECHANICZNE WŁAŚCIWOŚCI DREWNA STRZAŁ ŚWIERKÓW

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPŁYW NIEJEDNORODNOŚCI CYKLICZNEJ DREWNA NA WYBRANE FIZYKO-MECHANICZNE WŁAŚCIWOŚCI DREWNA STRZAŁ ŚWIERKÓW"

Transkrypt

1 Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk Wydział Nauk rolniczych i leśnych Prace komisji nauk rolniczych i komisji nauk leśnych Tom Wi t o l d Pa z d r o w s k i, To m a s z Je l o n e k, Ar k a d i u s z To m c z a k, Grzegorz Kupczyk, Dieter Franciszek Giefing WPŁYW NIEJEDNORODNOŚCI CYKLICZNEJ DREWNA NA WYBRANE FIZYKO-MECHANICZNE WŁAŚCIWOŚCI DREWNA STRZAŁ ŚWIERKÓW (Picea abies (L.) Karst.) Z RÓŻNYCH REGIONÓW POLSKI 1 The impact of wood cyclic heterogeneity on selected physical and mechanical wood properties of spruce (Picea abies (L.) Karst.) from various regions of Poland Abstract. The purpose of the paper was 1) to determine the ratio of juvenile, intermediate and mature wood in spruce trunks and, 2) with respect to the first aim an analysis of selected physical and mechanical wood properties of spruce trees of the 4th age class. Trees were selected from three different regions of Poland: 2) the North-East, 2) the South (mountains) both from natural spruce sites, and 3) Central Poland, an area where spruce has no natural sites. The participation of different types of wood depended on the biosocial position of the tree and the provenence of the spruce. It was especially observed in juvenile wood. Further analysis showed that juvenile wood presented the lowest values in physical and mechanical properties. Key words: juvenile wood, intermediate wood, mature wood, physical and mechanical properties Wstęp Tkanka drzewna tworzona w łodygach ulistnionych lub w częściach drzewa znajdujących się blisko ulistnionych pędów ma inną budowę aniżeli drewno powstające w częściach oddalonych od aparatu asymilacyjnego [Rendle 1960; Hejnowicz 1973, 2002; Thornquist 1993; Haygreen, Bowyer 1996]. Przykładem drewna tworzonego pod silnym wpływem aparatu asymilacyjnego (korony) przy dużej dostępności hormonów wzrostu jest strefa drewna przyrdzeniowego (młodocianego), powstającego we wczesnej fazie życia drzew lub też przyrastającego w części wierzchołkowej pnia w obrębie korony [Zobel, Sprague 1998; Spława-Neyman, Szczepanik 1999; Niedzielska, Wąsik 2000]. 1 Pracę napisano na podstawie wyników uzyskanych w zrealizowanym projekcie badawczym KBN 0440/ P06/2002/23 pt. Niejednorodność cykliczna drewna świerka pospolitego Picea abies (L.) Karst. z drzewostanów przedrębnych a jego właściwości techniczne.

2 68 W. Pazdrowski, T. Jelonek, A. Tomczak, G. Kupczyk, D.F. Giefing Drewno tej strefy charakteryzuje się: małym udziałem elementów grubościennych (drewna późnego), niską gęstością drewna, mniejszą zawartością celulozy, dużym kątem układów fibrylarnych celulozy w stosunku do osi komórek, mniejszą długością elementów włóknistych, większym współczynnikiem kurczliwości oraz zdecydowanie niższą trwałością [Hejnowicz 1973, 2002; Zobel, Sprague 1998; Niedzielska, Wąsik 2000]. Drewno młodociane występuje w każdym drzewie, a jego budowa i właściwości są odmienne od dojrzałej tkanki drzewnej tego samego drzewa. Wyżej wymienione zróżnicowanie determinuje niepożądaną niejednorodność właściwości użytkowych drewna w obrębie pnia [Bendtsten 1978; Gorman 1985; Lewark 1986; Senat 1986; Helińska- -Raczkowska 1993; Pazdrowski, Spława-Neyman 2003; Pazdrowski 2004, Giefing i in. 2005a, 2005b, 2008]. Zobel i Talbert [1984] uważają, że główną przyczynę zmian właściwości drewna gatunków iglastych należy upatrywać w obecności drewna młodocianego i jego stosunku do drewna dojrzałego w drzewie, a szczególnie w jego części użytkowej. Wyżej wymienione cechy mają zdecydowany wpływ na właściwości fizyko- -mechaniczne drewna, rzutując na możliwość jego wykorzystania. Poznanie właściwości drewna młodocianego i określenie jego udziału w strzałach drzew pozwoli na optymalizowanie przerobu i wykorzystania surowca drzewnego w procesie produkcyjnym drzew nictwa. Celem niniejszej pracy jest próba określenia udziału drewna młodocianego, przejściowego (dojrzewającego) i dojrzałego w strzałach świerka pospolitego oraz ocena wybranych właściwości fizyko-mechanicznych wymienionych typów drewna u tego gatunku. Materiał i metody badań Materiał badawczy pozyskano z terenu następujących nadleśnictw: Szklarska Poręba RDLP Wrocław (południowy zasięg świerka), Wisła RDLP Katowice (południowy zasięg świerka, Spychowo RDLP Olsztyn (północny zasięg świerka) i Mieszkowice RDLP Szczecin (powierzchnia zlokalizowana poza naturalnym zasięgiem świerka). Badaniami objęto drzewostany świerkowe IV klasy wieku. Na wyznaczonych powierzchniach badawczych (1ha) pomierzono pierśnice i wysokości drzew. Po uzyskaniu charakterystyki grubościowo-wysokościowej drzewostanu wyliczono wymiary drzew modelowych (próbnych), posługując się metodą dendrometryczną Uricha II [Grochowski 1973], które wybrano w poszczególnych drzewostanach. Łącznie badaniom poddano 12 drzew po 3 na każdej powierzchni badawczej. Po ścięciu drzew z każdej strzały wycięto krążki: krążek odziomkowy, następnie w odległości 1,0 m i dalej co 2,0 m aż do wierzchołka. Ponadto z każdego drzewa pozyskano wyrzynki drewna z wysokości od 1,3 m do 2,0 m, które posłużyły do badania wybranych fizycznych i mechanicznych właściwości drewna. Krążki posłużyły natomiast do wykonania pomiarów szerokości strefy drewna wczesnego i późnego w kolejnych słojach rocznych. Pomiarów dokonano przyrostomierzem elektronicznym sprzężonym z komputerem. Obliczony stosunek szerokości strefy drewna późnego do

3 Wpływ niejednorodności cyklicznej drewna 69 wczesnego był podstawą rozgraniczenia występowania drewna młodocianego, przejściowego i dojrzałego. Uzyskane dane pozwoliły określić udział poszczególnych rodzajów drewna w strzałach drzew modelowych (próbnych). Przeprowadzono również badania wybranych fizyko-mechanicznych właściwości drewna. Określono gęstość umowną, wytrzymałość na ściskanie wzdłuż włókien oraz wytrzymałość na zginanie statyczne. Do badań wytrzymałościowych użyto drewna o wilgotności powyżej punktu nasycenia włókien 2. Badania realizowane były zgodnie z obowiązującymi procedurami i normami (PN-77/D-04101, PN-77/D-04102, PN-77/D ). Wyniki badań U wszystkich analizowanych drzew modelowych z poszczególnych powierzchni próbnych stwierdzono występowanie w strzałach 3 stref drewna, tj. młodocianego, dojrzewającego (przejściowego) oraz dojrzałego (ryc. 1 4). Udział wymienionych rodzajów drewna charakteryzował się dużą zmiennością na promieniu przekrojów poprzecznych wraz z wysokością położenia na strzale. Szczególnie uwidoczniło się to u drzew próbnych pobranych w Nadleśnictwie Wisła (ryc. 1). Zmienność udziału uwarunkowana była najprawdopodobniej stanowiskiem biosocjalnym badanych świerków w kolejnych fazach rozwojowych drzewostanu, a przede wszystkim kształtowaniem się parametrów żywej korony i dynamiką obumierania gałęzi. Bliższa analiza materiału źródłowego pozwala stwierdzić, że zwykle drzewa z lepszych stanowisk biosocjalnych (grubsze i wyższe) posiadają w strzałach więcej drewna młodocianego aniżeli drzewa zajmujące gorsze stanowiska. Można jednak spotkać odstępstwa od tej zasady, na przykład drzewa próbne pozyskane w Nadleśnictwie Wisła (ryc. 1). Analizując udział drewna przejściowego i dojrzałego na przekrojach pni, trudno dopatrzyć się podobnych prawidłowości. Analiza uzyskanych wyników dotyczących fizycznych i mechanicznych właściwości drewna świerka pospolitego (tab. 1 3) wykazała, że stanowisko biosocjalne drzewa w drzewostanie miało znaczny wpływ na wartość poszczególnych właściwości. Najczęściej drzewa z najlepszych stanowisk biosocjalnych charakteryzowały się gorszymi właściwościami drewna aniżeli drzewa z gorszych stanowisk. Wyjątkiem są tu drzewa modelowe (próbne) z Nadleśnictwa Wisła, gdzie jest układ odwrotny. Zamienność gęstości umownej drzewa świerków z zasięgu południowego (Nadleśnictwa Wisła i Szklarska Poręba) wahała się od 5,7% do 11,1%, z zasięgu północnego (Nadleśnictwo Spychowo) od 5,0% do 12,2%, zaś z Nadleśnictwa Mieszkowice (strefa bezświerkowa) od 6,2% do 8,4% (tab. 1). Obliczone współczynniki zmienności przy wytrzymałości na ściskanie wzdłuż włókien utrzymywały się w zakresie odpowiednio 2 Postępowanie takie uzasadnione jest wynikami badań wytrzymałości drewna w stanie maksymalnego spęcznienia, nazywanego też wytrzymałością drewna mokrego lub wytrzymałością podstawową. Wytrzymałość ta obrazuje aktualną jakość drewna jako materiału konstrukcyjnego. Jej wartość jest zależna od struktury drewna i jego aktualnego stanu [Grzeczyński 1975, 1985].

4 70 W. Pazdrowski, T. Jelonek, A. Tomczak, G. Kupczyk, D.F. Giefing Tab. 1. Charakterystyka statystyczna gęstości drewna świerka pospolitego (Picea abies L. Karst.) w zależności od zasięgu występowania i pozycji biosocjalnej w drzewostanie Tab. 1. Statistics of spruce (Picea abies L. Karst.) wood density in relation to region and biosocial position in a stand Nadleśnictwo Wisła Szklarska Poręba Spychowo Mieszkowice Miary położenia i rozproszenia [kg/m 3 ] [kg/m 3 ] [kg/m 3 ] [kg/m 3 ] Pozycja biosocjalna w drzewostanie I II III , , , , , , , , , , , ,4 Tab. 2. Charakterystyka statystyczna wytrzymałości na ściskanie wzdłuż włókien drewna świerka pospolitego (Picea abies L. Karst.) w zależności od zasięgu występowania i pozycji biosocjalnej w drzewostanie Tab. 2. Statistics of pressure durability along fibres of spruce (Picea abies L. Karst.) wood in relation to region and biosocial position in a stand Nadleśnictwo Wisła Szklarska Poręba Spychowo Mieszkowice Miary położenia i rozproszenia Pozycja biosocjalna w drzewostanie I II III 19,9 17,9 16,5 11,3 21,6 28,7 19,00 8,3 16, ,4 17, ,6 21,7 7,3 22, ,1 17, ,7 18, ,0 25, ,1 21, ,5 od 11,3% do 19,6%, 7,3% do 28,7% oraz od 8,3% do 20,1%. Przy zginaniu zaś od 11,6% do 24,6%, od 15,1% do 22,3% i od 11,2% do 17,7%. Drewno młodociane charakteryzowało się niższymi wartościami badanych właściwości fizycznych i mechanicznych niż drewno dojrzałe i przejściowe. Odmienny układ wystąpił jedynie przy badaniu wytrzymałości na ściskanie drewna drzew z Nadleśnictwa Wisła (tab. 4). Różnice w wartościach względnych sięgały od kilku do kilkunastu procent.

5 Wpływ niejednorodności cyklicznej drewna 71 Tab. 3. Charakterystyka statystyczna wytrzymałości na zginanie statyczne drewna świerka pospolitego (Picea abies L. Karst.) w zależności od zasięgu występowania i pozycji biosocjalnej w drzewostanie Tab. 3. Statistics of static bending durability of spruce (Picea abies L. Karst.) wood in relation to region and biosocial position in a stand Nadleśnictwo Miary położenia i rozproszenia Pozycja biosocjalna w drzewostanie I II III Wisła 46,3 24,6 41, ,0 42,0 21,2 Szklarska Poręba 34,3 11,6 43, ,3 45, ,4 Spychowo 44,9 21,6 46, ,1 48, ,3 Mieszkowice 44,0 11,2 47, ,5 52, ,7 Podsumowanie badań W początkowym etapie odkładania się drewna w strzałach drzew tworzy się drewno młodociane. Najczęściej powstaje ono w ciągu kilku względnie kilkunastu lat życia drzewa, pod silnym wpływem aparatu asymilacyjnego (korony) [Hejnowicz 1973, 2002; Niedzielska, Wąsik 2000]. Wyniki uzyskane w przedstawionej pracy dowodzą, że u świerka proces ten może trwać dłużej, dochodząc nawet do kilkudziesięciu lat (ryc. 1, 2, 3 i 4). Tkanka drzewna powstająca później określana jest jako drewno dojrzałe. Wyżej wymienione strefy wykazują zróżnicowany udział w strzale drzewa. Uwarunkowany jest on szeregiem czynników; przede wszystkim warunkami siedliskowymi, wykonywanymi zabiegami hodowlanymi. Podobne stanowisko prezentowane było już także we wcześniej prezentowanych publikacjach [Pazdrowski i Spława-Neyman 2003, Pazdrowski 2004, Giefing i in. 2005]. Zwraca się w nich uwagę na szczególne znaczenie zajmowanego przez dane drzewo stanowiska biosocjalnego dla przebiegu fazowego procesu odkładania się poszczególnych typów drewna. Autorzy zwracają uwagę na odmienny przebieg promieniowej zmienności właściwości drewna u świerków z odnowień naturalnych w porównaniu ze świerkami z nasadzeń. Gruntowna znajomość stosunków ilościowych drewna młodocianego, przejściowego i dojrzałego w strzałach drzew oraz właściwości fizyczne i mechaniczne powinny mieć istotne znaczenie w racjonalizacji przerobu i wykorzystaniu surowca drzewnego, pozyskiwanego z drzewostanów świerkowych w naturalnym zasięgu występowania oraz poza nim.

6 72 W. Pazdrowski, T. Jelonek, A. Tomczak, G. Kupczyk, D.F. Giefing Tab. 4. Średnie wartości wybranych właściwości fizyko-mechanicznych drewna młodocianego, przejściowego (dojrzewającego) i dojrzałego u świerka pospolitego (Picea abies L. Karst.) a zasięg występowania i pozycja biosocjalna w drzewostanie Tab. 4. Mean values of selected physical and mechanical properties of spruce (Picea abies L. Karst.) wood in relation to region and biosocial position in a stand Nadleśnictwo Pozycja biosocjalna w drzewostanie Strefa drewna Wytrzymałość Gęstość umowna na ściskanie na zginanie [kg/m 3 ] Wisła I ,4 20,3 20, ,3 39,6 49, II ,1 14,7 18, ,8 35,2 45, III ,1 17,1 20, ,9 37,1 47, Szklarska Poręba I ,0 17,0 18, ,0 50, ,6 99 II ,0 16,5 19, ,4 46,2 52,2 88 III ,0 17,0 21, ,3 53,8 58, Spychowo I ,9 21,1 28, ,8 51,4 58, II ,6 22,7 22, ,2 43,0 52, III ,3 22,3 28, ,9 45,6 56, Mieszkowice I ,7 20,1 19, ,5 47,9 46, II ,1 27,5 23, ,2 39,0 51, III ,4 19,8 23, ,2 54,4 61,

7 Wpływ niejednorodności cyklicznej drewna 73 Ryc. 1. Rozkład drewna młodocianego, przejściowego i dojrzałego na przekrojach podłużnych pni świerkowych z Nadleśnictwa Wisła Fig. 1. The distribution of juvenile, transition and mature wood in cross stem sections of spruces from Wisła Forest District

8 74 W. Pazdrowski, T. Jelonek, A. Tomczak, G. Kupczyk, D.F. Giefing Ryc. 2. Rozkład drewna młodocianego, przejściowego i dojrzałego na przekrojach podłużnych pni świerkowych z Nadleśnictwa Szklarska Poręba Fig. 2. The distribution of juvenile, transition and mature wood in cross stem sections of spruces from Szklarska Poręba Forest District

9 Wpływ niejednorodności cyklicznej drewna 75 Ryc. 3. Rozkład drewna młodocianego, przejściowego i dojrzałego na przekrojach podłużnych pni świerkowych z Nadleśnictwa Mieszkowice Fig. 3. The distribution of juvenile, transition and mature wood in cross stem sections of spruces from Mieszkowice Forest District

10 76 W. Pazdrowski, T. Jelonek, A. Tomczak, G. Kupczyk, D.F. Giefing Ryc. 4. Rozkład drewna młodocianego, przejściowego i dojrzałego na przekrojach podłużnych pni świerkowych z Nadleśnictwa Spychowo Fig. 4. The distribution of juvenile, transition and mature wood in cross stem sections of spruces from Spychowo Forest District

11 Wpływ niejednorodności cyklicznej drewna 77 Wnioski 1. Świerki z drzewostanów IV klasy wieku posiadały w strzałach 3 rodzaje drewna, tj. młodociane, przejściowe (dojrzewające) i dojrzałe. Udział poszczególnych rodzajów drewna był zróżnicowany, przy czym drzewa wyższe i o większych dymensjach posiadały zdecydowanie więcej drewna młodocianego niż świerki niższe i cieńsze. 2. Drewno młodociane badanych świerków charakteryzowało się niższymi wartościami analizowanych właściwości fizycznych i mechanicznych aniżeli drewno dojrzałe oraz przejściowe. W Nadleśnictwie Wisła zaobserwowano pewne zakłócenia tej prawidłowości. 3. Pozycja biosocjalna drzew w drzewostanie, jak i pochodzenie (proweniencja), w pewnym stopniu warunkowały udział drewna młodocianego, przejściowego i dojrzałego oraz zróżnicowanie analizowanych właściwości fizyko-mechanicznych drewna świerka pospolitego. LITERATURA Giefing D.F., Pa z d r o w s k i W., Sp ł a w a -Ne y m a n S., Je l o n e k T., To m c z a k A., Sz c z e pa n i a k J., Ku p c z y k G. (2005a): Niejednorodność cykliczna drewna świerka pospolitego Picea abies (L.) Karst. z drzewostanów przedrębnych a jego właściwości techniczne, KBN 0440/P06/2002/23, Kat. Użytk. Lasu AR Poznań: 146. Giefing D.F., Pazdrowski W., Spława -Neyman S., Jelonek T., Tomczak A. (2005b): Wood radial cyclic heterogeneity of norway spruce (Picea abies (L.) Karst.) derived from ripening stands. Electronic Journal of Polish Agricultural Universities. Series Forestry, 8,4:1-11. Giefing D.F., Pa z d r o w s k i W., Je l o n e k T., To m c z a k A., Ku p c z y k G. (2008): Cyclical wood heterogeneity of norway spruce Picea abies (L) Karst. on stem profiles of trees from different social positions in stands of age class IV, Electronic Journal of Polish Agricultural Universities. Forestry 11.1:1-12. Haygreen J. G., Bowyer J. L. (1966): Forest Products and wood science. An introduction. Iowa State University. Press/Ames. Hejnowicz Z. (1973): Anatomia rozwojowa drzew. PWRiL. Warszawa. Hejnowicz Z. (2002): Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. PWN. Warszawa. Pa z d r o w s k i W., Sp ł a w a -Ne y m a n S. (1993): Badania wybranych właściwości drewna sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) na tle klas biologicznych w drzewostanie. Folia Forestalia Polonica B.24: Pa z d r o w s k i W., Sp ł a w a -Ne y m a n S. (1996): Macrostructure of Scots pine wood from unipres forest stands grown in conditions of dry forest. Folia Forestalia Polonica B27: Pazdrowski W., Spława -Neyman S. (2003): Stage growth of trees and its effect on selected properties pf Norway spruce wood (Picea abies (L.) Karst.). Electronic Journal of Polish Agricultural Universities. Forestry 6.2. PN-77/D Drewno. Oznaczanie gęstości. PN-77/D Drewno. Oznaczanie wytrzymałości na ściskanie wzdłuż włókien. PN-77/D Drewno. Oznaczanie wytrzymałości na zginanie statyczne. Raczkowski J. (1965): Badania nad niejednorodnością cykliczną drewna rodzajów iglastych. Poznań. Rendle B. J. (1960): Juvenile and adult wood. Journal of the Institute of Wood Science 5: Spława -Neyman S. (1994). Zmiany w budowie cewek drewna sosny zwyczajnej pochodzącego z drzew wyrosłych w obszarach zagrożenia ekologicznego. Reakcje biologiczne drzew na zanieczyszczenia przemysłowe. Kórnik maja III Krajowe Sympozjum materiały 1: Spława -Neyman S., Pazdrowski W. (1995): Macrostructure and selected properties of Scots pine (Pinus sylvestris L.) wood from the point of view of suitability for productions of composites. Proceedings of the Symposium Wood Modyfication sierpnia Akademia Rolnicza Poznań. Materiały konferencyjne:

12 78 W. Pazdrowski, T. Jelonek, A. Tomczak, G. Kupczyk, D.F. Giefing Sp ł a w a -Ne y m a n S., Pa z d r o w s k i W., Ow c z a r z a k Z. (1985): Wybrane biometryczne parametry budowy drewna sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) w aspekcie więźby sadzenia. Foli Forestalia Polonica B26: Spława -Neyman S., Wojcieszyn A. (1995):. zagadnienia wykorzystania na cele konstrukcyjne drewna sosnowego pozyskanego z drzew młodszych klas wieku. Przemysł drzewny 9: Spława -Neyman S., Szczepaniak J. (2000): Niejednorodność cykliczna budowy drewna iglastego. XIII Konferencja Naukowa Wydziału Technologii Drewna SGGW. Warszawa. Thörnquist T Juvenile wood in coniferous trees. Document D13. Uppsala. Adres do korespondencji Corresponding address: Arkadiusz Tomczak Katedra Użytkowania Lasu, ul. Wojska Polskiego 71A Poznań

Strukturalne właściwości drewna sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) w zależności od strony świata wstępne wyniki badań

Strukturalne właściwości drewna sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) w zależności od strony świata wstępne wyniki badań Strukturalne właściwości drewna sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) w zależności od strony świata wstępne wyniki badań Paulina Rola, Paweł Staniszewski, Robert Tomusiak, Paweł Sekrecki, Natalia Wysocka

Bardziej szczegółowo

Współczynnik jakości wytrzymałościowej drewna młodocianego sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) i jego zmienność na przekroju podłużnym pnia

Współczynnik jakości wytrzymałościowej drewna młodocianego sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) i jego zmienność na przekroju podłużnym pnia Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk Wydział Nauk rolniczych i leśnych Forestry Letters dawniej Prace komisji nauk rolniczych i komisji nauk leśnych Tom 106 2013 Współczynnik jakości wytrzymałościowej

Bardziej szczegółowo

ANALIZA GĘSTOŚCI WYBRANYCH SORTYMENTÓW SUROWCA DRZEWNEGO ROBINII AKACJOWEJ

ANALIZA GĘSTOŚCI WYBRANYCH SORTYMENTÓW SUROWCA DRZEWNEGO ROBINII AKACJOWEJ Problemy Inżynierii Rolniczej nr 4/2008 Artur Kraszkiewicz Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie ANALIZA GĘSTOŚCI WYBRANYCH SORTYMENTÓW SUROWCA

Bardziej szczegółowo

Gęstość umowna drewna świerka pospolitego (Picea abies L. Karst) pozyskanego z plantacji nasiennej

Gęstość umowna drewna świerka pospolitego (Picea abies L. Karst) pozyskanego z plantacji nasiennej Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk Wydział Nauk rolniczych i leśnych Forestry Letters dawniej Prace komisji nauk rolniczych i komisji nauk leśnych Tom 106 2013 Ma r c i n Ja k u b o w s k i, Wi t o

Bardziej szczegółowo

VOLUME AND SHARE OF JUVENILE, MATURING AND MATURE WOOD IN STEMS OF NORWAY SPRUCE (PICEA ABIES [L.] KARST) GROWN IN MIXED MOUNTAIN FOREST SITES

VOLUME AND SHARE OF JUVENILE, MATURING AND MATURE WOOD IN STEMS OF NORWAY SPRUCE (PICEA ABIES [L.] KARST) GROWN IN MIXED MOUNTAIN FOREST SITES SCIENTIARUM POLONORUMACTA Silv. Colendar. Rat. Ind. Lignar. 6(3) 2007, 67-76 VOLUME AND SHARE OF JUVENILE, MATURING AND MATURE WOOD IN STEMS OF NORWAY SPRUCE (PICEA ABIES [L.] KARST) GROWN IN MIXED MOUNTAIN

Bardziej szczegółowo

Drewno i łyko wtórne drzew iglastych na przykładzie sosny pospolitej

Drewno i łyko wtórne drzew iglastych na przykładzie sosny pospolitej Drewno i łyko wtórne drzew iglastych na przykładzie sosny pospolitej Elementy i struktura drewna wtórnego sosny pospolitej Przekrój poprzeczny przez drewno wtórne (wtórna tkanka waskularna=przewodzącą)

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TECHNICZNEGO UZBROJENIA PROCESU PRACY NA NADWYŻKĘ BEZPOŚREDNIĄ W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH

WPŁYW TECHNICZNEGO UZBROJENIA PROCESU PRACY NA NADWYŻKĘ BEZPOŚREDNIĄ W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Inżynieria Rolnicza 4(102)/2008 WPŁYW TECHNICZNEGO UZBROJENIA PROCESU PRACY NA NADWYŻKĘ BEZPOŚREDNIĄ W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Sławomir Kocira Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

Budowa. drewna. Gatunki drewna. Wilgotność drewna w przekroju. Pozyskiwanie drewna budowlanego - sortyment tarcicy. Budowa drewna iglastego

Budowa. drewna. Gatunki drewna. Wilgotność drewna w przekroju. Pozyskiwanie drewna budowlanego - sortyment tarcicy. Budowa drewna iglastego Przekrój poprzeczny Budowa i właściwości drewna Budowa drewna iglastego Przekrój promienisty Przekrój styczny Budowa drewna liś liściastego (brzoza) Gatunki drewna Przekrój poprzeczny wybrane przykłady

Bardziej szczegółowo

Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna. dr inż. Edward Roszyk

Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna. dr inż. Edward Roszyk Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna dr inż. Edward Roszyk Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Technologii Drewna Katedra Nauki o Drewnie

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. inż. Anna Barszcz

Prof. dr hab. inż. Anna Barszcz Prof. dr hab. inż. Anna Barszcz Zakład Użytkowania Lasu i Drewna Instytut Użytkowania Lasu i Techniki Leśnej Wydział Leśny, Uniwersytet Rolniczy im. H. Kołłątaja w Krakowie RECENZJA cyklu publikacji stanowiących

Bardziej szczegółowo

zwyczajnej (Pinus sylvestris L.)

zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk Wydział Nauk rolniczych i leśnych Forestry Letters dawniej Prace komisji nauk rolniczych i komisji nauk leśnych Tom 105 2013 Pi o t r S. Me d e r s k i, Ma r i u

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Jerzy Modrzyński Poznań, 20.10.2013 Katedra Siedliskoznawstwa i Ekologii Lasu Wydział Leśny Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

Prof. dr hab. Jerzy Modrzyński Poznań, 20.10.2013 Katedra Siedliskoznawstwa i Ekologii Lasu Wydział Leśny Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu Prof. dr hab. Jerzy Modrzyński Poznań, 20.10.2013 Katedra Siedliskoznawstwa i Ekologii Lasu Wydział Leśny Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu Recenzja istotnej aktywności naukowej oraz osiągnięcia naukowego

Bardziej szczegółowo

dawniej Tom

dawniej Tom Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk Wydział Nauk rolniczych i leśnych Forestry Letters dawniej Prace komisji nauk rolniczych i komisji nauk leśnych Tom 104 2013 Wpływ systemów wynagradzania na koszty

Bardziej szczegółowo

Preliminary results of national forest inventory in Poland

Preliminary results of national forest inventory in Poland Narada dyrektorów RDLP i dyrektorów Oddziałów BULiGL Wstępne wyniki wielkoobszarowej inwentaryzacji stanu lasu Preliminary results of national forest inventory in Poland Field works from 2005 2008 (pomiary

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zdalnych metod szacowania biomasy drewna energetycznego w polskoniemieckim projekcie Forseen Pomerania

Zastosowanie zdalnych metod szacowania biomasy drewna energetycznego w polskoniemieckim projekcie Forseen Pomerania Zastosowanie zdalnych metod szacowania biomasy drewna energetycznego w polskoniemieckim projekcie Forseen Pomerania Andrzej Węgiel, Paweł Strzeliński, Sławomir Sułkowski, Kamil Kondracki Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NIEJEDNORODNOŚCI CECH FIZYKOMECHANICZNYCH DREWNA NA STAN NAPRĘŻEŃ W ELEMENTACH KONSTRUKCYJNYCH

WPŁYW NIEJEDNORODNOŚCI CECH FIZYKOMECHANICZNYCH DREWNA NA STAN NAPRĘŻEŃ W ELEMENTACH KONSTRUKCYJNYCH WPŁYW NIEJEDNORODNOŚCI CECH FIZYKOMECHANICZNYCH DREWNA NA STAN NAPRĘŻEŃ W ELEMENTACH KONSTRUKCYJNYCH Michał BASZEŃ Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Politechnika Białostocka, ul. Wiejska 45

Bardziej szczegółowo

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU

OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Inżynieria Rolnicza 4(129)/2011 OCENA WYBRANYCH CECH JAKOŚCI MROŻONEK ZA POMOCĄ AKWIZYCJI OBRAZU Katarzyna Szwedziak, Dominika Matuszek Katedra Techniki Rolniczej i Leśnej, Politechnika Opolska Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE WRASTANIA KORZENI SADZONEK SOSNY ZWYCZAJNEJ I DĘBU BEZSZYPUŁKOWEGO W KASETACH STYROPIANOWYCH

PORÓWNANIE WRASTANIA KORZENI SADZONEK SOSNY ZWYCZAJNEJ I DĘBU BEZSZYPUŁKOWEGO W KASETACH STYROPIANOWYCH 1 1,2 1 Jakub Ptak, Wojciech Wesoły, Maria Hauke-Kowalska 1) Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Katedra Hodowli Lasu 2) Wyższa Szkoła Zarządzania Środowiskiem w Tucholi PORÓWNANIE WRASTANIA KORZENI SADZONEK

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła statyczna próba ściskania metali Numer ćwiczenia: 3 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Andrzej Marynowicz. Konstrukcje budowlane Budownictwo drewniane

Andrzej Marynowicz. Konstrukcje budowlane Budownictwo drewniane Andrzej Marynowicz Konstrukcje budowlane Budownictwo drewniane Podstawowa literatura przedmiotu: [1] Kotwica J.: Konstrukcje drewniane w budownictwie tradycyjnym, Arkady, Warszawa 2004 [2] Neuhaus H.:

Bardziej szczegółowo

sylwan nr 9: 3 15, 2006

sylwan nr 9: 3 15, 2006 sylwan nr 9: 3 15, 2006 Jerzy Szwagrzyk, Waldemar Sulowski, Tomasz Skrzydłowski Structure of a natural stand of a Carpathian beech forest in the Tatra mountains compared with natural beech stands from

Bardziej szczegółowo

dr inż jako materiały konstrukcyjne (właściwości surowca) Budowa ciwości drewna DRZEWOSTAN POLSKICH LASÓW

dr inż jako materiały konstrukcyjne (właściwości surowca) Budowa ciwości drewna DRZEWOSTAN POLSKICH LASÓW Drewno i materiały drewnopochodne jako materiały konstrukcyjne (właściwości surowca) Kraków, semestr zimowy 200/20 Dr inż. Dorota KRAM 93 zawiązanie 2 98 szybki wzrost bez utrudnień ze strony otoczenia

Bardziej szczegółowo

Ecological methods of wood impregnation and disposal of wooden waste impregnated with hazardous agents

Ecological methods of wood impregnation and disposal of wooden waste impregnated with hazardous agents April 12-14, 2011 Bialowieza, Poland Ecological methods of wood impregnation and disposal of wooden waste impregnated with hazardous agents Janusz Nowak Teleenergetyczne Konsturkcje Wsporcze Sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

1Z.6. SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA B KONSTRUKCJE DREWNIANE

1Z.6. SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA B KONSTRUKCJE DREWNIANE 1Z.6. SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA B.06.00.00 KONSTRUKCJE DREWNIANE 1. Wstęp 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej są wymagania dotyczące wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

OCENA TRWAŁOŚCI BRYKIETÓW WYTWORZONYCH Z MASY ROŚLINNEJ KUKURYDZY PASTEWNEJ

OCENA TRWAŁOŚCI BRYKIETÓW WYTWORZONYCH Z MASY ROŚLINNEJ KUKURYDZY PASTEWNEJ Inżynieria Rolnicza 9(107)/08 OCENA TRWAŁOŚCI BRYKIETÓW WYTWORZONYCH Z MASY ROŚLINNEJ KUKURYDZY PASTEWNEJ Ignacy Niedziółka, Mariusz Szymanek, Andrzej Zuchniarz Katedra Maszynoznawstwa Rolniczego, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJE DREWNIANE 1. NORMY i LITERATURA

KONSTRUKCJE DREWNIANE 1. NORMY i LITERATURA 1 KONSTRUKCJE DREWNIANE 1. NORMY i LITERATURA NORMA WYCOFANA 2 3 4 5 6 7 OKREŚLENIA 8 9 10 2. BUDOWA DRZEWA i DREWNA BUDOWA DRZEWA 11 CZĘŚCI DRZEWA I ICH FUNKCJE FIZJOLOGICZNE 12 BUDOWA DREWNA 13 14 PIEŃ

Bardziej szczegółowo

Hodowanie sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) na glebach drobnoziarnistych jest nieracjonalne

Hodowanie sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) na glebach drobnoziarnistych jest nieracjonalne Hodowanie sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) na glebach drobnoziarnistych jest nieracjonalne Piotr Sewerniak Katedra Gleboznawstwa i Kształtowania Krajobrazu Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Bardziej szczegółowo

Porównanie sekwencji przyrostowych jesionu wyniosłego i olszy czarnej rosnących w bliskim sąsiedztwie

Porównanie sekwencji przyrostowych jesionu wyniosłego i olszy czarnej rosnących w bliskim sąsiedztwie Porównanie sekwencji przyrostowych jesionu wyniosłego i olszy czarnej rosnących w bliskim sąsiedztwie Rafał Wojtan, Robert Tomusiak ARTYKUŁY / ARTICLES Abstrakt. W pracy podjęto próbę określenia czy drzewa

Bardziej szczegółowo

Drewno i łyko wtórne drzew liściastych na przykładach dębu, brzozy, wierzby i lipy

Drewno i łyko wtórne drzew liściastych na przykładach dębu, brzozy, wierzby i lipy Drewno i łyko wtórne drzew liściastych na przykładach dębu, brzozy, wierzby i lipy Typy morfologiczne drewna Przekrój poprzeczny przez drewno wtórne dębu - Quercus sp. (bukowate - Fagaceae). Jest to przykład

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Hubert Lachowicz stanowisko: adiunkt telefon:

Dr hab. inż. Hubert Lachowicz stanowisko: adiunkt telefon: Dr hab. inż. Hubert Lachowicz stanowisko: adiunkt telefon: 022 5938132 e-mail: hubert.lachowicz@wl.sggw.pl WYKSZTAŁCENIE 12.07.2016 doktor habilitowany nauk leśnych, 16.02.2016 ukończone Podyplomowe Studia

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJE DREWNIANE I MUROWE

KONSTRUKCJE DREWNIANE I MUROWE POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WBiIŚ KATEDRA KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH ZAJĘCIA 5 KONSTRUKCJE DREWNIANE I MUROWE Mgr inż. Julita Krassowska 1 CHARAKTERYSTYKI MATERIAŁOWE drewno lite sosnowe klasy C35: - f m,k =

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania podaży drewna na cele energetyczne w RDLP Gdańsk

Uwarunkowania podaży drewna na cele energetyczne w RDLP Gdańsk Uwarunkowania podaży drewna na cele energetyczne w RDLP Gdańsk Sebastian Klisz Sławomir Kuliński sebastian.klisz@gdansk.lasy.gov.pl slawomir.kulinski@gdansk.lasy.gov.pl POLITYKA ENERGETYCZNA POLSKI DO

Bardziej szczegółowo

Wartość pieniężna zasobów drzewnych wybranych drzewostanów bukowych i jodłowych w Beskidzie Niskim.

Wartość pieniężna zasobów drzewnych wybranych drzewostanów bukowych i jodłowych w Beskidzie Niskim. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Leśny Zakład Urządzania Lasu, Geomatyki i Ekonomiki Leśnictwa Wartość pieniężna zasobów drzewnych wybranych drzewostanów bukowych i jodłowych w Beskidzie Niskim.

Bardziej szczegółowo

AUTOREFERAT. prezentujący dorobek i osiągnięcia naukowe

AUTOREFERAT. prezentujący dorobek i osiągnięcia naukowe Załącznik Nr 2 (A) do wniosku o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego z dnia 10 czerwca 2016 r. dr inż. Edward Roszyk AUTOREFERAT prezentujący dorobek i osiągnięcia naukowe Poznań, 2016 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Drewno i ³yko wtórne drzew iglastych na przyk³adzie sosny pospolitej

Drewno i ³yko wtórne drzew iglastych na przyk³adzie sosny pospolitej Drewno i ³yko wtórne drzew iglastych na przyk³adzie sosny pospolitej Elementy i struktura drewna wtórnego sosny pospolitej Przekrój poprzeczny przez kambium i wtórne tkanki waskularne (przewodz¹ce) sosny

Bardziej szczegółowo

Regresja i Korelacja

Regresja i Korelacja Regresja i Korelacja Regresja i Korelacja W przyrodzie często obserwujemy związek między kilkoma cechami, np.: drzewa grubsze są z reguły wyższe, drewno iglaste o węższych słojach ma większą gęstość, impregnowane

Bardziej szczegółowo

DALSZE BADANIA NAD ZMIENNOŚCIĄ Z WIEKIEM WŁAŚCIWYCH LICZB KSZTAŁTU DĘBU ORAZ ZALEŻNOŚCIĄ POMIĘDZY NIMI A NIEKTÓRYMI CECHAMI WYMIAROWYMI DRZEW

DALSZE BADANIA NAD ZMIENNOŚCIĄ Z WIEKIEM WŁAŚCIWYCH LICZB KSZTAŁTU DĘBU ORAZ ZALEŻNOŚCIĄ POMIĘDZY NIMI A NIEKTÓRYMI CECHAMI WYMIAROWYMI DRZEW SCIENTIARUM POLONORUMACTA Silv. Colendar. Rat. Ind. Lignar. 4(2) 2005, 123-133 DALSZE BADANIA NAD ZMIENNOŚCIĄ Z WIEKIEM WŁAŚCIWYCH LICZB KSZTAŁTU DĘBU ORAZ ZALEŻNOŚCIĄ POMIĘDZY NIMI A NIEKTÓRYMI CECHAMI

Bardziej szczegółowo

Przedmiot SIEDLISKOZNAWSTWO LEŚNE Organizacja zajęć w semestrze 1

Przedmiot SIEDLISKOZNAWSTWO LEŚNE Organizacja zajęć w semestrze 1 Wydział Leśny SGGW w Warszawie Niestacjonarne studia II (magisterskie) Przedmiot SIEDLISKOZNAWSTWO LEŚNE Organizacja zajęć w semestrze 1 Prowadzący: Prof. dr hab. Bogdan Brzeziecki - wykłady, dr inż. Jacek

Bardziej szczegółowo

KOSZTY UŻYTKOWANIA MASZYN W STRUKTURZE KOSZTÓW PRODUKCJI ROŚLINNEJ W WYBRANYM PRZEDSIĘBIORSTWIE ROLNICZYM

KOSZTY UŻYTKOWANIA MASZYN W STRUKTURZE KOSZTÓW PRODUKCJI ROŚLINNEJ W WYBRANYM PRZEDSIĘBIORSTWIE ROLNICZYM Inżynieria Rolnicza 13/2006 Zenon Grześ, Ireneusz Kowalik Instytut Inżynierii Rolniczej Akademia Rolnicza w Poznaniu KOSZTY UŻYTKOWANIA MASZYN W STRUKTURZE KOSZTÓW PRODUKCJI ROŚLINNEJ W WYBRANYM PRZEDSIĘBIORSTWIE

Bardziej szczegółowo

Obliczenie miąższości i wartości drewna drzew rosnących przy ulicy Sikorskiego w Krośnie

Obliczenie miąższości i wartości drewna drzew rosnących przy ulicy Sikorskiego w Krośnie Obliczenie miąższości i wartości drewna drzew rosnących przy ulicy Sikorskiego w Krośnie Przy obliczaniu posługiwano się Tablicami miąższości kłód odziomkowych i drzew stojących M.Czuraj, PWRiL, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Zwi¹zki miêdzy wybranymi cechami drzewa a niektórymi w³aœciwoœciami drewna m³odocianego sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.)

Zwi¹zki miêdzy wybranymi cechami drzewa a niektórymi w³aœciwoœciami drewna m³odocianego sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L.) DOI: 10.2478/frp-2014-0023 ORYGINALNA PRACA NAUKOWA Leœne Prace Badawcze (Forest Research Papers), Wrzesieñ (September) 2014, Vol. 75 (3): 237 244 Zwi¹zki miêdzy wybranymi cechami drzewa a niektórymi w³aœciwoœciami

Bardziej szczegółowo

Ze względu na fakt, iż ponad 58% obszaru Malezji pokrywa naturalne środowisko lasów tropikalnych, występuje tu ponad 2.650 gatunków drzew, z których

Ze względu na fakt, iż ponad 58% obszaru Malezji pokrywa naturalne środowisko lasów tropikalnych, występuje tu ponad 2.650 gatunków drzew, z których Ze względu na fakt, iż ponad 58% obszaru Malezji pokrywa naturalne środowisko lasów tropikalnych, występuje tu ponad 2.650 gatunków drzew, z których wiele posiada zastosowanie komercyjne. Położenie geograficzne

Bardziej szczegółowo

Metody badań materiałów konstrukcyjnych

Metody badań materiałów konstrukcyjnych Wyznaczanie stałych materiałowych Nr ćwiczenia: 1 Wyznaczyć stałe materiałowe dla zadanych materiałów. Maszyna wytrzymałościowa INSTRON 3367. Stanowisko do badania wytrzymałości na skręcanie. Skalibrować

Bardziej szczegółowo

Lasy i gospodarka leśna w Polsce w świetle raportu Stan lasów Europy 2011 wskaźniki ilościowe

Lasy i gospodarka leśna w Polsce w świetle raportu Stan lasów Europy 2011 wskaźniki ilościowe Kierunki rozwoju polskich lasów w kontekście rozwoju lasów europejskich, Warszawa, 22 listopada 2012 r. Lasy i gospodarka leśna w Polsce w świetle raportu Stan lasów Europy 2011 wskaźniki ilościowe Marek

Bardziej szczegółowo

Instytut Badawczy Leśnictwa

Instytut Badawczy Leśnictwa Instytut Badawczy Leśnictwa www.ibles.pl LIFE+ ForBioSensing PL: Kompleksowy monitoring dynamiki drzewostanów Puszczy Białowieskiej z wykorzystaniem danych teledetekcyjnych - prace terenowe Dr hab. inż.

Bardziej szczegółowo

OCENA WYKORZYSTANIA CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH

OCENA WYKORZYSTANIA CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Inżynieria Rolnicza 9(134)/2011 OCENA WYKORZYSTANIA CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Krzysztof Kapela, Szymon Czarnocki Katedra Ogólnej Uprawy Roli, Roślin i Inżynierii Rolniczej, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Inżynieria Rolnicza 9(107)/2008 CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Zbigniew Kowalczyk Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki, Uniwersytet Rolniczy

Bardziej szczegółowo

Projekt Nr. Prace terenowe. Prace laboratoryjne Opracowanie wyników

Projekt Nr. Prace terenowe. Prace laboratoryjne Opracowanie wyników Projekt Nr Temat Cel Sprzęt Prace terenowe Prace laboratoryjne Opracowanie wyników Produkcja pierwotna nadziemna: drzewa (metoda dendrometryczna) Ocena biomasy stojącej drzew (zawartość węgla i energii)

Bardziej szczegółowo

Podstawa opinii. Odpis dyplomu doktora nauk leśnych, Autoreferat w języku polskim i angielskim, Spis publikacji w języku polskim i angielskim,

Podstawa opinii. Odpis dyplomu doktora nauk leśnych, Autoreferat w języku polskim i angielskim, Spis publikacji w języku polskim i angielskim, Dr hab. Michał Zasada, prof. SGGW Warszawa, 22.10.2013 r. Samodzielna Pracownia Dendrometrii I Nauki o Produkcyjności Lasu Wydział Leśny SGGW w Warszawie OCENA dorobku naukowego i osiągnięcia naukowego

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM

WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM Inżynieria Rolnicza 4(122)/2010 WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM Aleksander Krzyś, Józef Szlachta,

Bardziej szczegółowo

Teleenergetyczne Konstrukcje Wsporcze Sp. z o.o. ul. Górnicza 2, Wałbrzych tel.:

Teleenergetyczne Konstrukcje Wsporcze Sp. z o.o. ul. Górnicza 2, Wałbrzych tel.: Słup drewniany pojedynczy uszczudlony 6mb (SDPU6) Grupa 1 Konstrukcje wsporcze drewniane Słup drewniany pojedynczy uszczudlony 6mb (SDPU6) Nazwa: Słup drewniany pojedynczy uszczudlony 6mb (SDPU6) Kategoria:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE 15/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

AUTOREFERAT. 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej:

AUTOREFERAT. 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej: Załącznik 3 AUTOREFERAT 1. Imię i nazwisko: Hubert Lachowicz 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej: Studia stacjonarne w

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa

Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa Zbigniew Borowski & Jakub Borkowski Instytut Badawczy Leśnictwa Populacja bobra w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach, w ostatnich 30 latach odnotowała nagły wzrost liczebności z 270 do ponad???

Bardziej szczegółowo

MSOŚ - Gospodarka leśna a ochrona środowiska Organizacja zajęć kameralnych w semestrze 4.

MSOŚ - Gospodarka leśna a ochrona środowiska Organizacja zajęć kameralnych w semestrze 4. MSOŚ - Gospodarka leśna a ochrona środowiska Organizacja zajęć kameralnych w semestrze 4. Osoby prowadzące: Dr inż. Stanisław Drozdowski - kierownik przedmiotu, wykłady (pokój 51A) Mgr inż. Leszek Gawron

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja końcowa

Dokumentacja końcowa SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA WIEJSKIEGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ LEŚNY KATEDRA HODOWLI LASU OCENA WZROSTU, JAKOŚCI ORAZ ZAGROŻENIA PRZEZ GRZYBY I OWADY UPRAW NA POWIERZCHNI POHURAGANOWEJ NADLEŚNICTWA PRZEDBÓRZ

Bardziej szczegółowo

KOMBAJNY ZBOŻOWE W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH LUBELSZCZYZNY

KOMBAJNY ZBOŻOWE W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH LUBELSZCZYZNY Inżynieria Rolnicza 8(117)/2009 KOMBAJNY ZBOŻOWE W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH LUBELSZCZYZNY Edmund Lorencowicz, Jarosław Figurski Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Model wzrostu wysokości

Model wzrostu wysokości Model wzrostu wysokości Modele wzrostu wysokości w matematyczny sposób ujmują zmiany wysokości drzewa z wiekiem. Najprostszym sposobem prześledzenia zmian wysokości drzewa z wiekiem są tablice zasobności.

Bardziej szczegółowo

OCENA WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNYCH DREWNA ROBINII AKACJOWEJ POZYSKANEGO W RZĘDOWYCH ZADRZEWIENIACH ŚRÓDPOLNYCH JAKO NOŚNIKA ENERGII

OCENA WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNYCH DREWNA ROBINII AKACJOWEJ POZYSKANEGO W RZĘDOWYCH ZADRZEWIENIACH ŚRÓDPOLNYCH JAKO NOŚNIKA ENERGII Inżynieria Rolnicza 8(117)/2009 OCENA WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNYCH DREWNA ROBINII AKACJOWEJ POZYSKANEGO W RZĘDOWYCH ZADRZEWIENIACH ŚRÓDPOLNYCH JAKO NOŚNIKA ENERGII Artur Kraszkiewicz, Mieczysław Szpryngiel

Bardziej szczegółowo

Tomasz Wiśniewski

Tomasz Wiśniewski Tomasz Wiśniewski PRZECIWPOŻAROWE WYMAGANIA BUDOWLANE Bezpieczeństwo pożarowe stanowi jedną z kluczowych kwestii w projektowaniu współczesnych konstrukcji budowlanych. Dlatego zgodnie z PN-EN 1990 w ocenie

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczanie, pobieranie oraz przechowywanie drewna i innych. potrzeby analiz DNA

Zabezpieczanie, pobieranie oraz przechowywanie drewna i innych. potrzeby analiz DNA Zabezpieczanie, pobieranie oraz przechowywanie drewna i innych śladów z drzew leśnych na potrzeby analiz DNA dr Artur Dzialuk Katedra Genetyki Instytut Biologii Eksperymentalnej Nomenklatura materiał porównawczy

Bardziej szczegółowo

Hanna Będkowska Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie

Hanna Będkowska Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie 1 Hanna Będkowska Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej w Rogowie bedkowska.lzd@interia.pl Temat lekcji Skąd ten liść? (1) (etap edukacyjny: klasy 4-6 szkoły podstawowej) Cele: Cele kształcenia Wiadomości.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYPOSAŻENIA W CIĄGNIKI ROLNICZE WYBRANYCH GOSPODARSTW SPECJALIZUJĄCYCH SIĘ W CHOWIE BYDŁA MLECZNEGO

ANALIZA WYPOSAŻENIA W CIĄGNIKI ROLNICZE WYBRANYCH GOSPODARSTW SPECJALIZUJĄCYCH SIĘ W CHOWIE BYDŁA MLECZNEGO Inżynieria Rolnicza 1(119)/2010 ANALIZA WYPOSAŻENIA W CIĄGNIKI ROLNICZE WYBRANYCH GOSPODARSTW SPECJALIZUJĄCYCH SIĘ W CHOWIE BYDŁA MLECZNEGO Krzysztof Kapela Katedra Ogólnej Uprawy Roli, Roślin i Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Rados³aw W¹sik. S³owa kluczowe: dendrochronologia, drewno, gêstoœæ, jod³a olbrzymia

Rados³aw W¹sik. S³owa kluczowe: dendrochronologia, drewno, gêstoœæ, jod³a olbrzymia Zastosowanie analizy dendrochronologicznej do okreœlania zmiennoœci gêstoœci drewna na przekroju poprzecznym pnia, na przyk³adzie jod³y olbrzymiej (Abies grandis Lindl.) Rados³aw W¹sik ARTYKU Y / ARTICLES

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja szczegółowa zieleni

Inwentaryzacja szczegółowa zieleni Olsztyn 1 Inwentaryzacja szczegółowa zieleni Nazwa inwestycji: Projekt nasadzeń kompensacyjnych drzew i krzewów w okolicy Oczyszczalni Ścieków Łyna w Olsztynie Adres inwestycji: Olsztyn Działki nr 156/14,

Bardziej szczegółowo

Zakres i metodyka prac terenowych. Część II

Zakres i metodyka prac terenowych. Część II Zakres i metodyka prac terenowych Część II Obowiązujące pomiary Dla wszystkich drzew (stojące i leżące, żywe i martwe) o wysokości powyżej 130 cm należy określić pierśnice. Gatunki drzew należy podać zarówno

Bardziej szczegółowo

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski Temat (rozumiany jako lekcja w podręczniku) 1. System władzy i podział administracyjny kraju 2. Zmiany liczby ludności Polski 3. Rozmieszczenie ludności Dział: ZAGADNIENIA LUDNOŚCIOWE Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

Adam Maciak Marta Kuśmierczyk MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA NA CELE ERGETYCZNE BIOMASY ODPADOWEJ Z PRODUKCJI I PRZETWÓRSTWA OWOCÓW

Adam Maciak Marta Kuśmierczyk MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA NA CELE ERGETYCZNE BIOMASY ODPADOWEJ Z PRODUKCJI I PRZETWÓRSTWA OWOCÓW Adam Maciak Marta Kuśmierczyk MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA NA CELE ERGETYCZNE BIOMASY ODPADOWEJ Z PRODUKCJI I PRZETWÓRSTWA OWOCÓW Warszawa 13 14 września 2016 Sady to plantacje drzew owocowych, krzewów owocowych

Bardziej szczegółowo

Czym różni się sosna od sosny?

Czym różni się sosna od sosny? Czym różni się sosna od sosny? Czym różni się sosna od sosny? Zajęcia terenowe: Zajęcia w klasie: Zakres materiału z płyty: Plansza 2 poziomy bioróżnorodności Bezpośrednie nawiązania do treści nauczania

Bardziej szczegółowo

Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów

Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów Drewno i tzw. martwe drewno konflikt interesów Martwe drewno ( deadwood ) zamarłe i obumierające drzewa i ich części oraz martwe części żywych drzew. Organizmy saproksyliczne związane podczas swojego życia

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNE DATOWANIE DENDROCHRONOLOGICZNE DOMU NAROŻNEGO PRZY RYNKU W KÓRNIKU

WSTĘPNE DATOWANIE DENDROCHRONOLOGICZNE DOMU NAROŻNEGO PRZY RYNKU W KÓRNIKU KRZYSZTOF UFNALSKI INSTYTUT DENDROLOGII PAN WSTĘPNE DATOWANIE DENDROCHRONOLOGICZNE DOMU NAROŻNEGO PRZY RYNKU W KÓRNIKU W związku z trwającą dyskusją, dotyczącą wyburzenia domu narożnego przy rynku (plac

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY WYGRZEWANIA PELETÓW SOSNOWYCH NA ICH WYBRANE WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE I MECHANICZNE

WPŁYW TEMPERATURY WYGRZEWANIA PELETÓW SOSNOWYCH NA ICH WYBRANE WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE I MECHANICZNE I N Ż YNIERIA R OLNICZA A GRICULTURAL E NGINEERING 2013: Z. 2(143) T.1 S. 307-315 ISSN 1429-7264 Polskie Towarzystwo Inżynierii Rolniczej http://www.ptir.org WPŁYW TEMPERATURY WYGRZEWANIA PELETÓW SOSNOWYCH

Bardziej szczegółowo

RECENZJA W POSTĘPOWANIU HABILITACYJNYM DR. INŻ. ARKADIUSZA TOMCZAKA WSZCZĘTYM 20 STYCZNIA 2015 ROKU W DZIEDZINIE NAUK LEŚNYCH, DYSCYPLINA LEŚNICTWO

RECENZJA W POSTĘPOWANIU HABILITACYJNYM DR. INŻ. ARKADIUSZA TOMCZAKA WSZCZĘTYM 20 STYCZNIA 2015 ROKU W DZIEDZINIE NAUK LEŚNYCH, DYSCYPLINA LEŚNICTWO Poznań, 2015-04-14 Prof. dr hab. Andrzej Czerniak Katedra Inżynierii Leśnej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu RECENZJA W POSTĘPOWANIU HABILITACYJNYM DR. INŻ. ARKADIUSZA TOMCZAKA WSZCZĘTYM 20 STYCZNIA

Bardziej szczegółowo

Pielęgnowanie lasu aspekty przyrodnicze i gospodarcze

Pielęgnowanie lasu aspekty przyrodnicze i gospodarcze Zimowa Szkoła Leśna IBL 18-20.03.2014 Pielęgnowanie lasu aspekty przyrodnicze i gospodarcze Tadeusz Andrzejczyk SGGW Plan referatu CEL I ZAKRES PIELĘGNOWANIA LASU WARUNKI RACJONALNEJ PIELĘGNACJI DRZEWOSTANÓW

Bardziej szczegółowo

Zbiór szczegółowych opisów wybranych procedur algorytmicznych

Zbiór szczegółowych opisów wybranych procedur algorytmicznych 1 Załącznik nr 9 do zarządzenia Zbiór szczegółowych opisów wybranych procedur algorytmicznych 1. Standardowa procedura ustalania normatywnej ilości surowca drzewnego możliwego do pozyskania w danym roku

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PROCESU CZYSZCZENIA NASION GORCZYCY. CZ. 2. ALGORYTMY PROCESU CZYSZCZENIA

ANALIZA PROCESU CZYSZCZENIA NASION GORCZYCY. CZ. 2. ALGORYTMY PROCESU CZYSZCZENIA Inżynieria Rolnicza 9(134)/2011 ANALIZA PROCESU CZYSZCZENIA NASION GORCZYCY. CZ. 2. ALGORYTMY PROCESU CZYSZCZENIA Zdzisław Kaliniewicz, Krzysztof Konrad Jadwisieńczak Katedra Maszyn Roboczych i Procesów

Bardziej szczegółowo

Dz.U Nr 3 poz. 16 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA

Dz.U Nr 3 poz. 16 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 3 poz. 16 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA z dnia 28 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania planu urządzenia

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ EKSPLOATACJI ZESTAWU MASZYN SAMOJEZDNYCH DO POZYSKIWANIA DREWNA NA PRZYKŁADZIE NADLEŚNICTWA GIDLE

EFEKTYWNOŚĆ EKSPLOATACJI ZESTAWU MASZYN SAMOJEZDNYCH DO POZYSKIWANIA DREWNA NA PRZYKŁADZIE NADLEŚNICTWA GIDLE Inżynieria Rolnicza 1(99)/2008 EFEKTYWNOŚĆ EKSPLOATACJI ZESTAWU MASZYN SAMOJEZDNYCH DO POZYSKIWANIA DREWNA NA PRZYKŁADZIE NADLEŚNICTWA GIDLE Katarzyna Łyp, Witold Zychowicz Katedra Maszyn Rolniczych i

Bardziej szczegółowo

Znaczenie dęba czerwonego w ekosystemie leśnym i rachunku ekonomicznym nadleśnictw Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach

Znaczenie dęba czerwonego w ekosystemie leśnym i rachunku ekonomicznym nadleśnictw Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach Znaczenie dęba czerwonego w ekosystemie leśnym i rachunku ekonomicznym nadleśnictw Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach Maria Kuc, Marcin Piszczek, Anna Janusz ARTYKUŁY / ARTICLES Abstrakt.

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki 46 ROCZNIKI NAUK ROLNICZYCH, T. ROKICKI SERIA G, T. 94, z. 1, 2007 WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC Tomasz Rokicki Katedra Ekonomiki i Organizacji

Bardziej szczegółowo

2. Wyposażenie bazy sprzętu przeciwpożarowego stanowi w szczególności:

2. Wyposażenie bazy sprzętu przeciwpożarowego stanowi w szczególności: Dziennik Ustaw Nr 73-3950- Poz. 824 10. 1. Zabezpieczeniu przeciwpożarowemu lasów służą pasy przeciwpożarowe w lasach położonych przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe lasu. 2. Wyróżnia się

Bardziej szczegółowo

ANALIZA GEOMETRII ŹDŹBŁA MISKANTA OLBRZYMIEGO

ANALIZA GEOMETRII ŹDŹBŁA MISKANTA OLBRZYMIEGO Inżynieria Rolnicza 7(95)/27 ANALIZA GEOMETRII ŹDŹBŁA MISKANTA OLBRZYMIEGO Janusz Kolowca Katedra Inżynierii Mechanicznej i Agrofizyki, Akademia Rolnicza w Krakowie Streszczenie. Przeprowadzono badania

Bardziej szczegółowo

Dendrometria - A. Bruchwald

Dendrometria - A. Bruchwald Dendrometria - A. Bruchwald Spis treści Przedmowa Przedmowa do wydania drugiego Wstęp Część l. Pomiar miąŝszości drzewa leŝącego l. Charakterystyka obiektu pomiaru A. Pojęcie pnia i strzały B. Geometryczne

Bardziej szczegółowo

Teleenergetyczne Konstrukcje Wsporcze Sp. z o.o. ul. Górnicza 2, Wałbrzych tel.:

Teleenergetyczne Konstrukcje Wsporcze Sp. z o.o. ul. Górnicza 2, Wałbrzych tel.: Słup drewniany bliźniaczy uszczudlony 7mb (SDBU7) Grupa 1 Konstrukcje wsporcze drewniane Słup drewniany bliźniaczy uszczudlony 7mb (SDBU7) Nazwa: Słup drewniany bliźniaczy uszczudlony 7mb (SDBU7) Kategoria:

Bardziej szczegółowo

ARBOMASA jako Odnawialne Źródło Energii

ARBOMASA jako Odnawialne Źródło Energii Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach ARBOMASA jako Odnawialne Źródło Energii XLVIII Forum : Energia Efekt - Środowisko zorganizowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny. Zmiany klimatyczne w nauce, leśnictwie i praktyce

Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny. Zmiany klimatyczne w nauce, leśnictwie i praktyce Dr hab. Paweł Rutkowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Leśny Zmiany klimatyczne w nauce, leśnictwie i praktyce Zmiany klimatyczne (Zmiany klimatu - 1 800 000) - 380 000 wyników Climate change

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I OBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH. KOD Oznaczenie kodu według Wspólnego Słownika Zamówień (CVP) ROBOTY BUDOWLANE

SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I OBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH. KOD Oznaczenie kodu według Wspólnego Słownika Zamówień (CVP) ROBOTY BUDOWLANE SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA I OBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH KOD 45000000-7 Oznaczenie kodu według Wspólnego Słownika Zamówień (CVP) ROBOTY BUDOWLANE ST 3 KONSTRUKCJE DREWNIANE Spis treści 1. Wstęp...3

Bardziej szczegółowo

Teleenergetyczne Konstrukcje Wsporcze Sp. z o.o. ul. Górnicza 2, Wałbrzych tel.:

Teleenergetyczne Konstrukcje Wsporcze Sp. z o.o. ul. Górnicza 2, Wałbrzych tel.: Słup drewniany pojedynczy uszczudlony 7mb (SDPU7) Grupa 1 Konstrukcje wsporcze drewniane Słup drewniany pojedynczy uszczudlony 7mb (SDPU7) Nazwa: Słup drewniany pojedynczy uszczudlony 7mb (SDPU7) Kategoria:

Bardziej szczegółowo

WSKAŹNIKI CHARAKTERYZUJĄCE PRZYDATNOŚĆ CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH DO PRACY W TERENACH GÓRSKICH

WSKAŹNIKI CHARAKTERYZUJĄCE PRZYDATNOŚĆ CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH DO PRACY W TERENACH GÓRSKICH Inżynieria Rolnicza 9(107)/2008 WSKAŹNIKI CHARAKTERYZUJĄCE PRZYDATNOŚĆ CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH DO PRACY W TERENACH GÓRSKICH Sławomir Francik, Zbigniew Ślipek, Tomasz Hebda, Tadeusz Greczek Katedra Inżynierii

Bardziej szczegółowo

The use of aerial pictures in nature monitoring

The use of aerial pictures in nature monitoring ROCZNIKI BIESZCZADZKIE 18 (2010), str. 403 408 Marcin Czerny Received: 5.05.2010 KRAMEKO sp. z o.o. Reviewed: 30.07.2010 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 108 m.czerny@krameko.com.pl WYKORZYSTANIE ZDJĘĆ LOTNICZYCH

Bardziej szczegółowo

FIZYCZNE I MECHANICZNE WŁAŚCIWOŚCI PELETÓW Z TROCIN SOSNOWYCH Z DODATKIEM TROCIN DRZEW LIŚCIASTYCH

FIZYCZNE I MECHANICZNE WŁAŚCIWOŚCI PELETÓW Z TROCIN SOSNOWYCH Z DODATKIEM TROCIN DRZEW LIŚCIASTYCH I N Ż YNIERIA R OLNICZA A GRICULTURAL E NGINEERING 2013: Z. 2(143) T.1 S. 299-306 ISSN 1429-7264 Polskie Towarzystwo Inżynierii Rolniczej http://www.ptir.org FIZYCZNE I MECHANICZNE WŁAŚCIWOŚCI PELETÓW

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

TECHNICZNE UZBROJENIE PROCESU PRACY W RÓŻNYCH TYPACH GOSPODARSTW ROLNICZYCH

TECHNICZNE UZBROJENIE PROCESU PRACY W RÓŻNYCH TYPACH GOSPODARSTW ROLNICZYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 TECHNICZNE UZBROJENIE PROCESU PRACY W RÓŻNYCH TYPACH GOSPODARSTW ROLNICZYCH Sławomir Kocira, Józef Sawa Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

Organizacja zajęć z przedmiotu HODOWLA LASU

Organizacja zajęć z przedmiotu HODOWLA LASU Wydział Leśny SGGW w Warszawie Niestacjonarne Studia Drugiego Stopnia Organizacja zajęć z przedmiotu HODOWLA LASU Prowadzący: Prof. dr hab. Bogdan Brzeziecki - wykłady. Dr hab. Stanisław Drozdowski, dr

Bardziej szczegółowo

OKRESY UŻYTKOWANIA I WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW ENERGETYCZNYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH

OKRESY UŻYTKOWANIA I WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW ENERGETYCZNYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Inżynieria Rolnicza 7(95)/2007 OKRESY UŻYTKOWANIA I WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW ENERGETYCZNYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Edmund Lorencowicz Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

WILGOTNOŚĆ DREWNA ROBINII AKACJOWEJ W ASPEKCIE WYKORZYSTANIA NA CELE ENERGETYCZNE

WILGOTNOŚĆ DREWNA ROBINII AKACJOWEJ W ASPEKCIE WYKORZYSTANIA NA CELE ENERGETYCZNE Inżynieria Rolnicza 9(107)/2008 WILGOTNOŚĆ DREWNA ROBINII AKACJOWEJ W ASPEKCIE WYKORZYSTANIA NA CELE ENERGETYCZNE Artur Kraszkiewicz, Mieczysław Szpryngiel Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE GOSPODARKA DRZEWOSANEM

SPECYFIKACJE TECHNICZNE GOSPODARKA DRZEWOSANEM SPECYFIKACJE TECHNICZNE GOSPODARKA DRZEWOSANEM SPIS TREŚCI SPECYFIKACJA TECHNICZNA Gospodarka drzewostanem... 3 1. Wstęp... 3 1.1. Przedmiot Specyfikacji Technicznej... 3 1.2. Zakres stosowania Specyfikacji

Bardziej szczegółowo

WYTRZYMAŁOŚĆ RÓWNOWAŻNA FIBROBETONU NA ZGINANIE

WYTRZYMAŁOŚĆ RÓWNOWAŻNA FIBROBETONU NA ZGINANIE Artykul zamieszczony w "Inżynierze budownictwa", styczeń 2008 r. Michał A. Glinicki dr hab. inż., Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN Warszawa WYTRZYMAŁOŚĆ RÓWNOWAŻNA FIBROBETONU NA ZGINANIE 1.

Bardziej szczegółowo