Wpływ temperatury podłoża na właściwości powłok DLC osadzanych metodą rozpylania katod grafitowych łukiem impulsowym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wpływ temperatury podłoża na właściwości powłok DLC osadzanych metodą rozpylania katod grafitowych łukiem impulsowym"

Transkrypt

1 Dotacje na innowacje Wpływ temperatury podłoża na właściwości powłok DLC osadzanych metodą rozpylania katod grafitowych łukiem impulsowym Viktor Zavaleyev, Jan Walkowicz, Adam Pander Politechnika Koszalińska

2 1. WPROWADZENIE 2. WARUNKI EKSPERYMENTU 3. WYNIKI I DYSKUSJA 4. WNIOSKI

3 1. WPROWADZENIE Diamentopodobne warstwy węglowe DLC, zawierające dużą liczbę wiązań sp 3, są wytwarzane z wysoko zjonizowanej plazmy węglowej, bez udziału wodoru. Wysoka zawartość wiązań sp 3 nadaje powłokom DLC szczególne własciwości, jak niski współczynnik tarcia, wysoką odporność na ścieranie i dużą przewodność cieplną. Powłoki DLC są m.in. stosowane jako warstwy ochronne na narzędziach skrawających. W procesie nanoszenia, podłoże poddawane jest silnemu bombardowaniu jonami, co przy braku chłodzenia prowadzi do wzrostu temperatury i transofrmacji wiązań sp 3 w sp 2. Podstawowe właściwości węgla amorficznego

4 Celem pracy było zbadanie wpływu temperatury podłoży na właściwości powłok DLC osadzanych z katod grafitowych metodą rozpylania łukiem impulsowym. Wyniki badań pozwoliły stwierdzić, że stosowany standardowo w urządzeniu C55CT sposób pomiary temperatury uniemożliwia precyzyjne sterowanie procesem i wytwarzanie powłok z dużą zawartością wiązań sp 3. FCVA 75% 35% 50 C 250 C

5 2. WARUNKI EKSPERYMENTU Stanowisko próżniowe C55CT Komora Parametry procesu DC-Arc w fazie osadzania powłoki DLC: 1. Prąd DC 50ADC 2. Ciśnienie robocze < 5x10-3 Pa 3. Prąd / czas impulsu 1400 A / 300 µsec 4. Napięcie BIAS 80V 5. Temperatura nanoszenia < 200 C Schemat powłoki DLC DLC 0,8µm Warstwa przejściowa C Podwarstwa Cr 0,1µm Podłoże

6 Położenie próbek w komorze Bez chłodzonego podłoża Czujnik temperatury PT-100 Podłoże chłodzone wodą

7 Program eksperymentów Schemat powłoki DLC DLC 0,8µm Warstwa przejściowa C Podwarstwa Cr 0,1µm Podłoże Etching Cr Coating Cr Etching C Coating C

8 Temperature of sample Temperature of sample Pomiar temperatury Ion clean. Cr sublayer of chromium C transition layer of carbon 68 0 C Steps technological process of film deposition Exper.1.Próbka nie chłodzona Termoc.instal.Exp.-1 Termoc. at sample Exp-1 thin film of carbon C C Ion clean. Cr sublayer of chromium transition layer of carbon 98 0 C Termoc. at sample Exp-2 Termoc. at sample Exp-3 thin film of carbon 81 0 C C 67 0 C Steps technological process of film deposition Exper.2-3.Próbka zamocowana na chłodzonym podłożu

9 Module Young E [GPa] Hardness [GPa] Twardość i moduł Younga Stand. Cooling Cooling short pause Exper.-1 Exper-2 Exper.-3 Stand. Cooling Cooling short pause Exper.-1 Exper-2 Exper.-3

10 1.Próba Rockwellan Exper.1. (Stand.) Adhezja na próbkach HSS Exper.2. (Cooling) Exper.3. (Cooling short pause)

11 2. Test rysy Exper.1. (Stand.) 14N 16N 23N 31N Exper.2. (Cooling) 15N 19N 28N 37N Exper.3. (Cooling short pause) 13N 16N 20N 28N

12 4. WNIOSKI Pomiary temperatury w eksperymentach z podłożem chłodzonym wodą i bez chłodzenia, przeprowadzone podczas całego procesu osadzania wykazały, że różnica pomiędzy odczytami termopary umieszczonej w centrum komory i termopary mierzącej rzeczywistą temperaturę próbki wyniosła ponad С. Powłoki DLC nanoszone przy temperaturze podłoża nieprzekraczającej 70 0 С mają wysoką twardość i znacznie lepszą adhezję niż warstwy DLC nanoszone przy temperaturze С. Temperatura podłoża wpływa również znacząco na powstawanie warstwy pośredniej między podwarstwą Cr a powłoką DLC. Nie chłodzone podłoże nagrzewa się do temperatury С na skutek czego wzrasta ilość grafitu o wiązaniach sp 2, co pogarsza adhezję pomiędzy podwarstwą Cr a powłoką DLC. Wyniki badań wskazują, że temperatura podłoża ma bardzo duży wpływ na strukturę i właściwości powłok i zmienia stosunek wiązań sp 3 /sp 2, co prowadzi do zmiany właściwości mechanicznych powłok.

13 REFERENCES 1. Büschel M, GrimmW. Influence of the pulsing of the current of a vacuum arc on rate and droplets. Surf Coating Technol 2001; : W. Grimm, V. Weihnacht. Properties of super-hard carbon films deposited by pulsed arc process. Vacuum 85 (2010) X. Han et al. Stress, mechanical and adhesion properties of multilayer tetrahedral amorphous carbon films. Applied Surface Science 255 (2008) S. Chowdhury et al. Characterization of DLC coatings deposited by rf magnetron sputtering. Journal of Materials Processing Technology (2004) M. Stüber et al. Graded layer design for stress-reduced and strongly adherent superhard amorphous carbon films Surface and Coatings Technology (1999) Jan Walkowicz. Vacuum and Plasma Surface Engineering VaPSE 2009, October 22-26, 2009 Hejnice, Czech Republic

14 Dziękuję za uwagę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Innowacyjna Gospodarka,

Politechnika Koszalińska

Politechnika Koszalińska Politechnika Instytut Mechatroniki, Nanotechnologii i Technik Próżniowych Wytwarzanie, struktura i właściwości cienkich powłok na bazie węgla Andrzej Czyżniewski Dotacje na innowacje Dotacje na innowacje

Bardziej szczegółowo

Promotor: prof. nadzw. dr hab. Jerzy Ratajski. Jarosław Rochowicz. Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska

Promotor: prof. nadzw. dr hab. Jerzy Ratajski. Jarosław Rochowicz. Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska Promotor: prof. nadzw. dr hab. Jerzy Ratajski Jarosław Rochowicz Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska Praca magisterska Wpływ napięcia podłoża na właściwości mechaniczne powłok CrCN nanoszonych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Politechnika Koszalińska

Politechnika Politechnika Koszalińska Politechnika Politechnika Instytut Mechatroniki, Nanotechnologii i Technik Próżniowych NOWE MATERIAŁY NOWE TECHNOLOGIE W PRZEMYŚLE OKRĘTOWYM I MASZYNOWYM IIM ZUT Szczecin, 28 31 maja 2012, Międzyzdroje

Bardziej szczegółowo

Właściwości powłok DLC z podwarstwami na bazie chromu zastosowanych na narzędziach ze stali szybkotnącej do obróbki drewna

Właściwości powłok DLC z podwarstwami na bazie chromu zastosowanych na narzędziach ze stali szybkotnącej do obróbki drewna MIECZYSŁAW PANCIELEJKO, ANDRZEJ CZYŻNIEWSKI, ADAM GILEWICZ, VIKTOR ZAVALEYEV Właściwości powłok DLC z podwarstwami na bazie chromu zastosowanych na narzędziach ze stali szybkotnącej do obróbki drewna WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Aparatura do osadzania warstw metodami:

Aparatura do osadzania warstw metodami: Aparatura do osadzania warstw metodami: Rozpylania mgnetronowego Magnetron sputtering MS Rozpylania z wykorzystaniem działa jonowego Ion Beam Sputtering - IBS Odparowanie wywołane impulsami światła z lasera

Bardziej szczegółowo

SUPERTWARDE WARSTWY WĘGLOWE I AZOTKU BORU NA PŁYTKACH NARZĘDZIOWYCH Al2O3-Mo

SUPERTWARDE WARSTWY WĘGLOWE I AZOTKU BORU NA PŁYTKACH NARZĘDZIOWYCH Al2O3-Mo KOMPOZYTY (COMPOSITES) 4(2004)11 Krzysztof Biesiada 1, Marek Kostecki 2, Andrzej Olszyna 3 Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Materiałowej, ul. Wołoska 141, 02-507 Warszawa SUPERTWARDE WARSTWY

Bardziej szczegółowo

T R I B O L O G I A 9

T R I B O L O G I A 9 2-2015 T R I B O L O G I A 9 Jan BUJAK *, Jerzy SMOLIK *, Daniel PAĆKO WPŁYW WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNYCH POWŁOK AlCrTiN OSADZANYCH METODĄ NISKOCIŚNIENIOWEGO ODPAROWANIA ŁUKOWEGO NA ICH ODPORNOŚĆ NA ZUŻYCIE

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WŁAŚCIWOŚCI MIKROMECHANICZNYCH I TRIBOLOGICZNYCH POWŁOK NANOKOMPOZYTOWYCH nc-wc/a-c I Nc-WC/a-C:H

ANALIZA WŁAŚCIWOŚCI MIKROMECHANICZNYCH I TRIBOLOGICZNYCH POWŁOK NANOKOMPOZYTOWYCH nc-wc/a-c I Nc-WC/a-C:H 3-2010 T R I B O L O G I A 135 Marcin KOT *, Tomasz MOSKALEWICZ **, Bogdan WENDLER ***, Aleksandra CZYRSKA-FILEMONOWICZ **, Wiesław RAKOWSKI *, Sławomir ZIMOWSKI * ANALIZA WŁAŚCIWOŚCI MIKROMECHANICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Instytut Mechatroniki, Nanotechnologii i Techniki Próżniowej

Instytut Mechatroniki, Nanotechnologii i Techniki Próżniowej Politechnika Koszalińska ska Instytut Mechatroniki, Nanotechnologii i Techniki Próżniowej Optymalizacja, z wykorzystaniem metody Taguchi, parametrów wytwarzania powłok DLC metodą zmodyfikowanego katodowego

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI WARSTW AZOTOWANYCH JARZENIOWO, WYTWORZONYCH NA STALI 316L

WŁAŚCIWOŚCI WARSTW AZOTOWANYCH JARZENIOWO, WYTWORZONYCH NA STALI 316L 3-2006 PROBLEMY EKSPLOATACJI 107 Wiesław A. RAKOWSKI, Marcin KOT, Sławomir ZIMOWSKI Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Tadeusz WIERZCHOŃ Politechnika Warszawska WŁAŚCIWOŚCI WARSTW AZOTOWANYCH JARZENIOWO,

Bardziej szczegółowo

Ekspansja plazmy i wpływ atmosfery reaktywnej na osadzanie cienkich warstw hydroksyapatytu. Marcin Jedyński

Ekspansja plazmy i wpływ atmosfery reaktywnej na osadzanie cienkich warstw hydroksyapatytu. Marcin Jedyński Ekspansja plazmy i wpływ atmosfery reaktywnej na osadzanie cienkich warstw hydroksyapatytu. Marcin Jedyński Metoda PLD (Pulsed Laser Deposition) PLD jest nowoczesną metodą inżynierii powierzchni, umożliwiającą

Bardziej szczegółowo

Badanie procesu wydajnego impulsowego rozpylania magnetronowego w atmosferze gazów reaktywnych

Badanie procesu wydajnego impulsowego rozpylania magnetronowego w atmosferze gazów reaktywnych Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Autoreferat rozprawy doktorskiej Badanie procesu wydajnego impulsowego rozpylania magnetronowego w atmosferze gazów reaktywnych Autor:

Bardziej szczegółowo

TRIBOLOGIA POWŁOK WĘGLOWYCH W PODWYŻSZONEJ TEMPERATURZE

TRIBOLOGIA POWŁOK WĘGLOWYCH W PODWYŻSZONEJ TEMPERATURZE 3-2015 T R I B O L O G I A 55 Marcin KOT *, Sławomir ZIMOWSKI *, Łukasz MAJOR **, Kinga CHRONOWSKA-PRZYWARA *, Wiesław RAKOWSKI * TRIBOLOGIA POWŁOK WĘGLOWYCH W PODWYŻSZONEJ TEMPERATURZE TRIBOLOGY OF CARBON

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU 35/9 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 9 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 9 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA

Bardziej szczegółowo

MIKROSTRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI WARSTW MIĘDZYMETALICZNYCH NA STOPIE Ti-6Al-4V

MIKROSTRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI WARSTW MIĘDZYMETALICZNYCH NA STOPIE Ti-6Al-4V 1-2007 PROBLEMY EKSPLOATACJI 45 Halina GARBACZ, Maciej OSSOWSKI, Piotr WIECIŃSKI, Tadeusz WIERZCHOŃ, Krzysztof J. KURZYDŁOWSKI Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Materiałowej MIKROSTRUKTURA I

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH TYPU CRC+CRN WYTWARZANYCH PRZEZ POŁĄCZENIE PROCESU CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO Z OBRÓBKĄ PVD

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH TYPU CRC+CRN WYTWARZANYCH PRZEZ POŁĄCZENIE PROCESU CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO Z OBRÓBKĄ PVD 5-2011 T R I B O L O G I A 81 Ewa KASPRZYCKA *, **, Mariusz KOPROWSKI ***, Jerzy BIELANIK *, Sławomir PILARCZYK *, Bogdan BOGDAŃSKI **, Iwona BAUER **** WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH TYPU

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków.

INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków. INSTYTUT FIZYKI JĄDROWEJ im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk ul. Radzikowskiego 152, 31-342 Kraków www.ifj.edu.pl/publ/reports/2008/ Kraków, grudzień 2008 Raport Nr 2018/AP Ablacja laserowa

Bardziej szczegółowo

metody nanoszenia katalizatorów na struktury Metalowe

metody nanoszenia katalizatorów na struktury Metalowe metody nanoszenia katalizatorów na struktury Metalowe mgr inż. Ewelina Piwowarczyk Uniwersytet Jagielloński Wydział Chemii 1 Metody nanoszenia katalizatorów na struktury Metalowe Katalizatory na nośniku

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM Tomasz Dyl Akademia Morska w Gdyni WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM W artykule określono wpływ odkształcenia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH

WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH WOJCIECH WIELEBA WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH THE INFLUENCE OF FRICTION PROCESS FOR CHANGE OF MICROHARDNESS OF SURFACE LAYER IN POLYMERIC MATERIALS

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny Instytut Inżynierii Materiałowej Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny Instytut Inżynierii Materiałowej Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny Instytut Inżynierii Materiałowej Zakład Metaloznawstwa i Odlewnictwa Przedmiot: Inżynieria Powierzchni / Powłoki Ochronne / Powłoki Metaliczne i Kompozytowe

Bardziej szczegółowo

Technologie PVD w zastosowaniu do obróbki narzędzi

Technologie PVD w zastosowaniu do obróbki narzędzi Technologie PVD w zastosowaniu do obróbki narzędzi dr inż. Marek Betiuk Application of PVD technology for tools treatment Instytut Mechaniki Precyzyjnej Modyfikacja powierzchni warstwami uzyskiwanymi

Bardziej szczegółowo

MIKROSTRUKTURALNA ANALIZA MECHANIZMÓW ZUŻYCIA POWŁOK MONO- I WIELOWARSTWOWYCH BAZUJĄCYCH NA SKŁADZIE TiN i a-c:h

MIKROSTRUKTURALNA ANALIZA MECHANIZMÓW ZUŻYCIA POWŁOK MONO- I WIELOWARSTWOWYCH BAZUJĄCYCH NA SKŁADZIE TiN i a-c:h 4-2011 PROBLEMY EKSPLOATACJI 19 Łukasz MAJOR *, Marcin KOT **, Bogusław MAJOR * * Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, Kraków ** Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Inżynierii Mechanicznej

Bardziej szczegółowo

PL B1. MEDGAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Białystok, PL POLITECHNIKA ŁÓDZKA, Łódź, PL

PL B1. MEDGAL SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Białystok, PL POLITECHNIKA ŁÓDZKA, Łódź, PL PL 223008 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 223008 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 398452 (22) Data zgłoszenia: 15.03.2012 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE POWŁOK TLENKU ALUMINIUM MODYFIKOWANYCH WĘGLEM

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE POWŁOK TLENKU ALUMINIUM MODYFIKOWANYCH WĘGLEM 3-2010 T R I B O L O G I A 11 Marek BARA *, Grzegorz SŁUŻAŁEK *, Henryk WISTUBA ** WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE POWŁOK TLENKU ALUMINIUM MODYFIKOWANYCH WĘGLEM TRIBOLOGICAL PROPERTIES OF ALUMINIUM OXIDE LAYER

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WŁAŚCIWOŚCI NOWYCH GRUP POWŁOK STOSOWANYCH NA WYSOKO OBCIĄŻONE ELEMENTY MASZYN

ANALIZA WŁAŚCIWOŚCI NOWYCH GRUP POWŁOK STOSOWANYCH NA WYSOKO OBCIĄŻONE ELEMENTY MASZYN ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 82 Nr kol. 1903 Kinga CHRONOWSKA 1, Marcin KOT 2, Łukasz MAJOR 3 ANALIZA WŁAŚCIWOŚCI NOWYCH GRUP POWŁOK STOSOWANYCH NA WYSOKO OBCIĄŻONE ELEMENTY

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY STOSOWANE NA POWŁOKI PRZECIWZUŻYCIOWE

MATERIAŁY STOSOWANE NA POWŁOKI PRZECIWZUŻYCIOWE MATERIAŁY STOSOWANE NA POWŁOKI PRZECIWZUŻYCIOWE PAWEŁ URBAŃCZYK Streszczenie: W artykule przedstawiono klasyfikację materiałów stosowanych na powłoki przeciwzużyciowe. Przeanalizowano właściwości fizyczne

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI NARZĘDZI SKRAWAJĄCYCH Z WIELOWARSTWOWYMI POWŁOKAMI TYPU CERAMIKA/CERAMIKA

WŁAŚCIWOŚCI NARZĘDZI SKRAWAJĄCYCH Z WIELOWARSTWOWYMI POWŁOKAMI TYPU CERAMIKA/CERAMIKA 4-2009 T R I B O L O G I A 103 Marcin KOT *, Wiesław RAKOWSKI *, Krzysztof CZECHOWSKI ** WŁAŚCIWOŚCI NARZĘDZI SKRAWAJĄCYCH Z WIELOWARSTWOWYMI POWŁOKAMI TYPU CERAMIKA/CERAMIKA PROPERTIES OF CUTTING TOOLS

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM SPEKTRALNEJ ANALIZY CHEMICZNEJ (L-6)

LABORATORIUM SPEKTRALNEJ ANALIZY CHEMICZNEJ (L-6) LABORATORIUM SPEKTRALNEJ ANALIZY CHEMICZNEJ (L-6) Posiadane uprawnienia: ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO NR AB 120 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007 r. Kierownik

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE KOMPOZYTÓW METALOWO-CERAMICZNYCH METODAMI PLAZMOWYMI

OTRZYMYWANIE KOMPOZYTÓW METALOWO-CERAMICZNYCH METODAMI PLAZMOWYMI KOMPOZYTY (COMPOSITES) 1(21)1 Władysław Włosiński 1, Tomasz Chmielewski 2 Politechnika Warszawska, Instytut Technologii Materiałowych, ul. Narbutta 85, 2-542 Warszawa OTRZYMYWANIE KOMPOZYTÓW METALOWO-CERAMICZNYCH

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKU KRZEMU DO DWUWARSTWOWYCH POWŁOK TYPU (Cr,Si)N/TiN NA ICH WŁAŚCIWOŚCI MIKROMECHANICZNE I TRIBOLOGICZNE

WPŁYW DODATKU KRZEMU DO DWUWARSTWOWYCH POWŁOK TYPU (Cr,Si)N/TiN NA ICH WŁAŚCIWOŚCI MIKROMECHANICZNE I TRIBOLOGICZNE 4-2009 T R I B O L O G I A 285 Sławomir ZIMOWSKI *, Wiesław RAKOWSKI *, Jerzy MORGIEL **, Justyna GRZONKA **, Ryszard MANIA * WPŁYW DODATKU KRZEMU DO DWUWARSTWOWYCH POWŁOK TYPU (Cr,Si)N/TiN NA ICH WŁAŚCIWOŚCI

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2526977. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 31.01.2012 12153261.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2526977. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 31.01.2012 12153261. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2526977 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 31.01.2012 12153261.8

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WPŁYWU PARAMETRÓW PROCESU OSADZANIA POWŁOK NA WŁAŚCIWOŚCI WARSTW

MODELOWANIE WPŁYWU PARAMETRÓW PROCESU OSADZANIA POWŁOK NA WŁAŚCIWOŚCI WARSTW 4-2008 PROBLEMY EKSPLOATACJI 219 Magdalena TRZOS Instytut Technologii Eksploatacji PIB, Radom MODELOWANIE WPŁYWU PARAMETRÓW PROCESU OSADZANIA POWŁOK NA WŁAŚCIWOŚCI WARSTW Słowa kluczowe Modelowanie, modele

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE PROCEDURY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO PRECYZYJNYCH POMIARÓW GRUBOŚCI CIENKICH POWŁOK WYTWORZONYCH METODĄ ŁUKOWO-PLAZMOWĄ

OPRACOWANIE PROCEDURY PRZYGOTOWANIA PRÓBEK DO PRECYZYJNYCH POMIARÓW GRUBOŚCI CIENKICH POWŁOK WYTWORZONYCH METODĄ ŁUKOWO-PLAZMOWĄ Z E S Z Y T Y N A U K O W E P O L I T E C H N I K I P O Z N AŃSKIEJ Nr Budowa Maszyn i Zarządzanie Produkcją 005 MACIEJ KUPCZYK, PRZEMYSLAW CIESZKOWSKI, PRZEMYSŁAW LIBUDA, DAWID JAKRZEWSKI OPRACOWANIE

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ POKRYTEJ STOPEM NIKLU

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ POKRYTEJ STOPEM NIKLU 4-2011 T R I B O L O G I A 125 Ewa KASPRZYCKA *,**, Bogdan BOGDAŃSKI **, Jan TACIKOWSKI **, Jan SENATORSKI **, Dominik SMOLIŃSKI *** WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA

Bardziej szczegółowo

38 Wpływ obróbki laserowej na własności tribologiczne i mikrostrukturę powłok węglikowo-ceramicznych nanoszonych

38 Wpływ obróbki laserowej na własności tribologiczne i mikrostrukturę powłok węglikowo-ceramicznych nanoszonych 38 Radek N.,* Szalapko J.** *Centrum Laserowych Technologii Metali, Politechnika Świętokrzyska, Kielce, Polska, **Khmelnitckij Uniwersytet Narodowy, Khmelnitckij, Ukraina 1. Wstęp WPŁYW OBRÓBKI LASEROWEJ

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI Dr inż. Danuta MIEDZIŃSKA, email: dmiedzinska@wat.edu.pl Dr inż. Robert PANOWICZ, email: Panowicz@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Katedra Mechaniki i Informatyki Stosowanej MODELOWANIE WARSTWY

Bardziej szczegółowo

MODUŁ OPTYCZNEJ DIAGNOSTYKI PLAZMY STANOWISKA DO BADAŃ TECHNOLOGII PVD

MODUŁ OPTYCZNEJ DIAGNOSTYKI PLAZMY STANOWISKA DO BADAŃ TECHNOLOGII PVD 1-2013 PROBLEMY EKSPLOATACJI 141 Jan PRZYBYLSKI, Andrzej MAJCHER Instytut Technologii Eksploatacji PIB, Radom MODUŁ OPTYCZNEJ DIAGNOSTYKI PLAZMY STANOWISKA DO BADAŃ TECHNOLOGII PVD Słowa kluczowe OES,

Bardziej szczegółowo

Publikacje naukowe Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Kubica Marek Marek Kubica Marek Kubica

Publikacje naukowe Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Marek Kubica Kubica Marek Marek Kubica Marek Kubica Publikacje naukowe 1. Marek Kubica: Simulation of fiber orientation program of AOC morphology produced in ternary electrolyte, XV Międzynarodowa Studencka Sesja Naukowa Katowice, 15 Maj 2014. 2. Marek

Bardziej szczegółowo

Ocena morfologii powierzchni, właściwości mechanicznych oraz przyczepności cienkich warstw azotku boru wytwarzanych metodą ablacji laserowej

Ocena morfologii powierzchni, właściwości mechanicznych oraz przyczepności cienkich warstw azotku boru wytwarzanych metodą ablacji laserowej Bi u l e t y n WAT Vo l. LXIII, Nr 1, 2014 Ocena morfologii powierzchni, właściwości mechanicznych oraz przyczepności cienkich warstw azotku boru wytwarzanych metodą ablacji laserowej Krzysztof Gocman

Bardziej szczegółowo

Modelowanie procesów azotowania i PVD podwyższających trwałość narzędzi ze stali WCL

Modelowanie procesów azotowania i PVD podwyższających trwałość narzędzi ze stali WCL PAK vol. 56, nr 7/2010 819 Roman OLIK, Bogdan WARCHOLIŃSKI, Tomasz SUSZKO, Adam GILEWICZ, Jerzy RATAJSKI POLITECHNIKA KOSZALIŃSKA, INSTYTUT MECHATRONIKI, NANOTECHNOLOGII I TECHNIKI PRÓŻNIOWEJ, ul. Racławicka

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Pauliny Zawadzkiej pt. Powłoki ochronne na grafitowych krystalizatorach dla przemysłu metali nieżelaznych

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Pauliny Zawadzkiej pt. Powłoki ochronne na grafitowych krystalizatorach dla przemysłu metali nieżelaznych dr hab. inż. Marzanna KSIĄŻEK, prof. nadzw. Instytut Odlewnictwa ul. Zakopiańska 73 30-418 Kraków Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Pauliny Zawadzkiej pt. Powłoki ochronne na grafitowych krystalizatorach

Bardziej szczegółowo

OBCIĄŻENIE GRANICZNE POWŁOK WIELOWARSTWOWYCH TiN/CrN W STYKU TRIBOLOGICZNYM KULA TARCZA

OBCIĄŻENIE GRANICZNE POWŁOK WIELOWARSTWOWYCH TiN/CrN W STYKU TRIBOLOGICZNYM KULA TARCZA 4-2009 T R I B O L O G I A 275 Sławomir ZIMOWSKI *, Wiesław RAKOWSKI *, Łukasz MAJOR ** OBCIĄŻENIE GRANICZNE POWŁOK WIELOWARSTWOWYCH TiN/CrN W STYKU TRIBOLOGICZNYM KULA TARCZA LOAD CAPACITY OF TiN/CrN

Bardziej szczegółowo

III Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 23 czerwiec 2014

III Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 23 czerwiec 2014 III Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 23 czerwiec 2014 Praca została realizowana w ramach programu Innowacyjna Gospodarka, finansowanego przez Europejski fundusz Rozwoju

Bardziej szczegółowo

PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH

PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH AUTOR: Michał Folwarski PROMOTOR PRACY: Dr inż. Marcin Kot UCZELNIA: Akademia Górniczo-Hutnicza Im. Stanisława Staszica

Bardziej szczegółowo

NISKOTARCIOWE POWŁOKI NA BAZIE MOS 2 Z PODWARSTWAMI CHROMU NA ODLEWNICZYCH STOPACH ALUMINIUM

NISKOTARCIOWE POWŁOKI NA BAZIE MOS 2 Z PODWARSTWAMI CHROMU NA ODLEWNICZYCH STOPACH ALUMINIUM Technical Issues 1/2016 pp. 52-58 ISSN 2392-3954 NISKOTARCIOWE POWŁOKI NA BAZIE MOS 2 Z PODWARSTWAMI CHROMU NA ODLEWNICZYCH STOPACH ALUMINIUM PRODUCTION OF LOW FRICTION MOS 2 (TI,W) COATINGS WITH CR INTERLAYER

Bardziej szczegółowo

WARSTWY WĘGLIKOWE WYTWARZANE W PROCESIE CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA POWIERZCHNI STALI POKRYTEJ STOPAMI NIKLU Z PIERWIASTKAMI WĘGLIKOTWÓRCZYMI

WARSTWY WĘGLIKOWE WYTWARZANE W PROCESIE CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA POWIERZCHNI STALI POKRYTEJ STOPAMI NIKLU Z PIERWIASTKAMI WĘGLIKOTWÓRCZYMI 4-2010 T R I B O L O G I A 23 Bogdan BOGDAŃSKI *, Ewa KASPRZYCKA *,**, Jan TACIKOWSKI *, Jan K. SENATORSKI *,***, Mariusz KOPROWSKI ** WARSTWY WĘGLIKOWE WYTWARZANE W PROCESIE CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA

Bardziej szczegółowo

dr inż. Piotr Wroczyński kierownik dr inż. Marcin Gnyba zca. kierownika Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych PG

dr inż. Piotr Wroczyński kierownik dr inż. Marcin Gnyba zca. kierownika Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych PG dr inż. Piotr Wroczyński kierownik dr inż. Marcin Gnyba zca. kierownika Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych PG POLITECHNIKA GDAŃSKA Centrum Zawansowanych Technologii Pomorze ul. Al. Zwycięstwa

Bardziej szczegółowo

Technologia cienkowarstwowa

Technologia cienkowarstwowa Physical Vapour Deposition Evaporation Dlaczego w próżni? 1. topiony materiał wrze w niższej temperaturze 2. zmniejsza się proces utleniania wrzącej powierzchni 3. zmniejsza się liczba zanieczyszczeń w

Bardziej szczegółowo

Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES

Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES Mirosław Raczyński Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki wstępnych

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TRAWIENIA PLAZMĄ NA WYBRANE PARAMETRY CIENKICH WARSTW CdTe i SnO 2 DLA ZASTOSOWAŃ FOTOWOLTAICZNYCH

WPŁYW TRAWIENIA PLAZMĄ NA WYBRANE PARAMETRY CIENKICH WARSTW CdTe i SnO 2 DLA ZASTOSOWAŃ FOTOWOLTAICZNYCH CZASOPISMO INŻYNIERII LĄDOWEJ, ŚRODOWISKA I ARCHITEKTURY JOURNAL OF CIVIL ENGINEERING, ENVIRONMENT AND ARCHITECTURE JCEEA, t. XXXII, z. 62 (2/15), kwiecień-czerwiec 2015, s. 275-287 Roman LICHOGRAJ 1 Jan

Bardziej szczegółowo

Fizyka Cienkich Warstw

Fizyka Cienkich Warstw Fizyka Cienkich Warstw W-2 METODY OTRZYMYWANIA CIENKICH WARSTW (preparation methods, deposition methods, coatin technoloies) 1. Fizyczne metody otrzymywania warstw 2. Chemiczne metody otrzymywania warstw

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE POWŁOK Cr X N MECHANICAL PROPERTIES OF Cr X N COATINGS

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE POWŁOK Cr X N MECHANICAL PROPERTIES OF Cr X N COATINGS BOGDAN WARCHOLIŃSKI 1, ADAM GILEWICZ 1 WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE POWŁOK Cr X N MECHANICAL PROPERTIES OF Cr X N COATINGS STRESZCZENIE W pracy przedstawiono rezultaty badań powłok CrxN, otrzymanych metodą

Bardziej szczegółowo

Publikacje pracowników Katedry Inżynierii Materiałowej w 2010 r.

Publikacje pracowników Katedry Inżynierii Materiałowej w 2010 r. Publikacje pracowników Katedry Inżynierii Materiałowej w 2010 r. 1. Żenkiewicz M., Richert J., Różański A.: Effect of blow moulding on barrier properties of polylactide nanocomposite films, Polymer Testing

Bardziej szczegółowo

Politechnika Koszalińska Wydział Mechaniczny

Politechnika Koszalińska Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska Wydział Mechaniczny Adam Gilewicz Instytut Mechatroniki, Nanotechnologii i Techniki Próżniowej autoreferat rozprawy doktorskiej Wielowarstwowe twarde pokrycia na bazie azotku chromu

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH WYTWARZANYCH W PROCESACH CHROMOWANIA DYFUZYJNEGO POŁĄCZONYCH Z OBRÓBKĄ PVD

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH WYTWARZANYCH W PROCESACH CHROMOWANIA DYFUZYJNEGO POŁĄCZONYCH Z OBRÓBKĄ PVD 2-2014 T R I B O L O G I A 79 Ewa KASPRZYCKA *, Bogdan BOGDAŃSKI **, Jan SENATORSKI *, Piotr GĘBSKI ***, Arkadiusz WIĘCZKOWSKI *** WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH WYTWARZANYCH W PROCESACH

Bardziej szczegółowo

Grafen perspektywy zastosowań

Grafen perspektywy zastosowań Grafen perspektywy zastosowań Paweł Szroeder 3 czerwca 2014 Spis treści 1 Wprowadzenie 1 2 Właściwości grafenu 2 3 Perspektywy zastosowań 2 3.1 Procesory... 2 3.2 Analogoweelementy... 3 3.3 Czujniki...

Bardziej szczegółowo

Osadzanie warstw węglowych, metodami plazmowymi, na poliuretanie ChronoFlex AR/LT planowanym do zastosowania w programie Polskie Sztuczne Serce

Osadzanie warstw węglowych, metodami plazmowymi, na poliuretanie ChronoFlex AR/LT planowanym do zastosowania w programie Polskie Sztuczne Serce Osadzanie warstw węglowych, metodami plazmowymi, na poliuretanie ChronoFlex AR/LT planowanym do Waldemar Mróz 1, Bogusław Budner 1, Sylwia Burdyńska 1, Joanna Czwartos 1, Artur Prokopiuk 1, Łukasz Major

Bardziej szczegółowo

B A D A N I E W Y T R Z Y M A Ł O Ś C I K O M P O Z Y T Ó W W Ę G L O W Y C H

B A D A N I E W Y T R Z Y M A Ł O Ś C I K O M P O Z Y T Ó W W Ę G L O W Y C H WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. ALFREDA MEISSNERA W USTRONIU WYDZIAŁ INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ B A D A N I E W Y T R Z Y M A Ł O Ś C I K O M P O Z Y T Ó W W Ę G L O W Y C H Autor pracy:

Bardziej szczegółowo

Badanie zmęczenia cieplnego żeliwa w Instytucie Odlewnictwa

Badanie zmęczenia cieplnego żeliwa w Instytucie Odlewnictwa PROJEKT NR: POIG.01.03.01-12-061/08 Badania i rozwój nowoczesnej technologii tworzyw odlewniczych odpornych na zmęczenie cieplne Badanie zmęczenia cieplnego żeliwa w Instytucie Odlewnictwa Zakopane, 23-24

Bardziej szczegółowo

NANOSTRUKTURALNE POWŁOKI NA BAZIE WĘGLIKA CHROMU CR 3 C 2 WYTWARZANE RÓŻNYMI METODAMI PVD

NANOSTRUKTURALNE POWŁOKI NA BAZIE WĘGLIKA CHROMU CR 3 C 2 WYTWARZANE RÓŻNYMI METODAMI PVD 4-2011 PROBLEMY EKSPLOATACJI 115 Adam MAZURKIEWICZ *, Maria Wiesława RICHERT **, Jerzy A. SMOLIK * * Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy, Radom ** Akademia Górniczo Hutnicza w

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 ALEKSANDER KAROLCZUK a) MATEUSZ KOWALSKI a) a) Wydział Mechaniczny Politechniki Opolskiej, Opole 1 I. Wprowadzenie 1. Technologia zgrzewania

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GNIOTU WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI POWŁOK Z FAZ MIĘDZYMETALICZNYCH

WPŁYW GNIOTU WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI POWŁOK Z FAZ MIĘDZYMETALICZNYCH Tomasz Dyl Akademia Morska w Gdyni WPŁYW GNIOTU WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI POWŁOK Z FAZ MIĘDZYMETALICZNYCH W artykule przedstawiono wpływ gniotu względnego na parametry

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA, WŁASNOŚCI ORAZ CHARAKTERYSTYKA FRAKTALNA POWŁOK UZYSKANYCH W MAGNETRONOWYM PROCESIE PVD

STRUKTURA, WŁASNOŚCI ORAZ CHARAKTERYSTYKA FRAKTALNA POWŁOK UZYSKANYCH W MAGNETRONOWYM PROCESIE PVD WALDEMAR KWAŚNY STRUKTURA, WŁASNOŚCI ORAZ CHARAKTERYSTYKA FRAKTALNA POWŁOK UZYSKANYCH W MAGNETRONOWYM PROCESIE PVD STRUCTURE, PHYSICAL PROPERTIES AND FRACTAL CHARACTER OF THE COATINGS OBTAINED IN THE PVD

Bardziej szczegółowo

Autoreferat rozprawy doktorskiej

Autoreferat rozprawy doktorskiej Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej Autoreferat rozprawy doktorskiej ZASTOSOWANIE WIELOTARGETOWEGO STANOWISKA DO WYTWARZANIA CIENKICH WARSTW METODĄ ROZPYLANIA MAGNETRONOWEGO

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PARAMETRÓW PROCESU ANODOWANIA IMPULSOWEGO NA TOPOGRAFIĘ POWIERZCHNI ANODOWYCH POWŁOK TLENKOWYCH NA ALUMINIUM

WPŁYW PARAMETRÓW PROCESU ANODOWANIA IMPULSOWEGO NA TOPOGRAFIĘ POWIERZCHNI ANODOWYCH POWŁOK TLENKOWYCH NA ALUMINIUM 3-2012 T R I B O L O G I A 61 Tomasz KMITA * WPŁYW PARAMETRÓW PROCESU ANODOWANIA IMPULSOWEGO NA TOPOGRAFIĘ POWIERZCHNI ANODOWYCH POWŁOK TLENKOWYCH NA ALUMINIUM THE INFLUENCE OF THE PULSED ANODISING PROCESS

Bardziej szczegółowo

Stanowiska laboratoryjne przeznaczone do przeprowadzania doświadczeń w zakresie przepływu ciepła

Stanowiska laboratoryjne przeznaczone do przeprowadzania doświadczeń w zakresie przepływu ciepła Stanowiska laboratoryjne przeznaczone do przeprowadzania doświadczeń w zakresie przepływu ciepła 1 Stanowisko Pomiarowe Rys.1. Stanowisko pomiarowe. rejestrowanie pomiarów z czujników analogowych i cyfrowych,

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie techniką ablacji laserowej powłok na bazie Ti na podłożu polimerowym

Wytwarzanie techniką ablacji laserowej powłok na bazie Ti na podłożu polimerowym Wytwarzanie techniką ablacji laserowej powłok na bazie Ti na podłożu polimerowym Jan Kusiński, Sławomir Kąc Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej, Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ 73/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Wykład 12 V = 4 km/s E 0 =.08 e V e = = 1 Å

Wykład 12 V = 4 km/s E 0 =.08 e V e  = = 1 Å Wykład 12 Fale materii: elektrony, neutrony, lekkie atomy Neutrony generowane w reaktorze są spowalniane w wyniku zderzeń z moderatorem (grafitem) do V = 4 km/s, co odpowiada energii E=0.08 ev a energia

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA

POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA Instytut Inżynierii Materiałowej Stale narzędziowe do pracy na zimno CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się ze składem chemicznym, mikrostrukturą, właściwościami mechanicznymi

Bardziej szczegółowo

LOGITRANS - VII KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA LOGISTYKA, SYSTEMY TRANSPORTOWE, BEZPIECZEŃSTWO W TRANSPORCIE

LOGITRANS - VII KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA LOGISTYKA, SYSTEMY TRANSPORTOWE, BEZPIECZEŃSTWO W TRANSPORCIE LOGITRANS - VII KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA LOGISTYKA, SYSTEMY TRANSPORTOWE, BEZPIECZEŃSTWO W TRANSPORCIE Norbert RADEK 1 obróbka elektroiskrowa, powłoka, eksploatacja WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE PRZECIWZUśYCIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot: BIOMATERIAŁY. Metody pasywacji powierzchni biomateriałów. Dr inż. Agnieszka Ossowska

Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot: BIOMATERIAŁY. Metody pasywacji powierzchni biomateriałów. Dr inż. Agnieszka Ossowska BIOMATERIAŁY Metody pasywacji powierzchni biomateriałów Dr inż. Agnieszka Ossowska Gdańsk 2010 Korozja -Zagadnienia Podstawowe Korozja to proces niszczenia materiałów, wywołany poprzez czynniki środowiskowe,

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA STOPÓW UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STRUKTURA STOPÓW UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STRUKTURA STOPÓW UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wykresy układów równowagi faz stopowych Ilustrują skład fazowy

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI POWŁOK WIELOWARSTWOWYCH O RÓŻNEJ GRUBOŚCI WARSTW Ti/TiN

WŁAŚCIWOŚCI POWŁOK WIELOWARSTWOWYCH O RÓŻNEJ GRUBOŚCI WARSTW Ti/TiN 3-2009 T R I B O L O G I A 59 Marcin KOT *, Wiesław RAKOWSKI *, Jerzy MORGIEL **, Łukasz MAJOR ** WŁAŚCIWOŚCI POWŁOK WIELOWARSTWOWYCH O RÓŻNEJ GRUBOŚCI WARSTW Ti/TiN PROPERTIES OF MULTILAYERS COATINGS

Bardziej szczegółowo

Wpływ powierzchniowych warstw azotku tytanu wytwarzanych metodami PVD na właściwości użytkowe stopów aluminium

Wpływ powierzchniowych warstw azotku tytanu wytwarzanych metodami PVD na właściwości użytkowe stopów aluminium MICHAŁ TACIKOWSKI, MAREK BETIUK, ANDRZEJ CZYŻNIEWSKI, SEBASTIAN GRONEK, PRZEMYSŁAW KOBUS, JAN SENATORSKI, JERZY SMOLIK, TADEUSZ WIERZCHOŃ Wpływ powierzchniowych warstw azotku tytanu wytwarzanych metodami

Bardziej szczegółowo

PVD-COATING PRÓŻNIOWE NAPYLANIE ALUMINIUM NA DETALE Z TWORZYWA SZTUCZNEGO (METALIZACJA PRÓŻNIOWA)

PVD-COATING PRÓŻNIOWE NAPYLANIE ALUMINIUM NA DETALE Z TWORZYWA SZTUCZNEGO (METALIZACJA PRÓŻNIOWA) ISO 9001:2008, ISO/TS 16949:2002 ISO 14001:2004, PN-N-18001:2004 PVD-COATING PRÓŻNIOWE NAPYLANIE ALUMINIUM NA DETALE Z TWORZYWA SZTUCZNEGO (METALIZACJA PRÓŻNIOWA) *) PVD - PHYSICAL VAPOUR DEPOSITION OSADZANIE

Bardziej szczegółowo

BADANIA MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH W NISKICH TEMPERATURACH

BADANIA MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH W NISKICH TEMPERATURACH BADANIA MIESZANEK MINERALNO-ASFALTOWYCH W NISKICH TEMPERATURACH Dr inż. Marek Pszczoła Katedra Inżynierii Drogowej, Politechnika Gdańska Warsztaty Viateco, 12 13 czerwca 2014 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Ochrony przed Korozją. Ćw. 9: ANODOWE OKSYDOWANIEALUMINIUM

Laboratorium Ochrony przed Korozją. Ćw. 9: ANODOWE OKSYDOWANIEALUMINIUM Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Fizykochemii i Modelowania Procesów Laboratorium Ochrony przed Korozją Ćw. 9: ANODOWE OKSYDOWANIEALUMINIUM

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO 31/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH

Bardziej szczegółowo

Literatura do artykułów 1.-5.

Literatura do artykułów 1.-5. Open Access Library Annal V 2015 Issue 1 Literatura do artykułów 1.-5. 1. L.A. Dobrzański, Materiały inżynierskie i projektowanie materiałowe. Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo, Wydanie II

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA OCENY MIKROTWARDOŚCI CIENKICH POWŁOK WYTWORZONYCH METODĄ ŁUKOWO-PLAZMOWĄ

PROBLEMATYKA OCENY MIKROTWARDOŚCI CIENKICH POWŁOK WYTWORZONYCH METODĄ ŁUKOWO-PLAZMOWĄ Z E S Z Y T Y N A U K O W E P O L I T E C H N I K I P O Z N AŃSKIEJ Nr 2 Budowa Maszyn i Zarządzanie Produkcją 2005 MACIEJ KUPCZYK, DAWID JAKRZEWSKI, PRZEMYSŁAW LIBUDA, PRZEMYSLAW CIESZKOWSKI PROBLEMATYKA

Bardziej szczegółowo

WYTWARZANIE I WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE PRZECIWZUŻYCIOWYCH POWŁOK WC-Cu NANOSZONYCH OBRÓBKĄ ELEKTROISKROWĄ

WYTWARZANIE I WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE PRZECIWZUŻYCIOWYCH POWŁOK WC-Cu NANOSZONYCH OBRÓBKĄ ELEKTROISKROWĄ 3-2012 T R I B O L O G I A 167 Norbert RADEK * WYTWARZANIE I WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE PRZECIWZUŻYCIOWYCH POWŁOK WC-Cu NANOSZONYCH OBRÓBKĄ ELEKTROISKROWĄ PRODUCTION AND TRIBOLOGICAL PROPERTIES OF THE ELECTRO-SPARK

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE I BADANIA EKSPERYMENTALNE PĘKANIA CIENKICH POWŁOK CERAMICZNYCH I WĘGLOWYCH

MODELOWANIE I BADANIA EKSPERYMENTALNE PĘKANIA CIENKICH POWŁOK CERAMICZNYCH I WĘGLOWYCH 5-2011 T R I B O L O G I A 101 Marcin KOT *, Wiesław RAKOWSKI *, Łukasz MAJOR **, Paulina INDYKA ** MODELOWANIE I BADANIA EKSPERYMENTALNE PĘKANIA CIENKICH POWŁOK CERAMICZNYCH I WĘGLOWYCH ANALYSIS OF FRACTURE

Bardziej szczegółowo

Sympozjum Inżynieria materiałowa dla przemysłu

Sympozjum Inżynieria materiałowa dla przemysłu Sympozjum Inżynieria materiałowa dla przemysłu Kwazikrystaliczne stopy Al-Mn-Fe otrzymywane za pomocą metody szybkiej krystalizacji - struktura i własności Katarzyna Stan Promotor: Lidia Lityńska-Dobrzyńska,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PARAMETRÓW BADAŃ NA DEFORMACJĘ I PĘKANIE UKŁADU POWŁOKA PODŁOŻE W WYNIKU PRÓBY ZARYSOWANIA

WPŁYW PARAMETRÓW BADAŃ NA DEFORMACJĘ I PĘKANIE UKŁADU POWŁOKA PODŁOŻE W WYNIKU PRÓBY ZARYSOWANIA 2-2014 T R I B O L O G I A 19 Kinga CHRONOWSKA-PRZYWARA *, Marcin KOT * WPŁYW PARAMETRÓW BADAŃ NA DEFORMACJĘ I PĘKANIE UKŁADU POWŁOKA PODŁOŻE W WYNIKU PRÓBY ZARYSOWANIA EFFECT OF SCRATCH TEST PARAMETERS

Bardziej szczegółowo

Projekt kluczowy. Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym. Segment nr 10

Projekt kluczowy. Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym. Segment nr 10 Projekt kluczowy Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym Segment nr 10 Nowoczesne pokrycia barierowe na krytyczne elementy silnika lotniczego Uzasadnienie podjęcia zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Czy prąd przepływający przez ciecz zmienia jej własności chemiczne?

Czy prąd przepływający przez ciecz zmienia jej własności chemiczne? Czy prąd przepływający przez ciecz zmienia Zadanie Zmierzenie charakterystyki prądowo-napięciowej elektrolitu zawierającego roztwór siarczanu miedzi dla elektrod miedzianych. Obserwacja widocznych zmian

Bardziej szczegółowo

Wpływ defektów punktowych i liniowych na własności węglika krzemu SiC

Wpływ defektów punktowych i liniowych na własności węglika krzemu SiC Wpływ defektów punktowych i liniowych na własności węglika krzemu SiC J. Łażewski, M. Sternik, P.T. Jochym, P. Piekarz politypy węglika krzemu SiC >250 politypów, najbardziej stabilne: 3C, 2H, 4H i 6H

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Polskiej Sieci Fizyki i Technologii Akceleratorów Liniowych Wysokich Energii

Spotkanie Polskiej Sieci Fizyki i Technologii Akceleratorów Liniowych Wysokich Energii Liniowych Wysokich Energii 1. Nadprzewodzące cienkowarstwowe fotokatody Pb/Nb (R. Nietubyć). 2. Nadprzewodzące cienkowarstwowe wnęki rezonansowe dla akceleratorów (R. Nietubyć). 3. Opracowanie założeń

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe: napylanie, cienkie warstwy, fotowoltaika, ogniwa fotowoltaiczne

Słowa kluczowe: napylanie, cienkie warstwy, fotowoltaika, ogniwa fotowoltaiczne CZASOPISMO INŻYNIERII LĄDOWEJ, ŚRODOWISKA I ARCHITEKTURY JOURNAL OF CIVIL ENGINEERING, ENVIRONMENT AND ARCHITECTURE JCEEA, t. XXXI, z. 61 (3/II/14), lipiec-wrzesień 2014, s. 329-337 Zofia LUBAŃSKA 1 Tomasz

Bardziej szczegółowo

Przeciwzużyciowa, dwustopniowa obróbka powierzchniowa narzędzi stosowanych w przemyśle drzewnym

Przeciwzużyciowa, dwustopniowa obróbka powierzchniowa narzędzi stosowanych w przemyśle drzewnym JERZY RATAJSKI, ROMAN OLIK, BOGDAN WARCHOLIŃSKI, ADAM GILEWICZ, JERZY MICHALSKI, JAN KWIATKOWSKI, ŁUKASZ SZPARAGA Przeciwzużyciowa, dwustopniowa obróbka powierzchniowa narzędzi stosowanych w przemyśle

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE WARSTW SiCN METODĄ RF SPUTTERINGU

OTRZYMYWANIE WARSTW SiCN METODĄ RF SPUTTERINGU Otrzymywanie warstw SiCN metodą RF sputteringu OTRZYMYWANIE WARSTW SiCN METODĄ RF SPUTTERINGU Beata Stańczyk, Andrzej Jagoda, Lech Dobrzański, Piotr Caban, Małgorzata Możdżonek Instytut Technologii Materiałów

Bardziej szczegółowo

Badanie utleniania kwasu mrówkowego na stopach trójskładnikowych Pt-Rh-Pd

Badanie utleniania kwasu mrówkowego na stopach trójskładnikowych Pt-Rh-Pd Badanie utleniania kwasu mrówkowego na stopach trójskładnikowych Pt-Rh-Pd Kamil Wróbel Pracownia Elektrochemicznych Źródeł Energii Kierownik pracy: prof. dr hab. A. Czerwiński Opiekun pracy: dr M. Chotkowski

Bardziej szczegółowo

POMIARY CIEPLNE KARTY ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH V. 2011

POMIARY CIEPLNE KARTY ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH V. 2011 ĆWICZENIE 1: Pomiary temperatury 1. Wymagane wiadomości 1.1. Podział metod pomiaru temperatury 1.2. Zasada działania czujników termorezystancyjnych 1.3. Zasada działania czujników termoelektrycznych 1.4.

Bardziej szczegółowo

Badania wpływu obróbki laserowej i azotowania na własności warstwy wierzchniej próbek ze stali WCL

Badania wpływu obróbki laserowej i azotowania na własności warstwy wierzchniej próbek ze stali WCL Obróbka Plastyczna Metali t. XVII nr 2 (26) Mgr inŝ. Zygmunt GARCZYŃSKI, mgr inŝ. Andrzej KARPIUK, dr inŝ. Stanisław ZIÓŁKIEWICZ Instytut Obróbki Plastycznej, Poznań Badania wpływu obróbki i azotowania

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY I WŁAŚCIWOŚCI POWŁOK WĘGLIKOWYCH Cr 3

KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY I WŁAŚCIWOŚCI POWŁOK WĘGLIKOWYCH Cr 3 PRACE INSTYTUTU ODLEWNICTWA Tom XLVIII Rok 2008 Zeszyt 2 KSZTAŁTOWANIE STRUKTURY I WŁAŚCIWOŚCI POWŁOK WĘGLIKOWYCH Cr 3 NiCr NANOSZONYCH METODĄ NATRYSKU PLAZMOWEGO NA POWIERZCHNIĘ ODLEWÓW Z ŻELIWA SFEROIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

Co to jest cienka warstwa?

Co to jest cienka warstwa? Co to jest cienka warstwa? Gdzie i dlaczego stosuje się cienkie warstwy? Układy scalone, urządzenia optoelektroniczne, soczewki i zwierciadła, ogniwa paliwowe, rozmaite narzędzia,... 1 Warstwy w układach

Bardziej szczegółowo

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO

STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO STAL NARZĘDZIOWA DO PRACY NA GORĄCO Stal BÖHLER W360 ISOBLOC jest stalą narzędziową na matryce i stemple do kucia na zimno i na gorąco. Stal ta może mieć szerokie zastosowanie, gdzie wymagane są wysoka

Bardziej szczegółowo