MIKROSTRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI WARSTW MIĘDZYMETALICZNYCH NA STOPIE Ti-6Al-4V

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MIKROSTRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI WARSTW MIĘDZYMETALICZNYCH NA STOPIE Ti-6Al-4V"

Transkrypt

1 PROBLEMY EKSPLOATACJI 45 Halina GARBACZ, Maciej OSSOWSKI, Piotr WIECIŃSKI, Tadeusz WIERZCHOŃ, Krzysztof J. KURZYDŁOWSKI Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Materiałowej MIKROSTRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI WARSTW MIĘDZYMETALICZNYCH NA STOPIE Ti-6Al-4V Słowa kluczowe Stopy tytanu, fazy międzymetaliczne z układu Ti Al, metoda duplex, wyżarzanie jarzeniowe, odporność na zużycie. Streszczenie W pracy przedstawiono wyniki badań mikrostruktury oraz właściwości mechanicznych warstw międzymetalicznych z układu Ti Al wytwarzanych metodą duplex na dwufazowym stopie tytanu Ti-6Al-4V. Warstwy otrzymane były na drodze dyfuzji i składały się z podwarstw różniących się składem chemicznym. Zastosowana obróbka cieplna w warunkach wyładowania jarzeniowego zapewnia wzrost mikrotwardości oraz poprawę odporności na zużycie ścierne, co zwiększa obszar zastosowań stopów tytanu. Wprowadzenie Techniki inżynierii powierzchni odgrywają coraz większą rolę w kształtowaniu właściwości użytkowych stopów tytanu [1]. Znalazły one szerokie zastosowanie w przemyśle samochodowym, lotniczym, chemicznym, ciepłowniczym oraz spożywczym. Szeroki zakres aplikacji stopów tytanu związany jest z ich dobrymi właściwościami mechanicznymi i fizycznymi, tj. niską gęstością, wysoką wytrzymałością właściwą, dobrą odpornością na pełzanie oraz dobrymi właściwościami antykorozyjnymi w wielu środowiskach. Tytan i jego stopy

2 46 PROBLEMY EKSPLOATACJI wykazują jednak niską odporność na zużycie ścierne, m.in. z powodu powstawania szczepień adhezyjnych oraz stosunkowo wysokiego współczynnika tarcia [2]. Posiadają one również skłonność do utleniania powyżej temperatury 500 C, co istotnie wpływa na ich żaroodporność i zmniejsza zakres zastosowań [3, 4]. W celu zwiększenia odporności na zużycie ścierne oraz na utlenianie w podwyższonych temperaturach stosowane są różne metody obróbek powierzchniowych tytanu i jego stopów [5 9]. Perspektywiczne są tzw. metody hybrydowe zwane procesami złożonymi lub duplex [10 12]. Polegają na łączeniu ze sobą dwóch (lub kilku) technik inżynierii powierzchni w celu wytworzenia warstw o właściwościach nieosiągalnych w wyniku pojedynczego procesu. Szczególnie dobre rezultaty osiągnięto przez zastosowanie procesu wyżarzania w warunkach wyładowania jarzeniowego jako jednego z etapów obróbki metodą duplex. Otrzymane tą metodą warstwy mają charakter dyfuzyjny. Powstają bowiem na drodze wzajemnej dyfuzji pomiędzy tytanem i aluminium. Posiadają one dobrą odporność na zużycie i dobrą adhezję do podłoża. Procesy jarzeniowe są z powodzeniem stosowane do obróbki powierzchniowej wielu materiałów, m.in. w azotowaniu i tlenoazotowaniu stopów tytanu [8, 9]. Metoda duplex łącząca naparowywanie próżniowe lub rozpylanie magnetronowe z procesem utleniania w warunkach wyładowania jarzeniowego stwarza możliwości wytwarzania warstw dyfuzyjnych z faz międzymetalicznych zarówno na stopach niklu, jak i tytanu [5, 10, 12, 13]. Celem pracy było wytworzenie na stopie tytanu Ti-6Al-4V warstw międzymetalicznych z układu Ti Al metodą duplex. Zastosowana metoda składała się z procesu rozpylania magnetronowego zastosowanego do wytworzenia powłoki aluminium oraz utleniania w warunkach wyładowania jarzeniowego. W artykule zawarto wyniki badań mikrostruktury, składu fazowego, twardości oraz odporności na zużycie ścierne otrzymanych warstw. 1. Materiał i metodyka badań Badania prowadzono na dwufazowym (α+β) stopie tytanu, którego skład chemiczny przedstawiono w tabeli 1. Głównymi pierwiastkami stopowymi tego stopu są aluminium, które stabilizuje fazę α oraz wanad stabilizujący fazę β. Stop Ti-6Al-4V wybrano ze względu na szeroki zakres aplikacji w wielu gałęziach przemysłu. Materiał dostarczono od producenta w stanie po przeróbce cieplno-plastycznej. Charakteryzował się on jednorodną mikrostrukturą składającą się z równoosiowych ziarn fazy α oraz fazy β znajdującej się na granicy ziaren fazy α (rys. 1). Z użyciem programu MicroMeter, opracowanego na Wydziale Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej, wyznaczono wielkość ziarna oraz udział procentowy fazy α, które wyniosły odpowiednio d α = 4,7 µm oraz Vv = 78% (rys. 2).

3 PROBLEMY EKSPLOATACJI 47 Tabela 1. Skład chemicznego stopu tytanu Ti-6Al4V [% mas.] Al V C Fe O 2 N 2 H 2 Ti 6,4 4,1 0,1 0,16 0,18 0,01 0,003 Reszta 50% 40% 30% 20% 10% 0% Średnica ekwiwalentna ziarna [um] Rys. 2. Rozkład wielkości ziarna fazy α Rys. 1. Mikrostruktura stopu tytanu Ti-6Al4V w stanie wyjściowym Próbki ze stopu Ti-6Al-4V pokryto powłoką aluminium metodą rozpylania magnetronowego. Grubość otrzymanej powłoki wynosiła ok. 5 µm. Próbki z naniesioną warstwą aluminium poddano procesowi utleniania w warunkach wyładowania jarzeniowego w temperaturze 680 C w czasie 3 h w atmosferze argonu i powietrza (5%) przy ciśnieniu 4 hpa. Schemat zastosowanej obróbki powierzchniowej przedstawiono na rysunku 3. Rozpylanie magnetronowe Utlenianie w warunkach wyładowania jarzeniowego Rys. 3. Schemat obróbki powierzchniowej zastosowanej w pracy Obserwacji mikrostruktury stopu Ti-6Al-4V oraz wytworzonych warstw dokonano z użyciem mikroskopu świetlnego NIKON EPIPHOT 200. Do analizy składu chemicznego i fazowego wykorzystano elektronowy mikroskop skaningowy HITACHI S 3500N, wyposażony w przystawkę Energy Dispersion Spectroscop (EDS) oraz dyfraktometr rentgenowski D8 DISCOVER Serii 2 firmy Brucker AXS. Badania topografii powierzchni warstw oraz określenie parametrów chropowatości dokonano na mikroskopie sił atomowych Multi Mode Nanoscope ze sterownikiem IIIA (DI). Pomiary twardości powierzchni prze-

4 48 PROBLEMY EKSPLOATACJI prowadzono na nanotwardościomierzu firmy HISITRON przy obciążeniu 100 mn. Odporność na zużycie przez tarcie określono metodą trzy wałeczki+stożek [14] przy obciążeniach jednostkowych 200 i 400 MPa. Przeciwpróbką była stal C45 po ulepszaniu cieplnym o twardości 30 HRC. Próbę przeprowadzono w ośrodku smarującym. 2. Wyniki badań 2.1. Mikrostruktura W wyniku zastosowanej obróbki powierzchniowej na stopie tytanu Ti-6Al-4V otrzymano warstwę o grubości ok. 10 µm (rys. 4a, b). Nie zaobserwowano pęknięć i złuszczeń zarówno w warstwie, jak również na granicy warstwa podłoże. Obserwacje mikrostruktury wykazały w materiale podłoża obecność jednofazowej warstwy przejściowej składającej się z ziaren fazy α. Zastosowana obróbka powierzchniowa nie zmieniła mikrostruktury podłoża (rys. 4a). Wytwarzanie powłok metodą duplex może być zatem końcową obróbką materiału, która nie będzie wpływać na właściwości materiału podłoża ukształtowane w wyniku obróbki cieplnej lub cieplno-plastycznej. Procesy jarzeniowe przyspieszają bowiem procesy dyfuzyjne, co umożliwia obniżenie temperatury lub skrócenie czasu obróbki powierzchniowej. Jest to duża zaleta tej techniki nie tylko ze względu na stabilność mikrostruktury podłoża, ale również ze względu na obniżenie kosztów i zwiększenie efektywności procesu technologicznego otrzymywania warstw. Rys. 4. Mikrostruktura warstw na stopie tytanu Ti-6Al-4V wytworzonych metodą duplex; a) mikroskop optyczny; b) SEM Uzyskana warstwa miała charakter dyfuzyjny i składała się z kilku podwarstw (rys. 4b). Punktowa analiza składu chemicznego poszczególnych podwarstw z użyciem elektronowego mikroskopu skaningowego z przystawką EDS wykazała obecność aluminium, tytanu, wanadu oraz tlenu. Skład chemiczny

5 PROBLEMY EKSPLOATACJI 49 poszczególnych podwarstw podano w tabeli 2. Na rysunku 5 przedstawiono mikrostrukturę przekroju poprzecznego warstwy z zaznaczonymi punktami analizy składu chemicznego. Tabela 2. Skład chemiczny w warstwie Pomiar Skład chemiczny [% at.] Ti Al O 2 V 1 9,53 42,53 47,49 0, ,35 68,06-1, ,83 63,62-1, ,04 47,65-2, ,94 23,99-3, ,15 12,38-2, ,69 11,68-2, ,78 9,66-2,56 Rys. 5. Mikrostruktura warstwy SEM Rys. 6. Dyfraktogram stopu Ti-6Al-4V z warstwą międzymetaliczną Analiza półilościowa zawartości pierwiastków w obszarze nr 1 (przy powierzchni warstwy) wykazała obecność aluminium i tlenu, którego nie stwierdzono w pozostałych obszarach. Wraz z oddalaniem się od powierzchni zawartość tytanu wzrasta, natomiast zawartość aluminium maleje. Stosunek ilości tytanu i aluminium w obszarze 2 wynosił 1:2,25; w obszarze 4 1:1; natomiast w obszarze 6 1:3. W celu identyfikacji faz występujących w warstwie przeprowadzono rentgenowską analizę fazową (rys. 6), która wykazała obecność

6 50 PROBLEMY EKSPLOATACJI w warstwie faz międzymetalicznych z układu Ti Al, oraz potwierdziła istnienie tlenku Al 2 O 3. Można zatem stwierdzić, iż utlenianie w warunkach wyładowania jarzeniowego stopu tytanu Ti-6Al-4V pokrytego powłoką aluminium prowadzi do powstania warstwy składającej się z kilku podwarstw o następującym składzie fazowym: Al 2 O 3 +TiAl 3 +TiAl+TiAl 3. Kolejność powstawania poszczególnych faz jest ściśle określona i zależy od ich energii swobodnej w danych warunkach termodynamicznych [16] Topografia powierzchni Stan powierzchni materiału wpływa na wiele właściwości takich, jak odporność zmęczeniowa, odporność na zużycie ścierne i korozję. Powierzchnia warstwy tlenkowej posiadała jednorodną strukturę, nie zaobserwowano żadnych pęknięć i nieciągłości (rys.7a). Jak wykazały badania, topografia zewnętrznej powierzchni warstw międzymetalicznych otrzymanych w wyniku zastosowania metody duplex nie odzwierciedla topografii powierzchni materiału podłoża [10, 11, 14]. Na rozwinięcie powierzchni zewnętrznej warstwy miały wpływ procesy technologiczne wykorzystywane w metodzie duplex, a także mechanizm wzrostu tlenku aluminium, ponieważ warstwa tlenkowa (Al 2 O 3 ) nie tworzy się jednorodnie na całej powierzchni, ale w wyniku zarodkowania i wzrostu. Na powierzchni widoczne są duże sferyczne zagłębienia o średnicy ok. 10 µm i głębokości ok. 300 nm (rys. 7b), które zaobserwowane zostały również w mikroskopie skaningowym i związane są z mechanizmem wzrostu warstwy tlenkowej. Topografia powierzchni związana jest prawdopodobnie z bombardowaniem powierzchni jonami argonu w procesie utleniania jarzeniowego. Na wzniesieniach powierzchni koncentruje się większa ilość ładunku, co tłumaczy intensywniejsze rozpylanie tych miejsc jonami argonu. Prowadzi to do obniżenia chropowatości warstwy tlenkowej po procesie utleniania jarzeniowego w porównaniu z warstwą Al 2 O 3 otrzymaną bez zewnętrznego pola elektrycznego. a) b) Rys. 7. Powierzchnia warstwy tlenkowej: a) SEM; b) AFM

7 PROBLEMY EKSPLOATACJI Badania twardości W celu wstępnej charakterystyki właściwości mechanicznych otrzymanych warstw wykonano pomiary twardości przy obciążeniu 100 mn. Na rysunku 8 przedstawiono krzywe obciążenie przemieszczenie oraz wartości średnie nanotwardości dla materiału w stanie wyjściowym, po procesie nanoszenia powłoki aluminium metodą rozpylania magnetronowego oraz po utlenianiu w warunkach wyładowania jarzeniowego. W wyniku przeprowadzonej obróbki powierzchniowej nanotwardość powierzchniowa wzrosła niemal dwukrotnie z 5,67 GPa dla stanu wyjściowego do 9,89 GPa dla materiału z warstwą. Wzrost ten jest spowodowany przede wszystkim tworzeniem się zewnętrznej strefy Al 2 O 3, jak również obecnością faz międzymetalicznych pod tlenkiem aluminium. Najmniejszą twardość uzyskano dla materiału po procesie rozpylania magnetronowego, co jest wynikiem obecności powłoki czystego aluminium. Pomiary nanotwardości dla materiału po procesie rozpylania magnetronowego charakteryzowały się niewielkim rozrzutem wyników. Świadczy to o dużej jednorodności powłoki aluminium otrzymanej tą metodą, co jest istotne w dalszych etapach obróbki powierzchniowej. Większy rozrzut wyników uzyskano na powierzchni warstwy po utlenianiu. Było to spowodowane zmienną grubością zewnętrznej podwarstwy Al 2 O 3. a b Siła [un] Siła [un] Przemieszczenie [nm] Przemieszczenie [nm] c d 14 Ti-6Al-4V Ti-6Al-4V+Al Ti-6Al-4V+TiAl Siła [um] Twardość [GPa] ,67 2,20 9,89 Przemieszczenie [nm] 0 Rys. 8. Krzywe obciążenie przemieszczenie dla materiału: w stanie wyjściowym (a), z powłoką aluminium (b), z warstwą (c); wartości średnie nanotwardości (d)

8 52 PROBLEMY EKSPLOATACJI Zużycie ścierne Badania odporności na zużycie przez tarcie przeprowadzono metodą trzy wałeczki + stożek, zgodnie z polską normą PN-83/H przy obciążeniach 200 i 400 MPa. Na rysunku 9 przedstawiono głębokość wytarcia próbki w funkcji czasu trwania próby. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że wytworzenie warstwy powierzchniowej na bazie faz międzymetalicznych z wykorzystaniem procesu utleniania w atmosferze wyładowania jarzeniowego w znaczący sposób poprawiło odporność na zużycie przez tarcie stopu tytanu Ti6Al4V. Materiał wyjściowy ulegał zatarciu już po 10 minutach próby, a głębokość powstałego wytarcia wynosiła ponad 50 µm, podczas gdy na stopie tytanu z wytworzonymi warstwami po 100 minutach próby głębokość wytarć nie przekraczała 4 µm. Na uwagę zasługuje również fakt, iż dopiero powyżej 70 min czasu tarcia widoczne są różnice w zużyciu materiału z warstwą przy obciążeniach 200 MPa i 400 MPa. 5 Tytan (200 MPa) Głębokość wytarcia [um] Ti+TiAl+Al 2 O 3 (400 MPa) Ti+TiAl+Al 2 O 3 (200 MPa) Czas tarcia [min] Rys. 9. Odporność na zużycie stopu Ti-6Al-4V w stanie przed i po obróbce powierzchniowej mierzona przy stałym nacisku jednostkowym 200 i 400 MPa Obserwacje powierzchni oraz analiza składu chemicznego powstałych śladów wytarć na próbkach po procesie utleniania wykazały obecność wewnątrz wytarcia żelaza pochodzącego z przeciwpróbki (rys. 10). Warstwa powstała z materiału przeciwpróbki miała grubość powyżej 1µm. Znaczący wzrost odporności na zużycie ścierne materiału z warstwą wytworzoną w procesie utleniania jarzeniowego jest spowodowany głównie obec-

9 PROBLEMY EKSPLOATACJI 53 nością Al 2 O 3 na powierzchni. Tlenek aluminium o twardości kilkakrotnie większej od twardości przeciwpróbki powoduje intensywne zużywanie się przeciwpróbki i przechodzenia materiału przeciwpróbki na powierzchnię badanych próbek. Istotna jest również obecność faz międzymetalicznych z układu Ti Al w warstwie, zapewniają one bowiem stopniową zmianę właściwości pomiędzy zewnętrzną strefą tlenku aluminium a materiałem podłoża. Skokowa zmiana właściwości mogłaby spowodować wykruszanie się Al 2 O 3 i obniżenie odporności na zużycie ścierne. Rys. 10. Powierzchnia wytarcia warstwy (SEM) oraz analiza składu chemicznego w miejscu wytarcia (mapping) Podsumowanie Zastosowana w niniejszej pracy metoda duplex łącząca rozpylanie magnetronowe aluminium oraz utlenianie w warunkach wyładowania jarzeniowego umożliwia otrzymanie na stopie tytanu Ti-6Al-4V warstwy międzymetalicznej Ti-Al z zewnętrzną strefą tlenku aluminium Al 2 O 3. Wytworzona warstwa ma charakter dyfuzyjny o następującym składzie fazowym (od podłoża): Ti 3 Al+TiAl+TiAl 3 +Al 2 O 3. Otrzymane warstwy znacząco poprawiają twardość i odporność na zużycie stopu tytanu Ti-6Al-4V. Spowodowane jest to obecnością twardego tlenku aluminium na powierzchni oraz faz międzymetalicznych, które zapewniają dobrą adhezję warstwy tlenkowej (charakter dyfuzyjny poszczególnych stref warstwy). Poprawa właściwości mechanicznych stopu tytanu Ti-6Al-4V w wyniku zastosowanej obróbki powierzchniowej może rozszerzyć zakres aplikacji tego materiału.

10 54 PROBLEMY EKSPLOATACJI Praca naukowa finansowana ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wykonana w ramach realizacji Programu Wieloletniego pn. Doskonalenie systemów rozwoju innowacyjności w produkcji i eksploatacji w latach Bibliografia 1. Wierzchoń T.: Materials Science Forum, vol (2003), Sobiecki J.R., Wierzchoń T.: Surface and Coating Technology, 200 (2006), Gurrapa I., Goagia A.K.: Surf. Coat. Technol. 139 (2001), Leyens C., Peters M., Kaysser W.A.: Surface Coating Technology (1997), Garbacz H., Widlicki P., Wierzchoń T., Kurzydłowski K.J.: Surface Coating Technology 200 (2006), Czyrska-Filemonowicz A., Buffat P.A., Wierzchoń T.: Saripta Materialia 53 (2005), Sobiecki J.R., Wierzchoń T.: Vacuum 79 (2005), Czarnowska E., Wierzchoń T., Maranda-Niedbała A., Kaczmarewicz E.: Journal of Mater ial Science: Materials In Medicine 11 (2000), Sobiecki J.R., Wierzchoń T.: Vacuum 79 (2005), Wierzchoń T., Sobiecki J.R., Ossowski M., Sitek R., Słoma J.: Sposób wytwarzania ochronnych warstw kompozytowych warstw powierzchniowych na elementy ze stopu niklu lub tytanu, zgłoszenie patentowe nr P z dn r. 11. Wieciński P., Garbacz H., Ossowski M., Wierzchoń T., Kurzydłowski K.J.: Key Engineering Materials 333 (2007), Wierzchoń T.: Surface Coatings Technology, (2004), Wierzchoń T., Garbacz H., Ossowski M., Materiale Science Forum (2005), Wieciński P., Garbacz H.: XXXIV Szkoła Inżynierii Materiałowej Kraków- Krynica Polska Norma PN-83/H Metoda badania odporności na zużycie przez tarcie trzy wałeczki + stożek. 16. Romankov S.E., Muskashev B.N., Ermakov E.L., Muhamedshina D.N.: Surface Coating Technology (2004); Recenzent: Marek BLICHARSKI

11 PROBLEMY EKSPLOATACJI 55 Microstructure and properties of the intermetallic layers on the Ti-6Al-4V titanium alloy Key words Titanium alloys, intermetallic phases from Ti-Al system, duplex method, glow annealing, wear resistance. Summary The paper presents the results of the investigation of the microstructure of Ti Al intermetallic layers obtained on a Ti-6Al-4V titanium alloy by the duplex method. It has been found that this surface engineering technique yields multi layered coatings with diffusive character. The layer contains intermetallic phases from Ti Al system and increased microhardness and wear resistance of the Ti-6Al-4V alloy. These advantageous properties widen significantly the application range of the titanium alloy.

12 56 PROBLEMY EKSPLOATACJI

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ POKRYTEJ STOPEM NIKLU

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ POKRYTEJ STOPEM NIKLU 4-2011 T R I B O L O G I A 125 Ewa KASPRZYCKA *,**, Bogdan BOGDAŃSKI **, Jan TACIKOWSKI **, Jan SENATORSKI **, Dominik SMOLIŃSKI *** WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW DUPLEX WYTWARZANYCH W PROCESIE TYTANOWANIA

Bardziej szczegółowo

WARSTWY WĘGLIKOWE WYTWARZANE W PROCESIE CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA POWIERZCHNI STALI POKRYTEJ STOPAMI NIKLU Z PIERWIASTKAMI WĘGLIKOTWÓRCZYMI

WARSTWY WĘGLIKOWE WYTWARZANE W PROCESIE CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA POWIERZCHNI STALI POKRYTEJ STOPAMI NIKLU Z PIERWIASTKAMI WĘGLIKOTWÓRCZYMI 4-2010 T R I B O L O G I A 23 Bogdan BOGDAŃSKI *, Ewa KASPRZYCKA *,**, Jan TACIKOWSKI *, Jan K. SENATORSKI *,***, Mariusz KOPROWSKI ** WARSTWY WĘGLIKOWE WYTWARZANE W PROCESIE CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE POWŁOK ELEKTROLITYCZNYCH ZE STOPÓW NIKLU PO OBRÓBCE CIEPLNEJ

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE POWŁOK ELEKTROLITYCZNYCH ZE STOPÓW NIKLU PO OBRÓBCE CIEPLNEJ 4-2011 T R I B O L O G I A 43 Bogdan BOGDAŃSKI *, Ewa KASPRZYCKA *,**, Jerzy SMOLIK ***, Jan TACIKOWSKI *, Jan SENATORSKI *, Wiktor GRZELECKI * WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE POWŁOK ELEKTROLITYCZNYCH ZE STOPÓW

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 1(73) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE

ZESZYTY NAUKOWE NR 1(73) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE ISSN 0209-2069 ZESZYTY NAUKOWE NR 1(73) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE EXPLO-SHIP 2004 Aleksy Patejuk, Jerzy Robert Sobiecki Podwyższenie wybranych właściwości użytkowych martenzytycznej stali zaworowej

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 3/N. zastosowania. 7. Stopy tytanu stosowane w motoryzacji, lotnictwie i medycynie.

ĆWICZENIE Nr 3/N. zastosowania. 7. Stopy tytanu stosowane w motoryzacji, lotnictwie i medycynie. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inż. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Materiały Metaliczne II ĆWICZENIE Nr 3/N Opracowali:

Bardziej szczegółowo

OTRZYMYWANIE KOMPOZYTÓW METALOWO-CERAMICZNYCH METODAMI PLAZMOWYMI

OTRZYMYWANIE KOMPOZYTÓW METALOWO-CERAMICZNYCH METODAMI PLAZMOWYMI KOMPOZYTY (COMPOSITES) 1(21)1 Władysław Włosiński 1, Tomasz Chmielewski 2 Politechnika Warszawska, Instytut Technologii Materiałowych, ul. Narbutta 85, 2-542 Warszawa OTRZYMYWANIE KOMPOZYTÓW METALOWO-CERAMICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne warstwy azotowane nowej generacji o podwyższonej odporności korozyjnej wytwarzane na elementach maszyn

Innowacyjne warstwy azotowane nowej generacji o podwyższonej odporności korozyjnej wytwarzane na elementach maszyn Tytuł projektu: Innowacyjne warstwy azotowane nowej generacji o podwyższonej odporności korozyjnej wytwarzane na elementach maszyn Umowa nr: TANGO1/268920/NCBR/15 Akronim: NITROCOR Planowany okres realizacji

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU 35/9 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 9 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 9 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI WARSTW AZOTOWANYCH JARZENIOWO, WYTWORZONYCH NA STALI 316L

WŁAŚCIWOŚCI WARSTW AZOTOWANYCH JARZENIOWO, WYTWORZONYCH NA STALI 316L 3-2006 PROBLEMY EKSPLOATACJI 107 Wiesław A. RAKOWSKI, Marcin KOT, Sławomir ZIMOWSKI Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków Tadeusz WIERZCHOŃ Politechnika Warszawska WŁAŚCIWOŚCI WARSTW AZOTOWANYCH JARZENIOWO,

Bardziej szczegółowo

WYBRANE MASYWNE AMORFICZNE I NANOKRYSTALICZNE STOPY NA BAZIE ŻELAZA - WYTWARZANIE, WŁAŚCIWOŚCI I ZASTOSOWANIE

WYBRANE MASYWNE AMORFICZNE I NANOKRYSTALICZNE STOPY NA BAZIE ŻELAZA - WYTWARZANIE, WŁAŚCIWOŚCI I ZASTOSOWANIE WYBRANE MASYWNE AMORFICZNE I NANOKRYSTALICZNE STOPY NA BAZIE ŻELAZA - WYTWARZANIE, WŁAŚCIWOŚCI I ZASTOSOWANIE mgr inż. Marzena Tkaczyk Promotorzy: dr hab. inż. Jerzy Kaleta, prof. nadzw. PWr dr hab. Wanda

Bardziej szczegółowo

Politechnika Politechnika Koszalińska

Politechnika Politechnika Koszalińska Politechnika Politechnika Instytut Mechatroniki, Nanotechnologii i Technik Próżniowych NOWE MATERIAŁY NOWE TECHNOLOGIE W PRZEMYŚLE OKRĘTOWYM I MASZYNOWYM IIM ZUT Szczecin, 28 31 maja 2012, Międzyzdroje

Bardziej szczegółowo

Wpływ temperatury podłoża na właściwości powłok DLC osadzanych metodą rozpylania katod grafitowych łukiem impulsowym

Wpływ temperatury podłoża na właściwości powłok DLC osadzanych metodą rozpylania katod grafitowych łukiem impulsowym Dotacje na innowacje Wpływ temperatury podłoża na właściwości powłok DLC osadzanych metodą rozpylania katod grafitowych łukiem impulsowym Viktor Zavaleyev, Jan Walkowicz, Adam Pander Politechnika Koszalińska

Bardziej szczegółowo

Promotor: prof. nadzw. dr hab. Jerzy Ratajski. Jarosław Rochowicz. Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska

Promotor: prof. nadzw. dr hab. Jerzy Ratajski. Jarosław Rochowicz. Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska Promotor: prof. nadzw. dr hab. Jerzy Ratajski Jarosław Rochowicz Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska Praca magisterska Wpływ napięcia podłoża na właściwości mechaniczne powłok CrCN nanoszonych

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

Wpływ metody odlewania stopów aluminium i parametrów anodowania na strukturę i grubość warstwy anodowej 1

Wpływ metody odlewania stopów aluminium i parametrów anodowania na strukturę i grubość warstwy anodowej 1 Wpływ metody odlewania stopów aluminium i parametrów anodowania na strukturę i grubość warstwy anodowej 1 L. A. Dobrzański*, K. Labisz*, J. Konieczny**, J. Duszczyk*** * Zakład Technologii Procesów Materiałowych

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH TYPU CrC+(Ni-Mo)+CrN

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH TYPU CrC+(Ni-Mo)+CrN 3-2010 T R I B O L O G I A 95 Ewa KASPRZYCKA *, **, Jerzy SMOLIK *** **, ****, Jan SENATORSKI Jan TACIKOWSKI **, Bogdan BOGDAŃSKI **, Mariusz KOPROWSKI * WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH TYPU

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8, Data wydania: 17 września 2009 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

ANTYŚCIERNE I ANTYKOROZYJNE WARSTWY NOWEJ GENERACJI WYTWARZANE W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ

ANTYŚCIERNE I ANTYKOROZYJNE WARSTWY NOWEJ GENERACJI WYTWARZANE W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ 4-2015 T R I B O L O G I A 77 EWA KASPRZYCKA *, BOGDAN BOGDAŃSKI ** ANTYŚCIERNE I ANTYKOROZYJNE WARSTWY NOWEJ GENERACJI WYTWARZANE W PROCESIE TYTANOWANIA PRÓŻNIOWEGO NA STALI NARZĘDZIOWEJ WEAR-RESISTANT

Bardziej szczegółowo

MIKROSTRUKTURA I ODPORNOŚĆ KOROZYJNA DYFUZYJNYCH WARSTW ALUMINIDKOWYCH WYTWORZONYCH NA PODŁOŻU NADSTOPU NIKLU INCONEL 713C

MIKROSTRUKTURA I ODPORNOŚĆ KOROZYJNA DYFUZYJNYCH WARSTW ALUMINIDKOWYCH WYTWORZONYCH NA PODŁOŻU NADSTOPU NIKLU INCONEL 713C MIKROSTRUKTURA I ODPORNOŚĆ KOROZYJNA DYFUZYJNYCH WARSTW ALUMINIDKOWYCH WYTWORZONYCH NA PODŁOŻU NADSTOPU NIKLU INCONEL 713C Streszczenie J. Sienkiewicz 1,*, R. Sitek 1, E. Ura-Bińczyk 1, K.J. Kurzydłowski

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot: BIOMATERIAŁY. Metody pasywacji powierzchni biomateriałów. Dr inż. Agnieszka Ossowska

Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Przedmiot: BIOMATERIAŁY. Metody pasywacji powierzchni biomateriałów. Dr inż. Agnieszka Ossowska BIOMATERIAŁY Metody pasywacji powierzchni biomateriałów Dr inż. Agnieszka Ossowska Gdańsk 2010 Korozja -Zagadnienia Podstawowe Korozja to proces niszczenia materiałów, wywołany poprzez czynniki środowiskowe,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA AGH Oddział Krakowski STOP XXXIV KONFERENCJA NAUKOWA Kraków - 19 listopada 2010 r. Marcin PIĘKOŚ 1, Stanisław RZADKOSZ 2, Janusz KOZANA 3,Witold CIEŚLAK 4 WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH TYPU CRC+CRN WYTWARZANYCH PRZEZ POŁĄCZENIE PROCESU CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO Z OBRÓBKĄ PVD

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH TYPU CRC+CRN WYTWARZANYCH PRZEZ POŁĄCZENIE PROCESU CHROMOWANIA PRÓŻNIOWEGO Z OBRÓBKĄ PVD 5-2011 T R I B O L O G I A 81 Ewa KASPRZYCKA *, **, Mariusz KOPROWSKI ***, Jerzy BIELANIK *, Sławomir PILARCZYK *, Bogdan BOGDAŃSKI **, Iwona BAUER **** WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH TYPU

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WYBRANE WŁASNOŚCI STALIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE

WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WYBRANE WŁASNOŚCI STALIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE 59/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW OBRÓBKI CIEPLNEJ NA WYBRANE WŁASNOŚCI STALIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA KOROZJI DWUFAZOWEGO STOPU TYTANU W ŚRODOWISKU HCl. CORROSION OF TWO PHASE TI ALLOY IN HCl ENVIRONMENT

MECHANIKA KOROZJI DWUFAZOWEGO STOPU TYTANU W ŚRODOWISKU HCl. CORROSION OF TWO PHASE TI ALLOY IN HCl ENVIRONMENT ANNA KADŁUCZKA, MAREK MAZUR MECHANIKA KOROZJI DWUFAZOWEGO STOPU TYTANU W ŚRODOWISKU HCl CORROSION OF TWO PHASE TI ALLOY IN HCl ENVIRONMENT S t r e s z c z e n i e A b s t r a c t W niniejszym artykule

Bardziej szczegółowo

43 edycja SIM Paulina Koszla

43 edycja SIM Paulina Koszla 43 edycja SIM 2015 Paulina Koszla Plan prezentacji O konferencji Zaprezentowane artykuły Inne artykuły Do udziału w konferencji zaprasza się młodych doktorów, asystentów i doktorantów z kierunków: Inżynieria

Bardziej szczegółowo

OCENA WPŁYWU PARAMETRÓW NADTAPIANIA LASEROWEGO W WARUNKACH KRIOGENICZNYCH NA STRUKTURĘ WARSTWY WIERZCHNIEJ NA STOPIE Ti-6Al-4V

OCENA WPŁYWU PARAMETRÓW NADTAPIANIA LASEROWEGO W WARUNKACH KRIOGENICZNYCH NA STRUKTURĘ WARSTWY WIERZCHNIEJ NA STOPIE Ti-6Al-4V DOI: 10.2478/v10077-008-0005-6 G. Gajowiec Politechnika Gdańska, Wydział Mechaniczny, Katedra Inżynierii Materiałowej, Gdańsk, Polska OCENA WPŁYWU PARAMETRÓW NADTAPIANIA LASEROWEGO W WARUNKACH KRIOGENICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Projekt kluczowy. Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym. Segment nr 10

Projekt kluczowy. Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym. Segment nr 10 Projekt kluczowy Nowoczesne technologie materiałowe stosowane w przemyśle lotniczym Segment nr 10 Nowoczesne pokrycia barierowe na krytyczne elementy silnika lotniczego Uzasadnienie podjęcia zagadnienia

Bardziej szczegółowo

BADANIA PÓL NAPRĘśEŃ W IMPLANTACH TYTANOWYCH METODAMI EBSD/SEM. Klaudia Radomska

BADANIA PÓL NAPRĘśEŃ W IMPLANTACH TYTANOWYCH METODAMI EBSD/SEM. Klaudia Radomska WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera w Ustroniu Wydział InŜynierii Dentystycznej BADANIA PÓL NAPRĘśEŃ W IMPLANTACH TYTANOWYCH METODAMI EBSD/SEM Klaudia Radomska Praca dyplomowa napisana

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI Mariusz Prażmowski 1, Henryk Paul 1,2, Fabian Żok 1,3, Aleksander Gałka 3, Zygmunt Szulc 3 1 Politechnika Opolska, ul. Mikołajczyka 5, Opole. 2 Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, ul. Reymonta

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 5 Temat: Stale stopowe, konstrukcyjne, narzędziowe i specjalne. Łódź 2010 1 S t r

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6

MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6 12/40 Solidification of Metals and Alloys, Year 1999, Volume 1, Book No. 40 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik 1, Nr 40 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6

Bardziej szczegółowo

Recenzja Pracy Doktorskiej

Recenzja Pracy Doktorskiej Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów Instytut Inżynierii Materiałowej Dr hab. inż. Michał Szota, Prof. P.Cz. Częstochowa, 15.10.2014 roku Recenzja Pracy Doktorskiej

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ CRN W WARUNKACH TARCIA MIESZANEGO

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ CRN W WARUNKACH TARCIA MIESZANEGO PROBLEMY NIEKONWENCJONALNYCH UKŁADÓW ŁOŻYSKOWYCH Łódź, 10-11 maja 2005r. Janusz LUBAS Instytut Techniki Uniwersytet Rzeszowski WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ CRN W WARUNKACH TARCIA MIESZANEGO

Bardziej szczegółowo

A. PATEJUK 1 Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej WAT Warszawa ul. S. Kaliskiego 2, Warszawa

A. PATEJUK 1 Instytut Materiałoznawstwa i Mechaniki Technicznej WAT Warszawa ul. S. Kaliskiego 2, Warszawa 56/4 Archives of Foundry, Year 22, Volume 2, 4 Archiwum Odlewnictwa, Rok 22, Rocznik 2, Nr 4 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 WPŁYW CIŚNIENIA SPIEKANIA NA WŁAŚCIWOŚCI KOMPOZYTU Z OSNOWĄ ALUMINIOWĄ ZBROJONEGO

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2584058. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 21.10.2011 11186244.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2584058. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 21.10.2011 11186244. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2584058 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 21.10.2011 11186244.7 (13) (51) T3 Int.Cl. C22C 38/40 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GNIOTU WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI POWŁOK Z FAZ MIĘDZYMETALICZNYCH

WPŁYW GNIOTU WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI POWŁOK Z FAZ MIĘDZYMETALICZNYCH Tomasz Dyl Akademia Morska w Gdyni WPŁYW GNIOTU WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI POWŁOK Z FAZ MIĘDZYMETALICZNYCH W artykule przedstawiono wpływ gniotu względnego na parametry

Bardziej szczegółowo

ZMIANY MIKROSTRUKTURY I WYDZIELEŃ WĘGLIKÓW W STALIWIE Cr-Ni PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI

ZMIANY MIKROSTRUKTURY I WYDZIELEŃ WĘGLIKÓW W STALIWIE Cr-Ni PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI 25/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2003, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 2003, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ZMIANY MIKROSTRUKTURY I WYDZIELEŃ WĘGLIKÓW W STALIWIE Cr-Ni PO DŁUGOTRWAŁEJ

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

Zadania badawcze realizowane na Wydziale Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej

Zadania badawcze realizowane na Wydziale Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej Zadania badawcze realizowane na Wydziale Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej Łukasz Ciupiński Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Materiałowej Zakład Projektowania Materiałów Zaangażowanie

Bardziej szczegółowo

Sympozjum Inżynieria materiałowa dla przemysłu

Sympozjum Inżynieria materiałowa dla przemysłu Sympozjum Inżynieria materiałowa dla przemysłu Kwazikrystaliczne stopy Al-Mn-Fe otrzymywane za pomocą metody szybkiej krystalizacji - struktura i własności Katarzyna Stan Promotor: Lidia Lityńska-Dobrzyńska,

Bardziej szczegółowo

Stopy tytanu. Stopy tytanu i niklu 1

Stopy tytanu. Stopy tytanu i niklu 1 Stopy tytanu Stopy tytanu i niklu 1 Tytan i jego stopy Al Ti Cu Ni liczba at. 13 22 29 28 struktura kryst. A1 αa3/βa2 A1 A1 ρ, kg m -3 2700 4500 8930 8900 T t, C 660 1668 1085 1453 α, 10-6 K -1 18 8,4

Bardziej szczegółowo

BADANIA PORÓWNAWCZE ODPORNOŚCI NA ZUŻYCIE PRZEZ TARCIE AZOTOWANYCH I NAWĘGLANYCH STALI KONSTRUKCYJNYCH

BADANIA PORÓWNAWCZE ODPORNOŚCI NA ZUŻYCIE PRZEZ TARCIE AZOTOWANYCH I NAWĘGLANYCH STALI KONSTRUKCYJNYCH 3-2015 T R I B O L O G I A 163 Jan SENATORSKI *, Jan TACIKOWSKI *, Paweł MĄCZYŃSKI * BADANIA PORÓWNAWCZE ODPORNOŚCI NA ZUŻYCIE PRZEZ TARCIE AZOTOWANYCH I NAWĘGLANYCH STALI KONSTRUKCYJNYCH COMPARATIVE RESEARCH

Bardziej szczegółowo

Wpływ powierzchniowych warstw azotku tytanu wytwarzanych metodami PVD na właściwości użytkowe stopów aluminium

Wpływ powierzchniowych warstw azotku tytanu wytwarzanych metodami PVD na właściwości użytkowe stopów aluminium MICHAŁ TACIKOWSKI, MAREK BETIUK, ANDRZEJ CZYŻNIEWSKI, SEBASTIAN GRONEK, PRZEMYSŁAW KOBUS, JAN SENATORSKI, JERZY SMOLIK, TADEUSZ WIERZCHOŃ Wpływ powierzchniowych warstw azotku tytanu wytwarzanych metodami

Bardziej szczegółowo

BADANIA STRUKTURY MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

BADANIA STRUKTURY MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BADANIA STRUKTURY MATERIAŁÓW Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. MAKROSTRUKTURA 2. MIKROSTRUKTURA 3. STRUKTURA KRYSTALICZNA Makrostruktura

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Opracowali: dr inż. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium Inżynierii Materiałowej. Opracowali: dr inż. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. B. Surowska POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Inżynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr inż.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY STOSOWANE NA POWŁOKI PRZECIWZUŻYCIOWE

MATERIAŁY STOSOWANE NA POWŁOKI PRZECIWZUŻYCIOWE MATERIAŁY STOSOWANE NA POWŁOKI PRZECIWZUŻYCIOWE PAWEŁ URBAŃCZYK Streszczenie: W artykule przedstawiono klasyfikację materiałów stosowanych na powłoki przeciwzużyciowe. Przeanalizowano właściwości fizyczne

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE OCHŁADZALNIKA W CELU ROZDROBNIENIA STRUKTURY W ODLEWIE BIMETALICZNYM

ZASTOSOWANIE OCHŁADZALNIKA W CELU ROZDROBNIENIA STRUKTURY W ODLEWIE BIMETALICZNYM 28/10 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 10 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 10 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ZASTOSOWANIE OCHŁADZALNIKA W CELU ROZDROBNIENIA STRUKTURY W ODLEWIE BIMETALICZNYM

Bardziej szczegółowo

Recenzja. (podstawa opracowania: pismo Dziekana WIPiTM: R-WIPiTM-249/2014 z dnia 15 maja 2014 r.)

Recenzja. (podstawa opracowania: pismo Dziekana WIPiTM: R-WIPiTM-249/2014 z dnia 15 maja 2014 r.) Prof. dr hab. Mieczysław Jurczyk Politechnika Poznańska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Instytut Inżynierii Materiałowej Poznań, 2014-06-02 Recenzja rozprawy doktorskiej p. mgr inż. Sebastiana Garusa

Bardziej szczegółowo

ODLEWNICZY STOP MAGNEZU ELEKTRON 21 STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI W STANIE LANYM

ODLEWNICZY STOP MAGNEZU ELEKTRON 21 STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI W STANIE LANYM 26/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ODLEWNICZY STOP MAGNEZU ELEKTRON 21 STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI

Bardziej szczegółowo

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI POWLOK CERAMICZNYCH NA BAZIE CYRKONU NA TRYSKANYCH NA STOP PA30

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI POWLOK CERAMICZNYCH NA BAZIE CYRKONU NA TRYSKANYCH NA STOP PA30 27/42 Solidification o f Metais and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No 42 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 42 PAN- Katowice, PL ISSN 0208-9386 BADANIA WŁAŚCIWOŚCI POWLOK CERAMICZNYCH

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

Dorota Kunkel. WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej

Dorota Kunkel. WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej Dorota Kunkel Implant wszystkie przyrządy medyczne wykonywane z jednego lub więcej biomateriałów, które mogą być umiejscowione wewnątrz organizmu, jak też częściowo lub całkowicie pod powierzchnią nabłonka

Bardziej szczegółowo

ŻELIWNE ŁOŻYSKA ŚLIZGOWE ODPORNE NA ZUŻYCIE ŚCIERNE

ŻELIWNE ŁOŻYSKA ŚLIZGOWE ODPORNE NA ZUŻYCIE ŚCIERNE 19/39 Solidification of Metals and Alloys, Year 1999, Volume 1, Book No. 39 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik 1, Nr 39 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 ŻELIWNE ŁOŻYSKA ŚLIZGOWE ODPORNE NA ZUŻYCIE

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali: stale spawalne o podwyższonej

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY WYŻARZANIA NA WIELKOŚĆ ZIARNA

WPŁYW TEMPERATURY WYŻARZANIA NA WIELKOŚĆ ZIARNA WPŁYW TEMPERATURY WYŻARZANIA NA WIELKOŚĆ ZIARNA AUSTENITU W STALI HARDOX 450 Katarzyna Pawlak 1,* 1 Politechnika Wrocławska, Wydział Mechaniczny, Katedra Materiałoznawstwa, Wytrzymałości i Spawalnictwa,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH

WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH WOJCIECH WIELEBA WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH THE INFLUENCE OF FRICTION PROCESS FOR CHANGE OF MICROHARDNESS OF SURFACE LAYER IN POLYMERIC MATERIALS

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ALUMINIUM NA NIEKTÓRE WŁAŚCIWOŚCI I STRUKTURĘ STALIWA

WPŁYW ALUMINIUM NA NIEKTÓRE WŁAŚCIWOŚCI I STRUKTURĘ STALIWA 23/15 Archives of Foundry, Year 2005, Volume 5, 15 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2005, Rocznik 5, Nr 15 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW ALUMINIUM NA NIEKTÓRE WŁAŚCIWOŚCI I STRUKTURĘ STALIWA J. KILARSKI

Bardziej szczegółowo

WĘGLOAZOTOWANIE JAKO ELEMENT OBRÓBKI CIEPLNEJ DLA ŻELIWA ADI

WĘGLOAZOTOWANIE JAKO ELEMENT OBRÓBKI CIEPLNEJ DLA ŻELIWA ADI 54/4 Archives of Foundry, Year 2002, Volume 2, 4 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2002, Rocznik 2, Nr 4 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WĘGLOAZOTOWANIE JAKO ELEMENT OBRÓBKI CIEPLNEJ DLA ŻELIWA ADI D. MYSZKA 1,

Bardziej szczegółowo

ZUŻYCIE ŚCIERNE STOPU AK7 PO OBRÓBCE MODYFIKATOREM HOMOGENICZNYM

ZUŻYCIE ŚCIERNE STOPU AK7 PO OBRÓBCE MODYFIKATOREM HOMOGENICZNYM 1-2006 PROBLEMY EKSPLOATACJI 97 Tomasz LIPIŃSKI Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn ZUŻYCIE ŚCIERNE STOPU AK7 PO OBRÓBCE MODYFIKATOREM HOMOGENICZNYM Słowa kluczowe Stopy Al, modyfikacja, siluminy.

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA GEOMETRYCZNA POWIERZCHNI KOMPOZYTÓW ODLEWNICZYCH TYPU FeAl-Al 2 O 3 PO PRÓBACH TARCIA

STRUKTURA GEOMETRYCZNA POWIERZCHNI KOMPOZYTÓW ODLEWNICZYCH TYPU FeAl-Al 2 O 3 PO PRÓBACH TARCIA 60/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 STRUKTURA GEOMETRYCZNA POWIERZCHNI KOMPOZYTÓW ODLEWNICZYCH

Bardziej szczegółowo

PL 178509 B1 (13) B1. (51) IntCl6: C23C 8/26. (54) Sposób obróbki cieplno-chemicznej części ze stali nierdzewnej

PL 178509 B1 (13) B1. (51) IntCl6: C23C 8/26. (54) Sposób obróbki cieplno-chemicznej części ze stali nierdzewnej RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 178509 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 305287 (22) Data zgłoszenia: 03.10.1994 (51) IntCl6: C23C 8/26 (54)

Bardziej szczegółowo

III Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 23 czerwiec 2014

III Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 23 czerwiec 2014 III Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 23 czerwiec 2014 Praca została realizowana w ramach programu Innowacyjna Gospodarka, finansowanego przez Europejski fundusz Rozwoju

Bardziej szczegółowo

SPAWANIE ELEKTRONOWE I SPAWANIE TIG BLACH Z TYTANU TECHNICZNEGO

SPAWANIE ELEKTRONOWE I SPAWANIE TIG BLACH Z TYTANU TECHNICZNEGO DOI: 10.2478/v10077-008-0022-5 K. Szymlek Centrum Techniki Okrętowej S.A., Zakład Badawczo Rozwojowy, Ośrodek Materiałoznawstwa, Korozji i Ochrony Środowiska, Al. Rzeczypospolitej 8, 80-369 Gdańsk SPAWANIE

Bardziej szczegółowo

Technologie PVD w zastosowaniu do obróbki narzędzi

Technologie PVD w zastosowaniu do obróbki narzędzi Technologie PVD w zastosowaniu do obróbki narzędzi dr inż. Marek Betiuk Application of PVD technology for tools treatment Instytut Mechaniki Precyzyjnej Modyfikacja powierzchni warstwami uzyskiwanymi

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Politechnika Łódzka Wydział Mechaniczny Instytut Inżynierii Materiałowej LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Ćwiczenie nr 5 Temat: Stale niestopowe, stopowe, konstrukcyjne, narzędziowe, specjalne. Łódź 2010

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu INSTRUMENTARIUM BADAWCZE W INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Instrumentation of research in material engineering

Nazwa przedmiotu INSTRUMENTARIUM BADAWCZE W INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Instrumentation of research in material engineering Nazwa przedmiotu INSTRUMENTARIUM BADAWCZE W INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Instrumentation of research in material engineering Kierunek: Inżynieria materiałowa Rodzaj przedmiotu: kierunkowy obowiązkowy Rodzaj

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 52/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 J. PEZDA 1 Akademia Techniczno-Humanistyczna

Bardziej szczegółowo

labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów

labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów Tel.: (17) 854 47 91 Fax: (17) 854 48 32 E-mail: jansien@prz.edu.pl Projekt

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA DLA PRZEWODÓW RUROWYCH

SPECYFIKACJA TECHNICZNA DLA PRZEWODÓW RUROWYCH PSE-Operator S.A. SPECYFIKACJA TECHNICZNA DLA PRZEWODÓW RUROWYCH Warszawa 2006 1 z 5 SPIS TREŚCI 1.0 WYMAGANIA OGÓLNE... 3 2.0 NORMY... 3 3.0 WYMAGANE PARAMETRY TECHNICZNE... 4 4.0 WYMAGANIA TECHNICZNE...

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera ANALIZA POŁĄCZENIA WARSTW CERAMICZNYCH Z PODBUDOWĄ METALOWĄ Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Tadeusz Zdziech CEL PRACY Celem

Bardziej szczegółowo

Badania wpływu azotowania jarzeniowego na właściwości użytkowe stali zaworowej 50H21G9N4

Badania wpływu azotowania jarzeniowego na właściwości użytkowe stali zaworowej 50H21G9N4 BIULETYN WAT VOL. LV, NR 3, 2006 Badania wpływu azotowania jarzeniowego na właściwości użytkowe stali zaworowej 50H21G9N4 ZDZISŁAW BOGDANOWICZ, STANISŁAW KOWALCZYK, JERZY SOBIECKI* Wojskowa Akademia Techniczna,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si 53/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU

Bardziej szczegółowo

Żaroodporne powłoki Al-Si wytworzone metodą zawiesinową

Żaroodporne powłoki Al-Si wytworzone metodą zawiesinową A R C H I V E S of F O U N D R Y E N G I N E E R I N G Published quarterly as the organ of the Foundry Commission of the Polish Academy of Sciences ISSN (1897-3310) Volume 12 Special Issue 1/2012 107 112

Bardziej szczegółowo

BADANIA WTRĄCEŃ TLENKOWYCH W BRĄZIE KRZEMOWYM CUSI3ZN3MNFE METODĄ MIKROANALIZY RENTGENOWSKIEJ

BADANIA WTRĄCEŃ TLENKOWYCH W BRĄZIE KRZEMOWYM CUSI3ZN3MNFE METODĄ MIKROANALIZY RENTGENOWSKIEJ BADANIA WTRĄCEŃ TLENKOWYCH W BRĄZIE KRZEMOWYM CUSI3ZN3MNFE METODĄ MIKROANALIZY RENTGENOWSKIEJ R. ROMANKIEWICZ, F. ROMANKIEWICZ Uniwersytet Zielonogórski ul. Licealna 9, 65-417 Zielona Góra 1. Wstęp Jednym

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENY ODLEWÓW Z TYTANU l JEGO STOPÓW WYTWARZANYCH WEDŁUG METODY WYTAPIANYCH MODELI STRESZCZENIE

KRYTERIA OCENY ODLEWÓW Z TYTANU l JEGO STOPÓW WYTWARZANYCH WEDŁUG METODY WYTAPIANYCH MODELI STRESZCZENIE 19/41 Solidification of Melals and Alloys, Year 1999, Volume l, Book No. 41 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik l, Nr 41 PAN- Katowice PL ISSN 0208-9386 KRYTERIA OCENY ODLEWÓW Z TYTANU l JEGO

Bardziej szczegółowo

Inżynieria materiałowa: wykorzystywanie praw termodynamiki a czasem... walka z termodynamiką

Inżynieria materiałowa: wykorzystywanie praw termodynamiki a czasem... walka z termodynamiką Inżynieria materiałowa: wykorzystywanie praw termodynamiki a czasem... walka z termodynamiką Kilka definicji Faza Stan materii jednorodny wewnętrznie, nie tylko pod względem składu chemicznego, ale również

Bardziej szczegółowo

XI Ogólnopolska Konferencja Naukowa Tytan i jego stopy Hotel Solina SPA*** w Myczkowcach NIEDZIELA 10.

XI Ogólnopolska Konferencja Naukowa Tytan i jego stopy Hotel Solina SPA*** w Myczkowcach NIEDZIELA 10. 09 12.10.2011 Hotel Solina SPA*** w Myczkowcach PROGRAM KONFERENCJI 09.10 NIEDZIELA 15.00 Rejestracja 19.00 Kolacja 10.10 PONIEDZIAŁEK 9.00 Otwarcie konferencji SESJA PLENARNA (Sesji przewodniczą: prof.

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA II Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 26 listopada 2014 KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA Dr hab. inż. Jerzy Myalski

Bardziej szczegółowo

AlfaFusion Technologia stosowana w produkcji płytowych wymienników ciepła

AlfaFusion Technologia stosowana w produkcji płytowych wymienników ciepła AlfaFusion Technologia stosowana w produkcji płytowych wymienników ciepła AlfaNova to płytowy wymiennik ciepła wyprodukowany w technologii AlfaFusion i wykonany ze stali kwasoodpornej. Urządzenie charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE Podział biomateriałów Biomateriały w medycynie regeneracyjnej Cementy kostne...

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE Podział biomateriałów Biomateriały w medycynie regeneracyjnej Cementy kostne... SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 1 I. PRZEGLĄD LITERATURY... 3 1.1. Podział biomateriałów... 3 1.2. Biomateriały w medycynie regeneracyjnej... 8 1.3. Materiały kościozastępcze... 11 1.4. Wymagania stawiane

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 2/N. 9. Stopy aluminium z litem: budowa strukturalna, właściwości, zastosowania.

ĆWICZENIE Nr 2/N. 9. Stopy aluminium z litem: budowa strukturalna, właściwości, zastosowania. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inż. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Materiały Metaliczne II ĆWICZENIE Nr 2/N Opracowali:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM Tomasz Dyl Akademia Morska w Gdyni WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM W artykule określono wpływ odkształcenia

Bardziej szczegółowo

Laboratorium badań materiałowych i technologicznych. dr inż. Tomasz Kurzynowski

Laboratorium badań materiałowych i technologicznych. dr inż. Tomasz Kurzynowski Laboratorium badań materiałowych i technologicznych dr inż. Tomasz Kurzynowski Agenda Oferta badawcza Wyposażenie laboratorium Przykłady realizowanych badań Opracowanie i rozwój nowych materiałów Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ warunków nagniatania tocznego na chropowatość powierzchni stali C45 po cięciu laserem

Wpływ warunków nagniatania tocznego na chropowatość powierzchni stali C45 po cięciu laserem AGNIESZKA SKOCZYLAS Wpływ warunków nagniatania tocznego na chropowatość powierzchni stali C45 po cięciu laserem 1. Wprowadzenie Nagniatanie jest jedną z metod obróbki wykończeniowej polegającą na wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. 7. Podsumowanie

Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. 7. Podsumowanie Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej 7. Podsumowanie Praca wykazała, że mechanizm i kinetyka wydzielania w miedzi tytanowej typu CuTi4, jest bardzo złożona

Bardziej szczegółowo

WPŁYW MODYFIKACJI NA STRUKTURĘ I MORFOLOGIĘ PRZEŁOMÓW SILUMINU AlSi7

WPŁYW MODYFIKACJI NA STRUKTURĘ I MORFOLOGIĘ PRZEŁOMÓW SILUMINU AlSi7 58/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW MODYFIKACJI NA STRUKTURĘ I MORFOLOGIĘ PRZEŁOMÓW SILUMINU AlSi7 F.

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Pauliny Zawadzkiej pt. Powłoki ochronne na grafitowych krystalizatorach dla przemysłu metali nieżelaznych

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Pauliny Zawadzkiej pt. Powłoki ochronne na grafitowych krystalizatorach dla przemysłu metali nieżelaznych dr hab. inż. Marzanna KSIĄŻEK, prof. nadzw. Instytut Odlewnictwa ul. Zakopiańska 73 30-418 Kraków Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Pauliny Zawadzkiej pt. Powłoki ochronne na grafitowych krystalizatorach

Bardziej szczegółowo

WPŁYW MATERIAŁU ŚCIERNEGO NA STAN WARSTWY WIERZCHNIEJ PODCZAS SZLIFOWANIA STOPÓW TYTANU

WPŁYW MATERIAŁU ŚCIERNEGO NA STAN WARSTWY WIERZCHNIEJ PODCZAS SZLIFOWANIA STOPÓW TYTANU WPŁYW MATERIAŁU ŚCIERNEGO NA STAN WARSTWY WIERZCHNIEJ PODCZAS SZLIFOWANIA STOPÓW TYTANU Anna GRDULSKA 1, Radosław ROSIK 2 Streszczenie: Badania doświadczalne miały na celu określenie wpływu rodzaju materiału

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH WYTWARZANYCH W PROCESACH CHROMOWANIA DYFUZYJNEGO POŁĄCZONYCH Z OBRÓBKĄ PVD

WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH WYTWARZANYCH W PROCESACH CHROMOWANIA DYFUZYJNEGO POŁĄCZONYCH Z OBRÓBKĄ PVD 2-2014 T R I B O L O G I A 79 Ewa KASPRZYCKA *, Bogdan BOGDAŃSKI **, Jan SENATORSKI *, Piotr GĘBSKI ***, Arkadiusz WIĘCZKOWSKI *** WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE WARSTW HYBRYDOWYCH WYTWARZANYCH W PROCESACH

Bardziej szczegółowo

WYSOKOWYTRZYMAŁ Y SILUMIN CYNKOWO-MIEDZIOWY

WYSOKOWYTRZYMAŁ Y SILUMIN CYNKOWO-MIEDZIOWY -27- Solidilicauon o f Metais and Alloys. No.28. 1996 Kr:epmęcie Metali i Stopó" Nr 28. l 996 PAN - Odd: ial Katowice: PL. ISSN 0208-9386 WYSOKOWYTRZYMAŁ Y SILUMIN CYNKOWO-MIEDZIOWY DUDYK Maksymilian Katedra

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH NA ZUŻYCIE FRETTINGOWE W POŁĄCZENIU WCISKOWYM

WPŁYW PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH NA ZUŻYCIE FRETTINGOWE W POŁĄCZENIU WCISKOWYM 3-2010 T R I B O L O G I A 85 Stanisław GUZOWSKI *, Sławomir KOWALSKI * WPŁYW PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH NA ZUŻYCIE FRETTINGOWE W POŁĄCZENIU WCISKOWYM THE EFFECT OF TECHNOLOGICAL PROCESSES ON FRETTING WEAR

Bardziej szczegółowo

Materiałoznawstwo optyczne CERAMIKA OPTYCZNA

Materiałoznawstwo optyczne CERAMIKA OPTYCZNA Materiałoznawstwo optyczne CERAMIKA OPTYCZNA Szkło optyczne i fotoniczne, A. Szwedowski, R. Romaniuk, WNT, 2009 POLIKRYSZTAŁY - ciała stałe o drobnoziarnistej strukturze, które są złożone z wielkiej liczby

Bardziej szczegółowo

2012-03-21. Charakterystyka składników - ŻELAZO Duże rozpowszechnienie w przyrodzie ok. 5% w skorupie ziemskiej. Rudy żelaza:

2012-03-21. Charakterystyka składników - ŻELAZO Duże rozpowszechnienie w przyrodzie ok. 5% w skorupie ziemskiej. Rudy żelaza: WYKRES RÓWNOWAGI FAZOWEJ STOPÓW Fe -C Zakres tematyczny 1 Charakterystyka składników - ŻELAZO Duże rozpowszechnienie w przyrodzie ok. 5% w skorupie ziemskiej Rudy żelaza: MAGNETYT - Fe 3 O 4 (ok. 72% mas.

Bardziej szczegółowo

Co to jest stal nierdzewna? Fe Cr > 10,5% C < 1,2%

Co to jest stal nierdzewna? Fe Cr > 10,5% C < 1,2% Cr > 10,5% C < 1,2% Co to jest stal nierdzewna? Stop żelaza zawierający 10,5% chromu i 1,2% węgla - pierwiastki, przyczyniające się do powstania warstwy wierzchniej (pasywnej) o skłonności do samoczynnego

Bardziej szczegółowo

PRÓBA ZASTOSOWANIA PARAMETRÓW KRZYWEJ UDZIAŁU MATERIAŁOWEGO DO OPISU MIKROGEOMETRII POWIERZCHNI ODLEWÓW PRECYZYJNYCH

PRÓBA ZASTOSOWANIA PARAMETRÓW KRZYWEJ UDZIAŁU MATERIAŁOWEGO DO OPISU MIKROGEOMETRII POWIERZCHNI ODLEWÓW PRECYZYJNYCH 72/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum O dlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 PRÓBA ZASTOSOWANIA PARAMETRÓW KRZYWEJ UDZIAŁU MATERIAŁOWEGO DO OPISU

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr Neonily Levintant-Zayonts p.t. Wpływ implantacji jonowej na własności materiałów z pamięcią kształtu typu NiTi.

Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr Neonily Levintant-Zayonts p.t. Wpływ implantacji jonowej na własności materiałów z pamięcią kształtu typu NiTi. Prof. dr hab. inż. Lech Dietrich Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN ul. A. Pawińskiego 5B 02-106 Warszawa Warszawa, 2010-10-26 Recenzja rozprawy doktorskiej Pani mgr Neonily Levintant-Zayonts

Bardziej szczegółowo

Nowa technologia - Cynkowanie termodyfuzyjne. Ul. Bliska 18 43-430 Skoczów Harbutowice +48 33 8532418 jet@cynkowanie.com www.cynkowanie.

Nowa technologia - Cynkowanie termodyfuzyjne. Ul. Bliska 18 43-430 Skoczów Harbutowice +48 33 8532418 jet@cynkowanie.com www.cynkowanie. Nowa technologia - termodyfuzyjne Ul. Bliska 18 43-430 Skoczów Harbutowice +48 33 8532418 jet@cynkowanie.com www.cynkowanie.com Nowa technologia cynkowanie termodyfuzyjne Pragniemy zaprezentować nowe rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

2.1.M.07: Wpływ warunków zużycia na własności powierzchni materiałów inżynierskich

2.1.M.07: Wpływ warunków zużycia na własności powierzchni materiałów inżynierskich 2nd Workshop on Foresight of surface properties formation leading technologies of engineering materials and biomaterials in Białka Tatrzańska, Poland 29th-30th November 2009 1 Panel nt. Procesy wytwarzania

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH METODĄ ODLEWANIA CIŚNIENIOWEGO 31/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE KOMPOZYTÓW AlSi13Cu2- WŁÓKNA WĘGLOWE WYTWARZANYCH

Bardziej szczegółowo