STRATEGIA ROZWOJU FIRM BRANŻY SPOŻYWCZEJ NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STRATEGIA ROZWOJU FIRM BRANŻY SPOŻYWCZEJ NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH"

Transkrypt

1 STRATEGIA ROZWOJU FIRM BRANŻY SPOŻYWCZEJ NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH

2 Dokument opracowany przez Collect Consulting Sp. z o.o. Skład zespołu ekspertów: 1. Mariusz Bryła - Kierownik Zespołu 2. Joanna Majewska - Lenarcik 3. Grzegorz Ocieczek 4. Małgorzata Okularczyk 5. Maria Wyra 2 S t r o n a

3 Spis treści Wstęp Branża spożywcza w Niemczech Rynek niemiecki-perspektywy rozwoju Trendy biznesowe oraz najczęściej kupowane produkty spożywcze Instrumenty finansowe dla rozwoju eksportu na rynku niemieckim Możliwości i uwarunkowania wejścia na rynek niemiecki Instytucje otoczenia biznesu niemieckiej branży spożywczej Targi w branży spożywczej na rynku niemieckim Klastry spożywcze na rynku niemieckim Proponowane strategie rozwojowe dla branży spożywczej na rynku niemieckim Branża spożywcza w Szwecji Charakterystyka rynku szwedzkiego Trendy w branży spożywczej na rynku szwedzkim Instrumenty finansowania eksportu na rynku szwedzkim Możliwości i uwarunkowania wejścia na rynek szwedzki Instytucje otoczenia biznesu branży spożywczej w Szwecji Klastry spożywcze na rynku szwedzkim Targi branży spożywczej na rynku szwedzkim Charakterystyka rynku szwedzkiego w branży spożywczej Strategie rozwojowe dla branży spożywczej na rynku szwedzkim Branża spożywcza we Francji Charakterystyka rynku francuskiego Trendy rozwojowe w branży spożywczej na rynku francuskim Instrumenty finansowania eksportu dla branży spożywczej na rynku francuskim Możliwości i uwarunkowania wejścia na rynek francuski Instytucje otoczenia biznesu branży spożywczej na rynku francuskim Struktury klastrowe w branży spożywczej we Francji Targi w branży spożywczej na rynku francuskim S t r o n a

4 3.8. Strategie rozwojowe branży spożywczej na rynku francuskim Branża spożywcza na Węgrzech Charakterystyka rynku węgierskiego Trendy rozwojowe dla branży spożywczej na rynku węgierskim Instrumenty finansowania eksportu na rynku węgierskim dla branży spożywczej Możliwości i uwarunkowania wejścia na rynek węgierski Instytucje otoczenia biznesu w branży spożywczej na rynku węgierskim Klaster spożywczy na rynku węgierskim Targi spożywcze na rynku węgierskim Charakterystyka rynku spożywczego na Węgrzech Strategie rozwojowe dla branży spożywczej na rynku węgierskim Podsumowanie Bibliografia Aneks S t r o n a

5 Wstęp Umiędzynarodowienie działalności przedsiębiorstwa jest dla całej firmy ważnym krokiem. Powodzenie takiego kroku zależeć będzie od wielu czynników od znajomości danego rynku, uwarunkowań prawnych, finansowych, kulturowych, a także od poznania konkurentów oraz zastosowania odpowiedniej metody wejścia na dany rynek. Niniejsze opracowanie dostarcza informacji o wybranych rynkach, ważnych z punktu widzenia zachodniopomorskich przedsiębiorstw. Umiędzynarodowienie, czy też internacjonalizacja przedsiębiorstwa obejmuje różne zagadnienia i może przebiegać w różny sposób. Cytując za J. Rymarczykiem, internacjonalizacją można nazwać każdy rodzaj działalności gospodarczej podejmowanej przez przedsiębiorstwo za granicą 1. Jest to bardzo szerokie ujęcie tego zagadnienia, zatem jako umiędzynarodowienie można uznać zarówno najprostszą jego formę, jak eksport, a także najbardziej zaawansowane inwestycje zagraniczne. Najbardziej tradycyjnym mechanizmem umiędzynarodowienia działalności jest rozpoczynanie od eksportu, początkowo na rynki bliższe (przede wszystkim pod względem geograficznym) i najlepiej rozpoznane, a później na kolejne, dalsze i mniej znane rynki, by w późniejszej fazie nawet kapitałowe zaangażowanie za granicą 2. Model taki, zwany modelem uppsalskim, znajduje też wielu krytyków, jednakże w przypadku wielu polskich przedsiębiorstw można zauważyć właśnie tę drogę internacjonalizacji. 1 J. Rymarczyk, Internacjonalizacja i globalizacja przedsiębiorstwa, PWE, Warszawa Ibidem. 5 S t r o n a

6 Tabela 1.Internacjonalizacja jako proces Rynek Forma umiędzynarodowienia (kraj) Sporadyczny eksport Eksport niezależnych przez Zagraniczne handlowe filie Zagraniczne filie handlowe reprezentantów i produkcyjne Rynek A Rynek B Rynek C Rynek D Rynek N Źródło: J. Rymarczyk, Internacjonalizacja i globalizacja przedsiębiorstwa, PWE, Warszawa Jak wskazują badania wśród polskich przedsiębiorstw, opublikowane przez KPMG we współpracy z PAIiIZ, to właśnie eksport jest najczęściej wymienianą ą formą gospodarczego zaangażowania za granicą. Porównanie w pozostałymi formami umiędzynarodowienia prezentuje poniższy wykres. 6 S t r o n a

7 Wykres 1: Formy zaangażowania gospodarczego polskich przedsiębiorstw za granicą Eksport produktów na rynki zagraniczne 88% Współpraca/alianse z firmami zagranicznymi 55% Własne oddziały/filie handlowe Własne oddziały/filie produkcyjne Licencje 12% 18% 23% Joint ventures Inne 4% 4% Nie prowadzimy działalności za granicą 11% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100% Źródło: Ekspansja międzynarodowa polskich przedsiębiorstw produkcyjnych KPMG, Wśród najpopularniejszych regionów za granicą, w których obecne są polskie firmy, wymienia się Europę Zachodnią (przede wszystkim ze względu na bardzo chłonny rynek zbytu oraz możliwości uzyskania wyższych marż), Europę Środkową i Bałkany (ze względu na bliskość geograficzną, podobną zasobność portfeli) oraz Europę Wschodnią (podobieństwo kulturowe, uwarunkowania historyczne). Pozostałe regiony mają o wiele mniejsze znaczenie (por. wykres 2.). 7 S t r o n a

8 Wykres 2: Obecność polskich firm produkcyjnych na rynkach według regionów Europa Zachodnia 88% Europa Środkowa i Bałkany 71% Europa Wschodnia 61% Ameryka Północna Azja Bliski Wschód Afryka Ameryka Południowa i Środkowa Australia i Nowa Zelandia 22% 20% 18% 17% 12% 12% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Źródło: Ekspansja międzynarodowa polskich przedsiębiorstw produkcyjnych KPMG, Powyższe znajduje potwierdzenie w wynikach eksportu Polski, zawartych w poniższej tabeli. Tabela 2. Obroty handlu zagranicznego Polski według ważniejszych krajów eksport w 2009 i 2010 r. Źródło: Główny Urząd Statystyczny, 8 S t r o n a

9 Niemcy od lat są głównym partnerem eksportowym Polski. Pozycja ta jest niezagrożona, tym bardziej, że możliwy jest dalszy wzrost eksportu towarów konsumpcyjnych i innych dóbr ze względu na spodziewany wzrost emigracji Polaków do Niemiec w związku z otwarciem niemieckiego rynku pracy po 1 maja 2011 r. Poza tym, kraj ten podnosi się po niedawnym kryzysie, co oznacza, że konsumpcja będzie rosnąć. Jest to niewątpliwie stabilny i pewny partner biznesowy. Drugą pozycję w eksporcie towarów z Polski zajmuje Francja. Zauważalny jest wzrost wartości eksportu do tego kraju. Są to bardzo duże i chłonne rynki, zatem możliwe jest nawiązanie współpracy oraz jej dynamiczny rozwój, gdyż w stosunku do obu krajów prognozy są optymistyczne. Do dalszej analizy w ramach niniejszego opracowania wybrano jeszcze dwa kraje z pierwszej dziesiątki najważniejszych partnerów biznesowych Polski pod względem wielkości eksportu Szwecję oraz Węgry. Szwecję wybrano do analizy przede wszystkim ze względu na duże perspektywy rozwoju. Kraj ten podnosi się po niedawnym kryzysie. Poza tym bliskość geograficzna stwarza duże możliwości rozwoju wymiany handlowej. Dostrzeżono to już przykładowo w niektórych pomorskich przedsiębiorstwach i gminach, które współpracują ze Szwecją w ramach projektu dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej (Catching the Future) w celu nawiązywania współpracy i zacieśniania kontaktów biznesowych. Rynek węgierski wybrano natomiast do analizy przede wszystkim ze względu na długie tradycje współpracy między dwoma krajami, duży zakres współpracy (Polska jest dla Węgier szóstym partnerem w imporcie węgierskim), a także perspektywy jego rozwoju - po kryzysie węgierska gospodarka będzie się ponownie rozwijać, co zapewni duże zapotrzebowanie na wszelkiego rodzaju produkty. Poza tym warto podkreślić podobieństwo kulturowe i historyczne. Oba kraje zaliczane są do regionu Europy Środkowej i Wschodniej, oba w tym samym czasie weszły do Unii Europejskiej, oba nie przyjęły jeszcze waluty euro. Ponadto, konsumenci z Polski i Węgier zaliczani są przez przedsiębiorstwa międzynarodowe do tej samej grupy ze względu na podobieństwo), co przejawia się m.in. w sprzedaży produktów z identyczną etykietą (w obu językach) na tych rynkach. Te podobieństwa stwarzają ogromne 9 S t r o n a

10 możliwości rozwoju współpracy. Kolejnym powodem wyboru Węgier jest objęcie przez ten kraj przewodnictwa w Unii Europejskiej w pierwszym półroczu 2011 r., co czyni ten kraj bardziej rozpoznawalnym i w konsekwencji może sugerować, że rynek ten będzie się w przyszłości cieszył zwiększonym zainteresowaniem zagranicznych firm, a wcześniejsza obecność na nim z pewnością będzie stanowić ważną przewagę konkurencyjną. Biorąc pod uwagę warunki zachodniopomorskie pominięto natomiast w analizie kraje takie jak Rosję i Czechy. Głównym powodem jest odległość geograficzna i możliwe w związku z nią trudności w nawiązaniu stosunków handlowych. Należy wziąć w tym wypadku pod uwagę względną odległość przedsiębiorstwom leżącym bliżej południowej lub wschodniej granicy Polski zdecydowanie łatwiej nawiązać współpracę z Czechami i Rosją, chociażby ze względu na większe podobieństwo kulturowe oraz większe możliwości znalezienia pracowników znających język czeski bądź rosyjski. Pominięto również rynek brytyjski, na którym obecna jest bardzo duża konkurencja ze strony polskich firm, a także kilka innych mniej perspektywicznych rynków europejskich. Biorąc pod uwagę powyższą analizę, za najbardziej perspektywiczne rynki z punktu widzenia przedsiębiorstw w województwie zachodniopomorskim należy uznać Niemcy, Francję, Szwecję oraz Węgry. Aby uzupełnić powyższą analizę warto przyjrzeć się motywom, dla których przedsiębiorstwa decydują się na umiędzynarodowienie działalności poprzez eksport. Wśród nich wymienić można: Motywy rynkowe: utrzymanie się i zwiększenie udziałów na już posiadanych rynkach (jeżeli przedsiębiorstwo jest obecne tylko na krajowym rynku, to motyw ten dotyczy wzmocnienia pozycji na rynku polskim), stagnacja na rynku krajowym, niewykorzystane moce produkcyjne w przedsiębiorstwie, oligopolistyczne struktury rynku krajowego, co powoduje zaostrzenie konkurencji, 10 S t r o n a

11 szybko rozwijające się rynki zagraniczne, procesy integracyjne (w przypadku krajów Unii Europejskiej wejście na dany rynek jest stosunkowo łatwe), chęć wyprzedzenia konkurentów w branży, efekt naśladownictwa (firmy konkurujące ze sobą naśladują swoje działania na rynku), lepsze dostosowanie działalności do potrzeb odbiorców, chęć zmniejszenia ryzyka, które może wiązać się np. z brakiem dywersyfikacji działalności. Motywy kosztowe (z których część dotyczy również internacjonalizacji kapitałowej przedsiębiorstw) korzyści skali w związku z eksportem zwiększając wielkość produkcji można zmniejszać koszty jednostkowe, niskie koszty siły roboczej - firmy lokują działalność tam gdzie jest tanio w tym przypadku przewagą polskich firm w stosunku do większości wybranych rynków są niskie koszty w kraju, niskie koszty innego niż siła robocza czynnika produkcji, niskie stopy podatkowe, niższe wydatki na ochronę środowiska, tańsze kredyty, zwolnienia celne, niższe koszty transportu (bliższe rynki zbytu). Motywy zaopatrzeniowe zostają w niniejszym opracowaniu pominięte, ze względu na fakt, iż w niewielkim stopniu dotyczą eksportu. Motywy polityczne dotyczące polityki ekonomicznej kraju importera i kraju pochodzenia towaru 11 S t r o n a

12 stabilność polityki, stabilność przepisów prawnych, łatwość transferów zysku, sprzyjająca wymianie towarów polityka handlowa, polityka wspierania eksportu, wspieranie bezpośrednich inwestycji zagranicznych, bezpieczeństwo. Według badania przeprowadzonego wśród polskich firm, najważniejszym motywem ekspansji zagranicznej jest wzrost przychodów. Na kolejnych miejscach znajdują się wyprzedzenie konkurencji, uzyskanie wyższych marż czy ograniczenie ryzyka poprzez dywersyfikację. Wybór powyższych rynków pozwala na uzyskanie tych korzyści. Wykres 3: Motywy ekspansji polskich przedsiębiorstw na rynki zagraniczne Wzrost przychodów Wyprzedzenie konkurencji w wejściu na rynki zagraniczne Uzyskanie wyższych marż na sprzedaży produktów Ograniczenie ryzyka przez dywersyfikację zagraniczną Ograniczenie kosztów Pozyskanie know-how Podążanie za konkurencją, która już weszła na rynki zagraniczne Inny 6% 11% 17% 43% 39% 38% 29% 89% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90%100% Źródło: Ekspansja międzynarodowa polskich przedsiębiorstw produkcyjnych KPMG, S t r o n a

13 Przy bardziej dokładnej analizie warto zauważyć, że o wyborze rynku decydują takie czynniki jak: wielkość rynku (w przypadku wybranych krajów przede wszystkim Niemcy, Francja), lokalizacja geograficzna (Niemcy, Szwecja), obecność konkurentów i kooperantów (wszystkie rynki). Wykres 4: Najważniejsze czynniki, które zadecydowały o wyborze głównego rynku zagranicznego Wielkość rynku Lokalizacja geograficzna 68% 73% Obecność kluczowych konkurentów/kooperantów 31% Rozwinięta infrastruktura 22% Koszty pracy Kwalifikacje miejscowych pracowników Know-how Dostępność kapitału Przejrzysty i stabilny system podatkowy 15% 13% 11% 10% 7% Sprawne funkcjonowanie administracji państwowej Regulacje rynku pracy Niskie podatki 2% 1% 1% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% Źródło: Ekspansja międzynarodowa polskich przedsiębiorstw produkcyjnych KPMG, S t r o n a

14 Poniższy wykres wskazuje, jakie według polskich przedsiębiorstw są ich przewagi konkurencyjne. Wykres 5: Rodzaje przewag konkurencyjnych w działalności polskich firm na rynkach zagranicznych Wysoka jakość produktów 159 Przewaga kosztowa Kontakty i relacje z partnerami biznesowymi Wizerunek, reputacja firmy, tradycja Lepsze dostosowanie produktów do potrzeb klientów Szybsza reakcja na zmieniające się potrzeby klientów i realia rynkowe Technologia / know-how Efektywność operacyjna Model dystrybucji *Rodzaje przewag konkurencyjnych uszeregowano na podstawie wskazań respondentów, liczby przy każdym z krajów oznaczają uzyskaną punktację Źródło: Ekspansja międzynarodowa polskich przedsiębiorstw produkcyjnych KPMG, Biorąc pod uwagę powyższy wykres i całą analizę oraz dobór rynków do niniejszego opracowania można stwierdzić, że przed firmami z województwa zachodniopomorskiego istnieją bardzo duże szanse rozwoju, jednakże, aby je w pełni wykorzystać, należy rozpocząć od zaplanowania strategii i odpowiedniego przygotowania i rozpoznania rynku. 14 S t r o n a

15 W przypadku branży spożywczej na wybór rynków miało głównie wpływ zapotrzebowanie na produkty spożywcze w kontekście możliwości przedsiębiorstw spożywczych z województwa zachodniopomorskiego. Handel produktami spożywczymi na rynku niemieckim nabiera coraz większego znaczenia. Zwłaszcza, że wzrasta zapotrzebowanie na produkty ekologiczne. Dodatkowym plusem dla przedsiębiorców z branży spożywczej z województwa zachodniopomorskiego jest bliskość rynku niemieckiego, co w przypadku produktów spożywczych o krótkiej dacie przydatności do spożycia ma kluczowe znaczenie. Również dynamika eksportu towarów spożywczych na rynek niemiecki świadczy o jego rozwoju i możliwościach dla przedsiębiorstw z województwa zachodniopomorskiego 3. Podobnie sytuacja wygląda na rynku francuskim, który również wyróżnia się zapotrzebowaniem na zdrowe produkty spożywcze. Francja charakteryzuje się również wyżem demograficznym, który ma wpływ na wzrost zapotrzebowania na produkty spożywcze z nastawieniem również na produkty rolnicze. 4 Tego typu sytuacja niewątpliwie ma wpływ na wzrost możliwości eksportowych dla przedsiębiorstw z branży spożywczej w województwie zachodniopomorskim. Również w Szwecji rynek produktów spożywczych jest niezwykle rozwinięty. Pomimo, że rynek szwedzki jest zmonopolizowany przez supermarkety to ze względu na wysokie ceny żywności przedsiębiorcy z województwa zachodniopomorskiego mogą konkurować zarówno wysoka jakością produktów jak i dogodną dla Szwedów ceną 5. Z podobnych względów został wybrany również rynek węgierski. W przypadku rynku węgierskiego ważne są również podobne do polskich ciągłe zmiany stylu życia na bardziej zachodni, a także podobny jak w Polsce wzrost świadomości co do spożywanych produktów. Na tej podstawie można stwierdzić, że rynek węgierski może być jednym z najbardziej perspektywicznych dla branży spożywczej. 3 berlin.trade.gov.pl S t r o n a

16 1. Branża spożywcza w Niemczech 1.1. Rynek niemiecki-perspektywy rozwoju Republika Federalna Niemiec jest krajem wysoko rozwiniętym pod względem branży przemysłowej. Przemysł spożywczy zalicza się tu do najważniejszych gałęzi przemysłowych, w której zatrudnionych jest ok osób. Obok budowy maszyn, przemysł ten gwarantuje największe zatrudnienie w kraju. Wyróżniają się tu przede wszystkim: przemysł mięsny, mleczarski, alkoholowy oraz cukierniczy. Na dalszych pozycjach jest przetwórstwo owoców i warzyw, jak również produkcja bezalkoholowych napojów orzeźwiających. Niemcy, z ponad 82 milionami mieszkańców, stanowią największy detaliczny rynek żywności i napojów w Europie. W 2009 roku całkowity dochód spożywczego handlu detalicznego wyniósł około 162 miliardy EUR. Eksport w tym czasie wyniósł 39,3 miliarda EUR, z czego około 83% produkcji trafiło do innych krajów Unii Europejskiej. Niemiecki rynek jest również bardzo atrakcyjny dla zagranicznych importerów zarówno żywności, jak i towarów rolniczych. Import tych produktów do Niemiec w 2009 roku wyniósł 57 bln EUR. 16 S t r o n a

17 Wykres 6: Produkcja żywności i napojów w Niemczech w latach (bln EUR) ,4 29,4 32,1 36,9 39,3 104,2 106,1 109,9 114,9 109, sprzedaż międzynarodowa sprzedaż krajowa Źródło: Bundesvereinigung der Deutschen Ernährungsindustrie (BVE), 2010 Największe segmenty niemieckiego przemysłu spożywczego pod względem wartości produkcji stanowią produkcja mięsa i kiełbas (22,5%), produkty mleczne (15,2%), produkcja słodyczy (9,2%) oraz produkcja trunków (8,6%). Dane te przedstawia poniższy wykres. 17 S t r o n a

18 Wykres 7: Segmenty niemieckiego przemysłu żywności i napojów w 2009 roku (udział w rynku) 1,70% 1,50% 8,60% 2,70% 2,80% 4,00% 4,10% 4,20% 6,40% 8,50% 9,20% 22,50% 15,20% mięso produkty mleczne słodycze napoje alkoholowe pieczywo napoje bezalkoholowe owoce i warzywa oleje jadalne i tłuszcze produkty mielone, skrobia kawa i herbata przyprawy i sosy cukier ryby inne 8,60% Źródło: Bundesvereinigung der Deutschen Ernährungsindustrie (BVE), 2010 Najważniejszymi partnerami w handlu spożywczym są inne państwa Unii Europejskiej - dwie trzecie wszystkich importowanych towarów spożywczych pochodzi z Unii Europejskiej. Najważniejszymi partnerami biznesowymi Niemiec są: Holandia, Włochy oraz Francja. Większość produktów pochodzi jednakże z państw trzecich, co wynika z faktu, że holenderski Rotterdam i belgijska Antwerpia stanowią ważne porty wjazdowe dla europejskiego importu warzyw oraz owoców, są miejscem przeładunkowym, skąd produkty są dalej transportowane drogą lądową do innych państw Unii Europejskiej. To tłumaczy np. fakt, że 20% wszystkich 18 S t r o n a

19 winogron pochodzi z Holandii. Najważniejszymi importerami według danych z roku 2009, są Brazylia oraz USA. Import z Brazylii stanowi 4%, ze Stanów Zjednoczonych - 3%. Najważniejszymi produktami importowanymi w Niemczech są mięso i produkty mięsne, mleko i produkty mleczne, soja, świeże owoce i owoce południowe. Ceny produktów spożywczych są stosunkowo niskie, konsumenci wydają na nie ok. 12% swojego dochodu przeznaczonego na wydatki konsumpcyjne 6. Na niemieckim rynku przemysłowym panuje wysoka konkurencja kształtowana przez presję cenową. Wiodące firmy spożywcze na rynku niemieckim Wiodącymi firmami w branży spożywczej w Niemczech są Tchibo Holding AG, Nestle Gruppe Deutschland, Dr Oetker. Tchibo jest jednym z największych niemieckich czynnych międzynarodowo przedsiębiorstw, które wytwarza dobra konsumpcyjne. Firma ta powstała w 1949 roku. Obecnie zatrudnia ok pracowników (z tego ponad za granicą). Jej siedziba mieści się w Hamburgu. W 2007 roku obroty sięgały 3,6 mld EUR, w ,2 mld EUR, a w ,15 mld EUR. Marka jest bardzo znana - 99% Niemców potwierdziło, że znana jest im ta firma 7. Oferta Tchibo zawiera: kawę (np. Tchibo Family, Tchibo Exclusive, Tchibo Espresso, Tchibo Gold Selection Crema), ekspresy do kawy Cafissimo, usługi (np. Mobile Tchibo, Tchibo Travel) sklep internetowy. 6 : S t r o n a

20 mld EUR. Dr. August Oetker KG jest firmą założoną w roku 1891.Zatrudnia ok pracowników. W 2008 roku jej obroty wynosiły 9,245 Oferta tej firmy zawiera m.in. 8 : dodatki do pieczenia, środki żelujące, słodkie dekoracje, ciasta, desery, pizze, zapiekanki, produkty mleczne. Deutschland Nestlé AG to międzynarodowa korporacja, która powstała w 1899 roku. Jej siedzibą jest Frankfurt. Obrót tej firmy w Niemczech w 2009 roku wyniósł mln EUR. Natomiast niemieckie średnioroczne zatrudnienie wynosiło osób. Oferta tego przedsiębiorstwa obejmuje m.in. 9 : lody i przetwory mleczne, kawa i napoje kakao, żywność dla dzieci, produkty zbożowe, produkty do kuchni, czekolada i słodycze S t r o n a

21 1.2. Trendy biznesowe oraz najczęściej kupowane produkty spożywcze W trendach biznesowych w branży spożywczej na rynku niemieckim nacisk kładziony jest na to, by zakupy były robione szybko, bez problemów i zbędnych kolejek. Typowy Niemiec w tygodniu kupuje najbardziej konieczne produkty, jak np. chleb, masło lub gazetę. Najwięcej czasu na zakupy przeznaczano pięć lat temu w piątek popołudniu po pracy, jednak trendy zbliżają ku zakupom w weekend, w którym to gospodarstwa domowe zaopatrują się w wielkich domach handlowych robiąc zakupy na cały tydzień. Skutkuje to dłuższymi godzinami otwarcia marketów oraz dodatkowymi promocjami, które mają za zadanie przyciągnąć klientów oraz tradycja spożywania ciepłych świeżych bułek w wolny dzień od pracy, którą Niemcy bardzo pielęgnują. Najmniejszy zysk przedsiębiorstwa osiągają w poniedziałki. Niemcy coraz mniej zaczynają zważać na cenę produktu, ale skupiają się na łatwości i szybkości zakupu. Grupą docelową, która najbardziej zainteresowana jest promocjami są głównie młodzi i samotnie wychowujący rodzice, którzy posiadają więcej wolnego czasu, jak również starsze pokolenie, które statystycznie najwięcej czasu poświęca na wybór towaru, ze względu na świadomość i wybiórczość. Zważanie na atrakcyjne oferty nie wyklucza jednak jakościowego zakupu, gdyż Niemcy powoli zaczynają doceniać zdrową i ekologiczną żywność 10. Zakupy muszą przebiegać szybko i sprawnie, jedynie jedna trzecia Niemców lubi przeznaczać więcej czasu na zakupy Ibidem. 21 S t r o n a

22 Wykres 8: Rozwój indywidualnego popytu na wybrane segmenty przemysłu żywności i napojów w Niemczech w latach ,00% 12,00% 10,00% 13,20% 12,40% 12,20% 11,40% 9,20% 8,00% 6,00% 7,80% 6,70% 6,40% 5,70% 5,10% 4,00% 2,00% 0,00% Źródło: Handelslexikon Metro 2009/2010, 2010 Najnowsze trendy konsumenckie pojawiają się w Niemczech przede wszystkim pod wpływem wielu daleko idących zmian w społeczeństwie, np. starzenie się społeczeństwa. Tendencje te napędzają popyt na produkty dla zdrowia i dobrego samopoczucia, jak również funkcjonalnych produktów spożywczych w celu zapobieżenia lub zmniejszenia dolegliwości chorób cywilizacyjnych, w tym cukrzycy, wysokiego ciśnienia krwi i poziomu cholesterolu. Ruch produktów ekologicznych już dawno osiągnął status głównego nurtu w Niemczech. Coraz więcej konsumentów zmierza do poprawy ich poczucia dobrego samopoczucia, zdrowia, a nawet wydajności swojej pracy, poprzez spożywanie żywności funkcjonalnej. Inne trendy to sprzedaż produktów sprawiedliwego handlu, takich jak kawa oraz soki owocowe, które wzrosły o 26%- osiągając 267 milionów EUR w roku Żywność bez 22 S t r o n a

23 np. laktozy i produkty bezglutenowe to dalsze tendencje obecnie występujące wśród coraz bardziej wymagających konsumentów w Niemczech 12. Przyszłościowymi produktami w zakresie branży spożywczej są dania gotowe, które mają coraz większe znaczenie ze względu na gospodarstwa jednoosobowe i zwiększającą się liczbę osób samotnych. To powoduje zmiany w nawykach żywieniowych oraz wzrost rozwojowy firm, które oferują produkty spożywcze zdrowe i jednocześnie szybkie w przygotowaniu 13. Wyrób mięsny ma według prognoz stanowić najbardziej dynamicznie rozwijający się sektor globalnej gospodarki rolnej. Największe wzrosty powinny być zauważalne w sektorze drobiu, świń oraz w państwach rozwijających się, głównie w Brazylii oraz Chinach. Powodem wzrostu znaczenia produkcji mięsnej jest coraz większe spożycie tego produktu. Głównie drób jest coraz częściej konsumowany, ze względu na swoje walory zdrowotne. W zeszłych latach spożycie mięsa wzrosło z 8 na 10,8 kg na osobę na rok, co stanowi jedną trzecią wzrostu. Jednocześnie wzrosła również produkcja drobiu w Niemczech, co również zaobserwowano w innych pastwach eksportujących, jak USA czy Brazylia. również w imporcie oczekiwany jest wzrost, co jest spowodowane zmniejszaniem cła na produkty importowane z państw trzecich, jak np. Brazylii. Niemcy importują ok ton, czyli 7% łącznie spożytego mięsa w Niemczech z Brazylii. Mięso to zostaje przeznaczone głównie do dalszego przerobu na produkty gotowe i półgotowe, które mają coraz większy popyt na rynku, ze względu na gospodarstwa jednoosobowe, wygodę spowodowaną coraz szybszym tempem życia. Trendy w dziedzinie opakowań spożywczych na rynku niemieckim Checkpoint Systems Wszystkie produkty handlowe narażone są na kradzież, w dużym stopniu również te w branży spożywczej. Połączenie etykiet EAS firmy Checkpoint Systems, posiadających certyfikat S t r o n a

24 dopuszczający do kontaktu z żywnością i termokurczliwych opakowań Sealed Air Cryovac Smartpak, ma pomóc w zwalczaniu kradzieży produktów spożywczych. Checkpoint Systems jest wiodącym na rynku dostawcą w dziedzinie rozwiązań zabezpieczeń w handlu, wprowadzając innowacyjne rozwiązanie chroniące sprzedawane produkty, wyznacza nowy trend w branży spożywczej. Tego typu opakowania mają głównie służyć artykułom, które są najczęściej kradzione, czyli nabiał i produkty mięsne 14. Rysunek 1: Przykładowo opakowany produkt metodą Sealed Air Cryovac Smartpak Źródło:http://opakowania.com.pl/Wiadomo%C5%9Bci/Nowe-trendy-w-zabezpieczaniuprodukt%C3%B3w-spo%C5%BCywczych html Kierując się trendami obowiązującymi w dziedzinie opakowań, należy pamiętać również, że duże znaczenie ma opakowanie ekologiczne. FOOD DESIGN To pojawiający się trend na projektowanie żywności, artykuły spożywcze traktowane są jako dzieła sztuki. To również projektowanie diety i sposobu jedzenia. Dziedzina ta dobrze jest rozwinięta na rynkach europejskich również niemieckim. W Polsce wciąż niewiele się w tym S t r o n a

25 zakresie dzieje, a polskie uczelnie nie kształcą w kierunku projektowania usług spożywczych i żywności. Food Design kreuje również megatredny w globalnej gospodarce, prezentuje to poniższa tabela. Tabela 3: Trendy Food Design Trend: Opis: Well being Świadomy wybór diety oraz produktów z farm ekologicznych. Slow food Dbanie o kuchnie regionalną i celebrowanie posiłków. Glocalization Tworzenie produktów i marek regionalnych. Sustainability Świadome gospodarowanie zasobami i surowcami. Źródło: Opracowane na podstawie strony internetowej: Jedną z najważniejszych tendencji w produkcji żywności na rynek niemiecki jest zwiększające się zapotrzebowanie na tzw. wellness-food. Jest to żywność ekologiczna, traktowana bardziej w aspektach pozytywnego wpływu na zdrowie i samopoczucie konsumentów niż wyłącznie jako sposób dostarczenia wartości odżywczych. Do grupy zaliczają się np. produkty pełnoziarniste, probiotyczne, zawierające zmniejszone ilości tłuszczów, cukru, czy soli, jak i składniki niskoprzetworzone. Obecnie 23% wszystkich gospodarstw domowych przejawia zainteresowanie tym typem produktów. Głównymi odbiorcami tego typu produktów są osoby starsze i tendencja ta, mając na uwadze uwarunkowania demograficzne w Europie, będzie się z pewnością jeszcze pogłębiać. Jednak wraz z kolejnymi kampaniami społecznymi wymierzonymi w problem 25 S t r o n a

26 otyłości społeczeństw i propagowaniem zdrowego stylu życia, produkty tej grupy zaczynają znajdować nabywców również wśród ludzi młodych. Drugim kierunkiem rozwoju produkcji żywności, podlegającym bardzo dużej dynamice jest tzw. żywność wygodna (convenience food). Jest to żywność, której główną korzyścią dla konsumenta jest niewielka wymagana ilość czasu oraz łatwość przyrządzenia. Są to przede wszystkim produkty wysoko przetworzone, często głęboko mrożone i posiadające długi okres przydatności do spożycia. Ta grupa żywności znajduje odbiorców przede wszystkim wśród ludzi młodszych, aktywnych zawodowo, którzy nie są w stanie poświęcić odpowiedniej ilości czasu na przyrządzanie tradycyjnej żywności. Sprzedaż grupy żywności ekologicznej wzrasta za to niemal liniowo, w latach łącznie o 33%. Obecnie innowacyjność przemysłu spożywczego skupia się na próbach połączenia zalet tych dwóch grup produktów, ponieważ coraz większa grupa odbiorców żywności wygodnej docenia zalety żywności ekologicznej i jest gotowa stać się jej odbiorcami w przypadku skrócenia czasu wymaganego do jej przyrządzania 15. Produkcja ekologiczna na rynku niemieckim Niemcy są krajem o największej produkcji ekologicznej żywności spośród wszystkich państw Unii Europejskiej (na drugim miejscu jest Wielka Brytania, a na trzecim Włochy). Warto śledzić, jaki w tej dziedzinie dystans dzieli polskich rolników od europejskiego lidera. Otóż, na koniec 2006 r. wielkość rynku produktów ekologicznych w Niemczech szacowana była na 4,6 mld EUR, podczas gdy w tym samym okresie polscy rolnicy wyprodukowali towary ze stosownym certyfikatem ekologicznym na wartość około 20 mln EUR, co oznacza ponad 200-krotnie mniejszą skalę produkcji. Gdy w 1990 roku w Polsce dokonywano pierwszych certyfikacji gospodarstw, to w Niemczech było ponad 2000 gospodarstw certyfikowanych. Dystans zatem jest ogromny, ale wszystko wskazuje na to, że dzięki rosnącemu zainteresowaniu zarówno producentów, dystrybutorów, jak i samych konsumentów, dystans S t r o n a

Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego

Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego Paweł Rogosz, Dyrektor Departament Wspierania Handlu Zagranicznego Bank Gospodarstwa Krajowego Warszawa, 9 czerwca 2011 r. BGK podstawowe

Bardziej szczegółowo

Wspieranie eksportowej działalności MSP w Banku Gospodarstwa Krajowego

Wspieranie eksportowej działalności MSP w Banku Gospodarstwa Krajowego 2010 Wspieranie eksportowej działalności MSP w Banku Gospodarstwa Krajowego Jerzy Kurella Wiceprezes Zarządu Warszawa, 20 października 2010 BGK podstawowe informacje o Banku (1/2) Warszawa, 20 października

Bardziej szczegółowo

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 2 Bank Gospodarstwa Krajowego jako państwowa instytucja finansowa o dużej wiarygodności specjalizuje się w obsłudze sektora finansów publicznych. Zapewnia

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1

PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1 Informacja nt. możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej na: PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1 Szanowni Państwo,

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FINANSOWE DLA EKSPORTERÓW POLSKICH DO WIELKIEJ BRYTANII

WSPARCIE FINANSOWE DLA EKSPORTERÓW POLSKICH DO WIELKIEJ BRYTANII WSPARCIE FINANSOWE DLA EKSPORTERÓW POLSKICH DO WIELKIEJ BRYTANII KLUCZOWE PROBLEMY W EKSPANSJI MIĘDZYNARODOWEJ PODNOSZONE PRZEZ PRZESIĘBIORCÓW 2 FIRMY OCZEKUJĄ SZEROKIEGO ZAKRESU WSPARCIA W PROWADZENIU

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A.

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. EKSPORT MAZOWSZA NA TLE KRAJU Wartość eksportu z Mazowsza

Bardziej szczegółowo

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKIE WSPIERA EKSPORTERÓW. Emilia Roszkowska Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów

ZACHODNIOPOMORSKIE WSPIERA EKSPORTERÓW. Emilia Roszkowska Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów ZACHODNIOPOMORSKIE WSPIERA EKSPORTERÓW Emilia Roszkowska Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów CENTRUM OBSŁUGI INWESTORÓW I EKSPORTERÓW Działa w strukturze Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego.

Bardziej szczegółowo

Narzędzia wsparcia MŚP prowadzących działalność eksportową

Narzędzia wsparcia MŚP prowadzących działalność eksportową 2011 Michał Polański Dyrektor Departament Promocji Gospodarczej Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Narzędzia wsparcia MŚP prowadzących działalność eksportową Poznań, 11 września 2011 r. Internacjonalizacja

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

8. Rola ministra właściwego do spraw finansów publicznych Minister właściwy do spraw finansów publicznych nadzoruje realizację programu rządowego.

8. Rola ministra właściwego do spraw finansów publicznych Minister właściwy do spraw finansów publicznych nadzoruje realizację programu rządowego. Wspieranie polskiego eksportu poprzez udzielanie przez Bank Gospodarstwa Krajowego kredytów dla zagranicznych nabywców polskich towarów i usług lub ich banków z ochroną ubezpieczeniową Korporacji Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

ZBIORCZE ZESTAWIENIE DOSTĘPNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA

ZBIORCZE ZESTAWIENIE DOSTĘPNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA ZBIORCZE ZESTAWIENIE DOSTĘPNYCH INSTRUMENTÓW WSPARCIA Wg stanu z 1 lipca 2010 r. Lp. Podstawa prawna Forma Beneficjenci PROMOCJA, SZKOLENIA, BAZY DANYCH (14) 1. Portal promocji eksportu PAIiIZ OK. 2. Serwis

Bardziej szczegółowo

Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych 2015-12-25 21:55:07

Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych 2015-12-25 21:55:07 Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych (ICT) 2015-12-25 21:55:07 2 Niemiecka branża ICT osiągnęła w 2012 roku obroty w wysokości ok. 220

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

Rekordowa ilość polskich wystawców na ANUGA 2015 w Kolonii 2015-10-16 16:14:43

Rekordowa ilość polskich wystawców na ANUGA 2015 w Kolonii 2015-10-16 16:14:43 Rekordowa ilość polskich wystawców na ANUGA 2015 w Kolonii 2015-10-16 16:14:43 2 W tegorocznej edycji targów wystawiało się ponad 7 000 wystawców ze 108 krajów, w tym 170 z Polski. Na stoisku Agencji Rynku

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Polski eksport ze wsparciem KUKE Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem Skarbu Państwa Ministerstwo Finansów 87,85% Bank

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 8 czerwca 2001 r. Opracowano na podstawie Dz.U. z 2001 r. Nr 73, poz. 762, z 2004 r. Nr 173, poz. 1808. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego

Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego Unia Europejska wspiera eksport mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z województwa wielkopolskiego Dnia 20.08.2015 r. został ogłoszony konkurs w ramach poddziałania 1.4.1 Kompleksowe wsparcie działalności

Bardziej szczegółowo

Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu

Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu Zakres działań ZARR S.A w ramach RIF Program Paszport do przedsiębiorczości Charakterystyka kierunków eksportu Zachodniopomorskie

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju WAŻNE DATY Listopad 2011 niektóre firmy

Bardziej szczegółowo

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców 22 maja 2015 ul. Arkońska 6 (budynek A3), 80-387 Gdańsk tel.: 58 32 33 100 faks: 58 30 11 341 X Pomorskie Forum Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Oferta finansowania dla podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą z gwarancją Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego

Oferta finansowania dla podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą z gwarancją Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego Oferta finansowania dla podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą z gwarancją Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego Dolnośląskie Spotkania Biznesowe, maj 2014 r. ZESPÓŁ PRODUKTÓW KREDYTOWYCH KLIENTA

Bardziej szczegółowo

UBOJNIA DROBIU Inwestycja WIPASZ SA w Międzyrzecu Podlaskim

UBOJNIA DROBIU Inwestycja WIPASZ SA w Międzyrzecu Podlaskim UBOJNIA DROBIU Inwestycja WIPASZ SA w Międzyrzecu Podlaskim WIPASZ SA PODSTAWOWE INFORMACJE WIPASZ SA funkcjonuje na rynku od 20 lat i jest w 100% polskim przedsiębiorstwem. Spółka jest największym polskim

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNE NARZĘDZIA WSPARCIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Wrocław, 12 października 2011 r.

EFEKTYWNE NARZĘDZIA WSPARCIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW. Wrocław, 12 października 2011 r. EFEKTYWNE NARZĘDZIA WSPARCIA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW Wrocław, 12 października 2011 r. Dolny Śląsk Dolnośląska Agencja Współpracy Gospodarczej Sp. z o.o. to instytucja otoczenia biznesu powołana

Bardziej szczegółowo

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa Partnerzy: Swiss Business Hub Polska przy Ambasadzie Szwajcarii w Warszawie we współpracy z Polską

Bardziej szczegółowo

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Obszary kształtowania i zapewniania bezpieczeństwa finansowego przedsiębiorstwa Sprzedaż

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r. Biuro Analiz i Programowania Warszawa, marzec 2014 r. Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w 2013 r. Od akcesji Polski do UE sukcesywnie rosły obroty towarami rolnospożywczymi oraz ich udział

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

Możliwości wspierania polskiego eksportu oferowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego

Możliwości wspierania polskiego eksportu oferowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego Możliwości wspierania polskiego eksportu oferowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego Projekt Enterprise Europe Network Central Poland jest współfinansowany przez Komisję Europejską ze środków pochodzących

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 2 Greckie towary sprzedawane są głównie do krajów UE - Włoch, Niemiec, Bułgarii i na Cypr. Polska jako partner handlowy zajmuje 27. miejsce. W 2013 roku 46,4

Bardziej szczegółowo

ANALIZA RYNKU ZDROWEJ ŻYWNOŚCI W POLSCE. Próbka raportu

ANALIZA RYNKU ZDROWEJ ŻYWNOŚCI W POLSCE. Próbka raportu ANALIZA RYNKU ZDROWEJ ŻYWNOŚCI W POLSCE Próbka raportu Spis treści 1. Zawartośd raportu... 3 2. Przedstawienie YPI... 4 3. Analiza popytu na żywnośd ekologiczną (fragment)... 5 4. Trendy i perspektywy

Bardziej szczegółowo

Irlandzki eksport towarów spożywczych w 2014 r. osiągnął 10,5 mld EUR 2015-01-19 13:21:19

Irlandzki eksport towarów spożywczych w 2014 r. osiągnął 10,5 mld EUR 2015-01-19 13:21:19 Irlandzki eksport towarów spożywczych w 2014 r. osiągnął 10,5 mld EUR 2015-01-19 13:21:19 2 Według wstępnych danych agencji Bord Bia irlandzki eksport żywności i napojów w 2014 r. osiągnął wartość 10,5

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52

Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 Analiza rynku łodzi jachtów w Portugalii. 2014-01-31 00:16:52 2 Zamieszczamy podsumowanie analizy rynkowej wraz z aneksem statystycznym, przygotowanej dla Centrów Obsługi Eksportera i Inwestora (COIE),

Bardziej szczegółowo

1. Innowacyjne inwestycje w Działaniu 4.4 2. Paszport do eksportu w Działaniu 6.1 3. Gospodarka elektroniczna w Działaniach 8.1 i 8.2 4.

1. Innowacyjne inwestycje w Działaniu 4.4 2. Paszport do eksportu w Działaniu 6.1 3. Gospodarka elektroniczna w Działaniach 8.1 i 8.2 4. 1. Innowacyjne inwestycje w Działaniu 4.4 2. Paszport do eksportu w Działaniu 6.1 3. Gospodarka elektroniczna w Działaniach 8.1 i 8.2 4. Inne możliwości 3 Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie

Bardziej szczegółowo

Finansowe wsparcie dla eksportu towarów i usług budowlanych

Finansowe wsparcie dla eksportu towarów i usług budowlanych Finansowe wsparcie dla eksportu towarów i usług budowlanych Karol Rozenberg Departament Wspierania Eksportu V Konferencja dla Budownictwa 21.05.2013 r. Plan prezentacji 1. Bank Gospodarstwa Krajowego.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne na innowacyjne projekty

Dotacje unijne na innowacyjne projekty Dotacje unijne na innowacyjne projekty Dotychczas głównym źródłem finansowania działalności B+R były środki własne przedsiębiorców. Jednak z upływem czasu potencjał innowacyjnych projektów badawczych został

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa finansowego przedsiębiorców. Dotacje w funkcjonowaniu przedsiębiorców

Podstawy prawa finansowego przedsiębiorców. Dotacje w funkcjonowaniu przedsiębiorców Podstawy prawa finansowego przedsiębiorców Dotacje w funkcjonowaniu przedsiębiorców Wybrane formy wsparcia biznesu Pożyczki Poręczenia Gwarancje Dopłaty do pożyczek i kredytów Umorzenia pożyczek Refundacja

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Potencjał rozwojowy klastrów eksportujących w polskim sektorze rolno-żywnościowym

Potencjał rozwojowy klastrów eksportujących w polskim sektorze rolno-żywnościowym Potencjał rozwojowy klastrów eksportujących w polskim sektorze rolno-żywnościowym Szczepan Figiel, Justyna Kufel Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Warszawa, 5 grudnia, 2014. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Finansowe Wspieranie Eksportu

Finansowe Wspieranie Eksportu Finansowe Wspieranie Eksportu Karol Rozenberg Departament Finansowania Handlu Zagranicznego GO IRAN Warszawa 2015 1 1. Bank Gospodarstwa Krajowego Informacje ogólne Utworzony w 1924 r. 100% własność państwa

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Finansowe Wspieranie Eksportu. Rządowy Program

Finansowe Wspieranie Eksportu. Rządowy Program Finansowe Wspieranie Eksportu Rządowy Program Warszawa 2015 Agenda 1. Bank Gospodarstwa Krajowego 2. Rządowy Program Finansowe Wspieranie Eksportu 3. Krótkoterminowe instrumenty wspierania eksportu 4.

Bardziej szczegółowo

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE

700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE ŚNIADANIE PRASOWE: 700 milionów zł na innowacyjne projekty polskich firm. Polskie banki w 7.Programie ramowym UE 29 października 2013r. Warszawa, Klub Bankowca, ul. Smolna 6 0 KRAJOWY PUNKT KONTAKTOWY

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Działanie 6.1 Paszport do eksportu

Działanie 6.1 Paszport do eksportu Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Priorytet 6 Polska gospodarka na rynku międzynarodowym Działanie 6.1 Paszport do eksportu Gdańsk, 24 lutego 2011 r. Cel Działania 6.1 Paszport do eksportu Działanie

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Bezpieczne wejście na nowe rynki zbytu ubezpieczenia kredytowe Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Zygmunt Kostkiewicz, prezes zarządu KUKE S.A. Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Rządowe programy dostępne w BGK

Rządowe programy dostępne w BGK Rządowe programy dostępne w BGK Radosław Stępień Wiceprezes - Pierwszy Zastępca Prezesa Zarządu Bank Gospodarstwa Krajowego Kraków, 15 czerwca 2015 r. Bank Gospodarstwa Krajowego Bank Gospodarstwa Krajowego,

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Wspierania Eksportu w ramach Rządowego Programu Wspierania Eksportu

Instrumenty Wspierania Eksportu w ramach Rządowego Programu Wspierania Eksportu 2010 Instrumenty Wspierania Eksportu w ramach Rządowego Programu Wspierania Eksportu Andrzej Ślączko Departament Wspierania Handlu Zagranicznego Warszawa, 20 października 2010r. BGK wspiera polski eksport

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w trzech kwartałach 2015 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w trzech kwartałach 2015 r. mld EUR Biuro Analiz i Programowania Warszawa, 28 grudnia 2015 r. Handel zagraniczny towarami rolno-spożywczymi w trzech kwartałach 2015 r. Od akcesji Polski do Unii Europejskiej obroty towarami rolno-spożywczymi

Bardziej szczegółowo

Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii. Katowice, sierpień 2006 rok

Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii. Katowice, sierpień 2006 rok Fundusz Kredytu Technologicznego jako źródło finansowania nowych technologii Katowice, sierpień 2006 rok 1 Podstawa prawna funkcjonowania Funduszu Kredytu Technologicznego Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Na podbój zagranicznych rynków!

Na podbój zagranicznych rynków! Na podbój zagranicznych rynków! Pytanie #1 Dlaczego tylko 8% MŚP prowadzi działalność eksportową? Ryzyko #1 Co jeżeli klient nam nie zapłaci? Produkty BGK dla eksporterów: Bank Gospodarstwa Krajowego udziela

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Rozwój Twojego Biznesu z Bankiem Pekao S.A. - unijne instrumenty zwrotne dla przedsiębiorców. Poznań, 27 listopada 2014 r.

Rozwój Twojego Biznesu z Bankiem Pekao S.A. - unijne instrumenty zwrotne dla przedsiębiorców. Poznań, 27 listopada 2014 r. Rozwój Twojego Biznesu z Bankiem Pekao S.A. - unijne instrumenty zwrotne dla przedsiębiorców Poznań, 27 listopada 2014 r. Bank Pekao S.A. dostosowujemy się do zmian w otoczeniu rynkowym Klientów Przedsiębiorca

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność eksportu rolno-spożywczego i dekompozycja jego zmian w okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej

Konkurencyjność eksportu rolno-spożywczego i dekompozycja jego zmian w okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej Konkurencyjność eksportu rolno-spożywczego i dekompozycja jego zmian w okresie członkostwa Polski w Unii Europejskiej dr Iwona Szczepaniak, dr Łukasz Ambroziak Zakład Ekonomiki Przemysłu Spożywczego Józefów,

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE

Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE Finansowanie inwestycji MŚP przez instrumenty zwrotne rekomendacje dla perspektywy finansowej 2014-2020 w oparciu o programy UE realizowane przez Bank Pekao SA Katowice, 16 maja 2014 Dużo większa rola

Bardziej szczegółowo

Departament Finansowania Handlu Zagranicznego

Departament Finansowania Handlu Zagranicznego Departament Finansowania Handlu Zagranicznego Warszawa, 2016 Z BGK przyszłość zaczyna się dziś Misją BGK jest wspieranie rozwoju społecznogospodarczego Polski oraz sektora finansów publicznych w realizacji

Bardziej szczegółowo

PNO POLSKA SP. Z O.O. LIDER WŚRÓD FIRM DORADZTWA DOTACYJNEGO W EUROPIE. Warszawa, 20.09.2012 r.

PNO POLSKA SP. Z O.O. LIDER WŚRÓD FIRM DORADZTWA DOTACYJNEGO W EUROPIE. Warszawa, 20.09.2012 r. PNO POLSKA SP. Z O.O. LIDER WŚRÓD FIRM DORADZTWA DOTACYJNEGO W EUROPIE Warszawa, 20.09.2012 r. O PNO Jesteśmy częścią wiodącej europejskiej firmy consultingowej 12 krajów od 27 lat na rynku ponad 400 konsultantów

Bardziej szczegółowo

Handel z Polską 2015-06-15 17:00:08

Handel z Polską 2015-06-15 17:00:08 Handel z Polską 2015-06-15 17:00:08 2 Szwajcaria zajmuje 23. miejsce jako partner handlowy Polski. W handlu między Polską a Szwajcarią utrzymuje się trend zmniejszania różnicy wartości między eksportem

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Tomasz Sokół Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 1 na lata 2014-2020 2 Środki na wsparcie przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

W ROKU SZKOLNYM 2013/2014, JAK W LATACH POPRZEDNICH, UCZESTNICZYMY W AKCJI,,SZKLANKA MLEKA I,,OWOCE W SZKOLE

W ROKU SZKOLNYM 2013/2014, JAK W LATACH POPRZEDNICH, UCZESTNICZYMY W AKCJI,,SZKLANKA MLEKA I,,OWOCE W SZKOLE W ROKU SZKOLNYM 2013/2014, JAK W LATACH POPRZEDNICH, UCZESTNICZYMY W AKCJI,,SZKLANKA MLEKA I,,OWOCE W SZKOLE Program Szklanka Mleka Celem programu Szklanka mleka jest kształtowanie wśród dzieci i młodzieży

Bardziej szczegółowo

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw

Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Inicjatywa JEREMIE w województwie pomorskim - PRFPK Sp. z o.o. w procesie finansowania MŚP Inicjatywa JEREMIE dla rozwoju Pomorza Napędzamy rozwój przedsiębiorstw Realizacja operacji wg stanu na koniec

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23

Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23 Żywność polską specjalnością 2015-06-03 11:01:23 2 W 2015 roku Polska może wyeksportować żywność o wartości nawet 25 mld euro - mówił w maju 2015 minister rolnictwa Marek Sawicki. W 2014 r. eksport produktów

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej

Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej Wrocław, 02.06.2010 Materiał prasowy Informatyzacja przedsiębiorstwa z dotacji unijnej W sprawnym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa coraz większego znaczenia nabierają zintegrowane systemy informatyczne.

Bardziej szczegółowo

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu.

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu. Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem Program Rozwoju Eksportu. Współpraca z ubezpieczycielem profilaktyka i niwelowanie strat tradycyjna rola ubezpieczyciela

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie żywności ekologicznej. Renata Lubas

Oznakowanie żywności ekologicznej. Renata Lubas Oznakowanie żywności ekologicznej Renata Lubas Postawy polskich konsumentów wobec żywności ekologicznej Postawy polskich konsumentów wobec żywności ekologicznej Motywy zakup żywności ekologicznaj walory

Bardziej szczegółowo

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie.

Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Oferta dla rolników O BANKU Jeden z największych banków Europy Środkowo-Wschodniej, należący do Grupy UniCredit wiodącej międzynarodowej instytucji finansowej w Europie. Działa w Polsce od ponad 80 lat

Bardziej szczegółowo

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Katowice, 22.11.2013 r. Główne obszary działalności DOTACJE

Bardziej szczegółowo

Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52

Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52 Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52 2 1. Wspieranie przemysły motoryzacyjnego w Rosji Rząd Rosji w oparciu o podprogram Przemysł samochodowy w ramach państwowego programu Rozwój przemysły

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska

Jak instytucje finansowe mogą skorzystać z unijnego wsparcia? Wpisany przez Joanna Dąbrowska Jednym z programów, w którym uwzględniono potrzeby małych i średnich przedsiębiorców jest Program Ramowy na Rzecz Konkurencyjności i Innowacji 2007-2013. Obok programów o zasięgu krajowym, do dyspozycji

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju W dzisiejszych warunkach konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Enterprise Europe Network

Enterprise Europe Network Warszawa, 20 marca 2013 Enterprise Europe Network Wsparcie dla internacjonalizacji i innowacyjności przedsiębiorców Anna Awdiejewa Departament Promocji Gospodarczej, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A.

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. powstała w 1997 r. w ramach Kontraktu Regionalnego dla województwa śląskiego. W 2000 r. Agencja została włączona w Krajowy System Usług dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Bardziej szczegółowo

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 2 Francuski sektor rolniczy jest jednym z najważniejszych sektorów gospodarki tego kraju i zajmuje kluczowe miejsce w handlu zagranicznym

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Ekspansja firm na rynki zagraniczne Strategie umiędzynarodowienia przedsiębiorstw Magdalena Grochal-Brejdak Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 22 października 2012 1 2 1 Czym

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Mołdawii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Mołdawii, zwane dalej Umawiającymi

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

NSS. Programy pomocowe (operacyjne)

NSS. Programy pomocowe (operacyjne) Możliwości wsparcia Startup-ów z funduszy Unii Europejskiej Anna Widelska Maciej Wiśniewski Branżowy Punkt Kontaktowy dla IT NSS Narodowa Strategia Spójności Programy pomocowe (operacyjne) Program Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

DOFINANSOWANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII W ZAKRESIE DROGOWNICTWA. mgr Małgorzata Kuc-Wojteczek FORTY doradztwo gospodarczo-kadrowe

DOFINANSOWANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII W ZAKRESIE DROGOWNICTWA. mgr Małgorzata Kuc-Wojteczek FORTY doradztwo gospodarczo-kadrowe DOFINANSOWANIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII W ZAKRESIE DROGOWNICTWA mgr Małgorzata Kuc-Wojteczek FORTY doradztwo gospodarczo-kadrowe Programy Operacyjne (PO) Krajowe Programy Operacyjne (PO) 16 Regionalnych

Bardziej szczegółowo