Acta Innovations, ISSN , nr 8, 2013 PERSPEKTYWY ROZWOJU BUDOWNICTWA ENERGOOSZCZĘDNEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Acta Innovations, ISSN 2300-5599, nr 8, 2013 PERSPEKTYWY ROZWOJU BUDOWNICTWA ENERGOOSZCZĘDNEGO"

Transkrypt

1 Marek Grymin Politechnika Łódzka, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska al. Politechniki 6, Łódź, PERSPEKTYWY ROZWOJU BUDOWNICTWA ENERGOOSZCZĘDNEGO Streszczenie Celem artykułu jest: wprowadzenie w problematykę budownictwa energooszczędnego, wykazanie konieczności oszczędzania energii i radykalnej zmiany współcześnie stosowanych zasad budowania, uświadomienie wagi zasady zrównoważonego rozwoju, zapoznanie z celami Unii Europejskiej oraz z jej podstawowymi dokumenta- mi, dotyczącymi działań zmierzających do podniesienia standardów energetycznych budynków i ochrony klimatu. W artykule zaprezentowano programy badawcze oraz standardy certyfikacji budynków i osiedli wpisa- nych w zasady budownictwa energooszczędnego i zrównoważonego rozwoju. Ukazano przykładowe realizacje obiektów niskoenergetycznych z terenu Niemiec i Austrii ze szczególnym uwzględnieniem zasad projektowania budynków pasywnych. Przedstawiono wizję przyszłości architektury i budownictwa na przykładach nowator- skich budynków oraz struktur osiedleńczych, projektowanych w oparciu o zasady oszczędzania i pozyskiwania energii. Słowa kluczowe budownictwo energooszczędne, zrównoważony rozwój, obiekty niskoenergetyczne, certyfikacja energetyczna Wstęp Living Planet Report WWF jest jedną z najważniejszych publikacji na temat stanu przyrody na Ziemi i wpływu cywilizacji na nią. Przedstawia on ekologiczny stan planety i największe zagrożenia związane z pogarszającym się stanem środowiska naturalnego i wpływu działalności człowieka na stan przyrody na Ziemi. Podstawowe wnioski płynące z raportu to fakt, iż człowiek zużywa więcej zasobów naturalnych, niż Ziemia jest mu w stanie zapewnić. Powoduje to, iż żyje na "ekologiczny kredyt", wykorzystując zasoby, które powinny pozostać dla przyszłych pokoleń. Głównymi wytwórcami odpadów i energii są miasta. [1] W Europie mieszka w nich obecnie ponad 80% ludności. Znaczną liczbę ludności zamieszkującej w miastach obserwuje się też w Ameryce Północ- nej Południowej oraz w Azji. W minionym półwieczu nastąpił niespotykany wcześniej rozrost wielkich struktur aglomeracyjnych. Tendencje na najbliższe lata przewidują ich dalszy wzrost. [2] Podstawy koncepcji zrównoważonego rozwoju zawarte są w szeregu dokumentów, m. in. w raporcie Brundtland, materiałach Agendy 21, dokumentach Szczytów Ziemi, Protokole z Kioto. Podwaliny pod stworze- nie koncepcji zrównoważonego rozwoju, sformułowano w trakcie prac powołanej w 1987r. przy ONZ Komisji ds. Środowiska i Rozwoju [3]. W oparciu o wnioski z obrad Komisji jej przewodnicząca Gro Harlem Brundtland przedstawiła raport "Nasza wspólna przyszłość", zwany też Raportem Brundtland. Zwrócono w nim uwagę na konieczność pozostawienia części zasobów przyszłym generacjom. Raport ten doprowadził do zwołania w 1992r. w Rio de Janeiro tzw. Szczytu Ziemi. Opracowana w trakcie szczytu Agenda 21 zawierała szereg istot- nych elementów, wśród których pojawiły się zapisy dotyczące niezbędnej roli nauki, przemysłu, techniki i biz- nesu na rzecz zrównoważonego rozwoju. [4] W Agendzie znalazł się też zapis dotyczący aspektów urbanistycz- nych. Szczyty Ziemi odbyły się też Johannesburgu (2002) i w Kopenhadze (2009). Dla Unii Europejskiej ważnym dokumentem stało się przyjęcie w 2007r. Agendy Terytorialnej Unii Europejskiej, zakładającej m.in. wzmocnie- nie struktur ekologicznych. Niezwykle istotny z punktu obniżenia energochłonności gospodarki był Protokół z Kioto (1997). Zapisano w nim zobowiązanie ratyfikujących go państw do redukcji do 2012r. o 5% gazów wy- wołujących efekt cieplarnianych. Oczywistym jest, że musi to skutkować ograniczeniem zużycia energii również w budownictwie. Wprowadzono go, niestety w ograniczonym zakresie, dopiero w 2005r. Najważniejsze Dokumenty dotyczące zrównoważonego rozwoju i budownictwa niskoenergetycznego Zasady i praktyki promowania budownictwa niskoenergetycznego w krajach członkowskich Unii Europejskiej określają dokumenty unijne. Pierwszy z nich powstał w 2002r. [5] i odnosił się do charakterystyki energetycznej budynków. [6] W 2008r. Parlament Europejski przyjął niezwykle ważny pakiet ustaw klimatycznych, określany jako "Pakiet 3x20", wynikający ze zobowiązań podpisanych w Brukseli we wrześniu 2007r. Dokumenty te określają trzy nie- zwykle ważne elementy polityki ekologicznej państw członkowskich: [7] 44

2 20% zmniejszenie zużycia energii, a więc energochłonności istniejących i nowo projektowanych obiektów; 20% wzrost zużycia energii ze źródeł odnawialnych; 20% mniej CO 2 - konieczność ograniczenia do 2020r. emisji CO 2. Wymusiło to wprowadzenie nowych regulacji prawnych zaostrzających politykę w zakresie energooszczędności budynków. W maju 2010r. Parlament i Rada Unii Europejskiej przyjęły znowelizowaną Dyrektywę "Charaktery- styka energetyczna budynków". [8] Obok innych zmian wprowadziła ona pojęcie budynku o niemal zerowym zużyciu energii. Standard ten powinien zostać upowszechniony do 2020r. [9] Zrównoważony rozwój w zapisach Konstytucji RP i ustawach Zasada zrównoważonego rozwoju ma w Polsce rangę zapisu konstytucyjnego: "Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju". Zasada ta znalazła swój zapis również w innych dokumentach: Ustawa o planowaniu przestrzennym: [10] "Art Ustawa określa: 1) zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej, 2) zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań." Ustawa Prawo ochrony środowiska: [11] "Art.1.2. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza: 1) wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury; 2) walory architektoniczne i krajobrazowe; 3) wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych. " Tradycja/historia na przykładzie grażdy łemkowskiej Wiele rozwiązań stosowanych we współczesnym budownictwie niskoenergetycznym ma swoje korzenie w historii. Przykładem racjonalnego projektu budynku, w którym podjęto próbę zminimalizowania strat energe- tycznych i zmaksymalizowania zysków energii słonecznej jest zagroda (grażda) łemkowska. Część mieszkalna została w niej otoczona od wschodu, zachodu i północy przez pomieszczenia gospodarcze, wszystkie okna skie- rowane są na południe, a daleko wysunięty okap ogranicza przegrzewanie wnętrza izb w okresie letnim. [12] Omówienie standardów energetycznych obowiązujących w drugiej połowie XX wieku Na przestrzeni minionego półwiecza kilkakrotnie zmieniano wartość dopuszczalnego współczynnika U. Dane zawarte są w poniżej zamieszczonej tabeli. Tabela 1. Wartość dopuszczalnego współczynnika U Źródło: zaczerpnięto z: [13] W zauważalny sposób wpływało to na wskaźniki zużycia energii cieplnej. 45

3 Tabela 2. Orientacyjny wskaźnik zużycia energii cieplnej poszczególnych latach Źródło: zaczerpnięto z: [14] Początki budownictwa energooszczędnego Określenie domu energooszczędnego czy niskoenergetycznego pojawiać się zaczęło już w latach 70. XX w. Był to czas pierwszych kryzysów naftowych. Wtedy też rozpoczęto poszukiwania alternatywnych źródeł energii. Szczególną uwagę zwrócono wówczas na możliwość jaką daje wykorzystanie w budownictwie energii słonecz- nej. Pierwszy dom pasywny, powstały na gruncie tego zmienionego podejścia do zużycia energii, został zbudowany w 1990r. w Darmstadt w Niemczech. [15] Problematyka cyklu życia budynków (LCA) Analizując problematykę budownictwa niskoenergetycznego w kontekście zasady zrównoważonego rozwoju nie sposób pominąć problematyki pełnego cyklu życia budynku. Zaczyna się on na etapie jego projektowania, trwa w fazie wstępnej budowy, gdy pozyskuje się niezbędne do jej zrealizowania materiały, poprzez sam proces budowlany, późniejszą eksploatację budynku, aż po rozbiórkę i recycling pozostałych odpadów budowlanych. [16] Zielone budownictwo W kontekście zasady zrównoważonego rozwoju i cyklu życia budynku, obok programu badawczego i wynikającego z niego standardu budynku pasywnego, obok certyfikacji budynków pasywnych warto zapoznać się z innymi programami i certyfikatami wpisanymi w program zrównoważonego rozwoju. Cały szereg progra- mów badawczych uruchomiono w latach 90. minionego stulecia. [17] Obok problemów energooszczędności duże znaczenie przywiązywały one właśnie do zagadnień zrównoważonego rozwoju. [18] Certyfikacja budynków wpisanych w zasady zrównoważonego rozwoju (m. in. LEED, BREAM, DGNB) LEED jest najszerzej znanym systemem certyfikacji o zasięgu międzynarodowym W procesie certyfikacji bada się tu te parametry, które mają największe znaczenie dla zrównoważonego rozwoju: oszczędność energii, ra- cjonalne zużycia wody, zmniejszenia emisji CO2, elementy prowadzące do poprawy środowiska wewnątrz obiektu, późniejsze zarządzanie zasobami. Uwzględnia się też pełen cykl życia budynku. Standard ten opraco- wany został przez US Green Building Council. LEED jest systemem certyfikacji na tyle uniwersalnym, że daje się zastosować do niemal wszystkich rodzajów budynków. [19] BREEAM czyli Building Research Establishment Environmental Assessment Method to stworzony w Wielkiej Brytanii system oceny jakości budynków oparty o cały szereg różnorodnych kryteriów. Uwzględnia się w nim wiele cech budynku, m. in. jakość środowiska wewnętrznego, efektywność energetyczną, dostępność transpor- tową, użyte materiały i zastosowaną konstrukcję, przebieg budowy, eksploatację budynku, gospodarkę wodą i odpadami. Certyfikat BREEAM przyznawany jest przez BRE (Building Research Establishment Global). Dla osią- gnięcia wysokiego poziomu certyfikacji pożądana jest współpraca zespołu projektowego z certyfikatorem BREEAM już na etapie tworzenia koncepcji budynku. DGNB czyli Deutsches Gutesiegel Nachhaltiges Beuen rozwijany jest od 2008r. przez Niemieckie Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju i Federalne Ministerstwo Transportu. Również ten system certyfikacji obejmuje wszystkie istotne elementy rzutujące na problematykę zrównoważonego rozwoju i energooszczędno- ści w budownictwie. Na końcowy wynik certyfikacji wpływa tu sześć kryteriów: ekologia, ekonomia, aspekty społeczno- kulturowe, funkcja, zastosowane rozwiązania techniczne i technologiczne, czynniki lokalizacyjne. 46

4 Typologia i definicje budynków oszczędzających energię [20] Budynek energooszczędny W Polsce przyjmuje się, iż jest to obiekt, dla którego wskaźnik sezonowego zapotrzebowania na energię na cele ogrzewania i wentylacji nie przekracza kwh/m 2 na rok. Odpowiada to tzw. budynkowi 7 litrowemu (7l oleju opałowego /m 2 pow. ogrzewanej na rok). Budynek niskoenergetyczny W Polsce przyjmuje się, iż jest to obiekt, dla którego wskaźnik sezonowego zapotrzebowania na energię na cele ogrzewania i wentylacji "E" nie przekracza 30 kwh/m 2 na rok. Odpowiada to tzw. budynkowi 3 litrowemu (3l oleju opałowego /m2 pow. ogrzewanej na rok). Budynek o prawie zerowym zużyciu energii (nzeb) - Budynek niemal zero energetyczny) "Budynek o niemal zerowym zużyciu energii" oznacza budynek o bardzo wysokiej charakterystyce energetycz- nej określonej zgodnie z załącznikiem 1 do Dyrektywy. Niemal zerowa lub bardzo niska ilość wymaganej energii powinna pochodzić w bardzo wysokim stopniu z energii ze źródeł odnawialnych, w tym energii ze źródeł odna- wialnych wytwarzanej na miejscu lub w pobliżu Artykuł 2 punkt 2 dyrektywy 2010/31/UE. Przyjmuje się, że jest to budynek, w którym zapotrzebowanie na energię pierwotną wynosi Ep=0 kwh/m2 na rok. [21] Budynek zeroenergetyczny Za obiekt taki uważany jest budynek samowystarczalny pod względem energetycznym. [22] Budynek pasywny (wg definicji W. Feista z 1988r.) jest to obiekt o ekstremalnie niskim zapotrzebowaniu na e- nergię do ogrzewania wnętrza (15kWh/m2 na rok), w którym komfort termiczny zapewniony jest przez pasyw- ne źródło ciepła oraz dogrzewanie powietrza wentylującego budynek. [23] 5 głównych zasad dla budownictwa pasywnego (wg Passivhaus Institut Darmstadt): [24] Bardzo dobre ocieplenie. Okna, które przepuszczają do wnętrza więcej energii niż jej oddają. Konstrukcja pozbawiona mostków cieplnych. Szczelna powłoka budynku. Codzienna wentylacja z efektywnym odzyskiem ciepła. Programy certyfikacji osiedli i miast Podobnie jak ma to miejsce w przypadku pojedynczych budynków, od 2009r. również zespoły osiedleńcze pod- dane mogą zostać certyfikacji. Nadany w takim procesie wielokryteriowej oceny certyfikat staje się znakiem jakości i ma zazwyczaj istotny wpływ na pozytywny wizerunek zespołu mieszkaniowego. Najczęściej stosowane systemy certyfikacji osiedli to: LEED for Neighborhood Development Rating System BREEAM COMMUNITIES. Budownictwo pasywne standardy i historia w wybranych krajach (Niemcy, Austria) Pierwsze pionierskie działania w zakresie budownictwa pasywnego miały miejsce w Niemczech. Pierwszy czte- rorodzinny budynek pasywny wzniesiono w 1991r. w Darmstadt, w dzielnicy Kranichstein, według koncepcji architektonicznej, której autorami było trzech architektów: prof. H. Bott, K. Rider, H. Westermeyer. Projekt ten powstawał pod opieką naukową dr W. Feista. Od tego momentu zaczęły się w Niemczech przemiany w zakresie podejścia do efektywności energetycznej budynków. Początkowo były to projekty prostych budynków jednorodzinnych, z czasem o coraz bardziej zindywidualizo- wanych formach architektonicznych (np. wzniesiony w 2003r. drewniany budynek szeregowy w Darmstadt, autorstwa G. Zielke). Stopniowo działaniami objęto inne typy budynków; szkoły (np. szkoła we Frankturcie, Architekten 4a, 2004), budynki wielorodzinne (np. upasywnienie bloku we Fryburgu, 2009). Szczególnie dyna- micznie budownictwo pasywne rozwijało się na terenie Austrii. Pierwszy budynek wzniesiono tu w 1996r. w Vorarlbergu. W 2002r. istniało tu już ponad 100 domów pasywnych, w 2007r. ponad 1000, w 2011 przeszło Równocześnie rozwijało się budownictwo wielorodzinne. Do 2011r. w kraju tym wybudowano ponad mieszkań spełniających standardy budynków pasywnych. W 2011r. rozpoczęto też budowę pasywnego osiedla Eurogate w Wiedniu.Obok budynków mieszkalnych w standardzie tym buduje się tam wiele szkół, przedszkoli, budynków biurowych, centra kultury. Standard ten dominuje w budownictwie publicznym. Poprawność projektów budynków pasywnych zapewnia wypracowana przez Instytut Budownictwa Pasywnego w Darmstadt metodologia. Opiera się ona o przyjmowanie danych projektowych związanych z elementami energooszczędności, pozyskiwania energii i zapotrzebowania na energię oraz ich weryfikację. Pakiet ten pozwa- la również na ocenę energetyczną i certyfikację budynków. 47

5 Program "The Passive- On Project dla wybranych krajów europejskich" Program miał na celu upowszechnienie promowania domów pasywnych w wybranych krajach europejskich, zwłaszcza w krajach o klimacie umiarkowanym i ciepłym. Pozwolił on na sformułowanie wytycznych projekto- wych do projektowania obiektów pasywnych. W umieszczonym na stronie internetowej programu pliku zawarta jest wersja demonstracyjna pakietu projektowania domów. Pozwala ona na prześledzenie czynników mających istotne znaczenie dla poprawy ich standardu energetycznego. Poniżej, z krótkim komentarzem, przedstawione zostały najważniejsze z elementów determinujących uzyskanie domu o standardzie obiektu pasywnego. [25] bryła budynku: dążenie do maksymalnej zwartości; orientacja: optymalna w kierunku południowym; zacienienie: wpływ sąsiedniej zabudowy, zieleni wysokiej, ukształtowania terenu; strefy buforowe: przestrzenie pośrednie, zapewniające zmniejszenie strat ciepła; masa termiczna: materiały o dużej pojemności cieplnej pozwalają na regulacje temperatury; pasywne chłodzenie: wykorzystanie różnic temperaturowych noc/dzień oraz wykorzystanie tempera- tury gruntu; izolacja przegród: minimalizuje straty ciepła; [26] szczelność: często pomijany dotychczas element niezbędny do uzyskania wysokiego standardu ener- getycznego i uniknięcia kondensacji pary wodnej; mostki termiczne: element niedoceniany, oprócz start ciepła skutkują one bowiem powstawaniem pleśni i ryzykiem destrukcji elementów konstrukcyjnych; sprawność urządzeń AGD: wpływają w istotny sposób na energochłonność budynków; stolarka okienna: właściwe parametry, wykorzystanie dodatniego promieniowania i poprawny montaż znacząco wpływają na bilans cieplny budynku; kolor powierzchni: element rzadko doceniany, wpływający na stopień pochłaniania energii. Diagnoza dotycząca energochłonności budownictwa w UE i w Polsce Prognozy wskazują na nieunikniony wzrost zużycia energii w Polsce. Budownictwo ma w tym znaczący, bo prze- szło 40% udział. Dlatego ważne jest szybkie i znaczące obniżenie energochłonności budynków. W latach 90. energochłonność budynków w Polsce była o ponad 50% wyższa od średniej dla Unii Europejskiej. Na szczęście od kilku lat zauważalna jest stopniowa poprawa tej sytuacji. Dokonuje się ona dzięki wprowadzeniu nowych, energooszczędnych technologii oraz termomodernizacji starych zasobów. [27]Według aktualnych wymagań: POLSKA Tabela 3. Aktualne wymogi zużycia energii w wybranych krajach UE kwh/m2 x rok NIEMCY DANIA kwh/m2 x rok kwh/m2 x rok Źródło: opracowanie własne Cele UE w zakresie poprawy standardów energetycznych budynków Celem Dyrektywy 2010/31/UE jest: [8] poprawa charakterystyk energetycznych budynków, zwiększenie wykorzystania energii z OZE, zwracając jednocześnie uwagę na ekonomiczne uzasadnienie inwestycji, wypełnienie zobowiązań wynikających z pakietu 3x20. Cele Unii Europejskiej: zmniejszenie do 2020r. zużycia energii o 20% w porównaniu z prognozami; od 2014r. powinien następować remont 3% budynków sektora publicznego rocznie, tak aby osiągnąć minimalny standard efektywności energetycznej (wg nowej dyrektywy energetycznej z 2012r.); dystrybutorzy i sprzedawcy energii elektrycznej powinni zaoszczędzić rocznie 1,5% energii. 48

6 Według założeń Unii Europejskiej do końca 2020r. wszystkie nowo projektowane budynki powinny być budyn- kami o niemal zerowym zużyciu energii. Do końca 2018r. nowe budynki zajmowane przez władze publiczne oraz będące ich własnością powinny być budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. Wybrane przykłady budynków/osiedli niskoenergetycznych, zero energetycznych i plus energetycznych. W tej sytuacji energetycz- nej przyszłością dla budownictwa Unii Europejskiej staną się zapewne domy plus energetyczne podporządkowane idei budownictwa zrównoważonego. Przykładowe obiekty: Effizienzhaus- Plus, Berlin 2012; Prototyp "Plus- Energy- House", 2010 we Frankfurcie nad Menem; Budynek plusenergetyczny - Heliotrop we Freiburgu 1994, Rolf Disch pierwszy na świecie. Kolejne 2 - w Offenburgu i w Hipoltstein; Budynek Heliodome, Cosswiller w Alzacji; Dom solarny IAAC Endesa Pavilion w Barcelonie; Centrum sztuki w Apeldoorn, Holandia. Rau Architecture s; Willa w Finlandii, Ville Hara, Anu Puustinen; Rezydencja North Beach, Sean Airhart and Ben Benschneider; Eksperymentalny dom pasywny projektowany w latach 90. W okolicach Warszawy; Wieżowiec Peark River Tower Kanton Chiny; Centrum miasta Gwanggyo, Korea Południowa; Wieżowiec Sky Village, Kopenhaga; Wieżowiec Dubai Dynamic Tower; Wieżowiec Editt Tower, Singapur; Tornado- Haus; Eko- miasto przyszłości, San Francisco; Masdar - samowystarczalne miasto przyszłości, Abu Dhabi. Bibliografia [1] M. J. Chmielewski, Teoria urbanistyki w projektowaniu i planowaniu miast, Warszawa, [2] Living Planet Report 2012, Gland, Switzerland: WWW Internetional, [3] M. Jarzemska, A. Węglarz and M. Wielomska, Zrównoważone miasto- zrównoważona energia, Warszawa, [4] M. Stangel, "Zrównoważona urbanistyka," Architektura, no. 4, [5] D. 2002/91/EC. [6] A. Panek, "Polskie i unijne normy a istniejące systemy oceny ekologicznej budynków," Architektura, no. 4, [7] "Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 31 stycznia 2008r. w sprawie planu działań na rzecz racjonalizacji zużycia energii," [Online]. Available: lex.europa.eu. [8] D. n. 2010/31/UE. [9] Nearly Zero Energy Buildings in Europe. Perspective and Paths to A Brainstorming Workshop, Brussels, [10] D. U. z. 2. p [11] Dz. U. z 2008 nr 25 poz [12] W. Witkowski, Architektura drewniana huculszczyzny - budowle świeckie, Łódź, [13] R. Pilch, Aktualne przepisy i normy regulujące warunki techniczne i ekonomiczne projektowania budynków energooszczędnych, Poznań, [14] T. Żuchowski, "Budynki zeroenergetyczne - potrzeba czy konieczność," Arkadia, no. 1, [15] J. Pogorzelski, Dom energooszczędny, Poznań: Ardo- Studio, [16] "Projekt ASIEPI," [Online]. Available: http: //www.buildup.eu/pl/publications/8756. [17] E. Heiduk, Zrównoważone, inteligentne i finansowo wydajne budownictwo, Poznań: PIBP, [18] S. Draeger, "Zrównoważony rozwój podstawowe certyfikaty," Architektura, no. 4,

7 [19] P. Bartkiewicz, "EU Green Building- założenia Programu i implementacje w Polsce," Energia i Budynek, no. 7, [20] A. Panek, M. Robakiewicz, R. Nowak, P. Cembala and T. Trusewicz, Dom energooszczędny, Warszawa: Oficyna Wydawnicza Sadyba, [21] "Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków," [Online]. Available: lex.europa.eu. [22] M. Idczak, "Idczak M, Ogólna koncepcja budynku pasywnego," [Online]. Available: pasywne.aspx. [23] W. Feist, R. Pfluger, B. Kaufman, J. Schnieders and O. Kah, Pakiet do projektowania budynków pasywnych, Gdańsk: PIBP, [24] W. Feist, Podstawy budownictwa pasywnego, Gdańsk: PIBP, [25] "The Passive On Project,Efficiency Research Group of Politecnico di Milano," [Online]. Available: on.org/en. [26] G. Haese and M. Żukowski, "Analiza wpływu standard izolacji termicznej budynku na zużycie energii," Energia i Budynek, no. 11, [27] T. Niedziółka, "Bezpieczeństwo energetyczne Polski," Doradca Energetyczny, no. 10, PERSPECTIVES OF ENERGY- EFFICIENT CONSTRUCTIONS Abstract The goal of the article is to introduce the problematic of energy- saving architecture, present the necessity of energy- saving and radical change in contemporarily used regales of constructing, convict the importance of sustainable development, in accordance with EU goals and its basic documents aimed at improvement of ener- gy standards of building and protection of climate. In the article, there were research programmes and standards of buildings or estates certification presented. There were also exemplar realizations of low- energy estates in Germany and Austria, with special concern on regales of designing passive buildings. There was also a vision of future architecture and design presented, on the examples of innovative estates and settlements structure, designed with usage of the regales for saving and gaining energy. Keywords energy- efficient construction, sustainable development, low- energy buildings, energetic certification 50

Zasoby a Perspektywy

Zasoby a Perspektywy PERSPEKTYWY ROZWOJU BUDOWNICTWA NISKOENERGETYCZNEGO Dr hab. Inż. Jan Danielewicz, prof. PWr Dr inż. Małgorzata Szulgowska-Zgrzywa Zasoby a Perspektywy Regulacje prawne w zakresie ochrony cieplnej Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

budownictwo niskoenergetyczne - standard pasywny

budownictwo niskoenergetyczne - standard pasywny budownictwo niskoenergetyczne - standard pasywny 1 budownictwo zrównoważone zasada 4r zmniejszenie (reduce): materiały budowlane zużycie energii ponowne użycie (reuse): ponowne użycie materiałów recykling

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Grupy Roboczej Platformy PPP ds. efektywności energetycznej

Spotkanie Grupy Roboczej Platformy PPP ds. efektywności energetycznej Spotkanie Grupy Roboczej Platformy PPP ds. efektywności energetycznej Cele i zadania zespołu ds. opracowania krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii

Bardziej szczegółowo

1 III Akademia Energooszczędności. dr inż. arch. Miłosz Lipiński www.lipinscy.pl Biuro Projektowe M.&L.Lipińscy, WROCŁAW

1 III Akademia Energooszczędności. dr inż. arch. Miłosz Lipiński www.lipinscy.pl Biuro Projektowe M.&L.Lipińscy, WROCŁAW DLACZEGO WARTO BUDOWAĆ DOMY ENERGOOSZCZĘDNE W POLSCE? 1 III Akademia Energooszczędności dr inż. arch. Miłosz Lipiński Biuro Projektowe M.&L.Lipińscy, WROCŁAW Struktura zużycia energii pierwotnej w Polsce

Bardziej szczegółowo

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU

WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU WPŁYW FOTOWOLTAIKI NA KLASĘ ENERGETYCZNĄ BUDYNKU Adam Hernas Warszawa 21 luty 2013 r. www.solartime.pl PRZYCZYNY PODJĘCIA TEMATU Osiągnięcie 20 % oszczędności w zużyciu energii pierwotnej w Unii do 2020

Bardziej szczegółowo

budownictwo niskoenergetyczne

budownictwo niskoenergetyczne budownictwo niskoenergetyczne lata 80-te XX w. Dania, Szwecja niskoenergetyczny standard budynków nowych znaczne grubości termoizolacji minimalizowanie mostków termicznych szczelność powietrzna budynków

Bardziej szczegółowo

Piotr Obłękowski Główny Specjalista Departament Ochrony Klimatu Wydział Efektywności Energetycznej w Budownictwie

Piotr Obłękowski Główny Specjalista Departament Ochrony Klimatu Wydział Efektywności Energetycznej w Budownictwie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wymagania dotyczące energooszczędnych budynków użyteczności publicznej w kontekście Wytycznych Technicznych i osiągnięcia klasy (A, B, C) energooszczędności

Bardziej szczegółowo

Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych

Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych Projektowanie budynków niskoenergetycznych i pasywnych Prezentacja audiowizualna opracowana w ramach projektu Nowy Ekspert realizowanego przez Fundację Poszanowania Energii Projektowanie budynków niskoenergetycznych

Bardziej szczegółowo

Biurowiec niskoenergetyczny i pasywny w Euro-Centrum, zastosowane technologie, doświadczenia użytkownika

Biurowiec niskoenergetyczny i pasywny w Euro-Centrum, zastosowane technologie, doświadczenia użytkownika Biurowiec niskoenergetyczny i pasywny w Euro-Centrum, zastosowane technologie, doświadczenia użytkownika dr Stanisław Grygierczyk Park Naukowo-Technologiczny Euro-Centrum 05.07.2012 r., Kraków 1. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

fizyka budowli zużycie energii w budownictwie

fizyka budowli zużycie energii w budownictwie fizyka budowli Karolina Kurtz-Orecka dr inż., arch. Wydział Budownictwa i Architektury Katedra Dróg, Mostów i Materiałów Budowlanych 1 zużycie energii w budownictwie TRANSPORT WYDOBYCIE PRODUKCJA SKŁADOWANIE

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła

Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Wybrane aspekty rozwoju współczesnego rynku ciepła Bożena Ewa Matusiak UŁ REC 2013 2013-11-24 REC 2013 Nałęczów 1 Agenda 1 2 3 Wprowadzenie Model prosumenta i model ESCO Ciepło rozproszone a budownictwo

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości!

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości! Warto budować lepszą przyszłość! Czyste środowisko, efektywne systemy energetyczne, komfort życia dr inż. Piotr Ziembicki Instytut Inżynierii Środowiska Uniwersytet Zielonogórski WYZWANIA WSPÓŁCZESNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii

Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii Struktura zużycia energii w Polsce Ponad 13 mln istniejących mieszkań Blisko 1 mln mieszkań nie posiadających ocieplenia!

Bardziej szczegółowo

III Akademia Energooszczędności

III Akademia Energooszczędności PIERWSZY CERTYFIKOWANY DOM PASYWNY W POLSCE PASSIV HAUS INSTITUT Dr. Wolfgang Feist 1 III Akademia Energooszczędności dr inż. arch. Ludwika Juchniewicz-Lipińska Biuro Projektowe Lipińscy Domy, WROCŁAW

Bardziej szczegółowo

II POSIEDZENIE ZESPOŁU

II POSIEDZENIE ZESPOŁU Posiedzenie zespołu ds. opracowania projektu krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii oraz optymalizacji zasad ich finansowania II POSIEDZENIE ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

budownictwo niskoenergetyczne

budownictwo niskoenergetyczne budownictwo niskoenergetyczne Karolina Kurtz dr inż., arch. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Katedra Dróg, Mostów i Materiałów Budowlanych diabeł tkwi w szczegółach 1 zapotrzebowanie

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE BUDYNKO W NISKOENERGETYCZNYCH EFEKTYWNOS C ENERGETYCZNA, EKONOMIA, MIKROKLIMAT

PROJEKTOWANIE BUDYNKO W NISKOENERGETYCZNYCH EFEKTYWNOS C ENERGETYCZNA, EKONOMIA, MIKROKLIMAT Wydarzenia: I dzień - Konferencja II dzień - Szkolenie Wystawa technik EE i OZE Konkurs TOPTEN Okna 2014 Rekomendacje DAES Prezentacje domków NF 40 i NF 15 PROJEKTOWANIE BUDYNKO W NISKOENERGETYCZNYCH EFEKTYWNOS

Bardziej szczegółowo

Budynek zeroenergetyczny? ARCHITEKTONICZNY?

Budynek zeroenergetyczny? ARCHITEKTONICZNY? Budynek zeroenergetyczny? ARCHITEKTONICZNY? 1 jak wyglądają obecnie budynki zeroenergetyczne? Budynek zeroenergetyczny to budynek samowystarczalny pod względem energetycznym. Dzięki doskonałej izolacyjności

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie OZE na przykładzie Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum

Wykorzystanie OZE na przykładzie Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum Wykorzystanie OZE na przykładzie Parku Naukowo-Technologicznego Euro-Centrum Co robimy? Koncentrujemy się na rozwoju technologii energooszczędnych oraz poszanowaniu energii w budynkach Szkolimy Badamy

Bardziej szczegółowo

Perspektywy termomodernizacji i budownictwa niskoenergetycznego w Polsce

Perspektywy termomodernizacji i budownictwa niskoenergetycznego w Polsce Perspektywy termomodernizacji i budownictwa niskoenergetycznego w Polsce dr inż. Arkadiusz Węglarz Dyrektor ds. Zrównoważonego rozwoju w KAPE S.A., adiunkt na Wydziale Inżynierii Lądowej PW 2010-07-13

Bardziej szczegółowo

PIERWSZY CERTYFIKOWANY DOM PASYWNY W POLSCE

PIERWSZY CERTYFIKOWANY DOM PASYWNY W POLSCE PIERWSZY CERTYFIKOWANY DOM PASYWNY W POLSCE PASSIV HAUS INSTITUT Dr. Wolfgang Feist dr inż. arch. Ludwika Juchniewicz-Lipińska Biuro Projektowe Lipińscy Domy 1 DEFINICJA BUDYNKU PASYWNEGO (materiały PHI)

Bardziej szczegółowo

Kategorie budynków ze względu na zapotrzebowanie i zużycie energii

Kategorie budynków ze względu na zapotrzebowanie i zużycie energii Kategorie budynków ze względu na zapotrzebowanie i zużycie energii Budynki można dzielić na różne kategorie. Jedną z nich jest zapotrzebowanie na energię. Zgodnie z klasyfikacją zaproponowaną przez Prof.

Bardziej szczegółowo

Prezentacja projektu Krajowego Planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii

Prezentacja projektu Krajowego Planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii Prezentacja projektu Krajowego Planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii VII Konferencja dla Budownictwa, 14-15.04.2015 r. Upoważnienie do opracowania Art. 39

Bardziej szczegółowo

Standardy energetyczne budynków w świetle obowiązujących przepisów

Standardy energetyczne budynków w świetle obowiązujących przepisów Standardy energetyczne budynków w świetle obowiązujących przepisów VII Śląskie Forum Inwestycji, Budownictwa i Nieruchomości. 73 Forum NFOŚiGW Energia Efekt Środowisko Katowice, 10.06.2015 r. Efektywność

Bardziej szczegółowo

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych - wprowadzenie, najważniejsze zmiany Adam Ujma Wydział Budownictwa Politechnika Częstochowska 10. Dni Oszczędzania Energii Wrocław 21-22.10.2014

Bardziej szczegółowo

Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone.

Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone. Budownictwo pasywne. Budownictwo zielone. Certyfikacja BREEAM i LEED a efektywność energetyczna budynków Daniel Hojniak Grontmij Polska Poznań, październik 2014 Profil firmy 2 Założona w 1915 Wiodąca europejska

Bardziej szczegółowo

Stan wdrożenia RECASTU Dyrektywy EPBD w Polsce. Krajowy Plan działań mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii

Stan wdrożenia RECASTU Dyrektywy EPBD w Polsce. Krajowy Plan działań mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii Stan wdrożenia RECASTU Dyrektywy EPBD w Polsce Krajowy Plan działań mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii Szymon Firląg, sfirlag@nape.pl PLAN Sporządzanie świadectw Rejestracja

Bardziej szczegółowo

W stronę budownictwa niskoenergetycznego. Nowa charakterystyka energetyczna budynków

W stronę budownictwa niskoenergetycznego. Nowa charakterystyka energetyczna budynków W stronę budownictwa niskoenergetycznego. Nowa charakterystyka energetyczna budynków Katarzyna Grecka Bałtycka Agencja Poszanowania Energii Sp. z o.o. kgrecka@bape.com.pl Pakiet 20-20-20 do 2020 Obecny

Bardziej szczegółowo

BUDYNKI NIEMAL ZERO-ENERGETYCZNE

BUDYNKI NIEMAL ZERO-ENERGETYCZNE XV FORUM TERMOMODERNIZACJA WARSZAWA, 22.04.2015 BUDYNKI NIEMAL ZERO-ENERGETYCZNE PRÓBA DEFINICJI Dariusz HEIM, Zrzeszenie Audytorów Energetycznych Katedra Inżynierii Środowiska, Politechnika Łódzka WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Budynek zeroenergetyczny?

Budynek zeroenergetyczny? Budynek zeroenergetyczny? Spotkanie informacyjne: Dom zeroenergetyczny fakty i mity Działanie w ramach Projektu Zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie Regionalnej Strategii Innowacji Województwa Śląskiego

Bardziej szczegółowo

Jak budować? Budować tanio czy energooszczędnie? XV Festiwal Nauki i Sztuki w Siedlcach Nowe technologie w budownictwie

Jak budować? Budować tanio czy energooszczędnie? XV Festiwal Nauki i Sztuki w Siedlcach Nowe technologie w budownictwie Jak budować? Budować tanio czy energooszczędnie? XV Festiwal Nauki i Sztuki w Siedlcach Nowe technologie w budownictwie dr inż. Zbigniew Suchorab dr inż. Andrzej Raczkowski Cele Prezentacji Porównanie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie analiz LCC do wyboru systemów poprawiających jakość powietrza wewnętrznego

Zastosowanie analiz LCC do wyboru systemów poprawiających jakość powietrza wewnętrznego Zastosowanie analiz LCC do wyboru systemów poprawiających jakość powietrza wewnętrznego Market Transformation Towards Nearly Zero Energy Buildings Through Widespread Useof Integrated Energy Design Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna. pasywnej w Budzowie. dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska

Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna. pasywnej w Budzowie. dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna na przykładzie szkoły pasywnej w Budzowie dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska ZADANIA PRZEGRÓD PRZEŹROCZYSTYCH Przegrody przeźroczyste

Bardziej szczegółowo

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości Efektywność w budownictwie czyli Wykorzystać szansę Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości maria.dreger@rockwool.pl Rezerwy są wszędzie, ale uwaga na budynki - ponad 5 mln obiektów zużywających

Bardziej szczegółowo

ANALIZA OSZCZĘDNOŚCI ENERGII CIEPLNEJ W BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM JEDNORODZINNYM

ANALIZA OSZCZĘDNOŚCI ENERGII CIEPLNEJ W BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM JEDNORODZINNYM Budownictwo o zoptymalizowanym potencjale energetycznym 1(13) 2014, s. 9-14 Izabela ADAMCZYK-KRÓLAK Politechnika Częstochowska ANALIZA OSZCZĘDNOŚCI ENERGII CIEPLNEJ W BUDOWNICTWIE MIESZKANIOWYM JEDNORODZINNYM

Bardziej szczegółowo

Co kryje się pod. pojęciem gospodarki niskoemisyjnej

Co kryje się pod. pojęciem gospodarki niskoemisyjnej Co kryje się pod. pojęciem gospodarki niskoemisyjnej Warszawa, 20 marzec 2013 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Dr inż.. Arkadiusz Węglarz Dyrektor Dział Zrównoważonego rozwoju Gospodarka Niskoemisyjna

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r.

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy Efektywność energetyczna oraz racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Możliwości obniżania kosztów eksploatacji budynków w świetle wchodzącej w życie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków

Możliwości obniżania kosztów eksploatacji budynków w świetle wchodzącej w życie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Możliwości obniżania kosztów eksploatacji budynków w świetle wchodzącej w życie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Zmiany cen surowców 2007 Survey of energy sources Alternatywne

Bardziej szczegółowo

Jak zbudować dom poradnik

Jak zbudować dom poradnik Jak zbudować dom poradnik Technologie Koszty budowy Finansowanie inwestycji Domem energooszczędnym jest budynek, na którego ogrzanie zużywamy przynajmniej o 30% mniej energii niż w typowych budynkach,

Bardziej szczegółowo

budownictwo energooszczędne

budownictwo energooszczędne budownictwo energooszczędne Karolina Kurtz dr inż., arch. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Katedra Dróg, Mostów i Materiałów Budowlanych 1 kształtowanie zapotrzebowania na energię

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna szansą na modernizację i rozwój polskiej gospodarki

Efektywność energetyczna szansą na modernizację i rozwój polskiej gospodarki Efektywność energetyczna szansą na modernizację i rozwój polskiej gospodarki Efektywność energetyczna w budownictwie a wdrażanie dyrektyw Tomasz Gałązka Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020

Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Zagadnienia energooszczędności i nowoczesnego budownictwa w nadchodzącym okresie programowania 2014-2020 Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego WM 11 grudnia

Bardziej szczegółowo

Jak zaoszczędzić energię w domu? Budynek plus-energetyczny w Polsce

Jak zaoszczędzić energię w domu? Budynek plus-energetyczny w Polsce Jak zaoszczędzić energię w domu? Budynek plus-energetyczny w Polsce Autor: Marta Mastalerska - egmina, Infrastruktura, Energetyka Sp. z o.o. ( Energetyka Cieplna i Zawodowa nr 3/2011) Nie wszyscy zdajemy

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Przemysław Stępień Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska

Przemysław Stępień Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Stan wdrażania Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków w Polsce wymagania dla jednostek samorządu terytorialnego Przemysław

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU ZAKRES I OCZEKIWANE REZULTATY PLANOWANYCH DZIAŁAŃ, ANALIZA UWARUNKOWAŃ I OGRANICZEŃ

PROJEKT TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU ZAKRES I OCZEKIWANE REZULTATY PLANOWANYCH DZIAŁAŃ, ANALIZA UWARUNKOWAŃ I OGRANICZEŃ MAŁOPOLSKA AKADEMIA SAMORZĄDOWA DOBRA TERMOMODERNIZACJA W PRAKTYCE PROJEKT TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU ZAKRES I OCZEKIWANE REZULTATY PLANOWANYCH DZIAŁAŃ, ANALIZA UWARUNKOWAŃ I OGRANICZEŃ autor: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

BUDYNKI PASYWNE FAKTY I MITY. Opracowanie: Magdalena Szczerba

BUDYNKI PASYWNE FAKTY I MITY. Opracowanie: Magdalena Szczerba BUDYNKI PASYWNE FAKTY I MITY Opracowanie: Magdalena Szczerba MITY Budynki bardzo drogie na etapie budowy Są droższe ale o 5-10% w zależności od wyposażenia Co generuje dodatkowe koszty Zwiększona grubość

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty i świadectwa energetyczne

Certyfikaty i świadectwa energetyczne Certyfikaty i świadectwa energetyczne W chwili podjęcia decyzji o zakupie wymarzonego domu lub mieszkania dla większości z nas głównym kryterium jest cena, rozumiana jako ogólny koszt nabycia nieruchomości.

Bardziej szczegółowo

Przykłady modernizacji do stanu nzeb (przykłady głębokiej termomodernizacji z udziałem OZE) Jerzy Żurawski Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska.

Przykłady modernizacji do stanu nzeb (przykłady głębokiej termomodernizacji z udziałem OZE) Jerzy Żurawski Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska. Przykłady modernizacji do stanu nzeb (przykłady głębokiej termomodernizacji z udziałem OZE) Jerzy Żurawski Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska. Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska działa od 1999

Bardziej szczegółowo

Polska liderem budownictwa ekologicznego w Europie środkowo-wschodniej

Polska liderem budownictwa ekologicznego w Europie środkowo-wschodniej Raport Lion s Banku, 13.05.2014 r. Polska liderem budownictwa ekologicznego w Europie środkowo-wschodniej Aż o ponad 30% może wzrosnąć liczba przyznanych certyfikatów ekologicznych w Polsce w 2014 roku.

Bardziej szczegółowo

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE Podtytuł prezentacji Edward Kolbusz Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

efektywność energetyczna w obiektach użyteczności publicznej

efektywność energetyczna w obiektach użyteczności publicznej efektywność energetyczna w obiektach użyteczności publicznej WYBRANE ZAGADNIENIA Karolina Kurtz-Orecka dr inż., arch. Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Katedra Dróg, Mostów i Materiałów

Bardziej szczegółowo

Określenie wymagań charakterystyki energetycznej budynków zgodne z kryterium kosztu optymalnego

Określenie wymagań charakterystyki energetycznej budynków zgodne z kryterium kosztu optymalnego Systemy wsparcia inwestycji efektywności energetycznej Finanse Prawo Ryzyko Określenie wymagań charakterystyki energetycznej budynków zgodne z kryterium kosztu optymalnego Aleksander Panek 6 marca 2012;

Bardziej szczegółowo

Świadectwa eneregetyczne budynków

Świadectwa eneregetyczne budynków Świadectwa eneregetyczne budynków Obowiązek posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (popularnie certyfikatu energetycznego, paszportu energetycznego) wynika z prawa europejskiego.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

Komfort Intl. Perspektywy rozwoju budownictwa energooszczędnego w Polsce 2015-2020

Komfort Intl. Perspektywy rozwoju budownictwa energooszczędnego w Polsce 2015-2020 Perspektywy rozwoju budownictwa energooszczędnego w Polsce 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort International

Bardziej szczegółowo

AUDYTY ENERGETYCZNE ORAZ ANALIZY FINANSOWE PROJEKTY TERMOMODERNIZACJI

AUDYTY ENERGETYCZNE ORAZ ANALIZY FINANSOWE PROJEKTY TERMOMODERNIZACJI NATURALNIE CIEPŁO AUDYTY ENERGETYCZNE ORAZ ANALIZY FINANSOWE PROJEKTY TERMOMODERNIZACJI Nie chcesz już dłużej marnować energii? Chciałbyś coś zmienić? Rzetelny audyt jest podstawą! Sprawdź ile możesz zaoszczędzić.

Bardziej szczegółowo

Bariery w budownictwie pasywnym Tomasz STEIDL

Bariery w budownictwie pasywnym Tomasz STEIDL POPLIECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA KATEDRA BUDOWNICTWA OGÓLNEGO i FIZYKI BUDOWLI Bariery w budownictwie pasywnym Tomasz STEIDL Inwestor słyszy Dom, który nie traci energii Dom pasywny, czyli tanie

Bardziej szczegółowo

2. Izolacja termiczna wełną mineralną ISOVER

2. Izolacja termiczna wełną mineralną ISOVER 2. Izolacja termiczna wełną mineralną ISOVER wstęp Każdy właściciel chciałby uniknąć strat ciepła związanych z ogrzewaniem budynku w porze zimowej. Nie wystarczy tylko zaizolować dach czy też ściany, ale

Bardziej szczegółowo

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin.

Instalacje grzewcze, technologiczne i przesyłowe. Wentylacja, wentylacja technologiczna, wyciągi spalin. Zakres tematyczny: Moduł I Efektywność energetyczna praktyczne sposoby zmniejszania zużycia energii w przedsiębiorstwie. Praktyczne zmniejszenia zużycia energii w budynkach i halach przemysłowych. Instalacje

Bardziej szczegółowo

Zmiany prawne w latach 2014-2021 odnośnie do efektywności energetycznej budynków. Budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Mgr inż.

Zmiany prawne w latach 2014-2021 odnośnie do efektywności energetycznej budynków. Budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Mgr inż. Zmiany prawne w latach 2014-2021 odnośnie do efektywności energetycznej budynków. Budynki o niemal zerowym zużyciu energii Mgr inż. Maciej Muzyczuk Podstawa prawna Ustawa Prawo budowlane 7 lipca 1994,

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w praktyce - pompy ciepła w obiektach jedno, wielorodzinnych oraz użyteczności publicznej. www.ogrzewanie.danfoss.

Efektywność energetyczna w praktyce - pompy ciepła w obiektach jedno, wielorodzinnych oraz użyteczności publicznej. www.ogrzewanie.danfoss. Efektywność energetyczna w praktyce - pompy ciepła w obiektach jedno, wielorodzinnych oraz użyteczności publicznej. www.ogrzewanie.danfoss.pl Agenda Współczesne wymagania: zwiększenie efektywności energetycznej

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów WKiCh (03)

Projektowanie systemów WKiCh (03) Projektowanie systemów WKiCh (03) Przykłady analizy projektowej dla budynku mieszkalnego bez chłodzenia i z chłodzeniem. Prof. dr hab. inż. Edward Szczechowiak Politechnika Poznańska Wydział Budownictwa

Bardziej szczegółowo

http://www.domy-pasywne.pl Opracowała: Dr inż. Teresa Rucińska

http://www.domy-pasywne.pl Opracowała: Dr inż. Teresa Rucińska http://www.domy-pasywne.pl Opracowała: Dr inż. Teresa Rucińska Zrównoważony rozwój Pojęcie "Zrównoważony rozwój", jest alternatywą pojęcia Rozwoju rabunkowego" i wywodzi się z ONZ-towskiego raportu "Nasza

Bardziej szczegółowo

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja: Ciepło ze źródeł odnawialnych - stan obecny i perspektywy rozwoju, Warszawa, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE W POLSCE

BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE W POLSCE BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE W POLSCE Projektowanie, wdrożenie, audyty dr inż. Arkadiusz Węglarz U S T A W A z dnia 29 sierpnia 2014 r. O charakterystyce energetycznej budynków Ustawa określa: 1) zasady

Bardziej szczegółowo

TERMOMODERNIZACJA CERTYFIKACJA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW

TERMOMODERNIZACJA CERTYFIKACJA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW TERMOMODERNIZACJA CERTYFIKACJA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW opracował: mgr inŝ. Dariusz Jazdończyk STAN ISTNIEJĄCY GENEZA TERMOMODERNIZACJI W POLSCE KOSZTY ENERGETYCZNE BUDYNKU W UNII EUROPEJSKIEJ W POLSCE 4,5%

Bardziej szczegółowo

NOWE SPOJRZENIE NA OSŁONY PRZECIWSŁONECZNE Kontrola energii słonecznej i światła dziennego jako element efektywności energetycznej budynków

NOWE SPOJRZENIE NA OSŁONY PRZECIWSŁONECZNE Kontrola energii słonecznej i światła dziennego jako element efektywności energetycznej budynków NOWE SPOJRZENIE NA OSŁONY PRZECIWSŁONECZNE Kontrola energii słonecznej i światła dziennego jako element efektywności energetycznej budynków Peter Winters ES-SO vzw Europejskie Zrzeszenie Branży Osłon Przeciwsłonecznych

Bardziej szczegółowo

Termomodernizacja budynków, budownictwo pasywne

Termomodernizacja budynków, budownictwo pasywne Termomodernizacja budynków, budownictwo pasywne Aleksander Panek Zrzeszenie Audytorów Energetycznych SEMINARIUM Planowanie energetyczne w gminach Województwa Mazowieckiego Warszawa, 27 listopada 2007 roku

Bardziej szczegółowo

Raport referencyjny do modułu/przedmiotu: Efektywność energetyczna budynków

Raport referencyjny do modułu/przedmiotu: Efektywność energetyczna budynków Raport referencyjny do modułu/przedmiotu: Efektywność energetyczna budynków Opracowali: dr inż. Stanisław Grygierczyk mgr inż. Andrzej Jurkiewicz Katowice 2015 Wstęp Wdrożenie idei społeczeństwa prosumenckiego

Bardziej szczegółowo

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Festiwal Słoneczny Forum Energetyki Solarnej, Ostoja 11 maja 2012 r. Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Karolina Kurtz Katedra Dróg,

Bardziej szczegółowo

Obieg środków Audyt finansowych energetyczny w ramach POIiŚ

Obieg środków Audyt finansowych energetyczny w ramach POIiŚ Obieg środków Audyt finansowych energetyczny w ramach POIiŚ Podtytuł prezentacji 14 kwietnia 2016 r. Szkolenie dla beneficjentów ubiegających się o dofinansowanie w ramach POIiŚ 2014 2020 Poddziałania

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE GOSPODARKI

FINANSOWANIE GOSPODARKI FINANSOWANIE GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINACH OPRACOWANO NA PODSTAWIE PUBLIKACJI NOWA MISJA NISKA EMISJA DOTACJE I POŻYCZKI Z NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA i GOSPODARKI WODNEJ W latach 2008

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach 1 W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach dr Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Gospodarki Wrocław, 21 maja 2012 roku Regionalny Program

Bardziej szczegółowo

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Nasza działalność skupia się na zagadnieniach z dziedziny energetyki, w szczególności efektywności energetycznej, zarządzania energią oraz ochrony środowiska.

Bardziej szczegółowo

Analizy opłacalności stosowania

Analizy opłacalności stosowania Analizy opłacalności stosowania energiiodnawialnych Łukasz Dobrzański Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Plan prezentacji Wymagania prawne: Dyrektywa 2002/91/EC -> 2010/31/UE Prawo budowlane + RMI

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Konstytucja. Rozdział I

Konstytucja. Rozdział I Warszawa luty 2012 1 Konstytucja Rozdział I RZECZPOSPOLITA Art. 5. Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz

Bardziej szczegółowo

SGG PLANITHERM szkła niskoemisyjne SGG COMFORT

SGG PLANITHERM szkła niskoemisyjne SGG COMFORT SGG PLANITHERM szkła niskoemisyjne SGG COMFORT Wartość Ug współczynnik przenikania ciepła szyby Wartość Ug określa ilość energii (W = wat) przenikającej przez ścianę o powierzchni 1m2, oddzielającą dwa

Bardziej szczegółowo

Budownictwo pasywne i zero-energetyczne, zielone budynki moda a efektywność w oparciu o konkretne przykłady

Budownictwo pasywne i zero-energetyczne, zielone budynki moda a efektywność w oparciu o konkretne przykłady Budownictwo pasywne i zero-energetyczne, zielone budynki moda a efektywność w oparciu o konkretne przykłady Zużycie energii końcowej w Polsce w poszczególnych sektorach (%) Przemysł 45% 28% Transport 27%

Bardziej szczegółowo

DOM ENERGOOSZCZĘDNY PROJEKT INFORMACYJNO-EDUKACYJNY PROMUJĄCY BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE I EKOLOGICZNE WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY PSARY

DOM ENERGOOSZCZĘDNY PROJEKT INFORMACYJNO-EDUKACYJNY PROMUJĄCY BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE I EKOLOGICZNE WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY PSARY DOM ENERGOOSZCZĘDNY PROJEKT INFORMACYJNO-EDUKACYJNY PROMUJĄCY BUDOWNICTWO ENERGOOSZCZĘDNE I EKOLOGICZNE WŚRÓD MIESZKAŃCÓW GMINY PSARY Jak budować ekologicznie: domy pasywne oraz architektura niskoenergetyczna

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii Anna Drążkiewicz Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Koncepcja fasady bioklimatycznej. oszczędność kosztów i energii oraz wzrost komfortu użytkowników

Koncepcja fasady bioklimatycznej. oszczędność kosztów i energii oraz wzrost komfortu użytkowników Koncepcja fasady bioklimatycznej oszczędność kosztów i energii oraz wzrost komfortu użytkowników 1 Czemu zajmować się tym tematem? Średnia ilość godzin nasłonecznienia dla Polski wynosi około 4,5 5 godzin

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

AUDYTY TERMOMODERNIZACYJNE A STOSOWANIE AKTUALNYCH NORM

AUDYTY TERMOMODERNIZACYJNE A STOSOWANIE AKTUALNYCH NORM AUDYTY TERMOMODERNIZACYJNE A STOSOWANIE AKTUALNYCH NORM Piotr Kukla Opracowanie w ramach realizacji projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania

Bardziej szczegółowo

Część teoretyczna pod redakcją: Prof. dr. hab. inż. Dariusza Gawina i Prof. dr. hab. inż. Henryka Sabiniaka

Część teoretyczna pod redakcją: Prof. dr. hab. inż. Dariusza Gawina i Prof. dr. hab. inż. Henryka Sabiniaka Część teoretyczna pod redakcją: Prof. dr. hab. inż. Dariusza Gawina i Prof. dr. hab. inż. Henryka Sabiniaka Autorzy: Prof. dr hab. inż. Dariusz Gawin rozdziały: 1, 2, 7.1, 7.2, 7.3, 7.4 i 7.5; Dr inż.

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO PASYWNE nowy standard w budownictwie. Konferencja Energia, Ekologia, Ekonomia. Dębica 12.09.2013

BUDOWNICTWO PASYWNE nowy standard w budownictwie. Konferencja Energia, Ekologia, Ekonomia. Dębica 12.09.2013 BUDOWNICTWO PASYWNE nowy standard w budownictwie Konferencja Energia, Ekologia, Ekonomia. Dębica 12.09.2013 PROJEKTOWANIE BUDYNKÓW PASYWNYCH 1. Idea budownictwa pasywnego. 2. Cechy budynku pasywnego. 3.

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Istniejące i nowe budynki. energooszczędne przykłady dobrych praktyk

Istniejące i nowe budynki. energooszczędne przykłady dobrych praktyk Istniejące i nowe budynki. energooszczędne przykłady dobrych praktyk Szczecin 15.04.2016 r. Dorota Pierzchalska Kierownik Działu Markietingu Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. dpierzchalska@kape.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Wentylacja w budynkach pasywnych i prawie zero energetycznych

Wentylacja w budynkach pasywnych i prawie zero energetycznych Akademia Powietrza SWEGON, Poznań-Kraków 16-17 X 2012 Wentylacja w budynkach pasywnych i prawie zero energetycznych Tomasz M. Mróz Politechnika Poznańska Instytut Inżynierii Środowiska Zakres prezentacji

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. 1. Specyfikacja zadań, które będzie realizowała jednostka w ramach badań: Zadanie nr 1

Zapytanie ofertowe. 1. Specyfikacja zadań, które będzie realizowała jednostka w ramach badań: Zadanie nr 1 Poznań, dnia 10 luty 2011r. Zapytanie ofertowe Przedmiot zamówienia: Opracowanie kompletnej dokumentacji projektowej i badawczej oraz świadczenia nadzoru nad badaniami dla zadania pod nazwą: Stworzenie

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja rozwiąza. zań energooszczędnych, a oszczędno. dności eksploatacyjne

Optymalizacja rozwiąza. zań energooszczędnych, a oszczędno. dności eksploatacyjne Optymalizacja rozwiąza zań energooszczędnych, a oszczędno dności eksploatacyjne Bartosz PrzysięŜny Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl Plan prezentacji 1. W którą stronę idzie

Bardziej szczegółowo

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB Sylabus kursu Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych Dla Projektu ETEROB 1 Kontrolka dokumentu Informacje Kraj Polska Właściciel dokumentu BSW Data sporządzenia 23/11/2014

Bardziej szczegółowo

dr Stanisław Grygierczyk 29 września 2009 Energooszczędne technologie -przykład Grupy Euro-Centrum

dr Stanisław Grygierczyk 29 września 2009 Energooszczędne technologie -przykład Grupy Euro-Centrum dr Stanisław Grygierczyk 29 września 2009 Energooszczędne technologie -przykład Grupy Euro-Centrum Grupa Euro-Centrum Grupa Euro-Centrum skoncentrowana jest na rozwoju technologii energooszczędnych oraz

Bardziej szczegółowo

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Warszawa, 4.11.2011. mgr inż. Dariusz Koc Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Warszawa, 4.11.2011. mgr inż. Dariusz Koc Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Wymagania w zakresie ochrony cieplnej budynków w Polsce Optymalizacja standardu energetycznego budynków w projektowaniu Badania termowizyjne w diagnostyce cieplnej budynków Krajowa Agencja Poszanowania

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna budynków w Polsce stano obecny i perspektywy rozwoju

Efektywność energetyczna budynków w Polsce stano obecny i perspektywy rozwoju Efektywność energetyczna budynków w Polsce stano obecny i perspektywy rozwoju Jerzy Żurawski Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska jurek@cieplej.pl Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska działa od

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie energii w oparciu o case study z Polski

Oszczędzanie energii w oparciu o case study z Polski Oszczędzanie energii w oparciu o case study z Polski Mariusz Bogacki m.bogacki@nowa-energia.pl tel. 32 209 55 46 O nas Nowa Energia. Doradcy Energetyczni Bogacki, Osicki, Zielioski Sp. j. Audyty energetyczne

Bardziej szczegółowo