c Plan nauczania z geograi dla kursu maturalnego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "c Plan nauczania z geograi dla kursu maturalnego"

Transkrypt

1 R c Plan nauczania z geograi dla kursu maturalnego Plan nauczania opracowaªa

2 . Przedstawione opracowanie chroni ustawa o prawach autorskich. Powielanie, kopiowanie, wykorzystywanie we fragmentach lub w caªo±ci przez inne podmioty lub przez osoby zyczne, bez wiedzy autorów opracowania, jest zabronione pod odpowiedzialno±ci karn oraz cywilno - prawn. Opracowanie publikuje, ul. Smolna 40 lok. 1, Warszawa,

3 1 Plan nauczania 1.1 Cele programu edukacyjnego Program nauczania z geograi na kursie maturalnym zostaª stworzony aby pomóc uczniowi zada egzamin dojrzaªo±ci na najwy»szym dla niego osi galnym poziomie. Aby uzyska optymalny wynik nale»y dotychczasow wiedz i umiej tno±ci uczniów usystematyzowa oraz uzupeªni, w przyst pny sposób powtórzy, co b dzie sprzyjaªo jej utrwaleniu, pomóc dogª bnie jak równie» indywidualnie przyswoi oraz wy wiczy w umiej tno±ci zdawania egzaminu zarówno w sferze teoretycznej jak i praktycznej. Egzamin ten zbudowany jest w oparciu o standardy wymaga«egzaminacyjnych, które obejmuj : wiadomo±ci i rozumienie, co oznacza,»e ucze«opanowuje teori, potra ze zrozumieniem zastosowa poznane poj cia, wyja±ni prawidªowo±ci, modele przyczynowo-skutkowe, a tak»e umie przedstawi i wyja±ni ró»norodne zdarzenia, dynamiczne procesy i zjawiska korzystanie oraz przetwarzanie informacji, tworzenie informacji na podstawie danych, charakteryzowanie, ocenianie i rozwi zywanie problemów w ró»nych obszarach zarówno czasowych jak i przestrzennych Wymagania szczegóªowe oparte o przedstawione standardy oraz o podstaw programow zostan zaprezentowane w podrozdziale 1.3 Tre±ci ksztaªcenia w zakresie poszczególnych zaj edukacyjnych. Kurs przygotowawczy do matury z geograi ma za zadanie nie tylko przygotowa do egzaminu ale równie» uzmysªowi uczniowi zasady funkcjonowania otaczaj cego go ±rodowiska geogracznego. Po uko«czonym kursie ucze«z wi kszym zrozumieniem b dzie obserwowaª ±rodowisko naturalne wokóª niego, b dzie miaª wi ksz ±wiadomo± procesów i zjawisk spoªeczno-ekonomicznych dziej cych si w jego regionie, kraju i na ±wiecie. 1.2 Plan nauczania okre±laj cy nazw zaj edukacyjnych oraz ich wymiar Plan nauczania kursu maturalnego z geograi obejmuje 96 godzin lekcyjnych Tematyczny rozkªad zaj - grupa podstawowa z elementami rozszerzenia (76h - 19 spotka«) I zaj cia (4h) Kartograa 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia z map topograczn II zaj cia (4h) 1. (2h) Astronomia w geograi - wykªad 2. (2h) Kartograa i astronomia - wiczenia III zaj cia (4h) Mapa Europa. Atmosfera - wykªad IV zaj cia (4h) 1. (2h) Wykªad 2. (2h) wiczenia V zaj cia (4h) Mapa Azja. Hydrosfera. 3

4 1. (2h) Wykªad 2. (2h) wiczenia VI zaj cia (4h) Procesy endogeniczne - wykªad. VII zaj cia (4h) 1. (2h) Procesy endogeniczne - wiczenia 2. (2h) Procesy egzogeniczne - wykªad VIII zaj cia (4h) Mapa Afryka. 1. (2h) Procesy egzogeniczne - wykªad 2. (2h) Procesy egzogeniczne - wiczenia IX zaj cia (4h) 1. (2h) Biosfera i Pedosfera - wykªad 2. (2h) Biosfera i Pedosfera - wiczenia X zaj cia (4h) Mapa Polska. Geograa zyczna Polski. 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia XI zaj cia (4h) 1. (2h) Matura próbna 2. (2h) Ludno± na ±wiecie i w Polsce - wykªad XII zaj cia (4h) Ludno±, osadnictwo na ±wiecie i w Polsce 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia XIII zaj cia (4h) Mapa Ameryka Póªnocna, Rolnictwo na ±wiecie i w Polsce - wykªad XIV zaj cia (4h) Rolnictwo na ±wiecie i w Polsce 1. (2h) Wykªad 2. (2h) wiczenia XV zaj cia (4h) Mapa Ameryka Poªudniowa, Energetyka i przemysª na ±wiecie i w Polsce - wykªad XVI zaj cia (4h) Energetyka i przemysª na ±wiecie i w Polsce 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia XVII zaj cia (4h) Mapa Australia. Usªugi na ±wiecie i w Polsce - wykªad XVIII zaj cia (4h) 1. (2h) Matura próbna. 2. (1h) Usªugi na ±wiecie i w Polsce - wykªad 4

5 3. (1h) Usªugi na ±wiecie i w Polsce - wiczenia XIX zaj cia (4h) Mapa ±wiata. Konikty mi dzynarodowe, ochrona i degradacja przyrody, organizacje polityczne i gospodarcze, integracja, podziaª gospodarczy ±wiata 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia Tematyczny rozkªad zaj - grupa rozszerzona (20h - 5 spotka«) XX zaj cia (4h) Rozszerzenie wykªadów ze ±rodowiska przyrodniczego: kartograa, astronomia, atmosfera, hydrosfera, procesy endogeniczne, procesy egzogeniczne, biosfera i pedosfera - wykªad. wiczenia maturalne. XXI zaj cia (4h) Kartograa, astronomia, atmosfera, hydrosfera, procesy endogeniczne, procesy egzogeniczne, biosfera i Pedosfera - wiczenia. XXII zaj cia (4h) Rozszerzenie wykªadów ze geograi spoªeczno - gospodarczej - wykªad. wiczenia maturalne. XXIII zaj cia (4h) Matura próbna. Geograa spoªeczno - gospodarcza - wiczenia. wiczenia maturalne. XXIV zaj cia (4h) Omówienie matury próbnej. wiczenia maturalne. 1.3 Tre±ci ksztaªcenia w zakresie poszczególnych zaj edukacyjnych Tre±ci ksztaªcenia w zakresie poszczególonych zaj edukacyjnych uj te sa w poni»szej tabeli. 5

6 Numer temat ilo± godzin zaj, zaj, I zaj cia (4h) Kartograa Tre±ci szczegóªowe zaj Siatka geograczna - kartograczna, Odwzorowania kartograczne klasyczne: azymutalne, sto»kowe, walcowe (normalne, uko±ne, poprzeczne) oraz pseudoklasyczne = umowne (Mercatora, Molleweige'go), charakterystyka, zastosowanie, wierno±ci - znieksztaªcenia (k ty, powierzchnie, odlegªo±ci) Rodzaje rzutowania: centralne, stereograczne i ortograczne Mapa: rodzaje (ze wzgl du na skale: wielkoskalowe = topograczne, ±rednioskalowe, maªoskalowe = przegl dowe) (skala mapy (du»a/maªa) - szczegóªowo± mapy - wielko± powierzchni), (tre± - tematyczne, ogólnogeograczne), (zastosowanie: u»ytkownik - drogowe, krajoznawcze, turystyczne, locja), charakterystyka II zaj cia (4h) Astronomia Rodzaje skal: liczbowa, mianowana, podziaªka liniowa (przeliczanie odlegªo±ci / powierzchni) (odlegªo± na mapie, w terenie, odlegªo± rzeczywista), spadek terenu/rzeki Generalizacja, legenda (znaki punktowe, liniowe, powierzchniowe); Metody kartogracznego przedstawiania zjawisk przyrodniczych i gospodarczych: jako±ciowe: powierzchniowa, zasi gów, sygnaturowa, ilo±ciowe: izolinii, kropkowa, kartogram, kartodiagram (przykªady z atlasu), Wspóªrz dne geograczne, rozci gªo± poªudnikowa i równole»nikowa (Polska!) Interpretacja mapy turystycznej: orientacja mapy, poªo»nie obiektów na mapie, odczytywanie wysoko±ci bezwzgl dnej i wzgl dnej, ci cie poziomicowe, liczenie odlegªo±ci, powierzchni, spadku, rze¹ba-ukªad poziomic (teren pªaski, du»y spadek, grzbiety, doliny, siodªa), prol hipsometryczny terenu, interpolacja, okre±lanie cech ±rodowiska geogracznego / przyrodniczego, walorów turystycznych itp. Sporz dzanie wykresów np. koªowych, kartogram, kartodiagram Wszech±wiat (materia+energia)(wielki wybuch, siªa grawitacji): galaktyka (Galaktyka, Droga Mleczna), ukªad sªoneczny: Sªo«ce + planety - ogólna charakterystyka: wewn trzne typu Ziemia i zewn trzne, planetoidy, meteroidy (meteor, meteoryt), komety 6

7 Galaktyka, Sªo«ce bardziej szczegóªowo Za mienie Ksi»yca i Sªo«ca odlegªo±ci: jednostka astronomiczna, rok ±wietlny, parsek Ziemia - ksztaªt (kula, elipsoida, geoida-powierzchnia prostopadªa do siªy grawitacji), wymiary (R r = 6371 km, R R = 6378 km, R B ró»nica 21 km, obwód km na równiku, km na poªudniku, powierzchnia 510 mln km 2 ) obliczenia Eratostenes: Asuan 22VI kat prosty studnia, Aleksandria 22VI ró»nica ok. 70 = 1/50 k ta peªnego, odlegªo± Asuan-Aleksandria 5000 stadionów= 800 km, 800km 50 = Ruch obrotowy (pr dko± linowa i k towa) i jego nast pstwa: dzie«i noc, pozorny ruch Sªo«ca i gwiazd po nieboskªonie, liczenie czasu, spªaszczenie biegunowe, siªa Coriolisa i jej wpªyw na wiatry, pr dy morskie, dobowa rytmiczno± zjawisk w przyrodzie, rozci gni cie troposfery Siªa Coriolisa - wyja±nienie doba sªoneczna (zenit, nadir), doba cywilna, doba gwiazdowa rodzaje czasu: cz. sªoneczny: zadania z czasem sªonecznym (3 zasady: ró»nica dªugo±ci geogracznej, przeliczanie dªugo±ci na czas, dodawanie lub odejmowanie czasu) (zadania z samolotem) strefowy: uniwersalny (UTC), czas ±rodkowoeuropejski (UTC+1), wschodnioeuropejski (UTC+2), zmiana czasu na letni (marzec) / zimowy (pa¹dziernik) urz dowy: mapka z czasem (Chiny, Rosja, Indie itp.) mi dzynarodowa linia zmiany daty ruch obiegowy + nachylenie do ekliptyki = nast pstwa: ró»ny k t padania promieni sªonecznych - ró»na ilo± energii - strefy o±wietlenia- pory roku, rysunki z o±wietleniem ró»na dªugo± dnia i nocy w ró»nych szeroko±ciach geogracznych, rysunki zmienna pozorna droga sªo«ca po nieboskªonie w ró»nych porach roku, rysunki 7

8 III, IV zaj cia (8h) Atmosfera, pogoda, klimat Ruch obiegowy (365 dni 5 h 48 min 45 s): po orbicie, przeciwnie do zegara, ±r 149, 6 mln km: aphelium 3.07 i peryhelium 02.01, ekliptyka zadania z k tem padania promieni sªonecznych Rachuba czasu roczna - kalendarz, rodzaje kalendarzy Atmosfera: budowa: podziaª atmosfery ze wzgl du na zmiany T, dlaczego T spada, dlaczego wzrasta w stratosferze i termosferze, charakterystyka poszczególnych warstw, ze szczególnym uwzgl dnieniem troposfery (spadek T, spadek P, prawie caªa para wodna, procesy pogodotwórcze, wi kszo± powietrza), efekt cieplarniany i dziura ozonowa - geneza i wpªyw na»ycie na ziemi, gdzie zachodz, podkre±li ró»nice mi dzy nimi skªad atmosfery: gazowy (skªadniki staªe i zmienne), aerozole funkcje atmosfery:»yciowa, ochronna (jakie gazy jak dziaªaj ) Promieniowanie w atmosferze (pochªanianie, rozpraszanie, odbijanie) promieniowanie bezpo±rednie i rozproszone, od czego zale» ich ilo±ci, miejsca gdzie max i min energii - przyczyny, albedo - kiedy jest du»e, maªe, wymiana ciepªa (turbulencja, konwekcja, adwekcja procesy adiabatyczne - gradienty wilgotno i suchoadiabatyczne, rozkªad T powietrza w ci gu doby, rozkªad ±redniej rocznej T powietrza na ±wiecie - anomalie atlas obliczenia: amplituda, ±rednia roczna Ci±nienie atmosferyczne: co to jest, jak si mierzy, (elementy pola ci±nienia (wy», ni», zatoka, klin, siodªo, ruch o±rodków na pªk pn/pªd), rozkªad ci±nienia atmosferycznego na ±wiecie I i VII, wyja±ni, o±rodki staªe i sezonowe Globalna cyrkulacja powietrza (rozkªad o±rodków barycznych - rysunek kuli ziemskiej z wy»ami i ni»ami i wiaterkami (pasaty, zachodnie, wschodnie - wyja±ni ich kierunek), komórka Harleya, Ferrela i polarna Wiatry staªe: pasaty, antypasaty, wiatry zachodnie, wschodnie Wiatry sezonowe: monsuny (monsun letni! ) Wiatry lokalne (bryzy,!podobie«stwa i ró»nice bryza-monsun!, wiatry zboczowe, spªywowe, feny, cyklony tropikalne, tornada i tr by powietrzne) 8

9 Geograczne rozmieszczenie ró»nych rodzajów wiatrów, geneza i wpªyw na»ycie i dziaªalno± czªowieka obieg wody w troposferze: elementy obiegu (parowanie, kondensacja, opady), parowanie: dlaczego wi ksze / mniejsze, od czego zale»y, transpiracja, sublimacja, zawarto± pary wodnej w atmosferze: wilgotno± bezwzgl dna, wzgl dna - ró»nice, obrazowe przykªady, pr»no± pary wodnej, niedosyt wilgotno±ci kondensacja: (skraplanie), resublimacja, temperatura punktu rosy, j - dra kondensacji, produkty kondensacji: a) chmury: podziaª na pi tra (nazewnictwo polskie, ªaci«skie, skróty, zdj cia, rysunki), podziaª na budow (wodne, lodowe, mieszane), jakie zjawiska s zwi zane z konkretnymi rodzajami chmur np. deszcz, grad, bªyskawice, halo (ruchy w±lizgowe, konwekcyjne, falowe-ac len, Cb) b) mgªy (radiacyjne, parowania, adwekcyjne- wyja±ni ró»nice, kiedy i gdzie mo»na je zaobserwowa ) c) opady (rodzaje opadów: deszcz, m»awka, ±nieg, krupa ±nie»na, grad - czym si ró»ni ) (typy opadów: konwekcyjne, orograczne, frontalne - przyczyny) (dobowy przebieg opadów, rozkªad rocznej sumy opadów na ±wiecie - przyczyny zró»nicowania ilo±ci opadów atmosferycznych - temperatura, o±rodki baryczne, odlegªo± od oceanów, w n.p.m., pr dy morskie, bariery orograczne, cyrkulacja powietrza) potwierdzenie przyczyn, (koagulacja)(geneza gradu) d) osady (rosa, szron, szad¹, goªoled¹) w jakich warunkach powstaj, zdj cia i rysunki Elementy synoptyki: masy powietrza - ich rodzaje (PR, PZ, PP, PA) i cechy termiczno-wilgotno±ciowe (ciepªe, zimne, morskie, kontynentalne, stare) Fronty atmosferyczne globalne i przyziemne i ich wpªyw na warunki pogodowe czyli wszystko co zwi zane jest z przej±ciem frontu chªodnego i ciepªego - mapki i rysunki, zafalowanie na froncie, front okluzji, ±ledzenie prognoz pogody w TV Czynniki pogodotwórcze (masy powietrza, o±rodki baryczne, fronty), elementy pogody prognozowanie pogody, mapa synoptyczna, przyrz dy pomiarowe elementów pogody Pogoda a klimat, elementy/skªadniki pogody/klimatu. 9

10 Czynniki klimatotwórcze (szeroko± geograczna, odlegªo± od zbiorników wodnych, w n.p.m., pr dy morskie, uksztaªtowanie i pokrycie terenu-albedo, zachmurzenie/zanieczyszczenie) Inwersja termiczna, inwersja opadowa Strefy klimatyczne oraz typy klimatów na kuli ziemskiej charakterystyka klimatodiagramów poszczególnych klimatów: roczny przebieg temperatury, jej max i min, amplitud, roczny przebieg opadów, ich sum roczn i pory opadowe, poda obszary wyst powania ka»dego z klimatów, slajdy i rysunki tych klimatodiagramów Strefowo± i pi trowo± klimatu Antropogeniczne zmiany klimatu (efekt cieplarniany dziura ozonowa, kwa±ne deszcze, smog, miejska wyspa ciepªa, bryza miejska, efekt tunelowy/kurtynowy) V zaj cia (4h) Hydrosfera Obieg wody w przyrodzie - procesy: kondensacja = skraplanie, parowanie = ewaporacja, transpiracja, resublimacja/sublimacja, zamarzanie, rozmarzanie, retencja, opady, spªyw podziemny/powierzchniowy, wsi kanie = inltracja, ruchy: konwekcja i adwekcja, du»y obieg = atmosfera i ocean i l d, maªy obieg = atmosfera i l d/atmosfera i ocean, rok hydrologiczny, bilans wodny staªy Zasoby wodne ziemi: wszechocean 1, 3 mld km 3 4 oceany (granice umowne, atlas) b + c = 96, 5% morza: przybrze»ne, otwarte, mi dzywyspowe, ±ródziemne, ±ródkontynentalne, mi dzykontynentalne l dolody i lodowce 1, 74%, wieczna zmarzlina wody podziemne: 1, 7% wody l dowe: rzeki, jeziora, bagna organizmy»ywe i woda atmosferyczna Wªa±ciwo±ci wody morskiej: zasolenie: od czego zale»y, rozkªad na ±wiecie, przykªady zbiorników o ró»nym zasoleniu temperatura powierzchniowa: od czego zale»y, rozkªad na ±wiecie, 10

11 Ruchy wody morskiej - rodzaje, geneza i cechy: falowanie: fale wiatrowe, dªugo± i wysoko± fali, obliczanie podstawy falowania, fala przyboju, strefa kipieli, martwa fala, fale tsunami, fale stoj ce = sejsze, pªywy: cykliczno±, od czego zale»y wielko± : konguracja ciaª niebieskich, (pªywy syzygijne, kadrowe), gª boko± zbiornika, uksztaªtowanie brzegu, przykªady, praktyczne wykorzystanie pr dy morskie: wiatrowe (termiczne-g sto±ciowe), podziaª na ciepªe i zimne, rozkªad na ziemi, komórki cyrkulacyjne, pr dy sezonowe, Równikowy Pr d Wsteczny, Dryf Wiatrów zachodnich Cyrkulacja gª binowa - upwelling, downwelling, zjawisko El Niño zlodowacenie: a) górskie = lodowiec, b) l dowe = l dolód, c) lodowiec szelfowy, d) wieczna marzªo granica wiecznego ±niegu, ±nieg (15m) szre«rn lód rnowy lód lodowcowy (1mm), pole rnowe, j zor lodowcowy, ruch lodowca, szczeliny, rodzaje lodowców: alpejski, cyrkowy, zawieszony, norweski, himalajski, piedmontowy zlodowacenie plejstoce«skie, Grenlandia, Antarktyda, lodowce szelfowe, cielenie si lodowca, góry lodowe wieczna marzªo = zmarzlina, Azja pn, Ameryka pn, atlas Wody podziemne: inltracja, przepuszczalno± skaª, warstwa wodono±na, strefa aeracja, strefa saturacji, zwierciadªo wód podziemnych - ksztaªt, lej depresyjny, okno hydrologiczne rodzaje wód podziemnych ze wzgl du na: gª boko± zalegania (charakterystyka, zastosowanie): przypowierzchniowe, gruntowe, wgª bne (zjawiska artezyjskie), gª binowe wªa±ciwo±ci chemiczne: 1g/1l wody sªodkie, 1 0, 5g/1l podwy»szona mineralizacja, mineralne 1g/1l zwi zków mineralnych: solanki (NaCl), szczawy (CO 2 ), siarkowe, radoczynne, wody mi kkie / twarde pochodzenie wód: inltracyjne, kondensacyjne, juwenilne, reliktowe ródªa - klasykacja i charakterystyka (znaczenie): (wst puj ce i zst puj ce): a) warstwowe, b) dolinne, c) szczelinowe, d) uskokowe, e) przelewowe, f) osuwiskowe, ¹ródªa nietypowe: a) krasowe = wywierzysko, b) gejzery, c) cieplica = ¹ródªo termalne 11

12 Wody powierzchniowe: pªyn ce: rzeka gªówna, dopªywy, system rzeczny, dorzecze, zlewisko, dziaª wodny, obszar bezodpªywowy zasilanie rzek: rzeka staªa, okresowa, epizodyczna, stany wód: ni»ówki, wezbrania, powodzie re»imy rzeczne: proste: a) lodowcowy, b) ±nie»ny, c) deszczowy - równikowy, podrównikowy, monsunowy, ±ródziemnomorski, oceaniczny; zªo»one: deszczowo-±nie»ny, ±nie»no-deszczowy (np.) jeziora: a) staªe, okresowe, epizodyczne (np.) b) sªodkie, sªonawe, sªone (np.) c) bezodpªywowe, przepªywowe, odpªywowe d) geneza misy jeziornej: proc. wewn trzne: tektoniczne, wulkaniczne, reliktowe, zewn trzne: meteorytowe, polodowcowe (rynnowe, morenowe, wytopiskowe, cyrkowe), krasowe, meandrowe = starorzecza, przybrze»ne (lagunowe, mierzejowe, limanowe), eoliczne, deltowe, osuwiskowe, biogeniczne, sztuczne; jeziora poligenetyczne: tektonicznopolodowcowe, tektoniczno-eoliczne, tektoniczno-lagunowe VI, VII zaj cia (6h) Procesy endogeniczne e)»yzno±, klasykacja ze wzgl du na»yzno± : oligotroczne, eutroczne, dystroczne Wn trze Ziemi - budowa warstwowa: skorupa ziemska (kontynentalna - sial i oceaniczna - sima, ró»nice) (litosfera (ró»nica), astenosfera, pªaszcz ziemski górny (crofesima) i dolny (nifesima), j dro zewn trzne i wewn trzne (nife), cechy, wªa±ciwo±ci zyczne (ci±nienie, g sto±, temperatura - stopie«i gradient geotermiczny), nieci gªo±ci (Moho, Wiecherta - Gutenberga) Skªadniki buduj ce skorup ziemsk : mineraªy skaªotwórcze i mineraloidy (opal, bursztyn, asfalt) geneza (krystalizacja, odparowanie gazów, parowanie roztworów), cechy: kolor, rysa, poªysk, ªupliwo±, twardo± (skala Mohsa) (1 talk, 2 gips, 3 kalcyt, 4 uoryt, 5 apatyt, 6 ortoklaz, 7 kwarc, 8 topaz, 9 korund, 10 diament) skªad chemiczny: w giel, diament i grat; krysztaª górski i ametyst 12

13 Podziaª skaª: magmowe: gª binowe (granit), wylewne (bazalt),»yªowe (porr) (jawno i skrytokrystaliczne) osadowe: okruchowe (lu¹ne i zwi zªe - diageneza) (»wir - zlepieniec, piasek - piaskowiec, muª - muªowiec, iª - iªowiec, ªupek ilasty, glina, less); organiczne (ro±linne (uw glanie): torf, w giel brunatny, kamienny, antracyt), (zwierz ce: wapie«, opoka, kreda), (ro±l+zw: ropa naftowa i gaz ziemny), chemiczne (sól kamienna, potasowa, martwica wapienna, trawertyn, gips, anhydryt przeobra»one = metamorczne (piaskowiec kwarcyt, wapie«marmur, granit gnejs, ªupek ilasty ªupek krystaliczny, bazalt zieleniec, w giel diament) podziaª skaª osadowych ze wzgl du na frakcje (»wirowa, piaskowa, muªowa, iªowa) podziaª skaª magmowych ze wzgl du na zawarto± krzemionki (kwa±ne: granit, porr, ryolit), (zasadowe: perydotyt) (oboj tne: bazalt, andezyt, dioryt, gabro, dioryt) zªo»a mineralne (energetyczne, chemiczne, budowlane, rudy metali) i ich formy wyst powania: pokªady, soczewki, wysady = diapiry, puªapki geologiczne,»yªy, gniazda (tabela i rysunki) Tektonika pªyt litosfery (Wegner): teoria dryfu kontynentalnego i teoria pªyt litosfery, pr dy konwekcyjne strefy rozbie»ne - rozrostu = ryft; strefy zbie»ne - konwergencji: subdukcja strefy zbie»ne - konwergencji: kolizja (orogeneza) (3 orogenezy, rodzaje gór i mechanizm ich powstawania) Struktury tektoniczne: synklina, antyklina, faªd, monoklina, pªaszczowina, rów tektoniczny, uskok, zr b, pªyta, tarcza, platforma - rysunki; (inwersja rze¹by) Procesy endogeniczne-terminologia: wulkanizm, plutonizm, metamorzm, orogeneza + epejrogeneza = diastrozm 13

14 Wulkanizm: przyczyny i rozmieszczenie geograczne (atlas), budowa wulkanu (sto»ek, komin, ognisko magmowe, krater, kaldera, sto»ek paso»ytniczy) produkty erupcji wulkanicznej: ciekªe: lawa; staªe: bomby, lapille, popióª tufy, pumeks, utwory piroklastyczne; gazowe: para wodna, chmury gazowo-pyªowe, wyziewy wulkaniczne rodzaje wulkanów: tarczowy (hawajski), sto»kowy (eksplozywny), mieszany (stratowulkan); przyczyny, np. zjawiska powulkaniczne: wulkany bªotne, gejzery, gor ce ¹ródªa, Plutonizm - intruzje magmowe: itp.(rysunek) Metamorzm - kontaktowy, powierzchniowy, batolity, lakolity, sille, dajki, pokªady Trz sienia ziemi: przyczyny: naturalne (tektoniczne, wulkaniczne, zapadowe-t pni cia), sztuczne charakterystyka: hipocentrum, epicentrum, sejsmografy, fale sejsmiczne poprzeczne i podªu»ne rozmieszczenie geograczne: strefy sejsmiczne, pensejsmiczne, asejsmiczne (Polska!, wyj tki) skale: Richtera (0-9), Mercallego (0-12), skutki Pionowe ruchy litosfery: epejrogeneza: transgresja i regresja morza izostazja - wyja±nienie (przyczyny ruchów obni»aj cych, wznosz cych), przykªady Metody odtwarzania dziejów Ziemi (wiek wzgl dny i bezwzgl dny) Dzieje Ziemi: podziaª (ery / okresy), najwa»niejsze wydarzenia-orogenezy Dzieje Ziemi bardziej szczegóªowo- charakterystyka prekambru, paleozoiku, mezozoiku, kenozoiku, orogenezy i przykªady gór, wulkanizm, plutonizm, zªo»a, zmiany klimatu przekrój geologiczny - analiza i interpretacja (rysunki, tabela) 14

15 VII, VIII zaj cia (6h) Procesy egzogeniczne Procesy egzogeniczne i ich wpªyw na ksztaªtowanie powierzchni ziemi (wietrzenie, erozja, transport, sedymentacja, denudacja) Wietrzenie: zale»no± od klimatu! mechaniczne = zyczne (zamróz, insolacja = eksfoliacja, solne, skaª ilastych), chemiczne = kras (rozpuszczanie, utlenianie, uw glanowienie, hydroliza), biologiczne Ruchy masowe (grawitacyjne): uwarunkowania i przykªady; odpadanie (»leby, sto»ki usypiskowe = piargi), obrywanie, osuwanie (osuwisko, nisza i j zor osuwiskowy), speªzywanie (brak form); Dziaªalno± wód opadowych - kraterki deszczowe, piramidy ziemne, erozja gleb, w wozy, sto»ki napªywowe Dziaªalno± wód pªyn cych: podstawa = baza erozyjna, (spadek, transport, materiaª, rodzaje dziaªalno±ci, formy terenu, ksztaªt koryta bieg górny: erozja wgª bna, wsteczna, wodospady, kapta» bieg ±rodkowy: erozja boczna (starorzecza), brzeg wkl sªy i wypukªy, akumulacja (pla»e, odsypiska, wyspy) bieg dolny: erozji dennej brak, boczna malutka, akumulacja aluwiów!, rodzaje uj± rzecznych: delta i estuarium, geneza i przykªady rzek (atlas) elementy doliny rzecznej: koryto, terasy zalewowe, ªo»ysko (k + t.z), terasy nadzalewowe, wysoczyzna, dolina, rodzaje dolin rzecznych: przeªom, kanion Dziaªalno± lodowców: erozja = egzaracja: rysy i wygªady lodowcowe, kotªy = cyrki = kary, rygiel skalny, bara«ca = mutony, doliny U-ksztaªtne, doliny zawieszone, rze¹ba alpejska akumulacja: morena (glina morenowa, zwaªowa) czoªowa, powierzchniowa, denna, boczna, ±rodkowa 15

16 Zjawiska krasowe: warunki klimatyczne i podªo»e w glanowe (wapienie, kreda, margiel, gips, marmur), rozpuszczanie i wytr canie: powierzchniowy:»ªobek,»ebra, kras a»urowy, lejek, uwaª, polja, ostaniec, dolina, jar, gªowy cukru, mogoty, podziemny: wywierzyska, ponory, jaskinie pionowe = kominy i studnie, jaskinie poziome = korytarze, pieczary, komory, szata naciekowa: stalaktyty, stalagmity, stalagnaty = kolumny, draperia, kurtyny, misy naciekowe, rybie ogony, popcorny, makarony, mleko wapienne, martwica, perªy jaskiniowe, tarasy ry»owe, obszary wyst powania: Polska (Jura Krak-Cz stochowska, Tatry Zach, Góry wi tokrzyskie, Sudety) i ±wiat: Chorwacja, Sªowenia, Dolomity, Sªowacja (Tatry Bielskie), Morawy, Irlandia, Azja SE, USA, Nowa Zelandia Dziaªalno± l dolodów: (akumulacja i dziaªalno± uwioglacjalna) akumulacyjna: gªazy narzutowe = eratyki, morena czoªowa, denna wód roztopowych akumulacja: sandry, ozy, kemy wód roztopowych erozja: rynny polodowcowe, pradoliny, formy glaciwytopiskowe: misy i leje wytopiskowe rze¹ba mªodoglacjalna i staroglacjalna (na przykªadzie Polski), zasi gi zlodowace«wietrzenie w klimacie peryglacjalnym: goªoborza Dziaªalno± wiatru (eoliczna) formy erozyjne: deacja: zagª bienia, nisze, bruk; korazja: wygªady, graniaki, grzyby, mosty, nisze formy akumulacyjne: rodzaje wydm (barchany, paraboliczne, poprzeczne, podªu»ne, gwia¹dziste), less Pustynie: przyczyny powstawania: wy»e, kontynentalizm, zimne pr dy morskie, zimny klimat, bariery orograczne; rozmieszczenie - atlas rodzaje: hamada = kamienista (±rodkowa Sahara: Ahaggar, Tibesti); serir =»wirowa (cze± Sahary, Gibsona), erg = piaszczysta (Wlk Erg Zach i Wsch, Sahara, Wlk Pustynia Piaszczysta, Kara i Kyzyªkum), pylasta (takyr -Turkmenistan, kewir - Iran, playa - USA) 16

17 Dziaªalno± morza: erozyjna = abrazja: wybrze»e wysokie: klif = faleza, nisza abrazyjna, platforma abrazyjna i akumulacyjna akumulacyjna: wybrze»e niskie: pla»a, waª burzowy, ªawica, wydma biaªa i szara typy wybrze»y - geneza, przykªady: 1. wyrównane = mierzejowe = zalewowe, 2. lagunowe, 3. klifowe, 4. ordowe, 5. szkierowe, 6. riasowe, 7. dalmaty«skie, 8. limanowe, 9. organiczne: atol i mangrowe = namorzynowe Uksztaªtowanie powierzchni litosfery (hipsometria): góry, wy»yny, niziny, depresje, kryptodepresje, Uksztaªtowanie den oceanów: szelf, stok kontynentalny, basen oceaniczny, rów oceaniczny, grzbiet oceaniczny, ªuk wyspowy IX zaj cia (4h) Pedosfera i biosfera Gleba - zwi zki organiczne i mineralne Proces glebotwórczy: skaªa macierzysta wietrzenie zwietrzelina ro±liny pionierskie ro±liny wy»szego rz du próchnica (humus)(humikacja) prol glebowy: poziomy glebowe: C skaªa macierzysta, A lub A 1 poziom próchnicy, A 0 ±cióªka, B - brunatnienie, G - glejowy, poziom wymywania (eluwialny) i wmywania (iluwialny) czynniki glebotwórcze: klimat - temp, opady, wietrzenie, fauna i ora, podªo»e, rze¹ba terenu, czas (inicjalne, dojrzaªe), czªowiek; wzajemne zale»no±ci bonitacja gleb: ro±linne (»yzno± - urodzajno± ), klasy bonitacyjne, kompleksy najwa»niejsze rodzaje gleb: gleby strefowe i astrefowe gleby astrefowe: mady rzeczne (aluwialne), r dziny, czarne ziemie, bagienne, wulkaniczne, antropogeniczne Gleby strefowe na kuli ziemskiej - charakterystyka i rozmieszczenie Erozja/degradacja gleb i sposoby jej zapobiegania Formacje ro±linne, pa«stwa ro±linne, 17

18 Pi trowo± ro±linno±ci (pi tro podnó»a, regiel dolny, regiel górny, kosodrzewina, ª ki alpejskie (hale), turnie) Rozmieszczenie na kuli ziemskiej formacji ro±linnych, poszczególnych stref Rodzaje lasów, obszary le±ne kuli ziemskiej, Strefy klimatyczno - ro±linno - glebowe na kuli ziemskiej: charakterystyka klimat równikowy wybitnie wilgotny d»ungla równikowa = las deszczowy = las wiecznie zielony (wielopi trowy, zró»nicowany, pn cza, epi- ty) czerwonoziemy, lateryty klimat podrównikowy sawanna (lasy parkowe, galeriowe) br - zowoczerwone, cynamonowoczerwone, czerwonobure (busz Afryka, scrubb Australia, catinga Ameryka Pªd) klimat zwrotnikowy póªpustynie (haloty, teroty, efemerydy, sukulenty) szaroziemy, buroziemy, inicjalne, zasolone X zaj cia (4h) Geogra zyczna Polski klimat monsunowy lasy monsunowe (bambus, tulipanowce, lurowate)»óªtoziemy, czerwonoziemy podzwrotnikowy morski - lasy i zaro±la twardolistne / makia ±r szarobr zowe, br zowe, cynamonowe, terra rosa (chapparal Kalifornia) umiarkowany ciepªy morski lasy li±ciaste brunatne, umiarkowany ciepªy przej±ciowy lasy mieszane pªowe umiarkowany ciepªy kontynentalny step = preria = pampa czarnoziemy, (wybitnie suchy - kasztanowe) umiarkowany chªodny tajga bielicowe subpolarny tundra tundrowe Poªo»enie geograczne, skrajne punkty, rozci gªo±ci, granice, najwy»szy, najni»szy punkt Klimat Polski - peªna nazwa, czynniki klimatotwórcze, charakterystyka (geneza i rozkªad przestrzenny): temp I, temp VII, opadów rocznych, amplitudy, okresu wegetacji, klimatodiagramy (wschód i zachód Polski, nad morzem i w górach itp.) termiczne pory roku, masy powietrza - pogoda w Polsce - obserwacje prognozy pogody w TV, 18

19 przej±ciowo± - gªówna cecha klimatu, regionalizacja klimatyczna Wody powierzchniowe Polski (rzeki, jeziora, zalewy, wody podziemne, ¹ródªa mineralne) Baªtyk - charakterystyka: temperatury, gª boko±ci, zasolenia, linii brzegowej Geneza Baªtyku Budowa geologiczna, gªówne cechy rze¹by powierzchni ziemi, pasowy ukªad krain geogracznych Budowa geologiczna - bardziej szczegóªowo Dzieje obszaru Polski bardziej szczegóªowo- charakterystyka prekambru, paleozoiku, mezozoiku, kenozoiku, orogenezy i przykªady gór, wulkanizm, plutonizm, zªo»a, zmiany klimatu Zlodowacenia w Polsce, wpªyw l dolodu na wspóªczesn rze¹b Polski (mªodoglacjalna i staroglacjalna) XI, XII zaj cia (8h) Ludno± i osadnictwo Gleby w Polsce Szata ro±linna i ±wiat zwierz cy, formacje ro±linne w Polsce (bory, gr dy, olsy, ª gi), gªówne puszcze i bory Ochrona ±rodowiska: Parki Narodowe, obszary najbardziej zanieczyszczone, obszary kl ski ekologicznej Krainy geograczne (Pobrze»a Poªudniowobaªtyckie, Pojezierza, Niziny rodkowopolskie, Wy»yny, Kotliny Podkarpackie + Bramy, Sudety, Karpaty) Zmiany liczby ludno±ci ±wiata, eksplozja demograczna-przyczyny i konsekwencje, liczba ludno±ci poszczególnych kontynentów, prognoza Przyrost naturalny: du»y/maªy - przyczyny, dzietno± kobiet, zast powalno± pokole«, fazy rozwoju demogracznego, spoªecze«stwo mªode / stare, prognozy demograczne tych spoªecze«stw, piramidy wieku, ±rednia dªugo±»ycia Przemiany demograczne w Polsce po II wojnie ±wiatowej: zmiany przyr. naturalnego (wy»e/ni»e, echa), struktura ludno±ci wg pªci (wspóªczynnik feminizacji/maskulinizacji ). Proporcje grup wiekowych (przed/po/produkcyjny) i ich znaczenie w gospodarce, prognoza demograczna 19

20 Rozmieszczenie ludno±ci ±wiata: g sto± zaludnienia (bariery [±wietlna, termiczna, wodna, orograczna, grawitacyjna]; czynniki sprzyjaj ce: przyrodnicze (gleby, klimat, uksztaªtowanie powierzchni, zªo»a) i pozaprzyrodnicze (historyczne, gospodarcze, polityczne) (ekumena, subekumena, anekumena), Rozmieszczenie ludno±ci w Polsce: czynniki sprzyjaj ce: przyrodnicze i pozaprzyrodnicze, trójk t koncentracji ludno±ci i przemysªu Struktura zatrudnienia w poszczególnych sektorach ludno±ci ±wiata i Polski, (wska¹nik gospodarczy) Bezrobocie (wspóªczynnik bezrobocia/zatrudnienia), przyczyny i propozycje rozwi zania tego problemu Migracje ludno±ci ±wiata: imigracja, emigracja, (uchod¹cy, repatrianci), klasykacje migracji ze wzgl du na: czas, dobrowolno± wyjazdu, przyczyny. Najwi ksze ruchy (i kierunki) migracji na ±wiecie. Pozytywne i negatywne aspekty migracji w krajach imigracyjnych / emigracyjnych. Migracje w Polsce: zewn trzna i wewn trzna (w-m, m-m, m-w), przyczyny, rozmieszczenie Polonii na ±wiecie Procesy urbanizacyjne na ±wiecie i w Polsce: ró»nica miasto-wie± - wie± zurbanizowana, wska¹nik urbanizacji, funkcje miasta, zjonomia miast na ±wiecie, typy zespoªów miejskich (aglomeracja, konurbacja, megalopolis), hiperurbanizacja, dezurbanizacja (przyczyny i przykªady), wpªyw urbanizacji na ±rodowisko przyrodnicze, problemy du»ych miast. Sie osadnicza w Polsce, jej historia, 3 szczeble, zjonomia miast (aglomeracje, konurbacja) i wsi Typy osadnictwa wiejskiego: ulicówka, rz dówka, owalnica, okolnica, wielodro»nica Zró»nicowanie rasowe (3 rasy gªówne, 8 ras, odmiany mieszane, rozmieszczenie, przyczyny) Zró»nicowanie j zykowe (j zyk martwy, sztuczny, ocjalny, urz dowy), rodziny i grupy j zykowe w Europie 20

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016)

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) Malarz R., Więckowski M., Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2012 (numer dopuszczenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII

Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII Spis treści CZĘŚĆ I GEOGRAFIA FIZYCZNA OGÓLNA Z ELEMENTAMI GEOLOGII 1. System nauk o Ziemi 15 2. Zagadnienia kartograficzne 18 2.1. Odwzorowania kartograficzne 18 2.2. Mapy 22 2.3. Metody przedstawiania

Bardziej szczegółowo

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie.

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie. Rozkład materiału plan wynikowy Przedmiot: geografia Podręcznik: Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era Rok szkolny: 2016/17 Nauczyciel: Katarzyna Pierczyk Klas I poziom podstawowy Lp. Klasa I Temat lekcji

Bardziej szczegółowo

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie.

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie. Rozkład materiału plan wynikowy Przedmiot: geografia Podręcznik: Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era Rok szkolny: 2015/16 Nauczyciel: Katarzyna Pierczyk Klas I poziom podstawowy Lp. Klasa I Temat lekcji

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne: Oblicza geografii 1 i 2 zakres rozszerzony dla klasy II C rok szkolny 2015/2016

Zagadnienia egzaminacyjne: Oblicza geografii 1 i 2 zakres rozszerzony dla klasy II C rok szkolny 2015/2016 Zagadnienia egzaminacyjne: Oblicza geografii 1 i 2 zakres rozszerzony dla klasy II C rok szkolny 2015/2016 1. Geografia jako nauka 2. Kształt i rozmiary Ziemi 3. Mapa jako obraz Ziemi 4. Odwzorowania kartograficzne

Bardziej szczegółowo

Rozkład tematów z geografii w Gimnazjum nr 53

Rozkład tematów z geografii w Gimnazjum nr 53 Rozkład tematów z geografii w Gimnazjum nr 53 Rozkład materiału nauczania w podziale na poszczególne jednostki lekcyjne (tematy) przy 2 godzinach geografii w tygodniu w klasie drugiej gimnazjum. Nr lekcji

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 1

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 1 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 1 1. Geograficzny punkt widzenia 2. Mapa źródłem informacji geograficznej definiować pojęcia: geografia, środowisko przyrodnicze i geograficzne,

Bardziej szczegółowo

Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca. Uczeń potrafi:

Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca. Uczeń potrafi: 1. Geograficzny punkt widzenia 2. Mapa źródłem informacji geograficznej definiować pojęcia: geografia, środowisko przyrodnicze i geograficzne, wymienić elementy środowiska przyrodniczego. podać definicję

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Na ocenę celującą uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Podstawy geografii 1.1. Czym zajmuje

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Na ocenę dopuszczającą uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Podstawy geografii 1.1. Czym

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA WIEJSKIEGO W WARSZAWIE UNIWERSYTET OTWARTY

SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA WIEJSKIEGO W WARSZAWIE UNIWERSYTET OTWARTY PROGRAM KURSU DO MATURY GEOGRAFIA ROZSZERZONA Powstanie Wszechświata, budowa Wszechświata. Budowa Układu Słonecznego. Ogólna charakterystyka ciał Układu Słonecznego - charakterystyka planet. Ruch obiegowy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA

WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA I Dział:Społeczeństwo WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA -uczeń rozumie termin geografia ekonomiczna, współczynnik przyrostu naturalnego, piramida wieku, naród, język urzędowy, migracja, urbanizacja,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii klasa 1 gimnazjum

Wymagania edukacyjne z geografii klasa 1 gimnazjum 1. Geograficzny punkt widzenia 2. Mapa źródłem informacji geograficznej Wymagania edukacyjne z geografii klasa 1 gimnazjum definiować pojęcia: geografia, środowisko przyrodnicze i geograficzne, wymienić

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 1

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 1 Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 1 Tematy lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca DZIAŁ 1. MAPA 1. Geograficzny punkt widzenia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA III C POZIOM ROZSZERZONY

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA III C POZIOM ROZSZERZONY WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA III C POZIOM ROZSZERZONY Podręcznik: Jadwiga Kop, Maria Kucharska Geografia społeczno-ekonomiczna WYDAWNICTWO SZKOLNE PWN DZIAŁ: ŚWIATOWE PROBLEMY ŻYWNOŚCIOWE

Bardziej szczegółowo

1.Podać przykłady zastosowania wiedzy geograficznej w życiu. 2.Podać powiązania pomiędzy elementami środowiska przyrodniczego i geograficznego.

1.Podać przykłady zastosowania wiedzy geograficznej w życiu. 2.Podać powiązania pomiędzy elementami środowiska przyrodniczego i geograficznego. GEOGRAFIA KL. I Dział Wymagania konieczne i podstawowe Wymagania rozszerzające Wymagania dopełniające Mapa 1.Definiować pojęcie: geografia, środowisko przyrodnicze i geograficzne. 2.Podać źródła wiedzy

Bardziej szczegółowo

Zakres materiału do testu przyrostu kompetencji z geografii w klasie II- zakres rozszerzony

Zakres materiału do testu przyrostu kompetencji z geografii w klasie II- zakres rozszerzony Zakres materiału do testu przyrostu kompetencji z geografii w klasie II- zakres rozszerzony 1. Geografia jako nauka przedmiot i cele badań geograficznych sfery Ziemi podział geografii na dyscypliny miejsce

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Na rozwiązanie zadań przeznacza się 90 minut. Uważnie czytaj polecenia, pisz czytelnie. Powodzenia! KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Zadanie 1. (0 1) Podane skale uporządkuj od największej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Na ocenę dobrą uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Podstawy geografii 1.1. Czym zajmuje

Bardziej szczegółowo

Zakres treści. 3. Kartograficzne metody Przedstawiania zjawisk geograficznych

Zakres treści. 3. Kartograficzne metody Przedstawiania zjawisk geograficznych Tematy lekcji oraz zakres treści nauczania w klasach pierwszych I semestr: ITE1, ITE2, ITK1, ITK2, ITH, ITI, ITRA, ITG numer programu DKOS-4015-78\02 Moduł, Dział, Temat I. Źródła informacji 1. Geografia

Bardziej szczegółowo

Geografia - klasa 1. Dział I

Geografia - klasa 1. Dział I Geografia - klasa 1 Dział I 1. Czym zajmuje się geografia? - wyjaśniam znaczenie terminu geografia - wymieniam źródła informacji geograficznej - podaję wymiary Ziemi oraz główne cechy jej kształtu - wyjaśniam

Bardziej szczegółowo

Klasa Dział Wymagania

Klasa Dział Wymagania GEOGRAFIA Wymagania konieczne do zaliczenia partii materiału na ocenę dopuszczającą Klasa Dział Wymagania Klasa I Semestr I Czym się zajmuje geografia? Uczeń: - wie, czym zajmuje się geografia - wymienia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Na ocenę bardzo dobrą uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Podstawy geografii 1.1. Czym

Bardziej szczegółowo

NaCoBeZU geografia klasa pierwsza

NaCoBeZU geografia klasa pierwsza NaCoBeZU geografia klasa pierwsza Zagadnienie Geografia jako nauka Wyjaśnisz znaczenie terminu: geografia, środowisko przyrodnicze i geograficzne. Wymienisz źródła wiedzy geograficznej. Wymienisz elementy

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda

Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda Andrzej Jaśkowiak Lotnicza pogoda - Meteorologia dla pilotów ROZDZIAŁ 1. Atmosfera ziemska ROZDZIAŁ 2. Woda w atmosferze ROZDZIAŁ 3. Temperatura ROZDZIAŁ 4. Stabilność powietrza ROZDZIAŁ 5. Ciśnienie atmosferyczne

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Na ocenę dostateczną uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Podstawy geografii 1.1. Czym

Bardziej szczegółowo

ZAKRES WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI WYMAGANYCH NA POSZCZEGÓLNYCH STOPNIACH WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO

ZAKRES WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI WYMAGANYCH NA POSZCZEGÓLNYCH STOPNIACH WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO ZAKRES WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI WYMAGANYCH NA POSZCZEGÓLNYCH STOPNIACH WOJEWÓDZKIEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO PRZEPROWADZANEGO W GIMNAZJACH W ROKU SZK. 2014/2015 Konkurs przeznaczony jest dla uczniów gimnazjum

Bardziej szczegółowo

XI Wojewódzki Konkurs Geograficzny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014. Wymagania w zakresie wiadomości

XI Wojewódzki Konkurs Geograficzny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014. Wymagania w zakresie wiadomości XI Wojewódzki Konkurs Geograficzny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014 Wymagania w zakresie wiadomości Etap I szkolny: Sfery Ziemi i powiązania między nimi 1. Mapa

Bardziej szczegółowo

podbiegunowe oraz półkule: południową,

podbiegunowe oraz półkule: południową, ział programu I. Podstawy geografii Materiał nauczania L.g. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: Podział nauk geograficznych 8 wyjaśnia znaczenie terminu geografia Źródła informacji przedstawia podział

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA III E i III F POZIOM ROZSZERZONY

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA III E i III F POZIOM ROZSZERZONY WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA III E i III F POZIOM ROZSZERZONY Podręcznik: Geografia na czasie Barbara Lenartowicz, Ewa Wilczyńska, Marcin Wójcik Geografia Polski WYDAWNICTWO SZKOLNE

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do poprawy pierwszego semestru. Przedmiot geografia

Zagadnienia do poprawy pierwszego semestru. Przedmiot geografia Klasa 1 gimnazjum 1. Definicja geografii 2. Zamiana skali liczbowej na mianowaną i liniową 3. Przeliczanie skali mapy- rozwiązywanie zadań 4. Kierunki świata na mapie 5. Czytanie mapy poziomicowej 6. Podział

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 FIZYKA I CHEMIA GLEB Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 Tematyka wykładów Bilans wodny i cieplny gleb, właściwości

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii Bliżej geografii - klasa II

Wymagania edukacyjne z geografii Bliżej geografii - klasa II Wymagania edukacyjne z geografii Bliżej geografii - klasa II Tematy lekcji 1. Położenie Polski 2. Przeszłość geologiczna Polski 3. Lądolód i polskie pojezierza 4. Od Bałtyku po szczyty Tatr 5. Bogactwo

Bardziej szczegółowo

Azja 1. Azja kontynent wielkich kontrastów

Azja 1. Azja kontynent wielkich kontrastów Azja 1. Azja kontynent wielkich kontrastów terminu Eurazja świata Eurazję i Azję wymienia przykłady kontrastów geograficznych Azji wybrane elementy linii brzegowej Azji i podaje ich nazwy wymienia czynniki

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I 1 Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum Treści nauczania Kl. I 1. Mapa - umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą. Uczeń: 1.1. wykazuje znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na stopnie szkolne z geografii w klasie I wg modyfikacji programu nauczania geografii dla gimnazjum Planeta Nowa 1 wyd.

Wymagania programowe na stopnie szkolne z geografii w klasie I wg modyfikacji programu nauczania geografii dla gimnazjum Planeta Nowa 1 wyd. Wymagania programowe na stopnie szkolne z geografii w klasie I wg modyfikacji programu nauczania geografii dla gimnazjum Planeta Nowa 1 wyd. Nowa Era Dział programu I. Podstawy geografii II. a we Materiał

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I b Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2015/2016

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I b Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2015/2016 Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I b Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2015/2016 Nauczyciel: mgr Dorota Barczyk Tematy lekcji 1. Geograficzny punkt widzenia 2.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I b Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2016/2017

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I b Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2016/2017 Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I b Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2016/2017 Nauczyciel: mgr Dorota Barczyk Tematy lekcji 1. Geograficzny punkt widzenia 2.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I a Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2015/2016

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I a Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2015/2016 Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I a Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu w roku szkolnym 2015/2016 Nauczyciel: mgr Dorota Barczyk Tematy lekcji 1. Geograficzny punkt widzenia 2.

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel Dział programu I. Afryka Materiał nauczania Afryki Ukształtowanie powierzchni i budowa geologiczna Rowy tektoniczne Klimat Strefy klimatycznoroślinne

Bardziej szczegółowo

Uczeń: Uczeń: omawia. poznaniu kształtu omawia wpływ geograficznych. sferami Ziemi. poszczególnych sfer źródeł informacji

Uczeń: Uczeń: omawia. poznaniu kształtu omawia wpływ geograficznych. sferami Ziemi. poszczególnych sfer źródeł informacji WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KLASA 1 NA PODSTAWIE PROGRAMU NAUCZANIA GEOGRAFII DLA GIMNAZJUM PLANETA NOWA AUTORZY: E. TUZ, D. SZCZYPIOSKI, WYD. NOWA ERA Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół im Jarosława Iwaszkiewicza w Sochaczewie

Zespół Szkół im Jarosława Iwaszkiewicza w Sochaczewie LICEUM OGÓLNOKSZTAŁC CE WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZB DNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH RÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH PRZYRODA- W TEK GEOGRAFIA /WYDAWNICTWO NOWA ERA/ KLASA III W tematyczny Sugerowany

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy Odkrywamy świat. Część 1

Plan wynikowy Odkrywamy świat. Część 1 Plan wynikowy Odkrywamy świat. Część 1 Geografia matka nauk o Ziemi zdefiniować termin geografia i wymienić nauki pomocnicze tej dziedziny wiedzy; wskazać tradycyjne i nowoczesne źródła informacji geo

Bardziej szczegółowo

Geologia dynamiczna / Włodzimierz Mizerski. wyd. 3. Warszawa, Spis treści

Geologia dynamiczna / Włodzimierz Mizerski. wyd. 3. Warszawa, Spis treści Geologia dynamiczna / Włodzimierz Mizerski. wyd. 3. Warszawa, 2014 Spis treści Przedmowy do wydania trzeciego i drugiego 11 1. Ziemia a nauki geologiczne 13 Geologia a nauki przyrodnicze 13 Materia Ziemi

Bardziej szczegółowo

Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych

Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych Rozkład materiału i plan dydaktyczny Planeta Nowa 1 kl. 1 Nr lekcji Temat lekcji Treści nauczania Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych 1 Zapoznanie uczniów z wymaganiami edukacyjnymi i PSO

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Bliżej Geografii Gimnazjum część 3

Wymagania edukacyjne Bliżej Geografii Gimnazjum część 3 Wymagania edukacyjne Bliżej Geografii Gimnazjum część 3 Tematy lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca DZIAŁ 1. EUROPA. RELACJE PRZYRODA CZŁOWIEK 1. Stary

Bardziej szczegółowo

Nauki geograficzne w systemie nauk

Nauki geograficzne w systemie nauk Nauki geograficzne w systemie nauk Znajomość terminów: przestrzeń geograficzna, epigeosfera, geografia, geologia, geodezja, kartografia, meteorologia, hydrologia i geomorfologia; Scharakteryzować związki

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii w klasie I w roku szk. 2015/2016

Wymagania edukacyjne z geografii w klasie I w roku szk. 2015/2016 Wymagania edukacyjne z geografii w klasie I w roku szk. 2015/2016 Rozdział I. Podstawy geografii Temat Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań Konieczny (na 2) Podstawowy (na 3) Rozszerzający (na 4)

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE. ,, Bliżej geografii1. Nauczyciel :Alicja Januś R. SZK.2015/2016

GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE. ,, Bliżej geografii1. Nauczyciel :Alicja Januś R. SZK.2015/2016 GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE,, Bliżej geografii1 Nauczyciel :Alicja Januś R. SZK.2015/2016 Temat Wymagania na poszczególne oceny Dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry DZIAŁ: MAPA Geograficzny

Bardziej szczegółowo

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ ETAP EDUKACJI PRZEDMIOT klasa Rok szkolny Imię i nazwisko nauczyciela gimnazjum GEOGRAFIA Treści nauczania Miesiąc realizacji tematyki uwzględniającej treści nauczania

Bardziej szczegółowo

Ryc.1 Zasoby wodne hydrosfery 1

Ryc.1 Zasoby wodne hydrosfery 1 Ryc.1 Zasoby wodne hydrosfery 1 Ryc.2 Cykl hydrologiczny. Źródło: USGS (INTERNET) 1 Makowska D.: Ziemia, WSiP, Warszawa 1998 1 Ryc.3 Granice oceanów 2 Ryc.4. Rozkład temp. Wraz z głębokością 3 ryc.5. Sole

Bardziej szczegółowo

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. Ziemi

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. Ziemi Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający Uczeń: Uczeń: wyjaśnia, czym wyjaśnia różnice zajmuje

Bardziej szczegółowo

Podział procesów geologicznych

Podział procesów geologicznych Procesy geologiczne Podział procesów geologicznych Procesy wewnętrzne Trzęsienia Ziemi Wulkanizm Ruchy górotwórcze Ruchy lądotwórcze Procesy zewnętrzne Wietrzenie Erozja Akumulacja Ruchy masowe Budowa

Bardziej szczegółowo

Poziom wymagań geografia klasa I dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący Uczeń: Uczeń:

Poziom wymagań geografia klasa I dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący Uczeń: Uczeń: Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań geografia klasa I dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący Uczeń: Uczeń: wyjaśnia, czym wyjaśnia różnice

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z geografii klasa I

Kryteria oceniania z geografii klasa I Kryteria oceniania z geografii klasa I Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Celujący Uczeń: Uczeń: wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

Umiejętności do opanowania w odniesieniu do działów i tematów z geografii w klasie pierwszej

Umiejętności do opanowania w odniesieniu do działów i tematów z geografii w klasie pierwszej Umiejętności do opanowania w odniesieniu do działów i tematów z geografii w klasie pierwszej Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Umiejętności do opanowania na poszczególne

Bardziej szczegółowo

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. Ziemi. sferami Ziemi

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. Ziemi. sferami Ziemi Wymagania edukacyjne Planeta Nowa 1 Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający Uczeń: Uczeń: wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne stopnie dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący Uczeń: wyjaśnia różnice

Wymagania na poszczególne stopnie dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący Uczeń: wyjaśnia różnice Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Wymagania na poszczególne stopnie dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący Uczeń: Uczeń: wyjaśnia, czym wyjaśnia różnice

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii kl.1

Wymagania edukacyjne z geografii kl.1 Wymagania edukacyjne z geografii kl.1 Rozdział I. Podstawy geografii Oceny dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący wyjaśnia, czym zajmuje się wyjaśnia różnice między zna imiona lub nazwiska

Bardziej szczegółowo

- proponuje odpowiedni wykres, diagram, kartogram i kartodiagram do przedstawienia

- proponuje odpowiedni wykres, diagram, kartogram i kartodiagram do przedstawienia Wykresy i diagramy - wyjaśnia, do czego służą kresy i diagramy - odczytuje informacje z wykresów i diagramów - rysuje proste wykresy i diagramy Dobry: -interpretuje informacje zawarte na wykresach i diagramach

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA, KLASA I

WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA, KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA, KLASA I Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? konieczny (stopień dopuszczający) Uczeń: terminu geografia wymienia podstawowe dyscypliny

Bardziej szczegółowo

Geografia - Klasa 2 Dział 1 Położenie oraz środowisko przyrodnicze Polski 1. Położenie i granice Polski - określam położenie Polski w Europie i na

Geografia - Klasa 2 Dział 1 Położenie oraz środowisko przyrodnicze Polski 1. Położenie i granice Polski - określam położenie Polski w Europie i na Geografia - Klasa 2 Dział 1 Położenie oraz środowisko przyrodnicze Polski 1. Położenie i granice Polski - określam położenie Polski w Europie i na świecie - wskazuję paostwa sąsiadujące i podaję długości

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII Nauczyciel: Mariusz Gajewski

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII Nauczyciel: Mariusz Gajewski WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII Nauczyciel: Mariusz Gajewski Klasa 1 Dział Geografia od podstaw - pochodzenie nazwy geografia - dziedziny geografii - rodzaje źródeł informacji geograficznej - nazwy i

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla oddziału I gimnazjum *Z powodu przydziału godzin; działy V i VI do realizacji w kl. II

Wymagania edukacyjne z geografii dla oddziału I gimnazjum *Z powodu przydziału godzin; działy V i VI do realizacji w kl. II Wymagania edukacyjne z geografii dla oddziału I gimnazjum *Z powodu przydziału godzin; 1-1-2 działy V i VI do realizacji w kl. II Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia?

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne. Geografii. Klasa I gimnazjum

Wymagania edukacyjne. Geografii. Klasa I gimnazjum Wymagania edukacyjne z Geografii Klasa I gimnazjum 1 Dział: Obraz Dział programu Lp Temat Osiągnięcia ucznia. Uczeń na ocenę: Dopuszczający i dostateczny (wymagania podstawowe) Dobry i bardzo dobry (wymagania

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA GEOGRAFII DLA KLASY I GIMNAZJUM przewidziany do realizacji w roku szkolnym 2010/2011 w ciągu 1 godzina tygodniowo.

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA GEOGRAFII DLA KLASY I GIMNAZJUM przewidziany do realizacji w roku szkolnym 2010/2011 w ciągu 1 godzina tygodniowo. ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA GEOGRAFII DLA KLASY I GIMNAZJUM przewidziany do realizacji w roku szkolnym 2010/2011 w ciągu 1 godzina tygodniowo. Hasło w podstawie programowej. Wymagania szczegółowe Uczeń:

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe z geografii klasa I

Wymagania programowe z geografii klasa I Wymagania programowe z geografii klasa I Rozdział Lp. I. Podstawy geografii Temat 1. Czym zajmuje się geografia? Wymagania na oceny dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą celującą Uczeń: terminu

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA KLASA II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO

GEOGRAFIA KLASA II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO 2016-09-01 GEOGRAFIA KLASA II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO ZAKRES ROZSZERZONY Cele kształcenia i wychowania Cele kształcenia ogólnego podstawy programowej z geografii zakładają: I. przyswojenie przez uczniów

Bardziej szczegółowo

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. sferami Ziemi

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. sferami Ziemi Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający Uczeń: Uczeń: wyjaśnia, czym wyjaśnia różnice zajmuje

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi Konkurs geograficzny dla uczniów gimnazjum I etap

Klucz odpowiedzi Konkurs geograficzny dla uczniów gimnazjum I etap Klucz odpowiedzi Konkurs geograficzny dla uczniów gimnazjum I etap Zad. Przykładowe odpowiedzi 1 Australia, Europa, Antarktyda, Ameryka Południowa, Ameryka Północna, Afryka, Azja kierunek z zachodu na

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii (kl. I,II), specjalizacji geograficznej (kl. II,III).

Wymagania edukacyjne z geografii (kl. I,II), specjalizacji geograficznej (kl. II,III). Wymagania edukacyjne z geografii (kl. I,II), specjalizacji geograficznej (kl. II,III). I. Wiadomości A. Zapamiętanie wiadomości B. Zrozumienie wiadomości II. Umiejętności C. Stosowanie umiejętności w sytuacjach

Bardziej szczegółowo

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. Ziemi. sferami Ziemi

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. Ziemi. sferami Ziemi Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań Planeta Nowa 1 Konieczny-2 Podstawowy- 3 Rozszerzający-4 Dopełniający-5 Wykraczający-6 Uczeń: Uczeń: wyjaśnia, czym

Bardziej szczegółowo

Geografia klasa I. Treść nauczania- wymagania szczegółowe. Temat lekcji. Obraz Ziemi

Geografia klasa I. Treść nauczania- wymagania szczegółowe. Temat lekcji. Obraz Ziemi Geografia klasa I Lp. Temat lekcji Podstawowe Treść nauczania- wymagania szczegółowe Ponadpodstawowe Obraz 1 2 3 O czym będziemy się uczyć na lekcjach geografii? Współrzędne geograficzne. Ćwiczenia w określaniu

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Wariant C 6 godzin w cyklu kształcenia Dział Tematy Cele kształcenia I. Procesy demograficzne na świecie. 1. Rozwój ludnościowy świata eksplozja demograficzna. 2. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne dla klasy I gimnazjum Planeta Nowa - 1

Wymagania edukacyjne dla klasy I gimnazjum Planeta Nowa - 1 Wymagania edukacyjne dla klasy I gimnazjum Planeta Nowa - 1 Rozdział I. Podstawy geografii Lp. Temat 1. Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający

Bardziej szczegółowo

Test nr 4 Strefy klimatyczne, roślinność, gleby

Test nr 4 Strefy klimatyczne, roślinność, gleby Zadanie 1: Wykresy oznaczone literami od A do H przedstawiają 8 podstawowych typów klimatów: podrównikowy, równikowy wilgotny, polarny, subpolarny, podzwrotnikowy, zwrotnikowy suchy oraz umiarkowany morski

Bardziej szczegółowo

Poziom wymagań Rozszerzający ocena dobra Uczeń: wyjaśnia różnice między elipsoidą a geoidą omawia współzależności zachodzące między sferami Ziemi

Poziom wymagań Rozszerzający ocena dobra Uczeń: wyjaśnia różnice między elipsoidą a geoidą omawia współzależności zachodzące między sferami Ziemi Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Konieczny ocena dopuszczająca Uczeń: terminu geografia wymienia podstawowe dyscypliny nauk geograficznych wymienia sfery źródeł informacji

Bardziej szczegółowo

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. Ziemi

Uczeń: fizyczna i społeczno- geoidą -ekonomiczna. omawia. kształtu i wymiarów. Ziemi Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Omówienie przedmiotowego systemu nauczania. Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający Uczeń: Uczeń:

Bardziej szczegółowo

I. Podstawy geografii

I. Podstawy geografii I. Podstawy geografii Dział Poziom wymagań Konieczny ocena dopuszczająca Podstawowy ocena dostateczna Rozszerzający ocena dobra Dopełniający ocena bardzo dobra geografia wymienia podstawowe dyscypliny

Bardziej szczegółowo

Geografia fizyczna - powtórzenie. Zad. 1 Podpisz przy rysunku nazwę forma oraz proces, dzięki któremu ta forma powstawała.

Geografia fizyczna - powtórzenie. Zad. 1 Podpisz przy rysunku nazwę forma oraz proces, dzięki któremu ta forma powstawała. Geografia fizyczna - powtórzenie Zad. 1 Podpisz przy rysunku nazwę forma oraz proces, dzięki któremu ta forma powstawała. Zad. 3 Wyznacz współrzędne geograficzne punktów 1 2.. 3. 4. 5 6 Zad. 4 Oznacz kierunki

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY I GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY I GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII DLA KLASY I GIMNAZJUM Mapa jako źródło wiedzy geograficznej dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry pojęcia : legenda mapy, poziomica wykorzystuje podręcznik do geografii

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I GIM Elzbieta Zdybel. wyjaśnia różnice między mapą

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I GIM Elzbieta Zdybel. wyjaśnia różnice między mapą GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I GIM Elzbieta Zdybel Dział programu I. Podstawy geografii II. a we wszech Materiał nauczania Przedmiot badań geografii Podział nauk geograficznych Kształt i wymiary

Bardziej szczegółowo

Uczeń: gospodarczą przykłady źródeł. człowieka informacji geograficznej

Uczeń: gospodarczą przykłady źródeł. człowieka informacji geograficznej Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący, czym różnice 1. zna imiona lub 1. przedstawia terminu zajmuje

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. III etap edukacyjny. 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń:

GEOGRAFIA. III etap edukacyjny. 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń: GEOGRAFIA III etap edukacyjny 10. Wybrane regiony świata. Relacje: kultura-przyroda-gospodarka. Uczeń: 10.3. analizuje wykresy i dane liczbowe dotyczące rozwoju ludnościowego i urbanizacji w Chinach; wyjaśnia

Bardziej szczegółowo

Lekcja 3 Temat: Ziemia w Układzie Słonecznym. Ruch obrotowy Ziemi i jego następstwa. Zasoby

Lekcja 3 Temat: Ziemia w Układzie Słonecznym. Ruch obrotowy Ziemi i jego następstwa. Zasoby 192 - Geografia - zajęcia pozalekcyjne Jesteś zalogowany(a) jako Recenzent (Wyloguj) Kreatywna szkoła ZP_192 Osoby Uczestnicy Certificates Fora dyskusyjne Quizy Zadania Szukaj w forum Zaawansowane Administracja

Bardziej szczegółowo

Poziom wymagań DOPUSZCZAJĄCY DOSTATECZNY DOBRY BARDZO DOBRY CELUJĄCY Uczeń: Uczeń: Uczeń: geografia fizyczna i omawia

Poziom wymagań DOPUSZCZAJĄCY DOSTATECZNY DOBRY BARDZO DOBRY CELUJĄCY Uczeń: Uczeń: Uczeń: geografia fizyczna i omawia SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE W KLASACH I A, I B DZIAŁ I. Podstawy geografii TEMATYKA Czym zajmuje się geografia? Poziom wymagań DOPUSZCZAJĄCY DOSTATECZNY DOBRY BARDZO DOBRY CELUJĄCY wyjaśnia, czym

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA MATEMATYCZNE W GEOGRAFII

OBLICZENIA MATEMATYCZNE W GEOGRAFII OBLICZENIA MATEMATYCZNE W GEOGRAFII 1. Kartografia Wysokość względna bezwzględna Wysokość względna to wysokość liczona od podstawy formy terenu podawana w metrach. Wysokość bezwzględna jest wysokością

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Na ocenę dostateczną uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Środowisko przyrodnicze Polski

Bardziej szczegółowo

GEOGEAFIA KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY

GEOGEAFIA KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY GGF KLS YG DUKYJ PSGÓL Y ozdział Lp. emat cena dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry 1. czym będziesz się uczyć na lekcjach wyjaśnia różnice między elipsoidą a geografii? geoidą. B 2. spółrzędne

Bardziej szczegółowo

Typy strefy równikowej:

Typy strefy równikowej: Strefa równikowa: Duży dopływ energii słonecznej w ciągu roku, strefa bardzo wilgotna spowodowana znacznym parowaniem. W powietrzu występują warunki do powstawania procesów konwekcyjnych. Przykładem mogą

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy zasady oceniania z geografii I GIMNAZJUM

Przedmiotowy zasady oceniania z geografii I GIMNAZJUM Przedmiotowy zasady oceniania z geografii I GIMNAZJUM Dział Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe I Kartografia - znajomość 4 sfer Ziemi i nauk o nich; - znajomość nauk tworzących geografię ekonomiczną;

Bardziej szczegółowo

I. Podstawy geografii

I. Podstawy geografii Gimnazjum w Jordanowie Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z geografii w klasie I wynikające z realizowanego programu nauczania I. Podstawy

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA zakres rozszerzony klasy II

GEOGRAFIA zakres rozszerzony klasy II Cele kształcenia wymagania ogólne GEOGRAFIA zakres rozszerzony klasy II I. Dostrzeganie prawidłowości dotyczących środowiska przyrodniczego, życia i gospodarki człowieka oraz wzajemnych powiązań i zależności

Bardziej szczegółowo

Klasa maksymalnie 27 punktów. Botnicka, Śródziemne, Czad, Tygrys, Fundy, Tamiza, Bałtyckie, Tanganika. Rzeka Zatoka Jezioro Morze

Klasa maksymalnie 27 punktów. Botnicka, Śródziemne, Czad, Tygrys, Fundy, Tamiza, Bałtyckie, Tanganika. Rzeka Zatoka Jezioro Morze grupa a Wody Ziemi...................................... Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 14 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową......... odpowiedź.

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2013 GEOGRAFIA POZIOM PODSTAWOWY. Kryteria oceniania odpowiedzi

Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2013 GEOGRAFIA POZIOM PODSTAWOWY. Kryteria oceniania odpowiedzi Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2013 GEOGRAFIA POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi Warszawa 2013 2 Egzamin maturalny z geografii Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów Opis wymagań

Bardziej szczegółowo

Uczeń: wyjaśnia, czym zajmuje się geografia fizyczna i społeczno- -ekonomiczna podaje główne cechy kształtu i wymiarów Ziemi

Uczeń: wyjaśnia, czym zajmuje się geografia fizyczna i społeczno- -ekonomiczna podaje główne cechy kształtu i wymiarów Ziemi Rozdział Lp. Temat Wymagania na poszczególne oceny Dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Uczeń: terminu geografia wymienia sfery wymienia przykłady

Bardziej szczegółowo

ZAKRES MATERIAŁU REALIZOWANY NA KURSACH MATURALNYCH PODANY DZIAŁAMI:

ZAKRES MATERIAŁU REALIZOWANY NA KURSACH MATURALNYCH PODANY DZIAŁAMI: ZAKRES MATERIAŁU REALIZOWANY NA KURSACH MATURALNYCH PODANY DZIAŁAMI: Fizyka: 1. Kinematyka 2. Dynamika 3. Ruch obrotowy bryły sztywnej 4. Grawitacja i astronomia 5. Drgania i fale 6. Ciała stałe, ciecze

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA KLASA I I PÓŁROCZE

GEOGRAFIA KLASA I I PÓŁROCZE GEOGRAFIA KLASA I I PÓŁROCZE Dopuszczający (2) 2 geografia - wymienia podstawowe dyscypliny nauk geograficznych - wymienia sfery - wymienia przykłady źródeł informacji geograficznej siatka geograficzna

Bardziej szczegółowo

Uczeń: wyjaśnia, czym zajmuje się geografia fizyczna i społeczno- -ekonomiczna podaje główne cechy kształtu i wymiarów Ziemi

Uczeń: wyjaśnia, czym zajmuje się geografia fizyczna i społeczno- -ekonomiczna podaje główne cechy kształtu i wymiarów Ziemi Rozdział Lp. Temat Wymagania na poszczególne oceny Dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry Podstawy geografii 1. Czym zajmuje się geografia? Uczeń: terminu geografia wymienia podstawowe dyscypliny

Bardziej szczegółowo