c Plan nauczania z geograi dla kursu maturalnego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "c Plan nauczania z geograi dla kursu maturalnego"

Transkrypt

1 R c Plan nauczania z geograi dla kursu maturalnego Plan nauczania opracowaªa

2 . Przedstawione opracowanie chroni ustawa o prawach autorskich. Powielanie, kopiowanie, wykorzystywanie we fragmentach lub w caªo±ci przez inne podmioty lub przez osoby zyczne, bez wiedzy autorów opracowania, jest zabronione pod odpowiedzialno±ci karn oraz cywilno - prawn. Opracowanie publikuje, ul. Smolna 40 lok. 1, Warszawa,

3 1 Plan nauczania 1.1 Cele programu edukacyjnego Program nauczania z geograi na kursie maturalnym zostaª stworzony aby pomóc uczniowi zada egzamin dojrzaªo±ci na najwy»szym dla niego osi galnym poziomie. Aby uzyska optymalny wynik nale»y dotychczasow wiedz i umiej tno±ci uczniów usystematyzowa oraz uzupeªni, w przyst pny sposób powtórzy, co b dzie sprzyjaªo jej utrwaleniu, pomóc dogª bnie jak równie» indywidualnie przyswoi oraz wy wiczy w umiej tno±ci zdawania egzaminu zarówno w sferze teoretycznej jak i praktycznej. Egzamin ten zbudowany jest w oparciu o standardy wymaga«egzaminacyjnych, które obejmuj : wiadomo±ci i rozumienie, co oznacza,»e ucze«opanowuje teori, potra ze zrozumieniem zastosowa poznane poj cia, wyja±ni prawidªowo±ci, modele przyczynowo-skutkowe, a tak»e umie przedstawi i wyja±ni ró»norodne zdarzenia, dynamiczne procesy i zjawiska korzystanie oraz przetwarzanie informacji, tworzenie informacji na podstawie danych, charakteryzowanie, ocenianie i rozwi zywanie problemów w ró»nych obszarach zarówno czasowych jak i przestrzennych Wymagania szczegóªowe oparte o przedstawione standardy oraz o podstaw programow zostan zaprezentowane w podrozdziale 1.3 Tre±ci ksztaªcenia w zakresie poszczególnych zaj edukacyjnych. Kurs przygotowawczy do matury z geograi ma za zadanie nie tylko przygotowa do egzaminu ale równie» uzmysªowi uczniowi zasady funkcjonowania otaczaj cego go ±rodowiska geogracznego. Po uko«czonym kursie ucze«z wi kszym zrozumieniem b dzie obserwowaª ±rodowisko naturalne wokóª niego, b dzie miaª wi ksz ±wiadomo± procesów i zjawisk spoªeczno-ekonomicznych dziej cych si w jego regionie, kraju i na ±wiecie. 1.2 Plan nauczania okre±laj cy nazw zaj edukacyjnych oraz ich wymiar Plan nauczania kursu maturalnego z geograi obejmuje 96 godzin lekcyjnych Tematyczny rozkªad zaj - grupa podstawowa z elementami rozszerzenia (76h - 19 spotka«) I zaj cia (4h) Kartograa 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia z map topograczn II zaj cia (4h) 1. (2h) Astronomia w geograi - wykªad 2. (2h) Kartograa i astronomia - wiczenia III zaj cia (4h) Mapa Europa. Atmosfera - wykªad IV zaj cia (4h) 1. (2h) Wykªad 2. (2h) wiczenia V zaj cia (4h) Mapa Azja. Hydrosfera. 3

4 1. (2h) Wykªad 2. (2h) wiczenia VI zaj cia (4h) Procesy endogeniczne - wykªad. VII zaj cia (4h) 1. (2h) Procesy endogeniczne - wiczenia 2. (2h) Procesy egzogeniczne - wykªad VIII zaj cia (4h) Mapa Afryka. 1. (2h) Procesy egzogeniczne - wykªad 2. (2h) Procesy egzogeniczne - wiczenia IX zaj cia (4h) 1. (2h) Biosfera i Pedosfera - wykªad 2. (2h) Biosfera i Pedosfera - wiczenia X zaj cia (4h) Mapa Polska. Geograa zyczna Polski. 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia XI zaj cia (4h) 1. (2h) Matura próbna 2. (2h) Ludno± na ±wiecie i w Polsce - wykªad XII zaj cia (4h) Ludno±, osadnictwo na ±wiecie i w Polsce 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia XIII zaj cia (4h) Mapa Ameryka Póªnocna, Rolnictwo na ±wiecie i w Polsce - wykªad XIV zaj cia (4h) Rolnictwo na ±wiecie i w Polsce 1. (2h) Wykªad 2. (2h) wiczenia XV zaj cia (4h) Mapa Ameryka Poªudniowa, Energetyka i przemysª na ±wiecie i w Polsce - wykªad XVI zaj cia (4h) Energetyka i przemysª na ±wiecie i w Polsce 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia XVII zaj cia (4h) Mapa Australia. Usªugi na ±wiecie i w Polsce - wykªad XVIII zaj cia (4h) 1. (2h) Matura próbna. 2. (1h) Usªugi na ±wiecie i w Polsce - wykªad 4

5 3. (1h) Usªugi na ±wiecie i w Polsce - wiczenia XIX zaj cia (4h) Mapa ±wiata. Konikty mi dzynarodowe, ochrona i degradacja przyrody, organizacje polityczne i gospodarcze, integracja, podziaª gospodarczy ±wiata 1. (3h) Wykªad 2. (1h) wiczenia Tematyczny rozkªad zaj - grupa rozszerzona (20h - 5 spotka«) XX zaj cia (4h) Rozszerzenie wykªadów ze ±rodowiska przyrodniczego: kartograa, astronomia, atmosfera, hydrosfera, procesy endogeniczne, procesy egzogeniczne, biosfera i pedosfera - wykªad. wiczenia maturalne. XXI zaj cia (4h) Kartograa, astronomia, atmosfera, hydrosfera, procesy endogeniczne, procesy egzogeniczne, biosfera i Pedosfera - wiczenia. XXII zaj cia (4h) Rozszerzenie wykªadów ze geograi spoªeczno - gospodarczej - wykªad. wiczenia maturalne. XXIII zaj cia (4h) Matura próbna. Geograa spoªeczno - gospodarcza - wiczenia. wiczenia maturalne. XXIV zaj cia (4h) Omówienie matury próbnej. wiczenia maturalne. 1.3 Tre±ci ksztaªcenia w zakresie poszczególnych zaj edukacyjnych Tre±ci ksztaªcenia w zakresie poszczególonych zaj edukacyjnych uj te sa w poni»szej tabeli. 5

6 Numer temat ilo± godzin zaj, zaj, I zaj cia (4h) Kartograa Tre±ci szczegóªowe zaj Siatka geograczna - kartograczna, Odwzorowania kartograczne klasyczne: azymutalne, sto»kowe, walcowe (normalne, uko±ne, poprzeczne) oraz pseudoklasyczne = umowne (Mercatora, Molleweige'go), charakterystyka, zastosowanie, wierno±ci - znieksztaªcenia (k ty, powierzchnie, odlegªo±ci) Rodzaje rzutowania: centralne, stereograczne i ortograczne Mapa: rodzaje (ze wzgl du na skale: wielkoskalowe = topograczne, ±rednioskalowe, maªoskalowe = przegl dowe) (skala mapy (du»a/maªa) - szczegóªowo± mapy - wielko± powierzchni), (tre± - tematyczne, ogólnogeograczne), (zastosowanie: u»ytkownik - drogowe, krajoznawcze, turystyczne, locja), charakterystyka II zaj cia (4h) Astronomia Rodzaje skal: liczbowa, mianowana, podziaªka liniowa (przeliczanie odlegªo±ci / powierzchni) (odlegªo± na mapie, w terenie, odlegªo± rzeczywista), spadek terenu/rzeki Generalizacja, legenda (znaki punktowe, liniowe, powierzchniowe); Metody kartogracznego przedstawiania zjawisk przyrodniczych i gospodarczych: jako±ciowe: powierzchniowa, zasi gów, sygnaturowa, ilo±ciowe: izolinii, kropkowa, kartogram, kartodiagram (przykªady z atlasu), Wspóªrz dne geograczne, rozci gªo± poªudnikowa i równole»nikowa (Polska!) Interpretacja mapy turystycznej: orientacja mapy, poªo»nie obiektów na mapie, odczytywanie wysoko±ci bezwzgl dnej i wzgl dnej, ci cie poziomicowe, liczenie odlegªo±ci, powierzchni, spadku, rze¹ba-ukªad poziomic (teren pªaski, du»y spadek, grzbiety, doliny, siodªa), prol hipsometryczny terenu, interpolacja, okre±lanie cech ±rodowiska geogracznego / przyrodniczego, walorów turystycznych itp. Sporz dzanie wykresów np. koªowych, kartogram, kartodiagram Wszech±wiat (materia+energia)(wielki wybuch, siªa grawitacji): galaktyka (Galaktyka, Droga Mleczna), ukªad sªoneczny: Sªo«ce + planety - ogólna charakterystyka: wewn trzne typu Ziemia i zewn trzne, planetoidy, meteroidy (meteor, meteoryt), komety 6

7 Galaktyka, Sªo«ce bardziej szczegóªowo Za mienie Ksi»yca i Sªo«ca odlegªo±ci: jednostka astronomiczna, rok ±wietlny, parsek Ziemia - ksztaªt (kula, elipsoida, geoida-powierzchnia prostopadªa do siªy grawitacji), wymiary (R r = 6371 km, R R = 6378 km, R B ró»nica 21 km, obwód km na równiku, km na poªudniku, powierzchnia 510 mln km 2 ) obliczenia Eratostenes: Asuan 22VI kat prosty studnia, Aleksandria 22VI ró»nica ok. 70 = 1/50 k ta peªnego, odlegªo± Asuan-Aleksandria 5000 stadionów= 800 km, 800km 50 = Ruch obrotowy (pr dko± linowa i k towa) i jego nast pstwa: dzie«i noc, pozorny ruch Sªo«ca i gwiazd po nieboskªonie, liczenie czasu, spªaszczenie biegunowe, siªa Coriolisa i jej wpªyw na wiatry, pr dy morskie, dobowa rytmiczno± zjawisk w przyrodzie, rozci gni cie troposfery Siªa Coriolisa - wyja±nienie doba sªoneczna (zenit, nadir), doba cywilna, doba gwiazdowa rodzaje czasu: cz. sªoneczny: zadania z czasem sªonecznym (3 zasady: ró»nica dªugo±ci geogracznej, przeliczanie dªugo±ci na czas, dodawanie lub odejmowanie czasu) (zadania z samolotem) strefowy: uniwersalny (UTC), czas ±rodkowoeuropejski (UTC+1), wschodnioeuropejski (UTC+2), zmiana czasu na letni (marzec) / zimowy (pa¹dziernik) urz dowy: mapka z czasem (Chiny, Rosja, Indie itp.) mi dzynarodowa linia zmiany daty ruch obiegowy + nachylenie do ekliptyki = nast pstwa: ró»ny k t padania promieni sªonecznych - ró»na ilo± energii - strefy o±wietlenia- pory roku, rysunki z o±wietleniem ró»na dªugo± dnia i nocy w ró»nych szeroko±ciach geogracznych, rysunki zmienna pozorna droga sªo«ca po nieboskªonie w ró»nych porach roku, rysunki 7

8 III, IV zaj cia (8h) Atmosfera, pogoda, klimat Ruch obiegowy (365 dni 5 h 48 min 45 s): po orbicie, przeciwnie do zegara, ±r 149, 6 mln km: aphelium 3.07 i peryhelium 02.01, ekliptyka zadania z k tem padania promieni sªonecznych Rachuba czasu roczna - kalendarz, rodzaje kalendarzy Atmosfera: budowa: podziaª atmosfery ze wzgl du na zmiany T, dlaczego T spada, dlaczego wzrasta w stratosferze i termosferze, charakterystyka poszczególnych warstw, ze szczególnym uwzgl dnieniem troposfery (spadek T, spadek P, prawie caªa para wodna, procesy pogodotwórcze, wi kszo± powietrza), efekt cieplarniany i dziura ozonowa - geneza i wpªyw na»ycie na ziemi, gdzie zachodz, podkre±li ró»nice mi dzy nimi skªad atmosfery: gazowy (skªadniki staªe i zmienne), aerozole funkcje atmosfery:»yciowa, ochronna (jakie gazy jak dziaªaj ) Promieniowanie w atmosferze (pochªanianie, rozpraszanie, odbijanie) promieniowanie bezpo±rednie i rozproszone, od czego zale» ich ilo±ci, miejsca gdzie max i min energii - przyczyny, albedo - kiedy jest du»e, maªe, wymiana ciepªa (turbulencja, konwekcja, adwekcja procesy adiabatyczne - gradienty wilgotno i suchoadiabatyczne, rozkªad T powietrza w ci gu doby, rozkªad ±redniej rocznej T powietrza na ±wiecie - anomalie atlas obliczenia: amplituda, ±rednia roczna Ci±nienie atmosferyczne: co to jest, jak si mierzy, (elementy pola ci±nienia (wy», ni», zatoka, klin, siodªo, ruch o±rodków na pªk pn/pªd), rozkªad ci±nienia atmosferycznego na ±wiecie I i VII, wyja±ni, o±rodki staªe i sezonowe Globalna cyrkulacja powietrza (rozkªad o±rodków barycznych - rysunek kuli ziemskiej z wy»ami i ni»ami i wiaterkami (pasaty, zachodnie, wschodnie - wyja±ni ich kierunek), komórka Harleya, Ferrela i polarna Wiatry staªe: pasaty, antypasaty, wiatry zachodnie, wschodnie Wiatry sezonowe: monsuny (monsun letni! ) Wiatry lokalne (bryzy,!podobie«stwa i ró»nice bryza-monsun!, wiatry zboczowe, spªywowe, feny, cyklony tropikalne, tornada i tr by powietrzne) 8

9 Geograczne rozmieszczenie ró»nych rodzajów wiatrów, geneza i wpªyw na»ycie i dziaªalno± czªowieka obieg wody w troposferze: elementy obiegu (parowanie, kondensacja, opady), parowanie: dlaczego wi ksze / mniejsze, od czego zale»y, transpiracja, sublimacja, zawarto± pary wodnej w atmosferze: wilgotno± bezwzgl dna, wzgl dna - ró»nice, obrazowe przykªady, pr»no± pary wodnej, niedosyt wilgotno±ci kondensacja: (skraplanie), resublimacja, temperatura punktu rosy, j - dra kondensacji, produkty kondensacji: a) chmury: podziaª na pi tra (nazewnictwo polskie, ªaci«skie, skróty, zdj cia, rysunki), podziaª na budow (wodne, lodowe, mieszane), jakie zjawiska s zwi zane z konkretnymi rodzajami chmur np. deszcz, grad, bªyskawice, halo (ruchy w±lizgowe, konwekcyjne, falowe-ac len, Cb) b) mgªy (radiacyjne, parowania, adwekcyjne- wyja±ni ró»nice, kiedy i gdzie mo»na je zaobserwowa ) c) opady (rodzaje opadów: deszcz, m»awka, ±nieg, krupa ±nie»na, grad - czym si ró»ni ) (typy opadów: konwekcyjne, orograczne, frontalne - przyczyny) (dobowy przebieg opadów, rozkªad rocznej sumy opadów na ±wiecie - przyczyny zró»nicowania ilo±ci opadów atmosferycznych - temperatura, o±rodki baryczne, odlegªo± od oceanów, w n.p.m., pr dy morskie, bariery orograczne, cyrkulacja powietrza) potwierdzenie przyczyn, (koagulacja)(geneza gradu) d) osady (rosa, szron, szad¹, goªoled¹) w jakich warunkach powstaj, zdj cia i rysunki Elementy synoptyki: masy powietrza - ich rodzaje (PR, PZ, PP, PA) i cechy termiczno-wilgotno±ciowe (ciepªe, zimne, morskie, kontynentalne, stare) Fronty atmosferyczne globalne i przyziemne i ich wpªyw na warunki pogodowe czyli wszystko co zwi zane jest z przej±ciem frontu chªodnego i ciepªego - mapki i rysunki, zafalowanie na froncie, front okluzji, ±ledzenie prognoz pogody w TV Czynniki pogodotwórcze (masy powietrza, o±rodki baryczne, fronty), elementy pogody prognozowanie pogody, mapa synoptyczna, przyrz dy pomiarowe elementów pogody Pogoda a klimat, elementy/skªadniki pogody/klimatu. 9

10 Czynniki klimatotwórcze (szeroko± geograczna, odlegªo± od zbiorników wodnych, w n.p.m., pr dy morskie, uksztaªtowanie i pokrycie terenu-albedo, zachmurzenie/zanieczyszczenie) Inwersja termiczna, inwersja opadowa Strefy klimatyczne oraz typy klimatów na kuli ziemskiej charakterystyka klimatodiagramów poszczególnych klimatów: roczny przebieg temperatury, jej max i min, amplitud, roczny przebieg opadów, ich sum roczn i pory opadowe, poda obszary wyst powania ka»dego z klimatów, slajdy i rysunki tych klimatodiagramów Strefowo± i pi trowo± klimatu Antropogeniczne zmiany klimatu (efekt cieplarniany dziura ozonowa, kwa±ne deszcze, smog, miejska wyspa ciepªa, bryza miejska, efekt tunelowy/kurtynowy) V zaj cia (4h) Hydrosfera Obieg wody w przyrodzie - procesy: kondensacja = skraplanie, parowanie = ewaporacja, transpiracja, resublimacja/sublimacja, zamarzanie, rozmarzanie, retencja, opady, spªyw podziemny/powierzchniowy, wsi kanie = inltracja, ruchy: konwekcja i adwekcja, du»y obieg = atmosfera i ocean i l d, maªy obieg = atmosfera i l d/atmosfera i ocean, rok hydrologiczny, bilans wodny staªy Zasoby wodne ziemi: wszechocean 1, 3 mld km 3 4 oceany (granice umowne, atlas) b + c = 96, 5% morza: przybrze»ne, otwarte, mi dzywyspowe, ±ródziemne, ±ródkontynentalne, mi dzykontynentalne l dolody i lodowce 1, 74%, wieczna zmarzlina wody podziemne: 1, 7% wody l dowe: rzeki, jeziora, bagna organizmy»ywe i woda atmosferyczna Wªa±ciwo±ci wody morskiej: zasolenie: od czego zale»y, rozkªad na ±wiecie, przykªady zbiorników o ró»nym zasoleniu temperatura powierzchniowa: od czego zale»y, rozkªad na ±wiecie, 10

11 Ruchy wody morskiej - rodzaje, geneza i cechy: falowanie: fale wiatrowe, dªugo± i wysoko± fali, obliczanie podstawy falowania, fala przyboju, strefa kipieli, martwa fala, fale tsunami, fale stoj ce = sejsze, pªywy: cykliczno±, od czego zale»y wielko± : konguracja ciaª niebieskich, (pªywy syzygijne, kadrowe), gª boko± zbiornika, uksztaªtowanie brzegu, przykªady, praktyczne wykorzystanie pr dy morskie: wiatrowe (termiczne-g sto±ciowe), podziaª na ciepªe i zimne, rozkªad na ziemi, komórki cyrkulacyjne, pr dy sezonowe, Równikowy Pr d Wsteczny, Dryf Wiatrów zachodnich Cyrkulacja gª binowa - upwelling, downwelling, zjawisko El Niño zlodowacenie: a) górskie = lodowiec, b) l dowe = l dolód, c) lodowiec szelfowy, d) wieczna marzªo granica wiecznego ±niegu, ±nieg (15m) szre«rn lód rnowy lód lodowcowy (1mm), pole rnowe, j zor lodowcowy, ruch lodowca, szczeliny, rodzaje lodowców: alpejski, cyrkowy, zawieszony, norweski, himalajski, piedmontowy zlodowacenie plejstoce«skie, Grenlandia, Antarktyda, lodowce szelfowe, cielenie si lodowca, góry lodowe wieczna marzªo = zmarzlina, Azja pn, Ameryka pn, atlas Wody podziemne: inltracja, przepuszczalno± skaª, warstwa wodono±na, strefa aeracja, strefa saturacji, zwierciadªo wód podziemnych - ksztaªt, lej depresyjny, okno hydrologiczne rodzaje wód podziemnych ze wzgl du na: gª boko± zalegania (charakterystyka, zastosowanie): przypowierzchniowe, gruntowe, wgª bne (zjawiska artezyjskie), gª binowe wªa±ciwo±ci chemiczne: 1g/1l wody sªodkie, 1 0, 5g/1l podwy»szona mineralizacja, mineralne 1g/1l zwi zków mineralnych: solanki (NaCl), szczawy (CO 2 ), siarkowe, radoczynne, wody mi kkie / twarde pochodzenie wód: inltracyjne, kondensacyjne, juwenilne, reliktowe ródªa - klasykacja i charakterystyka (znaczenie): (wst puj ce i zst puj ce): a) warstwowe, b) dolinne, c) szczelinowe, d) uskokowe, e) przelewowe, f) osuwiskowe, ¹ródªa nietypowe: a) krasowe = wywierzysko, b) gejzery, c) cieplica = ¹ródªo termalne 11

12 Wody powierzchniowe: pªyn ce: rzeka gªówna, dopªywy, system rzeczny, dorzecze, zlewisko, dziaª wodny, obszar bezodpªywowy zasilanie rzek: rzeka staªa, okresowa, epizodyczna, stany wód: ni»ówki, wezbrania, powodzie re»imy rzeczne: proste: a) lodowcowy, b) ±nie»ny, c) deszczowy - równikowy, podrównikowy, monsunowy, ±ródziemnomorski, oceaniczny; zªo»one: deszczowo-±nie»ny, ±nie»no-deszczowy (np.) jeziora: a) staªe, okresowe, epizodyczne (np.) b) sªodkie, sªonawe, sªone (np.) c) bezodpªywowe, przepªywowe, odpªywowe d) geneza misy jeziornej: proc. wewn trzne: tektoniczne, wulkaniczne, reliktowe, zewn trzne: meteorytowe, polodowcowe (rynnowe, morenowe, wytopiskowe, cyrkowe), krasowe, meandrowe = starorzecza, przybrze»ne (lagunowe, mierzejowe, limanowe), eoliczne, deltowe, osuwiskowe, biogeniczne, sztuczne; jeziora poligenetyczne: tektonicznopolodowcowe, tektoniczno-eoliczne, tektoniczno-lagunowe VI, VII zaj cia (6h) Procesy endogeniczne e)»yzno±, klasykacja ze wzgl du na»yzno± : oligotroczne, eutroczne, dystroczne Wn trze Ziemi - budowa warstwowa: skorupa ziemska (kontynentalna - sial i oceaniczna - sima, ró»nice) (litosfera (ró»nica), astenosfera, pªaszcz ziemski górny (crofesima) i dolny (nifesima), j dro zewn trzne i wewn trzne (nife), cechy, wªa±ciwo±ci zyczne (ci±nienie, g sto±, temperatura - stopie«i gradient geotermiczny), nieci gªo±ci (Moho, Wiecherta - Gutenberga) Skªadniki buduj ce skorup ziemsk : mineraªy skaªotwórcze i mineraloidy (opal, bursztyn, asfalt) geneza (krystalizacja, odparowanie gazów, parowanie roztworów), cechy: kolor, rysa, poªysk, ªupliwo±, twardo± (skala Mohsa) (1 talk, 2 gips, 3 kalcyt, 4 uoryt, 5 apatyt, 6 ortoklaz, 7 kwarc, 8 topaz, 9 korund, 10 diament) skªad chemiczny: w giel, diament i grat; krysztaª górski i ametyst 12

13 Podziaª skaª: magmowe: gª binowe (granit), wylewne (bazalt),»yªowe (porr) (jawno i skrytokrystaliczne) osadowe: okruchowe (lu¹ne i zwi zªe - diageneza) (»wir - zlepieniec, piasek - piaskowiec, muª - muªowiec, iª - iªowiec, ªupek ilasty, glina, less); organiczne (ro±linne (uw glanie): torf, w giel brunatny, kamienny, antracyt), (zwierz ce: wapie«, opoka, kreda), (ro±l+zw: ropa naftowa i gaz ziemny), chemiczne (sól kamienna, potasowa, martwica wapienna, trawertyn, gips, anhydryt przeobra»one = metamorczne (piaskowiec kwarcyt, wapie«marmur, granit gnejs, ªupek ilasty ªupek krystaliczny, bazalt zieleniec, w giel diament) podziaª skaª osadowych ze wzgl du na frakcje (»wirowa, piaskowa, muªowa, iªowa) podziaª skaª magmowych ze wzgl du na zawarto± krzemionki (kwa±ne: granit, porr, ryolit), (zasadowe: perydotyt) (oboj tne: bazalt, andezyt, dioryt, gabro, dioryt) zªo»a mineralne (energetyczne, chemiczne, budowlane, rudy metali) i ich formy wyst powania: pokªady, soczewki, wysady = diapiry, puªapki geologiczne,»yªy, gniazda (tabela i rysunki) Tektonika pªyt litosfery (Wegner): teoria dryfu kontynentalnego i teoria pªyt litosfery, pr dy konwekcyjne strefy rozbie»ne - rozrostu = ryft; strefy zbie»ne - konwergencji: subdukcja strefy zbie»ne - konwergencji: kolizja (orogeneza) (3 orogenezy, rodzaje gór i mechanizm ich powstawania) Struktury tektoniczne: synklina, antyklina, faªd, monoklina, pªaszczowina, rów tektoniczny, uskok, zr b, pªyta, tarcza, platforma - rysunki; (inwersja rze¹by) Procesy endogeniczne-terminologia: wulkanizm, plutonizm, metamorzm, orogeneza + epejrogeneza = diastrozm 13

14 Wulkanizm: przyczyny i rozmieszczenie geograczne (atlas), budowa wulkanu (sto»ek, komin, ognisko magmowe, krater, kaldera, sto»ek paso»ytniczy) produkty erupcji wulkanicznej: ciekªe: lawa; staªe: bomby, lapille, popióª tufy, pumeks, utwory piroklastyczne; gazowe: para wodna, chmury gazowo-pyªowe, wyziewy wulkaniczne rodzaje wulkanów: tarczowy (hawajski), sto»kowy (eksplozywny), mieszany (stratowulkan); przyczyny, np. zjawiska powulkaniczne: wulkany bªotne, gejzery, gor ce ¹ródªa, Plutonizm - intruzje magmowe: itp.(rysunek) Metamorzm - kontaktowy, powierzchniowy, batolity, lakolity, sille, dajki, pokªady Trz sienia ziemi: przyczyny: naturalne (tektoniczne, wulkaniczne, zapadowe-t pni cia), sztuczne charakterystyka: hipocentrum, epicentrum, sejsmografy, fale sejsmiczne poprzeczne i podªu»ne rozmieszczenie geograczne: strefy sejsmiczne, pensejsmiczne, asejsmiczne (Polska!, wyj tki) skale: Richtera (0-9), Mercallego (0-12), skutki Pionowe ruchy litosfery: epejrogeneza: transgresja i regresja morza izostazja - wyja±nienie (przyczyny ruchów obni»aj cych, wznosz cych), przykªady Metody odtwarzania dziejów Ziemi (wiek wzgl dny i bezwzgl dny) Dzieje Ziemi: podziaª (ery / okresy), najwa»niejsze wydarzenia-orogenezy Dzieje Ziemi bardziej szczegóªowo- charakterystyka prekambru, paleozoiku, mezozoiku, kenozoiku, orogenezy i przykªady gór, wulkanizm, plutonizm, zªo»a, zmiany klimatu przekrój geologiczny - analiza i interpretacja (rysunki, tabela) 14

15 VII, VIII zaj cia (6h) Procesy egzogeniczne Procesy egzogeniczne i ich wpªyw na ksztaªtowanie powierzchni ziemi (wietrzenie, erozja, transport, sedymentacja, denudacja) Wietrzenie: zale»no± od klimatu! mechaniczne = zyczne (zamróz, insolacja = eksfoliacja, solne, skaª ilastych), chemiczne = kras (rozpuszczanie, utlenianie, uw glanowienie, hydroliza), biologiczne Ruchy masowe (grawitacyjne): uwarunkowania i przykªady; odpadanie (»leby, sto»ki usypiskowe = piargi), obrywanie, osuwanie (osuwisko, nisza i j zor osuwiskowy), speªzywanie (brak form); Dziaªalno± wód opadowych - kraterki deszczowe, piramidy ziemne, erozja gleb, w wozy, sto»ki napªywowe Dziaªalno± wód pªyn cych: podstawa = baza erozyjna, (spadek, transport, materiaª, rodzaje dziaªalno±ci, formy terenu, ksztaªt koryta bieg górny: erozja wgª bna, wsteczna, wodospady, kapta» bieg ±rodkowy: erozja boczna (starorzecza), brzeg wkl sªy i wypukªy, akumulacja (pla»e, odsypiska, wyspy) bieg dolny: erozji dennej brak, boczna malutka, akumulacja aluwiów!, rodzaje uj± rzecznych: delta i estuarium, geneza i przykªady rzek (atlas) elementy doliny rzecznej: koryto, terasy zalewowe, ªo»ysko (k + t.z), terasy nadzalewowe, wysoczyzna, dolina, rodzaje dolin rzecznych: przeªom, kanion Dziaªalno± lodowców: erozja = egzaracja: rysy i wygªady lodowcowe, kotªy = cyrki = kary, rygiel skalny, bara«ca = mutony, doliny U-ksztaªtne, doliny zawieszone, rze¹ba alpejska akumulacja: morena (glina morenowa, zwaªowa) czoªowa, powierzchniowa, denna, boczna, ±rodkowa 15

16 Zjawiska krasowe: warunki klimatyczne i podªo»e w glanowe (wapienie, kreda, margiel, gips, marmur), rozpuszczanie i wytr canie: powierzchniowy:»ªobek,»ebra, kras a»urowy, lejek, uwaª, polja, ostaniec, dolina, jar, gªowy cukru, mogoty, podziemny: wywierzyska, ponory, jaskinie pionowe = kominy i studnie, jaskinie poziome = korytarze, pieczary, komory, szata naciekowa: stalaktyty, stalagmity, stalagnaty = kolumny, draperia, kurtyny, misy naciekowe, rybie ogony, popcorny, makarony, mleko wapienne, martwica, perªy jaskiniowe, tarasy ry»owe, obszary wyst powania: Polska (Jura Krak-Cz stochowska, Tatry Zach, Góry wi tokrzyskie, Sudety) i ±wiat: Chorwacja, Sªowenia, Dolomity, Sªowacja (Tatry Bielskie), Morawy, Irlandia, Azja SE, USA, Nowa Zelandia Dziaªalno± l dolodów: (akumulacja i dziaªalno± uwioglacjalna) akumulacyjna: gªazy narzutowe = eratyki, morena czoªowa, denna wód roztopowych akumulacja: sandry, ozy, kemy wód roztopowych erozja: rynny polodowcowe, pradoliny, formy glaciwytopiskowe: misy i leje wytopiskowe rze¹ba mªodoglacjalna i staroglacjalna (na przykªadzie Polski), zasi gi zlodowace«wietrzenie w klimacie peryglacjalnym: goªoborza Dziaªalno± wiatru (eoliczna) formy erozyjne: deacja: zagª bienia, nisze, bruk; korazja: wygªady, graniaki, grzyby, mosty, nisze formy akumulacyjne: rodzaje wydm (barchany, paraboliczne, poprzeczne, podªu»ne, gwia¹dziste), less Pustynie: przyczyny powstawania: wy»e, kontynentalizm, zimne pr dy morskie, zimny klimat, bariery orograczne; rozmieszczenie - atlas rodzaje: hamada = kamienista (±rodkowa Sahara: Ahaggar, Tibesti); serir =»wirowa (cze± Sahary, Gibsona), erg = piaszczysta (Wlk Erg Zach i Wsch, Sahara, Wlk Pustynia Piaszczysta, Kara i Kyzyªkum), pylasta (takyr -Turkmenistan, kewir - Iran, playa - USA) 16

17 Dziaªalno± morza: erozyjna = abrazja: wybrze»e wysokie: klif = faleza, nisza abrazyjna, platforma abrazyjna i akumulacyjna akumulacyjna: wybrze»e niskie: pla»a, waª burzowy, ªawica, wydma biaªa i szara typy wybrze»y - geneza, przykªady: 1. wyrównane = mierzejowe = zalewowe, 2. lagunowe, 3. klifowe, 4. ordowe, 5. szkierowe, 6. riasowe, 7. dalmaty«skie, 8. limanowe, 9. organiczne: atol i mangrowe = namorzynowe Uksztaªtowanie powierzchni litosfery (hipsometria): góry, wy»yny, niziny, depresje, kryptodepresje, Uksztaªtowanie den oceanów: szelf, stok kontynentalny, basen oceaniczny, rów oceaniczny, grzbiet oceaniczny, ªuk wyspowy IX zaj cia (4h) Pedosfera i biosfera Gleba - zwi zki organiczne i mineralne Proces glebotwórczy: skaªa macierzysta wietrzenie zwietrzelina ro±liny pionierskie ro±liny wy»szego rz du próchnica (humus)(humikacja) prol glebowy: poziomy glebowe: C skaªa macierzysta, A lub A 1 poziom próchnicy, A 0 ±cióªka, B - brunatnienie, G - glejowy, poziom wymywania (eluwialny) i wmywania (iluwialny) czynniki glebotwórcze: klimat - temp, opady, wietrzenie, fauna i ora, podªo»e, rze¹ba terenu, czas (inicjalne, dojrzaªe), czªowiek; wzajemne zale»no±ci bonitacja gleb: ro±linne (»yzno± - urodzajno± ), klasy bonitacyjne, kompleksy najwa»niejsze rodzaje gleb: gleby strefowe i astrefowe gleby astrefowe: mady rzeczne (aluwialne), r dziny, czarne ziemie, bagienne, wulkaniczne, antropogeniczne Gleby strefowe na kuli ziemskiej - charakterystyka i rozmieszczenie Erozja/degradacja gleb i sposoby jej zapobiegania Formacje ro±linne, pa«stwa ro±linne, 17

18 Pi trowo± ro±linno±ci (pi tro podnó»a, regiel dolny, regiel górny, kosodrzewina, ª ki alpejskie (hale), turnie) Rozmieszczenie na kuli ziemskiej formacji ro±linnych, poszczególnych stref Rodzaje lasów, obszary le±ne kuli ziemskiej, Strefy klimatyczno - ro±linno - glebowe na kuli ziemskiej: charakterystyka klimat równikowy wybitnie wilgotny d»ungla równikowa = las deszczowy = las wiecznie zielony (wielopi trowy, zró»nicowany, pn cza, epi- ty) czerwonoziemy, lateryty klimat podrównikowy sawanna (lasy parkowe, galeriowe) br - zowoczerwone, cynamonowoczerwone, czerwonobure (busz Afryka, scrubb Australia, catinga Ameryka Pªd) klimat zwrotnikowy póªpustynie (haloty, teroty, efemerydy, sukulenty) szaroziemy, buroziemy, inicjalne, zasolone X zaj cia (4h) Geogra zyczna Polski klimat monsunowy lasy monsunowe (bambus, tulipanowce, lurowate)»óªtoziemy, czerwonoziemy podzwrotnikowy morski - lasy i zaro±la twardolistne / makia ±r szarobr zowe, br zowe, cynamonowe, terra rosa (chapparal Kalifornia) umiarkowany ciepªy morski lasy li±ciaste brunatne, umiarkowany ciepªy przej±ciowy lasy mieszane pªowe umiarkowany ciepªy kontynentalny step = preria = pampa czarnoziemy, (wybitnie suchy - kasztanowe) umiarkowany chªodny tajga bielicowe subpolarny tundra tundrowe Poªo»enie geograczne, skrajne punkty, rozci gªo±ci, granice, najwy»szy, najni»szy punkt Klimat Polski - peªna nazwa, czynniki klimatotwórcze, charakterystyka (geneza i rozkªad przestrzenny): temp I, temp VII, opadów rocznych, amplitudy, okresu wegetacji, klimatodiagramy (wschód i zachód Polski, nad morzem i w górach itp.) termiczne pory roku, masy powietrza - pogoda w Polsce - obserwacje prognozy pogody w TV, 18

19 przej±ciowo± - gªówna cecha klimatu, regionalizacja klimatyczna Wody powierzchniowe Polski (rzeki, jeziora, zalewy, wody podziemne, ¹ródªa mineralne) Baªtyk - charakterystyka: temperatury, gª boko±ci, zasolenia, linii brzegowej Geneza Baªtyku Budowa geologiczna, gªówne cechy rze¹by powierzchni ziemi, pasowy ukªad krain geogracznych Budowa geologiczna - bardziej szczegóªowo Dzieje obszaru Polski bardziej szczegóªowo- charakterystyka prekambru, paleozoiku, mezozoiku, kenozoiku, orogenezy i przykªady gór, wulkanizm, plutonizm, zªo»a, zmiany klimatu Zlodowacenia w Polsce, wpªyw l dolodu na wspóªczesn rze¹b Polski (mªodoglacjalna i staroglacjalna) XI, XII zaj cia (8h) Ludno± i osadnictwo Gleby w Polsce Szata ro±linna i ±wiat zwierz cy, formacje ro±linne w Polsce (bory, gr dy, olsy, ª gi), gªówne puszcze i bory Ochrona ±rodowiska: Parki Narodowe, obszary najbardziej zanieczyszczone, obszary kl ski ekologicznej Krainy geograczne (Pobrze»a Poªudniowobaªtyckie, Pojezierza, Niziny rodkowopolskie, Wy»yny, Kotliny Podkarpackie + Bramy, Sudety, Karpaty) Zmiany liczby ludno±ci ±wiata, eksplozja demograczna-przyczyny i konsekwencje, liczba ludno±ci poszczególnych kontynentów, prognoza Przyrost naturalny: du»y/maªy - przyczyny, dzietno± kobiet, zast powalno± pokole«, fazy rozwoju demogracznego, spoªecze«stwo mªode / stare, prognozy demograczne tych spoªecze«stw, piramidy wieku, ±rednia dªugo±»ycia Przemiany demograczne w Polsce po II wojnie ±wiatowej: zmiany przyr. naturalnego (wy»e/ni»e, echa), struktura ludno±ci wg pªci (wspóªczynnik feminizacji/maskulinizacji ). Proporcje grup wiekowych (przed/po/produkcyjny) i ich znaczenie w gospodarce, prognoza demograczna 19

20 Rozmieszczenie ludno±ci ±wiata: g sto± zaludnienia (bariery [±wietlna, termiczna, wodna, orograczna, grawitacyjna]; czynniki sprzyjaj ce: przyrodnicze (gleby, klimat, uksztaªtowanie powierzchni, zªo»a) i pozaprzyrodnicze (historyczne, gospodarcze, polityczne) (ekumena, subekumena, anekumena), Rozmieszczenie ludno±ci w Polsce: czynniki sprzyjaj ce: przyrodnicze i pozaprzyrodnicze, trójk t koncentracji ludno±ci i przemysªu Struktura zatrudnienia w poszczególnych sektorach ludno±ci ±wiata i Polski, (wska¹nik gospodarczy) Bezrobocie (wspóªczynnik bezrobocia/zatrudnienia), przyczyny i propozycje rozwi zania tego problemu Migracje ludno±ci ±wiata: imigracja, emigracja, (uchod¹cy, repatrianci), klasykacje migracji ze wzgl du na: czas, dobrowolno± wyjazdu, przyczyny. Najwi ksze ruchy (i kierunki) migracji na ±wiecie. Pozytywne i negatywne aspekty migracji w krajach imigracyjnych / emigracyjnych. Migracje w Polsce: zewn trzna i wewn trzna (w-m, m-m, m-w), przyczyny, rozmieszczenie Polonii na ±wiecie Procesy urbanizacyjne na ±wiecie i w Polsce: ró»nica miasto-wie± - wie± zurbanizowana, wska¹nik urbanizacji, funkcje miasta, zjonomia miast na ±wiecie, typy zespoªów miejskich (aglomeracja, konurbacja, megalopolis), hiperurbanizacja, dezurbanizacja (przyczyny i przykªady), wpªyw urbanizacji na ±rodowisko przyrodnicze, problemy du»ych miast. Sie osadnicza w Polsce, jej historia, 3 szczeble, zjonomia miast (aglomeracje, konurbacja) i wsi Typy osadnictwa wiejskiego: ulicówka, rz dówka, owalnica, okolnica, wielodro»nica Zró»nicowanie rasowe (3 rasy gªówne, 8 ras, odmiany mieszane, rozmieszczenie, przyczyny) Zró»nicowanie j zykowe (j zyk martwy, sztuczny, ocjalny, urz dowy), rodziny i grupy j zykowe w Europie 20

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016)

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) Malarz R., Więckowski M., Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2012 (numer dopuszczenia

Bardziej szczegółowo

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie.

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie. Rozkład materiału plan wynikowy Przedmiot: geografia Podręcznik: Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era Rok szkolny: 2015/16 Nauczyciel: Katarzyna Pierczyk Klas I poziom podstawowy Lp. Klasa I Temat lekcji

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne: Oblicza geografii 1 i 2 zakres rozszerzony dla klasy II C rok szkolny 2015/2016

Zagadnienia egzaminacyjne: Oblicza geografii 1 i 2 zakres rozszerzony dla klasy II C rok szkolny 2015/2016 Zagadnienia egzaminacyjne: Oblicza geografii 1 i 2 zakres rozszerzony dla klasy II C rok szkolny 2015/2016 1. Geografia jako nauka 2. Kształt i rozmiary Ziemi 3. Mapa jako obraz Ziemi 4. Odwzorowania kartograficzne

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 1

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 1 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 1 1. Geograficzny punkt widzenia 2. Mapa źródłem informacji geograficznej definiować pojęcia: geografia, środowisko przyrodnicze i geograficzne,

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 1

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 1 Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 1 Tematy lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca DZIAŁ 1. MAPA 1. Geograficzny punkt widzenia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA III C POZIOM ROZSZERZONY

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA III C POZIOM ROZSZERZONY WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA III C POZIOM ROZSZERZONY Podręcznik: Jadwiga Kop, Maria Kucharska Geografia społeczno-ekonomiczna WYDAWNICTWO SZKOLNE PWN DZIAŁ: ŚWIATOWE PROBLEMY ŻYWNOŚCIOWE

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA

WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA I Dział:Społeczeństwo WYMAGANIA PROGRAMOWE W KLASIE II GEOGRAFIA -uczeń rozumie termin geografia ekonomiczna, współczynnik przyrostu naturalnego, piramida wieku, naród, język urzędowy, migracja, urbanizacja,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

1.Podać przykłady zastosowania wiedzy geograficznej w życiu. 2.Podać powiązania pomiędzy elementami środowiska przyrodniczego i geograficznego.

1.Podać przykłady zastosowania wiedzy geograficznej w życiu. 2.Podać powiązania pomiędzy elementami środowiska przyrodniczego i geograficznego. GEOGRAFIA KL. I Dział Wymagania konieczne i podstawowe Wymagania rozszerzające Wymagania dopełniające Mapa 1.Definiować pojęcie: geografia, środowisko przyrodnicze i geograficzne. 2.Podać źródła wiedzy

Bardziej szczegółowo

Zakres treści. 3. Kartograficzne metody Przedstawiania zjawisk geograficznych

Zakres treści. 3. Kartograficzne metody Przedstawiania zjawisk geograficznych Tematy lekcji oraz zakres treści nauczania w klasach pierwszych I semestr: ITE1, ITE2, ITK1, ITK2, ITH, ITI, ITRA, ITG numer programu DKOS-4015-78\02 Moduł, Dział, Temat I. Źródła informacji 1. Geografia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Na ocenę dobrą uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Podstawy geografii 1.1. Czym zajmuje

Bardziej szczegółowo

Zakres materiału do testu przyrostu kompetencji z geografii w klasie II- zakres rozszerzony

Zakres materiału do testu przyrostu kompetencji z geografii w klasie II- zakres rozszerzony Zakres materiału do testu przyrostu kompetencji z geografii w klasie II- zakres rozszerzony 1. Geografia jako nauka przedmiot i cele badań geograficznych sfery Ziemi podział geografii na dyscypliny miejsce

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Na rozwiązanie zadań przeznacza się 90 minut. Uważnie czytaj polecenia, pisz czytelnie. Powodzenia! KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Zadanie 1. (0 1) Podane skale uporządkuj od największej

Bardziej szczegółowo

Klasa Dział Wymagania

Klasa Dział Wymagania GEOGRAFIA Wymagania konieczne do zaliczenia partii materiału na ocenę dopuszczającą Klasa Dział Wymagania Klasa I Semestr I Czym się zajmuje geografia? Uczeń: - wie, czym zajmuje się geografia - wymienia

Bardziej szczegółowo

XI Wojewódzki Konkurs Geograficzny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014. Wymagania w zakresie wiadomości

XI Wojewódzki Konkurs Geograficzny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014. Wymagania w zakresie wiadomości XI Wojewódzki Konkurs Geograficzny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014 Wymagania w zakresie wiadomości Etap I szkolny: Sfery Ziemi i powiązania między nimi 1. Mapa

Bardziej szczegółowo

podbiegunowe oraz półkule: południową,

podbiegunowe oraz półkule: południową, ział programu I. Podstawy geografii Materiał nauczania L.g. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: Podział nauk geograficznych 8 wyjaśnia znaczenie terminu geografia Źródła informacji przedstawia podział

Bardziej szczegółowo

Nauki geograficzne w systemie nauk

Nauki geograficzne w systemie nauk Nauki geograficzne w systemie nauk Znajomość terminów: przestrzeń geograficzna, epigeosfera, geografia, geologia, geodezja, kartografia, meteorologia, hydrologia i geomorfologia; Scharakteryzować związki

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I 1 Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum Treści nauczania Kl. I 1. Mapa - umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą. Uczeń: 1.1. wykazuje znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na stopnie szkolne z geografii w klasie I wg modyfikacji programu nauczania geografii dla gimnazjum Planeta Nowa 1 wyd.

Wymagania programowe na stopnie szkolne z geografii w klasie I wg modyfikacji programu nauczania geografii dla gimnazjum Planeta Nowa 1 wyd. Wymagania programowe na stopnie szkolne z geografii w klasie I wg modyfikacji programu nauczania geografii dla gimnazjum Planeta Nowa 1 wyd. Nowa Era Dział programu I. Podstawy geografii II. a we Materiał

Bardziej szczegółowo

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001

FIZYKA I CHEMIA GLEB. Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 FIZYKA I CHEMIA GLEB Literatura przedmiotu: Zawadzki S. red. Gleboznastwo, PWRiL 1999 Kowalik P. Ochrona środowiska glebowego, PWN, Warszawa 2001 Tematyka wykładów Bilans wodny i cieplny gleb, właściwości

Bardziej szczegółowo

Uczeń: Uczeń: omawia. poznaniu kształtu omawia wpływ geograficznych. sferami Ziemi. poszczególnych sfer źródeł informacji

Uczeń: Uczeń: omawia. poznaniu kształtu omawia wpływ geograficznych. sferami Ziemi. poszczególnych sfer źródeł informacji WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KLASA 1 NA PODSTAWIE PROGRAMU NAUCZANIA GEOGRAFII DLA GIMNAZJUM PLANETA NOWA AUTORZY: E. TUZ, D. SZCZYPIOSKI, WYD. NOWA ERA Rozdział Lp. Temat I. Podstawy geografii 1. Czym

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel Dział programu I. Afryka Materiał nauczania Afryki Ukształtowanie powierzchni i budowa geologiczna Rowy tektoniczne Klimat Strefy klimatycznoroślinne

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy Odkrywamy świat. Część 1

Plan wynikowy Odkrywamy świat. Część 1 Plan wynikowy Odkrywamy świat. Część 1 Geografia matka nauk o Ziemi zdefiniować termin geografia i wymienić nauki pomocnicze tej dziedziny wiedzy; wskazać tradycyjne i nowoczesne źródła informacji geo

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Bliżej Geografii Gimnazjum część 3

Wymagania edukacyjne Bliżej Geografii Gimnazjum część 3 Wymagania edukacyjne Bliżej Geografii Gimnazjum część 3 Tematy lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca DZIAŁ 1. EUROPA. RELACJE PRZYRODA CZŁOWIEK 1. Stary

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE. ,, Bliżej geografii1. Nauczyciel :Alicja Januś R. SZK.2015/2016

GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE. ,, Bliżej geografii1. Nauczyciel :Alicja Januś R. SZK.2015/2016 GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE,, Bliżej geografii1 Nauczyciel :Alicja Januś R. SZK.2015/2016 Temat Wymagania na poszczególne oceny Dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry DZIAŁ: MAPA Geograficzny

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół im Jarosława Iwaszkiewicza w Sochaczewie

Zespół Szkół im Jarosława Iwaszkiewicza w Sochaczewie LICEUM OGÓLNOKSZTAŁC CE WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZB DNE DO UZYSKANIA POSZCZEGÓLNYCH RÓDROCZNYCH I ROCZNYCH OCEN KLASYFIKACYJNYCH PRZYRODA- W TEK GEOGRAFIA /WYDAWNICTWO NOWA ERA/ KLASA III W tematyczny Sugerowany

Bardziej szczegółowo

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ ETAP EDUKACJI PRZEDMIOT klasa Rok szkolny Imię i nazwisko nauczyciela gimnazjum GEOGRAFIA Treści nauczania Miesiąc realizacji tematyki uwzględniającej treści nauczania

Bardziej szczegółowo

Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych

Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych Rozkład materiału i plan dydaktyczny Planeta Nowa 1 kl. 1 Nr lekcji Temat lekcji Treści nauczania Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych 1 Zapoznanie uczniów z wymaganiami edukacyjnymi i PSO

Bardziej szczegółowo

Geografia - Klasa 2 Dział 1 Położenie oraz środowisko przyrodnicze Polski 1. Położenie i granice Polski - określam położenie Polski w Europie i na

Geografia - Klasa 2 Dział 1 Położenie oraz środowisko przyrodnicze Polski 1. Położenie i granice Polski - określam położenie Polski w Europie i na Geografia - Klasa 2 Dział 1 Położenie oraz środowisko przyrodnicze Polski 1. Położenie i granice Polski - określam położenie Polski w Europie i na świecie - wskazuję paostwa sąsiadujące i podaję długości

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII Nauczyciel: Mariusz Gajewski

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII Nauczyciel: Mariusz Gajewski WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII Nauczyciel: Mariusz Gajewski Klasa 1 Dział Geografia od podstaw - pochodzenie nazwy geografia - dziedziny geografii - rodzaje źródeł informacji geograficznej - nazwy i

Bardziej szczegółowo

Podział procesów geologicznych

Podział procesów geologicznych Procesy geologiczne Podział procesów geologicznych Procesy wewnętrzne Trzęsienia Ziemi Wulkanizm Ruchy górotwórcze Ruchy lądotwórcze Procesy zewnętrzne Wietrzenie Erozja Akumulacja Ruchy masowe Budowa

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Wariant C 6 godzin w cyklu kształcenia Dział Tematy Cele kształcenia I. Procesy demograficzne na świecie. 1. Rozwój ludnościowy świata eksplozja demograficzna. 2. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Test nr 4 Strefy klimatyczne, roślinność, gleby

Test nr 4 Strefy klimatyczne, roślinność, gleby Zadanie 1: Wykresy oznaczone literami od A do H przedstawiają 8 podstawowych typów klimatów: podrównikowy, równikowy wilgotny, polarny, subpolarny, podzwrotnikowy, zwrotnikowy suchy oraz umiarkowany morski

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I GIM Elzbieta Zdybel. wyjaśnia różnice między mapą

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I GIM Elzbieta Zdybel. wyjaśnia różnice między mapą GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I GIM Elzbieta Zdybel Dział programu I. Podstawy geografii II. a we wszech Materiał nauczania Przedmiot badań geografii Podział nauk geograficznych Kształt i wymiary

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA GEOGRAFII DLA KLASY I GIMNAZJUM przewidziany do realizacji w roku szkolnym 2010/2011 w ciągu 1 godzina tygodniowo.

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA GEOGRAFII DLA KLASY I GIMNAZJUM przewidziany do realizacji w roku szkolnym 2010/2011 w ciągu 1 godzina tygodniowo. ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA GEOGRAFII DLA KLASY I GIMNAZJUM przewidziany do realizacji w roku szkolnym 2010/2011 w ciągu 1 godzina tygodniowo. Hasło w podstawie programowej. Wymagania szczegółowe Uczeń:

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA MATEMATYCZNE W GEOGRAFII

OBLICZENIA MATEMATYCZNE W GEOGRAFII OBLICZENIA MATEMATYCZNE W GEOGRAFII 1. Kartografia Wysokość względna bezwzględna Wysokość względna to wysokość liczona od podstawy formy terenu podawana w metrach. Wysokość bezwzględna jest wysokością

Bardziej szczegółowo

Geografia fizyczna - powtórzenie. Zad. 1 Podpisz przy rysunku nazwę forma oraz proces, dzięki któremu ta forma powstawała.

Geografia fizyczna - powtórzenie. Zad. 1 Podpisz przy rysunku nazwę forma oraz proces, dzięki któremu ta forma powstawała. Geografia fizyczna - powtórzenie Zad. 1 Podpisz przy rysunku nazwę forma oraz proces, dzięki któremu ta forma powstawała. Zad. 3 Wyznacz współrzędne geograficzne punktów 1 2.. 3. 4. 5 6 Zad. 4 Oznacz kierunki

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA KLASA I I PÓŁROCZE

GEOGRAFIA KLASA I I PÓŁROCZE GEOGRAFIA KLASA I I PÓŁROCZE Dopuszczający (2) 2 geografia - wymienia podstawowe dyscypliny nauk geograficznych - wymienia sfery - wymienia przykłady źródeł informacji geograficznej siatka geograficzna

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy zasady oceniania z geografii I GIMNAZJUM

Przedmiotowy zasady oceniania z geografii I GIMNAZJUM Przedmiotowy zasady oceniania z geografii I GIMNAZJUM Dział Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe I Kartografia - znajomość 4 sfer Ziemi i nauk o nich; - znajomość nauk tworzących geografię ekonomiczną;

Bardziej szczegółowo

Klasa maksymalnie 27 punktów. Botnicka, Śródziemne, Czad, Tygrys, Fundy, Tamiza, Bałtyckie, Tanganika. Rzeka Zatoka Jezioro Morze

Klasa maksymalnie 27 punktów. Botnicka, Śródziemne, Czad, Tygrys, Fundy, Tamiza, Bałtyckie, Tanganika. Rzeka Zatoka Jezioro Morze grupa a Wody Ziemi...................................... Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 14 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową......... odpowiedź.

Bardziej szczegółowo

GEOGEAFIA KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY

GEOGEAFIA KLASA I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY GGF KLS YG DUKYJ PSGÓL Y ozdział Lp. emat cena dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry 1. czym będziesz się uczyć na lekcjach wyjaśnia różnice między elipsoidą a geografii? geoidą. B 2. spółrzędne

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Na ocenę dostateczną uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Środowisko przyrodnicze Polski

Bardziej szczegółowo

Dział I - ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE POLSKI

Dział I - ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE POLSKI semestr 6 Dział I - ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE POLSKI POŁOŻENIE POLSKI NA ŚWIECIE I W EUROPIE położenie Polski w Europie i na świecie na podstawie mapy; cechy położenia Polski; obszar i granice Polski na

Bardziej szczegółowo

Amplituda roczna temperatury. Materiały graficzne do działu: Atmosfera. Ryc.1. Budowa atmosfery. Ryc.2. Skład atmosfery

Amplituda roczna temperatury. Materiały graficzne do działu: Atmosfera. Ryc.1. Budowa atmosfery. Ryc.2. Skład atmosfery Materiały graficzne do działu: Atmosfera Ryc.1. Budowa atmosfery Ryc.2. Skład atmosfery Amplituda roczna temperatury Umiejętność obliczania średniej rocznej temperatury i amplitud: dobowej i rocznej na

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII KLASA 1

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII KLASA 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII KLASA 1 I. Rozdział MAPA Lp. 1. Temat Geograficzny punkt widzenia. Mapa źródłem informacji geograficznej Konieczny Dopuszczający Uczeń: wyjaśnia znaczenie terminu geografia

Bardziej szczegółowo

Pochodzenie wód podziemnych

Pochodzenie wód podziemnych Wody podziemne Woda podziemna - to woda zmagazynowana w wolnych przestrzeniach skał zalegających poniżej powierzchni Ziemi. Stanowią jeden z bardzo istotnych elementów obiegu wody w przyrodzie. Pochodzenie

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2009

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2009 Na rozwiązanie zadań masz 60 minut. Czytaj uważnie polecenia, pisz czytelnie. Powodzenia! KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2009 Zadanie 1. (0-2) Dopisz nazwę nauki geograficznej do opisu, wybierając

Bardziej szczegółowo

Strefa klimatyczna: równikowa

Strefa klimatyczna: równikowa Charakterystyka stref klimatycznych i typów klimatów kuli ziemskiej z uwzględnieniem gleb i szaty roślinnej analiza wykonana na podstawie prac uczniów klas I Dane liczbowe oraz przykładowe diagramy dla

Bardziej szczegółowo

dolina U-kształtna wody płynące fale morskie

dolina U-kształtna wody płynące fale morskie Rzeźba powierzchni Ziemi poziom podstawowy i rozszerzony Zadanie 1. (2 pkt) Uzupełnij tabelę. Czynnik rzeźbotwórczy Proces rzeźbotwórczy Przykład wytworzonej przez czynnik i procesformy rzeźby erozja dolina

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KL. II Półrocze I Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Zna znaczenie omawianych terminów geograficznych podaje

WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KL. II Półrocze I Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Zna znaczenie omawianych terminów geograficznych podaje WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KL. II Półrocze I Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: znaczenie omawianych terminów geograficznych podaje liczbę ludności poszczególnych kontynentów wymienia nazwy

Bardziej szczegółowo

Chmura to kropelki wody, lub kryształki lodu zawieszone w powietrzu

Chmura to kropelki wody, lub kryształki lodu zawieszone w powietrzu Chmury Chmura to kropelki wody, lub kryształki lodu zawieszone w powietrzu Chmury piętra wysokiego Ich nazwy zaczynają się na Cirr- 1) Cirrus 2) Cirrostratus 3) Cirrocumulus Chmury piętra wysokiego Znajdują

Bardziej szczegółowo

KARTA PRACY nr 1. 1.Wypisz wymienione w tekście nr 1 elementy krajobrazu, które nie należą do przyrody: a.., b.., c...

KARTA PRACY nr 1. 1.Wypisz wymienione w tekście nr 1 elementy krajobrazu, które nie należą do przyrody: a.., b.., c... Badanie stopnia opanowania przez uczniów umiejętności opisanych w standardach wymagań egzaminacyjnych 1.1d, 1.3, 1.4 karty pracy i materiały pomocnicze. KARTA PRACY nr 1 1.Wypisz wymienione w tekście nr

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

- podaje przykłady skał, które podlegają intensywnemu - zna produkty wietrzenia, wietrzeniu chemicznemu, - podaje skutki procesów wietrzenia,

- podaje przykłady skał, które podlegają intensywnemu - zna produkty wietrzenia, wietrzeniu chemicznemu, - podaje skutki procesów wietrzenia, Wymagania na egzamin poprawkowy z geografii w klasie II na poziomie podstawowym Rok szkolny 2008/2009 1) GEOGRAFIA FIZYCZNA Temat lekcji 1. Wietrzenie skał i grawitacyjne ruchy masowe. Szczegółowe osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII NA TLE WYZWAŃ ENERGETYCZNYCH POLSKI. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki

PRZYSZŁOŚĆ ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII NA TLE WYZWAŃ ENERGETYCZNYCH POLSKI. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki PRZYSZŁOŚĆ ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII NA TLE WYZWAŃ ENERGETYCZNYCH POLSKI Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki ENERGIA WARUNKIEM WZROSTU GOSPODARCZEGO W XX wieku liczba ludności świata wzrosła 4-krotnie,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Planeta Nowa 1

Wymagania edukacyjne Planeta Nowa 1 Wymagania edukacyjne Planeta Nowa 1 ział programu. Podstawy geografii. Ziemia we wszechświecie Materiał nauczania L.g. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie: Przedmiot badań geografii Podział nauk geograficznych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z geografii I GIMNAZJUM

Przedmiotowe zasady oceniania z geografii I GIMNAZJUM Przedmiotowe zasady oceniania z geografii I GIMNAZJUM Dział Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe I Kartografia - znajomość 4 sfer Ziemi i nauk o nich; - znajomość nauk tworzących geografię ekonomiczną;

Bardziej szczegółowo

I. Zró nicowanie Êrodowiska przyrodniczego

I. Zró nicowanie Êrodowiska przyrodniczego 16 Wymagania edukacyjne konieczny podstawowy rozszerzajàcy dope niajàcy 1. Poło enie, granice i obszar Uczeƒ: wyjaênia terminy: terytorium làdowe, powietrzne, wody terytorialne porównuje wielkoêç terytorium

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW GEOGRAFIA III etap edukacyjny Cele kształcenia wymagania ogólne I. Korzystanie z różnych źródeł informacji geograficznej. Uczeń dokonuje obserwacji

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do małej matury 2013/2014 - geografia

Zagadnienia do małej matury 2013/2014 - geografia Zagadnienia do małej matury 2013/2014 - geografia przedmiot i cele badań geograficznych sfery Ziemi podział geografii na dyscypliny miejsce geografii wśród innych nauk źródła informacji geograficznej poglądy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KLASA IV G.LIBUSZ

WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KLASA IV G.LIBUSZ WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KLASA IV G.LIBUSZ Mapa jako źródło wiedzy geograficznej dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący pojęcia : legenda mapy, poziomica pojęcia: mapa, skala mapy,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE KLASA PIERWSZA

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE KLASA PIERWSZA WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE KLASA PIERWSZA Mapa jako źródło wiedzy j dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący pojęcia : legenda mapy, poziomica pojęcia: mapa, skala mapy, wysokość

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA: Świat bez tajemnic Wymagania edukacyjne na stopnie szkolne kl. I Rok szkolny 2015/2016

GEOGRAFIA: Świat bez tajemnic Wymagania edukacyjne na stopnie szkolne kl. I Rok szkolny 2015/2016 GEOGRAFIA: Świat bez tajemnic Wymagania edukacyjne na stopnie szkolne kl. I Rok szkolny 2015/2016 Mapa jako źródło wiedzy j dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący pojęcia: legenda mapy,

Bardziej szczegółowo

XLII OLIMPIADA GEOGRAFICZNA

XLII OLIMPIADA GEOGRAFICZNA -2/1- XLII OLIMPIADA GEOGRAFICZNA pieczątka Komitetu Okręgowego Zawody II stopnia pisemne podejście 2 Zadanie 6. Poniżej przedstawiono schematyczny przekrój geologiczny przez konwencjonalne złoże gazu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII NA STOPNIE SZKOLNE DO PODRĘCZNIKA Świat bez tajemnic wyd. PWN

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII NA STOPNIE SZKOLNE DO PODRĘCZNIKA Świat bez tajemnic wyd. PWN WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII NA STOPNIE SZKOLNE DO PODRĘCZNIKA Świat bez tajemnic wyd. PWN Mapa jako źródło wiedzy j dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący pojęcia : legenda mapy, poziomica

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII klasa I gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII klasa I gimnazjum YGN DUKCYJN GOGF klasa gimnazjum rok szkolny 2013/14 ozdział Lp. Temat Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający 1. O czym będziesz się uczyć na lekcjach geografii? Uczeń:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I. Stanisława Gryt

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I. Stanisława Gryt Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I Stanisława Gryt 1 Rozdział Poziom wymagań konieczny Podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający I. Podstawy geografii Uczeń: terminu geografia wymienia

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA PROGRAM RAMOWY klasa I GIMNAZJUM

GEOGRAFIA PROGRAM RAMOWY klasa I GIMNAZJUM pieczątka/nazwa szkoły GEOGRAFIA PROGRAM RAMOWY klasa I GIMNAZJUM numer i data wpływu pracy do ORPEG Praca kontrolna nr 2 Uwaga! Strona tytułowa stanowi integralną część pracy kontrolnej. Wypełnij wszystkie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii klasa 1 gimnazjum. Wymagania podstawowe ocena dostateczna. Wymagania rozszerzające ocena dobra.

Wymagania edukacyjne z geografii klasa 1 gimnazjum. Wymagania podstawowe ocena dostateczna. Wymagania rozszerzające ocena dobra. Wymagania edukacyjne z geografii klasa 1 gimnazjum UCZEŃ POTRAFI: Temat Wymagania konieczne ocena dopuszczająca Wymagania podstawowe ocena dostateczna Wymagania rozszerzające ocena dobra Wymagania dopełniające

Bardziej szczegółowo

Falowanie czyli pionowy ruch cząsteczek wody, wywołany rytmicznymi uderzeniami wiatru o powierzchnię wody. Fale wiatrowe dochodzą średnio do 2-6 m

Falowanie czyli pionowy ruch cząsteczek wody, wywołany rytmicznymi uderzeniami wiatru o powierzchnię wody. Fale wiatrowe dochodzą średnio do 2-6 m Ruchy wód morskich Falowanie Falowanie czyli pionowy ruch cząsteczek wody, wywołany rytmicznymi uderzeniami wiatru o powierzchnię wody. Fale wiatrowe dochodzą średnio do 2-6 m wysokości i 50-100 m długości.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ POWTÓRZENIOWY DO TESTÓW DLA KLAS TRZECICH GIMNAZJUM

MATERIAŁ POWTÓRZENIOWY DO TESTÓW DLA KLAS TRZECICH GIMNAZJUM MATERIAŁ POWTÓRZENIOWY DO TESTÓW DLA KLAS TRZECICH GIMNAZJUM 1. Uzupełnij tabelę odpowiednimi literami WŁAŚCIWOŚCI POŁUDNIKÓW WŁAŚCIWOŚCI RÓWNOLEŻNIKÓW A wskazują kierunek E W B są równej długości C mają

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA FIZYCZNA ŚWIATA. Tomasz Kalicki. tomaszkalicki@ymail.com http://www.ujk.edu.pl. www.ujk.edu.pl/zgks/

GEOGRAFIA FIZYCZNA ŚWIATA. Tomasz Kalicki. tomaszkalicki@ymail.com http://www.ujk.edu.pl. www.ujk.edu.pl/zgks/ GEOGRAFIA FIZYCZNA ŚWIATA Tomasz Kalicki tomaszkalicki@ymail.com http://www.ujk.edu.pl www.ujk.edu.pl/zgks/ Ukształtowanie powierzchni Zestawienie ogólnych prawidłowości geograficznych (Kalesnik 1975)

Bardziej szczegółowo

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu...

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Wojewódzki Konkurs Geograficzny Etap szkolny 2006/2007 Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Życzymy powodzenia!

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2 Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2 Tematy lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca DZIAŁ 1. POŁOŻENIE I ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII WYMAGANIA EDUKACYJNE Z GEOGRAFII Uczeń/ uczennica, który/a uzyska następującą liczbę punktów ze sprawdzianów i prac klasowych otrzymuje oceny: 100 % p. celujący 91% - 99% p. bardzo dobry 75% - 90% p. dobry

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - GEOGRAFIA kl. I w Publicznym Gimnazjum Nr2 W Zespole Szkól w Rudkach

WYMAGANIA EDUKACYJNE - GEOGRAFIA kl. I w Publicznym Gimnazjum Nr2 W Zespole Szkól w Rudkach Jolanta Cholewińska WYMAGANIA EDUKACYJNE - GEOGRAFIA kl. I w Publicznym Gimnazjum Nr2 W Zespole Szkól w Rudkach Mapa jako źródło wiedzy geograficznej dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący

Bardziej szczegółowo

3. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania, treści i osiągnięcia ucznia Nr z PP CELE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA TREŚCI SZCZEGÓŁOWE

3. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania, treści i osiągnięcia ucznia Nr z PP CELE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA TREŚCI SZCZEGÓŁOWE 3. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania, treści i osiągnięcia ucznia Nr z PP CELE KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA TREŚCI SZCZEGÓŁOWE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA Uczeń: I. PRZEMIANY POLITYCZNE I DEMOGRAFICZNE NA ŚWIECIE

Bardziej szczegółowo

Tematy lekcji geografii oraz zakres treści nauczania w klasach Poziom podstawowy IITE1 (I semestr),

Tematy lekcji geografii oraz zakres treści nauczania w klasach Poziom podstawowy IITE1 (I semestr), Tematy lekcji geografii oraz zakres treści nauczania w klasach Poziom podstawowy IITE1 (I semestr), Moduł Dział Temat 1. organizacyjna 2. I Mapa świata Zmiany na mapie politycznej świata. Zakres treści

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I gimnazjum.

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I gimnazjum. Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I gimnazjum. I Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: 1 Posiadł wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza podstawowe wymagania programowe w danej klasie.

Bardziej szczegółowo

Tematy lekcji oraz zakres treści nauczania w klasach maturalnych Warsztaty dla maturzystów numer programu DKOS-4015-78\02

Tematy lekcji oraz zakres treści nauczania w klasach maturalnych Warsztaty dla maturzystów numer programu DKOS-4015-78\02 Tematy lekcji oraz zakres treści nauczania w klasach maturalnych Warsztaty dla maturzystów numer programu DKOS-4015-78\02 Moduł Dział Temat 1)Lekcja organizacyjna-omówienie zasad egzaminu maturalnego Zakres

Bardziej szczegółowo

Praca kontrolna semestr IV Przyroda... imię i nazwisko słuchacza

Praca kontrolna semestr IV Przyroda... imię i nazwisko słuchacza Praca kontrolna semestr IV Przyroda.... imię i nazwisko słuchacza semestr 1. Ilustracja przedstawia oświetlenie Ziemi w pierwszym dniu jednej z astronomicznych pór roku. Uzupełnij zdania brakującymi informacjami,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne geografia kl. I

Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne geografia kl. I Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie szkolne geografia kl. I Program Puls Ziemi Wyd. Era sp. z o.o. Dział: Obraz Ziemi -uczeń określa przedmiot badań geografii, posługuje się klasyfikacją nauk

Bardziej szczegółowo

1. Zmiany na mapie politycznej świata

1. Zmiany na mapie politycznej świata 1. Zmiany na mapie politycznej świata 2. Liczba ludności świata i jej zmiany 3. Zróżnicowanie demograficzne społeczeństw 4. Rozmieszczenie ludności na definicja państwa elementy państwa różnice w powierzchni

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Puls Ziemi 3 KLASA IV ogólnokształcącej szkoły baletowej

Wymagania edukacyjne Puls Ziemi 3 KLASA IV ogólnokształcącej szkoły baletowej ymagania edukacyjne Puls iemi 3 KLS V ogólnokształcącej szkoły baletowej ozdział Lp. emat Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający 1. czym będziesz się uczyć na lekcjach

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Geografia Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Geografia Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Geografia Poziom rozszerzony Listopad 2012 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne. W tego typu zadaniach

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny w klasie II gimnazjum Puls Ziemi 2

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny w klasie II gimnazjum Puls Ziemi 2 Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny w klasie II gimnazjum Puls Ziemi 2 I. Afryka 1. Po obu stronach równika środowisko przyrodnicze Afryki 2. Problemy mieszkańców Afryki Uczeń: wskazuje Afrykę na

Bardziej szczegółowo

2)... 10)... 4)... 12)... 6)... 14)... 8)... 16)... (za dwie prawidłowe odpowiedzi 1 p.) 4 p.

2)... 10)... 4)... 12)... 6)... 14)... 8)... 16)... (za dwie prawidłowe odpowiedzi 1 p.) 4 p. SPRAWDZIAN NR II WERSJA A Dział: Krainy geograficzne Polski 1. Na mapie konturowej cyframi zaznaczono wybrane krainy geograficzne Polski. Napisz poniżej nazwy krain geograficznych oznaczonych numerami

Bardziej szczegółowo

Uwaga: plan może ulec ewaluacji, w trakcie roku szkolnego zostaną przeprowadzone zajęcia terenowe

Uwaga: plan może ulec ewaluacji, w trakcie roku szkolnego zostaną przeprowadzone zajęcia terenowe 1 Plan pracy na lekcjach geografii w klasie Gimnazjum w Czarnym Dunajcu Puls iemi Prowadzący: onika Czapla ateriały zaczerpnięte ze strony Wydawnictwa Nowa ra Program nauczania geografii dla gimnazjum,

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA KL. II. Dział Wymagania konieczne i podstawowe Wymagania rozszerzające Wymagania dopełniające. Położenie i środowisko przyrodnicze Polski

GEOGRAFIA KL. II. Dział Wymagania konieczne i podstawowe Wymagania rozszerzające Wymagania dopełniające. Położenie i środowisko przyrodnicze Polski GEOGRAFIA KL. II Dział Wymagania konieczne i podstawowe Wymagania rozszerzające Wymagania dopełniające Położenie i środowisko przyrodnicze Polski 1.Wskazać na mapie województwa Polski i nazwać ich stolice.

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE

GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE klasa PIERWSZA (opracowanie na podstawie programu nauczania Świat bez tajemnic Wydawnictwa Szkolnego PWN) Ocena: dopuszczający. UCZEŃ: Zna

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA POLSKI DZIAŁ I POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE POLSKI

GEOGRAFIA POLSKI DZIAŁ I POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE POLSKI GEOGRAFIA POLSKI DZIAŁ I POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE POLSKI oblicza różnicę czasu słonecznego między skrajnymi punktami podaje nazwę strefy czasowej, której czas obowiązuje latem, i tej, której czas obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych uczeń:

Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych uczeń: Rozkład materiału i plan dydaktyczny: Oblicza geografii, zakres rozszerzony Nr Temat Lekcji Treści nauczania Główne cele lekcji w postaci wymagań edukacyjnych uczeń: Zapis w nowej podstawie programo wej

Bardziej szczegółowo