Podmiotowe podejście do wymiarowania sieci transportowych z wykorzystaniem technologii GSM i GPS

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podmiotowe podejście do wymiarowania sieci transportowych z wykorzystaniem technologii GSM i GPS"

Transkrypt

1 mgr inż. Ireneusz Celiński, dr inż. Grzegorz Sierpiński, Politechnika Śląska Podmiotowe podeście do wymiarowania sieci transportowych z wykorzystaniem technologii GSM i GPS W artykule przedstawiono możliwości zastosowania nowoczesnych technologii (sieci GSM) ako wsparcia przy wyznaczaniu miar przepustowości empiryczne. Prezentowany materiał wskazue na konieczność realizaci postulatów zrównoważonego rozwou w odniesieniu do roli człowieka, a nie poazdu w systemie transportowym. Zaproponowana miara przepustowości zrównoważone odnosi się do kierunków określonych w Białe Księdze, a także pozwala ocenić stopień spełnienia warunków zawartych w tym dokumencie (w zakresie realne możliwości wyboru środka transportu). Poawia się zatem możliwość porównania przepustowości zrównoważone w wybranym przekrou z przepustowością techniczną (w poazdach), co pozwoli określić faktyczny stopień wykorzystania środków transportu w tym przekrou. Pozyconowanie z wykorzystaniem sieci komórkowych pozwala na określenie (szacowanie) podróży wykonywanych przez posiadaczy telefonów (terminali) komórkowych MS (ang. mobile station). Pozyskiwanie takich danych opisano w literaturze (m.in.: 6, 10, 14, 15, 16, 17). Jedną z procedur umożliwiaących obserwacę przemieszczeń est aktualizaca położenia terminalu (MS) w sieci GSM (ang. Location Update Procedure). Ta metoda wynika bezpośrednio z zasady funkconowania sieci GSM aparat telefoniczny (terminal/ms) logue się do te staci bazowe BSS (ang. Base Station System), która ma nasilnieszy sygnał radiowy w ego lokalizaci. W rzeczywistości logowanie następue na nabliższą antenę przekaźnikową (ang. Base Transceiver Station BTS). W związku z technologią mobilną przy zmianie położenia MS następue także zmiana staci bazowe, z którą w danym momencie MS est połączony. Do innych sposobów identyfikaci położenia MS w sieci komórkowe należą procedury określania lokalizaci na podstawie położenia geograficznego. W praktyce istniee wiele metod lokalizaci terminalu MS w strukturze sieci komórkowe (m.in.: 7, 8, 9, 11, 12, 13). Metody wykorzystuące system GPS (ang. Global Positioning System) umożliwiaą lokalizacę MS z dużą dokładnością (do kilku metrów). Ogólne założenia kilku takich metod przedstawiono poniże (a interpretacę graficzną ukazue rys. 1): Metoda COO (ang. Cell of Origin). Ponieważ umożliwia ona lokalizacę MS z dokładnością do poedyncze komórki (element struktury sieci GSM), e precyza wynika bezpośrednio z wielkości komórki, w które lokalizowany est MS. Oznacza to dokładność rzędu od 100 m do 35 km. Jednak obserwue się tendencę do tworzenia coraz mnieszych komórek w sieciach metropolitalnych. Metoda COO CS (ang. COO with Cell Sector), która wykorzystue właściwość struktury sieci GSM dzielenie komórek sieci BSS na sektory. Zwykle każdy BTS obsługue w ramach komórki trzy sektory (są to więc w pewnym sensie niezależne komórki). Z uwagi na to, że każdy z sektorów zapewnia pokrycie sygnałem nadawczym obszaru w promieniu około 120 stopni wokół anteny nadawcze BTS, możliwe est określenie lokalizaci MS z większą dokładnością. Metoda COO CS RSS (ang. Cell of Origin with Cell Sector with Received Signal Strength) bazue na inne właściwości struktury sieci GSM mocy sygnału odbieranego w terminalu MS. Metody te nazywane są często metodami odcisków palców (ang. fi ngerprint). MS, odbieraąc sygnał z kilku BTS, realizue, ak wspomniano, połączenie/logowanie z BTS o nasilnieszym w dane chwili sygnale radiowym. Pomiar wartości tego sygnału (RSS) umożliwia dokładniesze określenie lokalizaci terminalu MS (siła sygnału RSS ze staci BTS zależy od odległości aparatu od nadanika). Metoda Angle of Arrival (AOA), oparta na pomiarze przesunięcia kąta z wykorzystaniem dwóch staci bazowych, umożliwia precyzę do kilkudziesięciu metrów. Wymaga ona wyposażenia BTS w anteny umożliwiaące pomiar kąta sygnału MS. Wówczas istniee możliwość wyznaczenia położenia MS na podstawie przecięcia linii dwóch pomierzonych kątów pomiędzy MS a BTS-ami. Metody triangulacyne (korzystaące z obecności kilku staci BTS ednocześnie) lokalizuą MS na podstawie odpowiedzi z trzech różnych BTS, np. metoda E-ODT (ang. enhanced observed time difference). Metoda A-GPS (ang. Network Asisted GPS) est wspomagana pozyconowaniem sygnału MS również w sieci GPS. W takim wy- 82 Magazyn Autostrady 10/2014

2 Rys. 1. Ilustraca graficzna wybranych metod lokalizaci abonenta sieci GSM. Opracowanie własne (2) padku ograniczeniem dokładności lokalizaci est edynie precyza sygnału GPS, dochodząca do wartości od kilku metrów do kilku centymetrów (w przypadku bliskości staci naziemne sygnału GPS tzw. staci referencyne sygnału). Wadą metody est brak możliwości lokalizaci w pomieszczeniach zamkniętych (ednakże w odniesieniu do rozważań w artykule nie est to istotnym ograniczeniem), co dla rozważań poruszanych w treści artykułu nie stanowi żadne przeszkody. Przepustowość zrównoważona ako miara stochastyczna W kontekście problematyki poruszane w ninieszym artykule i w artykule A dynamic management of a public transportation fl e et (1), można spróbować zdefiniować nowe poęcie przepustowości tzw. zrównoważone. Przymiotnik zrównoważona akcentue pewną ednostkę miary, nie zaś stan w ruchu drogowym. Przepustowość taka oznacza np. maksymalne natężenie przepływaące przez przekró drogi wyrażone liczbą osób w ednostce czasu przy stałe obecności koleki osób (poazdów) te relaci na wlocie. W te definici wyeliminowane zostało częściowo poęcie poazdu. Poazd został zastąpiony osobą ako podstawową miarą przepustowości w strumieniu ruchu. Co to oznacza w praktyce? Oznacza to uproszczenie procedury obliczeniowe w zakresie miar przepustowości ruchu. Należy tu abstrahować od stosunkowo skomplikowanych procedur pozyconowania użytkowników terminali sieci GSM opisanych w dużym skrócie we wstępie. W tym sensie procedura obliczania przepustowości upraszcza się do minimum, co eliminue szereg współczynników związanych z określeniem warunków ruchu. Można pominąć w takie procedurze współczynniki uwzględniaące dywersyfikacę parametrów strumieni ruchu z uwagi na odniesienie miar przepustowości nie w stosunku do poazdu, ale do innego elementu uczestniczącego w ruchu drogowym. W proponowanym uęciu wzór na przepustowość np. pasa ruchu można zapisać w formie równania: C = L i (1) gdzie: C przepustowość -tego pasa ruchu, L i liczba osób zareestrowanych procedurami lokalizacynymi systemu GSM w przekrou i-tym na pasie -tym. Można oczekiwać, że poawią się pewne problemy z kalibracą proponowanego systemu z uwagi na małe wymiary poprzeczne pasów ruchu (2,5-4,2 m, wymiar zbliżony do rzędu dokładności lokalizaci w systemach GSM i GPS). Ponadto oczywiste est, że w przypadku obliczania procedury przepustowości zgodnie z taką metodyką (w oparciu o sieć GSM, a nie o infrastrukturę drogową system detekci) procedury obliczeniowe przenoszone są merytorycznie nieako poza obszar inżynierii ruchu. Dla celów zareestrowania maksymalne liczby osób w danym przekrou drogi w ednostce czasu wystarczaące będzie obserwowanie, czy występue koleka, i zareestrowanie liczby użytkowników terminali MS w określonym przekrou drogi z dodatkowym pozyconowaniem na pas ruchu. Teoretycznie dokładność pozyconowania systemów agps w aglomeracach i konurbacach pozwala na wstrzelenie się w pas ruchu o szerokości od 2,5 do 4,2 m. W rzeczywistości reestraca położenia użytkowników terminali MS nie ma nic wspólnego z przekroem drogi, ale z lokalizacą terminalu w fizyczne przestrzeni sieci komórkowe. Problem dokładności metody sprowadza się w tym przypadku do precyzi lokalizaci terminali MS w sieci komórkowe oraz wartości udziału użytkowników telefonii komórkowe w strumieniu ruchu. W te chwili w Polsce zareestrowanych est ponad 42 miliony telefonów komórkowych, co zapewnia praktycznie 100% pokrycie populaci w tym zakresie. W praktyce spotykane są przypadki osób podróżuących z aktywnymi dwoma telefonami lub kartami SIM. W takich przypadkach może dochodzić do przeszacowania lub niedoszacowania wartości przepustowości elementu punktowego lub liniowego transportu w odniesieniu do miary wyrażone w osobach. Z uwagi na powyższe równanie na przepustowość (1) powinno mieć postać uwzględniaącą te okoliczności: 1 u2 C L i uk n (2) gdzie: u k udział [-] osób w Polsce posiadaących telefony komórkowe (w praktyce można przyąć u k = 0,99..., wciąż ednak nie wszyscy posiadaą terminal MS), u 2 udział w sieci komórkowe użytkowników korzystaących z więce niż edne karty, n średnia liczba kart u osób posiadaących liczbę terminali MS n > 1 (x = 2). Wymienione w równaniu (2) współczynniki można ponadto obliczać, uwzględniaąc zdywersyfikowanie ich wartości w obszarze sieci drogowych w pewnych reżimach przestrzennych. W praktyce w odniesieniu do równania (2) nie następue żadna komplikaca obliczeń, gdyż w miesce stosowanych w inżynierii współczynników w formie tablic i rysunków (licznych i nieednokrotnie silnie rozbudowanych) zastosowanie maą wyłącznie dwie wartości znane dla całe sieci komórkowe globalnie. Bezpośredni stopień dokładności wymaga szczegółowych badań. Rzeczone dwa udziały procentowe to procent ludzi posiadaących telefony komórkowe w ramach populaci i procent osób poruszaących się z więce niż ednym telefonem aktywnym ednocześnie (w rzeczywistości kartą SIM, patrz: telefony typu duo/dualsim ). Być może pierwszy współczynnik est możliwy do całkowitego pominięcia. Określenie tych współczynników i ich wpływu na charakterystyki ruchu wymaga dalszych 83

3 badań. Takie uęcie metodyczne obliczenia przepustowości w sieci drogowe upraszcza więc zasadniczo przedmiotowy problem. Ponadto taka wykładnia przepustowości w postaci miary odniesienia w liczbie osób pozwala na prowadzenie zasadnych analiz w odniesieniu do zrównoważonego rozwou transportu. Procedury obliczeniowe w elementach punktowych infrastruktury transportowe Prezentowana koncepca, ak wspominano na wstępie, nie ogranicza się li tylko do strumieni ruchu w liniowych elementach infrastruktury sieci drogowe. Stosuąc bezpośrednią analogię, procedurę szacowania przepustowości strumieni ruchu na bazie sieci GSM można prowadzić również w odniesieniu do punktowych elementów infrastruktury drogowe. Należy zauważyć, że procedury lokalizaci w sieci komórkowe pozwalaą na ustalenie relaci przemieszczenia się poazdu wraz z osobą posiadaącą telefon komórkowy. Procedura aktualizaci położenia est w stanie wykryć przełączenie się pomiędzy stacami bazowymi lub sekwencę takich procedur. Stace BTS posiadaą z kolei ścisłą lokalizacę w przestrzeni fizyczne. Korelaca sekwenci przełączania się użytkownika terminalu MS pomiędzy stacami bazowymi BTS, reestrowana w CDR (ang. Call Data Record), w połączeniu ze znaną fizyczną lokalizacą elementów infrastruktury drogowe pozwala teoretycznie na obliczanie relaci przemieszczenia w przestrzeni, na które zlokalizowano obiekt punktowy infrastruktury drogowe. Znaąc relacę poazdów w punktowym elemencie infrastruktury (na skrzyżowaniu) ich położenia w kolenych chwilach czasu, można wprost obliczyć przepustowości relaci wlotów etc. (zakładaąc występowanie stanów nasycenia ruchem na poszczególnych wlotach i pozostawanie koleek itd.). Na rys. 2 poazd 1 porusza się na drodze z pierwszeństwem ruchu. Poazd 2 est podporządkowany w ruchu drogowym. Jako pierwszy zostanie zareestrowany (pomiaąc różne warianty i konfigurace te sceny ruchu) poazd 1 na BTS 2 [koordynaty (x2, y2, z2)], późnie, przemieszczaąc się, zostanie zareestrowany na BTS 3 (x3, y3, z3). Przemieszczenie realizowane będzie w określonych chwilach czasu. Koleno poazd podporządkowany nr 2 reestrowany est na BTS 1, BTS 2 i BTS3. W rzeczywistości można eszcze wykorzystać systemy pokładowe poazdów (CC Car Computer, OBU On Board Unit) w połączeniu z MS do odczytu innych charakterystyk ruchu. Stwarza to olbrzymie możliwości dla celów pozyconowania poazdów w obszarze konfliktu skrzyżowania. Jednocześnie nawet do 6 staci BTS reestrowanych est w MS (ściśle mierzona est ich siła sygnału). Są to wszystko standardowe funkconalności wbudowane w system GSM. Problemem est wyłącznie przetworzenie danych, które można uzyskać na bazie funkconalności tych systemów. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby identycznymi pomiarami obąć ruch pieszych w elementach infrastruktury znaduących się w zasięgu oddziaływania sieci GSM. Obecność elementu punktowego infrastruktury sieci drogowe w obrębie wyłącznie edne BTS nie stwarza większych problemów. W tych przypadkach można wykorzystać przełączanie sektorowe abonenta MS. Podobnie ak w poprzednim przypadku do rozwiązania pozostanie problem wyciągnięcia i przetworzenia tego typu informaci. Przypadek analizy sektorowe prezentue rys. 3. Rys. 2. Koncepca obliczania przepustowości w elementach punktowych infrastruktury drogowe. Opracowanie własne Problematyczne w podeściu prezentowanym na rys. 2 i 3 est synchronizowanie zgłoszeń na poszczególnych BTS-ach lub pomiarów na bazie procedur automatyczne lokalizaci. Pomiar taki korelue dwie wartości czas wystąpienia i poawienia się określonego MS dla procedury lokalizaci z koordynatami staci bazowe BTS. Ta wartość, z uwagi na obszary nakładania się sygnałów poszczególnych BTS-ów, wymaga zastosowania bliże nieokreślonych procedur koryguących. Jest to ciekawe pole badawcze, którego omówienie przekracza ramy tego artykułu. Procedury lokalizaci MS, które daą z kolei informacę o bezwzględnym położeniu (w domyśle poazdu) w przestrzeni fizyczne, charakteryzuą się wieloma ograniczeniami. Należą do nich ograniczenia przepustowości sieci i prędkości przetwarzania informaci. Ponadto, zakładaąc wyeliminowanie tych przeszkód w ramach sieci GSM (przy zainteresowaniu tymi zagadnieniami operatorów), poawi się problem zwłoki czasowe związane z wykonaniem procedury lokalizaci. Jak więc widać, est to koncepca obarczona licznymi problemami natury techniczne, które ednak można rozwiązać. Jednak korzyść z wdrożenia takie procedury est bezsprzeczna podmiotowe kategoryzowanie strumieni ruchu w sieci drogowe. Koleny krok w stronę zrównoważenia gałęzi transportu To, co est szczególnie warte podkreślenia w proponowane koncepci obliczania przepustowości strumieni ruchu, to wykonywanie tych operaci w zakresie/obszarze całe sieci drogowe. Sieć GSM charakteryzue się pokryciem w odniesieniu do 100% obszaru sieci drogowe. W dużych miastach ponadto podobnym pokryciem charakteryzuą się sieci UMTS (ang. Universal Mobile Telecommunication System), które można wykorzystać z uwzględnieniem nieco inne ich specyfiki niż system GSM. Sieć ta z powodów uwarunkowań technicznych posiada znacznie mniesze terytorialnie komórki dla staci bazowych może oferować dzięki temu dokładniesze analizy w kontekście prezentowane koncepci. Konsekwentnie w aglomeracach można wykorzystywać pikokomórki (w przyszłości). Co z prezentowanego wyże opisu wynika w praktyce? W takim podeściu do wymiarowania infrastruktury drogowe można taką operacę (w teorii) przeprowadzić zbiorczo dla wszystkich elementów infrastruktury w ednym czasie. Pozwala to więc również na badanie poemności sieci drogowe i dalsze ciekawe analizy 84 Magazyn Autostrady 10/2014

4 Rys. 3. Koncepca obliczania przepustowości w elementach punktowych infrastruktury drogowe przypadek przełączania pomiędzy sektorami. Opracowanie własne różnych zawisk, ak np. kongestii ruchu. Lokalizaca punktowa (w przestrzeni obsługiwane przez sieć GSM) położenia użytkowników sieci komórkowe pozwala na budowę trówymiarowych funkci gęstości ich rozkładu (charakterystyki dynamiczne). Poprzez skorelowanie te funkci z parametrami geometrycznymi sieci drogowe (transportowe) w warunkach występowania zatorów drogowych można badać poemność komunikacyną wybranych elementów infrastruktury drogowe przy różnym, możliwym do określenia ich napełnieniu. Technicznie sprowadza się to do skorelowania dwóch funkci trówymiarowych lokalizaci (charakterystyka dynamiczna) użytkowników sieci GSM i struktury sieci transportowe (charakterystyka statyczna w dłuższych horyzontach analizy). W przypadku kongestii ruchu można zbadać stopień wpływu na to zawisko z osobna poazdów i osób tworzących ich napełnienie. Takie analizy mogą z kolei prowadzić do zdywersyfikowania zawiska kongestii ruchu w przestrzeni sieci transportowe. Zdecydowanym ograniczeniem w chwili obecne są problemy techniczne i organizacyne, co sygnalizowano wielokrotnie wcześnie. Do problemów organizacynych należy kwestia integraci działań różnych podmiotów działaących na rynku telefonii komórkowe. Problemem technicznym est zdecydowanie ograniczenie przepustowości pasm informacynych w sieciach GSM. Ponadto dotychczasowe podeście redukconistyczne do sieci transportowych może zostać zastąpione w proponowane koncepci podeściem holistycznym. W tym przypadku analiza sieci otrzymywana est uż nie tylko w odniesieniu do zbioru wybranych izolowanych fragmentów sieci, ale nieako ad hoc zestawiane są parametry całe sieci. Zależy to oczywiście od skali ewentualnego wdrożenia proponowane koncepci. W podeściu holistycznym całość sieci nie est prostą sumą e elementów składowych (4). W tym uęciu, w miesce dotychczasowego skalowania sieci drogowych w górę, będzie można analizować sieci, skaluąc e w dół, z uwzględnieniem sprawności i funkconalności sieci ako koherentne całości. Kolokwialnie rzecz umuąc, puzzle sieci drogowe będą składane (skalowane»w górę«) w oparciu o dysponowanie wyraźnie wyspecyfikowanym obrazem całości. W chwili obecne często praktyka skalowania sieci drogowych przypomina nieednokrotnie składanie puzzli w sposób losowy w kontekście globalnym. Rys. 4. Przepustowość wyrażona w osobach ako pewna miara stochastyczna (uwzględnienie warianci napełnienia). Opracowanie własne Drugim elementem funkconalności proponowane koncepci est możliwość dynamicznego wykreślenia charakterystyk przepustowości ograniczana w praktyce koniecznością obserwaci koleek na wlotach elementów punktowych infrastruktury drogowe. W sieciach gęstych w godzinach szczytu będzie teoretycznie możliwe wykreślanie charakterystyk przepustowości w sposób dynamiczny. Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na eden aspekt obliczania charakterystyki przepustowości w oparciu o miary wyrażone w osobach, a nie w poazdach (podeście podmiotowe). Jeżeli w przypadku miar wyrażonych w poazdach można mówić o przepustowości stałe zależne od warunków ruchowo-drogowych wyrażone w poazdach umownych, to w proponowane koncepci należałoby racze mówić o pewnym zakresie wartości. W publikaci Koncepca obliczania charakterystyki techniczne elementów infrastruktury drogowe z wykorzystaniem technologii GSM i GPS (3) przedstawiono zakres zmienności przepustowości w mierze wyrażone w osobach est on istotnie większy aniżeli analogiczne wartości wyrażone w poazdach. Stąd wynika stochastyczny charakter przepustowości w proponowanym uęciu. W odróżnieniu od miar wyrażonych w poazdach w tym przypadku podmiotowym występue duża warianca rozłożenia osób pomiędzy poazdami (w praktyce różne funkce opisuące gęstość użytkowników systemu transportowego w przestrzeni), co powodue, że naturalnym sposobem prezentaci przepustowości w tym przypadku powinien być pewien zakres wartości. Zależność tę ukazue rys. 4. Zademonstrowano na nim, że dla małych intensywności ruchu różnice w podeściu podmiotowym i przedmiotowym są stosunkowo niewielkie. Różnice te wzrastaą wraz ze wzrostem intensywności ruchu różnice w napełnieniach poazdów są multiplikowane poprzez wartość intensywności ruchu. Przedstawiony na rys. 4 niebieski prostokąt demonstrue, że w podeściu podmiotowym brana est pod uwagę inna przepustowość aniżeli w przedmiotowym. Co więce, przepustowość ta zmienia się w szerokim zakresie, zależnym od różnic napełnienia w poszczególnych poazdach strumienia ruchu (Δ2) oraz różnic w strukturze rodzaowe ruchu (Δ1). Zakres zmienności mierzone przepustowości est w te metodzie większy. Wydae się, że wyznaczone w ten sposób przepustowości (na bazie pomiarów podmiotowych) lepie oddaą stochastyczny charakter strumieni ruchu. Trudno w tym aspekcie mówić o większe dokładności est to bowiem zupełnie inne podeście. W systemach sterowa- 85

5 nia obszarowego wyznaczony w ten sposób zbiór charakterystyk przepustowości może istotnie różnić się od analogicznego zbioru wyznaczonego w sposób klasyczny. Można oczekiwać, że w tym wypadku suma drobnych korzyści, uzyskanych na bazie proponowanego pomiaru, w poszczególnych punktach sterowania ruchem obszaru spowodue uruchomienie efektu kuli śnieżne. Autorzy dysponuą eszcze bardzie dosadnym porównaniem określaącym podeście podmiotowe do wymiarowania sieci drogowych. Dotychczasowe przedmiotowe systemy sterowania przypominaą rybaka, który zarzuca sieć o stałym przekrou oczka, zakładaąc z góry późnieszą obróbkę masy produktu ubocznego (drobne ryby) lub pozbycie się go na zewnątrz. W podeściu podmiotowym rybak zarzuca wiele różnych sieci w celu precyzynego uzyskania tylko i wyłącznie produktu pożądanego. Trudno w te chwili ednoznacznie oceniać, akie znaczenie maą proponowane wykresy dynamicznie zmieniaących się przepustowości w odniesieniu do warianci napełnienia środków transportu publicznego i poazdów transportu indywidualnego. Intuicynie można powiedzieć, że system transportowy dysponuący tego typu funkconalnością byłby w stanie sterować ruchem dokładnie aniżeli akiekolwiek rozwiązanie stosowane obecnie. Zwłaszcza w aspekcie zrównoważonego rozwou transportu system taki mógłby stanowić bezprecedensowy impuls wywoławczy inicuący rzeczywiste powstanie systemu zrównoważonego. W te chwili kolokwialnie można powiedzieć, że systemy steruące ruchem w oparciu o poazd, a nie o osobę, są niedemokratyczne (abstrahuąc od akiekolwiek zasadności równoprawności w ruchu) w sensie zrównoważenia poszczególnych gałęzi transportu mimo możliwości reestraci udziałów procentowych poazdów mieskiego transportu zbiorowego w ruchu. Wytyczne Komisi Europeskie w sprawie zrównoważonego transportu Ponieważ samochód osobowy stał się ważnieszy od człowieka, w większości miast zapewnienie odpowiednie liczby miesc postoowych było ważniesze od właściwego utrzymania chodników i terenów umożliwiaących ruch pieszy. Planowanie przyszłego wyglądu i funkconowania systemu transportowego na wybranym obszarze musi być poparte potrzebami osób podróżuących, co est zgodne z definicą zrównoważonego rozwou oraz wytycznymi określonymi w Białe Księdze, dotyczące przyszłości transportu. Już w 1987 roku w tzw. raporcie Brundtland przytoczono definicę zrównoważonego rozwou: To rozwó, który odpowiada potrzebom dzisieszego pokolenia, nie zagrażaąc możliwościom przyszłych pokoleń, zaspokaaąc potrzeby obecne i przyszłe. Bazue na dwóch podstawowych założeniach: w pierwsze koleności należy skupić się na koncepci potrzeb, w szczególności potrzeb podstawowych nabiednieszych, przy zaspokaaniu aktualnych i przyszłych potrzeb trzeba uwzględnić również ograniczone możliwości, nie ignorować granic wyznaczanych postępowi techniki i społecznemu porządkowi przez środowisko naturalne (5). W takim uęciu każde działanie musi wynikać z realne potrzeby. W ważnych dokumentach wytyczaących kierunki rozwou transportu, przygotowanych przez Komisę Europeską, można znaleźć konsekwencę przyęte powyże definici. Dokument z września 2001 roku Biała Księga Europeska polityka transportowa do 2010 r.: czas na decyze (18) i koleny z marca 2011 roku Biała Księga Plan utworzenia ednolitego europeskiego obszaru transportu dążenie do osiągnięcia konkurencynego i zasobooszczędnego systemu transportu (19) ednoznacznie określaą m.in. konieczność zapewnienia realne konkurencyności samochodom osobowym w procesach przemieszczania, a zatem wręcz wymuszaą rozwó i promocę mieskiego transportu zbiorowego. Wprowadzane alternatywne środki transportu i sposoby poruszania się powinny być bezpieczne i niezagrażaące zdrowiu ludzi i środowisku (w odniesieniu do obecnego i przyszłych pokoleń). Powodue to prowadzenie poszukiwań nowych rozwiązań z zakresu poprawy dostępności i rozwou informaci, ale także technologii zasilania. W praktyce obserwowany est rozwó różnych rozwiązań wspieraących transport, ak np.: w zakresie mieskiego transportu zbiorowego: wydzielone pasy dla autobusów; właściwe kształtowanie peronów i zatok; priorytet na skrzyżowaniach; inne rozwiązania z zakresu telematyki transportu; optymalizaca tras przeazdu; czytelna polityka taryfikacyna i wspólny bilet; w zakresie transportu rowerowego: spóne i bezpieczne trasy rowerowe; bezpieczne parkingi dla rowerów; koncepca roweru mieskiego (publicznego); w zakresie innych sposobów przemieszczania się promowanie dużego napełnienia samochodów osobowych (HOV ang. High Occupancy Vehicle) (szczególnie elektrycznych): wydzielone pasy; zniżki w opłatach parkingowych; zniżki w opłatach za wazd do stref płatnych; działania restrykcyne dla samochodów osobowych: płatne miesca postoowe; środki uspokoenia ruchu (na wydzielonych obszarach, tylko dla samochodów osobowych); opłaty za wazd do centrum; strefy zamknięte dla ruchu. W obliczu powyższych działań istotne stało się sporzenie na system transportowy ako funkconuący dla człowieka, a nie poazdu umownego. Zaproponowana miara przepustowości zrównoważone nie tylko odnosi się do kierunków określonych w Białe Księdze bezpośrednio. Miara ta może także służyć ocenie spełnienia warunków określanych w tym dokumencie (w zakresie realne możliwości wyboru środka transportu). W przypadku wdrożenia opisane koncepci przepustowość zrównoważona może być w wybranym przekrou porównana z przepustowością techniczną (w poazdach), co pozwoli określić faktyczny stopień wykorzystania środków transportu w tym przekrou. Należy zwrócić uwagę, że opisana metoda pozwala na obserwacę ruchu nie tylko w transporcie drogowym, ale również w transporcie koleowym i ruchu pieszym. Jednak ta tematyka przekracza zakres artykułu. Podsumowanie Artykuł ma na celu przedstawienie wyłącznie pewne koncepci, która może teoretycznie wpłynąć na zasadność zastosowania 86 Magazyn Autostrady 10/2014

6 innego, prawdopodobnie bardzie efektywnego systemu wymiarowania i w konsekwenci organizowania sieci drogowych i sterowania nimi. W prezentowane koncepci est zarówno wiele niewiadomych natury organizacyne i techniczne, ak również nie est znana wymierna korzyść z e stosowania w odniesieniu do dotychczas stosowanych metod obliczania przepustowości w oparciu o miarę wyrażoną w poazdach. Trudno bez prac badawczo-rozwoowych ocenić w te chwili możliwość zastosowania te koncepci w praktyce. Tym niemnie proponowana w artykule metodyka stanowi istotne wyzwanie w kierunku osiągnięcia zrównoważenia poszczególnych gałęzi w sieci transportowe. W ruchu drogowym może być ona asumptem do przeciwdziałania tendenci związane z przenoszeniem się społeczeństwa ze środków mieskiego transportu zbiorowego do poazdów realizuących przemieszczenia w transporcie indywidualnym. Uczestnicy ruchu, wiedząc, że przechodząc do poazdów mieskiego transportu zbiorowego, zwiększaą tym samym ich priorytet, będą robić to zdecydowanie chętnie. Ludzie zawsze będą chętnie podemować działania w zgodzie z własnym interesem i przekonaniami aniżeli pod naciskiem działań odgórnych. Zgodnie z zasadą proponowaną w te koncepci zadziała tu pewna automatyka systemu każde przeście do mieskiego transportu zbiorowego będzie powodowało ograniczenie priorytetów w transporcie indywidualnym (promować będzie takie postawy realnie). Działania prowadzone w kierunku zrównoważenia transportu w miastach powinny uwzględniać również mentalny charakter uwarunkowań zachowań ludzkich, zwłaszcza postaw komunikacynych, nacechowanych egotyzmem. Zakłada się, że w ciągu lat większość znaczących aglomeraci i konurbaci na świecie będzie dysponowała systemami typu ATCS (ang. Advanced Traffi c Control Systems), pozwalaącymi na swobodne priorytetowanie ruchu nie tylko w przypadku buspasów, ale dla dowolnego strumienia ruchu. Wydae się, że w chwili obecne w żadnym większym systemie mieskim nie ma innych możliwości aniżeli równoważenie gałęzi transportu. Liczba ograniczeń, akie nakłada się na rozwó transportu indywidualnego, est znaczna. Nawet w przypadku rozwiązania wielu problemów, w tym głównie zagadnienia końca ery ropy w perspektywie kilkudziesięciu lat, pozostanie ograniczenie poemności fizyczne sieci drogowe (4). Już obecnie w większych miastach liczba reestrowanych poazdów dwukrotnie (i więce) przekracza poemność komunikacyną sieci drogowych (4). To ograniczenie rozwiązue wyłącznie równoważenie poszczególnych gałęzi transportu z naciskiem na rozwó transportu zbiorowego. Alternatywą dla zrównoważonego rozwou systemu transportu mogą być tylko bliże nieznane obecnie systemy transportowe przyszłości. Te ednak znaduą się w takie fazie, która wskazue edyną zasadną drogę na obecną chwilę w postaci sterowania przepływem osób, a nie poazdów. Należy więc dążyć do upodmiotowienia ruchu drogowego szerze systemów transportowych. Reasumuąc nie ma uż miesca we współczesnych miastach dla wzrostu transportu indywidualnego est natomiast potrzeba i miesce na realizacę prac naukowo-badawczych w kierunku upodmiotowienia systemów transportowych. Piśmiennictwo 1. Celiński I., Sierpiński G.: A dynamic management of a public transportation fl eet. LogForum, 2013, 9 (3), pp Celiński I., Sierpiński G.: The Study of Modal Distribution of The Travel Based on Mobile Phone Networks Data. III International Scientific Conference Transport Problems. Katowice Tarnowskie Góry, June 2011 (zaakceptowano, w druku). 3. Celiński I., Sierpiński G.: Koncepca obliczania charakterystyki techniczne elementów infrastruktury drogowe z wykorzystaniem technologii GSM i GPS. Magazyn Autostrady, Krawiec S., Celiński I.: Model ruchu ako instrument oceny oddziaływań strumieni poazdów w gęstych sieciach drogowych. Logistyka Nauka, 4/2012, wersa elektroniczna płyta CD1. 5. Our Common Future. Report of the World Commission on Environment and Development, Transmitted to the General Assembly as an Annex to document A/42/427 Development and International Co-operation: Environment, 1987, net/wced-ocf.htm. 6. Privat L.: Orange to provide road traffi c data based on GSM signal. 7. Rashid O. et al.: Extending Cyberspace: Location Based Games Using Cellular Phones. ACM Computers in Entertainment, vol. 4, no. 1, 2006, pp Rashid O., Coulton P., Edwards R.: Implementing Location Based Information/Advertising for Existing Mobile Phone Users in Indoor/Urban Environments. IEEE Proceedings of the 4 th International Conference on Mobile Business (ICMB 05), Sydney, Australia, 2005, pp Richter U. et al.: Location-based Services: Konkurrenz durch lizenzfreie Alternativen. VDE Kongress 2004, Berlin, Germany, 2004, pp Rutten B., van der Vlist M., de Wolff P.: GSM as the source for traffi c information. European Transport Conference Samsioe J., Samsioe A.: Competitor Analysis in the Location Based Service Industra. IEEE Proceedings of First International Conference on Mobile Business (ICMB 02), Athens, Greece, Schiller J., Voisard A.: Location-based services. Morgan Kaufmann Publishers, San Francisco, USA, Tarumi H., Matsubara K., Yano M.: Implementations and Evaluations of Location-Based Virtual City System for Mobile Phones. Proceedings of the IEEE Global Telecommunications Conference Workshops, Dallas, USA, 2004, pp Ule A., Boucherie R.J.: Adaptive dynamic channel borrowing in roadcovering mobile networks. Faculty of Mathematical Sciences, University of Twente, University for Technical and Social Sciences, October Valerio D., D Alconzo A., Ricciato F., Wiedermann W.: Exploiting cellular networks for road traffi c estimation: a survey and a research roadmap. IEEE 69 th Vehicular Technology Conference (IEEE VTC 09- Spring), Barcelona, Spain, April, Valerio D., Witek T., Ricciato F., Pilz R., Wiedermann W.: Road traffi c estimation from cellular network monitoring: a hands-on investigation. IEEE 20 th Personal Indoor Mobile Radio Communication Symposium 2009 (IEEE PIMRC 09), Tokyo, Japan, September, Valerio D.: Road Traffi c Monitoring from Cellular Network Signaling. FTW-TR , March White Paper: European transport policy for 2010: time to decide. COM(2001) 370, wrzesień White Paper: Roadmap to a Single European Transport Area Towards a competitive and resource effi cient transport system. COM(2011) 144, March

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Komórkowe naziemne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Założenia systemu GSM Usługi: Połączenia głosowe, transmisja danych, wiadomości tekstowe I multimedialne Ponowne użycie częstotliwości

Bardziej szczegółowo

Marek Szatkowski 2003-12-01

Marek Szatkowski 2003-12-01 Powody wprowadzania priorytetów dla transportu zbiorowego: Duży udział w liczbie podróży w miastach (zazwyczaj > 50%). Mniejsza uciążliwość dla środowiska. Mniejsze koszty podróży. Mniejsze koszty działalności

Bardziej szczegółowo

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dr Katarzyna HEBEL Prof. dr hab. Olgierd WYSZOMIRSKI Conference Baltic Sea Region advancing towards Sustainable Urban Mobility Planning Gdynia 22-24th of October 2014 Przejście od planów transportowych

Bardziej szczegółowo

7.2 Sieci GSM. Podstawy GSM. Budowa sieci GSM. Rozdział II Sieci GSM

7.2 Sieci GSM. Podstawy GSM. Budowa sieci GSM. Rozdział II Sieci GSM 7.2 Sieci GSM W 1982 roku powstał instytut o nazwie Groupe Spécial Mobile (GSM). Jego głównym zadaniem było unowocześnienie dotychczasowej i już technologicznie ograniczonej komunikacji analogowej. Po

Bardziej szczegółowo

Czym jest EDGE? Opracowanie: Paweł Rabinek Bydgoszcz, styczeń 2007 http://blog.xradar.net

Czym jest EDGE? Opracowanie: Paweł Rabinek Bydgoszcz, styczeń 2007 http://blog.xradar.net Czym jest EDGE? Opracowanie: Paweł Rabinek Bydgoszcz, styczeń 2007 http://blog.xradar.net Wstęp. Aby zrozumieć istotę EDGE, niezbędne jest zapoznanie się z technologią GPRS. General Packet Radio Service

Bardziej szczegółowo

co to oznacza dla mobilnych

co to oznacza dla mobilnych Artykuł tematyczny Szerokopasmowa sieć WWAN Szerokopasmowa sieć WWAN: co to oznacza dla mobilnych profesjonalistów? Szybka i bezproblemowa łączność staje się coraz ważniejsza zarówno w celu osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Organizacja transportu publicznego

Organizacja transportu publicznego Organizacja transportu publicznego Jędrzej Gadziński Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM w Poznaniu Projekt częściowo finansowany przez Unię Europejską w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl 3OF_III_D KOOF Szczecin: www.of.szc.pl XXXII OLIMPIADA FIZYCZNA (198/1983). Stopień III, zadanie doświadczalne D Źródło: Nazwa zadania: Działy: Słowa kluczowe: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej; Waldemar

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYSTEMU POMIAROWEGO (MSA)

ANALIZA SYSTEMU POMIAROWEGO (MSA) StatSoft Polska, tel. 1 484300, 601 414151, info@statsoft.pl, www.statsoft.pl ANALIZA SYSTEMU POMIAROWEGO (MSA) dr inż. Tomasz Greber, Politechnika Wrocławska, Instytut Organizacji i Zarządzania Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

Przyjazne miasto. Technologie telematyczne dla miast i samorządów. Insert photo: 9.64 mm high x 25.4 mm wide

Przyjazne miasto. Technologie telematyczne dla miast i samorządów. Insert photo: 9.64 mm high x 25.4 mm wide Przyjazne miasto Technologie telematyczne dla miast i samorządów Insert photo: 9.64 mm high x 25.4 mm wide 02.12.2009 Titel der Präsentation Untertitel der Präsentation 1 Przyjazne miasto efektywne zarządzanie

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE ZAWIERAJĄCE UZASADNIENIE WYBORU PRZYJĘTEGO DOKUMENTU W ODNIESIENIU DO ROZPATRYWANYCH ROZWIĄZAŃ ALTERNATYWNYCH

PODSUMOWANIE ZAWIERAJĄCE UZASADNIENIE WYBORU PRZYJĘTEGO DOKUMENTU W ODNIESIENIU DO ROZPATRYWANYCH ROZWIĄZAŃ ALTERNATYWNYCH PODSUMOWANIE ZAWIERAJĄCE UZASADNIENIE WYBORU PRZYJĘTEGO DOKUMENTU W ODNIESIENIU DO ROZPATRYWANYCH ROZWIĄZAŃ ALTERNATYWNYCH Program ochrony środowiska przed hałasem dla Miasta Gliwice na lata 2013-2017

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE RUCHU AUTOBUSÓW NA WSPÓLNYM PASIE AUTOBUSOWO-TRAMWAJOWYM

MODELOWANIE RUCHU AUTOBUSÓW NA WSPÓLNYM PASIE AUTOBUSOWO-TRAMWAJOWYM mgr inż. Tomasz Dybicz MODELOWANIE RUCHU AUTOBUSÓW NA WSPÓLNYM PASIE AUTOBUSOWO-TRAMWAJOWYM W Instytucie Dróg i Mostów Politechniki Warszawskiej prowadzone są prace badawcze nad zastosowaniem mikroskopowych

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie aplikacji PTV Visum do analiz podróży w miastach

Zastosowanie aplikacji PTV Visum do analiz podróży w miastach Zastosowanie aplikacji PTV Visum do analiz podróży w miastach Artur Zając Dział Organizacji Przewozów Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie Poznań, 16 listopada 2011 r. Co to jest VISUM? Aplikacja wspomagająca

Bardziej szczegółowo

III Kongresu Rozwoju Ruchu Rowerowego

III Kongresu Rozwoju Ruchu Rowerowego III Kongresu Rozwoju Ruchu Rowerowego Warszawa, 22-23 IX 2014 Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ www.miastadlarowerow.pl

Bardziej szczegółowo

Anteny zewnętrzne do terminali telefonii komórkowej

Anteny zewnętrzne do terminali telefonii komórkowej Notatka 33 15.03.2015 1. WSTĘP Anteny zewnętrzne do terminali telefonii komórkowej W ostatnich latach jesteśmy świadkami gwałtownego rozwoju systemów telefonii komórkowej. Oferowane w sklepach urządzenia,

Bardziej szczegółowo

Testy zgodności 9 113

Testy zgodności 9 113 Testy zgodności 9 3 9. TESTY ZGODNOŚCI 9. Różne sytuace praktyczne W praktyce badań statystycznych, ak uż poprzednio stwierdzono, cały proces analizy statystyczne dzielimy na dwa etapy: formułowanie hipotezy

Bardziej szczegółowo

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r.

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r. CDMA w sieci Orange Warszawa, 1 grudnia 2008 r. Dlaczego CDMA? priorytetem Grupy TP jest zapewnienie dostępu do szerokopasmowego internetu jak największej liczbie użytkowników w całym kraju Grupa TP jest

Bardziej szczegółowo

Etapy modelowania ekonometrycznego

Etapy modelowania ekonometrycznego Etapy modelowania ekonometrycznego jest podstawowym narzędziem badawczym, jakim posługuje się ekonometria. Stanowi on matematyczno-statystyczną formę zapisu prawidłowości statystycznej w zakresie rozkładu,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Mechanika Strona 1 z 5 XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Odwrócona zasada: liniowy silnik ruch obrotowy System napędowy XTS firmy Beckhoff

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

Dwa w jednym teście. Badane parametry

Dwa w jednym teście. Badane parametry Dwa w jednym teście Rys. Jacek Kubiś, Wimad Schemat zawieszenia z zaznaczeniem wprowadzonych pojęć Urządzenia do kontroli zawieszeń metodą Boge badają ich działanie w przebiegach czasowych. Wyniki zależą

Bardziej szczegółowo

Rozwiązywanie algebraicznych układów równań liniowych metodami iteracyjnymi. Plan wykładu:

Rozwiązywanie algebraicznych układów równań liniowych metodami iteracyjnymi. Plan wykładu: Rozwiązywanie algebraicznych układów równań liniowych metodami iteracynymi Plan wykładu: 1. Przykłady macierzy rzadkich i formaty ich zapisu 2. Metody: Jacobiego, Gaussa-Seidla, nadrelaksaci 3. Zbieżność

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne dla doradców Na podstawie projektu gotowego z kolekcji Muratora M03a Moje Miejsce. i audytorów energetycznych

Materiały edukacyjne dla doradców Na podstawie projektu gotowego z kolekcji Muratora M03a Moje Miejsce. i audytorów energetycznych Optymalizacja energetyczna budynków Świadectwo energetycznej Fizyka budowli dla z BuildDesk. domu jednorodzinnego. Instrukcja krok po kroku Materiały edukacyjne dla doradców Na podstawie projektu gotowego

Bardziej szczegółowo

Rola roweru w polityce transportowej Polski i UE. Dr inż. Tadeusz Kopta Departament Studiów GDDKiA tkopta@krakow.gddkia.gov.pl

Rola roweru w polityce transportowej Polski i UE. Dr inż. Tadeusz Kopta Departament Studiów GDDKiA tkopta@krakow.gddkia.gov.pl Rola roweru w polityce transportowej Polski i UE Dr inż. Tadeusz Kopta Departament Studiów GDDKiA tkopta@krakow.gddkia.gov.pl Cambridge - 27% Berno 15% Ferara 31% Fryburg 20% Bazylea 23% Berno 15% Amsterdam

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Rozwój technologii komórkowych i usług szerokopasmowej transmisji danych w oparciu o nowe i obecne zakresy częstotliwości

Rozwój technologii komórkowych i usług szerokopasmowej transmisji danych w oparciu o nowe i obecne zakresy częstotliwości Rozwój technologii komórkowych i usług szerokopasmowej transmisji danych w oparciu o nowe i obecne zakresy częstotliwości Maciej Nawrocki Wrocławskie Centrum Badań EIT+ sp. z o.o. Agenda 1. O EIT+ 2. Wstęp

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE KSZTAŁTOWANIA SYSTEMU TRANSPORTOWEGO CENTRUM MIASTA Referat wprowadzający

WYTYCZNE KSZTAŁTOWANIA SYSTEMU TRANSPORTOWEGO CENTRUM MIASTA Referat wprowadzający IV KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2010 WYTYCZNE KSZTAŁTOWANIA SYSTEMU TRANSPORTOWEGO CENTRUM MIASTA Referat wprowadzający MARIUSZ DUDEK Politechnika Krakowska 24 lutego 2010 Politechnika

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Fryderyk Lewicki Telekomunikacja Polska, Departament Centrum Badawczo-Rozwojowe,

Bardziej szczegółowo

Micro Geo-Information. Pozycjonowanie w budynkach Indoor positioning

Micro Geo-Information. Pozycjonowanie w budynkach Indoor positioning Micro Geo-Information Pozycjonowanie w budynkach Indoor positioning Spotykane metody rozpoznawanie siły sygnałów pochodzącego od nadajników GSM i porównywane z mapą natężeń wprowadzoną do systemu, wyszukiwanie

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

Wyświetlanie informacji o stanie połączeń

Wyświetlanie informacji o stanie połączeń Wyświetlanie informacji o stanie połączeń Istnieje możliwość sprawdzenia informacji o stanie połączeń pomiędzy tym urządzeniem a pojazdem. Połączenia te obejmują również te powiązane z danymi GPS oraz

Bardziej szczegółowo

Wielkość a wartość przedsiębiorstwa studium na podstawie raportów wybranych spółek

Wielkość a wartość przedsiębiorstwa studium na podstawie raportów wybranych spółek ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO nr 854 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 73 (2015) s. 469 475 Wielkość a wartość przedsiębiorstwa studium na podstawie raportów wybranych spółek Sławomir

Bardziej szczegółowo

METODY OBLICZENIOWE. Projekt nr 3.4. Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03

METODY OBLICZENIOWE. Projekt nr 3.4. Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03 METODY OBLICZENIOWE Projekt nr 3.4 Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03 Zadanie Nasze zadanie składało się z dwóch części: 1. Sformułowanie, przy użyciu metody Lagrange a II rodzaju, równania różniczkowego

Bardziej szczegółowo

Prof. Witold Hołubowicz UAM Poznań / ITTI Sp. z o.o. Poznań. Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Warszawa, 9 czerwca 2010

Prof. Witold Hołubowicz UAM Poznań / ITTI Sp. z o.o. Poznań. Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Warszawa, 9 czerwca 2010 Alokacja nowych częstotliwości dla usług transmisji danych aspekty techniczne i biznesowe Prof. Witold Hołubowicz UAM Poznań / ITTI Sp. z o.o. Poznań Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Prof. dr hab. inż. Leszek Rafalski Mgr inż. Michał Karkowski II WARMIŃSKO-MAZURSKIE FORUM DROGOWE LIDZBARK WARMIŃSKI

Bardziej szczegółowo

Nowa polityka transportowa w Berlinie i rola roweru

Nowa polityka transportowa w Berlinie i rola roweru Nowa polityka transportowa w Berlinie i rola roweru Dr. Jürgen Murach Senat Berliński Wydział Rozwoju Miasta Berlin miasto komunikacji publicznej Historia berlińskich systemów komunikacyjnych 1846 Autobusy

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej prof. dr hab. inż. Andrzej J. OSIADACZ Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Środowiska dr hab. inż. Maciej

Bardziej szczegółowo

Popyt w rozwoju sieci drogowej czyli jak to jest z tym ruchem. Michał Żądło GDDKiA-DPU

Popyt w rozwoju sieci drogowej czyli jak to jest z tym ruchem. Michał Żądło GDDKiA-DPU Popyt w rozwoju sieci drogowej czyli jak to jest z tym ruchem Michał Żądło GDDKiA-DPU Ruch jest wynikiem realizacji potrzeby przemieszczania ludzi lub towarów Czym jechać? Ruch jest wynikiem realizacji

Bardziej szczegółowo

Laboratoria Badawcze Systemów Mobilnych Instytut Informatyki Politechniki Poznańskiej MOBILNE MIASTO

Laboratoria Badawcze Systemów Mobilnych Instytut Informatyki Politechniki Poznańskiej MOBILNE MIASTO MOBILNE MIASTO dr inż. Mikołaj Sobczak mikolaj.sobczak@mobile.put.edu.pl MOBILNE MIASTO Podsystem Przeznaczenie Lata prac POLARIS System nawigacyjny dla pojazdu dla warunków 1999-2003 miejskich TRAFFIC/PILOT

Bardziej szczegółowo

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem

Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem Ćwiczenie E7 Badanie rozkładu pola magnetycznego przewodników z prądem E7.1. Cel ćwiczenia Prąd elektryczny płynący przez przewodnik wytwarza wokół niego pole magnetyczne. Ćwiczenie polega na pomiarze

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

Projekt inwestycji dot. wdrożenia elementów Inteligentnego Systemu Transportu wraz z dynamiczną informacją pasażerską oraz zakupem taboru autobusowego

Projekt inwestycji dot. wdrożenia elementów Inteligentnego Systemu Transportu wraz z dynamiczną informacją pasażerską oraz zakupem taboru autobusowego II Regionalne Seminarium Mobilny Śląsk Projekt inwestycji dot. wdrożenia elementów Inteligentnego Systemu Transportu wraz z dynamiczną informacją pasażerską oraz zakupem taboru autobusowego Katowice, dn.

Bardziej szczegółowo

Inteligentny System Transportu jako narzędzie Wrocławskiej Polityki Mobilności

Inteligentny System Transportu jako narzędzie Wrocławskiej Polityki Mobilności Inteligentny System Transportu jako narzędzie Wrocławskiej Polityki Mobilności ITS as a tool of Wroclaw Mobility Policy Błażej Trzcinowicz 9/06/2015 Z-ca Dyrektora Wydziału Deputy Division Director Wydział

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Lesiak. Dynamika punktu materialnego: Praca i energia; zasada zachowania energii

Tadeusz Lesiak. Dynamika punktu materialnego: Praca i energia; zasada zachowania energii Mechanika klasyczna Tadeusz Lesiak Wykład nr 4 Dynamika punktu materialnego: Praca i energia; zasada zachowania energii Energia i praca T. Lesiak Mechanika klasyczna 2 Praca Praca (W) wykonana przez stałą

Bardziej szczegółowo

Temat: SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH

Temat: SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH Temat: SZCOWNIE NIEPEWNOŚCI POMIROWYCH - Jak oszacować niepewność pomiarów bezpośrednich? - Jak oszacować niepewność pomiarów pośrednich? - Jak oszacować niepewność przeciętną i standardową? - Jak zapisywać

Bardziej szczegółowo

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny

Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) sprężyny Doświadczalne wyznaczanie współczynnika sztywności (sprężystości) Wprowadzenie Wartość współczynnika sztywności użytej można wyznaczyć z dużą dokładnością metodą statyczną. W tym celu należy zawiesić pionowo

Bardziej szczegółowo

STOPA DYSKONTOWA 1+ =

STOPA DYSKONTOWA 1+ = Piotr Cegielski, MAI, MRICS, CCIM STOPA DYSKONTOWA (Wybrane fragmenty artykułu opublikowanego w C.H. Beck Nieruchomości, numer 10 z 2011 r. Całość dostępna pod adresem internetowym: www.nieruchomosci.beck.pl)

Bardziej szczegółowo

Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu. Warszawa, 28 października 2011

Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu. Warszawa, 28 października 2011 Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu Warszawa, 28 października 2011 O czym dziś Ryzyko wyczerpania się zasobów częstotliwości operatorów

Bardziej szczegółowo

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski BEZPRZEWODOWE SIECI MONITORINGU Z RADIOIZOTOPOWYMI CZUJNIKAMI ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2004G Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski Instytut Chemii i Techniki Jądrowej a_jakowiuk@ichtj.waw.pl

Bardziej szczegółowo

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Wydział Budowy Maszyn i Informatyki Laboratorium z sieci komputerowych Ćwiczenie numer: 7 Temat ćwiczenia: Konfiguracja i badanie połączenia GPRS 1. Wstęp

Bardziej szczegółowo

InŜynieria ruchu str. 114

InŜynieria ruchu str. 114 NATĘśENIE RUCHU InŜynieria ruchu str. 114 Pomiary wykonuje się oddzielnie dla następujących kategorii: motocykli, samochodów osobowych, lekkich samochodów cięŝarowych (dostawczych) o masie całkowitej

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycząca usług transportowych

Ankieta dotycząca usług transportowych Ankieta dotycząca usług transportowych Część 1: Analiza sytuacji bieżącej 1.1. Doświadczenia własne oraz kontakty Proszę podać projekty realizowane przez agencję poszanowania energii, które w mniejszym

Bardziej szczegółowo

Oszacowanie i rozkład t

Oszacowanie i rozkład t Oszacowanie i rozkład t Marcin Zajenkowski Marcin Zajenkowski () Oszacowanie i rozkład t 1 / 31 Oszacowanie 1 Na podstawie danych z próby szacuje się wiele wartości w populacji, np.: jakie jest poparcie

Bardziej szczegółowo

Systemy teleinformatyczne w zarządzaniu kryzysowym. (http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Systemy teleinformatyczne w zarządzaniu kryzysowym. (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Systemy teleinformatyczne w zarządzaniu kryzysowym (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Sieć komórkowa infrastruktura telekomunikacyjna umożliwiająca łączność bezprzewodową swoim abonentom w zakresie przekazywania

Bardziej szczegółowo

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003

Przegląd. Perspektywy sektora telekomunikacyjnego. w krajach OECD: edycja 2003 Przegląd Perspektywy sektora telekomunikacyjnego w krajach OECD: edycja 2003 Overview OECD Communications Outlook: 2003 Edition Polish translation Przeglądy to tłumaczenia fragmentów publikacji OECD. Są

Bardziej szczegółowo

Temat: Egzamin na kartę motorowerową zadania teoretyczne. (1 godzina w I roku, 1 godzina w II roku)

Temat: Egzamin na kartę motorowerową zadania teoretyczne. (1 godzina w I roku, 1 godzina w II roku) Scenariusz tematu: nr 0 Temat: Egzamin na kartę motorowerową zadania teoretyczne. ( godzina w I roku, godzina w II roku) Cel ogólny: Sprawdzenie stopnia opanowania wiedzy Środki dydaktyczne: Testy sprawdzające

Bardziej szczegółowo

Stan obecny śródlądowego transportu wodnego oraz plany jego rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju

Stan obecny śródlądowego transportu wodnego oraz plany jego rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Stan obecny śródlądowego transportu wodnego oraz plany jego rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Długość sieci śródlądowych dróg wodnych w Polsce w 2013 r. wyniosła 3655 km, z czego 2417 km

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO. Ilona Buttler

WYTYCZNE UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO. Ilona Buttler WYTYCZNE UNII EUROPEJSKIEJ W SPRAWIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO Ilona Buttler KILKA LICZB Ruch w miastach odpowiada za 40 % emisji CO2 i 70 % emisji pozostałych zanieczyszczeń powodowanych przez transport

Bardziej szczegółowo

Prof. Ing. Alica Kalašová, PhD. Katedra Transportu Drogowego i Miejskiego Wydział Eksploatacji i Ekonomiki Transportu i Łączności

Prof. Ing. Alica Kalašová, PhD. Katedra Transportu Drogowego i Miejskiego Wydział Eksploatacji i Ekonomiki Transportu i Łączności Prof. Ing. Alica Kalašová, PhD. Katedra Transportu Drogowego i Miejskiego Wydział Eksploatacji i Ekonomiki Transportu i Łączności Zdefiniowanie problemu System Transportowy Człowiek Środowisko Środki transportu

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA RUCHU DROGOWEGO UŻYTECZNE INFORMACJE

ORGANIZACJA RUCHU DROGOWEGO UŻYTECZNE INFORMACJE ORGANIZACJA RUCHU DROGOWEGO UŻYTECZNE INFORMACJE Wybierz interesujący temat: OBSZAR ZABUDOWANY DOPUSZCZALNA PRĘDKOŚĆ, URZĄDZENIA REJESTRUJĄCE PORZUSZANIE SIĘ PO DROGACH DLA ROWERÓW MOŻLIWOŚĆ CZY OBOWIĄZEK?

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Systemy Transportowe

Inteligentne Systemy Transportowe w Bydgoszczy dr inż. Jacek Chmielewski inż. Damian Iwanowicz Katedra Budownictwa Drogowego Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich

Bardziej szczegółowo

Bike & Ride ciekawostka czy rewolucja w myśleniu o komunikacji w mieście?

Bike & Ride ciekawostka czy rewolucja w myśleniu o komunikacji w mieście? Bike & Ride ciekawostka czy rewolucja w myśleniu o komunikacji w mieście? Dr Piotr Kuropatwiński Uniwersytet Gdański Polski Klub Ekologiczny Okręg Wschodniopomorski Augustów listopad 2006 Przebieg warsztatów

Bardziej szczegółowo

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r.

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r. GENERALNY POMIAR RUCHU 2000 SYNTEZA WYNIKÓW Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 2001 r. SPIS TREŚCI 1. Wstęp...1 2. Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Professor Michał Marczak Ph. D. Technical University of Łódź Faculty of Organisation and Management

Professor Michał Marczak Ph. D. Technical University of Łódź Faculty of Organisation and Management Professor Michał Marczak Ph. D. Technical University of Łódź Faculty of Organisation and Management Professor Remigiusz Kozłowski, Ph.D. University of Łódź Faculty of Management, Department of Logistics,

Bardziej szczegółowo

Najszybszy bezprzewodowy Internet

Najszybszy bezprzewodowy Internet Najszybszy bezprzewodowy Internet Poczuj się wolny, gdziekolwiek jesteś blue connect Najszybszy bezprzewodowy Internet Teraz możesz cieszyć się najszybszym bezprzewodowym Internetem bez limitu przesyłanych

Bardziej szczegółowo

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu,

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu, Czym jest OnDynamic? OnDynamic (Multimodalny System Monitoringu Ruchu Drogowego) to inteligentna architektura czujników i specjalistycznego oprogramowania, które gwarantują przetwarzanie dużej ilości różnorodnych

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ROWEROWA DOLNOŚLĄSKA POLITYKA ROWEROWA 2014-2020

ANKIETA ROWEROWA DOLNOŚLĄSKA POLITYKA ROWEROWA 2014-2020 ANKIETA ROWEROWA DOLNOŚLĄSKA POLITYKA ROWEROWA 2014-2020 UWAGA: jeśli dane objęte pytaniem ankietowym są niedostępne prosimy napisać brak danych lub podać posiadane informacje o zbliżonym charakterze.

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU ZARZĄDZANIA RUCHEM WWARSZAWIE SEBASTIAN KUBANEK. Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie

EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU ZARZĄDZANIA RUCHEM WWARSZAWIE SEBASTIAN KUBANEK. Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU ZARZĄDZANIA RUCHEM WWARSZAWIE SEBASTIAN KUBANEK Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie System Sterowania Ruchem: Obszar Powiśla, ciąg Wisłostrady wraz z tunelem ciąg Al. Jerozolimskich Priorytet

Bardziej szczegółowo

Społeczne uwarunkowania dostępu do usług i sieci następnych generacji we wschodniej Polsce. Arkadiusz Piekarski

Społeczne uwarunkowania dostępu do usług i sieci następnych generacji we wschodniej Polsce. Arkadiusz Piekarski Społeczne uwarunkowania dostępu do usług i sieci następnych generacji we wschodniej Polsce Arkadiusz Piekarski Warsaw University of Technology Faculty of Electronics and Information Technology Institute

Bardziej szczegółowo

Vademecum rowerzysty

Vademecum rowerzysty Vademecum rowerzysty Opracował: Oficer Rowerowy Gorzowa Wlkp. mgr inż. Krzysztof Kropiński Konsultacje: Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji w Gorzowie Wlkp. podinsp. Wiesław

Bardziej szczegółowo

ANALIZA I OCENA MOŻLIWOŚCI WYZNACZENIA PASA AUTOBUSOWO-TROLEJBUSOWEGO WZDŁUŻ CIĄGU AL. RACŁAWICKIE UL. LIPOWA W LUBLINIE. dr inż. Andrzej BRZEZIŃSKI

ANALIZA I OCENA MOŻLIWOŚCI WYZNACZENIA PASA AUTOBUSOWO-TROLEJBUSOWEGO WZDŁUŻ CIĄGU AL. RACŁAWICKIE UL. LIPOWA W LUBLINIE. dr inż. Andrzej BRZEZIŃSKI URZĄD MIASTA LUBLIN DEPARTAMENT INWESTYCJI I ROZWOJU, WYDZIAŁ PLANOWANIA BIURO PROJEKTOWO-KONSULTINGOWE TRANSEKO ANALIZA I OCENA MOŻLIWOŚCI WYZNACZENIA PASA AUTOBUSOWO-TROLEJBUSOWEGO WZDŁUŻ CIĄGU AL. RACŁAWICKIE

Bardziej szczegółowo

kpt. Mirosław Matusik Brzeźnica, dnia 24.02.2012 roku

kpt. Mirosław Matusik Brzeźnica, dnia 24.02.2012 roku kpt. Mirosław Matusik Brzeźnica, dnia 24.02.2012 roku GPS Global Positioning System System Globalnej Lokalizacji Satelitarnej System GPS zrewolucjonizował nawigację lądową, morską, lotniczą a nawet kosmiczną.

Bardziej szczegółowo

SŁOWO PODSUMOWUJĄCE IV KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2010 ZYGMUNT UŻDALEWICZ SIGMA -SYSTEM

SŁOWO PODSUMOWUJĄCE IV KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2010 ZYGMUNT UŻDALEWICZ SIGMA -SYSTEM IV KONFERENCJA NAUKOWO TECHNICZNA MIASTO I TRANSPORT 2010 SŁOWO PODSUMOWUJĄCE ZYGMUNT UŻDALEWICZ SIGMA -SYSTEM 24 lutego 2010 Politechnika Warszawska Mała Aula, Plac Politechniki 1 Zatłoczenie miast Problemy

Bardziej szczegółowo

Zwiększanie Potencjału Na Rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Building Road Safety Capacity

Zwiększanie Potencjału Na Rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Building Road Safety Capacity Zwiększanie Potencjału Na Rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Building Road Safety Capacity Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz. KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r.

PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz. KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r. PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r. Agenda Internet w XXI wieku LTE - co to jest? Dlaczego LTE 1800MHz? Przyszłość - usługi 4G LTE - a następnie Nasza

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym Ćwiczenie E6 Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym E6.1. Cel ćwiczenia Na zamkniętą pętlę przewodnika z prądem, umieszczoną w jednorodnym polu magnetycznym, działa skręcający moment

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 6 Wyznaczanie współczynnika wydatku przelewu Celem ćwiczenia jest wyznaczenie wartości współczynnika wydatku dla różnyc rodzajów przelewów oraz sporządzenie ic

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA RUCHU W CENTRUM MIASTA KIELCE STREFA RUCHU USPOKOJONEGO. Konferencja Miasta przyjazne rowerom Kielce, 05.10.2006

ORGANIZACJA RUCHU W CENTRUM MIASTA KIELCE STREFA RUCHU USPOKOJONEGO. Konferencja Miasta przyjazne rowerom Kielce, 05.10.2006 ORGANIZACJA RUCHU W CENTRUM MIASTA KIELCE STREFA RUCHU USPOKOJONEGO Konferencja Miasta przyjazne rowerom Kielce, 05.10.2006 FUNKCJONALNO-PRZESTRZENNA CHARAKTERYSTYKA ŚRÓDMIEŚCIA PołoŜenie centrum na tle

Bardziej szczegółowo

Budowa. doc. dr inż. Tadeusz Zieliński r. ak. 2009/10. Metody komputerowe w inżynierii komunikacyjnej

Budowa. doc. dr inż. Tadeusz Zieliński r. ak. 2009/10. Metody komputerowe w inżynierii komunikacyjnej Metody komputerowe w inżynierii komunikacyjnej Budowa źródło: TOPCON Machine control and Survey Solutions doc. dr inż. Tadeusz Zieliński r. ak. 2009/10 Układ wykładu systemy do zarządzania procesem budowy

Bardziej szczegółowo

TWIERDZENIE TALESA W PRZESTRZENI

TWIERDZENIE TALESA W PRZESTRZENI TWIERDZENIE TALESA W PRZESTRZENI PRACA BADAWCZA autor Agnieszka Duszeńko Uniwersytet Wrocławski Wydział Matematyki i Informatyki 2005 Na płaszczyźnie: Najpopularniejsza, powszechnie znana wersja twierdzenia

Bardziej szczegółowo

8. Analiza danych przestrzennych

8. Analiza danych przestrzennych 8. naliza danych przestrzennych Treścią niniejszego rozdziału będą analizy danych przestrzennych. naliza, ogólnie mówiąc, jest procesem poszukiwania (wydobywania) informacji ukrytej w zbiorze danych. Najprostszym

Bardziej szczegółowo

Analiza możliwych scenariuszy rozwoju systemu pobierania opłat za korzystanie z autostrad w Polsce

Analiza możliwych scenariuszy rozwoju systemu pobierania opłat za korzystanie z autostrad w Polsce Analiza możliwych scenariuszy rozwoju systemu pobierania opłat za korzystanie z autostrad w Polsce Prezentacja wyników raportu analitycznego Anna Dąbrowska, CATI Plan prezentacji Prezentacja autorów raportu

Bardziej szczegółowo

Regionalne badania ruchu turystycznego i konsumpcji usług ug turystycznych w Polsce (stan obecny i perspektywy rozwoju) Część

Regionalne badania ruchu turystycznego i konsumpcji usług ug turystycznych w Polsce (stan obecny i perspektywy rozwoju) Część Konferencja Regionalne badania konsumentów usług turystycznych Dr Wiesław Alejziak Regionalne badania ruchu turystycznego i konsumpcji usług ug turystycznych w Polsce (stan obecny i perspektywy rozwoju)

Bardziej szczegółowo

9. Podstawowe narzędzia matematyczne analiz przestrzennych

9. Podstawowe narzędzia matematyczne analiz przestrzennych Waldemar Izdebski - Wykłady z przedmiotu SIT 75 9. odstawowe narzędzia matematyczne analiz przestrzennych Niniejszy rozdział służy ogólnemu przedstawieniu metod matematycznych wykorzystywanych w zagadnieniu

Bardziej szczegółowo

dr inż. Andrzej BRZEZIŃSKI Studium komunikacyjne miasta Lublin

dr inż. Andrzej BRZEZIŃSKI Studium komunikacyjne miasta Lublin URZĄD MIASTA LUBLIN DEPARTAMENT INWESTYCJI I ROZWOJU, WYDZIAŁ PLANOWANIA BIURO PROJEKTOWO-KONSULTINGOWE TRANSEKO dr inż. Andrzej BRZEZIŃSKI Studium komunikacyjne miasta Lublin Lublin, 6 listopada 2012

Bardziej szczegółowo

Transport i mobilność miejska wyzwania dla miast

Transport i mobilność miejska wyzwania dla miast Transport i mobilność miejska wyzwania dla miast dr Aneta Pluta-Zaremba Konferencja Plany Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (ang. SUMP) kluczem do pozyskiwania środków europejskich Płock, 11 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ROWEROWA MIAST EUROPEJSKICH. Autor: Marek MACIOCHA

POLITYKA ROWEROWA MIAST EUROPEJSKICH. Autor: Marek MACIOCHA POLITYKA ROWEROWA MIAST EUROPEJSKICH Autor: Marek MACIOCHA Plan prezentacji Ogólna charakterystyka analizowanych miast Infrastruktura rowerowa dedykowana Niewidzialna infrastruktura rowerowa Parkowanie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z matematyki

Wymagania edukacyjne z matematyki Wymagania edukacyjne z matematyki Klasa I - program Matematyka z plusem" Dział: LICZBY I DZIAŁANIA Poziom konieczny - ocena dopuszczająca porównywać liczby wymierne, zaznaczać liczby wymierne na osi liczbowej,

Bardziej szczegółowo

QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400

QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400 QUERY język zapytań do tworzenia raportów w AS/400 Dariusz Bober Katedra Informatyki Politechniki Lubelskiej Streszczenie: W artykule przedstawiony został język QUERY, standardowe narzędzie pracy administratora

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju infrastruktury transportowej metropolii - ruch rowerowy

Kierunki rozwoju infrastruktury transportowej metropolii - ruch rowerowy Kierunki rozwoju infrastruktury transportowej metropolii - ruch rowerowy dr Michał Beim Instytut Melioracji, Inżynierii Środowiska i Geodezji Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu michal.beim@up.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Zasady Prognozowania Ruchu Drogowego

Zasady Prognozowania Ruchu Drogowego Zasady Prognozowania Ruchu Drogowego 1. Wstęp Przedmiotem opracowania są zasady prognozowania ruchu drogowego na zamiejskiej sieci dróg krajowych do roku 2020. Konieczność aktualizacji dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.. Wprowadzenie Soczewką nazywamy ciało przezroczyste ograniczone

Bardziej szczegółowo

4.2. Transport samochodowy

4.2. Transport samochodowy 4.2. Transport samochodowy Ogólna charakterystyka rynku transportu samochodowego ładunków O miejscu i roli samochodowego transportu ładunków, w odniesieniu do pozostałych gałęzi transportu, świadczą wielkości

Bardziej szczegółowo

Pomiar ogniskowych soczewek metodą Bessela

Pomiar ogniskowych soczewek metodą Bessela Ćwiczenie O4 Pomiar ogniskowych soczewek metodą Bessela O4.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie ogniskowych soczewek skupiających oraz rozpraszających z zastosowaniem o metody Bessela. O4.2.

Bardziej szczegółowo