LABORATORIUM FOTONIKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "LABORATORIUM FOTONIKI"

Transkrypt

1 Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki LABORATORIUM FOTONIKI Teoria barwy cz. 1. I. Zagadnienia do samodzielnego przygotowania - promieniowanie optyczne - spektrometr - modele liczbowe barw - diagram chromatyczności CIE własności, barwa podstawowa i dopełniająca - współczynnik oddawania barwy CRI, temperatura barwowa - filtry dichroiczne - transmisja - metameryzm II. Program zajęć - pomiar charakterystyki spektralnej lampy halogenowej - wyznaczenie temperatury barwowej światła lampy halogenowej dla kilku warunków zasilania - pomiar charakterystyki spektralnej lampy LED - wyznaczenie temperatury barwowej światła lampy LED dla kilku warunków zasilania - zapoznanie się z zasadą działania filtrów dichroicznych, wyznaczenie charakterystyk spektralnych filtrów - wyznaczenie barw podstawowych i dopełniających światła odbitego od makiet różnych kolorów, w warunkach oświetlenia lampą LED oraz halogenową - obserwacja zjawiska metameryzmu Wykonując pomiary PRZESTRZEGAJ przepisów BHP

2 1. Układ pomiarowy Na stanowisku laboratoryjnym znajdują się następujące elementy: 1. oświetlacz halogenowy z wiązką światłowodową umocowaną w uchwycie, 2. biała lampa LED, 3. zestaw filtrów optycznych na karuzeli, 4. kolorowe makiety, 5. spektrometr optyczny StellarNet model BlueWave UV-VIS z receptorem kosinusowym, 6. zwierciadła półprzepuszczalne, 7. komputer. 2. Pomiary i obliczenia 2.1 Charakteryzacja źródeł światła białego Włączyć komputer, upewnić się czy spektrometr jest podłączony do komputera i sygnalizuje gotowość do pracy zieloną diodą sygnalizacyjną na panelu przednim. Uruchomić program SpectraWiz, wybrać tryb pracy Scope mode Włączyć oświetlacz halogenowy i ustawić maksymalną moc zasilania lampy Ustawić receptor kosinusowy na wprost źródła światła Czas całkowania spektrometru dobrać tak, aby uzyskać około 95% maksymalnego zakresu pomiarowego UWAGA: po zmianie czasu całkowania należy każdorazowo zapisać charakterystykę ciemną Zapisać charakterystykę spektralną lampy halogenowej Zmierzyć temperaturę barwową W tym celu zmienić tryb pracy na Lux, następnie wybrać opcję pomiarów kolorymetrycznych Color. Z wykresy chromatyczności odczytać temperaturę barwową (CCT) Wyznaczyć temperaturę barwową światła lampy halogenowej dla kilku warunków zasilania Wykreślić wartość temperatury barwowej w funkcji zasilania Powtórzyć pomiary dla lampy LED 2.2 Pomiar transmisji filtrów optycznych Włączyć oświetlacz halogenowy i ustawić średnią moc zasilania lampy Zmontować układ pomiarowy z oświetlacza halogenowego, karuzeli z filtrami, zwierciadeł półprzepuszczalnych oraz detektora w taki sposób, aby możliwe było rejestrowanie światła zarówno transmitowanego przez filtr jak i odbitego Zmierzyć charakterystyki transmisji i odbicia kilku filtrów wskazanych przez prowadzącego (wykorzystać tryb Transmission spektrometru) Określić, które ze zmierzonych filtrów są dichroiczne Zmierzyć charakterystyki transmisji i odbicia złożenia dwóch filtrów wskazanych przez prowadzącego 2

3 2.3 Wyznaczenie barw podstawowych i dopełniających oraz obserwacja zjawiska metameryzmu Włączyć oświetlacz halogenowy i ustawić średnią moc zasilania lampy Światło z lampy halogenowej skierować na kolorową makietę Zbliżyć końcówkę światłowodu podłączonego do spektrometru do makiety w taki sposób, aby uzyskać około 90% maksymalnego zakresu pomiarowego Włączyć w programie SpectraWiz diagram chromatyczności i zaobserwować położenie punktu pomiarowego. Spisać jego współrzędne x, y oraz wyznaczyć barwę podstawową i dopełniającą światła odbitego od makiety Pomiar powtórzyć dla kilku makiet Zmienić źródło światła na lampę LED i powtórzyć pomiary Zaobserwować zmianę położenia punktu pomiarowego przy zmianie kąta obserwacji 3

4 Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki LABORATORIUM FOTONIKI Teoria barwy cz. 2. I. Zagadnienia do samodzielnego przygotowania - promieniowanie optyczne, wielkości charakteryzujące (energia, długość fali, częstotliwość, temperatura barwowa) - zjawisko dyspersji i dyfrakcji - siatka dyfrakcyjna - pryzmat - spektrometr optyczny - budowa i zasada działania monochromatora II. Program zajęć - pomiar charakterystyki spektralnej lampy halogenowej i całkowitej mocy optycznej - rozszczepienie światła w pryzmacie oraz pomiar mocy optycznej dyskretyzowanych linii emisyjnych - rozszczepienie światła na siatce dyfrakcyjnej oraz pomiar mocy optycznej dyskretyzowanych linii emisyjnych - odtworzenie charakterystyki spektralnej lampy halogenowej z w/w pomiarów - wyznaczenie strat Wykonując pomiary PRZESTRZEGAJ przepisów BHP 4

5 1. Układ pomiarowy Na stanowisku laboratoryjnym znajduje się układ pomiarowy składający się z następujących elementów: 1. oświetlacza halogenowego z wiązką światłowodową umocowaną w uchwycie umieszczonym przed kolimatorem wejściowym modelu monochromatora, 2. modelu monochromatora umożliwiającego zmianę położenia elementu dyspersyjnego (pryzmat lub siatka dyfrakcyjna) oraz kolimatora wyjściowego, 3. światłowodu łączącego kolimator wyjściowy modelu monochromatora ze spektrometrem optycznym, 4. spektrometru optycznego StellarNet model BlueWave UV-VIS, 5. komputera klasy PC. 2.4 Model monochromatora Używanym na stanowisku laboratoryjnym urządzeniem służącym do rozszczepienia wiązki promieniowania na poszczególne składowe jest model monochromatora firmy Frederiksen, którego schematyczną budowę przedstawiono na rysunku 7. Do głównego bloku urządzenia, na którym znajduje się obrotowa podstawa elementu dyspersyjnego, dołączone są dwa ramiona z układami optycznymi. Układ kolimatora wraz ze szczeliną wejściową służy do kierowania badanego promieniowania na element dyspersyjny. Dzięki szczelinie wejściowej regulować można natężenie oświetlenia wprowadzanego do układu. Ruchomy teleskop wyjściowy, do którego podłączyć można element detekujący, umożliwia analizę badanego promieniowania w funkcji kąta jego odchylenia przez element dyspersyjny. Element dyspersyjny (siatka dyfrakcyjne lub pryzmat) umieszcza się na obrotowej podstawie w centralnej części monochromatora. Siatkę dyfrakcyjną zamontowaną w uchwycie przykręca się dostępnymi na stanowisku śrubami montażowymi. Pryzmat na podstawce umieszcza się tak aby trzpień blokujący umieszczony został w jednym z otworów w podstawie obrotowej. Rys. 7. Schemat budowy modelu monochromatora firmy Frederiksen Znacznik pozycji początkowej 0 oznacza ustawienie wzajemne ramion monochromatora w jednej linii, co wiążę się z detekcją maksymalnego sygnału na wyjściu układu. Zmianę pozycji ramienia teleskopu określić można dzięki skali z podziałką kątową 5

6 umieszczoną z dwóch stron monochromatora. Dzięki dodatkowej podziałce kątowej możliwe jest również określenie zmian pozycji obrotowej podstawy z elementem dyspersyjnym względem ruchomego ramienia teleskopu wyjściowego. Wszelkie zmiany położenia ramienia teleskopu i/lub obrotowej podstawy na element dyspersyjny dokonać można w szerokim zakresie kątowym po zwolnieniu śrub blokujących. Przy dokręconych śrubach blokujących zmiana wzajemnego położenia poszczególnych elementów układu jest możliwa w niewielkim zakresie kątowym jedynie dzięki regulacji śrubami regulacyjnymi. 3. Pomiary i obliczenia 3.1 Obserwacja efektu rozpraszania światła białego przechodzącego przez transmisyjną siatkę dyfrakcyjną. Zainstalować siatkę dyfrakcyjną na obrotowej podstawie elementu dyspersyjnego modelu monochromatora. W tym celu uchwyt siatki dyfrakcyjnej przykręcić do podstawy dwiema plastykowymi śrubami montażowymi. Ustawić obrotową podstawę tak, aby promień pierwotny, wychodzący z kolimatora wejściowego, padał prostopadle bezpośrednio na powierzchnię siatki, a nie na płaską powierzchnię szkiełka siatki. Włączyć oświetlacz halogenowy i ustawić maksymalną moc zasilania lampy. Przystawić biały ekran (dostępny na stanowisku) w odległości około 20 cm za siatką dyfrakcyjną i określić ilość widzianych rzędów prążków interferencyjnych odchylanych w prawą i lewą stronę. Wykonać w sprawozdaniu schematyczny szkic otrzymanego obrazu, zaznaczyć i krótko wyjaśnić kolejność pojawiających się barw w obserwowanych prążkach interferencyjnych. Wybrać stronę i rząd dyfrakcji, w której obserwowane barwy mają największą intensywność. 3.2 Pomiar charakterystyki spektralnej lampy halogenowej Ustawić zgrubnie ramię teleskopu wyjściowego w pozycji początkowej 0 i dokręcić śrubę kontrującą. Włączyć komputer, upewnić się czy spektrometr jest podłączony do komputera i sygnalizuje gotowość do pracy zieloną diodą sygnalizacyjną na panelu przednim. Uruchomić program SpectraWiz, wybrać tryb pracy Scope mode i ustawić czas integracji sygnału równy 10 ms. Zdemontować z monochromatora obrotową podstawę elementu dyspersyjnego wraz z siatką dyfrakcyjną, zachowując szczególną ostrożność aby nie uszkodzić siatki dyfrakcyjnej. Śrubą regulacyjną ramienia teleskopu wyjściowego ustawić takie położenie ramienia aby obserwowany sygnał lampy halogenowej był maksymalny. W razie potrzeby przymknąć szczelinę wejściową kolimatora tak aby uniknąć nasycania się matrycy detektorów (płaska charakterystyka w maksymalnym zakresie intensywności). Optymalny poziom sygnału to około zliczeń. Zapisać mierzoną charakterystykę pod nazwą Lampa_halogenowa_ref.SSM, w utworzonym wcześniej katalogu o nazwie według algorytmu: data_dzieńtygodnia_godzina-zajęć (np.: _pt_9:15). 6

7 Zanotować zakres długości fal emitowanych przez lampę halogenową. Zamontować ponownie obrotową podstawę elementu dyspersyjnego wraz z siatką dyfrakcyjną, zachowując szczególną ostrożność aby nie uszkodzić siatki dyfrakcyjnej. 3.3 Pomiar dyskretnych linii widmowych uzyskanych w wyniku rozszczepienia przez siatkę dyfrakcyjną UWAGA! Nie zmieniać ustawień lampy halogenowej ani stopnia otwarcia szczeliny wejściowej. Nie zmieniać ustawień spektrometru. Ustawić obrotową podstawę tak, aby promień pierwotny, wychodzący z kolimatora wejściowego, padał prostopadle bezpośrednio na powierzchnię siatki, a nie na płaską powierzchnię szkiełka siatki. Ustawić zgrubnie ramię teleskopu wyjściowego pod takim kątem do promienia pierwotnego, aby do teleskopu wyjściowego wprowadzić barwne promienie świetlne z wybranego wcześniej prążka interferencyjnego i dokręcić śrubę kontrującą. Przy zgrubnym ustawieniu pozycji teleskopu, w oknie programu SpectraWiz widoczna powinna być wąska charakterystyka widmowa rozszczepionego promieniowania. Zmieniając pozycję ramienia teleskopu wyjściowego dokonać pomiaru i analizy linii widmowych w całym zakresie emisyjnym lampy halogenowej z krokiem co 10 nm. Za każdym razem zanotować następujące dane: Nr pomiaru Długość fali [ nm ] Natężenie światła [ W/m 2 ] Szerokość połówkowa widma FWHM Kąt ugięcia [ o ] Z uzyskanych wyników obliczyć stałą siatki dyfrakcyjnej (co najmniej dla pięciu punktów pomiarowych). Do programu OriginPro zaimportować plik z danymi zmierzonego widma Lampa_halogenowa_ref.SSM i wykreślić graficznie wynik. Do drugiego arkusza wprowadzić dane (długość światła i natężenie) charakteryzujące mierzone wąskie linie widmowe promieniowania rozszczepionego przez siatkę dyfrakcyjną. Wykreślić obie charakterystyki na jednym wykresie. Wyznaczyć całki określające całkowite natężenie światła białego, w jak najszerszym zakresie długości fal, z pomiaru referencyjnego i odtworzonej charakterystyki lampy halogenowej z wąskich linii światła rozszczepionego. Porównać uzyskane wartości natężenia światła (detekowanej światłości na powierzchni czołowej światłowodu podłączonego do spektrometru optycznego) i wyznaczyć straty mocy wprowadzone przez siatkę dyfrakcyjną. Zapisać dane w programie OriginPro we wcześniej utworzonym katalogu. 3.4 Pomiar dyskretnych linii widmowych uzyskanych w wyniku rozszczepienia przez pryzmat UWAGA! Nie zmieniać ustawień lampy halogenowej ani stopnia otwarcia szczeliny wejściowej. Nie zmieniać ustawień spektrometru. Zdemontować siatkę dyfrakcyjną z obrotowej podstawy elementu dyspersyjnego modelu monochromatora, zachowując szczególną ostrożność aby nie uszkodzić siatki 7

8 dyfrakcyjnej. W tym celu uchwyt siatki dyfrakcyjnej odkręcić do podstawy luzując (nie odkręcając całkowicie) dwie plastykowe śruby mocujące. Zainstalować pryzmat na obrotowej podstawie elementu dyspersyjnego modelu monochromatora. Trzpień blokujący podstawki pryzmatu wprowadzić do jednego z dwóch pozostałych otworów podstawy obrotowej monochromatora. Obracając podstawą elementu dyspersyjnego ustawić pryzmat w pozycji umożliwiającej obserwację światła rozszczepionego. Ustalając pozycje pryzmatu posłużyć się białym ekranem ustawianym w odległości około 20 cm za pryzmatem. Ustawić zgrubnie ramię teleskopu wyjściowego pod takim kątem do promienia pierwotnego, aby do teleskopu wyjściowego wprowadzić barwne promienie świetlne uginane przez pryzmat. Dokręcić śrubę kontrującą ramienia teleskopu. Przy zgrubnym ustawieniu pozycji teleskopu, w oknie programu SpectraWiz widoczna powinna być wąska charakterystyka widmowa rozszczepionego promieniowania. Zmieniając pozycję ramienia teleskopu wyjściowego dokonać pomiaru i analizy linii emisyjnych w całym zakresie emisyjnym lampy halogenowej z krokiem co 10 nm. Za każdym razem zanotować następujące dane: Nr pomiaru Długość fali [ nm ] Natężenie światła [ W/m 2 ] Szerokość połówkowa widma FWHM Do kolejnego arkusza w programie OriginPro wprowadzić dane (długość światła i natężenie) charakteryzujące mierzone wąskie linie widmowe promieniowania rozszczepionego przez pryzmat. Wykreślić trzecią charakterystykę na tle wcześniejszych na jednym wykresie. Wyznaczyć całkę określającą całkowite natężenie światła białego otrzymanego z odtworzonej charakterystyki lampy halogenowej z wąskich linii światła rozszczepionego, w takim samym zakresie jak w pkt. 4.3 ćwiczenia. Porównać uzyskane wartości natężenia światła z wartościami uzyskanymi w poprzedniej części ćwiczenia i wyznaczyć straty mocy wprowadzone przez pryzmat. Zapisać dane w programie OriginPro. 3.5 Analiza strat w układzie monochromatora Przedyskutować i wytłumaczyć skąd wynikają straty mocy w układzie po wprowadzeniu elementu dyspersyjnego. Wskazać dla jakiego elementu straty są większe i wytłumaczyć dlaczego. Opuszczając stanowisko pomiarowe należy odłożyć elementy optyczne w odpowiadające im pudełka i opakowania, zachowując szczególną ostrożność. 8

9 Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki LABORATORIUM FOTONIKI Teoria barwy wstęp teoretyczny 1. Cel ćwiczenia Głównym celem laboratorium jest zapoznanie z charakterystykami spektralnymi źródeł światła białego, metodami rozszczepienia i syntezy światła, modelami liczbowymi barw, jak również obserwacja zjawiska metameryzmu. 2. Wiadomości wstępne Promieniowanie optyczne, nazywane potocznie światłem, obejmuje zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fal w zakresie od 10 nm do 1 mm i mieści się w niewielkim zakresie wykorzystywanych obecnie długości fal promieniowania elektromagnetycznego (rys. 1.). Dzieli się na ultrafiolet UV ( nm), światło widzialne VIS ( nm) i podczerwień IR (780 nm 1 mm). Rys. 1. Widmo promieniowania elektromagnetycznego [1] Wielkością charakteryzującą fale jest częstotliwość, czyli liczba pełnych zmian pola magnetycznego i elektrycznego w ciągu jednej sekundy, wyrażona w hercach. Drugą wielkością jest długość fali, czyli odległość między sąsiednimi punktami, w których pole magnetyczne lub elektryczne ma ten sam zwrot i amplitudę. Zależność tych wielkości opisuje wzór λ = c/f, gdzie λ - długość fali, c - prędkość fali w danym ośrodku, a f częstotliwość. 9

10 Częstotliwość dla danej fali jest stała i niezależna od ośrodka, natomiast długość fali zmienia się, bowiem prędkość propagacji fali zależy od gęstości ośrodka, w którym fala się przemieszcza. Długości fal podane w tej instrukcji odnoszą się do próżni, gdzie prędkość rozchodzenia się fali elektromagnetycznej wynosi w przybliżeniu m/s. Promieniowanie złożone wyłącznie z fal o jednej częstotliwości nazywamy promieniowaniem monochromatycznym. W rzeczywistości jednak każde źródło emituje światło o niezerowej szerokości spektralnej czyli obejmujące pewien przedział częstotliwości. Najbardziej zbliżonym do monochromatycznego jest promieniowanie lasera i często takim mianem jest określane. Światło niemonochromatyczne można rozłożyć na składowe o różnych częstotliwościach otrzymując w ten sposób widmo optyczne (spektrum) promieniowania. Rozdzielenie się fali na składowe o różnej długości nazywane jest rozszczepieniem i zachodzi np. w pryzmacie lub dzięki siatce dyfrakcyjnej. Rozszczepienie światła przez pryzmat (rys. 2.) wynika ze zjawiska dyspersji czyli zależności prędkości rozchodzenia się fali w ośrodku od jej częstotliwości. Efektem jest wpływ częstotliwości na współczynnik załamania (n = c/υ, gdzie n współczynnik załamania, c prędkość światła w próżni, υ prędkość światła w ośrodku), przez co fale o różnej długości przechodząc przez granicę ośrodków np. powietrze-szkło załamują się pod różnymi kątami. Rys. 2. Rozszczepienie światła białego przez pryzmat [2] Mechanizm rozszczepienia światła na siatce dyfrakcyjnej jest odmienny. Fala padająca na rząd równoległych szczelin ulega dyfrakcji i interferencji w efekcie czego otrzymujemy na ekranie spektrum światła padającego (rys. 3.). Siatki dyfrakcyjne można podzielić na odbiciowe i transmisyjne. W siatkach odbiciowych światło nie przechodzi przez materiał lecz odbija się od struktury wytworzonej na powierzchni, co można zaobserwować na przykład na powierzchni płyty CD. W siatkach transmisyjnych światło przechodzi przez wytworzone w materiale rysy. Siatki transmisyjne dzielą się dodatkowo na amplitudowe, czyli takie które składają się z naprzemiennie ułożonych przezroczystych i ciemnych linii, oraz fazowe, które w całym swoim obszarze są dla światła przezroczyste ale zawierają pasy o okresowo zmieniającym się współczynniku załamania. Parametrem charakteryzującym siatkę dyfrakcyjną jest stała siatki d, oznaczająca rozstaw szczelin siatki (odległość między środkami kolejnych szczelin) wyrażona w mm. Jest zatem odwrotnością liczby rys na milimetr (na stanowisku d = 0,00333 mm). Zależność wartości stałej siatki dyfrakcyjnej i kąta ugięcia θ definiuje równanie siatki dyfrakcyjnej: mλ = d sinθ, gdzie: λ to długość fali, m to rząd ugięcia. Stąd łatwo obliczyć stałą siatki: 10

11 d = mλ/sinθ Drugim parametrem jest chromatyczna zdolność rozdzielcza R, czyli miara możliwości rozdzielenia dwóch linii widmowych λ i λ + Δλ. Wyraża iloraz długości fali λ i rozdzielanego przedziału Δλ i definiowana jest następująco: R =λ/δλ = mn (m rząd dyfrakcji, N liczba szczelin). Miarą zdolności siatki do rozszczepiania światła na wiązki monochromatyczne jest kątowa dyspersja siatki opisana wzorem Δθ/Δλ = m/d cosθ. Dyspersja wzrasta wraz z rzędem widma m i jest odwrotnie proporcjonalna do stałej siatki d. Rys. 3. Rozszczepienie światła białego przez siatkę dyfrakcyjną [3] Do dokładnego badania widm służą spektrometry. Główną częścią tych przyrządów jest element dyspersyjny (najczęściej pryzmat lub siatka dyfrakcyjna) i element rejestrujący poziom sygnału. Spektrometr zawiera dodatkowo wzorzec, dzięki czemu możliwa jest nie tylko jakościowa ale i ilościowa analiza promieniowania. W wykorzystywanym podczas zajęć spektrometrze elementem rejestrującym jest jednowymiarowa kamera CCD z 2048 detektorami krzemowymi, co znacznie ułatwia szybką analizę widmową oraz dzięki kalibracji umożliwia ilościową charakteryzację analizowanego promieniowania. Budowa monochromatora i spektrometru optycznego Podstawową różnicą między monochromatorem a spektrometrem optycznym jest to, że monochromator nie posiada elementu detekującego światło. Monochromator to urządzenie umożliwiające uzyskanie dyskretnych (wąskich) linii spektralnych z wprowadzonego przez szczelinę wejściową światła o szerokiej charakterystyce spektralnej. W monochromatorze następuje rozszczepienie wiązki światła na poszczególne składowe (poszczególne długości światła) dzięki elementowi dyspersyjnemu. Może to być pryzmat lub siatka dyfrakcyjna. W wyniku dyspersji światła poszczególne linie emisyjne propagują się wewnątrz monochromatora w różnych kierunkach, zależnych od długości fali i kąta odchylenia/odbicia przez element dyspersyjny. Zestaw kilku zwierciadeł zamontowanych wewnątrz monochromatora (w zależności od jego budowy) wydłuża drogę optyczną promieniowania, polepszając tym samym kątową separację poszczególnych długości światła, czyli zdolność rozdzielczą monochromatora. Regulowane szerokości szczelin: wejściowej i wyjściowej również mają wpływ na szerokość uzyskiwanej linii spektralnej. Szeroko otwarta szczelina 11

12 wyjściowa ma duży kąt akceptacji i tym samym na zewnątrz wydostaje się promieniowanie zawierające długości fal ugiętych w danym kącie akceptacji szczeliny. Przymknięcie szczeliny wyjściowej wpływa na całkowitą moc promieniowania wychodzącego jednocześnie zawężając jego charakterystykę widmowa, dzięki zmniejszeniu kąta akceptacji. Ruchome elementy monochromatora pozwalają zmieniać kąt padania wiązki pierwotnej na element dyspersyjny i w ten sposób na szczelinę wyjściową kierowane jest promieniowanie o innej długości fali. Zasada działania spektrometru optycznego jest niemal identyczna jak monochromatora. Nie ma jednak szczeliny wyjściowej, a w jej miejscu umieszczony jest element rejestrujący w postaci jednowymiarowej matrycy CCD. W wielu konstrukcjach spektrometrów, głównie przenośnych, brak również jakichkolwiek elementów ruchomych. Siatka dyspersyjna rozszczepiając promieniowanie, kieruje je zależnie od długości fali w innym kierunku, w stronę układu detekcji. Na każdy piksel matrycy CCD (każdy dyskretny detektor) pada części promieniowa o wąskim spektrum. Rozdzielczość spektrometru zależna jest od drogi optycznej promieniowania, rozmiarów matrycy detektorów, ilości pikseli w matrycy i parametrów siatki dyfrakcyjnej. Do głównych zalet spektrometru należy wliczyć możliwość detekcji promieniowania i obserwacji widma w czasie rzeczywistym oraz dla skalibrowanych układów detekcyjnych możliwość pomiaru mocy optycznej dla każdej długości fali. Różnice budowy monochromatora i spektrometru schematycznie przedstawiono na rysunku 6. Rys. 6. Schemat budowy monochromatora (lewa strona) i spektrometru optycznego (prawa strona) Fale z zakresu światła widzialnego o jednej częstotliwości odpowiadają konkretnej barwie czystej (prostej). Pozostałe barwy powstają w wyniku zmieszania wielu barw prostych w różnych proporcjach. Widzenie kolorów jest subiektywnym wrażeniem psychicznym powstającym w mózgu. Z fizycznego punktu widzenia barwa jest jednak wielkością mierzalną, możliwą do przedstawienia w postaci liczbowej w określonej przestrzeni barw. Opis za pomocą rozkładu widmowego nie zawsze jest praktyczny, ponieważ różne spektra mogę wywoływać takie samo wrażenie barwowe. Powstało więc wiele matematycznych modeli trójwymiarowych przestrzeni barw. Do najważniejszych należą RGB, CMYK, CIE XYZ. Addytywny model RGB opisuje kolory za pomocą współrzędnych R (red czerwony), G (green zielony) i B (blue niebieski). Przez kombinację tych trzech barw można uzyskać szeroki zakres barw pochodnych zawartych z sześcianie kolorów RGB przedstawionym na 12

13 rysunku 4. Punkt o współrzędnych (0, 0, 0) odpowiada czerni, (1, 1, 1) bieli, a przekątna łącząca te punkty jest osią szarości. Model RGB jest addytywny, co oznacza że kolory powstają przez dodawanie barw podstawowych. Taki model odpowiada sprzętowej metodzie generowania koloru w wyświetlaczach, gdzie jednemu pikselowy odpowiada suma trzech strumieni światła czerwonego, zielonego i niebieskiego. Sprzętowe odwzorowanie kolorów zależy od przyjętych barw podstawowych (ich charakterystyki widmowej). Rys. 4. Sześcian kolorów RGB [4] i zasada addytywnego mieszania barw Model CMYK jest modelem odwrotnym do RGB. Kolory uzyskuje się przez usuwanie barw ze światła białego, dlatego model ten jest nazywany modelem subtraktywnym i jest wykorzystywany w poligrafii, drukarkach i ploterach. Podstawowymi barwami są cyan (zielono-niebieski), magenta (karmazynowy), yellow (żółty), które pochłaniają selektywnie składowe padającego światła białego cyan pochłania barwę czerwoną, magenta zieloną, a yellow niebieską. Aby otrzymać w czasie wydruku dobrze odwzorowaną czerń do barw podstawowych dodano kolor czarny black. Sześcian kolorów CMY i zasada mieszania barw jest przedstawiona na rys. 5. y Rys. 5. Sześcian kolorów m CMY i zasada subtraktywnego mieszania barw Model CIE XYZ zdefiniowała w 1931 roku Międzynarodowa Komisja Oświetleniowa CIE (ComissionInternationale de l'eclairage). Za pomocą trzech fikcyjnych (leżących poza zakresem c widmowym) barw podstawowych X, Y i Z, które są nieujemne w całym zakresie fal, można przedstawić każde światło. Składowe X i Z niosą informację o barwie, natomiast Y o luminancji światła. Po podzieleniu składowych X, Y, Z przez czynnik normalizujący (X+Y+Z) otrzymuje się współrzędne trójchromatyczne x, y, z. Umieszczenie wszystkich barw na wykresie x-y daje diagram chromatyczności przedstawiony na rys. 6. Na brzegu obszaru znajdują się barwy czyste oznaczone odpowiadającą im długością fali. Połączenie dowolnych dwóch kolorów daje punkt leżący na prostej je łączącej. Podobnie wybierając trzy barwy można z ich kombinacji otrzymać wszystkie kolory leżące wewnątrz trójkąta o wierzchołkach w punktach odpowiadających wybranym początkowo barwom. Na rys. 6. zaznaczono linię bieli linię promieniowania ciała doskonale czarnego. Kolorem białym określana jest bowiem cała gama barw. Aby jednoznacznie opisać wizualne wrażenie światła 13

14 białego niezależnie od jego źródła wprowadzono termin temperatury barwowej. Temperatura barwowa jest z definicji temperaturą ciała doskonale czarnego, które wysyła promieniowanie o takiej samej barwie jak obserwowane światło białe. Do wartości około 3500 K barwa jest ciepła, w przedziale od 3500 do 6000 K mieści się barwa naturalna, a powyżej 6000 K odcień jest chłodny. Rys. 6. Diagram chromatyczności z zaznaczoną linią promieniowania ciała doskonale czarnego [5] Odbierany kolor zależy od oświetlającego go światła. Parametrem określającym zdolność źródła światła do oświetlenia obiektu w sposób najlepiej oddający barwy jest współczynnik oddawania barwy CRI (Color Rendering Index), którego maksymalna wartość wynosi 100 i oznacza źródło odniesienia, w którym kolory są oddawane jednoznacznie. CIE ustaliła najpowszechniejszy standard illuminant C, w którym źródłem odniesienia jest światło słoneczne o temperaturze barwowej 6770 K. Wrażenie barwy obiektu zależy też od absorpcji i współczynników odbicia jego powierzchni. Jeżeli dwie powierzchnie w świetle dziennym mają taki sam kolor, a przy innym oświetleniu właściwości widmowe wywołują dwa różne wrażenia barwowe to takie zjawisko nosi nazwę metameryzmu. Filtr optyczny jest elementem wyodrębniającym z padającego promieniowania tylko światło z określonego zakresu widmowego (filtr barwny) lub o określonej polaryzacji (filtr polaryzacyjny). Dostępne w laboratorium filtry barwne są filtrami dichroicznymi co oznacza, że światło z zadanego zakresu długości fal jest transmitowane, natomiast pozostałe długości są odbijane od materiału. W odróżnieniu od konwencjonalnych filtrów, gdzie niepożądane częstotliwości są pochłaniane, filtry dichroiczne nie nagrzewają się i są odporne na laserowe światło o dużej mocy. Ponadto zaletą filtrów dichroicznych są bardzo dobre właściwości selekcyjne i trwałość materiału. 14

Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki LABORATORIUM. Miernictwa elementów optoelektronicznych. Teoria barwy

Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki LABORATORIUM. Miernictwa elementów optoelektronicznych. Teoria barwy Ćw. 2. Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki LABORATORIUM Miernictwa elementów optoelektronicznych Teoria barwy Ćwiczenie opracował zespół: dr inż. Damian Pucicki, mgr inż. Katarzyna Bielak I. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła

Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych Pomiar drogi koherencji wybranych źródeł światła Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ

WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ ĆWICZENIE 84 WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ Cel ćwiczenia: Wyznaczenie długości fali emisji lasera lub innego źródła światła monochromatycznego, wyznaczenie stałej siatki

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7

Dzień dobry. Miejsce: IFE - Centrum Kształcenia Międzynarodowego PŁ, ul. Żwirki 36, sala nr 7 Dzień dobry BARWA ŚWIATŁA Przemysław Tabaka e-mail: przemyslaw.tabaka@.tabaka@wp.plpl POLITECHNIKA ŁÓDZKA Instytut Elektroenergetyki Co to jest światło? Światło to promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 6 Temat: Wyznaczenie stałej siatki dyfrakcyjnej i dyfrakcja światła na otworach kwadratowych i okrągłych. 1. Wprowadzenie Fale

Bardziej szczegółowo

Pojęcie Barwy. Grafika Komputerowa modele kolorów. Terminologia BARWY W GRAFICE KOMPUTEROWEJ. Marek Pudełko

Pojęcie Barwy. Grafika Komputerowa modele kolorów. Terminologia BARWY W GRAFICE KOMPUTEROWEJ. Marek Pudełko Grafika Komputerowa modele kolorów Marek Pudełko Pojęcie Barwy Barwa to wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu człowieka i zwierząt, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 11. Kolor. fiolet, indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony

WYKŁAD 11. Kolor. fiolet, indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony WYKŁAD 11 Modelowanie koloru Kolor Światło widzialne fiolet, indygo, niebieski, zielony, żółty, pomarańczowy, czerwony ~400nm ~700nm Rozróżnialność barw (przeciętna): 150 czystych barw Wrażenie koloru-trzy

Bardziej szczegółowo

Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru

Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru Ćwiczenie nr 9 Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru I. Zestaw przyrządów 1. Spektrometr 2. Lampy spektralne: helowa i rtęciowa 3. Pryzmaty szklane, których własności mierzymy II. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

MODELE KOLORÓW. Przygotował: Robert Bednarz

MODELE KOLORÓW. Przygotował: Robert Bednarz MODELE KOLORÓW O czym mowa? Modele kolorów,, zwane inaczej systemami zapisu kolorów,, są różnorodnymi sposobami definiowania kolorów oglądanych na ekranie, na monitorze lub na wydruku. Model RGB nazwa

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-6

Ć W I C Z E N I E N R O-6 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O-6 WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FAL PODSTAWOWYCH BARW W WIDMIE ŚWIATŁA BIAŁEGO

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0..

Ćwiczenie 363. Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa. Początkowa wartość kąta 0.. Nazwisko... Data... Nr na liście... Imię... Wydział... Dzień tyg.... Godzina... Polaryzacja światła sprawdzanie prawa Malusa Początkowa wartość kąta 0.. 1 25 49 2 26 50 3 27 51 4 28 52 5 29 53 6 30 54

Bardziej szczegółowo

Interferencja i dyfrakcja

Interferencja i dyfrakcja Podręcznik zeszyt ćwiczeń dla uczniów Interferencja i dyfrakcja Politechnika Gdańska, Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej ul. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, tel. +48 58 348 63 70 http://e-doswiadczenia.mif.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki"

Ćwiczenie: Zagadnienia optyki Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: 1.

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła

Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła Ćwiczenie O3 Wyznaczanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali światła O3.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie zależności współczynnika załamania światła od długości fali

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Interferencja dwóch fal sferycznych w punkcie P.

Rys. 1 Interferencja dwóch fal sferycznych w punkcie P. Ćwiczenie 4 Doświadczenie interferencyjne Younga Wprowadzenie teoretyczne Charakterystyczną cechą fal jest ich zdolność do interferencji. Światło jako fala elektromagnetyczna również może interferować.

Bardziej szczegółowo

Prawa optyki geometrycznej

Prawa optyki geometrycznej Optyka Podstawowe pojęcia Światłem nazywamy fale elektromagnetyczne, o długościach, na które reaguje oko ludzkie, tzn. 380-780 nm. O falowych własnościach światła świadczą takie zjawiska, jak ugięcie (dyfrakcja)

Bardziej szczegółowo

Co to jest współczynnik oddawania barw?

Co to jest współczynnik oddawania barw? Co to jest współczynnik oddawania barw? Światło i kolor Kolory są wynikiem oddziaływania oświetlenia z przedmiotami. Różne źródła światła mają różną zdolność do wiernego oddawania barw przedmiotów Oddawanie

Bardziej szczegółowo

O3. BADANIE WIDM ATOMOWYCH

O3. BADANIE WIDM ATOMOWYCH O3. BADANIE WIDM ATOMOWYCH tekst opracowała: Bożena Janowska-Dmoch Większość źródeł światła emituje promieniowanie elektromagnetyczne złożone z wymieszanych ze sobą fal o wielu częstotliwościach (długościach).

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ

WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ ĆWICZENIE 8 WYZNACZANIE DŁUGOŚCI FALI ŚWIETLNEJ ZA POMOCĄ SIATKI DYFRAKCYJNEJ. Wykaz przyrządów Transmisyjne siatki dyfrakcyjne (S) : typ A -0 linii na milimetr oraz typ B ; Laser lub inne źródło światła

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 53. Soczewki

Ćwiczenie 53. Soczewki Ćwiczenie 53. Soczewki Małgorzata Nowina-Konopka, Andrzej Zięba Cel ćwiczenia Pomiar ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiająca i rozpraszająca), obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.

Bardziej szczegółowo

Badanie zjawisk optycznych przy użyciu zestawu Laser Kit

Badanie zjawisk optycznych przy użyciu zestawu Laser Kit LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI Ćwiczenie 5 Badanie zjawisk optycznych przy użyciu zestawu Laser Kit Cel ćwiczenia: Zapoznanie studentów ze zjawiskami optycznymi. Badane elementy: Zestaw ćwiczeniowy Laser

Bardziej szczegółowo

Fizyka elektryczność i magnetyzm

Fizyka elektryczność i magnetyzm Fizyka elektryczność i magnetyzm W5 5. Wybrane zagadnienia z optyki 5.1. Światło jako część widma fal elektromagnetycznych. Fale elektromagnetyczne, które współczesny człowiek potrafi wytwarzać, i wykorzystywać

Bardziej szczegółowo

MGR 10. Ćw. 1. Badanie polaryzacji światła 2. Wyznaczanie długości fal świetlnych 3. Pokaz zmiany długości fali świetlnej przy użyciu lasera.

MGR 10. Ćw. 1. Badanie polaryzacji światła 2. Wyznaczanie długości fal świetlnych 3. Pokaz zmiany długości fali świetlnej przy użyciu lasera. MGR 10 10. Optyka fizyczna. Dyfrakcja i interferencja światła. Siatka dyfrakcyjna. Wyznaczanie długości fali świetlnej za pomocą siatki dyfrakcyjnej. Elektromagnetyczna teoria światła. Polaryzacja światła.

Bardziej szczegółowo

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Kraków 2008 Układ pomiarowy. Pomiar czułości widmowej fotodetektorów polega na pomiarze fotoprądu w funkcji długości padającego na detektor promieniowania. Stanowisko

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki. Światłowody

Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki. Światłowody Uniwersytet Warszawski Wydział Fizyki Marcin Polkowski 251328 Światłowody Pracownia Fizyczna dla Zaawansowanych ćwiczenie L6 w zakresie Optyki Streszczenie Celem wykonanego na Pracowni Fizycznej dla Zaawansowanych

Bardziej szczegółowo

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste:

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste: Fale świetlne Światło jest falą elektromagnetyczną, czyli rozchodzącymi się w przestrzeni zmiennymi i wzajemnie przenikającymi się polami: elektrycznym i magnetycznym. Szybkość światła w próżni jest największa

Bardziej szczegółowo

Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne

Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne Analiza spektralna i pomiary spektrofotometryczne Zagadnienia: 1. Absorbcja światła. 2. Współrzędne trójchromatyczne barwy, Prawa Gassmana. 3. Trójkąt barw. Trójkąt nasyceń. 4. Rozpraszanie światła. 5.

Bardziej szczegółowo

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią?

Własności optyczne materii. Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Własności optyczne materii Jak zachowuje się światło w zetknięciu z materią? Właściwości optyczne materiału wynikają ze zjawisk: Absorpcji Załamania Odbicia Rozpraszania Własności elektrycznych Refrakcja

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 14 PODSTAWY TEORII BARW. Plan wykładu: 1. Wrażenie widzenia barwy. Wrażenie widzenia barwy Modele liczbowe barw

WYKŁAD 14 PODSTAWY TEORII BARW. Plan wykładu: 1. Wrażenie widzenia barwy. Wrażenie widzenia barwy Modele liczbowe barw WYKŁAD 14 1. Wrażenie widzenia barwy Co jest potrzebne aby zobaczyć barwę? PODSTAWY TEOII AW Światło Przedmiot (materia) Organ wzrokowy człowieka Plan wykładu: Wrażenie widzenia barwy Modele liczbowe barw

Bardziej szczegółowo

POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ

POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ ĆWICZENIE O9 POMIAR APERTURY NUMERYCZNEJ ŚWIATŁOWODU KATEDRA FIZYKI 1 Wstęp Prawa optyki geometrycznej W optyce geometrycznej, rozpatrując rozchodzenie się fal świetlnych przyjmuje się pewne założenia

Bardziej szczegółowo

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe

Jaki kolor widzisz? Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw dopełniających. Zastosowanie/Słowa kluczowe 1 Jaki kolor widzisz? Abstrakt Doświadczenie pokazuje zjawisko męczenia się receptorów w oku oraz istnienie barw Zastosowanie/Słowa kluczowe wzrok, zmysły, barwy, czopki, pręciki, barwy dopełniające, światło

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne ĆWICZENIE 4 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO Wprowadzenie teoretyczne Rys. Promień przechodzący przez pryzmat ulega dwukrotnemu załamaniu na jego powierzchniach bocznych i odchyleniu o kąt δ. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki Zakład Optoelektroniki

Politechnika Warszawska Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki Zakład Optoelektroniki Politechnika Warszawska Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki Zakład Optoelektroniki LASEROWY POMIAR ODLEGŁOŚCI INTERFEROMETREM MICHELSONA Instrukcja wykonawcza do ćwiczenia laboratoryjnego ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Pomiar długości fali świetlnej i stałej siatki dyfrakcyjnej.

Pomiar długości fali świetlnej i stałej siatki dyfrakcyjnej. POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI Pomiar długości fali świetlnej i stałej siatki dyfrakcyjnej. Wprowadzenie Przy opisie zjawisk takich

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Promieniowanie elektromagnetyczne (fala elektromagnetyczna) rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego. Zaburzenie to ma charakter fali poprzecznej, w której składowa elektryczna

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr : Soczewki Cel ćwiczenia: Wyznaczenie ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiającej i rozpraszającej) oraz ogniskowej soczewki rozpraszającej

Bardziej szczegółowo

Fale elektromagnetyczne w dielektrykach

Fale elektromagnetyczne w dielektrykach Fale elektromagnetyczne w dielektrykach Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Krótka historia odkrycia

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II

ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II ZAGADNIENIA na egzamin klasyfikacyjny z fizyki klasa III (IIIA) rok szkolny 2013/2014 semestr II Piotr Ludwikowski XI. POLE MAGNETYCZNE Lp. Temat lekcji Wymagania konieczne i podstawowe. Uczeń: 43 Oddziaływanie

Bardziej szczegółowo

Pomiar tłumienności światłowodów włóknistych

Pomiar tłumienności światłowodów włóknistych LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI Ćwiczenie 4 Pomiar tłumienności światłowodów włóknistych Cel ćwiczenia: Zapoznanie studentów z parametrem tłumienności światłowodów oraz ze sposobem jego pomiaru Badane elementy:

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie barwą w fotografii

Zarządzanie barwą w fotografii 1 z 6 2010-10-12 19:45 14 czerwca 2010, 07:00 Autor: Szymon Aksienionek czytano: 2689 razy Zarządzanie barwą w fotografii Mamy możliwość używania cyfrowych aparatów fotograficznych, skanerów, monitorów,

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III

Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum. kl. III Szczegółowe kryteria oceniania z fizyki w gimnazjum kl. III Semestr I Drgania i fale Rozpoznaje ruch drgający Wie co to jest fala Wie, że w danym ośrodku fala porusza się ze stałą szybkością Zna pojęcia:

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 1. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 1.  Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak POMIARY OPTYCZNE Wykład Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej Pokój 8/ bud. A- http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ OPTYKA GEOMETRYCZNA Codzienne obserwacje: światło

Bardziej szczegółowo

Pracownia fizyczna dla szkół

Pracownia fizyczna dla szkół Imię i Nazwisko Widma świecenia pierwiastków opracowanie: Zofia Piłat Cel doświadczenia Celem doświadczenia jest zaobserwowanie widm świecących gazów atomowych i zidentyfikowanie do jakich pierwiastków

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych Ćwiczenie nr 34 Badanie elementów optoelektronicznych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elementami optoelektronicznymi oraz ich podstawowymi parametrami, a także doświadczalne sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową.

Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Szczegółowy rozkład materiału z fizyki dla klasy III gimnazjum zgodny z nową podstawą programową. Lekcja organizacyjna. Omówienie programu nauczania i przypomnienie wymagań przedmiotowych Tytuł rozdziału

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI WYMAGANIA EDUKACYJNE Z FIZYKI KLASA III Drgania i fale mechaniczne Wymagania na stopień dopuszczający obejmują treści niezbędne dla dalszego kształcenia oraz użyteczne w pozaszkolnej działalności ucznia.

Bardziej szczegółowo

Spektroskop, rurki Plückera, cewka Ruhmkorffa, aparat fotogtaficzny, źródło prądu

Spektroskop, rurki Plückera, cewka Ruhmkorffa, aparat fotogtaficzny, źródło prądu Imię i nazwisko ucznia Nazwa i adres szkoły Imię i nazwisko nauczyciela Tytuł eksperymentu Dział fizyki Potrzebne materiały do doświadczeń Kamil Jańczyk i Mateusz Kowalkowski I Liceum Ogólnokształcące

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła

Wyznaczanie współczynnika załamania światła Ćwiczenie O2 Wyznaczanie współczynnika załamania światła O2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie współczynnika załamania światła dla przeźroczystych, płaskorównoległych płytek wykonanych z

Bardziej szczegółowo

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni

IR II. 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni IR II 12. Oznaczanie chloroformu w tetrachloroetylenie metodą spektrofotometrii w podczerwieni Promieniowanie podczerwone ma naturę elektromagnetyczną i jego absorpcja przez materię podlega tym samym prawom,

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne sieci komputerowe

Nowoczesne sieci komputerowe WYŻSZA SZKOŁA BIZNESU W DĄBROWIE GÓRNICZEJ WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA INFORMATYKI I NAUK SPOŁECZNYCH Instrukcja do laboratorium z przedmiotu: Nowoczesne sieci komputerowe Instrukcja nr 1 Dąbrowa Górnicza, 2010

Bardziej szczegółowo

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM

Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Jan Drzymała ANALIZA INSTRUMENTALNA SPEKTROSKOPIA W ŚWIETLE WIDZIALNYM I PODCZERWONYM Światło słoneczne jest mieszaniną fal o różnej długości i różnego natężenia. Tylko część promieniowania elektromagnetycznego

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-1

Ć W I C Z E N I E N R O-1 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O- WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA RASTROWA

GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA KOMPUTEROWA GRAFIKA RASTROWA GRAFIKA RASTROWA (raster graphic) grafika bitmapowa: prezentacja obrazu za pomocą pionowo-poziomej siatki odpowiednio kolorowanych pikseli na monitorze komputera, drukarce

Bardziej szczegółowo

Analiza widmowa spektralnych lamp gazowych przy użyciu spektrogoniometru.

Analiza widmowa spektralnych lamp gazowych przy użyciu spektrogoniometru. Analiza widmowa spektralnych lamp gazowych przy użyciu spektrogoniometru. Cel ćwiczenia: Część I. 1. Wyznaczenie współczynnika załamania światła. 2. Wyznaczenie stałej siatki dyfrakcyjnej. Część II. 1.

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE KĄTA BREWSTERA 72

WYZNACZANIE KĄTA BREWSTERA 72 WYZNACZANIE KĄTA BREWSTERA 72 I. ZAGADNIENIA TEORETYCZNE Polaryzacja światła. Zjawisko polaryzacji światła przy odbiciu od powierzchni dielektrycznej kąt Brewstera. Prawa odbicia i załamania światła na

Bardziej szczegółowo

Laboratorium systemów wizualizacji informacji. Pomiary charakterystyk spektralnych elementów modułu displeja. Kolorymetria.

Laboratorium systemów wizualizacji informacji. Pomiary charakterystyk spektralnych elementów modułu displeja. Kolorymetria. Laboratorium systemów wizualizacji informacji Pomiary charakterystyk spektralnych elementów modułu displeja. Kolorymetria. Katedra Optoelektroniki i Systemów Elektronicznych, WETI, Politechnika Gdaoska

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 5: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Cel ćwiczenia: Wyznaczenie współczynnika załamania światła dla szkła i pleksiglasu metodą pomiaru grubości

Bardziej szczegółowo

interferencja, dyspersja, dyfrakcja, okna transmisyjne Interferencja

interferencja, dyspersja, dyfrakcja, okna transmisyjne Interferencja interferencja, dyspersja, dyfrakcja, okna transmisyjne PiOS Interferencja Interferencja to zjawisko nakładania się fal prowadzące do zwiększania lub zmniejszania amplitudy fali wypadkowej. Interferencja

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie rozmiarów szczelin i przeszkód za pomocą światła laserowego

Wyznaczanie rozmiarów szczelin i przeszkód za pomocą światła laserowego Ćwiczenie O5 Wyznaczanie rozmiarów szczelin i przeszkód za pomocą światła laserowego O5.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wykorzystanie zjawiska dyfrakcji i interferencji światła do wyznaczenia rozmiarów

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne.

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne. Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ Wprowadzenie teoretyczne. Soczewka jest obiektem izycznym wykonanym z materiału przezroczystego o zadanym kształcie i symetrii obrotowej. Interesować

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: MATEMATYKA Z ELEMENTAMI FIZYKI Kod przedmiotu: ISO73; INO73 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

Temat: Pomiar współczynnika załamania światła w gazie za pomocą interferometru Michelsona

Temat: Pomiar współczynnika załamania światła w gazie za pomocą interferometru Michelsona Ćwiczenie Nr 450. Temat: Pomiar współczynnika załamania światła w gazie za pomocą interferometru Michelsona 1.iteratura: a) D. Halliday, R. Resnick, J. Walker, Podstawy fizyki 4, PWN, W-wa b) I. W. Sawieliew

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Skąd biorą się kolory?.

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU. Skąd biorą się kolory?. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU Skąd biorą się kolory?. SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III. Karty pracy.

Bardziej szczegółowo

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 77 POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów Ława optyczna z podziałką, oświetlacz z zasilaczem i płytka z wyciętym wzorkiem, ekran Komplet soczewek z oprawkami

Bardziej szczegółowo

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE I. Optyka geotermalna W tym rozdziale poznasz właściwości światła widzialnego, prawa rządzące jego rozchodzeniem się w przestrzeni oraz sposoby wykorzystania tych praw

Bardziej szczegółowo

Interferencja jest to zjawisko nakładania się fal prowadzące do zwiększania lub zmniejszania amplitudy fali wypadkowej. Interferencja zachodzi dla

Interferencja jest to zjawisko nakładania się fal prowadzące do zwiększania lub zmniejszania amplitudy fali wypadkowej. Interferencja zachodzi dla Interferencja jest to zjawisko nakładania się fal prowadzące do zwiększania lub zmniejszania amplitudy fali wypadkowej. Interferencja zachodzi dla wszystkich rodzajów fal, we wszystkich ośrodkach, w których

Bardziej szczegółowo

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki.

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. 1. Równanie soczewki i zwierciadła kulistego. Z podobieństwa trójkątów ABF i LFD (patrz rysunek powyżej) wynika,

Bardziej szczegółowo

Metody badania kosmosu

Metody badania kosmosu Metody badania kosmosu Zakres widzialny Fale radiowe i mikrofale Promieniowanie wysokoenergetyczne Detektory cząstek Pomiar sił grawitacyjnych Obserwacje prehistoryczne Obserwatorium słoneczne w Goseck

Bardziej szczegółowo

Dyfrakcja na Spiralnej Strukturze (Całkowita liczba pkt.: 10)

Dyfrakcja na Spiralnej Strukturze (Całkowita liczba pkt.: 10) Page 1 of 6 Dyfrakcja na Spiralnej Strukturze (Całkowita liczba pkt.: 10) Wstęp Obraz dyfrakcyjny (w promieniowaniu rentgenowskim) DNA (Rys. 1) wykonany w laboratorium Rosalind Franklin, znany jako sławne

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 375. Badanie zależności mocy promieniowania cieplnego od temperatury. U [V] I [ma] R [ ] R/R 0 T [K] P [W] ln(t) ln(p)

Ćwiczenie 375. Badanie zależności mocy promieniowania cieplnego od temperatury. U [V] I [ma] R [ ] R/R 0 T [K] P [W] ln(t) ln(p) 1 Nazwisko... Data... Wydział... Imię... Dzień tyg.... Godzina... Ćwiczenie 375 Badanie zależności mocy promieniowania cieplnego od temperatury = U [V] I [ma] [] / T [K] P [W] ln(t) ln(p) 1.. 3. 4. 5.

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

Polaryzatory/analizatory

Polaryzatory/analizatory Polaryzatory/analizatory Polaryzator eliptyczny element układu optycznego lub układ optyczny, za którym światło jest spolaryzowane eliptycznie i o parametrach ściśle określonych przez polaryzator zazwyczaj

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie obiektów 3D

Oświetlenie obiektów 3D Synteza i obróbka obrazu Oświetlenie obiektów 3D Opracowanie: dr inż. Grzegorz Szwoch Politechnika Gdańska Katedra Systemów Multimedialnych Rasteryzacja Spłaszczony po rzutowaniu obraz siatek wielokątowych

Bardziej szczegółowo

Barwa ciepła Barwa neutralna Barwa chłodna

Barwa ciepła Barwa neutralna Barwa chłodna W sprzedaży różnych źródeł światła spotykamy pojęcie barwy światła. Najczęściej spotykane rodzaje barw światła to: biała ciepła biała naturalna biała chłodna Odbiór przestrzeni w której się znajdujemy

Bardziej szczegółowo

Rys 1. Układ do wyznaczania charakterystyko kątowej

Rys 1. Układ do wyznaczania charakterystyko kątowej Kierunek Informatyka, studia stacjonarne, pierwszy stopień, sem. 6. Podstawy inŝynierii barwy. Laboratorium. Ćwiczenie nr. wersja z dnia, 17.05.010 Temat: ADANIE WŁAŚCIWOŚCI KOLOYMETYCZNYCH MONITOÓW. 1.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie BADANIE WIDM OPTYCZNYCH ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU O 9 O 12 Instrukcja dla studenta

Ćwiczenie BADANIE WIDM OPTYCZNYCH ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU O 9 O 12 Instrukcja dla studenta Ćwiczenie BADANIE WIDM OPTYCZNYCH ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU O 9 O 1 Instrukcja dla studenta I WSTĘP I1 Światło Z punktu widzenia fizyki światło widzialne jest falą elektromagnetyczną a jednocześnie zbiorem

Bardziej szczegółowo

Ustawienia materiałów i tekstur w programie KD Max. MTPARTNER S.C.

Ustawienia materiałów i tekstur w programie KD Max. MTPARTNER S.C. Ustawienia materiałów i tekstur w programie KD Max. 1. Dwa tryby własności materiału Materiał możemy ustawić w dwóch trybach: czysty kolor tekstura 2 2. Podstawowe parametry materiału 2.1 Większość właściwości

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 5 Temat: Interferometr Michelsona 7.. Cel i zakres ćwiczenia 7 INTERFEROMETR MICHELSONA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8

Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8 Dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego- ćwiczenie 8 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest dynamiczne badanie wzmacniacza operacyjnego, oraz zapoznanie się z metodami wyznaczania charakterystyk częstotliwościowych.

Bardziej szczegółowo

Falowa natura promieniowania elektromagnetycznego.

Falowa natura promieniowania elektromagnetycznego. Zadanie 1. Falowa natura promieniowania elektromagnetycznego. W telefonii komórkowej poziom bezpieczeństwa (w odniesieniu do szkodliwości oddziaływania promieniowania na materię żywą) określany jest za

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WARSZAWIE WYDZIAŁ LABORATORIUM FIZYCZNE Ćwiczenie Nr 6 Temat: WYZNACZANIE DYSPERSJI OPTYCZNEJ PRYZMATU METODĄ POMIARU KĄTA NAJMNIEJSZEGO ODCHYLENIA Warszawa 009 WYZNACZANIE DYSPERSJI OPTYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE

Ćwiczenie 2a. Pomiar napięcia z izolacją galwaniczną Doświadczalne badania charakterystyk układów pomiarowych CZUJNIKI POMIAROWE I ELEMENTY WYKONAWCZE Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 90-924 Łódź, ul. Wólczańska 221/223, bud. B18 tel. 42 631 26 28 faks 42 636 03 27 e-mail secretary@dmcs.p.lodz.pl http://www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym

Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym Ćwiczenie E6 Wyznaczanie momentu magnetycznego obwodu w polu magnetycznym E6.1. Cel ćwiczenia Na zamkniętą pętlę przewodnika z prądem, umieszczoną w jednorodnym polu magnetycznym, działa skręcający moment

Bardziej szczegółowo

PL B1. Lubuskie Zakłady Aparatów Elektrycznych LUMEL S.A.,Zielona Góra,PL BUP 16/04. Andrzej Au,Racula,PL

PL B1. Lubuskie Zakłady Aparatów Elektrycznych LUMEL S.A.,Zielona Góra,PL BUP 16/04. Andrzej Au,Racula,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 200563 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 358608 (51) Int.Cl. G01R 5/14 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 06.02.2003

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie rentgenowskie. Podstawowe pojęcia krystalograficzne

Promieniowanie rentgenowskie. Podstawowe pojęcia krystalograficzne Promieniowanie rentgenowskie Podstawowe pojęcia krystalograficzne Krystalografia - podstawowe pojęcia Komórka elementarna (zasadnicza): najmniejszy, charakterystyczny fragment sieci przestrzennej (lub

Bardziej szczegółowo

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie z budową i zasadą działania mikroskopu optycznego.. Wyznaczenie współczynnika załamania światła

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYŚWIETLACZY TELEFONÓW

BADANIA WYŚWIETLACZY TELEFONÓW Y (µm) 140 120 100 80 60 40 20 0-20 -40-60 -80-100 -120-140 -150-100 -50 0 50 100 150 200 250 300 350 400 X (µm) BADANIA WYŚWIETLACZY TELEFONÓW MICHAŁ FILIPIUK I GRZEGORZ FILIPIUK POD OPIEKĄ PIOTRA KAŹMIERCZAKA

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie AC i CA

Przetwarzanie AC i CA 1 Elektroniki Elektroniki Elektroniki Elektroniki Elektroniki Katedr Przetwarzanie AC i CA Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego opracował: Łukasz Buczek 05.2015 1. Cel ćwiczenia 2 Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Dostosowuje wygląd kolorów na wydruku. Uwagi:

Dostosowuje wygląd kolorów na wydruku. Uwagi: Strona 1 z 7 Jakość koloru Wskazówki dotyczące jakości kolorów informują o sposobach wykorzystania funkcji drukarki w celu zmiany ustawień wydruków kolorowych i dostosowania ich według potrzeby. Menu jakości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 71: Dyfrakcja światła na szczelinie pojedynczej i podwójnej

Ćwiczenie nr 71: Dyfrakcja światła na szczelinie pojedynczej i podwójnej Wydział Imię i nazwisko 1. 2. Rok Grupa Zespół PRACOWNIA Temat: Nr ćwiczenia FIZYCZNA WFiIS AGH Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 71: Dyfrakcja

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE Z FIZYKI W KLASIE III Dział XI. DRGANIA I FALE (9 godzin lekcyjnych) Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: wskaże w otaczającej rzeczywistości przykłady

Bardziej szczegółowo

40. Międzynarodowa Olimpiada Fizyczna Meksyk, lipca 2009 r. DWÓJŁOMNOŚĆ MIKI

40. Międzynarodowa Olimpiada Fizyczna Meksyk, lipca 2009 r. DWÓJŁOMNOŚĆ MIKI ZADANIE DOŚWIADCZALNE 2 DWÓJŁOMNOŚĆ MIKI W tym doświadczeniu zmierzysz dwójłomność miki (kryształu szeroko używanego w optycznych elementach polaryzujących). WYPOSAŻENIE Oprócz elementów 1), 2) i 3) powinieneś

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Badanie wpływu makrozagięć światłowodów na ich tłumienie.

Ćwiczenie 3. Badanie wpływu makrozagięć światłowodów na ich tłumienie. LABORATORIUM OPTOELEKTRONIKI Ćwiczenie 3 Badanie wpływu makrozagięć światłowodów na ich tłumienie. Cel ćwiczenia: Zapoznanie studentów z wpływem mikro- i makrozgięć światłowodów włóknistych na ich tłumienność.

Bardziej szczegółowo

Opracowanie bloku scalania światła do dyskretnego pseudomonochromatora wzbudzającego

Opracowanie bloku scalania światła do dyskretnego pseudomonochromatora wzbudzającego Przemysław CEYNOWA Wydział Elektroniki i Informatyki, Politechnika Koszalińska E-mail: przemysław.ceynowa@gmail.com Opracowanie bloku scalania światła do dyskretnego pseudomonochromatora wzbudzającego

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-8

Ć W I C Z E N I E N R O-8 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O-8 BADANIE WIDM OPTYCZNYCH PRZY POMOCY SPEKTROMETRU I. Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Pasek menu. Ustawienia drukowania

Pasek menu. Ustawienia drukowania Polecenie Ustawienia drukowania... z menu Plik pozwala określić urządzenie drukujące poprzez jego wybór z pola kombi. Urządzenie można skonfigurować poprzez przycisk właściwości. Otwiera się wówczas okno

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 82: Efekt fotoelektryczny

Ćwiczenie nr 82: Efekt fotoelektryczny Wydział PRACOWNIA FIZYCZNA WFiIS AGH Imię i nazwisko 1. 2. Temat: Rok Grupa Zespół Nr ćwiczenia Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 82: Efekt fotoelektryczny

Bardziej szczegółowo