Podstawy mikrobiologii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawy mikrobiologii"

Transkrypt

1 Podstawy mikrobiologii Wykład 6 Drobnoustroje o szczególnym znaczeniu w praktyce stomatologicznej

2 Wśród bakterii tlenowych, których obecność stwierdzono w wymazach z jamy ustnej moŝna wymienić: Staphylococcus Streptococcus Pseudomonas Haemophillus Natomiast do bakterii beztlenowych, które występują w jamie ustnej, osadach nazębnych oraz zmienionych chorobowo kieszonkach dziąsłowych naleŝy wymienić: Prevotella Porphyromonas Fusobacterium Actinomyces Peptococcus Szczepy naleŝące do obu grup mikroorganizmów stanowią naturalną mikroflorę jamy ustnej, są takŝe przyczyną chorób zębów, tkanki okołozębowej oraz błon śluzowych jamy ustnej.

3 Gronkowce (Staphylococcus) Gronkowce to bakterie Gram(+), naleŝące do ziarenkowców, są to względne beztlenowce, mogące rozwijać się zarówno w warunkach beztlenowych, jak i tlenowych. Dzielimy je na: Koagulazododatnie Staphylococcus aureus Koagulazoujemne stanowiące naturalną florę człowieka Staphylococcus epidermidis Staphylococcus saprophyticus Koagulozododatnie bakterie wytwarzające enzym koagulazę, która ścina białka osocza

4 Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty) bakteria występująca głównie w jamie nosowo-gardłowej, ale takŝe na skórze, zwłaszcza w okolicach krocza. Szacuje się, Ŝe ok % populacji ludzkiej stale lub okresowo jest nosicielami tych bakterii, bez wystąpienia objawów chorobowych szczególnie często dotyczy to personelu medycznego. Gronkowiec złocisty wytwarza szereg toksyn i enzymów odpowiedzialnych za rozwój zakaŝeń zarówno miejscowych, jak i uogólnionych: ZakaŜenia ropne skóry i tkanek podskórnych (ropnie, czyraki, jęczmień) ZakaŜenia toksyczne (zespół wstrząsu toksycznego, zatrucia pokarmowe) ZakaŜenia układowe (zapalenie płuc, wsierdzia, opon mózgowordzeniowych, posocznica) Większość szczepów (ponad 80%) jest opornych na antybiotyki β-laktamowe (penicylinę), moŝna je skutecznie leczyć cefalosporynami.

5

6 Staphylococcus epidermidis naleŝy do fizjologicznej flory skóry, występuje takŝe dość powszechnie na błonach śluzowych jamy ustnej, nosa, gardła, w drogach moczowo płciowych oraz w jelicie grubym. S. epidermidis powoduje zakaŝenia jedynie w sprzyjających warunkach, przy obniŝonej odporności organizmu. Bakteria ta wytwarza śluz, dzięki czemu posiada duŝe zdolności przylegania do róŝnych powierzchni szczególnie zagroŝone są osoby po przebytych operacjach (sztuczne zastawki, implanty). Bakteria ta zajmuje trzecie miejsce pod względem częstości wywoływania zakaŝeń wewnątrzszpitalnych! Podobnie jak S. aureus wykazuje oporność na penicylinę oraz makrolidy (oporność krzyŝowa). Lekiem z wyboru są glikolipidy wankomycyna oraz cefalosporyny.

7 Fusobacterium nucleatum naleŝy do bakterii beztlenowych, stanowiących fizjologiczną florę jamy ustnej, okręŝnicy i dróg rodnych. Bakteria ta występuje w kieszonkach dziąsłowych, będąc przyczyną: ostrego martwiczo-wrzodziejącego zapalenia dziąseł anginy Plauta-Vincenta (wrzodziejące zapalenie migdałków powodujące martwicę tkanki) zgorzelinowego zapalenia jamy ustnej Lekiem z wyboru jest penicylina oraz metronidazol

8 Bakterie z rodzaju Actinomyces występują w jamie ustnej, będąc głównym składnikiem płytki nazębnej, występują równieŝ na migdałkach podniebiennych. Zaliczyć tu dwa waŝne w stomatologii gatunki: Actinomyces israelii Actinomyces odontolyticus A. israelii jako składnik płytki nazębnej związany jest z rozwojem próchnicy zębów, natomiast A. odontolyticus jest często izolowany we wczesnym stadium demineralizacji szkliwa zębów. Actinomyces israelii jest głównym czynnikiem etiologicznym promienicy. Typowe zmiany mają postać przewlekłych ropni, zwykle w kącie Ŝuchwy. Promienice zazwyczaj poprzedza uraz, np. ekstrakcja zęba. Lekiem z wyboru jest penicylina.

9 Haemophillus influenzae (pałeczka grypy) jest bakterią występującą jedynie u ludzi. MoŜe wchodzić w skład naturalnej mikroflory (szczepy bezotoczkowe) gardła i błon śluzowych górnych dróg oddechowych mogących stanowić do 10% stałej mikroflory u osób zdrowych. Ocenia sięŝe 60-80% wszystkich dzieci ma w gardle jeden ze szczepów H.influenzae, ale tylko 5% z nich jest nosicielami potencjalnie szkodliwych szczepów otoczkowych. H. influenzae jest czynnikiem etiologicznym: zakaŝeń górnych i dolnych dróg oddechowych zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci zapalenia zatok zapalenie stawów posocznice W leczeniu stosuje się ampicylinę (szczepy nie wytwarzające β- laktamazy) lub cefalosporyny. W celu profilaktyki stosuje się szczepienia ochronne.

10 Bakterie z rodzaju Porphyromonas wchodzą w skład mikroflory jamy ustnej oraz płytki nazębnej. Są równieŝ izolowane ze śliny, z błony śluzowej jamy ustnej, języka oraz migdałków, które mogą spełniać funkcję rezerwuaru dla tego drobnoustroju. Stanowią jednak czynnik etiologiczny chorób przyzębia dlatego teŝ zaliczamy je do periodontopatogenów. Są to bakterie beztlenowe, a więc lekiem z wyboru jest metronidazol. Bakterie te nie rozkładają cukrów, wytwarzają natomiast proteazy (rozkładające białka niszcząc tkanki przyzębia) oraz inne enzymy odpowiedzialne za zjadliwość. Do rodzaju zaliczyć moŝemy m.in.: P. gingivalis P. endodontalis Innym typem bakterii, które często są izolowane z jamy ustnej jest rodzaj Prevotella, do którego zaliczamy m.in.: P. intermedia P. oralis P. dentis Bakterie te odpowiedzialne są za choroby przyzębia.

11 Zapalenie przyzębia (periodontitis) Objawy periodontitis: odkładanie się płytki nazębnej zaczerwienienie dziąseł obrzęk tkanek miękkich krwawienie (podczas badania) tworzenie się kieszonek dziąsłowych

12 Wirusy o szczególnym znaczeniu w praktyce stomatologicznej Wirusy podobnie jak bakterie są przyczyną wielu groźnych chorób (w tym takŝe przebiegających w obrębie jamy ustnej), nie są natomiast naturalnym składnikiem mikroflory. Do wirusów istotnych w praktyce stomatologicznej zaliczamy: wirus HIV wirus opryszczki pospolitej wirus ospy wietrznej (półpaśca) wirus Epsteina Barr wirus grypy

13 Wirus opryszczki pospolitej Wirus opryszczki pospolitej (herpes simplex virus, HSV) jest to herpeswirus, którego materiałem genetycznym jest DNA. ZakaŜenie HSV moŝe być pierwotne wskutek pierwszego kontaktu z wirusem lub wtórne, z powodu reaktywacji wirusa, czyli infekcji nawracającej wywołanej aktywacją wirusa latentnego. ZakaŜenie pierwotne objawia się zazwyczaj: zapaleniem jamy ustnej i dziąseł (zmiany występują na wargach i w jamie ustnej) opryszczka narządów płciowych zapalenie spojówki (moŝe prowadzić do ślepoty) zapalenie mózgu

14 Do zakaŝenia dochodzi w wyniku bezpośredniego kontaktu ze zmianami chorobowymi lub skaŝonymi wydzielinami (np. śliną). Profilaktyka jest trudna, poniewaŝ duŝy odsetek zakaŝeń przebiega bezobjawowo waŝne jest unikanie kontaktu ze zmianami opryszczkowymi oraz skaŝonymi płynami ustrojowymi (głównie śliną) stosując rutynowe uŝywanie rękawiczek. Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej (zakaŝenie pierwotne) jest najczęstszą chorobą wirusową występującą w obrębie jamy ustnej. W początkowej fazie choroby występuje gorączka oraz powiększenie węzłów chłonnych, ból jamy ustnej i gardła (objawy podobne do anginy). Następnie pojawiają się w obrębie jamy ustnej pęcherzyki, które pękając tworzą owrzodzenia. Opryszczka wargowa jest klasycznym przykładem wtórnego zakaŝenia.

15 Wirus Epsteina Barr Wirus Epsteina-Barr naleŝy takŝe do herpeswirusów, jest czynnikiem etiologicznym mononukleozy zakaźnej (choroby pocałunków). Przeciwciała skierowane przeciwko EBV stwierdza się u ponad 85% dorosłych. Jest to wirus, który atakuje tkankę limfatyczną (limfocyty B), a zakaŝenie ma często postać bezobjawową (nosicielstwo). Wirus EBV obecny jest w ślinie stąd często do zakaŝenia dochodzi w gabinetach stomatologicznych

16 Mononukleoza zakaźna dotyczy dzieci i młodzieŝy i rozwija się w wyniku pierwotnego kontaktu z wirusem EBV (okres wylęgania 4-7 tygodni). Jest to ostry stan zapalny tkanki limfatycznej, objawiający się: gorączką zapaleniem migdałków uczuciem zmęczenia powiększeniem śledziony i węzłów chłonnych zmianami morfologicznymi (limfocytoza) Leczenie jest objawowe, często obserwuje się samowyleczenie

17 Grzyby o szczególnym znaczeniu w praktyce stomatologicznej

Spis treœci. 1. Wstêp... 1

Spis treœci. 1. Wstêp... 1 Spis treœci 1. Wstêp........................................................... 1 Czêœæ 1: MIKROBIOLOGIA OGÓLNA..................................... 3 2. Budowa i taksonomia bakterii.....................................

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

PYTANIA TESTOWE Z MEDYCYNY RODZINNEJ

PYTANIA TESTOWE Z MEDYCYNY RODZINNEJ PYTANIA TESTOWE Z MEDYCYNY RODZINNEJ 2005 1. Klasyczne badanie tabakierki anatomicznej jest szczególnie przydatne celem wykrycia: a. tkliwości kości śródstopia. b. tkliwości palca serdecznego. c. tkliwości

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH 07.06.2010r MENINGOKOKI INFORMACJE OGÓLNE Meningokoki to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis zwane również dwoinkami zapalenia opon mózgowych. Wyodrębniono kilka

Bardziej szczegółowo

Jama ustna i ustna część gardła

Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna Przedsionek Jama ustna właściwa Z przodu ograniczona przez wargi Z tyłu przez łuk językowo-migdałkowy Od dołu dno jamy ustnej Od góry podniebienie twarde i miękkie

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy

OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy OGÓLNY PLAN ĆWICZEŃ I SEMINARIÓW Z MIKROBIOLOGII OGÓLNEJ dla studentów STOMATOLOGII w roku akademickim 2015-2016 semestr zimowy Ćwiczenia - co tydzień 5 ćwiczeń x 2 godz. = 10 godz. Piątek: 9.45-11.15

Bardziej szczegółowo

I. Wykaz drobnoustrojów alarmowych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych podmiotów leczniczych.

I. Wykaz drobnoustrojów alarmowych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych podmiotów leczniczych. Instrukcja Głównego Inspektora Sanitarnego dotycząca raportowania występowania zakażeń zakładowych i drobnoustrojów alarmowych z dnia 02 stycznia 2012 r. W celu zapewnienia jednolitego sposobu sporządzania

Bardziej szczegółowo

PL B1. ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, Szczecin, PL BUP 08/12. EDYTA BALEJKO, Mierzyn, PL

PL B1. ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, Szczecin, PL BUP 08/12. EDYTA BALEJKO, Mierzyn, PL PL 217389 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217389 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 392559 (22) Data zgłoszenia: 04.10.2010 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Spis Treści. Przedmowa... 11

Spis Treści. Przedmowa... 11 Spis Treści Przedmowa................................................ 11 Rozdział 1 Wybrane zagadnienia z anatomii i fizjologii jamy ustnej Maria Anna Nowakowska.................................. 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

Wirusowe Zapalenie Wątroby typu C WZW typu C

Wirusowe Zapalenie Wątroby typu C WZW typu C Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21, Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl Wirusowe Zapalenie

Bardziej szczegółowo

* Candida - drożdżyca, grzyby pasożytnicze. sobota, 19 lutego :24

* Candida - drożdżyca, grzyby pasożytnicze. sobota, 19 lutego :24 Schorzenia wywoływane przez grzyby pasożytnicze dzielą się na kilka grup: mikozy właściwe, mikotoksykozy (wywoływane produktami przemiany materii i toksynami grzybów), mikoalergozy (alergie na same grzyby

Bardziej szczegółowo

ParoCheck. Oznaczanie bakterii odpowiedzialnych za chorobę przyzębia (periopatogenów)

ParoCheck. Oznaczanie bakterii odpowiedzialnych za chorobę przyzębia (periopatogenów) ParoCheck Oznaczanie bakterii odpowiedzialnych za chorobę przyzębia (periopatogenów) JAK POWSTAJE CHOROBA PRZYZĘBIA? Zapalenie przyzębia jest chorobą infekcyjną tkanek podtrzymujących ząb. Nawet w zdrowej

Bardziej szczegółowo

Streptococcus pneumoniae

Streptococcus pneumoniae Streptococcus pneumoniae Bakteria Streptococcus pneumoniae jest Gram (+) dwoinką i należy do najgroźniejszych bateryjnych patogenów człowieka. Odpowiedzialna jest za szereg chorób inwazyjnych o wysokiej

Bardziej szczegółowo

1. Demonstracja preparatów bakteryjnych barwionych metodą negatywną ukazujących kształty komórek bakteryjnych.

1. Demonstracja preparatów bakteryjnych barwionych metodą negatywną ukazujących kształty komórek bakteryjnych. Ćwiczenie 1. Mikrobiologia ogólna - Budowa komórki bakteryjnej. Metody barwienia preparatów bakteryjnych. Wzrost drobnoustrojów w warunkach laboratoryjnych. Uzyskiwanie czystej hodowli. Identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

AIDS AIDS jest nabytym zespołem upośledzenia odporności, którego skrót (AIDS) wywodzi się od pierwszych liter nazwy angielskiej: (A)cquired (I)mmune

AIDS AIDS jest nabytym zespołem upośledzenia odporności, którego skrót (AIDS) wywodzi się od pierwszych liter nazwy angielskiej: (A)cquired (I)mmune AIDS AIDS jest nabytym zespołem upośledzenia odporności, którego skrót (AIDS) wywodzi się od pierwszych liter nazwy angielskiej: (A)cquired (I)mmune (D)eficiency (S)yndrome. Przyczyny zakażenia AIDS Czynnikiem

Bardziej szczegółowo

ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI. Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit

ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI. Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit ZDROWE JELITA NOWE SPOSOBY PROFILAKTYKI Poradnik dla pacjenta o diagnozowaniu i leczeniu chorób jelit W przypadku choroby nasze jelita mają niewiele możliwości zwrócenia na siebie naszej uwagi. Typowe

Bardziej szczegółowo

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV Wątroba to największy i bardzo ważny narząd! Produkuje najważniejsze białka Produkuje żółć - bardzo istotny czynnik w procesie trawienia

Bardziej szczegółowo

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc Terapia vectorowa bezbolesny powrót przyzębia do zdrowia W terapii tej wykorzystujemy najlepszą dostępną technologię Vector Paro, która gwarantuje delikatne i bezbolesne leczenie przyczynowe oraz podtrzymujące,

Bardziej szczegółowo

gołym okiem... dossier TANDEM DOSKONAŁY

gołym okiem... dossier TANDEM DOSKONAŁY Bezpieczny gabinet (cz. 1) Czego nie widać gołym okiem... Aby spełniać rosnące wymagania klientów, musisz być na bieżąco oferować skuteczne i zarazem bezpieczne dla zdrowia zabiegi. Bakterie, wirusy, grzyby

Bardziej szczegółowo

Choroby Zakaźne Wieku Dziecięcego. Odra przebieg kliniczny. Odra przebieg kliniczny. Odra plamki Koplika. Odra- Rubeola.

Choroby Zakaźne Wieku Dziecięcego. Odra przebieg kliniczny. Odra przebieg kliniczny. Odra plamki Koplika. Odra- Rubeola. Choroby Zakaźne Wieku Dziecięcego Klinika Chorób Zakaźnych i Neurologii Dziecięcej Odra- Rubeola Wirus odry (wirus RNA) rodzina Paramyxoviridae Rozsiew drogą kropelkową Okres zakaźności 5 dni przed wystąpieniem

Bardziej szczegółowo

Mikrobiologia jamy ustnej treść ćwiczeń

Mikrobiologia jamy ustnej treść ćwiczeń Mikrobiologia jamy ustnej treść ćwiczeń Ćwiczenie 1. Mikrobiologia ogólna - Budowa komórki bakteryjnej. Metody barwienia preparatów bakteryjnych. Pożywki bakteryjne. Techniki posiewów. Uzyskiwanie czystej

Bardziej szczegółowo

Niemowlę z gorączką i wysypką. Dr n. med. Ewa Duszczyk

Niemowlę z gorączką i wysypką. Dr n. med. Ewa Duszczyk Niemowlę z gorączką i wysypką Dr n. med. Ewa Duszczyk Co to jest wysypka? Osutka = exanthema ( gr. Rozkwitać ) Zmiana skórna stwierdzana wzrokiem i dotykiem, będąca reakcją skóry na działanie różnorodnych

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Próchnica zębów. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku

Próchnica zębów. Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku Antonina Kawecka PSSE w Kamieniu Pomorskim 2015roku Rodzaje zębów Zęby (łac. dens ząb, l.mn. dentes) złożone, twarde twory anatomiczne w jamie ustnej. Stanowią element układu trawienia i służą do rozdrabniania

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

TEMAT: ZAKAŻENIA GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH

TEMAT: ZAKAŻENIA GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH TEMAT: ZAKAŻENIA GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH Do górnych dróg oddechowych należą: jama nosowa, jama ustna, gardło i część krtani. Ważnymi strukturami górnych dróg oddechowych są ponadto migdałki podniebienne

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

Opracował: A. Podgórski

Opracował: A. Podgórski Stan zdrowia i choroby Opracował: A. Podgórski Definicja zdrowia i choroby Zdrowie (WHO) określiła zdrowie jako stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko jako

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA. Staphylococcus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA. Staphylococcus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH Rozdział 1.3: Złe Mikroby, prezentuje różne choroby zakaźne wywoływane przez chorobotwórcze mikroby. Uczniowie wcielają się w rolę naukowców, których zadaniem jest pogrupowanie chorób wg różnych kryteriów.

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna Choroba Meningokokowa

Inwazyjna Choroba Meningokokowa Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21,, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl Inwazyjna Choroba Meningokokowa Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy do sklepu Producent: 5 Pillars Research 17,00 zł Waga: 0.08kg. Kod QR: Opis płukanki BLUEM 50ml (MAŁY)

Zapraszamy do sklepu  Producent: 5 Pillars Research 17,00 zł Waga: 0.08kg. Kod QR: Opis płukanki BLUEM 50ml (MAŁY) HAPPYDENTAL Rafał Rogula ul. Bajana 39b/1a 54-129 Wrocław, PL NIP 949-189-63-28 info@happydental.pl Tel. 71-349-77-90/91 Zapraszamy do sklepu www.happydental.pl BLUEM 50ml - specjalistyczna PŁUKANKA do

Bardziej szczegółowo

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego.

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. 1. Sprawność układu oddechowego - ważnym czynnikiem zdrowotnym. a) zanieczyszczenia powietrza Pyły miedzi, aluminium, żelaza, ołowiu, piaskowe, węglowe, azbestowe,

Bardziej szczegółowo

Drogi zakażenia. kontakt seksualny (sperma, preejakulat, śluz szyjkowy), dot. także kontaktów oralnych,

Drogi zakażenia. kontakt seksualny (sperma, preejakulat, śluz szyjkowy), dot. także kontaktów oralnych, Zespół nabytego niedoboru odporności, AIDS końcowe stadium zakażenia wirusem zespołu nabytego braku odporności (HIV) charakteryzujące się bardzo niskim poziomem limfocytów, a więc wyniszczeniem układu

Bardziej szczegółowo

CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ

CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ (obowiązuje od 01 czerwca 2015 roku) załącznik nr 4 do regulaminu organizacyjnego CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ Zakład Diagnostyki Mikrobiologicznej - siedziba ul. Św. Józefa 53-59 oraz ul. Konstytucji

Bardziej szczegółowo

WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B?

WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B? SZCZEPIONKA WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ!

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

WYNIKI PUNKTOWEGO BADANIA ZAKAŻEŃ SZPITALNYCH ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ZAKAŻEŃ MIEJSCA OPEROWANEGO PRZEPROWADZONEGO 2013 ROKU W WSZZ W TORUNIU

WYNIKI PUNKTOWEGO BADANIA ZAKAŻEŃ SZPITALNYCH ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ZAKAŻEŃ MIEJSCA OPEROWANEGO PRZEPROWADZONEGO 2013 ROKU W WSZZ W TORUNIU WYNIKI PUNKTOWEGO BADANIA ZAKAŻEŃ SZPITALNYCH ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ZAKAŻEŃ MIEJSCA OPEROWANEGO PRZEPROWADZONEGO 2013 ROKU W WSZZ W TORUNIU Ewa Chodakowska WszZ ToruŃ Badanie przeprowadzono w ramach

Bardziej szczegółowo

Wybrane standardy bezpieczeństwa personelu medycznego w świetle aktualnego prawa

Wybrane standardy bezpieczeństwa personelu medycznego w świetle aktualnego prawa Wybrane standardy bezpieczeństwa personelu medycznego w świetle aktualnego prawa 1 Fakty KaŜdy pacjent to potencjalny nosiciel czynnika zakaźnego. KaŜdy kontakt z jego krwią, wydalinami i wydzielinami

Bardziej szczegółowo

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego

Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego Kierunek Lekarsko- dentystyczny Wydziału Lekarskiego Oddziału Stomatologicznego KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu, typ przedmiotu (podstawowy, kierunkowy) Stomatologia dziecięca i profilaktyka stomatologiczna

Bardziej szczegółowo

z dnia 11 marca 2005 r. (Dz. U. z dnia 3 kwietnia 2005 r.)

z dnia 11 marca 2005 r. (Dz. U. z dnia 3 kwietnia 2005 r.) Dz.U.05.54.484 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie rejestrów zakażeń zakładowych oraz raportów o występowaniu tych zakażeń (Dz. U. z dnia 3 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa Inwazyjna choroba meningokokowa Posocznica (sepsa) meningokokowa Sepsa, posocznica, meningokoki to słowa, które u większości ludzi wzbudzają niepokój. Każdy z nas: rodzic, opiekun, nauczyciel, dorosły

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia jamy ustnej

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Mikrobiologia jamy ustnej S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Mikrobiologia jamy ustnej Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE PODEJŚCIE DO MIEJSCOWEJ ANTYBIOTYKOTERAPII ZAPALEŃ DRÓG ODDECHOWYCH

WSPÓŁCZESNE PODEJŚCIE DO MIEJSCOWEJ ANTYBIOTYKOTERAPII ZAPALEŃ DRÓG ODDECHOWYCH WSPÓŁCZESNE PODEJŚCIE DO MIEJSCOWEJ ANTYBIOTYKOTERAPII ZAPALEŃ DRÓG ODDECHOWYCH Wprowadzenie antybiotyków do lecznictwa było wielkim przełomem w medycynie. W chwili obecnej posiadamy bogate, 50-letnie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII. z dnia 16 lutego 2011 r.

UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII. z dnia 16 lutego 2011 r. UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zatwierdzenia: Programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na terenie Gminy Bogoria Na podstawie

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XL/279/10 RADY GMINY W BOGORII z dnia 28 stycznia 2010 r.

UCHWAŁA NR XL/279/10 RADY GMINY W BOGORII z dnia 28 stycznia 2010 r. UCHWAŁA NR XL/279/10 RADY GMINY W BOGORII z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie zatwierdzenia: Programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na terenie Gminy Bogoria Na podstawie

Bardziej szczegółowo

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech!

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! Znaczenie opieki stomatologicznej Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej 12 września Zęby mają wpływ na: Rozdrabnianie pokarmu Poprawność

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotu Mikrobiologia kosmetologiczna dla studentów II roku kierunku Kosmetologia I. Zagadnienia omawiane na wykładach. Uzupełnieniem zagadnień omawianych na wykładach są

Bardziej szczegółowo

WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B?

WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B? WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ! szczepionka przeciw

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr IV/18/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 27 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA Nr IV/18/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 27 stycznia 2015 r. UCHWAŁA Nr IV/18/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie realizacji w 2015 roku przez gminę Police programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XVI/153/2016 Rady Miejskiej w Policach z dnia 23 lutego 2016 r.

UCHWAŁA Nr XVI/153/2016 Rady Miejskiej w Policach z dnia 23 lutego 2016 r. UCHWAŁA Nr XVI/153/2016 Rady Miejskiej w Policach z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie realizacji w 2016 roku przez gminę Police programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na

Bardziej szczegółowo

CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ (STI)

CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ (STI) TEMAT: CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ (STI) CELE: Przekazanie wiedzy dotyczącej definicji chorób przenoszonych drogą płciową Omówienie chorób przenoszonych drogą płciową z podziałem na rodzaje Omówienie

Bardziej szczegółowo

GRYPA. Jak zapobiec zakażeniom grypy? m. st. Warszawie. Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w

GRYPA. Jak zapobiec zakażeniom grypy? m. st. Warszawie. Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21, Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl GRYPA Jak zapobiec

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Mycia Rąk

Światowy Dzień Mycia Rąk Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21, Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl Światowy Dzień

Bardziej szczegółowo

PROFIALKTYKA GRYPY W GMINIE CZAPLINEK W LATACH

PROFIALKTYKA GRYPY W GMINIE CZAPLINEK W LATACH PROFIALKTYKA GRYPY W GMINIE CZAPLINEK W LATACH 2010-2016 CO WARTO WIEDZIEĆ O GRYPIE Każdego roku na całym świecie zaraża się 5-10% populacji osób dorosłych i 20-30%dzieci Wirusy grypy ludzkiej łatwiej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Załącznik do Uchwały Nr 67/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Autor programu:

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI INWAZYJNEJ CHOROBY MENINGOKOKOWEJ

REKOMENDACJE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI INWAZYJNEJ CHOROBY MENINGOKOKOWEJ Opracowanie: Zespół KOROUN Krajowy Ośrodek Referencyjny ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN) Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii Klinicznej Narodowy Instytut Leków

Bardziej szczegółowo

INWAZYJNA CHOROBA MENINGOKOKOWA

INWAZYJNA CHOROBA MENINGOKOKOWA INWAZYJNA CHOROBA MENINGOKOKOWA Neisseria meningitidis, Gram ( - ) dwoinka zapalenia opon mózgowo- rdzeniowych jest chorobotwórczym drobnoustrojem, wywołującym ciężkie zakażenia inwazyjne, takie jak zapalenie

Bardziej szczegółowo

Projekt Alexander w Polsce w latach

Projekt Alexander w Polsce w latach Projekt Alexander w Polsce w latach 1996-2008 NaduŜywanie antybiotyków i chemioterapeutyków oraz ich niewłaściwe stosowanie doprowadziło do globalnego zagroŝenia, jakim jest powstawanie i szerzenie się

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

Farmakologia. AIDS, czyli Zespół nabytego niedoboru odporności

Farmakologia. AIDS, czyli Zespół nabytego niedoboru odporności Farmakologia AIDS, czyli Zespół nabytego niedoboru odporności Czym jest wirus HIV? Wirus HIV (human immunodeficiency virus) jest to ludzki wirus niedoboru odporności, naleŝący do retrowirusów Wiriony

Bardziej szczegółowo

OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO NA STANOWISKU PIELĘGNIARKI/PIELĘGNIARZA NA ODDZIALE SZPITALNYM

OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO NA STANOWISKU PIELĘGNIARKI/PIELĘGNIARZA NA ODDZIALE SZPITALNYM OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO NA STANOWISKU PIELĘGNIARKI/PIELĘGNIARZA NA ODDZIALE SZPITALNYM KARTA ANALIZY RYZYKA ZAWODOWEGO PIELĘGNIARKI/PIELĘGNIARZA NA ODDZIALE SZPITALNYM Data: Wydział/oddział: Wewnętrzny

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Stomatologia zachowawcza- zajmuje się metodami zachowania naturalnych właściwości zębów, które zostały utracone na skutek działania bodźców zewnętrznych. Najgroźniejszym z nich

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

I. Opis Programu: 1. Przesłanki dla realizacji Programu:

I. Opis Programu: 1. Przesłanki dla realizacji Programu: Program Nr 9: Program profilaktyki zakaŝeń pneumokokowych i meningokokowych ze szczególnym uwzględnieniem dzieci uczęszczających do Ŝłobków i przedszkoli samorządowych, zlokalizowanych na terenie Miasta

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA NA TEMAT ZAKAŻEŃ SKÓRY WYWOŁYWANYCH PRZEZ GRONKOWCA ZŁOCISTEGO (STAPHYLOCOCCUS AUREUS) OPORNEGO NA METICYLINĘ (MRSA)

INFORMACJA NA TEMAT ZAKAŻEŃ SKÓRY WYWOŁYWANYCH PRZEZ GRONKOWCA ZŁOCISTEGO (STAPHYLOCOCCUS AUREUS) OPORNEGO NA METICYLINĘ (MRSA) INFORMACJA NA TEMAT ZAKAŻEŃ SKÓRY WYWOŁYWANYCH PRZEZ GRONKOWCA ZŁOCISTEGO (STAPHYLOCOCCUS AUREUS) OPORNEGO NA METICYLINĘ (MRSA) MRSA zwykle przenosi się poprzez: Kontakt bezpośredni z osobą zakażoną lub

Bardziej szczegółowo

Zapalenia płuc u dzieci. Joanna Lange

Zapalenia płuc u dzieci. Joanna Lange Zapalenia płuc u dzieci Joanna Lange choroba przebiegająca z dusznością, gorączką oraz różnymi objawami osłuchowymi, potwierdzona (zgodnie z definicją kliniczno - radiologiczną) lub nie (zgodnie z definicją

Bardziej szczegółowo

Jedna bakteria, wiele chorób

Jedna bakteria, wiele chorób Jedna bakteria, wiele chorób prof. dr hab. med. Jacek Wysocki dr n. med. Ilona Małecka Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Specjalistyczny

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA. Tomasz Gorzelanny

CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA. Tomasz Gorzelanny CZYNNIKI BIOLOGICZNE W SŁUŻBIE ZDROWIA Tomasz Gorzelanny PODSTAWY PRAWNE Dyrektywa Unii Europejskiej nr 2000/54/WE z 18.09.2000 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22.04.2005 r. w sprawie szkodliwych

Bardziej szczegółowo

Seria do pielęgnacji jamy ustnej TIENS

Seria do pielęgnacji jamy ustnej TIENS [bbbbbbbkkk [bbbbbbbkkk Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech Seria do pielęgnacji jamy ustnej TIENS R&D Center Product Management Dept. Znaczenie opieki stomatologicznej Czy wiesz kiedy jest dzień zdrowych zębów?

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Szczepień kwietnia 2017 r.

Europejski Tydzień Szczepień kwietnia 2017 r. Europejski Tydzień Szczepień 24-30 kwietnia 2017 r. Europejski Tydzień Szczepień Inicjatywa Światowej Organizacji Zdrowia WHO (World Health Organization). Celem wydarzenia jest zwrócenie uwagi na znaczenie

Bardziej szczegółowo

ZAWODOWA EKSPOZYCJA NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE I OCHRONA PRACOWNIKÓW NARAŻONYCH NA NIE W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW KRAJOWYCH

ZAWODOWA EKSPOZYCJA NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE I OCHRONA PRACOWNIKÓW NARAŻONYCH NA NIE W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW KRAJOWYCH ZAWODOWA EKSPOZYCJA NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE I OCHRONA PRACOWNIKÓW NARAŻONYCH NA NIE W ŚWIETLE NOWYCH PRZEPISÓW KRAJOWYCH NARAŻENIE NA CZYNNIKI BIOLOGICZNE W ŚRODOWISKU PRACY LEGISLACJA CHOROBY ZAWODOWE

Bardziej szczegółowo

Zachowaj zęby na więcej niż 20 lat z Straumann Emdogain

Zachowaj zęby na więcej niż 20 lat z Straumann Emdogain Informacja dla pacjenta na temat leczenia chorób przyzębia Zachowaj zęby na więcej niż 20 lat z Straumann Emdogain Ponad 2 miliony leczonych pacjentów Co wiesz na temat choroby dziąseł i przyzębia? Choroby

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE OBOWIĄZKOWE PRZECIWKO CHOROBOM ZAKAŹNYM. Charakterystyka wybranych jednostek chorobowych i rodzajów szczepionek.

SZCZEPIENIA OCHRONNE OBOWIĄZKOWE PRZECIWKO CHOROBOM ZAKAŹNYM. Charakterystyka wybranych jednostek chorobowych i rodzajów szczepionek. SZCZEPIENIA OCHRONNE OBOWIĄZKOWE PRZECIWKO CHOROBOM ZAKAŹNYM Charakterystyka wybranych jednostek chorobowych i rodzajów szczepionek. BŁONICA jest ostrą i ciężką chorobą zakaźną, wywoływaną przez bakterie,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY BOGORIA. z dnia 9 lutego 2012 r.

UCHWAŁA NR... RADY GMINY BOGORIA. z dnia 9 lutego 2012 r. UCHWAŁA NR... RADY GMINY BOGORIA z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie zatwierdzenia: Programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na terenie Gminy Bogoria Na podstawie art. 7 ust.

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka mikrobiologiczna swoistych i nieswoistych zakażeń układu oddechowego

Diagnostyka mikrobiologiczna swoistych i nieswoistych zakażeń układu oddechowego Diagnostyka mikrobiologiczna swoistych i nieswoistych zakażeń układu oddechowego Paweł Gruszczyński Zakład Diagnostyki Mikrobiologicznej WCPiT I Zjazd Polskiego Towarzystwa Pneumonologii Dziecięcej Poznań,

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

1/6 www.tadrugaopryszczka.pl

1/6 www.tadrugaopryszczka.pl Co to jest opryszczka genitalna? Opryszczka genitalna to dotycząca zarówno męŝczyzn jak i kobiet, powszechnie występująca infekcja wirusowa spowodowana wirusem Herpes Simplex (HSV). UwaŜa się,ŝe 1 osoba

Bardziej szczegółowo

WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU

WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU WYSOCE ZJADLIWA GRYPA PTAKÓW D. POMÓR DROBIU Wysoce zjadliwa grypa ptaków (Highly pathogenic avian influenza, HPAI) jest wirusową chorobą układu oddechowego i pokarmowego ptaków. Objawy mogą także dotyczyć

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

TEMAT: ZAKAŻENIA GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH

TEMAT: ZAKAŻENIA GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH TEMAT: ZAKAŻENIA GÓRNYCH DRÓG ODDECHOWYCH Do górnych dróg oddechowych należą: jama nosowa, jama ustna, gardło i część krtani. Ważnymi strukturami górnych dróg oddechowych są ponadto migdałki podniebienne

Bardziej szczegółowo

CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ

CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ AZOOSPERMIA badanie wykrywa delecje w regionie długiego ramienia chromosomu Y w fragmencie zwanym AZF, będące często przyczyną azoospermii lub oligospermii o podłożu

Bardziej szczegółowo

Bakterie. Organizmy prokariotyczne Wielkość komórek bakterii: 1-10 µm (ważne w medycynie bakterie mają rozmiary od 0,2 do

Bakterie. Organizmy prokariotyczne Wielkość komórek bakterii: 1-10 µm (ważne w medycynie bakterie mają rozmiary od 0,2 do Bakterie Organizmy prokariotyczne Wielkość komórek bakterii: 1-10 µm (ważne w medycynie bakterie mają rozmiary od 0,2 do 600 µm) Ze względu na strukturę ściany komórkowej bakterie dzielimy na: Bakterie

Bardziej szczegółowo

Wytwórca odpowiedzialny za zwolnienie serii: Norbrook Laboratories Ltd. Station Works Camlough Road, Newry Co. Down BT35 6JP Irlandia Północna

Wytwórca odpowiedzialny za zwolnienie serii: Norbrook Laboratories Ltd. Station Works Camlough Road, Newry Co. Down BT35 6JP Irlandia Północna Akceptuję Na naszej stronie stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna choroby meningokokowej w województwie

Sytuacja epidemiologiczna choroby meningokokowej w województwie Sytuacja epidemiologiczna choroby meningokokowej w województwie śląskim w latach 07-. Analizie poddano zgłoszenia zachorowań na chorobę meningokokową w latach 07- na terenie województwa śląskiego. ZakaŜenia

Bardziej szczegółowo

Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników

Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 kwietnia 2005 r. Załącznik nr 1 Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników 1. Kryteria dopuszczenia dawców do oddawania

Bardziej szczegółowo

Zakresy świadczeń Kod produktu Nazwagrupy choroby zakaźnedzieci

Zakresy świadczeń Kod produktu Nazwagrupy choroby zakaźnedzieci Katalog grup Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 81/2014/DSOZ Załącznik nr 1a do zarządzenia Nr 89/2013/050Z Kod grupy Kod produktu Nazwagrupy zakaźnedzieci A57 5.51.01.0001057 Choroby zapalne układu nerwowego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVII/183/2012 RADY GMINY MASŁÓW. z dnia 29 listopada 2012 roku. w sprawie: Programu zdrowotnego na lata , dotycz ą cego

UCHWAŁA NR XXVII/183/2012 RADY GMINY MASŁÓW. z dnia 29 listopada 2012 roku. w sprawie: Programu zdrowotnego na lata , dotycz ą cego UCHWAŁA NR XXVII/183/2012 RADY GMINY MASŁÓW z dnia 29 listopada 2012 roku w sprawie: Programu zdrowotnego na lata 2013 2018, dotycz ą cego szczepie ń profilaktycznych dzieci zamieszkałych na terenie Gminy

Bardziej szczegółowo

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

Powikłania zapaleń płuc

Powikłania zapaleń płuc Powikłania zapaleń płuc Katarzyna Krenke Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Miejscowe powikłania zapaleń płuc Powikłany wysięk parapneumoniczny/ropniak

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy. Opracowane przez: M.Kadłubowski, W.Hryniewicz

Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy. Opracowane przez: M.Kadłubowski, W.Hryniewicz Najczęściej zadawane pytania na temat sepsy Opracowane przez: M.Kadłubowski, W.Hryniewicz Co to jest sepsa? Sepsa (posocznica) nie jest chorobą, jest zespołem objawów organizmu pojawiających się w odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki zakażeń meningokokowych na lata 2013-2016

Program profilaktyki zakażeń meningokokowych na lata 2013-2016 Załącznik do Uchwały Nr XXXVII/671/2012 z dnia 6 grudnia 2012r. w sprawie uchwalenia Programu profilaktyki zakażeń meningokokowych na lata 2013-2016 Program profilaktyki zakażeń meningokokowych na lata

Bardziej szczegółowo

28 Choroby infekcyjne

28 Choroby infekcyjne 28 Choroby infekcyjne Ludzki wirus upośledzenia odporności (HIV)/zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS) Retinopatia związana z ludzkim wirusem upośledzenia odporności Retinopatia HIV to rodzaj

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA OSÓB POWRACAJĄCYCH Z REGIONU AFRYKI ZACHODNIEJ. Gwinea, Liberia, Sierra Leone, Nigeria

INFORMACJA DLA OSÓB POWRACAJĄCYCH Z REGIONU AFRYKI ZACHODNIEJ. Gwinea, Liberia, Sierra Leone, Nigeria INFORMACJA DLA OSÓB POWRACAJĄCYCH Z REGIONU AFRYKI ZACHODNIEJ Gwinea, Liberia, Sierra Leone, Nigeria Od lutego 1014r. wystepują zachorowania na gorączkę krwotoczną Ebola w państawach Afryki Zachodniej.

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr.. Rady Miejskiej w Policach

UCHWAŁA Nr.. Rady Miejskiej w Policach UCHWAŁA Nr.. Rady Miejskiej w Policach z dnia Projekt w sprawie realizacji w 2012 roku przez gminę Police programu profilaktyki szczepień ochronnych przeciwko grypie dla mieszkańców gminy Police po 65

Bardziej szczegółowo