WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA. Staphylococcus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA. Staphylococcus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH"

Transkrypt

1 Rozdział 1.3: Złe Mikroby, prezentuje różne choroby zakaźne wywoływane przez chorobotwórcze mikroby. Uczniowie wcielają się w rolę naukowców, których zadaniem jest pogrupowanie chorób wg różnych kryteriów. W trakcie ćwiczenia uczniowie przekonają się, że identyfikacja i leczenie chorób nie zawsze są proste. W ćwiczeniu dodatkowym zachęcamy uczniów do udziału w debacie klasowej nt. Czy jesteśmy zbyt czyści, czy niewystarczająco czyści?. Staphylococcus WIEDZA DO ZDOBYCIA Poziom podstawowy: Mikroby wywołują czasami u nas chorobę ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH GIMNAZJUM III Etap Edukacyjny: Klasy I-III Biologia Cele kształcenia: I, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: III (3, 6, 7, 11), VII (1, 2, 3, 7, 8) Czas realizacji materiału Około 50 minut

2 1.3 Wprowadzenie Złe Mikroby Słowa Kluczowe Bakteria Dermatofity Gorączka Grzyby Higiena Kolonizacja Obrzmienie/Stan zapalny Patogeny Toksyny Wirusy Wysypka Zakaźny Zarazki Potrzebne Materiały Dla grupy Kopia MU 1, MU 2, MU 3 i KU 1 Materiały Dostępne na Stronie Internetowej Zdjęcia chorobotwórczych mikrobów w powiększeniu CIEKAWOSTKA W 1999 r. choroby zakaźne były przyczyną aż 25% wszystkich zgonów na świecie i były najważniejszą przyczyną zgonów. W grupie dzieci poniżej 5 roku życia choroby zakaźne były przyczyną aż 63% zgonów! Podstawowe Informacje Niektóre mikroby mogą być szkodliwe dla człowieka i wywoływać choroby, np. wirus grypy (Influenza) wywołuje grypę, bakterie Campylobacter mogą wywoływać zatrucia pokarmowe, a dermatofit (grzyb skórny) np. Trichophyton, może wywołać grzybicę stóp, czy skóry. Takie mikroorganizmy (inaczej: mikroby, czy drobnoustroje) nazywane są patogenami lub zarazkami. Mechanizm wywoływania choroby przez różne mikroby może być różny. Niektóre bakterie posiadają zdolność wytwarzania specjalnych substancji zwanych toksynami, które mogą u nas wywoływać choroby, lub czasem nawet prowadzić do destrukcji tkanek, czy całych organów. Wirusy swoim działaniem przypominają pasożyty. Do kopiowania (namnażania) wykorzystują komórki żywych organizmów - nie są w stanie namnażać się i przeżyć poza nimi. Po wniknięciu do komórki, wirusy namnażają się i powodują rozpad komórki gospodarza w ten sposób uwalniając się z niej. Grzyby najczęściej nie powodują rozpadu komórek gospodarza. Dermatofity to grzyby, które atakują skórę, paznokcie lub włosy. Kolonizując skórę, w trakcie swojego rozwoju produkują substancje wywołujące opuchliznę i swędzenie. Do zakażenia dochodzi, gdy do organizmu dostaną się drobnoustroje chorobotwórcze. Drogi rozprzestrzeniania się drobnoustrojów chorobotwórczych mogą być różne: przez powietrze, drogą kropelkową, przez dotyk, wodę, żywność, zwierzęta itd. Choroby wywoływane przez drobnoustroje chorobotwórcze nazywa się chorobami zakaźnymi. Nie wszystkie mikroby są chorobotwórcze, a niektóre stają się groźne, jeżeli opuszczą swoje naturalne środowisko, np. bakterie Salmonella i Campylobacter naturalnie występują w przewodzie pokarmowym kurcząt bez wywoływania objawów zakażenia, jednak kiedy dostaną się do przewodu pokarmowego człowieka i uwolnią produkowane przez siebie toksyny, mogą wywołać poważną chorobę. Organizm człowieka w walce z zakażeniami uruchamia różne reakcje obronne, tj.: - Gorączka: Optymalna temperatura rozwoju mikrobów wynosi 37 o C. Wniknięcie bakterii lub wirusów do organizmu wywołuje reakcję układu immunologicznego polegającego na podwyższeniu temperatury ciała. - Stan zapalny: Powstaje np. wokół rany przy skaleczeniu ręki. Reakcja podobna do gorączki, ale o charakterze miejscowym. - Wysypka: Pojawia się w efekcie działania toksyn bakteryjnych. Problemy te omówiono szerzej w kolejnych rozdziałach. Potrzebne Będą 1. Karty chorób wycięte z MU 1 - MU 3, jeden zestaw na grupę. Można je zalaminować, lub nakleić na sztywny papier. 2. Kopia KU 1 dla każdej grupy.

3 1.3 Wprowadzenie Złe Mikroby Wprowadzenie 1. Na początku wyjaśnij uczniom, że mikroby są czasami dla człowieka szkodliwe. Np. bakterie produkują szkodliwe dla człowieka toksyny. Wirusy namnażają się wewnątrz komórek człowieka prowadząc do ich rozpadu. Niektóre grzyby rozwijają się na skórze wywołując swędzenie i stan zapalny. Sprawdź, jakich potocznych pojęć uczniowie używają nazywając drobnoustroje np. zarazki, mikroby itd. 2. Poproś uczniów, żeby w ramach burzy mózgów wymieniali różne choroby i stworzyli listę infekcji (chorób zakaźnych). Czy wiedzą, jakie mikroby wywołują wymienione choroby? Zapytaj uczniów, jaka choroba może im aktualnie zagrażać? Powiedz, że na początku XX wieku największe zagrożenie stanowiła odra wiele dzieci chorych na odrę umierało! 3. Wyjaśnij uczniom, że bakterie i inne mikroby, które łatwo przenoszą się między ludźmi mogą wywoływać zakażenia i prowadzą do chorób zwanych chorobami zakaźnymi. Zastanówcie się, jaka jest różnica między mikrobem zakaźnym i niezakaźnym, oraz jakie są drogi transmisji zakażenia, np. dotyk, woda, powietrze, płyny ustrojowe. 4. Zastanówcie się, jakie są drogi transmisji chorób zakaźnych wymienionych podczas burzy mózgów. Ćwiczenie Podstawowe 1. Podziel klasę na 3 5 osobowe grupy. Wyjaśnij uczniom, że podczas ćwiczenia zdobędą wiedzę nt. niektórych chorób zakaźnych, stanowiące aktualny problem zdrowia publicznego. 2. Każda grupa powinna otrzymać zestaw kart chorób zawartych w materiałach MU 1 MU Wyjaśnij uczniom, że naukowcy, aby zrozumieć naturę różnych chorób, badają je wg różnych kryteriów. Każda grupa powinna prześledzić kryteria zawarte w KU Poproś uczniów, aby uzupełnili w grupach w KU 1 tabelę dotyczącą pierwszego kryterium czynnika chorobotwórczego. Po kilku minutach, wyznaczone w grupach osoby powinny przedstawić rezultaty pracy. Wszystkie propozycje zapiszcie na tablicy i omówcie je. 5. Uzupełnijcie i omówcie wszystkie pozostałe kryteria KU 1. a. Przypomnij uczniom, że istnieją trzy podstawowe rodzaje mikrobów. Rozpoznanie chorobotwórczego mikroba jest bardzo ważne dla prawidłowego leczenia choroby, np. antybiotyki nie działają na wirusy. b. Uczniowie powinni zauważyć, że niektóre choroby charakteryzują się podobnymi objawami, np. gorączką, czy wysypką. Możecie przedyskutować, czy właściwa i dokładna diagnoza wymaga wizyty u lekarza. c. Drogi zakażenia Wiele chorób rozprzestrzenia się łatwo przez dotyk, lub drogą kropelkową. d. Istnieją różne sposoby zapobiegania szerzeniu się mikrobów i ochrony przed zakażeniami. Udowodniono, że regularne mycie rąk i zasłanianie ust przy kichaniu i kaszlu redukuje zachorowalność na wiele powszechnych infekcji. Właściwe stosowanie prezerwatyw ogranicza transmisję wielu chorób przenoszonych

4 1.3 Wprowadzenie Złe Mikroby Ćwiczenie Podstawowe e. Nie wszystkie zakażenia wymagają leczenia farmakologicznego, czasami wystarczy odpoczynek w łóżku i uzupełnianie płynów, chociaż czasami podaje się również środki przeciwbólowe, aby złagodzić objawy. Uwaga antybiotyki stosuje się tylko w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Dyskusja Poniższe pytania pomogą sprawdzić, czy dzieci zrozumiały omówione zagadnienia: a. Co to jest choroba? Zaburzenie funkcji organizmu, któremu towarzyszą określone objawy niepożądane. b. Co to jest choroba zakaźna? Choroby zakaźne wywoływane są przez czynniki chorobotwórcze (mikroby) i mogą rozprzestrzeniać się między ludźmi. c. Dlaczego choroby zakaźne, które występowały kiedyś tylko w określonym regionie, obecnie można znaleźć w różnych częściach świata? Wiele chorób zakaźnych pojawiło się w określonej części świata. Kiedyś bez trudu można było powstrzymać lub izolować te choroby. Obecnie jednak ludzie podróżują znacznie szybciej, częściej i dalej niż kiedykolwiek wcześniej. W ciągu jednego dnia możemy przemieścić się z Australii do Anglii z przystankiem w Hong Kongu po drodze. Jeżeli w taką podróż wybierze się osoba zakażona nowym szczepem wirusem grypy, może zarazić osoby, z którymi kontaktowała się w samolocie, na lotnisku w Hong Kongu i po przylocie do Anglii. Te osoby mogą zarazić kolejne, z którymi kontaktują się na całym świecie. W ciągu kilku dni ten nowy szczep wirusa może rozprzestrzenić się na całym świecie!!! Ćwiczenie Dodatkowe 1. Zapytaj uczniów, co zapamiętali nt. mikrobów zarówno dobrych, jak i złych. Wyjaśnij, że w świecie nauki wciąż trwa debata i naukowcy wciąż nie mogą się zgodzić, czy: a. Należy stosować zabiegi higieniczne, aby pozbyć się mikrobów i chorób. Wszystko, łącznie z własnym ciałem należy czyścić tak jak tylko jest to możliwe, aby pozbyć się szkodliwych mikrobów. b. Jesteśmy zbyt czyści! Nasz organizm nie potrafi zwalczać infekcji. Ponieważ jesteśmy zbyt czyści, nasz organizm nie zdobył odporności na wiele szkodliwych mikrobów, dlatego znacznie bardziej jesteśmy narażeni na choroby! 2. Przygotuj uczniom materiały i poproś, aby przygotowali esej lub przygotowali debatę klasową, w której na podstawie materiałów przedstawią swoje zdanie na powyższy temat. Przypomnij, że nie ma dobrej ani złej odpowiedzi i naukowcy wciąż nie doszli do porozumienia w tej sprawie!

5 1.3 Wprowadzenie Złe Mikroby Uwaga * MRSA jest bakterią oporną na antybiotyk metycilinę. Oporność ta jest efektem nadmiernego I niewłaściwego stosowania metyciliny i innych antybiotyków. Zakażenia MRSA nadal leczymy antybiotykami, jednak obserwuje się już oporność MRSA na te leki ostatniej szansy! 1. Czynnik chorobotwórczy 2. Obajwy Bakteria Wirus Grzyb Bezobjawowa Gorączka Wysypka Ból gardła Zmęczenie Zmiany skórne Białe nacieki ropne Bakteryjne zapalenie opon, chlamydioza, zakażenie MRSA AIDS, ospa wietrzna, grypa, odra, mononukleoza zakaźna Grzybica Chlamydioza, zakażenie MRSA Grypa, odra, ospa wietrzna, bakteryjne zapalenie opon Odra, ospa wietrzna, bakteryjne zapalenie opon Grypa, mononukleoza zakaźna, Mononukleoza zakaźna, AIDS Chlamydioza, grzybica 3. Drogi zakażenia Droga zakażenia Kontakty płciowe Krew Dotyk Wdychane powietrze Usta - usta 4. Sposób zapobiegania Mycie rąk Zakrywanie ust przy kichaniu i kaszlu Stosowanie prezerwatywy Unikanie niepotrzebnego stosowanie antybiotyków 5. Lecznie Szczepienia Antybiotyki Odpoczynek w łóżku Leki przeciwgrzybicze Uzupełnianie płynów Chlamydioza, AIDS, grzybica Bakteryjne zapalenie opon, AIDS Grypa, odra, ospa wietrzna, zakażenie MRSA Grypa, odra, ospa wietrzna, bakteryjne zapalenie opon Grypa, mononukleoza zakaźna Grypa, odra, ospa wietrzna, zakażenie MRSA, bakteryjne zapalenie opon Grypa, odra, ospa wietrzna, bakteryjne zapalenie opon Chlamydioza, AIDS, grzybica Zakażenie MRSA*, grzybica Ospa wietrzna, odra, grypa Chroroba Chlamydioza, bakteryjne zapalenie opon, zakażenie MRSA* Ospa wietrzna, mononukleoza zakaźna, odra, grypa Grzybica Ospa wietrzna, mononukleoza zakaźna, odra, grypa

6 Metycilino-oporny gronkowiec złocisty (MRSA) BaKteria: Staphylococcus aureus U zdrowych ludzi zakażenie bezobjawowe. U osób z obniżoną odpornością mogą pojawić się zakażenia skóry, ran pooperacyjnych, krwi, zapalenie płuc, czy dróg moczowych. Wymaz: identyfikacja i badanie wrażliwości bakterii na antybiotyki. Wysoka jeśli nie zostaną podane odpowiednie antybiotyki. Bezpośredni kontakt. Regularne mycie rąk. Oporny na wiele antybiotyków. Niektóre antybiotyki są nadal skuteczne, jednak MRSA stale przystosowuje się do otaczających warunków i nabywa nowe mechanizmy oporności. Pierwszy raz zidentyfikowany w 1961, obecnie narastający problem na świecie. Odra Wirus z rodziny Paramyxovirus Gorączka, nieżyt nosa i spojówek, zaczerwienione oczy i gardła, kaszel, ostry ból gardła, suchy kaszel. Badanie krwi i wrażliwości na antybiotyki. Low but High in Third World countries. Droga kropelkowa (kaszel, kichanie) lub kontakt bezpośredni z przedmiotami zanieczyszczonymi żywymi cząsteczkami wirusa. poprzez szczepienie. Odpoczynek w łóżku i uzupełnianie płynów. Wirus pierwszy raz zidentyfikowano w W krajach rozwiniętych znacznie ograniczono zachorowalność, choć nadal pojawiają się niewielkie epidemie. Kraje 3-go świata wciąż są zagrożone pandemii. Wirus: Influenza Grypa Ból głowy, gorączka, dreszcze, bóle mięśni, możliwy ból gardła, kaszel I bóle klatki piersiowej. Badanie krwi na obecność przeciwciał. Średnia, ale wysoka u niemowląt i osób starszych. Bardzo szybko rozprzestrzenia się drogą kropelkową lub przez kontakt bezpośredni. Szczepienia przeciwko aktualnym szczepom. Odpoczynek w łóżku i uzupełnianie płynów. Leki przeciwwirusowe u osób starszych. Pojawia się od stuleci, pierwszą pandemię zanotowano w XVI w., epidemie pojawiają się w regularnych odstępach czasu.

7 Grzybica Grzyby: Candida albicans Swędzenie, zaczerwienienie, ból, biały nalot na wargach, lub podrażnienie i białawe nacieki w pochwie. Wymaz, badanie mikroskopowe i hodowla. nie jest śmiertelna. Czlowiek człowiek, ale należy również do normalnej flory bakteryjnej jelit. pojawiają się w wyniku rozrostu grzybów w efekcie wyniszczenia ochronnej flory bakteryjnej np. przez antybiotyki. Należy, więc unikać niepotrzebnego stosowania antybiotyków. Leki przeciwgrzybicze. Około 75% kobiet przynajmniej raz w życiu przechodzi infekcję grzybiczą. Chlamydioza Bakterie: Chlamydia trachomatis W większości przypadków zakażenie przebiega bezobjawowo, ale czasami powoduje upławy z pochwy lub penisa. Może również prowadzić do obrzęku jąder i bezpłodności. Wymaz lub molekularne badanie moczu. Znikoma. Kontakty płciowe. Stodowanie prezerwatywy podczas kontaktów płciowych. Antybiotyki. Pierwszy raz zidentyfikowany w 1907, obecnie narastający problem na świecie. Bakteryjne zapalenie opon Bakterie: Neisseria meningitidis Ból głowy, sztywność karku, wysoka gorączka, drażliwość, delirium, wysypka. Molekularne badanie płynu rdzeniowego. Umiarkowana wyższa w grupie osób młodych i starszych. Przez ślinę i drogą kropelkową. Szczepienie przeciwko niektórym szczepom, unikanie kontaktu z osobami zakażonymi. Penicylina, terapia tlenowa I uzupełnianie płynów. Pierwszy raz zidentyfikowano w W krajach rozwijających się systematycznie pojawiają się epidemie.

8 HIV /AIDS Wirus: ludzki wirus niedoboru odporności (HIV ang. Human immunodeficiency virus). Obniżenie odporności, zapalenie płuc, zmiany skórne. Badanie krwi i badanie na obecność przeciwciał. Średnia wysoka w krajach, w których brakuje leków. Wysoce zakaźny przez kontakty płciowe, drogą krwiopochodną, np. korzystanie z tych samych igieł, możliwe jest również przeniesienie wirusa od zakażonej matki na płód lub zakażenie dziecka podczas porodu (choć nie zawsze). Stosowanie prezerwatyw podczas kontaktów płciowych. Nie ma lekarstwa, chociaż podawanie leków opóźniających rozwój choroby wydłuża życie. Pierwszy raz zidentyfikowany w 1983, obecnie epidemiczny problem na świecie. Mononukleoza zakaźna ( pocałunków) Wirus: Epstein Barr Powiększone węzły chłonne, ból gardła, silne uczucie zmęczenia. Badanie krwi i oznaczanie przeciwciał. Niska. Umiarkowanie zakaźna. Przez ślinę, np. przez pocałunek lub wspólne picie z jednego naczynia. Unikanie bezpośredniego kontaktu z zakażonymi osobami. Odpoczynek w łóżku i uzupełnianie płynów. Można również podawać środki przeciwbólowe (paracetamol). Pierwszy raz opisana w % populacji ulega zakażeniu, ale objawy rozwijają się tylko u 35%. Czasami dochodzi do ognisk epidemicznych. Ospa wietrzna Wirus: Varicella-zoster Pęcherzykowata wysypka na ciele i głowie. Badanie krwi i oznaczanie przeciwciał. Niska. Wysoce zakaźna przez kontakt bezpośredni, dotyk lub drogą kropelkową podczas kichania i kaszlu. Szczepienia. Odpoczynek w łóżku i uzupełnianie płynów. W niektórych przypadkach, u dorosłych podaje się leki przeciwwirusowe. Pierwszy raz zidentyfikowana w 865. W krajach, które wprowadziły szczepienia znacznie ograniczono zachorowalność. W pozostałych regionach nadal istotny problem epidemiologiczny.

9 Instrukcje 1. Uzupełnij poniższe tabele przyporządkowując choroby wg różnych kryteriów. 2. Czy dostrzegasz jakieś podobieństwa lub różnice między chorobami przyporządkowanymi do określonych grup? 5. Drogi zakażenia Droga zakażenia Kontakty płciowe Krew Dotyk 4. Wdychane powietrze Czynnik chorobotwórczy Usta - usta Bakteria Wirus Grzyb 6. Sposób zapobiegania Mycie rąk 6. Bezobjawowa Gorączka Wysypka Zakrywanie ust przy kichaniu i kaszlu Stosowanie prezerwatywy Unikanie niepotrzebnego stosowanie antybiotyków Szczepienia Ból gardła Zmęczenie Zmiany skórne Białe nacieki ropne 7. Antybiotyki Odpoczynek w łóżku Leki przeciwgrzybicze Uzupełnianie płynów

Rozdział 1.3, Szkodliwe Mikroby, prezentuje uczniom różne zagadnienia dotyczące wpływu szkodliwych mikrobów na zdrowie.

Rozdział 1.3, Szkodliwe Mikroby, prezentuje uczniom różne zagadnienia dotyczące wpływu szkodliwych mikrobów na zdrowie. SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 2), 5 (1, 2, 5), 9 (1, 4, 9, 13) Czas realizacji materiału

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału

SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Czas realizacji materiału SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 2), 3 (6, 7, 10), 5 (1, 2, 3, 5), 8 (1(b)), 9 (4, 9, 11, 13)

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego.

Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. Temat: Higiena i choroby układu oddechowego. 1. Sprawność układu oddechowego - ważnym czynnikiem zdrowotnym. a) zanieczyszczenia powietrza Pyły miedzi, aluminium, żelaza, ołowiu, piaskowe, węglowe, azbestowe,

Bardziej szczegółowo

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ?

GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? GRYPA CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY WYKORZYSTAŁŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI BY USTRZEC SIĘ PRZED GRYPĄ? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ! SZCZEPIONKA PRZECIW GRYPIE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna Choroba Meningokokowa

Inwazyjna Choroba Meningokokowa Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21,, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl Inwazyjna Choroba Meningokokowa Profilaktyka

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie METODYKA PROGRAMU WIĘCEJ WIEM MNIEJ CHORUJĘ

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie METODYKA PROGRAMU WIĘCEJ WIEM MNIEJ CHORUJĘ METODYKA PROGRAMU WIĘCEJ WIEM MNIEJ CHORUJĘ STRUKTURA PROGRAMU Bloki tematyczne : I. POZNAJEMY CHOROBY ZAKAŹNE i drogi ich szerzenia II. Profilaktyka chorób zakaźnych (higiena zachowań, szczepienia ochronne)

Bardziej szczegółowo

GRYPA. Jak zapobiec zakażeniom grypy? m. st. Warszawie. Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w

GRYPA. Jak zapobiec zakażeniom grypy? m. st. Warszawie. Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w m. st. Warszawie ul. Kochanowskiego 21, Oddział Promocji Zdrowia, ul. Cyrulików 35; tel. 22/311-80-07 08; e-mail: oswiatazdrowotna@pssewawa.pl GRYPA Jak zapobiec

Bardziej szczegółowo

4.0 Zapobieganie Infekcjom Szczepienia

4.0 Zapobieganie Infekcjom Szczepienia 4.0 Zapobieganie Infekcjom Szczepienia Odniesienia do Podstawy Programowej GIMNAZJUM - III Etap Edukacyjny: Klasy I-III Biologia Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1)

SZKOLENIE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1) SZKOLENIE DOTYCZĄCE PROFILAKTYKI GRYPY SEZONOWEJ I NOWEJ GRYPY A(H1N1) Grypa sezonowa jest ostrą chorobą wirusową, która przenosi się drogą kropelkową, bądź też przez kontakt bezpośredni z zakażoną osobą

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r

PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH. 07.06.2010r PROFILAKTYKA ZAGROŻEŃ MENINGOKOKOWYCH 07.06.2010r MENINGOKOKI INFORMACJE OGÓLNE Meningokoki to bakterie z gatunku Neisseria meningitidis zwane również dwoinkami zapalenia opon mózgowych. Wyodrębniono kilka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017

PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Załącznik do Uchwały Nr 67/2013 Rady Gminy Zagnańsk z dnia 26 sierpnia 2013 roku PROGRAM SZCZEPIEŃ PROFILAKTYCZNYCH DZIECI I MŁODZIEŻY GMINY ZAGNAŃSK PRZECIWKO MENINGOKOKOM NA LATA 2013-2017 Autor programu:

Bardziej szczegółowo

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa NIE DAJ SZANSY! AIDS AIDS (AcquiredImmune DeficiencySyndrome) to zespół nabytego niedoboru odporności -nieuleczalna choroba, która niszczy siły samoobronne organizmu. HIV HIV (HumanImmunodeficiencyVirus)

Bardziej szczegółowo

AIDS AIDS jest nabytym zespołem upośledzenia odporności, którego skrót (AIDS) wywodzi się od pierwszych liter nazwy angielskiej: (A)cquired (I)mmune

AIDS AIDS jest nabytym zespołem upośledzenia odporności, którego skrót (AIDS) wywodzi się od pierwszych liter nazwy angielskiej: (A)cquired (I)mmune AIDS AIDS jest nabytym zespołem upośledzenia odporności, którego skrót (AIDS) wywodzi się od pierwszych liter nazwy angielskiej: (A)cquired (I)mmune (D)eficiency (S)yndrome. Przyczyny zakażenia AIDS Czynnikiem

Bardziej szczegółowo

Nie daj się grypie! Grypa przenosi się z osoby na osobę drogą kropelkową podczas

Nie daj się grypie! Grypa przenosi się z osoby na osobę drogą kropelkową podczas Nie daj się grypie! Jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na choroby górnych dróg oddechowych. Zachorowania mogą być wywoływane przez ponad 200 różnych gatunków wirusów. Najczęstszą przyczyną zachorowań

Bardziej szczegółowo

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych.

Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. WIRUS GRYPY Grypa jest jedną z najczęściej występujących wirusowych chorób zakaźnych. Wirus grypy przenosi się drogą kropelkową poprzez kichanie, kaszel, rozmowę. W czasie kichnięcia wirus grypy porusza

Bardziej szczegółowo

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA ds. ZDROWIA IKONSUMENTÓW Dyrekcja ds. zdrowia publicznego Wydział zagrożeń dla zdrowia Sekretariat Komitetu Bezpieczeństwa Zdrowia Gorączka krwotoczna Ebola informacja

Bardziej szczegółowo

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV

WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV WIRUSOWE ZAPALENIE WĄTROBY TYPU C PROGRAM PROFILAKTYKI ZAKAŻEŃ HCV Wątroba to największy i bardzo ważny narząd! Produkuje najważniejsze białka Produkuje żółć - bardzo istotny czynnik w procesie trawienia

Bardziej szczegółowo

Bakterie - organizmy wywołujące choroby

Bakterie - organizmy wywołujące choroby MATERIAŁ NAUCZANIA Scenariusz lekcji otwartej z przyrody w klasie VI. Bakterie - organizmy wywołujące choroby Opracowała: Elżbieta Kowalska - bakterie, żywe organizmy mikroskopijnej wielkości, mające pozytywne

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa Inwazyjna choroba meningokokowa Posocznica (sepsa) meningokokowa Sepsa, posocznica, meningokoki to słowa, które u większości ludzi wzbudzają niepokój. Każdy z nas: rodzic, opiekun, nauczyciel, dorosły

Bardziej szczegółowo

ODNIESIENIA. Wirusy DO PODSTAW PROGRAMOWYCH. Rozdział porusza temat zapobiegania chorobom poprzez szczepienia.

ODNIESIENIA. Wirusy DO PODSTAW PROGRAMOWYCH. Rozdział porusza temat zapobiegania chorobom poprzez szczepienia. Rozdział porusza temat zapobiegania chorobom poprzez szczepienia. W zaplanowanym ćwiczeniu uczniowie przeprowadzają symulację rozprzestrzeniania się infekcji w populacji, aby przekonać się, na czym polega

Bardziej szczegółowo

4.1 Leczenie Infekcji Antybiotyki i Inne Leki

4.1 Leczenie Infekcji Antybiotyki i Inne Leki 4.1 Leczenie Infekcji Antybiotyki i Inne Leki Odniesienia do Podstawy Programowej GIMNAZJUM - III Etap Edukacyjny: Klasy I-III Biologia Cele kształcenia: I, II, III, IV, V Treści nauczania wymagania szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Szkolny Konkurs Wiedzy o AIDS i HIV obejmuje dwa etapy. Etap pierwszy przeprowadzany jest ok. 25 października. Biorą w nim udział trój osobowe

Bardziej szczegółowo

CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ

CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ (obowiązuje od 01 czerwca 2015 roku) załącznik nr 4 do regulaminu organizacyjnego CENNIK - DIAGNOSTYKI MIKROBIOLOGICZNEJ Zakład Diagnostyki Mikrobiologicznej - siedziba ul. Św. Józefa 53-59 oraz ul. Konstytucji

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4, Leczenie Infekcji, porusza problem stosowania antybiotyków i innych leków w leczeniu różnych infekcji i chorób.

Rozdział 4, Leczenie Infekcji, porusza problem stosowania antybiotyków i innych leków w leczeniu różnych infekcji i chorób. SZKOŁA PODSTAWOWA II Etap Edukacyjny: Klasy IV-VI Przyroda Cele kształcenia: I, II, III, IV i V Treści nauczania wymagania szczegółowe: 1 (1, 2), 5 (2, 4, 5), 8 (8), 9 (1, 4, 8, 9, 11, 13) Czas realizacji

Bardziej szczegółowo

Polish Patients with MRSA. Informacja dla pacjentów cierpiących na MRSA

Polish Patients with MRSA. Informacja dla pacjentów cierpiących na MRSA Polish Patients with MRSA Informacja dla pacjentów cierpiących na MRSA Wersja 1 Sierpień 2008 Co to jest MRSA? Gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) to często spotykana bakteria. Około 30% zdrowych

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT GŁÓWNEGO INSPEKTORATU SANITARNEGO W ZWIĄZKU Z WYSTĄPIENIEM PRZYPADKÓW ZAKAŻENIA WIRUSEM GRYPY ŚWIŃ TYPU A/H1N1 U LUDZI W USA I MEKSYKU

KOMUNIKAT GŁÓWNEGO INSPEKTORATU SANITARNEGO W ZWIĄZKU Z WYSTĄPIENIEM PRZYPADKÓW ZAKAŻENIA WIRUSEM GRYPY ŚWIŃ TYPU A/H1N1 U LUDZI W USA I MEKSYKU KOMUNIKAT GŁÓWNEGO INSPEKTORATU SANITARNEGO W ZWIĄZKU Z WYSTĄPIENIEM PRZYPADKÓW ZAKAŻENIA WIRUSEM GRYPY ŚWIŃ TYPU A/H1N1 U LUDZI W USA I MEKSYKU z dnia 26 kwietnia 2009 r. (godz. 19.00 ) (Źródło: WHO,

Bardziej szczegółowo

ODRA, ŚWINKA, RÓŻYCZKA (MMR)

ODRA, ŚWINKA, RÓŻYCZKA (MMR) ODRA, ŚWINKA, RÓŻYCZKA (MMR) CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ NA TEN TEMAT? CZY JESTEŚ PEWIEN, ŻE JESTEŚ CHRONIONY PRZED MMR? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ! szczepionka przeciw MMR CZY WIESZ,

Bardziej szczegółowo

Informacje ogólne o grypie

Informacje ogólne o grypie ABY ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ZACHOROWANIA NA PTASIĄ GRYPĘ Jako światowy lider w opracowywaniu rozwiązań zapewniających właściwe warunki sanitarne, Ecolab przyjął aktywną postawę mającą na celu ochronę naszych

Bardziej szczegółowo

Drogi zakażenia. kontakt seksualny (sperma, preejakulat, śluz szyjkowy), dot. także kontaktów oralnych,

Drogi zakażenia. kontakt seksualny (sperma, preejakulat, śluz szyjkowy), dot. także kontaktów oralnych, Zespół nabytego niedoboru odporności, AIDS końcowe stadium zakażenia wirusem zespołu nabytego braku odporności (HIV) charakteryzujące się bardzo niskim poziomem limfocytów, a więc wyniszczeniem układu

Bardziej szczegółowo

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio)

POLIOMYELITIS. (choroba Heinego Medina, nagminne porażenie dziecięce, porażenie rogów przednich rdzenia, polio) W latach 50. na chorobę Heinego-Medina chorowało w Europie i USA jedno na 5000 dzieci. Po wdrożeniu w Polsce masowych szczepień przeciw poliomyelitis, już w 1960 roku zarejestrowano mniej zachorowań. W

Bardziej szczegółowo

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Jeżeli chorujesz na wirusowe zapalenie wątroby typu B i jesteś w ciąży, planujesz ciążę, właśnie urodziłaś, albo masz już dzieci, ta ulotka dostarczy

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA KOTÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

Uchwala nr. Rada Miasta Katowice. z dnia. w sprawie przyjęcia "Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom".

Uchwala nr. Rada Miasta Katowice. z dnia. w sprawie przyjęcia Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom. PROJEKTUCHWALY Uchwala nr. Rady Miasta Katowice z dnia. BIURO RADY MIASTA KATOWICE Wpl. 2012-09-., 2 BRM...... w sprawie przyjęcia "Programu szczepień profilaktycznych oraz meningokokom". przeciwko pneumokokom

Bardziej szczegółowo

MenB Information - Polish

MenB Information - Polish Meningokoki grupy B Na tej stronie można znaleźć krótkie podsumowanie informacji o zapobieganiu chorobie i szczepionce, która jest dostępna. Łącza do bardziej szczegółowych informacji można znaleźć u dołu

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

PROFIALKTYKA GRYPY W GMINIE CZAPLINEK W LATACH

PROFIALKTYKA GRYPY W GMINIE CZAPLINEK W LATACH PROFIALKTYKA GRYPY W GMINIE CZAPLINEK W LATACH 2010-2016 CO WARTO WIEDZIEĆ O GRYPIE Każdego roku na całym świecie zaraża się 5-10% populacji osób dorosłych i 20-30%dzieci Wirusy grypy ludzkiej łatwiej

Bardziej szczegółowo

WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B?

WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B? SZCZEPIONKA WZW TYPU B CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ? CZY WYKORZYSTAŁEŚ WSZYSTKIE DOSTĘPNE ŚRODKI ABY USTRZEC SIĘ PRZED WIRUSOWYM ZAPALENIEM WĄTROBY TYPU B? ZDOBĄDŹ INFORMACJE! ZASZCZEP SIĘ! ZDOBĄDŹ OCHRONĘ!

Bardziej szczegółowo

WZW co to jest? Wirusowe Zapalenie Wątroby (WZW) to bardzo groźna i jedna z najczęstszych chorób zakaźnych na świecie.

WZW co to jest? Wirusowe Zapalenie Wątroby (WZW) to bardzo groźna i jedna z najczęstszych chorób zakaźnych na świecie. WZW co to jest? Wirusowe Zapalenie Wątroby (WZW) to bardzo groźna i jedna z najczęstszych chorób zakaźnych na świecie. Ma zasięg globalny. Wywołana jest zakażeniem wirusowym czynnikami sprawczymi zarówno

Bardziej szczegółowo

TROSKA O SIEBIE I SWOJE ZDROWIE

TROSKA O SIEBIE I SWOJE ZDROWIE TROSKA O SIEBIE I SWOJE ZDROWIE Troska o siebie i swoje zdrowie Dlaczego powinnam leczyć zakażenie w pochwie? Dlaczego powinnam dbać o siebie? Ponieważ nikt inny tego za mnie nie zrobi. Niektóre nieleczone

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA OSÓB POWRACAJĄCYCH Z REGIONU AFRYKI ZACHODNIEJ. Gwinea, Liberia, Sierra Leone, Nigeria

INFORMACJA DLA OSÓB POWRACAJĄCYCH Z REGIONU AFRYKI ZACHODNIEJ. Gwinea, Liberia, Sierra Leone, Nigeria INFORMACJA DLA OSÓB POWRACAJĄCYCH Z REGIONU AFRYKI ZACHODNIEJ Gwinea, Liberia, Sierra Leone, Nigeria Od lutego 1014r. wystepują zachorowania na gorączkę krwotoczną Ebola w państawach Afryki Zachodniej.

Bardziej szczegółowo

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie.

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. HIV nie śpi W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. Paulina Karska kl. 2GB -1- Strona 1 z 8 Spis treści : 1. Wstęp- ogólnie

Bardziej szczegółowo

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS 1 grudnia - Światowy Dzień AIDS HIV to ludzki wirus upośledzenia (niedoboru) odporności. Może wywołać zespół nabytego upośledzenia odporności AIDS. Ze względu na skalę zakażeń i tempo rozprzestrzeniania

Bardziej szczegółowo

Anna Skop. Zachęcam do zapoznania się z prezentacja na temat szczepień.

Anna Skop. Zachęcam do zapoznania się z prezentacja na temat szczepień. W ostatnim tygodniu kwietnia obchodziliśmy Europejski Tydzień Szczepień. Jest to inicjatywa Światowej Organizacji Zdrowia, WHO. W związku z tą inicjatywą w naszej szkole w maju prowadzona jest kampania,

Bardziej szczegółowo

* Candida - drożdżyca, grzyby pasożytnicze. sobota, 19 lutego :24

* Candida - drożdżyca, grzyby pasożytnicze. sobota, 19 lutego :24 Schorzenia wywoływane przez grzyby pasożytnicze dzielą się na kilka grup: mikozy właściwe, mikotoksykozy (wywoływane produktami przemiany materii i toksynami grzybów), mikoalergozy (alergie na same grzyby

Bardziej szczegółowo

Uchroń się przed HIV/AIDS

Uchroń się przed HIV/AIDS Uchroń się przed HIV/AIDS Dlaczego wiedza na temat HIV/AIDS jest tak ważna? HIV i AIDS zabiły już miliony ludzi na świecie. Na HIV nie ma lekarstwa. Każdy, kto nie wie jak się ustrzec przed HIV, może się

Bardziej szczegółowo

ODNIESIENIA WIEDZA DO ZDOBYCIA. Herpes virus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH

ODNIESIENIA WIEDZA DO ZDOBYCIA. Herpes virus DO PODSTAW PROGRAMOWYCH Rozdział zwraca uwagę, jak kontakty płciowe mogą prowadzić do szerzenia się mikrobów i infekcji. W trakcie ćwiczenia uczniowie przekonują się, jak łatwo można nieświadomie zarazić osobę, na której nam

Bardziej szczegółowo

z dnia 11 marca 2005 r. (Dz. U. z dnia 3 kwietnia 2005 r.)

z dnia 11 marca 2005 r. (Dz. U. z dnia 3 kwietnia 2005 r.) Dz.U.05.54.484 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie rejestrów zakażeń zakładowych oraz raportów o występowaniu tych zakażeń (Dz. U. z dnia 3 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej;

w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej; ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie zgłoszeń podejrzenia lub rozpoznania zakażenia, choroby zakaźnej lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ (STI)

CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ (STI) TEMAT: CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ (STI) CELE: Przekazanie wiedzy dotyczącej definicji chorób przenoszonych drogą płciową Omówienie chorób przenoszonych drogą płciową z podziałem na rodzaje Omówienie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII. z dnia 16 lutego 2011 r.

UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII. z dnia 16 lutego 2011 r. UCHWAŁA NR IV/35/2011 RADY GMINY W BOGORII z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zatwierdzenia: Programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na terenie Gminy Bogoria Na podstawie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. W jaki sposób ta broszura informacyjna może Państwu pomóc? Dlaczego szczepienia ochronne są ważne? Kto potrzebuje szczepień ochronnych?

SPIS TREŚCI. W jaki sposób ta broszura informacyjna może Państwu pomóc? Dlaczego szczepienia ochronne są ważne? Kto potrzebuje szczepień ochronnych? www.promovax.eu Promocja Szczepień Ochronnych wśród Populacji Migrantów w Europie SPIS TREŚCI A B C D E F G H W jaki sposób ta broszura informacyjna może Państwu pomóc? Dlaczego szczepienia ochronne są

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XL/279/10 RADY GMINY W BOGORII z dnia 28 stycznia 2010 r.

UCHWAŁA NR XL/279/10 RADY GMINY W BOGORII z dnia 28 stycznia 2010 r. UCHWAŁA NR XL/279/10 RADY GMINY W BOGORII z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie zatwierdzenia: Programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na terenie Gminy Bogoria Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach

Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotykach Tego dnia z inicjatywy Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób w wielu państwach przeprowadzane są kampanie społeczne mające na celu zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child

Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dziewięcio- i dziesięciolatków (klasy P6) Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your P6 child Chroń dziecko przed grypą Program

Bardziej szczegółowo

Polski /Pólska. Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat. szczepień dzieci

Polski /Pólska. Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat. szczepień dzieci Polski /Pólska Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat szczepień dzieci Wrzesień 2013 Informacje dla rodziców i innych członków rodzin na temat szczepień dzieci Krajowa Izba Lekarska

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

Zestaw P1. Jeśli się pomylisz, otocz zamalowany kwadrat kółkiem i zaznacz inną odpowiedź, na przykład:

Zestaw P1. Jeśli się pomylisz, otocz zamalowany kwadrat kółkiem i zaznacz inną odpowiedź, na przykład: Zestaw P1 Instrukcja dla ucznia Zestaw zawiera 8 zadań. Sprawdź, czy jest kompletny i czytelny. Czytaj uważnie teksty i zadania. Odpowiedzi zapisuj długopisem lub piórem. Nie używaj korektora. W niektórych

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Neisseria meningitidis

Neisseria meningitidis Neisseria meningitidis Wyłączny rezerwuar: : człowiek Źródło zakażenia: : nosiciel lub chory Kolonizacja: : jama nosowo-gardłowa Przenoszenie: : droga kropelkowa, bezpośredni kontakt Okres wylęgania: :

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W OLEŚNICY GRYPA SEZONOWA I NOWA GRYPA TYPU A/H1N1/

PAŃSTWOWY POWIATOWY INSPEKTOR SANITARNY W OLEŚNICY GRYPA SEZONOWA I NOWA GRYPA TYPU A/H1N1/ GRYPA SEZONOWA I NOWA GRYPA TYPU A/H1N1/ Czym jest grypa? Grypa sezonowa - jest ostrą chorobą wirusową, która przenosi się drogą kropelkową, bądź też przez kontakt bezpośredni z zakażoną osobą lub ze skażonymi

Bardziej szczegółowo

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH. Wirus Grypy

WIEDZA DO ZDOBYCIA ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH. Wirus Grypy Rozdział ma zwrócić uwagę uczniów jak niewłaściwa higiena układu oddechowego sprzyja szerzeniu się mikrobów i infekcji. Uczniowie obserwują jak daleko mogą dostać się mikroby podczas kichania. W trakcie

Bardziej szczegółowo

I. Wykaz drobnoustrojów alarmowych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych podmiotów leczniczych.

I. Wykaz drobnoustrojów alarmowych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych podmiotów leczniczych. Instrukcja Głównego Inspektora Sanitarnego dotycząca raportowania występowania zakażeń zakładowych i drobnoustrojów alarmowych z dnia 02 stycznia 2012 r. W celu zapewnienia jednolitego sposobu sporządzania

Bardziej szczegółowo

Zestaw P2. Jeśli się pomylisz, otocz zamalowany kwadrat kółkiem i zaznacz inną odpowiedź, na przykład:

Zestaw P2. Jeśli się pomylisz, otocz zamalowany kwadrat kółkiem i zaznacz inną odpowiedź, na przykład: Zestaw P2 Instrukcja dla ucznia Zestaw zawiera 8 zadań. Sprawdź, czy jest kompletny i czytelny. Czytaj uważnie teksty i zadania. Odpowiedzi zapisuj długopisem lub piórem. Nie używaj korektora. W niektórych

Bardziej szczegółowo

ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH WIEDZA DO ZDOBYCIA. Escherichia coli

ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH WIEDZA DO ZDOBYCIA. Escherichia coli Rozdział ma zwrócić uwagę uczniów, jak niewłaściwa higiena rąk sprzyja szerzeniu się mikrobów i infekcji. Uczniowie w trakcie prowadzonego eksperymentu mogą zaobserwować, w jaki sposób mikroby rozprzestrzeniają

Bardziej szczegółowo

Fakty na temat HIV i AIDS. Polski /Pólska

Fakty na temat HIV i AIDS. Polski /Pólska Fakty na temat HIV i AIDS Polski /Pólska AIDS jest poważną chorobą, która począwszy od lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku rozprzestrzeniła się w całym świecie. AIDS wywołuje wirus zwany HIV, który przenosi

Bardziej szczegółowo

Program ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2014/2015 SEMESTR LETNI

Program ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2014/2015 SEMESTR LETNI Program ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów III roku Oddziału Analityki Medycznej, rok akademicki 2014/2015 SEMESTR LETNI Wykłady (16 godz.): Środa 12.15-13.45 Ćwiczenia (60 godz.) środa: 9.45-12.00

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna w powiecie wschowskim w I półroczu 2014 r.

Sytuacja epidemiologiczna w powiecie wschowskim w I półroczu 2014 r. Sytuacja epidemiologiczna w powiecie wschowskim w I półroczu 14 r. W I półroczu 14 roku na terenie powiatu wschowskiego nie odnotowano chorób zakaźnych określanych jako importowane, wiążące się z wyjazdami

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Trzebnicy. Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia

Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Trzebnicy. Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Trzebnicy Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia HIV - (ang. human immunodeficiency virus), ludzki wirus upośledzenia odporności AIDS - (ang. acquired immunodeficiency

Bardziej szczegółowo

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy [logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy Co to jest rak szyjki macicy? Ten typ raka rozwija się w

Bardziej szczegółowo

Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B. Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B. Co to jest wirusowe zapalenie wątroby typu B? Wirusowe zapalenie wątroby

Bardziej szczegółowo

- Human. - Immunodeficenc. - Virus. (ludzki) (upośledzenie odporności immunologicznej) (wirus)

- Human. - Immunodeficenc. - Virus. (ludzki) (upośledzenie odporności immunologicznej) (wirus) H I V - Human (ludzki) - Immunodeficenc (upośledzenie odporności immunologicznej) - Virus (wirus) Drogi zakaŝenia HIV Kontakt zakaŝonej krwi z krwią lub błoną śluzową osoby niezakaŝonej, np. uŝywanie tej

Bardziej szczegółowo

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child

Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Szczepienia dla dwu- i trzylatków Polish translation of Protecting your child against flu - Vaccination for your 2 or 3 year old child Chroń dziecko przed grypą Program corocznych

Bardziej szczegółowo

skrót HIV tłumaczymy jako ludzki wirus upośledzenia odpornościł jest to wirus uszkadzający układ odpornościowył AIDS to nabyty

skrót HIV tłumaczymy jako ludzki wirus upośledzenia odpornościł jest to wirus uszkadzający układ odpornościowył AIDS to nabyty HIV i AIDS skrót HIV tłumaczymy jako ludzki wirus upośledzenia odpornościł jest to wirus uszkadzający układ odpornościowył AIDS to nabyty zespół upośledzenia odpornościł AIDS jest końcowym etapem zakażenia

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca sezonu grypowego 2012/2013

Informacja dotycząca sezonu grypowego 2012/2013 Informacja dotycząca sezonu grypowego 2012/2013 Jesień i zima to okres wzmożonych zachorowań na choroby górnych dróg oddechowych. Zachorowania mogą być wywoływane przez ponad 200 różnych gatunków wirusów.

Bardziej szczegółowo

HPV......co to jest?

HPV......co to jest? HPV......co to jest? HPV- wirus brodawczaka ludzkiego Wirus z rodziny papillomawirusów. Szacuje się, że istnieje od 100 do 200 typów tego wirusa, które wywołują różne choroby. CHOROBY WYWOŁYWANE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

Ochrony Antybiotyków. AktualnoŚci Narodowego Programu

Ochrony Antybiotyków. AktualnoŚci Narodowego Programu AktualnoŚci Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków Numer 2/2014 Raport Światowej Organizacji Zdrowia nt. Oporności Drobnoustrojów (kwiecień 2014) wybrane najważniejsze wnioski nt. monitorowania antybiotykooporności

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY BOGORIA. z dnia 9 lutego 2012 r.

UCHWAŁA NR... RADY GMINY BOGORIA. z dnia 9 lutego 2012 r. UCHWAŁA NR... RADY GMINY BOGORIA z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie zatwierdzenia: Programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na terenie Gminy Bogoria Na podstawie art. 7 ust.

Bardziej szczegółowo

Łańcuch skojarzeń: Uczniowie kolejno wypowiadają skojarzenia z pojęciem AIDS, a następnie zapisują je na arkuszu szarego papieru.

Łańcuch skojarzeń: Uczniowie kolejno wypowiadają skojarzenia z pojęciem AIDS, a następnie zapisują je na arkuszu szarego papieru. AIDS i HIV 1. Cele lekcji Cel ogólny: Dostarczenie informacji o wirusie HIV i chorobie AIDS. a) Wiadomości Uczeń zna pojęcia AIDS i HIV. Uczeń zna drogi przekazywania zakażenia. b) Postawy Uczeń toleruje

Bardziej szczegółowo

Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu GORĄCZKA KRWOTOCZNA E B O L A. Dr n. med. Jacek Klakočar

Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu GORĄCZKA KRWOTOCZNA E B O L A. Dr n. med. Jacek Klakočar GORĄCZKA KRWOTOCZNA E B O L A Dr n. med. Jacek Klakočar Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu Gorączka krwotoczna Ebola (inaczej: choroba wywołana przez wirusa Ebola [Ebola

Bardziej szczegółowo

PIERWSZY DZWONEK. Program edukacyjny opracowany w ramach Ogólnopolskiej Kampanii Profilaktyki Zakażeń Meningokokowych Nie!

PIERWSZY DZWONEK. Program edukacyjny opracowany w ramach Ogólnopolskiej Kampanii Profilaktyki Zakażeń Meningokokowych Nie! PIERWSZY DZWONEK Program edukacyjny opracowany w ramach Ogólnopolskiej Kampanii Profilaktyki Zakażeń Meningokokowych Nie! Dla meningokoków Idea programu edukacyjnego Na zakażenie meningokokami narażeni

Bardziej szczegółowo

Czasopismo o zdrowym stylu życia, a w nim:

Czasopismo o zdrowym stylu życia, a w nim: Czasopismo o zdrowym stylu życia, a w nim: Szkoda życia na chorobę o chorobach i ich przyczynach, Małe przyczyny, duże problemy o problemach zdrowotnych młodzieży, W zdrowym ciele zdrowy duch o tym jak

Bardziej szczegółowo

Informacja GIS dotycząca aktualnej sytuacji epidemiologicznej grypy

Informacja GIS dotycząca aktualnej sytuacji epidemiologicznej grypy Materiał szkoleniowy z epidemiologii Luty 2016r Informacja GIS dotycząca aktualnej sytuacji epidemiologicznej grypy W ramach monitoringu sytuacji epidemiologicznej grypy w sezonie grypowym 2015/2016 w

Bardziej szczegółowo

Niemowlę z gorączką i wysypką. Dr n. med. Ewa Duszczyk

Niemowlę z gorączką i wysypką. Dr n. med. Ewa Duszczyk Niemowlę z gorączką i wysypką Dr n. med. Ewa Duszczyk Co to jest wysypka? Osutka = exanthema ( gr. Rozkwitać ) Zmiana skórna stwierdzana wzrokiem i dotykiem, będąca reakcją skóry na działanie różnorodnych

Bardziej szczegółowo

ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH WIEDZA DO ZDOBYCIA. Campylobacter

ODNIESIENIA DO PODSTAW PROGRAMOWYCH WIEDZA DO ZDOBYCIA. Campylobacter Rozdział 1.1 wprowadza uczniów w świat drobnoustrojów (mikrobów). Uczniowie poznają różne rodzaje i kształty mikrobów, a następnie obserwują pożyteczne i szkodliwe drobnoustroje. Ćwiczenie podstawowe:

Bardziej szczegółowo

Wszawica trudny problem do rozwiązania. Łódź, dn r.

Wszawica trudny problem do rozwiązania. Łódź, dn r. Wszawica trudny problem do rozwiązania Łódź, dn. 15.12.2008r. 1 Co to jest wszawica? Wszawica (łac. pediculosis) jest chorobą zakaźną, umieszczoną w wykazie chorób zakaźnych i zakażeń będącym załącznikiem

Bardziej szczegółowo

gołym okiem... dossier TANDEM DOSKONAŁY

gołym okiem... dossier TANDEM DOSKONAŁY Bezpieczny gabinet (cz. 1) Czego nie widać gołym okiem... Aby spełniać rosnące wymagania klientów, musisz być na bieżąco oferować skuteczne i zarazem bezpieczne dla zdrowia zabiegi. Bakterie, wirusy, grzyby

Bardziej szczegółowo

Program szczepień profilaktycznych przeciwko meningokokom grupy C. na terenie powiatu kluczborskiego

Program szczepień profilaktycznych przeciwko meningokokom grupy C. na terenie powiatu kluczborskiego Program szczepień profilaktycznych przeciwko meningokokom grupy C dzieci sześcioletnich zamieszkałych na terenie powiatu kluczborskiego Okres realizacji programu: program wieloletni Autorzy programu: Iwona

Bardziej szczegółowo

Zakażenia w chirurgii.

Zakażenia w chirurgii. Zakażenia w chirurgii. Rola personelu pielęgniarskiego. 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ Cacałowska Dorota Zakażenia Zakażenia w chirurgii stanowią istotny problem współczesnej medycyny,

Bardziej szczegółowo

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady Wszystkie prawa zastrzeżone CALIVITA INTERNATIONAL INTERNATIONAL--POLSKA 2006 ParaProteX OSOBISTY OCHRONIARZ www.calivita.com.pl PASOŻYTY ORGANIZMY ŻYJĄCE KOSZTEM SWOICH ŻYWICIELI Mikroparazyty = wirusy

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Krystyna Paszko Monitorowanie patogenów alarmowych w Szpitalu św. Wojciecha w Gdańsku nowe przepisy i ich konsekwencje dla monitorowania patogenów alarmowych XII Konferencja naukowo-szkoleniowa SHL Stare

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE. Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy

SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE. Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy Praktycznie każda kobieta odczuwa czasami dolegliwości w obrębie intymnych części ciała. Wpływają one

Bardziej szczegółowo

Ochrona Twojego dziecka przed grypą

Ochrona Twojego dziecka przed grypą 2016 POLISH translation Pre-school Flu Leaflet Ochrona Twojego dziecka przed grypą Szczepionka dla dzieci w wieku 2-3 lat lub dzieci w wieku przedszkolnym Ochrona Twojego dziecka przed grypą Coroczny program

Bardziej szczegółowo

Materiały informacyjne dla pacjentów

Materiały informacyjne dla pacjentów Materiały informacyjne dla pacjentów HIV i AIDS Rozdziały tego tematu: Wprowadzenie Objawy Przyczyny Rozpoznanie Leczenie Zapobieganie Komentarze Wybrane linki Krótkie nagrania dźwiękowe Wprowadzenie AIDS

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo