Struktury rynku - konkurencja doskonała i monopol Zadanie 1 Opisz w tabeli struktury rynku

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Struktury rynku - konkurencja doskonała i monopol Zadanie 1 Opisz w tabeli struktury rynku"

Transkrypt

1 Struktury rynku - konkurencja doskonała i monopol Zadanie 1 Opisz w tabeli struktury rynku Cecha Struktura Konkurencja doskonała Konkurencja monopolistyczna Oligopol Monopol pełny Ilość kupujących Ilość sprzedających Rodzaj produktu Wejście i wyjście z rynku Informacja o rynku Wpływ producenta na cenę Warunek optimum ekonomicznego Zadanie 2 Konkurencja doskonała Na podstawie rysunku: podaj alternatywne oznaczenia krzywych, uzupełnij zdania odpowiedz na poniższe pytania : 1) Produkcja maksymalizująca zysk w krótkim okresie wynosi: 2) Warunek optima ekonomicznego (. =..) spełniony jest dla produkcji równej 3) Warunek optima technicznego (. =..) spełniony jest dla produkcji równej 4) Przedsiębiorstwo znajduje się w stanie równowagi krótkookresowej jeśli cena wynosi., sprzedaje wówczas. szt./dzień. 5) Przedsiębiorstwo znajduje się w stanie równowagi długookresowej jeśli cena wynosi., sprzedaje wówczas. szt./dzień. 6) Przedsiębiorstwo powinno zakończyć produkcję, jeśli cena spadnie do., ponieważ tzw. punkt zamknięcia przedsiębiorstwa jest osiągany gdy cena = 7) Przedsiębiorstwo może produkować w krótkim okresie ze stratą jeśli cena znajduje się w przedziale ponieważ wówczas pokrywa ono koszty.. i część kosztów.. cena 1

2 1. Przedsiębiorstwo znajdzie się w stanie równowagi krótkookresowej wówczas, gdy rozmiary produkcji ustali na poziomie: a) 8 tys. szt. dziennie, b) 12 tys. szt. dziennie, c) 15 tys. szt. dziennie, d) 17 tys. szt. dziennie. 2. W stanie równowagi krótkookresowej przedsiębiorstwo będzie generowało: a)utarg całkowity na poziomie 136 tys. zł, koszt całkowity zaś w wysokości 24 tys. zł, b)utarg całkowity na poziomie 204 tys. zł, koszt całkowity zaś w wysokości 72 tys. zł, c) utarg całkowity na pozioni 255 tys. zł, koszt całkowity zaś w wysokości 165 tys. zł, d) utarg całkowity na poziomie 289 tys. zł, koszt całkowity zaś w wysokości 204 tys. zł. 3. Wyznaczając rozmiary produkcji na poziomie odpowiadającym punktowi optimum ekonomicznego przedsiębiorstwo osiągnie zysk ekonomiczny w wysokości: a) 85 tys. zł b) 124 tys. zł c) 204 tys. zł d) 289 tys. zł 4. Przedsiębiorstwo wstrzyma proces produkcji, jeżeli cena rynkowa wytwarzanego przez nie dobra spadnie poniżej: a) 3zł, b) 6zł, c) 11 zł, d) 17 zł. 5. Gdyby cena rynkowa produktu spadła z 17 zł do 11 zł, a przedsiębiorstwo dostosowałoby rozmiary produkcji do nowego punktu optimum ekonomicznego, to wówczas: a) zmniejszyłby się utarg krańcowy ze sprzedaży produktu, b) wzrósłby jednostkowy koszt wytwarzania produktu, c) przedsiębiorstwo osiągałoby jedynie zysk normalny, d) wielkość produkcji przedsiębiorstwa odpowiadałaby punktowi optimum technicznego. Zadanie 3 Istnieją (cztery/sześć) podstawowych/e struktur/y rynkowych/e. Najszerszy zakres konkurencji istnieje w modelu określanym jako (oligopol /doskonała konkurencja). Strukturę tę charakteryzuje tak (wielka /mała) ilość kupujących i sprzedających, że wszyscy sprzedający i kupujący są (cenobiorcami /cenodawcami). Producenci sprzedają wyroby (homogeniczne /zróżnicowane). Doskonale konkurencyjny rynek, w przeciwieństwie do pozostałych rynków, cechuje także (największa /najmniejsza) swoboda wejścia i opuszczenia rynku. Ponieważ producent, uczestnik rynku doskonałej konkurencji, jest cenobiorcą, firma stoi w obliczu doskonale (elastycznej /nieelastycznej) krzywej popytu przy danej cenie rynkowej (tzn. prostopadłej do osi cen w punkcie ceny rynkowej). Owa (pozioma /pionowa) krzywa popytu stanowi także krzywą (utargu krańcowego /kosztów krańcowych) firmy. Łącząc analizę struktury kosztów firmy z analizą krzywej popytu (utargu krańcowego), (można /nie można) określić wielkość produkcji, zapewniającą maksymalizację zysków (minimalizację strat) oraz rzeczywiście uzyskane przez firmę zyski (poniesione straty). Jakakolwiek firma maksymalizująca w krótkim okresie zyski powinna produkować ilość wyrobów, zapewniających zrównanie się utargu krańcowego z (kosztami krańcowymi /przeciętnymi kosztami całkowitymi). Zważywszy, że przedsiębiorstwo, operujące na doskonale konkurencyjnym rynku, jest w stanie sprzedać całą swoją produkcję po stałej cenie rynkowej, utarg krańcowy jest równy (cenie rynkowej /kosztom krańcowym). Dlatego też przedsiębiorstwo, uczestnik rynku doskonałej konkurencji, rozwija produkcję, aż do zrównania się ceny z (kosztami krańcowymi /przeciętnymi kosztami całkowitymi). Jeżeli cena przekracza przeciętne koszty całkowite, to firma (uzyskuje zyski ekonomiczne/ponosi straty). Jeżeli cena równa się przeciętnym kosztom całkowitym, to firma uzyskuje (zyski ekonomiczne /straty /zerowe zyski ekonomiczne). Jeśli cena spada poniżej punktu 2

3 minimum przeciętnych kosztów całkowitych, wtedy firma (uzyskuje zyski ekonomiczne /ponosi straty). Celem zminimalizowania strat krótkookresowych firma powinna kontynuować produkcję dopóty, dopóki cena kształtuje się (powyżej /poniżej) minimum przeciętnych kosztów zmiennych. W tym przypadku bowiem utarg krańcowy (pokryje / nie pokryje) koszty/ów zmiennych produkcji i pewną część kosztów stałych. Jednakże, gdy cena spadnie poniżej minimum przeciętnych kosztów zmiennych, firma powinna (kontynuować /zakończyć) swoją działalność ekonomiczną, gdyż utarg krańcowy (wystarczy/nie wystarczy) do pokrycia zmiennych kosztów produkcji. Innymi słowy, jeśli cena spada poniżej minimum przeciętnych kosztów zmiennych, straty firmy będą (większe / mniejsze) od jej kosztów stałych. Jeśli firma zakończy swoją działalność i zostanie zamknięta, straty będą równe jedynie jej kosztom (stałym /zmiennym). Zważywszy, że firma kontynuuje produkcję tak długo, dopóki cena kształtuje się powyżej minimum przeciętnych kosztów (zmiennych /całkowitych), krzywa (utargu krańcowego /kosztów krańcowych) firmy powyżej minimum przeciętnych kosztów (zmiennych/całkowitych) stanowi krzywą krótkookresowej podaży firmy. Ponieważ w tym przedziale produkcji koszty krańcowe są rosnące, firma zawsze produkuje w przedziale, w którym (nie pojawia się /pojawia się) efekt działania prawa malejących przychodów krańcowych. Ponadto, skoro krzywa podaży rynkowej stanowi sumę krzywych (utargu krańcowego /kosztu krańcowego) wszystkich firm, krzywa ta jest odchylona (w prawo w górę /w prawo w dół), co wynika także z prawa malejących przychodów krańcowych. W długim okresie jakiekolwiek zyski ekonomiczne czy straty poniesione przez firmę mają tendencję do (powiększania się /zanikania). Dzieje się tak, gdyż firmy cieszą się całkowitą swobodą wejścia i opuszczenia rynku. Wejście lub opuszczenie rynku przez jakąś firmę zmienia (popyt /podaż) na tym rynku, co powoduje zmianę ceny i ilości równowagi. Jeśli na jakimś rynku osiągane są zyski ekonomiczne, to w okresie długim inwestorzy będą (wchodzili na /opuszczali) ten rynek. Spowoduje to (wzrost /spadek) podaży na tym rynku. Cena równowagi (spadnie /podniesie się), a ilość równowagi (wzrośnie /spadnie). Obniżanie się ceny rynkowej spowoduje (wzrost/spadek) ekonomicznych zysków przedsiębiorstw. Proces ten będzie trwał, dopóki nie zostaną uzyskane (zyski ekonomiczne /zerowe zyski ekonomiczne/straty ekonomiczne). Jeśli na jakimś rynku ponoszone są straty ekonomiczne, to w okresie długim inwestorzy będą (wchodzili na/ opuszczali) ten rynek. Spowoduje to (wzrost/spadek) podaży na rynku. Cena równowagi (spadnie/podniesie się), a ilość równowagi (wzrośnie/spadnie). Obniżanie się ceny rynkowej spowoduje (wzrost/spadek) ekonomicznych zysków przedsiębiorstw. Proces ten będzie trwał, dopóki nie zostaną osiągnięte (zyski ekonomiczne /zerowe zyski ekonomiczne /straty ekonomiczne). W okresie długim przedsiębiorstwa, uczestnicy rynku doskonałej konkurencji (koniecznie /nie koniecznie) muszą wykorzystać istniejące korzyści skali. Jeśli firma w okresie długim nie będzie produkować w punkcie minimalnych, długookresowych przeciętnych kosztów całkowitych, to zostanie ona przebita (niższą /wyższą) ofertą cenową innych przedsiębiorstw i zostanie zmuszona do opuszczenia rynku przez przedsiębiorstwa produkujące taniej i na większą skalę. Doskonała konkurencja (jest /nie jest) efektywna. Efektywność wolnej konkurencji polega na tym, że produkcja na tym rynku jest wyznaczana przez zrównanie się ceny z (utargiem krańcowym /kosztami krańcowymi). Oznacza to, że korzyść krańcowa z ostatniej wyprodukowanej jednostki jest równa kosztom krańcowym wytworzenia tej jednostki. Produkcja i konsumpcja towarów aż do tego miejsca stwarza rodzaj (nadwyżki /niedoboru). 3

4 Doskonale konkurencyjny rynek jest efektywny także dlatego, że przedsiębiorstwa są zmuszane do produkowania w punkcie (minimalnych /maksymalnych), długookresowych przeciętnych kosztów całkowitych i wykorzystywania wszelkich (korzyści /dyzekonomii) skali. Podane powyżej fakty, a także to, że zyski ekonomiczne w okresie długim są (dodatnie/zerowe/ujemne) oznaczają, iż konsument otrzymuje produkt o najniższej możliwej cenie. Zadanie 4 Poniższe rysunki przedstawiają cztery różne przypadki przedsiębiorstw działających w konkurencji doskonałej. Przedstawiono na nich m.in. krzywe kosztów całkowitego przeciętnego i zmiennego przeciętnego. Opisz te rysunki, określ jakie sytuacje przedstawiają. Wprowadź na rysunki odpowiednie oznaczenia krzywych kosztów i utargów. Zaznacz poła zysków lub ponoszonych strat

5 Monopol Zadanie 5 Na podstawie rysunku: podaj alternatywne oznaczenia krzywych, uzupełnij zdania odpowiedz na poniższe pytania : 1) Przy cenie monopolowej =.., produkcja maksymalizująca zysk w krótkim okresie wynosi 2) Warunek optima ekonomicznego (. =..) spełniony jest dla produkcji równej 3) Warunek optima technicznego (. =..) spełniony jest dla produkcji równej 1. Przecięcie się jakich krzywych wyznacza graficznie, w przypadku przedsiębiorstwa funkcjonującego w warunkach absolutnego monopolu: a) jego punkt równowagi (optimum ekonomiczne)? b) optimum techniczne? 2. Korzystając z rysunku 7.1, wskaż różnicę pomiędzy technicznym a ekonomicznym optimum produkcji w warunkach pełnego monopolu. W tym celu oznacz na tym rysunku: literą A punkt określający techniczne optimum produkcji analizowanego przedsiębiorstwa, a literą B punkt określający jego optimum ekonomiczne. W jakiej relacji względem siebie pozostają w rozpatrywanym przypadku te dwie wielkości ekonomiczne? 3. Dysponując danymi z rysunku 7.1 uzupełnij poniższe zdania. A. Optymalny poziom produkcji zapewniający równowagę monopolu wynosi..tys. szt. B. Utarg całkowity w punkcie optimum ekonomicznego wynosi zł. C. Koszt całkowity odpowiadający optimum ekonomicznemu firmy wynosi zł. D. W stanie równowagi monopol osiąga zysk ekonomiczny w wysokości.. zł. E. Przedsiębiorstwo osiąga optimum techniczne przy rozmiarach produkcji wy noszących.tys. szt. 4. Zakreskuj na analizowanym rysunku obszar reprezentujący zysk monopolowy. Zadanie 6 Poniższe wykresy przedstawiają 3 sytuacje przedsiębiorstwa działającego w monopolu pełnym. Rozstrzygnij, który z rysunków przedstawia sytuację zysku nadzwyczajnego, zysku normalnego, a który straty. Wprowadź na rysunku odpowiednie oznaczenia krzywych kosztów i utargów. Zaznacz na rysunkach odpowiednie obszary zysku, straty lub poziom zysku normalnego

6 Zadanie 7 Uzupełnij tekst Siła monopolowa powoduje (wzrost /spadek) produkcji oraz nakładanie (wyższych /niższych) cen, niżeli miałoby to miejsce w przypadku doskonałej konkurencji. Siła monopolowa wynika z istnienia (barier wejścia /konkurencji). W rzeczywistym świecie gospodarczym siła monopolowa różni się (znacznie /nieznacznie) w poszczególnych branżach i gałęziach. Wielkość siły monopolowej zależy od (natężenia/ilości) barier wejścia. Czysty monopol tworzy (najsilniejsze/najsłabsze) bariery wejścia i dlatego osiąga on (największy /najmniejszy) zakres siły monopolowej. W przypadku braku ingerencji rządu siła monopolowa (jest /nigdy nie jest) całkowita i doskonała. Ludzie mogą nabyć substytuty dóbr oferowanych przez monopolistę, a on sam musi zważać na warunki rynkowe. Ponadto wytworzone przez monopolistę bariery wejścia (są /nie są) możliwe do pokonania w długim okresie. Ze względu na to, że firma monopolistyczna jest jedynym producentem danego towaru, jej krzywa kosztów krańcowych stanowi krzywą (popytu rynkowego /podaży rynkowej). Monopolista stoi w obliczu (poziomej /rynkowej) krzywej popytu na swe wyroby. Firma monopolistyczna (produkuje /nie produkuje) ilość/i towarów wyznaczoną/ej przez punkt przecięcia się rynkowych krzywych popytu i podaży, tak jak ma to miejsce na doskonale konkurencyjnym rynku. Cena nakładana przez firmę monopolistyczną jest (wyższa /równa / niższa) od ceny wyznaczonej przez przecięcie się rynkowych krzywych popytu i podaży. Dlatego też można stwierdzić, że firma monopolistyczna nakłada (wyższą /niższa) cenę na swoje wyroby, niżeli uczyniłaby to, operując na doskonale konkurencyjnym rynku. Poziom produkcji firmy monopolistycznej jest (wyższy od /równy /niższy od) poziomu/owi produkcji, wyznaczonego/mu przez przecięcie się rynkowych krzywych: popytu i podaży. Poziom produkcji firmy monopolistycznej jest więc (wyższy/niższy) niżeli poziom produkcji doskonale konkurencyjnego rynku. Przedsiębiorstwo monopolistyczne nakłada wyższą cenę i obniża poziom produkcji w stosunku do doskonale konkurencyjnego rynku, gdyż firma ta wyznacza swój poziom produkcji oraz cenę poprzez zrównanie (utargu krańcowego / popytu rynkowego) z kosztami krańcowymi. Innymi słowy, monopolista nakłada większą cenę i obniża poziom produkcji, gdyż dzięki temu maksymalizuje swoje zyski. Po prostu firma monopolistyczna wytwarza taką ilość towarów, która pozwała zrównać utarg (krańcowy /całkowity) z kosztem (krańcowym /całkowitym). Firma monopolistyczna, jako jedyny producent, stoi w obliczu rynkowej krzywej popytu na swoje wyroby. Aby zachęcić konsumentów do kupna większej ilości towarów firma ta musi zatem (podnosić /obniżać) cenę. Redukcja cen obejmuje obniżenie ceny (ostatniej /wszystkich) sprzedanej/ych jednostki/ek - przy założeniu nieistnienia doskonałego różnicowania cen. Tak więc utarg krańcowy (rośnie /maleje) dla każdej dodatkowo sprzedanej jednostki i kształtuje się on (powyżej /poniżej) ceny dla każdej (oprócz pierwszej) sprzedanej jednostki. Oznacza to, że krzywa utargu krańcowego, w obliczu której stoi firma monopolistyczna, jest nachylona w prawo (w dół/w górę) i leży (powyżej /poniżej) krzywej popytu rynkowego, w obliczu którego stoi to przedsiębiorstwo. Punkt przecięcia się utargu krańcowego z kosztami krańcowymi oznacza zrównanie się obu tych wielkości i punkt ten wskazuje (cenę /poziom produkcji), którą/y firma winna (nałożyć /osiągnąć). Po wyznaczeniu owego maksymalizującego zyski poziomu produkcji, firma monopolistyczna nakłada (najniższą /najwyższą) możliwą do zaakceptowania przez rynek (popyt) cenę, pozwalającą na sprzedaż owego, maksymalizującego zyski poziomu produkcji. Jest to możliwe na podstawie odczytania krzywej (popytu /utargu krańcowego). 6

7 Firma monopolistyczna (ma /nie ma) zapewnione/ych zyski/ów ekonomiczne/ych. Monopolista (może /nie może) ponosić strat/y w krótkim okresie. Dzieje się tak, jeśli popyt na jego wyroby jest relatywnie (wysoki miski), a jego koszty produkcji są względnie (wysokie /niskie). Podobnie jak pozostali producenci, monopolistyczne przedsiębiorstwo będzie jednak kontynuowało produkcję, dopóki utarg całkowity pozwala na pokrycie całkowitych kosztów (zmiennych /stałych). Inaczej rzecz ujmując, firma monopolistyczna ponosząca straty krótkookresowe, nie zaprzestanie produkcji, dopóki straty te są (mniejsze /większe), niżeli całkowite koszty stałe. Jednakże przedsiębiorstwo monopolistyczne przeważnie osiąga zyski ekonomiczne zarówno w okresie długim, jak i w krótkim, co wynika z istnienia barier utrudniających (uniemożliwiających) potencjalnym konkurentom wejście na zmonopolizowany rynek. Monopolista jest w stanie stosować różnicowanie cen. Różnicowanie cen wymaga istnienia siły monopolowej oraz (możności/niemożności) odsprzedania przez nabywców wcześniej zakupionych towarów. Różnicowanie cen przyczynia się do (wzrostu dobrobytu konsumentów /wzrostu zysków monopolisty). Doskonałe różnicowanie cen jest bardzo (częste /rzadkie). Polega ono na możliwości sprzedaży każdej jednostki danego dobra za (maksymalną /minimalną), możliwą do uzyskania cenę. W przypadku doskonałego różnicowania cen krzywa utargu krańcowego firmy (leży poniżej /pokrywa się z /leży powyżej) krzywej/ą popytu rynkowego na wyroby tej firmy. Zważywszy, że krzywa kosztów krańcowych firmy monopolistycznej jest zarazem krzywą podaży rynkowej tej firmy, a jej krzywa utargu krańcowego jest zarazem krzywą popytu rynkowego, w obliczu którego stoi to przedsiębiorstwo, i zważywszy zarazem, że poziom produkcji tej firmy jest wyznaczony przez zrównanie się MR = MC, można stwierdzić, iż firma monopolistyczna doskonale różnicująca ceny, wytwarza (mniejszą /tę samą) ilość towarów, jaką by wytworzył doskonale konkurencyjny rynek. Oznacza to, że firma monopolistyczna doskonale różnicująca ceny, przyjmując poziom produkcji, dla którego korzyści krańcowe z ostatniej skonsumowanej jednostki są (większe od / równe /mniejsze od) krańcowych/ym kosztów/om produkcji, może być uznana pod tym względem za efektywną. Jednakże nadwyżka konsumenta zostaje przechwycona przez (sprzedawcę /nabywcę) i jest przez niego zawłaszczana w formie (zysków /strat). Niedoskonałe różnicowanie cen polega na nakładaniu (kilku różnych cen /tej samej ceny) dla (różnego /tego samego) poziomu konsumpcji lub różnych segmentów rynku. Dla przykładu: firma monopolistyczna może nałożyć (wyższą /niższą) cenę jednostkową dla nabywców kupujących dużą ilość towarów. Przedsiębiorstwo monopolistyczne może także podzielić rynek swego wyrobu na segmenty charakteryzujące się (różnymi /podobnymi) krzywymi popytu. Wyższą cenę monopolista nałoży w segmencie, w którym popyt rynkowy jest (bardziej /mniej) elastyczny. Przedsiębiorstwo monopolistyczne poprzez przesuwanie sprzedaży między segmentami jest w stanie zwiększać swoje zyski, dopóki utarg krańcowy ze sprzedaży ostatniej jednostki w każdym z segmentów nie będzie (maksymalny /taki sam). Ocena efektywności monopolu przez porównanie z efektami generowanymi przez doskonale konkurencyjny rynek pozwala na stwierdzenie, że firma monopolistyczna nakłada (wyższą /niższą) cenę i produkuje (większą /mniejszą) ilość towarów, niż miałoby to miejsce w przypadku doskonale konkurencyjnego rynku. Wybierana przez monopolistę kombinacja cenowo-ilościowa charakteryzuje się (mniejszą /większą) efektywnością w stosunku do doskonale konkurencyjnego rynku. Rozmiar tej nieefektywności jest mierzony przez jałową stratę. Strata ta jest równa wielkości, o jaką korzyści krańcowe są (większe od /mniejsze od) kosztów krańcowych produkcji tych jednostek towaru, które nie zostały wyprodukowane przez firmę monopolistyczną, a które zostałyby wytworzone doskonale konkurencyjnym rynku. Upraszczając zagadnienie można stwierdzić, że monopolista produkuje zbyt (dużo/mało).powoduje to zbyt (duże /małe) wykorzystanie zasobów w zmonopolizowanych dziedzinach i zbyt (duże/małe) w dziedzinach pozostałych. Monopol powoduje więc (efektywną/nieprawidłowa) alokację zasobów. 7

8 Ponadto (nie istnieją/istnieją) jeszcze inne niedostatki, niedogodności i mankamenty związane z działaniem monopoli. Budowa barier wejścia wymaga zasobów, które są odciągane od wytwarzania innych produktów. Podobnie polityka antymonopolowa, przeciwdziałająca monopolizacji lub likwidująca ją w rażących przypadkach, wymaga sporych zasobów, które mogłyby znaleźć produkcyjne zastosowanie gdzieś indziej. Oznacza to, że przy braku monopolizacji, gospodarka wytwarzałaby (więcej /mniej) produktów. Monopol może wywoływać także (korzystną/niekorzystną) ze społecznego punktu widzenia redystrybucję dochodów. Ta z kolei może zmienić strukturę popytu w danej gospodarce i w ten sposób spowodować (bardziej efektywną /nieprawidłowa) alokację zasobów. A ponadto monopolista nie musi (minimalizować /maksymalizować) swych kosztów. Sytuacja ta może prowadzić do (efektywnego /nieefektywnego) wykorzystania zasobów. Zadanie 8 Które z poniższych krótkookresowych sytuacji dotyczą konkurencji doskonałej, które monopolu pełnego, które obydwu sytuacji, a które nie występują w żadnej z wymienionych struktur: a) Koszt marginalny równy utargowi marginalnemu. b) Cena równa utargowi przeciętnemu, c) Minimum kosztu całkowitego przeciętnego równe kosztowi marginalnemu. d) Krzywa popytu pokrywa się z krzywą utargu marginalnego. e) Cena równa utargowi marginalnemu. f) Zysk całkowity równy kosztowi marginalnemu. g) Cena równa kosztowi marginalnemu. h) Utarg marginalny równy kosztowi całkowitemu przeciętnemu. i) Utarg przeciętny równy utargowi marginalnemu. j) Koszt całkowity równy utargowi marginalnemu. Źródło: opracowanie własne oraz: E. Mossakowska, M. Zajączkowska, A. Zawojska: Testy sprawdzające z mikroekonomii. Warszawa 1998; T. Zalega: Mikroekonomia. Ćwiczenia. Wyd. WSPiZ, Warszawa 1999; Z. Dach, A. Pollok, K. Przybylska: Zbiór zadań z mikroekonomii. Wyd. Naukowe SYNABA, Kraków 1999; H.G. Adamkiewicz: Podręcznik samodzielnej nauki mikroekonomii. Przedsiębiorstwo. Gdańsk. H.G. Adamkiewicz, K. Jędrzejewska: Podręcznik samodzielnej nauki mikroekonomii. Gdańsk 1997; M. Nasiłowski: System rynkowy. Wyd. Key Text, Warszawa 1996; W. Bronowska, R.R. Daigle, M. Pawłowska, M. Zając: Podstawy ekonomii. Ćwiczenia cz. 1 i cz. 2; Wyd. Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1997; E. Jankowska, P. Siemiątkowski: Mikroekonomia. Zadania. Toruń 2006; D.W. Copeland: Ekonomia. Przewodnik studiowania ćwiczenia. Fundacja Gospodarcza NSZZ Solidarność, Gdańsk

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

Leasing maszyn 500 500 500 500 500 500 500 500 Nylon 0 400 1150 1700 2450 3200 4650 6300 Energia elektryczna 0 100 150 200 250 300 350 400

Leasing maszyn 500 500 500 500 500 500 500 500 Nylon 0 400 1150 1700 2450 3200 4650 6300 Energia elektryczna 0 100 150 200 250 300 350 400 Ćwiczenia z mikroekonomii Koszty produkcji I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI 1. Koszty stałe w przedsiębiorstwie: a. rosną wraz ze wzrostem produkcji b. zależą od wartości środków trwałych w przedsiębiorstwie

Bardziej szczegółowo

Wstęp: scenariusz. Przedsiębiorstwa na rynkach konkurencyjnych. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Wstęp: scenariusz. Przedsiębiorstwa na rynkach konkurencyjnych. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 14 rzedsiębiorstwa na rynkach konkurencyjnych R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Negatywne skutki monopolu

Negatywne skutki monopolu Negatywne skutki monopolu Strata dobrobytu społecznego z tytułu: (1) mniejszej produkcji i wyższej ceny (2) kosztów poszukiwania renty, które ponoszą firmy w celu osiągnięcia monopolistycznej pozycji na

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia Mikroekonomia II 050-792 Semestr Letni 204/205 Ćwiczenia 4, 5 & 6 Technologia. Izokwanta produkcji to krzywa obrazująca różne kombinacje nakładu czynników produkcji, które przynoszą taki sam zysk. P/F

Bardziej szczegółowo

Konkurencja monopolistyczna

Konkurencja monopolistyczna Konkurencja monopolistyczna Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Prezentacja oparta na: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html Cechy: Wielu sprzedawców Zróżnicowane produkty

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania konkurencja doskonała konkurencja monopolistyczna oligopol monopol Dlaczego

Bardziej szczegółowo

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH ZADANIE. Mamy trzech konsumentów, którzy zastanawiają się nad nabyciem trzech rożnych programów komputerowych. Właściwości popytu konsumentów przedstawiono w następującej tabeli:

Bardziej szczegółowo

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego.

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego. Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu?

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu? A) Pytania sprawdzające: 1. Kogo uważamy za producenta? PRODUCENT zorganizowany w formie przedsiębiorstwa. Powstał w drodze ewolucji. To podmiot sfery realnej. Aktywny uczestnik procesów rynkowych. Realizuje

Bardziej szczegółowo

TEST. [2] Funkcja długookresowego kosztu przeciętnego przedsiębiorstwa

TEST. [2] Funkcja długookresowego kosztu przeciętnego przedsiębiorstwa Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

Moduł V. Konkurencja monopolistyczna i oligopol

Moduł V. Konkurencja monopolistyczna i oligopol Moduł V. Konkurencja monopolistyczna i oligopol Spis treści: Wstęp... 2 1. Istota konkurencji monopolistycznej... 2 2. Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach konkurencji monopolistycznej w okresie krótkim

Bardziej szczegółowo

Ekonomia menedżerska. Struktury rynku. prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii

Ekonomia menedżerska. Struktury rynku. prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Ekonomia menedżerska Struktury rynku prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Struktura wykładu 2 1. Struktura rynku definicja 2. Podział struktur rynkowych 3. Determinanty podziału i opisu 4. Decyzje

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 6: Struktury rynkowe i mechanizm konkurencji

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 6: Struktury rynkowe i mechanizm konkurencji Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 6: Struktury rynkowe i mechanizm konkurencji Decyzje firmy o wielkości produkcji Firma podejmuje decyzje o wielkości produkcji na podstawie zderzenia kosztów i

Bardziej szczegółowo

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 17 Konkurencja monopolistyczna P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski odaż firmy Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski Inne cele działalności firm: Maksymalizacja przychodów Maksymalizacja dywidendy Maksymalizacja zysków w krótkim okresie Maksymalizacja udziału w rynku

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt)

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt) Nazwisko i Imię... Numer albumu... A 1. Utrata wartości dobra kapitałowego w ciągu roku będąca rezultatem wykorzystania tego dobra w procesie produkcji nazywana jest: (2 pkt) ujemnym przepływem pieniężnym

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Monopol. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Wstęp. Monopol. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 15 Monopol R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved W tym rozdziale szukaj

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

Maksymalizacja zysku

Maksymalizacja zysku Maksymalizacja zysku Na razie zakładamy, że rynki są doskonale konkurencyjne Firma konkurencyjna traktuje ceny (czynników produkcji oraz produktów jako stałe, czyli wszystkie ceny są ustalane przez rynek

Bardziej szczegółowo

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH Opracowanie: mgr inż. Dorota Bargieł-Kurowska I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji Producent, podejmując decyzję:

Bardziej szczegółowo

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A)

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A) 1. Na rynku pewnego dobra działają dwie firmy, które zachowują się zgodnie z modelem Stackelberga. Firmy ponoszą stałe koszty krańcowe równe 24. Odwrócona linia popytu na tym rynku ma postać: P = 480-0.5Q.

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku

Temat Rynek i funkcje rynku Temat Rynek i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. Popyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży

Bardziej szczegółowo

12. Funkcja popytu jest liniowa. Poniższa tabela przedstawia cztery punkty na krzywej popytu:

12. Funkcja popytu jest liniowa. Poniższa tabela przedstawia cztery punkty na krzywej popytu: 1. Dla której z poniższych funkcji popytu elastyczność cenowa popytu jest równa -1 i jest stała na całej długości krzywej popytu? A) Q = -5 + 10 B) Q = 40-4 C) Q = 30000-1 D) Q = 2000-2 E) Q = 100-3 F)

Bardziej szczegółowo

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Monopol

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Monopol 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Monopol Monopol Jeden sprzedawca. Krzywa popytu jaką napotyka monopolista (opadająca) to krzywa popytu rynkowego. Monopolista może zmienić cenę rynkową produktu dostosowując

Bardziej szczegółowo

Ekonomia menedżerska. Koszty funkcjonowania decyzje managerskie. Prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii

Ekonomia menedżerska. Koszty funkcjonowania decyzje managerskie. Prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Ekonomia menedżerska Koszty funkcjonowania decyzje managerskie Prof. Tomasz Bernat Katedra Mikroekonomii Kluczowe pojęcia: v Przychody, koszty i zysk przedsiębiorstwa v Koszty księgowe i ekonomiczne v

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 17.10.2009r. Mikroekonomia WNE UW 1 Co to jest monopol? Wybór monopolisty Dlaczego nie lubimy monopoli? Dlaczego

Bardziej szczegółowo

8. Rodzaje konkurencji

8. Rodzaje konkurencji 8. Rodzaje konkurencji Konkurencyjność dotyczy stopnia, w jakim pojedyncze firmy mają władzę nad rynkiem. Oznacza ona wpływ na cenę lub inne warunki według których sprzedawany jest produkt. Na jednym krańcu

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA DOSKONAŁA. dr Sylwia Machowska

KONKURENCJA DOSKONAŁA. dr Sylwia Machowska KONKURENCJA DOSKONAŁA dr Sylwia Machowska Definicja Konkurencja doskonała jest modelem teoretycznym opisującym jedną z form konkurencji na rynku; cechą charakterystyczną konkurencji doskonałej w odróŝnieniu

Bardziej szczegółowo

Monopol statyczny. Problem monopolisty: Π(q) = p(q)q c(q)

Monopol statyczny. Problem monopolisty: Π(q) = p(q)q c(q) Monopol Jest jedna firma Sama ustala cenę powyżej kosztu krańcowego Zyski nadzwyczajne (największe osiągalne) Stoi przed podobnymi ograniczeniami co firmy doskonale konkurencyjne: -Ograniczenia technologiczne

Bardziej szczegółowo

Konspekt 5. Analiza kosztów.

Konspekt 5. Analiza kosztów. KRAJOWA SZKOŁA ADMINISTRJI PUBLICZNEJ Ryszard Rapacki EKONOMIA MENEDŻERSKA Konspekt 5. Analiza kosztów. A. Cele zajęć. 1. Wyjaśnienie istoty i rodzajów kosztów produkcji oraz związanych z nimi kategorii.

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS EKONOMIA TOM 1 WYD.2 Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS Przedmowa CZĘŚĆ I. PODSTAWOWE POJĘCIA Rozdział 1. Podstawy ekonomii 1.1. Wprowadzenie Niedobór i efektywność: bliźniacze tematy ekonomii

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się Organizacja Rynku?

Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Jest to dział Ekonomii, który bada zależno ności między strukturą rynku, zachowaniem firm i ich wynikami. To ujęcie (struktura( struktura-zachowanie-wyniki) zapoczątkowano

Bardziej szczegółowo

Adam Narkiewicz. Ćwiczenia dziewiąte, dziesiąte i jedenaste: Konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol

Adam Narkiewicz. Ćwiczenia dziewiąte, dziesiąte i jedenaste: Konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol Adam Narkiewicz Ćwiczenia dziewiąte, dziesiąte i jedenaste: doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol Rynek doskonale konkurencyjny to taki rynek, na którym zarówno sprzedający jak i kupujące

Bardziej szczegółowo

JEDNOCZYNNIKOWA i DWUCZYNNIKOWA FUNKCJA PRODUKCJI

JEDNOCZYNNIKOWA i DWUCZYNNIKOWA FUNKCJA PRODUKCJI JEDNOCZYNNIKOWA i DWUCZYNNIKOWA FUNKCJA PRODUKCJI Zadanie 1: Uzupełnij tabelę, gdzie: TP produkt całkowity AP produkt przeciętny MP produkt marginalny L nakład czynnika produkcji, siła robocza (liczba

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II: Kolokwium, grupa II

Mikroekonomia II: Kolokwium, grupa II Mikroekonomia II: Kolokwium, grupa II Prowadząca: Martyna Kobus 2012-06-11 Piszemy 90 minut. Sprawdzian jest za 70 punktów. Jest 10 pytań testowych, każde za 2 punkty (łącznie 20 punktów za test) i 3 zadania,

Bardziej szczegółowo

MIKROEKO OMIA STRUKTURY RY KOWE. dr Jarosław Korpysa dr Jarosław Poteralski. Katedra Mikroekonomii W EiZ US http://mikro.univ.szczecin.

MIKROEKO OMIA STRUKTURY RY KOWE. dr Jarosław Korpysa dr Jarosław Poteralski. Katedra Mikroekonomii W EiZ US http://mikro.univ.szczecin. MIKROEKO OMIA STRUKTURY RY KOWE dr Jarosław Korpysa dr Jarosław Poteralski 1 STRUKTURY RY KOWE Brak jednoznacznej definicji w literaturze... Struktura rynkowa to pewien układ sił na konkretnym rynku, wynikający

Bardziej szczegółowo

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade Jan J. Michałek (wersja uproszczona) J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade - jakie

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa

Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa Dotychczas analizowaliśmy monopolistę, który dyktował wspólną cenę dla wszystkich konsumentów Z dyskryminacją cenową mamy do czynienia wtedy, gdy różne

Bardziej szczegółowo

KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY. dr Sylwia Machowska

KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY. dr Sylwia Machowska KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY dr Sylwia Machowska 1 NIE MA DZIAŁAŃ BEZ KOSZTÓW Koszty stanowią zawsze punkt wyjścia myślenia ekonomicznego dlatego, że każde działanie podmiotów jest związane z ponoszeniem

Bardziej szczegółowo

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne 6. Teoria Podaży - 6.1 Koszty stałe i zmienne Koszty poniesione przez firmę zwykle są podzielone na dwie kategorie. 1. Koszty stałe - są niezależne od poziomu produkcji, e.g. stałe koszty energetyczne

Bardziej szczegółowo

Przyk ladowe Kolokwium II. Mikroekonomia II. 2. Na lożenie podatku na produkty produkowane przez monopol w wysokości 10 z l doprowadzi do

Przyk ladowe Kolokwium II. Mikroekonomia II. 2. Na lożenie podatku na produkty produkowane przez monopol w wysokości 10 z l doprowadzi do Przyk ladowe Kolokwium II Mikroekonomia II Imi e i nazwisko:...... nr albumu:... Instrukcje. Bez oszukiwania. Jeżeli masz pytanie podnieś r ek e. Cz eść I. Test wyboru. 1. W zmonopolizowanej branży cena

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochodu narodowego Analiza krótkookresowa Produkcja potencjalna i faktyczna Produkcja potencjalna to produkcja, która może być wytworzona w gospodarce przy racjonalnym wykorzystaniu wszystkich

Bardziej szczegółowo

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym Spis treœci Przedmowa do wydania ósmego... 11 Przedmowa do wydania siódmego... 12 Przedmowa do wydania szóstego... 14 1. UWAGI WSTĘPNE... 17 1.1. Przedmiot i cel ekonomii... 17 1.2. Ekonomia pozytywna

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ.

WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ. Wykład 1 Wprowadzenie do ekonomii menedżerskiej 1 WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ. PODEJMOWANIE OPTYMALNYCH DECYZJI NA PODSTAWIE ANALIZY MARGINALNEJ. 1. EKONOMIA MENEDŻERSKA ekonomia menedżerska

Bardziej szczegółowo

Wykład IV. Rynki czynników produkcji podaż pracy

Wykład IV. Rynki czynników produkcji podaż pracy Wykład IV Rynki czynników produkcji podaż pracy Substytucyjny i dochodowy efekt wzrostu płac Dochód 1440 R w = 60zl 480 P C B w = 20zl A 0 8 12 16 19 24 Czas Efekt substytucyjny wolny Efekt dochodowy Q

Bardziej szczegółowo

Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego. dr inż. Andrzej KIJ

Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego. dr inż. Andrzej KIJ Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego dr inż. Andrzej KIJ 1 Popyt rynkowy agregacja krzywych popytu P p2 p1 D1 q1 D2 q2 Q 2 Popyt rynkowy agregacja krzywych popytu P p2 p1 D1 +D2 D1 D2 q1

Bardziej szczegółowo

MONOPOL. dr Sylwia Machowska - Okrój

MONOPOL. dr Sylwia Machowska - Okrój MONOPOL dr Sylwia Machowska - Okrój MONOPOL PEŁNY (absolutny, czysty, doskonały) to forma rynku wykluczająca wszelką konkurencję produkcja zdominowana jest przez jedno przedsiębiorstwo, a wytwarzany produkt

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Mikroekonomia Rok akademicki: 2013/2014 Kod: GIP-1-103-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92.

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92. 34 Podstawowe pojęcia i zagadnienia mikroekonomii 88. zysta stopa procentowa zysta stopa procentowa jest teoretyczną ceną pieniądza, która ukształtowałaby się na rynku pod wpływem oddziaływania popytu

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 8 Koszt opodatkowania R I N C I L E O F MICROECONOMIC F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint lides by Ron Cronovich 2007 Thomson outh-western, all rights reserved W tym rozdziale

Bardziej szczegółowo

Ekonomia dobrobytu. Konsumenci, producenci i efektywność rynków. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: Przypomnienie: alokacja zasobów określa:

Ekonomia dobrobytu. Konsumenci, producenci i efektywność rynków. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: Przypomnienie: alokacja zasobów określa: 7 Konsumenci, producenci i efektywność rynków R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 7 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Możliwości finansowe konsumenta opisuje równanie: 2x + 4y = 1. Jeżeli dochód konsumenta

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 Instytut Ekonomiczny Kierunek studiów: Ekonomia Kod kierunku: 04.9 Specjalność: brak 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

III. Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach konkurencji doskonałej i monopolu

III. Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach konkurencji doskonałej i monopolu Autor: prof. dr hab. Witold Kasperkiewicz mgr J. Karol Słowiński III. Równowaga przedsiębiorstwa w warunkach konkurencji doskonałej i monopolu Spis treści: Wstęp 1. Klasyfikacja struktur rynku 2. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia Opracowały: dr K. Nagel, dr B.Sroka

Mikroekonomia Opracowały: dr K. Nagel, dr B.Sroka Mikroekonomia Opracowały: dr K. Nagel, dr B.Sroka I. Ogólne informacje o przedmiocie: Cel przedmiotu: Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z podstawowymi narzędziami analizy ekonomicznej wykorzystywanymi

Bardziej szczegółowo

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8

Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 Definicje Teoria produkcji i wyboru producenta Lista 8 krótki i długi okres stałe i zmienne czynniki produkcyjne produkt krzywa produktu całkowitego produkt krańcowy prawo malejącego produktu krańcowego

Bardziej szczegółowo

ZADANIA Z MIKROEKONOMII

ZADANIA Z MIKROEKONOMII - ZADANIA Z MIKROEKONOMII BLOK B Wybór i opracowanie: Ewa Aksman,Tomasz Kopczewski Piotr Mazurowski, Irena Topińska Poprawki: Anna Bartczak, Olga Kiuila TECHNOLOGIA 1. Czy jest możliwe, aby izokwanty:

Bardziej szczegółowo

Konkurencja doskonała

Konkurencja doskonała Struktury rynku Konkurencja doskonała Konkurencja doskonała (nazywana także wolną konkurencją) jest modelem teoretycznym opisującym jedną z form konkurencji na rynku. Cechą charakterystyczną konkurencji

Bardziej szczegółowo

Oligopol. Jest to rynek, na którym niewielka liczba firm zachowuje się w sposób b strategiczny i ają niezależnie od siebie, ale uwzględniaj

Oligopol. Jest to rynek, na którym niewielka liczba firm zachowuje się w sposób b strategiczny i ają niezależnie od siebie, ale uwzględniaj Oligopol Jest to rynek, na którym niewielka liczba firm zachowuje się w sposób b strategiczny i działaj ają niezależnie od siebie, ale uwzględniaj dniają istnienie pozostałych firm. Na decyzję firmy wpływaj

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2

1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2 1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2 1/3 (3) y = min{x 1,x 2 } + min{x 3,x 4 } (4) y = x 1 1/5 x 2 4/5 a) 1 i 2

Bardziej szczegółowo

Modele rynków. Niedoskonała Konkurencja. Doskonała Konkurencja. Niekooperujący. Kooperujący (Kartel, Zmowa) Model Cournota (konkurencja ilościowa)

Modele rynków. Niedoskonała Konkurencja. Doskonała Konkurencja. Niekooperujący. Kooperujący (Kartel, Zmowa) Model Cournota (konkurencja ilościowa) Modele rynków Doskonała Konkurencja Niedoskonała Konkurencja Monopolistyczna Konkurencja Monopol Oligopol Niekooperujący Kooperujący (Kartel, Zmowa) Gra jednoczesna Gra sekwencyjna Gra powtarzalna Model

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Ekonomia dobrobytu Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Zadanie

Mikroekonomia. Zadanie Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 18.11.2007r. Mikroekonomia WNE UW 1 Funkcję produkcji pewnego produktu wyznacza wzór F(K,L)=2KL 1/2. Jakim wzorem

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz POWTORZENIE ZADAN Mikroekonomia WNE UW 1

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz  POWTORZENIE ZADAN Mikroekonomia WNE UW 1 Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz POWTORZENIE ZADAN Mikroekonomia WNE UW 1 Funkcję produkcji pewnego produktu wyznacza wzór F(K,L)=2KL 1/2. Jakim

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA wykład 4 TEORIA POSTĘPOWANIA PRODUCENTA

EKONOMIA wykład 4 TEORIA POSTĘPOWANIA PRODUCENTA EKONOMIA wykład 4 TEORIA POSTĘPOWANIA PRODUCENTA Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania PLAN WYKŁADU 1. Krótkookresowa teoria produkcji

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji

Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny?

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Oczywistym miernikiem jest nachylenie krzywych popytu i podaży Np. obniżka ceny o 1 zł każdorazowo powoduje zwiększenie popytu na kajzerki o 20 sztuk

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Wykład 8

Mikroekonomia. Wykład 8 Mikroekonomia Wykład 8 Efekty zewnętrzne Dotychczas zakładaliśmy, że wszystkie interakcje między konsumentami a producentami dokonywały się poprzez rynek: Zysk firmy zależy wyłącznie od zmiennych znajdujących

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA MENEDŻERSKA

EKONOMIA MENEDŻERSKA EKONOMIA MENEDŻERSKA Koszt całkowity produkcji - Jest to suma kosztów stałych całkowitych i kosztów zmiennych całkowitych. K c = K s + K z Koszty stałe produkcji (K s ) to koszty, które nie zmieniają się

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Monopoli ciąg dalszy...

Mikroekonomia. Monopoli ciąg dalszy... Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 20.10.2007r. Mikroekonomia WNE UW 1 Monopoli ciąg dalszy... Co się w monopolu nie podoba... monopoliście? Dyskryminacja

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz r. Mikroekonomia WNE UW 1

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz r. Mikroekonomia WNE UW 1 Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 19.10.2008r. Mikroekonomia WNE UW 1 Monopoli ciąg dalszy... Co się w monopolu nie podoba... monopoliście? Dyskryminacja

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

P R I N C I P L E S O F

P R I N C I P L E S O F 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus.

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus. Metody ustalania cen Ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji y produkcji stanowią bardzo istotny element rachunku ekonomicznego firmy, gdyż informują o wartości zużytych przez firmę

Bardziej szczegółowo

Podaż, popyt i polityka państwa

Podaż, popyt i polityka państwa 6 odaż, popyt i polityka państwa R I N C I L E O F MICROECONOMIC F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint lides by Ron Cronovich 27 Thomson outh-western, all rights reserved W tym

Bardziej szczegółowo

Oligopol wieloproduktowy

Oligopol wieloproduktowy Oligopol wieloproduktowy Do tej pory zakładali adaliśmy, że e produkty sąs identyczne (homogeniczne) W rzeczywistości ci produkty sprzedawane przez firmy nie są doskonałymi substytutami. W większo kszości

Bardziej szczegółowo

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11 SPIS TREŚCI RYNEK I JEGO ELEMENTY 1. POJĘCIE RYNKU ORAZ JEGO ELEMENTY... 2 2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 4. POJĘCIE KONKURENCJI ORAZ JEJ ELEMENTY...

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja cenowa

Dyskryminacja cenowa Dyskryminacja cenowa Ceny liniowe za każdą jednostkę dla każdego nabywcy w każdych warunkach ustala się jednakową cenę - jednolita stawka żądana jest za jednostkę produktu niezależnie od jakichkolwiek

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: wszystkie Semestr: 2 Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

11. POLITYKA MIKROEKONOMICZNA Istota podstawowych problemów praktyki mikroekonomicznej Polityka mikroekonomiczna

11. POLITYKA MIKROEKONOMICZNA Istota podstawowych problemów praktyki mikroekonomicznej Polityka mikroekonomiczna Spis treści WSTĘP 10. TEORIA MIKROEKONOMII 10.1. Pojęcie i istota mikroekonomii 10.2. Płaszczyzny identyfikacji mikroekonomii 10.2.1. Podstawowe obszary zainteresowań mikroekonomii 10.2.1.1. Gospodarstwo

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. turystyka i rekreacja. Jednostka organizacyjna: Kierunek: Kod przedmiotu: TR L - 4. Rodzaj studiów i profil: Nazwa przedmiotu:

Ekonomia. turystyka i rekreacja. Jednostka organizacyjna: Kierunek: Kod przedmiotu: TR L - 4. Rodzaj studiów i profil: Nazwa przedmiotu: Jednostka organizacyjna: Rodzaj studiów i profil: Nazwa przedmiotu: Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W ROKU AKADEMICKIM 2012/2013 i 2013/2014 Wydział Turystyki i Rekreacji I stopień,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. O autorach. Podziękowania. Część I Wprowadzenie

Spis treści. Wstęp. O autorach. Podziękowania. Część I Wprowadzenie Spis treści Wstęp O autorach Podziękowania Część I Wprowadzenie Rozdział 1. Dziesięć podstawowych zasad ekonomii 1.1. Co to jest ekonomia? 1.1.1. Problem ekonomiczny 1.1.2. Rzadkość zasobów i konieczność

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.4 Temat zajęć: Kto ustala ceny, czyli popyt, podaż i równowaga rynkowa 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: popyt, podaż, cena,

Bardziej szczegółowo