Spis treści Wstęp Transport, jego znaczenie w gospodarce oraz otoczenie prawne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści Wstęp Transport, jego znaczenie w gospodarce oraz otoczenie prawne"

Transkrypt

1 Spis treści Wstęp 9 1. Transport, jego znaczenie w gospodarce oraz otoczenie prawne Zdefiniowanie transportu Kryteria podziału transportu Ekonomiczne cechy transportu Funkcje i znaczenie transportu dla gospodarki Funkcje transportu Implikacje ekonomicznego znaczenia transportu Transport w handlu międzynarodowym i transport w handlu zagranicznym Towarowy transport samochodowy Pozycja towarowego transportu samochodowego w Europie Przyczyny sukcesu transportu samochodowego Przedsiębiorstwo transportowe i przedsiębiorstwo transportu międzynarodowego Kryteria podziału przedsiębiorstw transportowych Pojęcie taboru samochodowego i jego rodzaje Pojęcie floty i pojazdu flotowego Strategia taborowa i strategia flotowa Regulacje prawne dotyczące międzynarodowego drogowego transportu ładunków Znaczenie systemu prawnego Organizacje międzynarodowe Konwencje międzynarodowe Regulacje Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej i Unii Europejskiej oraz polityka ugrupowania w zakresie transportu samochodowego Umowy dwustronne Internacjonalizacja przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków Zdefiniowane pojęcia internacjonalizacji Poglądy, teorie i hipotezy na temat internacjonalizacji Specyfika internacjonalizacji przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków 138

2 6 Spis treści 2.4. Czynniki internacjonalizacji przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków Motywy internacjonalizacji przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków Motyw obniżki kosztów Motyw zbytu Motyw pozyskania zasobów Motyw ochrony środowiska Motyw polityczny Strategie internacjonalizacji Przebieg procesu internacjonalizacji Internacjonalizacja przewozów Internacjonalizacja reprezentacji Przewozy wykonywane na zlecenie bezpośrednich zleceniodawców Niezależni pośrednicy i ich rola Formy internacjonalizacji Eksport i import Franczyza Spółki joint-venture Działalność za granicą prowadzona samodzielnie Fuzje Alianse strategiczne Międzynarodowe przedsiębiorstwo międzynarodowego drogowego transportu ładunków Elementy wpływające na wybór sfery i formy internacjonalizacji Etapy internacjonalizacji Zakupy taboru importowanego w strategii taborowej międzynarodowego drogowego przewoźnika ładunków Wskaźniki i profile umiędzynarodowienia przedsiębiorstw transportowych Funkcjonowanie polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków Ustawodawstwo krajowe dotyczące międzynarodowego drogowego transportu ładunków Okres do 1989 roku Okres od 1989 roku Ustawodawstwo krajowe odnoszące się do inwestycji zagranicznych Działalność przedsiębiorstw w poszczególnych okresach Okres do 1989 roku Okres po 1989 roku 319

3 Spis treści 7 5. Polskie przedsiębiorstwa międzynarodowego drogowego transportu ładunków i ich internacjonalizacja Okres do 1989 roku Internacjonalizacja przewozów Internacjonalizacja reprezentacji Internacjonalizacja w obszarze strategii taborowej Czynniki wspomagające i bariery internacjonalizacji Okres po 1989 roku Internacjonalizacja przewozów Internacjonalizacja reprezentacji Internacjonalizacja strategii taborowej Czynniki wspomagające oraz bariery internacjonalizacji Modele internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków Modele internacjonalizacji do 1989 roku Model internacjonalizacji po 1989 roku Porównanie obu modeli Formułowanie strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków 440 Zakończenie 472 Literatura 485 Spis rysunków 502 Spis tabel 503 Summary 505

4 Wstęp Internacjonalizacja jest obecna w wielu dziedzinach życia. W ujęciu ekonomicznym definiuje się ją jako proces, w ramach którego przedsiębiorstwa mogą dokonywać ekspansji poza granice swoich krajów macierzystych. W efekcie, dzięki internacjonalizacji, poszczególne państwa w coraz większym stopniu są włączane w system międzynarodowej produkcji i wymiany. Włączanie to odbywa się w taki sposób, że przedsiębiorstwa mające swoje siedziby w jednych państwach wysyłają poza ich granice określone towary i/czy sprowadzają inne towary na swoje terytorium. Przedsiębiorstwa mogą też przenosić poza granice swoich krajów macierzystych produkcję czy świadczenie usług, w wyniku czego powstają ponadnarodowe systemy produkcyjne i usługowe. Gdy zaistnieją dla przedsiębiorstw sprzyjające warunki polityczne, prawne i ekonomiczne, w systemach tych filie w poszczególnych krajach będą ze sobą ściśle współpracować. Tym samym, w przypadku systemów produkcyjnych, dochodzi do przejścia od jednostek funkcjonujących niezależnie, silnie zintegrowanych pionowo do wyspecjalizowanych wytwórni, odpowiadających tylko za określony etap czy etapy w łańcuchu tworzenia wartości dodanej. To, że przedsiębiorstwa mogą internacjonalizować swoją działalność poprzez eksport czy import podzespołów, komponentów i wyrobów gotowych oraz mogą funkcjonować, operując na poziomie międzynarodowym, sieci zaopatrzenia i zbytu, stanowi pochodną rozwoju transportu towarowego. Jego rozwój na przestrzeni wieków umożliwił zwiększanie skali, zasięgu i pewności przesyłania dóbr w układzie międzynarodowym oraz spowodował, że przesyłanie stawało się relatywnie tańsze oraz mogło być realizowane w coraz ściślejszym reżimie czasowym. Pierwszymi gałęziami transportu, które umożliwiły internacjonalizację podmiotom gospodarczym na poziomie kontynentalnym i ponadkontynentalnym, były te związane ze środowiskiem wodnym żegluga śródlądowa i morska. Rola transportu drogowego, w znacznym stopniu opartego na wykorzystaniu siły ludzi i zwierząt, jeśli weźmie się pod uwagę wykonaną pracę przewozową, nie była zbyt duża. Niemniej, w ciągu ostatniego stulecia to ten transport, dzięki zastąpieniu zaprzęgów konnych ciężarówkami, rozwinął się w stopniu, który spowodował, iż w warunkach europejskich stał się najważniejszą gałęzią w międzynarodowym ruchu towarowym. Transport morski zachował swój prymat w przewozach międzykontynentalnych, na duże odległości. Transport kolejowy, burzliwie rozwijający się w XIX w. i w pierwszych dekadach XX w., mimo prób rewitalizacji, po 1990 r. zaczął tracić na znaczeniu. Transport lotniczy zaś na obecnym etapie jest jeszcze zbyt drogi, by mógł być stosowany na masową skalę. W dodatku w warunkach europejskich transport samochodowy może być wykorzystywany nie tylko do realizacji przewozów wewnątrz kontynentu, ale i przewozów międzykontynentalnych, do bliżej położonych krajów w Azji czy Afryce.

5 10 Wstęp Warunkując internacjonalizację przedsiębiorstw w zakresie zaopatrzenia, produkcji i zbytu, podmioty tworzące gałąź transportu drogowego same także realizują internacjonalizację. Jeśli stanowi ona następstwo internacjonalizacji sfery zaopatrzenia, produkcji i dystrybucji realizowanej przez podmioty produkcyjne i handlowe, dochodzi wówczas do powstania przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków. Tym samym przedsiębiorstwa transportu drogowego warunkują internacjonalizację przedsiębiorstw handlowych i produkcyjnych, a uczestnicząc w faktycznym zajściu tej internacjonalizacji w sferze przesyłania dóbr w układzie międzynarodowym, same ulegają internacjonalizacji z tego tytułu. Oprócz internacjonalizacji przewozów, realizowanej bezpośrednio bądź z pomocą pośredników i będącej wynikiem internacjonalizacji działań przedsiębiorstw produkcyjnych i handlowych, przedsiębiorstwa transportowe, zajmujące się przemieszczaniem ładunków w ruchu drogowym, mogą prowadzić ekspansję zagraniczną w innych, bardziej zaawansowanych formach. Są nimi tworzenie za granicą sieci franczyzowych oraz zakładanie spółek joint-venture, zagranicznych oddziałów biur przedstawicielskich, filii spółek-córek i uczestniczenie w międzynarodowych aliansach strategicznych. Niniejsza praca traktuje o warunkach, okolicznościach, czynnikach kształtujących oraz o przebiegu internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw zajmujących się drogowymi przewozami towarowymi w ruchu międzynarodowym w okresie od 1958 r., czyli od momentu rozpoczęcia działalności przez pierwsze takie przedsiębiorstwo. Celami podstawowymi pracy są: opracowanie, w oparciu o istniejące teorie o charakterze ogólnym dotyczące internacjonalizacji przedsiębiorstw, podstaw teoretycznych internacjonalizacji przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków, w tym przedsiębiorstw polskich; określenie warunków dla zachodzenia procesu internacjonalizacji tej grupy przedsiębiorstw; analiza i ocena przebiegu procesu internacjonalizacji tej grupy przedsiębiorstw w oparciu o podstawy teorii internacjonalizacji odnoszące się do tej grupy przedsiębiorstw. Bazując na tych celach podstawowych zostanie przeprowadzona kwantyfikacja celów pomocniczych. Dotyczą one analizy przebiegu procesu internacjonalizacji tej grupy przedsiębiorstw w zestawieniu z podstawami teorii internacjonalizacji mającymi zastosowanie w opisie przebiegu procesu internacjonalizacji w tej grupie przedsiębiorstw w następujących sferach i formach: internacjonalizacja przewozów, internacjonalizacja reprezentacji oraz internacjonalizacja w zakresie strategii taborowej. Główna teza pracy brzmi: internacjonalizacja w przypadku polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków dotyczy w przeważającym stopniu internacjonalizacji sfery przewozów, czyli świadczenia usługi przewozu towarów za granicę kraju macierzystego, zza granicy do kraju macierzystego, w ruchu tranzytowym, w tym przez terytorium kraju macierzystego, oraz w kabotażu, czyli całkowicie poza terytorium kraju macierzystego. W rezultacie zachodzi jedynie częściowa

6 Wstęp 11 internacjonalizacja tej grupy przedsiębiorstw, realizowana przede wszystkim na etapie podstawowym. Wyjaśnienie i udowodnienie tej tezy podstawowej odbędzie się przy wykorzystaniu następujących tez pomocniczych i hipotez. 1. Potencjał przewozowy polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków w okresie przed 1989 r. był ścisłe uzależniony od ówczesnych uwarunkowań polityczno-ekonomicznych gospodarki centralnie planowanej, a jednocześnie zależał od umiejętności kierownictw samych przedsiębiorstw do realizacji wzrostu i rozwoju w tym zakresie, wyrażającego się niemal stałym wzrostem tego potencjału. Ten wzrost znajdował odzwierciedlenie w zwiększaniu roli krajowych drogowych przewoźników ładunków w obsłudze polskiego handlu zagranicznego i we wzroście wykonanej przez nich pracy przewozowej. 2. Słaba internacjonalizacja w zakresie reprezentacji zagranicznej przed 1989 r. wynikała z ówczesnych uwarunkowań politycznych i prawnych, ale generalnie w wystarczającym zakresie zabezpieczała interesy krajowych przewoźników w obszarze zwiększenia internacjonalizacji w sferze przewozów. 3. Polskie przedsiębiorstwa międzynarodowego drogowego transportu ładunków w okresie po 1989 r. w pełni wykorzystały możliwości w zakresie wzrostu realizowanych przewozów oraz wykonanej pracy przewozowej, jakie w obszarze zwiększenia liczby uprawnionych firm oraz wzrostu ich potencjału przewozowego dały dokonujące się przemiany oraz liczne sprzyjające zjawiska w otoczeniu zewnętrznym, takie jak przemiany z lat oraz członkostwo naszego kraju w Unii Europejskiej od dnia 1 maja 2004 r. 4. Umiejętne wykorzystanie sprzyjających okoliczności oraz zdolności elastycznego przystosowywania się do zmiany warunków w otoczeniu spowodowało, że polska branża międzynarodowego drogowego transportu ładunków z jednej firmy z 10 pojazdami samochodowymi w 1958 r. stała się ważnym składnikiem gospodarki narodowej, pod koniec 2011 r. tworzonym przez ponad podmiotów dysponujących taborem składającym się z prawie samochodów i jeszcze większej liczby naczep i przyczep. 5. Do zajęcia mocnej pozycji w branży na poziomie międzynarodowym w obszarze przewozów międzynarodowych, wyrażonej wykonaną pracą przewozową, w przypadku polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków wcale nie było konieczne przechodzenie do wyższych etapów w procesie internacjonalizacji w postaci spółek joint-venture, aliansów strategicznych, fuzji, wykupów na poziomie międzynarodowym, rozwoju sieci franczyzowych czy zakładania za granicą oddziałów lub spółek-córek. Do osiągnięcia takiej mocnej pozycji wystarczyło samo wykonywanie przewozów, uzupełnione i wzmocnione przez współpracę z pośrednikami krajowymi i zagranicznymi w postaci agentów, spedytorów, operatorów logistycznych, internetowych giełd transportowych oraz innych dużych przewoźników. 6. Brak realizacji ekspansji zagranicznej za pomocą wyższych form internacjonalizacji, by wzmacniać internacjonalizację w sferze przewozów, nie wynika z braku możliwości realizacji takiej internacjonalizacji, lecz z subiektywnie odczuwanego przez

7 12 Wstęp kierownictwa wielu polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków, pomimo posiadania niezbędnych zasobów, braku konieczności realizacji takiej internacjonalizacji. 7. Brak realizacji ekspansji zagranicznej za pomocą wyższych form internacjonalizacji, by wzmacniać internacjonalizację w sferze przewozów, spowodował, że polskie przedsiębiorstwa międzynarodowego drogowego transportu ładunków są obecnie niezwykle słabo reprezentowane za granicą za pomocą spółek joint-venture, aliansów strategicznych, sieci franczyzowych czy oddziałów lub spółek-córek. Ta słabość w zakresie reprezentacji zagranicznej realizacji internacjonalizacji w formach innych niż jedynie za pomocą samych przewozów, oznacza, iż w stosunku do liczby firm i wielkości potencjału przewozowego wyrażonego liczbą posiadanych pojazdów po 1989 r. nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji. Co więcej, w ostatnich latach sytuacja w tym zakresie ulega dalszemu pogorszeniu. 8. Warunkiem właściwego wykonywania międzynarodowych drogowych przewozów ładunków jest posiadanie odpowiedniego sprzętu transportowego taboru, co w odniesieniu do polskich przedsiębiorstw oznaczało niemal stałą konieczność jego importu, głównie w przypadku samochodów. 9. Stały rozwój branży polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków spowodował, że pod względem swoich możliwości przewozowych oraz jakości świadczonych usług branża ta jest w stanie nie tylko zaspokajać potrzeby krajowych eksporterów i importerów, ale i równie skutecznie konkurować na rynku międzynarodowym, przejmując zlecenia na przewozy tranzytowe oraz kabotażowe, których wielkość niemal stale wzrasta, szczególnie w ostatnich latach. W przeprowadzanej analizie dotyczącej działalności polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków konieczne stało się dokonanie podziału na dwa rozpatrywane niezależnie okresy: do czasu przemian z lat oraz po zajściu tych przemian. Na przełomie lat w naszym kraju doszło bowiem do niezwykle istotnych zmian w otoczeniu prawnym, ekonomicznym i politycznym, wynikających z przemian społeczno-ekonomiczno-ustrojowych. Spowodowało to istotne zmiany warunków, w jakich musiały funkcjonować podmioty gospodarcze, w tym także te zajmujące się przemieszczaniem towarów w ruchu międzynarodowym. Efekty tych zmian w kolejnych latach w poważnym stopniu wpłynęły na kształt branży, w tym na liczbę i potencjał przewozowy firm oraz na możliwości rozwoju i wzrostu ich potencjału internacjonalizacyjnego w różnych sferach i formach. Praca składa się z pięciu rozdziałów, w których zostały wyjaśnione i udowodnione teza główna oraz tezy pomocnicze i hipotezy. Rozdział pierwszy poświęcono transportowi oraz jego otoczeniu prawnemu. Wyjaśniono w nim pojęcia transportu i systemu transportowego. Omówiono kryteria podziału transportu, ze szczególnym uwzględnieniem podziału na gałęzie, oraz ekonomiczne cechy, funkcje i znaczenie transportu. Zdefiniowano pojęcia transportu międzynarodowego, transportu w handlu międzynarodowym oraz transportu w handlu zagranicznym. Określono pozycję towarowego transportu samochodowego w Europie oraz zwrócono

8 Wstęp 13 uwagę na przyczyny jego sukcesu zarówno w przewozach krajowych, jak i międzynarodowych. Przedstawiono poglądy ekonomiczne oraz obowiązujące regulacje i przepisy prawne na temat przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwa transportowego, przedsiębiorstwa transportu samochodowego i przedsiębiorcy zajmującego się zarobkowym przewozem towarów w ruchu międzynarodowym oraz drogowymi przewozami międzynarodowymi na rachunek własny. Część rozdziału jest poświęcona taborowi samochodowemu, zasadom i kryteriom jego podziału, pozwalającym na wyróżnienie taboru samochodowego stosowanego w przewozach międzynarodowych. W rozdziale pierwszym omówiono też otoczenie prawne międzynarodowego drogowego transportu towarowego z perspektywy polskich podmiotów zajmujących się takimi przewozami. Otoczenie prawne odgrywa jedną z najważniejszych ról w działaniach firm, określając warunki i ramy takich działań. Firmy muszą postępować zgodnie z wyznaczonymi zasadami, by nie łamać prawa, w przeciwnym razie narażają się na możliwość poniesienia wyznaczonych przez to prawo konsekwencji. Dla przebiegu procesu internacjonalizacji polskich podmiotów zajmujących się międzynarodowym drogowym transportem ładunków istotne są przepisy regulujące ich funkcjonowanie w kilku obszarach. Jeden z nich dotyczy regulacji odnoszących się do wykonywania takich przewozów. Regulacje te są nadzwyczaj rozbudowane i obejmują konwencje międzynarodowe, umowy dwustronne, przepisy krajowe oraz przepisy ugrupowań integracyjnych, takich jak Europejska Wspólnota Gospodarcza i jej następczyni Unia Europejska. Spośród tych przepisów najważniejsze i obowiązujące w największej liczbie krajów są konwencje międzynarodowe, a wśród nich konwencje CMR, TIR, ATA, AETR, ATP oraz ADR. Konwencje te tworzą ramy dla funkcjonowania na poziomie międzynarodowym podmiotów, których te regulacje dotyczą, a ich podstawowym zadaniem jest unifikacja przepisów, ułatwiająca bieżącą działalność tych podmiotów. Umowy dwustronne zawierane są pomiędzy jednym krajem a innym krajem lub pomiędzy jednym krajem a ugrupowaniami czy organizacjami. W przypadku przynależności państwa do ugrupowania takiego jak Europejska Wspólnota Gospodarcza i potem Unia Europejska przepisy krajowe muszą zostać dostosowane do regulacji wspólnotowych. Kwestia należy do niezwykle istotnych, gdyż w Unii od lat sfera międzynarodowego drogowego transportu ładunków podlega wielu regulacjom, głównie o niezwykle restrykcyjnym charakterze. Regulacji tych jest nie tylko wiele, ale i odnoszą się one do licznych zagadnień bezpośrednio i pośrednio związanych z realizacją przewozów towarowych w ruchu międzynarodowym. Uregulowaniu podlegały czy podlegają m.in.: dostęp do zawodu przewoźnika drogowego, dodatkowe wymogi w zakresie kwalifikacji kierowców, dostęp do rynków samochodowych, wykonywanie przewozów kabotażowych, czas pracy kierowców, ceny za przewóz, zasady uczciwej konkurencji, normy techniczne oraz emisja przez pojazdy substancji szkodliwych i hałasu. Rozdziały drugi i trzeci poświęcono zjawisku internacjonalizacji. Ze względu na tematykę pracy szczególną uwagę zwrócono na internacjonalizację przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków. W rozdziałach tych zdefiniowano pojęcie internacjonalizacji oraz wyróżniono sfery, płaszczyzny, na których może ona

9 14 Wstęp zachodzić w przypadku omawianej grupy polskich przedsiębiorstw zajmujących się takimi przewozami. Tymi sferami są internacjonalizacja przewozów, reprezentacji oraz strategii taborowej. Wyjaśniono również zjawisko przedsiębiorstw działających zgodnie z koncepcją born international oraz omówiono czynniki, motywy, strategie internacjonalizacji i jej przebieg w różnych możliwych w branży formach, zaczynając od podstawowej funkcji przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków, jaką jest przemieszczanie towarów z kraju macierzystego, do kraju macierzystego, w tranzycie, w tym przez terytorium kraju macierzystego, oraz na terenie innego państwa, w ramach realizacji przewozów kabotażowych. Wskazano na możliwość korzystania przy wykonywaniu przewozów z pomocy pośredników w postaci niezależnych agentów-korespondentów, spedytorów, operatorów logistycznych, innych, większych przewoźników, internetowych giełd transportowych. Wskazano także na możliwość przechodzenia do wyższych form zaangażowania za granicą w postaci tworzenia sieci franczyzowej czy zakładania spółek joint-venture, oddziałów biur przedstawicielskich i filii spółek-córek, tych ostatnich zajmujących się jedynie działalnością handlową czy też transportową, w tym z perspektywy państwa goszczącego przewozami międzynarodowymi. Przybliżone zostało również zagadnienie międzynarodowych transportowych aliansów strategicznych. Ponadto omówiono przebieg procesu internacjonalizacji w branży międzynarodowych drogowych przewozów ładunków, profile i wskaźniki tę internacjonalizację opisujące oraz zdefiniowano przyczyny i uwarunkowania internacjonalizacji strategii taborowej, wynikającej z konieczności zakupów niezbędnego taboru za granicą. Rozdziały czwarty i piąty dotyczą polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków i realizacji przez nie internacjonalizacji. W rozdziale czwartym omówiono warunki funkcjonowania tych przedsiębiorstw oraz samo ich funkcjonowanie, w rozdziale piątym przebieg procesu internacjonalizacji. W obu rozdziałach konieczne było wyróżnienie dwóch rozpatrywanych okresów: do przemian z lat oraz po zajściu tych przemian. Ponadto w rozdziale piątym zbudowano modele internacjonalizacji tych przedsiębiorstw w wyróżnionych okresach oraz sformułowano strategie ich internacjonalizacji. Rozdział czwarty w początkowej części poświęcono polskiemu otoczeniu prawnemu, a dokładnie trzem rodzajom przepisów. Pierwsze regulują możliwość i zasady wykonywania przewozów międzynarodowych przez podmioty zarejestrowane na terenie Polski oraz wykonywania na terenie naszego państwa przewozów przez przewoźników zagranicznych, samochodami zarejestrowanymi za granicą. Drugie dotyczą dostępu do zawodu drogowego międzynarodowego przewoźnika ładunków. Natomiast trzecie odnoszą się do możliwości realizacji internacjonalizacji w różnych formach przez podmioty krajowe oraz działania w Polsce przez podmioty z udziałem kapitału zagranicznego. Kwestia dotyczy m.in. warunków, jakie muszą one spełniać, by móc działać w naszym kraju, i ewentualnie sfer obszarów działalności, w których ich funkcjonowanie jest ograniczone lub nawet zakazane.

10 Wstęp 15 Historia polskich międzynarodowych drogowych przewoźników ładunków zaczyna się w 1958 r., wraz z powołaniem pierwszego z nich Przedsiębiorstwa Międzynarodowych Przewozów Samochodowych PMPS Pekaes. Dlatego opisano motywy, warunki i przyczyny jego powstania i zwrócono uwagę na jego rozwój, wiążący się z rozwojem polskiego handlu zagranicznego. Poprzez zakupy odpowiedniego taboru PMPS Pekaes umożliwiał bowiem polskim eksporterom podjęcie sprzedaży pewnych towarów na wybranych rynkach, które na te rynki w inny sposób nie mogły być dostarczone, z kolei wykorzystanie przewoźników zagranicznych wiązało się z koniecznością poniesienia na ich rzecz zapłaty w niezwykle wówczas deficytowych walutach wymienialnych. W dodatku znaczenie PMPS Pekaes, od 1982 r. zastąpionego przez PEKAES Auto- -Transport S.A., było o tyle istotne, iż do początku lat 70. działał on na zasadzie krajowego branżowego monopolisty. Nawet gdy monopol ten utracił, do 1989 r. zachował swoją dominującą pozycję, gdyż inne działające w tej branży podmioty, głównie państwowe, miały sumarycznie kilkakrotnie mniej taboru. Sytuacja uległa diametralnej zmianie wraz z przemianami społeczno-ekonomiczno-politycznymi z przełomu lat Dlatego w pracy dokładnie omówiono wpływ tych przemian na branżę, w tym skutki wprowadzonej od 1 stycznia 1989 r. całkowitej liberalizacji w dostępie do niej, a wynikającej z wejścia w życie ustawy z grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej. Ten liberalizm trwał do wejścia w życie kolejnej ustawy, czyli ustawy z 1991 r. wprowadzającej koncesjonowanie. W pracy przedstawiono skutki jej obowiązywania oraz skutki obowiązywania dwóch kolejnych ustaw regulujących funkcjonowanie branży, a zatem ustawy z 1997 r., a także dostosowującej nasze regulacje do standardów unijnych ustawy o transporcie drogowym z 2001 r. Poza określeniem wpływu na branżę przez zmieniające się ustawodawstwo, przeanalizowano oddziaływanie zmian w otoczeniu ekonomicznym i politycznym, w tym następstwa członkostwa naszego kraju w Unii Europejskiej oraz kryzysów ekonomicznych z końca lat 90. ubiegłego wieku i końca pierwszej dekady tego wieku. Zaprezentowane zostały również dane statystyczne obrazujące wielkość przewozów w poszczególnych okresach oraz pozycję krajowych drogowych międzynarodowych przewoźników ładunków na tle ich odpowiedników z innych państw. Część rozdziału piątego poświęcono także internacjonalizacji strategii taborowej. Była ona realizowana od samego początku istnienia polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków i przejawiała się zakupami niezbędnego taboru za granicą, do 1989 r. głównie w ówczesnych krajach kapitalistycznych, natomiast po 1989 r. w firmach zachodnioeuropejskich. Internacjonalizacja ta zależała i wciąż zależy bowiem od stopnia rozwoju krajowego przemysłu motoryzacyjnego oraz jego zdolności do zaspokajania potrzeb odbiorców. W pracy zwrócono uwagę na kilka podstawowych obszarów. Przede wszystkim dokonane zostało dostosowanie istniejących teorii, poglądów i hipotez na temat umiędzynarodowienia przedsiębiorstw do specyfiki branży międzynarodowych drogowych przewozów ładunków. W efekcie dokonano z punktu widzenia tej branży zdefiniowania pojęcia przedsiębiorstwa międzynarodowego drogowego transportu ładunków oraz

11 16 Wstęp przedsiębiorstwa międzynarodowego międzynarodowego przedsiębiorstwa międzynarodowego drogowego transportu ładunków. Określono też charakterystyczne dla branży czynniki oraz motywy internacjonalizacji, omówiono możliwe do zrealizowania strategie działania podmiotów, w tym w obszarze internacjonalizacji, oraz dokładnie przybliżono wszystkie możliwe formy internacjonalizacji: od sfery internacjonalizacji przewozów poprzez współpracę przez innych w ramach franczyzy, współpracę z innymi w ramach aliansów strategicznych, fuzji i spółek joint-venture, po zagraniczne inwestycje bezpośrednie w formie oddziałów i filii, powstałych w wyniku wykupu dotąd istniejącej firmy lub założenia firmy od podstaw. Szczególnie istotne, oprócz sfery nauki, także dla praktyki gospodarczej, jest dokładne omówienie szans i zagrożeń dla przewoźników związanych z realizacją ekspansji zagranicznej w różnych sferach i formach. W tym kontekście dużą uwagę zwrócono m.in. na możliwości, jakie daje szybkie zaistnienie na rynkach zagranicznych dzięki zawieraniu umów franczyzowych na różne rodzaje franczyzy oraz umów w ramach różnego rodzaju aliansów strategicznych. Ponadto omówione zostały, ponownie z perspektywy przewoźników drogowych, zalety i wady realizacji przewozów w oparciu o zlecenia pozyskiwane bezpośrednio lub za pomocą pośredników. Dokładnie przeanalizowano m.in. działania operatorów logistycznych, którzy coraz częściej dla przewoźników stają się zleceniodawcami bezpośrednimi, a jednocześnie, w ramach dywersyfikacji działalności, sami przewoźnicy zostają takimi operatorami. W rezultacie sformułowano teoretyczne podstawy internacjonalizacji przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków. Przy czym te podstawy teoretyczne, po dokonaniu niezbędnych modyfikacji uwzględniających specyfikę poszczególnych branż, łatwo dadzą się dostosować do scharakteryzowania procesu internacjonalizacji w innych rodzajach transportu (pasażerski) oraz w innych gałęziach transportu. Poza tym w części teoretycznej, przy uwzględnieniu specyfiki branży, określono wskaźniki i profile umiędzynarodowienia przedsiębiorstw transportowych oraz, bazując na krajowych realiach, zdefiniowano pojęcia strategii taborowej, floty, pojazdu flotowego, strategii flotowej oraz internacjonalizacji strategii taborowej. Zdefiniowania tego ostatniego pojęcia dokonano z uwzględnieniem uwarunkowań gospodarki centralnie planowanej i gospodarki rynkowej. Analizowane w pracy elementy i czynniki zostały omówione w sposób możliwie najpełniejszy. Uwzględnia on wszystkie sfery i formy internacjonalizacji wybierane przez krajowe podmioty z tej branży od samego początku roku 1958, czyli od momentu, w którym branża ta zaczęła w ogóle funkcjonować. W tym kontekście dokładnej analizie poddano przyczyny wyboru poszczególnych form i skutki tego wyboru dla tych przedsiębiorstw oraz dla polskiej gospodarki. Na tej podstawie wskazano na elementy charakterystyczne, tzn. różne czynniki oddziałujące na omawiany proces oraz wskutek tego oddziaływania kształtujące zakres i kierunki jego przebiegu. Pozwoliło to na wyciągnięcie wniosków oraz skonstruowanie modeli realizacji procesu internacjonalizacji tej grupy przedsiębiorstw w okresie przed 1989 r., wraz z zaznaczeniem specyfiki funkcjonowania spółki PEKAES Auto-Transport S.A., oraz po przemianach z lat , każdorazowo w oparciu o czynniki występujące w otoczeniu zewnętrznym oraz

12 Wstęp 17 o czynniki endogeniczne dla przedsiębiorstw, wyznaczające i determinujące ich potencjał internacjonalizacyjny. Wśród tych czynników niezwykle ważne jest zwrócenie uwagi na zasoby przedsiębiorstwa, przy istniejących ograniczeniach pozwalające na realizację ekspansji zagranicznej w różnych sferach i formach. Dlatego przy formułowaniu strategii internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków scharakteryzowano zmienne, czynniki oraz elementy, które muszą być brane pod uwagę przy formułowaniu tej strategii, gdyż ich jakość wpływa na możliwość prawidłowej skutecznej implementacji tej strategii. Te zmienne, czynniki oraz elementy scharakteryzowano w oparciu o założenia m.in. teorii zasobowych, stawiane przez kierownictwa przedsiębiorstw cele w zakresie internacjonalizacji oraz skłonność (chęć) tych kierownictw do realizacji ekspansji zagranicznej w różnych sferach i formach. W efekcie wskazano na znaczenie poszczególnych czynników związanych z posiadanymi przez przedsiębiorstwo zasobami w procesie podejmowania decyzji dotyczących zagranicznej ekspansji. W warstwie teoretycznej w przeważającym stopniu rozprawa opiera się na teoriach sformułowanych w ciągu ostatnich 40 lat. W warstwie empirycznej analiza obejmuje Europę od końca lat 40., a Polskę od końca lat 50. ubiegłego wieku. Materiały wykorzystane w pracy pochodzą z różnych źródeł. Rozważania teoretyczne na temat transportu, przedsiębiorstw transportowych, aktów prawnych, internacjonalizacji i jej przebiegu oparto na opracowaniach naukowych książkach oraz artykułach. Wykorzystane dane statystyczne pochodzą z roczników wydawanych przez Unię Europejską oraz Główny Urząd Statystyczny. Dodatkowo, w przypadku aktów prawnych, podstawę rozważań stanowiły konwencje międzynarodowe, umowy dwustronne, ustawodawstwo Wspólnot Europejskich oraz ustawodawstwo krajowe krajowe ustawy i akty wykonawcze. Rozdziały czwarty i piąty, ze względu na ich charakter, oprócz pozycji literaturowych, w większym stopniu oparto na: informacjach pochodzących z prasy, w tym fachowej, dostępnych analizach i statystykach udostępnianych przez rządowe instytucje nadzorujące i wspomagające branżę, danych z roczników statystycznych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny Unii Europejskiej i IRU (International Road Transport Union) oraz informacjach uzyskanych bezpośrednio ze źródeł w samych przedsiębiorstwach transportowych. W tym zakresie wykorzystano zarówno informacje ogólnodostępne, np. artykuły prasowe, informacje przeznaczone dla wąskiego grona odbiorców (informacje wewnętrzne), jak i dane uzyskane z tzw. źródeł osobowych, czyli bezpośrednio od przedstawicieli przedsiębiorstw. Pod względem wybranych metod badawczych oparto się na analizie dostępnych opracowań naukowych książek oraz artykułów, danych statystycznych, aktów prawnych. W analizach wykorzystano także informacje pochodzące z prasy, w tym fachowej, opracowania i statystyki udostępniane przez rządowe instytucje nadzorujące i wspomagające branżę oraz informacje uzyskane bezpośrednio ze źródeł w samych przedsię biorstwach transportowych. Na tej podstawie formułowano wnioski stanowiące podstawę do kwantyfikacji potwierdzenia bądź obalenia postawionych na wstępie hipotez i tez. W kwestii

13 18 Wstęp Zdefiniowanie transportu Zdefiniowanie przedsiębiorstwa transportowego Omówienie otoczenia prawnego przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków Zdefiniowanie transportu międzynarodowego: transportu w handlu zagranicznym; transportu w handlu międzynarodowym. Zdefiniowanie przedsiębiorstwa międzynarodowego drogowego transportu ładunków, w tym zdefiniowanie międzynarodowego przedsiębiorstwa międzynarodowego, drogowego transportu ładunków Omówienie otoczenia prawnego polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków Omówienie procesu internacjonalizacji, wskazanie na jej definicję oraz motywy, przyczyny, strategie, formy i przebieg ETAP PIERWSZY, DEFINICYJNY Budowa założeń teoretycznych przebiegu procesu internacjonalizacji przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków: motywy, czynniki, strategie, formy, przebieg Analiza poszczególnych form i sfer internacjonalizacji przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków: przewozy, reprezentacja - agenci, joint-venture, franchising, alians strategiczny, fuzja, wykup, oddział zagraniczny, inwestycja bezpośrednia Analiza warunków działania polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków Określenie możliwych sfer i form internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków ETAP DRUGI, KWANTYFIKACYJNY Analiza warunków otoczenia polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków dla okresów przed 1989 rokiem i po 1989 roku Określenie czynników ułatwiających przebieg procesu internacjonalizacji oraz barier internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków Badanie wpływu poszczególnych uwarunkowań na przebieg procesu interancjonalizacji w różnych sferach i formach dla okresów przed 1989 rokiem i po 1989 roku. Dla okresu po 1989 roku badanie wpływu na branżę członkowstwa naszego kraju w Unii Europejskiej Opracowanie modeli internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków w różnych sferach i formach w okresach przed 1989 rokiem i po 1989 roku Opracowanie strategii internacjonalizacji w różnych sferach i formach polskiego przedsiębiorstwa międzynarodowego, drogowego transportu ładunków Dokonanie oceny rezultatów przebiegu procesu internacjonalizacji polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków w różnych sferach i formach w okresach przed 1989 rokiem i po 1989 roku Analiza pozycji polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków na polskim i europejskim rynku przewozów międzynarodowych oraz w zakresie inwestycji realizowanych w branży przez podmioty zagraniczne w naszym kraju i przez podmioty krajowe za granicą. Dokonanie syntezy szans i zagrożeń, mocnych oraz słabych stron polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków Sformułowanie prognoz dotyczących dalszego przebiegu procesu internacjonalizacji w różnych sferach i formach polskich przedsiębiorstw międzynarodowego, drogowego transportu ładunków Rys. 1. Etapy prowadzonych badań Źródło: opracowanie własne.

14 Wstęp 19 etapów prowadzonych badań wydzielono etap pierwszy definicyjny oraz drugi kwantyfikacyjny. Dokładnie etapy prowadzonych badań przybliżono na rys. 1. Wybór takich etapów prowadzonych badań umożliwił najpierw dokładne zdefiniowanie omawianych w pracy problemów i zagadnień, następnie zaś w drugim etapie ich kwantyfikację. Powyższe pozwoliło na sformułowanie prognoz dotyczących dalszego przebiegu procesu internacjonalizacji w różnych sferach i formach omawianych w pracy polskich przedsiębiorstw międzynarodowego drogowego transportu ładunków.

Tadeusz Truskolaski TRANSPORT A DYNAMIKA WZROSTU GOSPODARCZEGO W POŁUDNIOWO-WSCHODNICH KRAJACH BAŁTYCKICH

Tadeusz Truskolaski TRANSPORT A DYNAMIKA WZROSTU GOSPODARCZEGO W POŁUDNIOWO-WSCHODNICH KRAJACH BAŁTYCKICH Tadeusz Truskolaski TRANSPORT A DYNAMIKA WZROSTU GOSPODARCZEGO W POŁUDNIOWO-WSCHODNICH KRAJACH BAŁTYCKICH Białystok 2006 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 ROZDZIAŁ I WZROST GOSPODARCZY I JEGO ZWIĄZKI Z TRANSPORTEM W

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11

Spis treści. Wstęp... 11 Spis treści Wstęp... 11 Rozdział 1. Pojęcie i znaczenie handlu międzynarodowego... 13 1.1. Elementy handlu zagranicznego... 13 1.1.1. Pojęcie i funkcje handlu zagranicznego... 13 1.1.2. Formy handlu zagranicznego...

Bardziej szczegółowo

2.5. Potrzeby spedycyjne, dokumenty spedycyjne, mierniki działalności spedycyjnej

2.5. Potrzeby spedycyjne, dokumenty spedycyjne, mierniki działalności spedycyjnej Wstęp Rozdział 1. Geneza spedycji 1.1. Zarys historyczny działalności spedycyjnej 1.2. Rozwój spedycji i usług spedycyjnych w XIX i XX w. 1.3. Usługi spedycyjne w łańcuchu dostaw 1.4. Spedytor jako sprzedawca

Bardziej szczegółowo

SPEDYCJA ZARZĄDZANIE DZIAŁALNOŚCIĄ SPEDYCYJNĄ

SPEDYCJA ZARZĄDZANIE DZIAŁALNOŚCIĄ SPEDYCYJNĄ SPEDYCJA ZARZĄDZANIE DZIAŁALNOŚCIĄ SPEDYCYJNĄ Praca studentów 11.04. zajęcia odwołane 18.04. tematy 5, 6, 7 25.04. tematy 8, 9, 10 09.05. tematy 11, 1, 2 16.05. tematy 3, 4 23.05. koło 1. Spedycja ładunków

Bardziej szczegółowo

Debiut na rynku NewConnect. Kupiec S.A. Nazwa projektu Nazwa firmy Nazwisko prelegenta

Debiut na rynku NewConnect. Kupiec S.A. Nazwa projektu Nazwa firmy Nazwisko prelegenta Debiut na rynku NewConnect Kupiec S.A. Nazwa projektu Nazwa firmy Nazwisko prelegenta Historia spółki 2002 Rozpoczęcie działalności przez spółkę Kupiec Spółka Jawna zajmującą się przewozami polskiego eksportu

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 11

Spis treści WSTĘP... 11 Spis treści WSTĘP... 11 Magdalena Mazurczak Korporacje transnarodowe w dobie procesów globalizacji...15 1.1. Współczesne procesy globalizacji gospodarki światowej...15 1.1.1. Pojęcie i definicje procesów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Systemami Transportowymi wykład 02 TO/ZBwTM (II stopień)

Zarządzanie Systemami Transportowymi wykład 02 TO/ZBwTM (II stopień) dr Adam Salomon Zarządzanie Systemami Transportowymi wykład 02 TO/ZBwTM (II stopień) ZARZĄDZANIE SYSTEMAMI TRANSPORTOWYMI program wykładu 02. Transport drogowy. ZST - wykłady 2 Praca przewozowa transportu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki wykład 13, semestr 2 Polityki JRE. Dr Katarzyna Śledziewska. Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego

Wspólne Polityki wykład 13, semestr 2 Polityki JRE. Dr Katarzyna Śledziewska. Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wspólne Polityki wykład 13, semestr 2 Polityki JRE. Wspólne polityki w sferze transportu i przemysłu Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Cele polityki transportowej

Bardziej szczegółowo

Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE

Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Rok akademicki 2010/2011 1 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W04: Spedycja w systemie transportowym Spedycja to działalność polegająca na organizowaniu przewozu towaru. Do

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWY TRANSPORT DROGOWY

MIĘDZYNARODOWY TRANSPORT DROGOWY ZESZYTY NAUKOWO-TECHNICZNE STOWARZYSZENIA INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW KOMUNIKACJI RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ ODDZIAŁ W KRAKOWIE seria: MONOGRAFIA Nr 17 (Zeszyt 145) RESEARCH AND TECHNICAL PAPERS OF POLISH ASSOCIATION

Bardziej szczegółowo

Strategie wejścia na rynki zagraniczne

Strategie wejścia na rynki zagraniczne lasyfikacja strategii wejścia trategie wejścia na rynki zagraniczne Handlowe ooperacyjne bezkapitałowe ooperacyjne kapitałowe Hierarchiczne Eksport przerobowy Eksport pośredni Eksport kooperacyjny Eksport

Bardziej szczegółowo

Spedycja wykład 01 dla 5 sem. TiL (niestacjonarne)

Spedycja wykład 01 dla 5 sem. TiL (niestacjonarne) dr Adam Salomon Spedycja wykład 01 dla 5 sem. TiL (niestacjonarne) Spedycja Podstawowy podręcznik do ćwiczeń i wykładów. A. Salomon, Spedycja - teoria, przykłady, ćwiczenia, Wyd. AM, Gdynia 2011. 2 program

Bardziej szczegółowo

Otoczenie organizacji

Otoczenie organizacji Otoczenie organizacji Rodzaje otoczenia przedsiębiorstwa: makrootoczenie mezootoczenie otoczenie konkurencyjne Makrootoczenie jest to zespół warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa wynikający z tego,

Bardziej szczegółowo

Planowanie tras transportowych

Planowanie tras transportowych Jerzy Feldman Mateusz Drąg Planowanie tras transportowych I. Przedstawienie 2 wybranych systemów: System PLANTOUR 1.System PLANTOUR to rozwiązanie wspomagające planowanie i optymalizację transportu w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

Zakład Polityki Transportowej, Metod Matematycznych i Finansów

Zakład Polityki Transportowej, Metod Matematycznych i Finansów ZAKRESY TEMATYCZNE PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH I MAGISTERSKICH DLA STUDENTÓW STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH I i II STOPNIA rok akademicki 2015/2016 prof. dr hab. Janusz Soboń Zakład Polityki

Bardziej szczegółowo

Prawne i praktyczne aspekty czasu pracy kierowców z elementami ADR

Prawne i praktyczne aspekty czasu pracy kierowców z elementami ADR Prawne i praktyczne aspekty czasu pracy kierowców z elementami ADR Opis Transport drogowy jest dziedziną dynamiczną. Dynamika ta niesie za sobą każdego dnia nowe wyzwania. dla firm z branży. Niezwykle

Bardziej szczegółowo

14.MODEL ZINTEGROWANEGO SYSTEMU PRZEWOZÓW MULTIMODALNYCH ŁADUNKÓW ZJEDNOSTKOWANYCH

14.MODEL ZINTEGROWANEGO SYSTEMU PRZEWOZÓW MULTIMODALNYCH ŁADUNKÓW ZJEDNOSTKOWANYCH SŁOWO WSTĘPNE WSTĘP 1.PROCESY ZMIAN W LOKALIZACJI CENTRÓW GOSPODARCZYCH, KIERUNKÓW WYMIANY TOWAROWEJ I PRZEWOZÓW NA ŚWIECIE 1.1.Przewidywane kierunki zmian centrów gospodarki światowej 1.2.Kierunki i tendencje

Bardziej szczegółowo

Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA

Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA Zestaw zagadnień egzamin dyplomowy kierunek EKONOMIA 1. System źródeł prawa i wykładnia prawa. 2. Pojęcie państwa. Cechy państwa i jego formy. Demokracja. Państwo prawa. 3. Zdolność prawna i zdolność do

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Jak głęboko Urząd powinien ingerować w strukturę i politykę firmy w sytuacji, gdy konieczne jest przywrócenie konkurencji na rynku?

Jak głęboko Urząd powinien ingerować w strukturę i politykę firmy w sytuacji, gdy konieczne jest przywrócenie konkurencji na rynku? Jak głęboko Urząd powinien ingerować w strukturę i politykę firmy w sytuacji, gdy konieczne jest przywrócenie konkurencji na rynku? Marek Zaleśny Członek Zarządu ds. Handlowych PKP CARGO S.A. REGULACJE

Bardziej szczegółowo

1.4. Uwarunkowania komodalności transportu... 33 Bibliografia... 43

1.4. Uwarunkowania komodalności transportu... 33 Bibliografia... 43 SPIS TREŚCI Przedmowa................................................................... 11 1. Wprowadzenie............................................................. 17 1.1. Pojęcie systemu logistycznego

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA EUROPEJSKA

INTEGRACJA EUROPEJSKA A 388687 INTEGRACJA EUROPEJSKA Podręcznik,akademicki redakcja naukowa Antoni Marszałek Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 17 Część pierwsza PODSTAWOWE ZASADY INTEGRACJI 23

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury gospodarczej a sytuacja ekonomiczna wybranych przedsiębiorstw z branży budowlanej w Polsce

Zmiany koniunktury gospodarczej a sytuacja ekonomiczna wybranych przedsiębiorstw z branży budowlanej w Polsce Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu Wydział Ekonomiczny Mgr Dorota Teresa Słowik Zmiany koniunktury gospodarczej a sytuacja ekonomiczna wybranych przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych

Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Opodatkowanie drogowych przewozów kabotażowych Rozważając zasady opodatkowania drogowych przewozów kabotażowych w poszczególnych krajach członkowskich za podstawę należy przyjąć następujące przepisy prawne:

Bardziej szczegółowo

PRAWNO-EKONOMICZNE ASPEKTY LEASINGU

PRAWNO-EKONOMICZNE ASPEKTY LEASINGU PRAWNO-EKONOMICZNE ASPEKTY LEASINGU Autor: Tomasz Cicirko, Piotr Russel, Wstęp Rozwinięty system gospodarki rynkowej korzysta z różnych form finansowania przedsięwzięć inwestycyjnych. W wyniku silnej konkurencji

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego

PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego Strona 1 PLAN DZIAŁANIA KT 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny nr 17 ds. Pojazdów i Transportu Drogowego powołany został w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W SYSTEMIE BEZPIECZEŃSTWA

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W SYSTEMIE BEZPIECZEŃSTWA ZINTEGROWANE ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W SYSTEMIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO Kazimierz Jamroz Andrzej Szymanek Wydział Inżynierii Lądowej Wydział Transportu i i Środowiska Elektrotechniki Katedra Inżynierii

Bardziej szczegółowo

ROLA ZARZĄDZANIA STRATEGICZNEGO W ROZWOJU ORGANIZACJI

ROLA ZARZĄDZANIA STRATEGICZNEGO W ROZWOJU ORGANIZACJI Spis treści Przedmowa... 11 Część pierwsza ROLA ZARZĄDZANIA STRATEGICZNEGO W ROZWOJU ORGANIZACJI.... 13 Rozdział 1. Tendencje rozwojowe zarządzania strategicznego (Andrzej Kaleta)... 15 1.1. Wprowadzenie.....................................................

Bardziej szczegółowo

Urząd Transportu Kolejowego. Perspektywy rozwoju transportu intermodalnego

Urząd Transportu Kolejowego. Perspektywy rozwoju transportu intermodalnego Urząd Transportu Kolejowego Perspektywy rozwoju transportu intermodalnego dr Jakub Majewski Wiceprezes ds. Regulacji Rynku Kolejowego Warszawa, 27 listopada 2013 r. Agenda Wielkość i dynamika przewozów

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Ekspansja firm na rynki zagraniczne Strategie umiędzynarodowienia przedsiębiorstw Magdalena Grochal-Brejdak Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 22 października 2012 1 2 1 Czym

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. 1. Przedsiębiorstwo

Spis treści: Wstęp. 1. Przedsiębiorstwo Logistyka. Teoria i praktyka. Tom 1. redaktor naukowy Stanisław Krawczyk Książka stanowi połączenie dorobku pracowników uczelni politechnicznej, ekonomicznej oraz specjalizującej się w logistyce. Atutem

Bardziej szczegółowo

Czas pracy kierowców i planowanie przewozu drogowego

Czas pracy kierowców i planowanie przewozu drogowego Czas pracy kierowców i planowanie przewozu drogowego Cele szkolenia Szkolenie ma na celu zaznajomienie uczestników z maksymalnymi dopuszczalnymi okresami czasu prowadzenia pojazdu, minimalnymi wielkościami

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO

FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO F7/8.2.1/8.5.10806 1/5 Załącznik nr 19b do SIWZ FORMULARZ AUDITU TECHNOLOGICZNEGO Auditorzy: Data auditu: Osoby zaangażowane w audit ze strony firmy: F7/8.2.1/8.5.10806 2/5 A. INFORMACJE OGÓLNE Firma:

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania Spis treści Wprowadzenie... 9 1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania jego zasobami... 13 1.1. Rola środowiska w procesach społeczno-gospodarczych... 13 1.2. Uwarunkowania zasobowe.

Bardziej szczegółowo

18 Samochodowy transport krajowy i międzynarodowy. Kompendium wiedzy praktycznej

18 Samochodowy transport krajowy i międzynarodowy. Kompendium wiedzy praktycznej Wprowadzenie Akty prawne Unii Europejskiej w dziedzinie transportu lądowego regulują takie podstawowe dziedziny, jak: funkcjonowanie rynku transportowego (dostęp do zawodu, dostęp do rynku, stawki i warunki

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA TRANSPORTU CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘBIORSTWA EKONOMIKA TRANSPORTU WSTĘP MARCIN FOLTYŃSKI

EKONOMIKA TRANSPORTU CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘBIORSTWA EKONOMIKA TRANSPORTU WSTĘP MARCIN FOLTYŃSKI EKONOMIKA TRANSPORTU CHARAKTERYSTYKA PRZEDSIĘBIORSTWA TRANSPORT 2 to zespół czynności związanych z fizycznym przemieszczaniem osób i dóbr materialnych przy użyciu odpowiednich środków. TRANSPORT 3 polega

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Tematyka seminariów. Logistyka. Studia stacjonarne, I stopnia. Rok II. ZAPISY: 18 lutego 2015 r. godz. 13.15

Tematyka seminariów. Logistyka. Studia stacjonarne, I stopnia. Rok II. ZAPISY: 18 lutego 2015 r. godz. 13.15 Tematyka seminariów Logistyka Studia stacjonarne, I stopnia Rok II ZAPISY: 18 lutego 2015 r. godz. 13.15 prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Pastuszak tel. 537 53 61, e-mail: z.pastuszak@umcs.lublin.pl 1. Rola

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Katowice 2006 Spis treści Wstęp 9 Rozdział I Rola i pozycja kobiet na rynku

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Katarzyna Kurowska Ścieki komunalne - definicja Istotnym warunkiem prawidłowej oceny wymagań, jakim

Bardziej szczegółowo

POLSKO NIEMIECKA WSPÓŁPRACA TRANSPORTOWA

POLSKO NIEMIECKA WSPÓŁPRACA TRANSPORTOWA POLSKO NIEMIECKA WSPÓŁPRACA TRANSPORTOWA Berlin, 11 kwietnia 2016r. POLSKA NIEMCY WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA 22% 27% Wymiana handlowa w 2015r. Niemcy są najważniejszym partnerem handlowym Polski, W ciągu ostatnich

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

1 Lekcja organizacyjna

1 Lekcja organizacyjna NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu ekonomika rolnictwa na podstawie programu nr TA/PZS1/PG/2012 klasa 2TA l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia Zakres podstawowy

Bardziej szczegółowo

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki Stacjonarne Wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania dr inż. Paweł R. Kozubek

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki Stacjonarne Wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania dr inż. Paweł R. Kozubek KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOG-1077 Transport w systemach logistycznych Transport in logistic

Bardziej szczegółowo

Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy

Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy ekonomiczne (np. podatki). Z kolei zarządzanie (a dokładniej nauki

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 13

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 13 SPIS TREŚCI Wprowadzenie............................................... 13 ROZDZIAŁ I Wzrost roli usług w gospodarce Unii Europejskiej................ 13 1. Teoretyczne podstawy rozwoju usług.........................

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja!

Człowiek najlepsza inwestycja! Załącznik 1 Człowiek najlepsza inwestycja! SYLWETKA ABSOLWENTA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA SPECJALNOŚCI TRANSPORT SPEDYCJA LOGISTYKA NA KIERUNKU EKONOMIA PROJEKT ROZWÓJ POTENCJAŁU WYŻSZEJ SZKOŁY GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Program Studiów Podyplomowych Transport i Spedycja TiS 2

Program Studiów Podyplomowych Transport i Spedycja TiS 2 Program Studiów Podyplomowych Transport i Spedycja TiS Program zgodny z zakresem certyfikacji na CERTYFIKAT KOMPETENCJI ZAWODOWYCH W DROGOWYM PRZEWOZIE RZECZY l.p. Przedmiot Zagadnienia Liczba godzin 1

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

Z-LOGN1-1077. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki Niestacjonarne Wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania dr inż. Paweł R.

Z-LOGN1-1077. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki Niestacjonarne Wszystkie Katedra Ekonomii i Zarządzania dr inż. Paweł R. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Z-LOGN1-1077 Kod modułu Nazwa modułu Transport w systemach logistycznych Nazwa modułu w języku angielskim Transport in logistic systems Obowiązuje od roku akademickiego

Bardziej szczegółowo

Umowy w logistyce - przygotowanie, tworzenie i realizacja

Umowy w logistyce - przygotowanie, tworzenie i realizacja Umowy w logistyce - przygotowanie, tworzenie i realizacja Terminy szkolenia Opis Wejście Polski do Unii Europejskiej spowodowało znaczącą intensyfikację wymiany towarowej z innymi państwami członkowskimi

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Jacek Kukulski

Dr inż. Jacek Kukulski Uwzględnienie osób o ograniczonych możliwościach ruchowy w systemach zarządzania bezpieczeństwem przewoźników kolejowych i zarządców infrastruktury w tym zarządców dworców Dr inż. Jacek Kukulski Liberalizacja

Bardziej szczegółowo

Rozkład przychodów w latach 2015-2018

Rozkład przychodów w latach 2015-2018 Strategia na lata 2015-2018 Strategicznym celem spółki PIK S.A. jest dalszy, dynamiczny wzrost przychodów i zysków oraz dywersyfikacja dotychczasowych źródeł przychodów, przy jednoczesnym wzroście kapitalizacji

Bardziej szczegółowo

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie:

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: Proces reklamacyjny i dochodzenie odszkodowań za uszkodzenie lub utratę ładunku bądź opóźnienie w dostawie (likwidacja

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MIĘDZYNARODOWE. Dr Mariusz Maciejczak www.maciejczak.pl

ZARZĄDZANIE MIĘDZYNARODOWE. Dr Mariusz Maciejczak www.maciejczak.pl ZARZĄDZANIE MIĘDZYNARODOWE Dr Mariusz Maciejczak www.maciejczak.pl ZARZĄDZANIE MIĘDZYNARODOWE Zmiana organizacyjna a problemy struktur międzynarodowych STRUKTURA ORGANIZACJI Struktura jest całością funkcji

Bardziej szczegółowo

Spółka prowadzi działalność na terenie całej Europy, w czym niezmiernie pomagają dwa biura operacyjne: we Francji oraz w Holandii.

Spółka prowadzi działalność na terenie całej Europy, w czym niezmiernie pomagają dwa biura operacyjne: we Francji oraz w Holandii. Profil firmy Trans Polonia S.A. jest wyspecjalizowanym operatorem logistycznym świadczącym usługi z zakresu transportu oraz kompleksowej organizacji logistyki ciekłych ładunków chemicznych, Spółka prowadzi

Bardziej szczegółowo

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 2 z 8 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Opracowano w Instytucie Nafty i Gazu System KZR INiG-PIB/3 2 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 3 z 8 Spis

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr ZSK/PZS1/PG/2014 klasy 2ZSK l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów. Słowo wstępne

Wykaz skrótów. Słowo wstępne Wykaz skrótów Słowo wstępne Rozdział pierwszy Pojęcia 1.Początki ekonomii (Marcin Smaga) 2.Definicja ekonomii (Tadeusz Włudyka, Marcin Smaga) 3.Prawidłowości i prawa ekonomiczne (Tadeusz Włudyka, Marcin

Bardziej szczegółowo

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe

Kluczowy fragment Rozdziału 2 Koncepcja przedsięwziecia z książki Biznesplan w 10 krokach. Konkurenci. Geneza przedsięwzięcia. Kluczowe dane finansowe Koncepcja to zbiór założeń, które będą stanowić podstawę sporządzenia biznesplanu. Powinny one dotyczyć genezy pomysłu, oceny pojemności potencjalnych rynków zbytu wraz z identyfikacją potencjalnych konkurentów,

Bardziej szczegółowo

PYTA IA Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW OGÓL YCH I PODSTAWOWYCH

PYTA IA Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW OGÓL YCH I PODSTAWOWYCH PYTA IA Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW OGÓL YCH I PODSTAWOWYCH 1. Zdefiniuj popyt i podaż. Zinterpretuj funkcję popytu i podaży. 2. Zdefiniuj elastyczność cenową i dochodową popytu. Omów ich wskaźniki. 3. Zinterpretuj

Bardziej szczegółowo

Z-LOGN1-1080 Ekonomika transportu Economics of transport. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki

Z-LOGN1-1080 Ekonomika transportu Economics of transport. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOGN1-1080 Ekonomika transportu Economics of transport A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr CUPT/DO/OZ/OK/26/83/1/IM/12. Szanowni Państwo,

Zapytanie ofertowe nr CUPT/DO/OZ/OK/26/83/1/IM/12. Szanowni Państwo, Zapytanie ofertowe nr CUPT/DO/OZ/OK/26/83/1/IM/12 Szanowni Państwo, Centrum Unijnych Projektów Transportowych zaprasza Państwa do złożenia oferty cenowej na zorganizowanie szkoleń dla pracowników Centrum

Bardziej szczegółowo

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Tytuł: Zarządzanie ryzykiem finansowym w polskich przedsiębiorstwach działających w otoczeniu międzynarodowym Ostatnie dziesięciolecia rozwoju

Bardziej szczegółowo

prof. UTH, dr hab. Tadeusz Dyr, Politechnika Radomska, Wydział Ekonomiczny

prof. UTH, dr hab. Tadeusz Dyr, Politechnika Radomska, Wydział Ekonomiczny Uwarunkowania w zakresie systemów transportu publicznego szynowego i autobusowego na bazie doświadczeń Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu prof. UTH, dr hab.

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż.

Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Uwarunkowania i ekonomiczna ocena wdrażania systemów zarządzania jakością w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego mgr inż. Sławomir Stec Zakład Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Państwowa Wyższa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 sierpnia 2013 r. Poz. 916 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 6 sierpnia 2013 r.

Warszawa, dnia 12 sierpnia 2013 r. Poz. 916 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 6 sierpnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 12 sierpnia 2013 r. Poz. 916 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 6 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości

Bardziej szczegółowo

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Strategia globalna firmy a strategia logistyczna www.maciejczak.pl STRATEGIA SZTUKA WOJNY W BIZNESIE Strategia polega na przeanalizowaniu obecnej sytuacji i

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych

Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych Zagadnienia egzaminacyjne z przedmiotów podstawowych 1. Pojęcie i rodzaje benchmarkingu 2. Wady i zalety stosowania outsourcingu 3. Metoda zarządzania KAIZEN 4. Rynek pracy i bezrobocie 5. Polityka pieniężna

Bardziej szczegółowo

PPP w tworzeniu usług logistycznych w obrocie portowo - morskim. dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański

PPP w tworzeniu usług logistycznych w obrocie portowo - morskim. dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański PPP w tworzeniu usług logistycznych w obrocie portowo - morskim dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański Instytut Morski, Gdańsk, 16.05.2007 Główna teza prezentacji PPP choć atrakcyjne

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

PROJECT FINANCE POLAND

PROJECT FINANCE POLAND PROJECT FINANCE POLAND rekomenduje najnowszą publikację Mariana Moszoro Partnerstwo publiczno-prywatne w monopolach naturalnych w sferze użyteczności publicznej. O książce Autor przedstawia aktualną tematykę

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przewoźnika, spedytora i innych osób związanych z umową przewozu

Obowiązki przewoźnika, spedytora i innych osób związanych z umową przewozu Obowiązki przewoźnika, spedytora i innych osób związanych z umową przewozu Polska Izba Spedycji i Logistyki Marek Tarczyński Bydgoszcz, 26 października 2012 roku Prelekcję przygotowano w oparciu o Podręcznik

Bardziej szczegółowo

Potrzeby polskich przedsiębiorstw - Program Sektorowy INNOLOG. dr inż. Stanisław Krzyżaniak

Potrzeby polskich przedsiębiorstw - Program Sektorowy INNOLOG. dr inż. Stanisław Krzyżaniak Potrzeby polskich przedsiębiorstw - Program Sektorowy INNOLOG dr inż. Stanisław Krzyżaniak Logistyka w Polsce 2 Cel główny Cel horyzontalny dla gospodarki wynikający z realizacji programu badawczo-rozwojowego

Bardziej szczegółowo

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Recenzja: prof. dr hab. Jan W. Wiktor Redakcja: Leszek Plak Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Rysunki na okładce i w rozdziałach Fabian Pietrzyk Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach

Bardziej szczegółowo