Ekspresja CD23 na limfocytach B krwi obwodowej i stê enie cytokin IL-4, IL-10, IL-12 u dzieci z zespo³em atopowego zapalenia skóry



Podobne dokumenty
Ocena zależności stężeń interleukin 17, 22 i 23 a wybranymi parametrami klinicznymi i immunologicznymi w surowicy chorych na łuszczycę plackowatą

Subpopulacje limfocytów krwi obwodowej u dzieci z zespo³em atopowego zapalenia skóry

Folia Medica Lodziensia

STRESZCZENIE Słowa kluczowe: Wstęp Cel pracy

Surowicze stężenie IL-2, IL-10, IL-13, INF-γ i TNF-α u dzieci chorych na astmę i atopowe zapalenie skóry (AZS)

Ocena wartości badań kwestionariuszowych, laboratoryjnych i pomiarów wybranych cech skóry w atopowym zapaleniu skóry

Znaczenie kryteriów mniejszych Hanifina i Rajki w diagnostyce chorych na atopowe zapalenie skóry

POSTÊPY W CHIRURGII G OWY I SZYI 1/

Katedra i Zakład Biochemii Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Ewa Birkner

Profil alergenowy i charakterystyka kliniczna dorosłych. pacjentów uczulonych na grzyby pleśniowe

Autoreferat. 2) Posiadane dyplom, stopnie naukowe/artystyczne - z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej

pteronyssinus i Dermatophagoides farinae (dodatnie testy płatkowe stwierdzono odpowiednio u 59,8% i 57,8% pacjentów) oraz żółtko (52,2%) i białko

EDYTA KATARZYNA GŁAŻEWSKA METALOPROTEINAZY ORAZ ICH TKANKOWE INHIBITORY W OSOCZU OSÓB CHORYCH NA ŁUSZCZYCĘ LECZONYCH METODĄ FOTOTERAPII UVB.

Ocena zależności pomiędzy stężeniami wifatyny i chemeryny a nasileniem łuszczycy, ocenianym za pomocą wskaźników PASI, BSA, DLQI.

Zaburzenia równowagi immunologicznej subpopulacji limfocytów Th1 i Th2 oraz rola ich wybranych cytokin w atopowym zapaleniu skóry

Lek. Ewelina Anna Dziedzic. Wpływ niedoboru witaminy D3 na stopień zaawansowania miażdżycy tętnic wieńcowych.

Promotor: prof. dr hab. Katarzyna Bogunia-Kubik Promotor pomocniczy: dr inż. Agnieszka Chrobak

Sugerowany profil testów

Fetuina i osteopontyna u pacjentów z zespołem metabolicznym

IL-4, IL-10, IL-17) oraz czynników transkrypcyjnych (T-bet, GATA3, E4BP4, RORγt, FoxP3) wyodrębniono subpopulacje: inkt1 (T-bet + IFN-γ + ), inkt2

Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny

Zespół Omenna u kuzynów: różny przebieg kliniczny i identyczna mutacja genu RAG1.

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Lek. Joanna Marciniak

USG Power Doppler jest użytecznym narzędziem pozwalającym na uwidocznienie wzmożonego przepływu naczyniowego w synovium będącego skutkiem zapalenia.

lek. Wojciech Mańkowski Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. n. med. Edward Wylęgała

MAŁGORZATA WANAT-KRZAK, RYSZARD KURZAWA, KRZYSZTOF PISIEWICZ

Aleksandra Semik-Orzech

Rola cytokin w patomechanizmie chorób pêcherzowych

Zaremba Jarosław AM Poznań. Wykaz publikacji z IF>2,999. Wykaz pozostałych publikacji w PubMed

Ocena ekspresji wybranych białek ścieżki JAK/STAT w. dermatozach o podłożu autoimmunologicznym z zajęciem. błony śluzowej jamy ustnej.

Badania wybranych fenotypów limfocytów T pochodz¹cych z migda³ków gard³owych dzieci choruj¹cych na alergiczny nie yt nosa i dzieci nieatopowych

mechanizmach latencji i onkogenezy BLV. Wykazano, że zakażenie BLV powoduje wzrost aktywności telomerazy i skracanie sekwencji telomerowych we

Ocena ekspresji inwolukryny i β-defenzyny2 w skórze osób chorych na atopowe zapalenie skóry i łuszczycę zwykłą

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży

Cystatin C as potential marker of Acute Kidney Injury in patients after Abdominal Aortic Aneurysms Surgery preliminary study

Ocena klinicznych i immunologicznych predyktorów remisji astmy wczesnodziecięcej. Rozpoznanie astmy u małych dzieci stanowi duży problem kliniczny

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s

Wartość diagnostyczna stężenia immunoglobuliny E u pacjentów w podeszłym wieku

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii. Andrzej Wójcik

Ocena ekspresji CD25 na powierzchni limfocytów T CD4+ krwi obwodowej u pacjentów z astmą

Limfocyty T regulatorowe w immunopatologii i immunoterapii chorób alergicznych

Robert Szafkowski¹, Sylwia Oczachowska-Szafkowska², Irena Ponikowska¹, Magdalena Sobieska³

Udział IFN-gamma i TNF-alfa w etiopatogenezie polipów nosa badania wstępne*

Pewnego razu w gabinecie. Dr hab. med. Andrea Horvath Klinika Pediatrii, WUM

Wskaźniki włóknienia nerek

Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Dermatologii Dziecięcej w Lublinie

Terapeutyczne możliwości i efekty kliniczne modulacji stężenia przeciwciał klasy IgE w chorobach alergicznych

Gliński W, Butkiewicz O Zaburzenia rogowacenia w chorobach skóry Przegląd Dermatologiczny 2001: 88

Mgr inż. Aneta Binkowska

Rola interleukiny 18 w patogenezie astmy oskrzelowej i innych chorób alergicznych oraz aktywacji bazofilów i mastocytów

Wyklady IIIL 2016/ :00-16:30 środa Wprowadzenie do immunologii Prof. dr hab. med. ML Kowalski

Sprawozdanie z wykonania projektu badawczego:

Katarzyna Durda STRESZCZENIE STĘŻENIE KWASU FOLIOWEGO ORAZ ZMIANY W OBRĘBIE GENÓW REGULUJĄCYCH JEGO METABOLIZM JAKO CZYNNIK RYZYKA RAKA W POLSCE

Ocena równowagi limfocytów Th1/Th2 oraz ekspresji receptorów dla lipopolisacharydu u chorych na astmę

Przydatnoœæ atopowych testów p³atkowych w diagnostyce atopowego zapalenia skóry

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Immunoregulacyjne aktywności wybranych pochodnych izoksazolu o potencjalnej przydatności terapeutycznej

Charakterystyka ma³ych przedsiêbiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim w 2004 roku

Wygrać z atopią. Zasady rozpoznawania i leczenia atopowego zapalenia skóry u psów, kotów i koni

Zwiększone stężenie chemokiny CCL3/MIP-1 alfa w ciężkiej astmie oskrzelowej

Magdalena Pauk- Domańska. Promotor pracy: Prof. dr hab. n. med. Wiesław Jakubowski

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Indywidualna dynamika surowiczych stê eñ IgE u zaka onych HIV

VIII. STRESZCZENIE W JĘZYKU POLSKIM

Uczulenie na aeroalergeny u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry. Badanie ECAP

Stopniowane postępowanie diagnostyczne dla potwierdzenia alergii na jad owadów błonkoskrzydłych

Alergiczny nieżyt nosa genetyczny stan wiedzy


Leki biologiczne i czujność farmakologiczna - punkt widzenia klinicysty. Katarzyna Pogoda

Nikotynizm a ekspresja i immunoekspresja pentraksyny 3 u chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc

Rola układu receptor CD40 ligand CD40 (CD40/D40L) w procesach zapalnych

Tolerancja transplantacyjna. Grażyna Korczak-Kowalska Zakład Immunologii Klinicznej Instytut Transplantologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Trombocytopoeza u chorych na astmę alergiczną

Epidemiologia wybranych chorób alergicznych u dzieci w województwie warmińsko-mazurskim w latach

Prevalence of asthma ISAC 1999

Dipeptydylowa aminopeptydaza IV (CD26) w codziennej diagnostyce chłoniaków pierwotnie skórnych z komórek T

Tolerancja immunologiczna

Najniższe stężenia 25OHD wykazano w grupie CADO z medianą 9,81 ng/ml. Ciężki niedobór witaminy D (< 10 ng/ml) w tej grupie chorych wykazano u 58%

Pro-tumoral immune cell alterations in wild type and Shbdeficient mice in response to 4T1 breast carcinomas

Rola alergenów pokarmowych w zaostrzeniach atopowego zapalenia skóry u osób dorosłych

Wystêpowanie objawów ubocznych, nadwra liwoœci i alergii na wybrane sk³adniki kosmetyków oraz chrom i nikiel wœród studentek kosmetologii

Atopowe zapalenie skóry u dzieci. Program ALERNI

11. Liebhard J., Małolepszy J., Wojtyniak B. i wsp. Prevalence and risk factors for asthma in Poland: Results from the PMSEAD Study.

Tlenek azotu w powietrzu wydychanym u chorych na alergiczny sezonowy nie yt nosa

Iwona Patyk. Ocena modulującego wpływu simwastatyny na miejscowy i uogólniony proces zapalny u chorych na POCHP

w kale oraz innych laboratoryjnych markerów stanu zapalnego (białka C-reaktywnego,

Limfocyty Th17 w alergii i astmie

Radiologiczna ocena progresji zmian próchnicowych po zastosowaniu infiltracji. żywicą o niskiej lepkości (Icon). Badania in vivo.

Nadwrażliwość czy alergia na leki?

Maria Szczotka ROZPRAWA HABILITACYJNA

Przydatność naskórkowych testów płatkowych z alergenami pokarmowymi w diagnostyce i leczeniu atopowego zapalenia skóry u dorosłych

radioterapi¹ Interleukin-2 in laryngeal cancer patients treated by radiotherapy

o złożonej patogenezie, w której biorą udział czynniki immunologiczne, genetyczne i środowiskowe.

przyjmujące leki, które mogą wpływać na funkcje śródbłonka i układ odpornościowy. Osoby zakwalifikowane do badania poddane zostały 3-miesięcznemu

PRZEBIEG ZAKAŻENIA DRÓG ODDECHOWYCH WIRUSEM RS U DZIECI DO 5 r.ż. A DYNAMIKA ODPOWIEDZI IMMUNOLOGICZNEJ Th1/Th2 i IgE

Punktowe testy skórne, testy śródskórne, testy płatkowe- technika wykonania, odczytania i interpretacji.

Transkrypt:

Alergia Machura Astma Immunologia, E., Mazur B., 2004, Grzywna 9(1), 39-44 E. i wsp. Ekspresja CD23 na limfocytach B krwi obwodowej i stê enie cytokin.. 39 Ekspresja CD23 na limfocytach B krwi obwodowej i stê enie cytokin IL-4, IL-10, IL-12 u dzieci z zespo³em atopowego zapalenia skóry Expression of CD23 on B cells and serum levels of IL-4, IL-10, IL-12 in children with atopic eczema / dermatitis syndrome EDYTA MACHURA 1/, BOGDAN MAZUR 2/, EWA GRZYWNA 1/, KRYSTYNA KARCZEWSKA 1/, EWA GOLEMIEC 1/ 1/ Klinika Gastroenterologii Alergologii i Zaburzeñ Rozwoju Wieku Dzieciêcego Œl¹skiej Akademii Medycznej, ul. 3 Maja 13/15, 41-800 Zabrze 2/ Klinika Endokrynologii i Patofizjologii Œl¹skiej Akademii Medycznej, ul. 3 Maja 13/15, 41-800 Zabrze Wprowadzenie. Zespó³ atopowego zapalenie skóry (ZAZS) jest przewlek³¹ dermatoz¹ zapaln¹, w której obecne s¹ liczne nieprawid³owoœci immunologiczne, takie jak: wysokie stê enie IgE, odmienna ekspresja CD23 (receptor o niskim powinowactwie dla IgE FcεRII) na limfocytach B krwi obwodowej, wzmo ona ekspresja cytokin o profilu Th2 w skórze i krwi obwodowej z towarzysz¹cym spadkiem produkcji INF-γ. Cel pracy. Ocena ekspresji CD23 na limfocytach B we krwi obwodowej oraz surowiczego stê enia kilku cytokin: IL-4, IL-10, IL-12 u dzieci z ZAZS. Ponadto badano, czy istnieje korelacja pomiêdzy badanymi parametrami a ciê koœci¹ choroby. Materia³ i metody. Badaniem objêto 44 dzieci z ZAZS (œrednia wieku 8,2), w tym 13 z lekk¹, 15 z œredni¹ i 16 z ciê k¹ postaci¹ ZAZS. Grupê kontrol¹ stanowi³o 30 zdrowych dzieci, w podobnym wieku. Wyniki. U dzieci z ZAZS wykazano, e bezwzglêdna liczba limfocytów B CD23 jest wy sza ni u zdrowych (p=0,008). Nie wykazano zwi¹zku pomiêdzy stê eniem IgE i badanych cytokin, stopniem ciê koœci ZAZS a ekspresj¹ CD23 na limfocytach B. U dzieci z ZASZ stwierdzono znamiennie ni sze stê enie IL-4 (p=0,0008) oraz istotnie wy sze stê enie IL-10 (p=0,00009), które dodatkowo korelowa³o z ca³kowitym stê eniem IgE (p=0,0066 R=0,4). Ciê koœæ ZAZS istotnie korelowa³a ze stê eniem IgE (p=0,000004, R=0,55). Wnioski. ZAZS ³¹czy siê z wysokim stê eniem IL-10, co mo e mieæ wp³yw na obni enie produkcji INF-γ. Zwiêkszona liczba limfocytów B CD23 w krwi obwodowej mo e potwierdzaæ znaczenie FcεRII w patogenezie ZAZS. Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 39-44 S³owa kluczowe: zespó³ atopowego zapalenia skóry, CD23, IL-4, IL-10, IL-12 Introduction. Atopic eczema/dermatitis syndrome (AEDS) is a chronic inflammatory skin disorder with various immunological abnormalities such as: elevated serum IgE levels, aberrant expression of CD23 (low affinity IgE receptor) on B cells in peripheral blood, as well as increased expression of the type 2 cytokines in skin and in peripheral blood with a concomitant decrease in INF-γ production. Aim of study. The aim of the study was to determine the expression of CD23 on B cells in peripheral blood and serum levels of several cytokines such as IL-4, IL-10, IL-12 in children with AEDS. We investigated if there was a relationship between those laboratory parameters and the severity of the disease. Material and methods. The study involved 44 children (average age was 8.2) including 13 with mild, 15 with moderate and 16 with severe AEDS. The control group consisted of 30 healthy children at similar age. Results. There was a significant increase in the absolute number of B cells expressing CD23 in children with AEDS (p=0.008) compared with healthy controls. Expression of CD23 on B cells did not correlate with serum IgE and cytokine levels, and the severity of AEDS. The serum level of IL-4 was significantly decreased (p=0.0008), and the level of IL-10 was significantly increased (p=0.00009) in patients with AEDS compared with healthy controls. However, IL-10 was positively correlated with total serum IgE level in patient with AEDS (p=0.0066, R=0.4). Severity of AEDS was correlated with serum IgE level (p=0.000004, R=0.55). Conclusions. AEDS is associated with increased serum level of IL-10, which can contribute to a decrease in INF-γ expression. Aberrant expression of CD23 on B cells in children with AEDS may be relevant to the pathogenesis of this disease. Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 39-44 Key words: atopic eczema dermatitis syndrome, CD23, IL-4, IL-10, IL-12

40 Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 39-44 Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlek³¹ dermatoz¹ zapaln¹, która charakteryzuje siê wybitnym œwi¹dem, typow¹ morfologi¹ i umiejscowieniem zmian skórnych. Choroba dotyczy g³ównie dzieci (10-30%), mo e jednak wystêpowaæ u doros³ych (1-3%). Etiologia AZS nie jest w pe³ni jasna i uwzglêdnia wp³yw czynników genetycznych, zaburzeñ immunologicznych, farmakologicznych, œrodowiskowych oraz nieprawid³ow¹ funkcje skóry [1,2]. Obecnie proponowane jest zast¹pienie nazwy AZS terminem zespó³ atopowego zapalenia skóry (ZAZS; atopic eczema/dermatitis syndrom AEDS). Nowa terminologia podkreœla fakt, e AZS nie jest jednolit¹ jednostk¹ chorobow¹, lecz obejmuje heterogenn¹ grupê pacjentów o podobnym obrazie klinicznym. Obecna klasyfikacja uwzglêdnia podzia³ na postaæ alergiczn¹ ZAZS, w której stwierdza siê wysokie stê enie IgE i obecnoœæ swoistych przeciwcia³ w klasie IgE (dawniej tzw. postaæ zewn¹trzpochodna extrinsic ) oraz na niealergiczny ZAZS, w którym stê enie IgE jest niskie i nie stwierdza siê swoistych IgE (dawniej tzw. postaæ wewn¹trzpochodna intrinsic ) [3, 4]. Najczêœciej opisywan¹ nieprawid³owoœci¹ immunologiczn¹ w ZAZS jest wysokie stê enie IgE (tzw. alergiczny zwi¹zany z IgE ZAZS). Wzmo ona ekspresja receptorów dla IgE stwierdzana na licznych komórkach, w³¹czaj¹c komórki Langerhansa w skórze wskazuje na ich kluczow¹ rolê w ZAZS. Udzia³ aktywnych limfocytów T bêd¹cych Ÿród³em prozapalnych cytokin w patogenezie ZAZS zosta³ udokumentowany w licznych badaniach [5,6]. Celem pracy by³a ocena ekspresji receptorów o niskim powinowactwie dla IgE- FcεRII (CD23) na limfocytach B krwi obwodowej oraz okreœlenie surowiczego stê enia IL-4, IL-10 i IL-12 u dzieci z ZAZS. Ponadto badano, czy istnieje zale noœæ pomiêdzy stopniem ciê - koœci ZAZS, a stê eniem cytokin i ekspresj¹ CD23 na limfocytach B. PACJENCI I METODY Pacjenci Grupê badan¹ stanowi³o 44 dzieci (œrednia wieku 8,2±1,1), które spe³nia³y kryteria diagnostyczne ZAZS wg Hanifina i Rajki [7]. U 42 dzieci rozpoznano alergiczn¹ postaæ ZAZS (wysokie stê enie IgE i obecne swoiste IgE). Stopieñ ciê koœci choroby oceniano na podstawie skali punktowej (SCORAD index) [8]. agodn¹ postaæ choroby rozpoznano u 13 dzieci, œredni¹ u 15, a ciê k¹ u 16 dzieci. SCORAD index (punktowa ocena nasilenia i rozleg³oœci zmian skórnych oraz objawów subiektywnych) wynosi³ odpowiednio: 11,5±2,2 w postaci ³agodnej, 24,3±2,5 w postaci œrednio-ciê kiej i 52,3±1,3 w ciê - kim ZAZS. Grupê kontroln¹ stanowi³o 30 zdrowych dzieci (œrednia wieku 6,8±1,23) nieobci¹ onych chorobami atopowymi oraz z ujemnymi wynikami punktowych testów skórnych (PTS) z alergenami py³ków i roztoczy. Metody Oznaczenie CD23 na limfocytach B dokonano metod¹ cytometrii przep³ywowej. Zastosowano standardow¹ technikê immunofluorescencyjnego znakowania komórek zgodnie z wymogami podanymi przez producenta. Pe³n¹ krew yln¹ inkubowano przez 30 min z przeciwcia³ami nonoklonalnymi, a nastêpnie przez 10 minut z p³ynem lizuj¹cym FACSlysis (Becton Dickinson), rejestruj¹c 1000 komórek w ka dej próbce. Próbkê kontrol¹ stanowi³a zawiesina mysich immunoglobulin IgG1(FITC)+IgG2a(PE). Celem dok³adnego ustawienia ramki limfocytarnej stosowano kombinacjê przeciwcia³ CD14(PE) i CD45(FICT). Do znakowania badanych komórek u yto przeciwcia³a CD23(PE) (clone EBVCS-5). Do kalibracji cytometru, czyli ustawienia parametrów FCS (rozproszenie promienia biegn¹cego wprost) i SSC (rozproszenie boczne) u yto kalibratora CaliBRITE 3 (Becton Dickinson). Stê enie cytokin- IL-4, IL-10, IL-12 oznaczano metod¹ ELISA (Quantikine human, R&D system Europe, UK). Pomiaru absorpcji dokonano za pomoc¹ automatycznego czytnika Elx800 firmy BIO-TEK Instruments (USA) przy d³ugoœci fali zalecanej przez producenta. Czu³oœæ zestawu dla: IL-10 > 3,9 pg/ml, dla IL-4 > 10 pg/ml 31,2 pg/ml, dla IL-12 > 5 pg/ml. Analiza statystyczna Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej. Obliczano œrednie i odchylenia standardowe (SD). Porównania œrednich dokonano testem U-Manna Whitneya i Kurksala Wallisa przyjmuj¹c poziom istotnoœci statystycznej p<0,05. Korelacje wybranych parametrów przeprowadzono testem Spearmana. WYNIKI Limfocyty B (CD19) CD23 W badanych grupach wartoœci odsetkowe oraz bezwzglêdne limfocytów krwi obwodowej by³y podobne i wynosi³y: u dzieci z ZAZS 3079±1114 (43,2%±10,8%), a dzieci zdrowych 2659±734 (43%±10,6%). Wartoœci odsetkowe limfocytów B CD 23 by³y wy sze u dzieci z ZAZS (%CD23-17,5; 95%CI: 14,9-19,3), ale ró nica nie by³a istotna statystycznie (p=0,06) w stosunku do wartoœci obserwowanych u zdrowych (%CD23-14,63; 95%CI: 12,2-16,98). Z kolei bezwzglêdna liczba limfocytów B CD23 by³a istotnie wy sza w grupie badanej (p=0,008) (ryc. 1).

Machura E., Mazur B., Grzywna E. i wsp. Ekspresja CD23 na limfocytach B krwi obwodowej i stê enie cytokin.. 41 700 650 Test U Manna-Whitne p = 0,0083 Równanie linii regresji [IL_10] = 6,7469 +,02653 * [IGE] Wsp. korelacji: R = 0,40 (p = 0,0066) 600 550 556,262 200 Regresja 95% p.ufnoœci L_CD23 500 450 160 400 350 300 250 ZAZS Grupa 401,137 Kontrolna ±1.96*B³¹d std ±1.00*B³¹d std Œrednia Ryc. 1. Porównanie liczby limfocytów B CD23 w badanych grupach. Ró nice pomiêdzy grupami istotne statystycznie. Test U- Manna Whitneya, p=0,008 Surowicze stê enie cytokin IL-4, IL-10, IL-12 Stê enie IL-4 by³o istotnie ni sze (p=0,0008), a stê- enie IL-10 by³o istotnie wy sze u dzieci z ZAZS (p=0,00009) (ryc. 2). Nie stwierdzono ró nic pomiêdzy stê eniem IL-12 u dzieci z ZAZS (3,4 pg/ml; 95%CI: 6,2-29,4), a grup¹ kontroln¹ (2,62 pg/ml; 95%CI: 1,8-3,9). Ponadto wykazano istotn¹ korelacje pomiêdzy stê eniem IL-10 i stê eniem IgE (p=0,0066, R= 0,4) (ryc. 3) IL_4 [pg/ml] IL_10 [pg/ml] 10,8 10,4 10,0 9,6 9,2 8,8 8,4 8,0 32 28 24 20 16 12 8 4 0 8,820455 ZAZS 17,82727 ZAZS Grupa Grupa 9,73 Kontrolna 3,603333 Kontrolna Test U Manna-Whitne p = 0,00089 ±1.96*B³¹d std ±1.00*B³¹d std Œrednia Test U Manna-Whitne p = 0,000093 ±1.96*B³¹d std ±1.00*B³¹d std Œrednia Ryc. 2. Porównanie surowiczego stê enia IL-4 i IL-10 w badanych grupach. Ró nice pomiêdzy grupami istotne statystycznie. Test U-Manna Whitneya, IL-4 p=0,0008, IL-10 p=0,00009 IL_10 [pg/ml] 120 80 40 0 0 400 800 1200 1600 2000 IGE [ku/l] Ryc. 3. Wykres zale noœci stê enia IgE od stê enia IL-10. Test korelacji rang Spearmana. Korelacja dodatnia o œrednim nasileniu (R=0,4, p=0,0066) Zwi¹zek ciê koœci ZAZS ze stê eniem cytokin i CD23 Nie stwierdzono powi¹zania pomiêdzy stopniem ciê - koœci ZAZS a stê eniem badanych cytokin. Ekspresja CD23 by³a podobna w grupach o ró nym stopniu nasilenia zmian skórnych. Stopieñ ciê koœci ZAZS korelowa³ ze stê eniem IgE (p=0,000004, R=0,55). DYSKUSJA Nowoczesna diagnostyka umo liwia ocenê szeregu zaburzeñ immunologicznych w ZAZS. I tak analiza immunofenotypowa wykaza³a odmienn¹ ekspresjê markerów powierzchniowych na komórkach krwi obwodowej oraz w skórze w zale noœci od postaci i stopnia ciê koœci AZS. Wykazano równie, e wewn¹trzkomórkowa ekspresja i stê enie cytokin, zale y nie tylko od fazy zapalenia, ale jest ró ne w alergicznym i niealergicznym ZAZS [5,9,10,11]. Dysregulacja dotycz¹ca IgE jest najbardziej charakterystyczn¹ cech¹ ZAZS. Wysokie stê enie IgE, przekraczaj¹ce czêsto ponad 100-krotnie wartoœci obserwowane u zdrowych, dotyczy 80% pacjentów. W ZAZS obecna jest tak e wzmo ona ekspresja receptorów dla IgE na wielu komórkach [12,13]. O ile rola receptorów o wysokim powinowactwie dla IgE (FcεRI) w inicjowaniu i podtrzymywaniu odpowiedzi immunologicznej zosta³a dobrze udokumentowana, to znaczenie FεRII nie jest w pe- ³ni jasne. U chorych z ZAZS wykazano zwiêkszon¹ ekspresjê CD23 na limfocytach B i monocytach krwi obwodowej oraz w skórze na komórkach prezentuj¹cych antygen (APC) dojrza³ych makrofagach i komórkach Langerhansa [11,14,15,16].

42 Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 39-44 W naszej pracy wykazaliœmy, e wartoœci odsetkowe limfocytów B CD23 u dzieci z ZAZS by³y wy sze, ale nie ró ni³y siê istotnie od obserwowanych u zdrowych. Natomiast bezwzglêdna liczba limfocytów B CD23 by³a znamiennie wy sza u dzieci chorych. W kilku pracach wykazano, e wzmo ona ekspresja CD23 dotyczy tylko pacjentów z alergicznym ZAZS [11,15,17]. W naszej pracy nie przeprowadzaliœmy takiej analizy, poniewa tylko 2 dzieci mia³o prawid³owe stê enie IgE i ujemne PTS. Uwa a siê, e zwiêkszona ekspresja CD23 na limfocytach B poprzez zwi¹zanie kompleksu IgE-antygen mo e u³atwiaæ prezentacjê antygenów limfocytom T i w ten sposób modulowaæ odpowiedÿ immunologiczn¹. Udowodniono, e zwiêkszona ekspresja CD23 w ZAZS dotyczy szczególnie subpopulacji limfocytów B 7.2 (CD86) [18]. Jak wiadomo ekspresja FcεRII zwiêksza siê pod wp³ywem IL-4. Wykazano, e wp³yw IL-4 na ekspresjê CD23 jest znamiennie wy szy w ZAZS ni u zdrowych [11,19]. Z badañ in vitro wynika, e zwi¹zanie FεRII na makrofagach stymuluje wydzielenie IL-10, tak wiêc wzmo ona ekspresja receptora CD23 u chorych z ZAZS mo e przyczyniaæ siê do wzrostu uwalniania tej cytokiny [20]. Dodatkowo u chorych z ZAZS, u których stwierdzono dodatnie atopowe testy p³atkowe z alergenami powietrznopochodnymi (APT atopy patch test), wykazano wzmo on¹ ekspresjê receptora FεRII [21]. Ponadto obserwowano spadek ekspresji CD23 w skórze zmienionej zapalnie w miarê ustêpowania zmian w wyniku zastosowanej terapii [16,22]. W naszym badaniu ekspresja CD23 na limfocytach B nie zale a³a od stopnia ciê - koœci choroby i surowiczego stê enia IL-4, IL-10, IL-12. Podobnie jak w innych badaniach ekspresja CD23 nie korelowa³a ze stê eniem IgE [23]. Obecnie wiadomo, e limfocyty Th1 i Th2 bior¹ udzia³ ró nych etapach zapalenia w przebiegu ZAZS. W ostrej fazie zapalenia obecne s¹ nacieki z limfocytów T oraz wzmo- ona jest ekspresja IL-4, IL-5, IL-13, podczas gdy w fazie przewlek³ej dominuje IL-5, GM-CSF, IL-12, INF-γ oraz nacieki z eozynofilów i makrofagów. Badania eksperymentalne wykaza³y, e alergenowo-specyficzne limfocyty T uzyskane z krwi odwodowej pacjentów z ZAZS uwalniaj¹ cytokiny Th1 i Th2 [1,24,25,26]. W naszym badaniu oznaczaliœmy surowicze stê enie IL-4, IL-10, IL-12. Wykazaliœmy, e stê enie IL-10 w ZAZS jest istotnie wy sze ni u zdrowych. Wiadomo, e Ÿród³em IL-10 s¹ przede wszystkim monocyty, makrofagi i limfocyty Th2, dlatego wiêkszoœæ badañ przeprowadzonych u chorych z ZAZS dotyczy³a wewn¹trzkomórkowej ekspresji i uwalniania IL-10 po stymulacji komórek. I tak udowodniono, e niestymulowane komórki mononuklearne krwi obwodowej (PBMC) oraz limfocyty T chorych z ZAZS wykazuj¹ wzmo on¹ ekspresjê IL-10, która zwiêksza siê po stymulacji komórek [27,28,29]. W sprzecznoœci z powy szymi wynikami s¹ badania Yashizawy i wsp., którzy nie stwierdzili ró nic w surowiczym stê eniu IL-10 pomiêdzy ZAZS i zdrowymi [30] oraz Snijdersa i wsp., którzy nie wykazali wzrostu wydzielania IL-10 z PBMC po stymulacji LPS [31]. Wyniki naszych badañ s¹ zgodne z badaniami Aleksza i wsp., w których podobnie jak w naszych stwierdzono znamiennie wy sze surowicze stê enie IL-10 u chorych z ZAZS [32]. Wykazaliœmy równie istotn¹ korelacjê pomiêdzy stê eniem IL-10 i IgE, co mo na wyt³umaczyæ hamuj¹cym wp³ywem IL-10 na limfocyty Th1 i obni eniem syntezy INF-γ. Jak wiadomo stê enie INF-γ odwrotnie koreluje ze stê eniem IgE. W badaniach eksperymentalnych udowodniono, e zablokowanie IL-10 podnosi stê enie INF-γ w PBMC [33,34]. Obecnie uwa a siê, e wysokie stê enie IgE i eozynofilia w ZAZS odzwierciedlaj¹ wzmo on¹ ekspresjê cytokin o profilu Th2: IL-4, IL-13. W naszym badaniu stwierdziliœmy, e stê enie IL-4 w surowicy by³o znamiennie ni sze ni u zdrowych, co jest trudne do wyt³umaczenia. Wprawdzie istnieje wiele kontrowersji odnoœnie IL-4 i jedynie w czêœci badañ wykazano wzmo on¹ wewn¹trzkomórkow¹ ekspresjê IL-4 w limfocytach T CD4+ i PBMC krwi obwodowej u chorych z ZAZS [35,36]. W pozosta³ych badaniach wewn¹trzkomórkowa ekspresja IL-4 w ZAZS by³a podobna lub znamiennie ni sza ni u zdrowych, a stymulacja komórek octanem myrystaninu forbolu (PMA) i ionomycyn¹ nie powodowa³a wzrostu wydzielania cytokiny [32,37,38]. Jeœli chodzi o surowicze stê enie IL-4 w ZAZS, to wyniki badañ wykazuj¹ równie spore rozbie noœci od wartoœci podobnych do obserwowanych u zdrowych do nieznacznie podwy szonych [15,32]. Autorzy prac podkreœlaj¹, e rozbie ne wyniki badañ mog¹ wynikaæ z zastosowanych metod badawczych, a tak e z odmiennoœci badanych chorych pod wzglêdem stopnia zaawansowania choroby i wieku pacjentów [39]. Nale y równie podkreœliæ, e w chorobach alergicznych, w tym ZAZS stwierdza siê wysokie stê enia rozpuszczalnego receptora dla IL-4 (sil-4r), który jako naturalny immunoregulator ogranicza prozapalne dzia³anie IL-4 i niewykluczone, e wp³ywa na surowicze stê enie cytokiny [15]. Wprawdzie wyniki naszych badañ nie potwierdzaj¹ udzia³u IL-4 w ZAZS, ale nie wykluczaj¹ jej udzia³u w fazie wstêpnej odpowiedzi immunologicznej. Prawdopodobnie IL-13 jest g³ówn¹ cytokin¹ w ZAZS odpowiedzialn¹ za aktywacjê limfocytów B i wzmo on¹ syntezê IgE. Potwierdzaj¹ to wyniki badañ histologicznych skóry, w których stwierdzono obecnoœæ IL-13 w komórkach zapalnych, a tak e istotnie wy sze surowicze stê enie w porównaniu do zdrowych [11,36,40]. Z przeprowadzonych badañ wynika, e zablokowanie IL-4, nie jest wystarczaj¹ce do zahamowania syntezy IgE [11]. Wykazaliœmy równie, e stê enie IgE w surowicy korelowa³o ze stopniem ciê koœci ZAZS, co potwierdzaj¹ inne badania [30,38]. Stê enie IL-12 nie ró ni³o siê pomiêdzy badanymi grupami. IL-12 jak wiadomo indukuje

Machura E., Mazur B., Grzywna E. i wsp. Ekspresja CD23 na limfocytach B krwi obwodowej i stê enie cytokin.. 43 ró nicowanie i dojrzewanie limfocytów Th1. Uwa a siê, w ZAZS jest odpowiedzialna za zmianê profilu cytokin z Th2 do Th1. W dodatnich atopowych testach p³atkowych (APT) stwierdzono, e wzmo ona ekspresja IL-12 poprzedza obecnoœæ INF-γ w zmianach skórnych. ród- ³em IL-12 s¹ eozynofile i makrofagi, które pojawiaj¹ siê w póÿnej fazie zapalenia [24]. Wzmo on¹ ekspresjê IL-12 wykazano w przewlek³ych zmianach skórnych, choæ w wiêkszoœci badañ, podobnie jak w naszym, nie stwierdzono ró nic odnoœnie stê enia IL-12 w surowicy w ZAZS i zdrowych [40,41]. Zwiêkszona liczba limfocytów B CD23 we krwi obwodowej u dzieci z ZAZS, któr¹ stwierdziliœmy w naszych badaniach mo e u³atwiaæ IgE- zale n¹ prezentacjê antygenów limfocytom T i wp³ywaæ na charakter odpowiedzi immunologicznej. Surowicze stê enie IL-4, IL-10, IL-12 i ekspresja CD23 na limfocytach B krwi obwodowej nie odzwierciedlaj¹ nasilenia zmian skórnych, w przeciwieñstwie do stê enia IgE, które koreluje ze stopniem ciê koœci ZAZS. Wysokie stê enie IL-10 u dzieci z ZAZS poprzez hamowanie LTh1 i obni enie syntezy INF-γ mo e poœrednio wp³ywaæ na wzrost stê enia IgE. Niskie stê enie IL-4 w surowicy, stwierdzone w grupie badanych dzieci z ZAZS, mo e wynikaæ z odrêbnoœci badanej grupy pod wzglêdem wieku i przebiegu choroby. Na podstawie surowiczego stê enia IL-4 trudno oceniæ rolê, jak¹ odgrywa IL-4 w patogenezie ZAZS. Piœmiennictwo 1. Leung DYM, Bieber T. Atopic dermatitis. Lancet 2003; 361: 151-160. 2. Eigenmann PA. Clinical features and diagnostic criteria of atopic dermatitis in relation to age. Pediatr Allergy Immunol 2001; 12 (suppl. 14): 69-74. 3. Johansson SGO, Hourihane J, Bousquet J i wsp. A revised nomenclature for allergy. An EAACI position statement from the EAACI nomenclature task force. Allergy 2001; 56: 813-824. 4. Wuthrich B, Schmidt-Grendelmeier P. The atopic eczema / dermatitis syndrome. Epidemiology, natural course, and immunology of the IgE-associated ( extrinsic ) and the nonalergic ( intrinsic ) AEDS. J.Investing Allergol Clin Immunol 2003; 139: 1-5. 5. Leung DYM. Pathogenesis of atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 1999; 104: 99-108. 6. Werfel T, Wedi B, Wittman M i wsp. Atopic dermatitis trigger factors and pathophysiology. ACI International 2001; 13: 85-90. 7. Hanifin J, Rajka G. Diagnostic features of atopic dermatitis. Acta Derm Venereol Suppl (Stockh) 1980; 92: 44-47. 8. European Task Force on Atopic Dermatitis. Severity scoring of atopic dermatitis: the SCORAD index. Dermatology 1993; 186: 23-31. 9. Silny W, Czarnecka-Operacz M. Atopowe zapalenie skóry-udzia³ limfocytów T i komórek Langerhansa w rozwoju zmian skórnych. Alergia Astma Immunologia 2000; 5 (suppl.2): 15-20. 10. Machura E, Halkiewicz F, Mazur B i wsp. Subpopulacje limfocytów krwi obwodowej u dzieci z zespo³em atopowego zapalenia skóry. Alergia Astma Immunologia 2002; 7: 205-210. 11. Akdis CA, Akdis M, Simon D i wsp. T cells and T cell-derived cytokines as pathogenic factors in the nonallergic form of atopic dermatitis. J Invest Dermatolol 1999; 113: 628-634. 12. von Bubnoff D, Nowak N, Kraft S i wsp. The central role of FcεR I in allergy. Clin Exp Dermatol 2003; 28: 184-187. 13. Novak N, Kraft S, Bieber T. Phenotypic and functional properties of antigen-presenting cells in atopic dermatitis. ACI International 2001; 13: 113-116. 14. Buckley C, Rustin MHA, Ivison C i wsp. Differentiation and CD23 expression of peripheral blood monocytes in patients with atopic dermatitis. Br J Dermatol 1995; 133: 757-763. 15. Novak N, Kruse S, Kraft S i wsp. Dichotomic nature of atopic dermatitis reflected by combined analysis of monocyte immunophenotyping and single nucleotide polymorphisms of the interleukin-4/interleukin-13 receptor gene: the dichotomy of extrinsic and intrinsic atopic dermatitis. J Invest Dermatol 2002; 119: 870-875. 16. Latchman DJ, Xu XJ, Poulter LW i wsp. Chinese medical herbs in the treatment of Atopic dermatitis. ACII 2002; 14: 4-9. 17. Simon D, Borelli S, Braathen LR i wsp. Peripheral blood mononuclear cells from IgE- and non-ige associated allergic atopic eczema/ dermatitis syndrome (AEDS) demonstrate increased capacity of generating interleukin-13 but differ in their potential of synthesizing interferon-gamma. Allergy 2002; 57: 431-435. 18. Jirapongsananuruk O, Hofer MF, Trumble EA i wsp. Enhanced expression of B7.2 (CD86) in patients with atopic dermatitis: a potential role in the modulation of IgE synthesis. Immunol 1998; 160: 4622-4627. 19. Aiba S, Manome H, YoshinoY i wsp. Alteration in the production of IL-10 and IL-12 and aberrant expression of CD23, CD83 and CD86 by monocyte or monocyt-derived dendritic cells from atopic dermatitis patients. Exp Dermatol 2003; 12: 86-95. 20. Dugas N, Vouldoukis I, Becherel P i wsp. Triggering of CD23b antigen by anti CD23 monoclonal antibodies induces interleukin- 10 production by human macrophages. Eur J Immunol 1996; 26: 1394-1398. 21. Buckley C, Ivison C, Poulter LW i wsp. FcERII/CD23 receptor distribution in patch test reactions to aeroallergens in atopic dermatitis. J Invest Dermatol 1992; 99: 184-188. 22. Banerjee P, Xu XJ, Poulter LW i wsp. Changes in CD23 expression of blood and skin in atopic eczema after Chinese herbal therapy. Clin Exp Allergy 1998; 3: 306-314. 23. Saini SS, Klion AD, Holland SM i wsp. The relationship between serum IgE and surface levels of FcepsilonR on human leukocytes in various diseases: correlation of expression with FcεRI on basophils but not on monocytes or eosinophils. J Allergy Clin Immunol 2000; 106: 514-520. 24. Grewe M, Bruijnzeel-Koomen CA, Schoepf E i wsp. A role for Th1 and Th2 cells in the immunopathogenesis of atopic dermatitis. Immunol Today 1998; 19: 395-361.

44 Alergia Astma Immunologia, 2004, 9(1), 39-44 25. Schmidt-Grendelmeier P, Simon D, Simon H-U i wsp. Epidemiology, clinical features, and immunology of the intrinsic (non-ige-mediated) type of atopic dermatitis (constitutional dermatitis). Allergy 2001; 56: 841-849. 26. Werfel T, Morita A, Grewe M, i wsp. Allergen specificity of skin infiltrating T cells is not restricted to a 2- type cytokine pattern in chronic skin lesions of atopic dermatitis. J Invest Dematol 1996; 107: 871-876. 27. Lee HJ, Lee HP, Ha SJ i wsp. Spontaneus expression of mrnafor IL-10, GM-CSF, TGF-beta, TGF-alfa, and IL-6 in peripheral blood mononuclear cells from atopic dermatitis, Ann Allergy Asthma Immunol 2000; 84: 553-558. 28. Lonati A, Licenziati S, Canaris AD i wsp. Reduced production of both Th1 and Tc1 lymphocyte subsets in atopic dermatitis (AD). Clin Exp Immunol 1999; 115: 1-5. 29. Ohmen JD, Hanifin JM, Nickoloff BJ i wsp. Overexpression of IL-10 in atopic dermatitis. Contrasting cytokine patterns with delayed-type hypersensitivity reactions. J Immunol 1995; 154: 1956-1963. 30. Yoshizawa Y, Nomaguchil H, Izaki S i wsp. Serum cytokine levels in atopic dermatitis.: Clin Exp Dermatol 2002; 27: 225-229. 31. Snijders A, van der Pouw Kraan TCMT, Engel M i wsp. Enhanced prostaglandin E2 production by monocytes in atopic dermatitis (AD) is not accompanied by enhanced production of IL-6, IL-10, or IL-12. Clin Exp Immunol 1998; 111: 472-476. 32. Aleksza M, Irinyi B, Lukacs A i wsp. Increased frequency of intracellular interleukin (IL)-13 and IL-10, but not IL-4, expressing CD4+ and CD8+ peripheral T cells of patient with atopic dermatitis. Br J Dermatol 2002; 147: 1135-1141. 33. Barnes P. IL-10: a key regulator role of allergic disease. Clin Exp Allergy 2001; 31: 667-669. 34. Lester MR, Hofer MF, Gataley M i wsp. Down-regulation effects of IL-4 and IL-10 on the INF-gamma response in atopic dermatitis. J Immunol 1995; 154: 6174-6181. 35. Nakazawa M, Sugi N, Kawaguhi H i wsp. Predominance of type cytokine-producing CD4+ and CD8+ cells in patients with atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 1997; 99: 677-682. 36. Kaminishi K, Soma Y, Kawa Y i wsp. Flow cytometric analysis of IL-4, IL-13 and INF-gamma expression in peripheral blood mononuclear cells and detection of circulating IL-13 in patients with atopic dermatitis provide evidence for the involvement of type 2 cytokines in the disease. J Dermatol SCI 2002; 29: 19-25. 37. Nakagawa S, Aiba S, Tagami H. Decreased frequency of interferon -γ producing CD4+ cells in the peripheral blood of patients with atopic dermatitis. Exp Dermatol 1998; 7: 112-118. 38. Kallstrom E, Roscher I, Andreasson A i wsp. Decreased frequency of intracellular IFN-γ producing T cells in whole blood preparations from patients with atopic dermatitis. Exp Dermatol 2002; 11: 556-563. 39. Niva Y, Akamtsu H, Sumi H, i wsp. Evidence for degradation of cytokines in the serum of patients with atopic dermatitis by calcium dependant protease. Arch Dermatol Res 2000; 292: 391-396. 40. Hamid Q, Naseer T, Minshal EM, i wsp. In vivo expression of IL-12 and IL-13 in atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 1996; 98: 225-231. 41. Yawalkar N, Karlen S, Egli F i wsp. Down-regulation of IL-12 by topical corticosteroids in chronic atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 2000; 106: 941-947.