Porównanie precyzji i dokładności dwóch metod oznaczania stężenia HCl

Save this PDF as:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Porównanie precyzji i dokładności dwóch metod oznaczania stężenia HCl"

Transkrypt

1 Porównanie precyzji i dokładności dwóch metod oznaczania stężenia HCl Metoda 1: Oznaczanie stężenia HCl metodą miareczkowania potencjometrycznego (strąceniowe) Wyposażenie: - miernik potencjału 1 szt. - elektroda srebrowa 1 szt. - elektroda odniesienia (chlorosrebrowa z podwójnym kluczem) 1 szt. - naczynia z polietylenu 100 cm 3 4 szt. - zlewka 50 cm 3 2 szt. - zlewka 250 cm 3 1 szt. - pipeta 5 cm 3 2 szt. - mieszadło magnetyczne z mieszadełkiem 1 szt. - tryskawka z wodą destylowaną 1 szt. - titrator elektroniczny lub pipeta automatyczna 1 szt. Odczynniki: roztwór AgNO 3 o stężeniu ok. 0,1 mol dm -3 roztwór HCl o stężeniu ok. 0,1 mol dm -3 (w butelce z biuretą, dostępny u prowadzącego zajęcia) roztwór KNO 3 o stężeniu ok. 2 mol dm -3 Wykonanie ćwiczenia: 1. Miareczkowanie HCl Do czystego naczynia polietylenowego wlać około 40 cm 3 wody destylowanej, 5 cm 3 roztworu KNO 3 i ostrożnie umieścić w nim mieszadełko magnetyczne. Następnie do naczynia, bezpośrednio z biurety, dodać 5 cm 3 badanego roztworu HCl. Naczynie umieścić na mieszadle magnetycznym i uruchomić mieszanie. Zmontować układ pomiarowy tak jak na rysunku po prawej. Zanurzyć końce obu elektrod w roztworze na głębokość co najmniej 1 cm. Po ustaleniu się wskazań potencjometru zapisać jego wskazania (odpowiadające 0 cm 3 titranta - mianowanego roztworu AgNO 3 ). 123 mv Do czystej i suchej zlewki 50 cm 3 wlać około 20 cm 3 titranta (mianowanego roztworu AgNO 3 ). Wykonać miareczkowanie dodając do badanego roztworu, za pomocą titratora lub pipety automatycznej 1 porcje titranta o objętości 0,5 cm 3. Po dodaniu każdej porcji odczekać do ustalenia się odczytu. Kolejne odczyty wartości potencjału, odpowiadające sumarycznej objętości dodanego titranta, zapisywać w formie tabeli. Titrant dodawać do momentu zauważenia gwałtownego skoku potencjału (o około mv) a następnie dalej, do momentu gdy odczyt dla dwóch kolejno dodanych porcji titranta różnić się będzie o mniej niż 10 mv. Po zakończeniu miareczkowania dokładnie opłukać elektrody i mieszadełko magnetyczne wodą destylowaną (użyć zlewki 250 cm 3 aby zebrać popłuczyny). Wyniki pierwszego miareczkowania przedstawić w formie wykresu SEM = f(v t ) (nie musi on być bardzo dokładny) a następnie zgrubnie wyznaczyć z niego objętość titranta odpowiadającą PK miareczkowania. Kolejne miareczkowania wykonać tak, aby przed obszarem gwałtownego wzrostu potencjału (patrz Rys. 1) dodawać titrant bez czekania na ustalenie się potencjału. Po zbliżeniu się do obszaru gwałtownego wzrostu potencjału wrócić do 1 Jeśli osoba wykonująca miareczkowanie ma wątpliwości co do sposobu obsługi titratora lub pipety koniecznie należy poprosić prowadzącego zajęcia o wyjaśnienia!

2 poprzedniego sposobu miareczkowania, czyli po dodaniu każdej porcji titranta odczekać do ustalenia się odczytu. Sumarycznie należy wykonać siedem miareczkowań. Po zakończeniu pomiarów, elektrody dokładnie opłukać wodą destylowaną, wyjąć mieszadełko i dokładnie je opłukać, tak samo postąpić ze zlewką w której prowadzono miareczkowanie. Miernik potencjału wyłączyć i schować do odpowiedniego pudełka. Sprawozdanie: W sprawozdaniu należy umieścić wykresy zależności SEM = f (V t ). Na podstawie zebranych danych wyznaczyć wartości V PK metodą Hahna 2 i obliczyć odpowiadające im stężenia HCl (wyrażone w mol dm -3 ). Na uzyskanym zbiorze wyników przeprowadzić test Q-Dixona, ewentualne wyniki obarczone błędem grubym odrzucić, obliczyć średnią i odchylenie standardowe. Oszacować rozszerzoną niepewność wyniku oraz wyznaczyć przedział ufności dla średniej. Na podstawie uzyskanych danych porównać metodę miareczkowania potencjometrycznego z metodą miareczkowania konduktometrycznego (wyniki wziąć od grupy wykonującej pomiary odpowiednią metodą) pod względem precyzji (test F-Snedecora) i dokładności (test t-studenta lub test Aspina-Welcha) 3. We wszystkich obliczeniach przyjąć poziom istotności równy 95%. Rysunek 1: Przebieg miareczkowania kwasu solnego roztworem AgNO 3 Uprzejmie proszę aby wszelkie zauważone błędy zgłaszać pod adresem: w instrukcji

3 Porównanie precyzji i dokładności dwóch metod oznaczania stężenia HCl Metoda 2: Oznaczanie stężenia HCl metodą miareczkowania potencjometrycznego (alkacymetryczne) Wyposażenie: - ph-metr 1 szt. - ogniwo pomiarowe (kombinowana elektroda szklana) 1 szt. - mieszadło magnetyczne z mieszadełkiem 1 szt. - pipeta 2 cm 3 1 szt. - pipeta 5 cm 3 1 szt. - cylinder miarowy 50 cm 3 1 szt. - zlewka 50 cm 3 (wysoka i wąska) 1 szt. - tryskawka 1 szt. - zlewka 50 cm 3 1 szt. - titrator lub pipeta automatyczna umożliwiająca dozowanie porcji 0,1 cm 3 1 szt. Odczynniki: - roztwór NaOH o stężeniu ok. 0,1 mol dm -3 - roztwór KNO 3 o stężeniu ok. 2 mol dm -3 - roztwór HCl o stężeniu ok. 0,1 mol dm -3 (dostępny u prowadzącego zajęcia) Wykonanie ćwiczenia: 1. Miareczkowanie HCl Wysoką zlewkę 50 cm 3 ustawić na mieszadle. Wlać 38 cm 3 wody destylowanej i 5 cm 3 2 M roztworu KNO 3. Wrzucić mieszadełko i włączyć mieszanie. Ogniwo pomiarowe zamocować w uchwycie. Przesunąć silikonową osłonę (rurkę) w górę tak aby odsłonić klucz elektrolityczny, zdjąć kapturek zasłaniający króciec do napełniania ogniwa, znajdujący się w jego górnej części. Opuścić ogniwo tak, aby mieszadełko go nie potrącało a jednocześnie klucz elektrolityczny był zanurzony w roztworze. Podłączyć ogniwo do miernika, włączyć zasilacz do sieci. Wtyk zasilacza umieścić w gnieździe zasilania miernika (zwrócić uwagę na oznaczenia gniazd). Włączyć miernik i przełączyć go w tryb pomiaru ph (klawisz ph). Do zlewki dodać pipetą 2 cm 3 HCl (ok. 0,1 M), po ustaleniu się wskazań miernika, zanotować je 4. Przystąpić do miareczkowania próbki. Za pomocą titratora lub pipety automatycznej 5 dodawać po 0,2 cm 3 roztworu NaOH (titranta) do zlewki i po ustaleniu się wskazań miernika notować je wraz z odpowiadającym im objętościom dodanego titranta. Wyniki powinny mieć postać dwukolumnowej tabeli, w jednej kolumnie notujemy objętość dodanego titranta, w drugiej odpowiadające jej ph. Dodawanie roztworu titranta kontynuować do momentu aż ph roztworu osiągnie wartość większą niż 10, po czym dodać jeszcze cztery porcje titranta. Po zakończeniu miareczkowania ogniwo unieść i dokładnie opłukać wodą destylowaną, wyjąć mieszadełko i dokładnie je opłukać, tak samo postąpić ze zlewką w której prowadzono miareczkowanie. Sporządzić wykres ph = f(v t ). Kolejne miareczkowania wykonać tak aby przed obszarem gwałtownego wzrostu ph (patrz Rys. 1) dodawać większe objętości titranta (np. 0,4 cm 3 ) po czym zmniejszyć je (0,2 cm 3 ), tak aby dokładnie odwzorować przebieg krzywej miareczkowania w okolicy PK. Sumarycznie należy wykonać siedem miareczkowań. Po zakończeniu pomiarów opróżnić i opłukać wodą destylowaną wszystkie używane naczynia. ph-metr wyłączyć i schować do odpowiedniego pudełka. Ogniwo pomiarowe opłukać wodą destylowaną i umieścić w przeznaczonym do tego celu naczyniu. Sprawozdanie: 4 Uwaga! Odpowiednią ilość kwasu należy wcześniej pobrać do czystej i suchej zlewki o pojemności ok. 50 cm 3 5 Jeśli osoba wykonująca miareczkowanie ma wątpliwości co do sposobu obsługi titratora lub pipety koniecznie należy poprosić prowadzącego zajęcia o wyjaśnienia!

4 W sprawozdaniu należy umieścić wykresy zależności ph = f (V t ). Na podstawie zebranych danych wyznaczyć wartości V PK metodą Hahna 6 i obliczyć odpowiadające im stężenia HCl (wyrażone w mol dm -3 ). Na uzyskanym zbiorze wyników przeprowadzić test Q-Dixona, ewentualne wyniki obarczone błędem grubym odrzucić, obliczyć średnią i odchylenie standardowe. Oszacować rozszerzoną niepewność wyniku oraz wyznaczyć przedział ufności dla średniej. Na podstawie uzyskanych danych porównać metodę miareczkowania potencjometrycznego z metodą miareczkowania konduktometrycznego (wyniki wziąć od grupy wykonującej pomiary odpowiednią metodą) pod względem precyzji (test F-Snedecora) i dokładności (test t-studenta lub test Aspina-Welcha) 7. We wszystkich obliczeniach przyjąć poziom istotności równy 95%. Rysunek 2: Przebieg miareczkowania kwasu solnego roztworem NaOH Uprzejmie proszę aby wszelkie zauważone błędy zgłaszać pod adresem: w instrukcji

5 Porównanie precyzji i dokładności dwóch metod oznaczania stężenia HCl Metoda 3: Oznaczanie stężenia HCl metodą miareczkowania konduktometrycznego Wyposażenie: - miernik przewodnictwa 1 szt. - naczynko konduktometryczne zanurzeniowe 1 szt. - mieszadło magnetyczne z mieszadełkiem 1 szt. - pipeta 5 cm 3 1 szt. - zlewka 250 cm 3 2 szt. - tryskawka 1 szt. - zlewka 50 cm 3 1 szt. - titrator lub pipeta automatyczna 1 cm 3 1 szt. Odczynniki: - roztwór NaOH o stężeniu ok. 0,1 mol dm -3 - roztwór HCl o stężeniu ok. 0,1 mol dm -3 (dostępny u prowadzącego zajęcia) Wykonanie ćwiczenia: 1. Wyznaczenie objętości wody destylowanej, niezbędnej do zanurzenia czujnika konduktometrycznego Zlewkę 250 cm 3 ustawić na mieszadle. Wrzucić mieszadełko. Naczynko konduktometryczne zamocować w uchwycie tak, aby mieszadełko go nie potrącało. Dolewać wody destylowanej do momentu aż wszystkie elektrody naczynka (czarne paski) będą zanurzone. Uwaga! Podczas energicznego mieszania cieczy, w zlewce tworzy się wir, dlatego należy wlać tyle wody, aby pomimo wspomnianego wiru, elektrody naczynka pomiarowego nie wynurzały się z cieczy. Należy przy tym zadbać aby objętość wody była jak najmniejsza. Mieszanie wyregulować tak aby w naczynku pomiarowym nie było pęcherzy powietrza. Zdjąć zlewkę z mieszadła i za pomocą cylindra miarowego zmierzyć objętość wody destylowanej w zlewce (V w ). Podczas wszystkich miareczkowań do zlewki dodawana będzie taka właśnie objętość wody destylowanej. 2. Miareczkowanie HCl Do zlewki 250 cm 3 wlać uprzednio zmierzoną ilość wody destylowanej, a następnie dodać pipetą dokładnie 5 cm 3 roztworu kwasu solnego (ok. 0,1 M) 8..Zlewkę ustawić na mieszadle, delikatnie wrzucić mieszadełko i zanurzyć w roztworze naczynko konduktometryczne. Włączyć mieszadło i wyregulować jego obroty. Odczekać aż wskazania konduktometru ustabilizują się, a następnie zanotować wartość przewodnictwa roztworu (próbki). Wykonać miareczkowanie dodając roztwór titranta (NaOH) porcjami o objętości 1 cm 3, za pomocą titratora lub pipety automatycznej 9. Po dodaniu każdej porcji titranta należy odczekać aż wskazania konduktometru ustabilizują się, a następnie zanotować wartość przewodnictwa. Do momentu osiągnięcia PK miareczkowania, po dodaniu każdej porcji titranta przewodnictwo roztworu będzie się zmniejszało, następnie zaś zacznie rosnąć 10. Miareczkowanie należy kontynuować do momentu osiągnięcia przewodnictwa zbliżonego do wartości odczytanej przed dodaniem pierwszej porcji titranta. Po zakończeniu miareczkowania dokładnie opłukać (również wewnątrz) naczynko konduktometryczne wodą destylowaną z tryskawki. Podaną powyżej procedurę powtórzyć jeszcze sześciokrotnie. Dane uzyskane w trakcie miareczkowań (siedmiu) należy wykorzystać do obliczenia dokładnego stężenia HCl. Należy pamiętać o dokładnym wypłukaniu wszystkich używanych naczyń (zlewek, pipet itd.) przed ponownym użyciem. Po zakończeniu pomiarów opróżnić i opłukać wodą destylowaną wszystkie używane naczynia. Konduktometr wyłączyć i schować do odpowiedniego pudełka. Naczynko konduktometryczne odłączyć, opłukać wodą destylowaną i schować w przeznaczonym do tego celu pudełku. 8 Uwaga! Odpowiednią ilość kwasu należy wcześniej pobrać do czystej i suchej zlewki o pojemności ok. 50 cm 3 9 Jeśli osoba wykonująca miareczkowanie ma wątpliwości co do sposobu obsługi titratora lub pipety koniecznie należy poprosić prowadzącego zajęcia o wyjaśnienia! 10 Dlaczego? Jaki jest mechanizm tego zjawiska?

6 Sprawozdanie: W sprawozdaniu należy umieścić wykresy zależności κ' = f (V t ) z uwzględnieniem korekty na zmianę objętości roztworu podczas miareczkowania. Wartość κ' obliczyć według poniższego wzoru: gdzie: ' = V V t V κ wartość przewodnictwa odczytana z konduktometru, V początkowa objętość roztworu, równa V w +5, V w objętość wody destylowanej, V t objętość titranta Z wykresów wyznaczyć wartości V PK i obliczyć odpowiadające im stężenia HCl (wyrażone w mol dm -3 ). Na uzyskanym zbiorze wyników przeprowadzić test Q-Dixona, ewentualne wyniki obarczone błędem grubym odrzucić, obliczyć średnią i odchylenie standardowe. Oszacować rozszerzoną niepewność pomiaru oraz wyznaczyć przedział ufności dla średniej. Na podstawie uzyskanych danych porównać metodę miareczkowania konduktometrycznego z jedną z metod potencjometrycznych (wyniki wziąć od grupy wykonującej pomiary odpowiednią metodą) pod względem precyzji (test F-Snedecora) i dokładności (test t-studenta lub test Aspina- Welcha) 11. We wszystkich obliczeniach przyjąć poziom istotności równy 95%. Uprzejmie proszę aby wszelkie zauważone błędy zgłaszać pod adresem: w instrukcji 11

Wyznaczanie stałej dysocjacji i masy molowej słabego kwasu metodą potencjometryczną

Wyznaczanie stałej dysocjacji i masy molowej słabego kwasu metodą potencjometryczną 1. Wprowadzenie Wyznaczanie stałej dysocjacji i masy molowej słabego kwasu metodą potencjometryczną W wodzie, kwasy ulegają dysocjacji zgodnie z poniższym (uproszczonym) równaniem: Stałą równowagi tej

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2 KONDUKTOMETRIA

ĆWICZENIE 2 KONDUKTOMETRIA ĆWICZENIE 2 KONDUKTOMETRIA 1. Oznaczanie słabych kwasów w sokach i syropach owocowych metodą miareczkowania konduktometrycznego Celem ćwiczenia jest ilościowe oznaczenie zawartości słabych kwasów w sokach

Bardziej szczegółowo

Bufory ph. Pojemność buforowa i zakres buforowania

Bufory ph. Pojemność buforowa i zakres buforowania Bufory ph. Pojemność buforowa i zakres buforowania 1. Wstęp Roztworami buforowymi nazywane są roztwory wodne, składające się z mieszaniny słabego kwasu i sprzężonej z nim zasady (protonodawca protonobiorca),

Bardziej szczegółowo

A4.05 Instrukcja wykonania ćwiczenia

A4.05 Instrukcja wykonania ćwiczenia Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego A4.05 nstrukcja wykonania ćwiczenia Wyznaczanie współczynników aktywności soli trudno rozpuszczalnej metodą pomiaru rozpuszczalności Zakres zagadnień obowiązujących

Bardziej szczegółowo

Miareczkowanie potencjometryczne

Miareczkowanie potencjometryczne Miareczkowanie potencjometryczne Miareczkowanie potencjometryczne polega na mierzeniu za pomocą pehametru zmian ph zachodzących w badanym roztworze pod wpływem dodawania do niego mol ściśle odmierzonych

Bardziej szczegółowo

K1. KONDUKTOMETRYCZNE MIARECZKOWANIE STRĄCENIOWE I KOMPLEKSOMETRYCZNE

K1. KONDUKTOMETRYCZNE MIARECZKOWANIE STRĄCENIOWE I KOMPLEKSOMETRYCZNE K1. KONDUKTOMETRYCZNE MIARECZKOWANIE STRĄCENIOWE I KOMPLEKSOMETRYCZNE Postępowanie analityczne, znane pod nazwą miareczkowania konduktometrycznego, polega na wyznaczeniu punktu końcowego miareczkowania

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE STAŁEJ DYSOCJACJI SŁABEGO KWASU ORGANICZNEGO

WYZNACZANIE STAŁEJ DYSOCJACJI SŁABEGO KWASU ORGANICZNEGO 10 WYZNACZANIE STAŁEJ DYSOCJACJI SŁABEGO KWASU ORGANICZNEGO CEL ĆWICZENIA Poznanie podstawowych zagadnień teorii dysocjacji elektrolitycznej i problemów związanych z właściwościami kwasów i zasad oraz

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 8 (studenci biotechnologii) Potencjometria Potencjometryczne wyznaczanie PK miareczkowania słabego kwasu

Ćwiczenie 8 (studenci biotechnologii) Potencjometria Potencjometryczne wyznaczanie PK miareczkowania słabego kwasu Ćwiczenie 8 (studenci biotechnologii) Potencjometria Potencjometryczne wyznaczanie PK miareczkowania słabego kwasu Potencjometria Klasyczne miareczkowanie od miareczkowania potencjometrycznego różni się

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Adsorpcja kwasu octowego na węglu aktywnym opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak ćwiczenie nr Zakres zagadnień obowiązujących do ćwiczenia 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Miareczkowanie potencjometryczne Na 2 CO 3 roztworem HCl

Miareczkowanie potencjometryczne Na 2 CO 3 roztworem HCl Miareczkowanie potencjometryczne Na 2 CO 3 roztworem HCl (opracowanie: Barbara Krajewska) Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości Na 2 CO 3 w próbce (w gramach) drogą potencjometrycznego otrzymanej

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie zawartości fluorków w naparze herbacianym z wykorzystaniem potencjometrii bezpośredniej

Oznaczanie zawartości fluorków w naparze herbacianym z wykorzystaniem potencjometrii bezpośredniej Oznaczanie zawartości fluorków w naparze herbacianym z wykorzystaniem potencjometrii bezpośredniej Celem tego ćwiczenia laboratoryjnego jest zbadanie zawartości jonów fluorkowych w naparach herbacianych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie stałej dysocjacji pk a słabego kwasu metodą konduktometryczną CZĘŚĆ DOŚWIADCZALNA. Tabela wyników pomiaru

Wyznaczanie stałej dysocjacji pk a słabego kwasu metodą konduktometryczną CZĘŚĆ DOŚWIADCZALNA. Tabela wyników pomiaru Wyznaczanie stałej dysocjacji pk a słabego kwasu metodą konduktometryczną Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie stałej dysocjacji pk a słabego kwasu metodą konduktometryczną. Zakres wymaganych

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ ĆWICZENIA PRACOWNI CHEMII FIZYCZNEJ

POLITECHNIKA POZNAŃSKA ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ ĆWICZENIA PRACOWNI CHEMII FIZYCZNEJ ZALEŻNOŚĆ STAŁEJ SZYBKOŚCI REAKCJI OD TEMPERATURY WSTĘP Szybkość reakcji drugiego rzędu: A + B C (1) zależy od stężenia substratów A oraz B v = k [A][B] (2) Gdy jednym z reagentów jest rozpuszczalnik (np.

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie kwasu fosforowego w Coca-Coli

Oznaczanie kwasu fosforowego w Coca-Coli Oznaczanie kwasu fosforowego w Coca-Coli Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. Miareczkowanie jest jedną z podstawowych czynności laboratoryjnych. Polega

Bardziej szczegółowo

MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ

MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ 4 MIANOWANE ROZTWORY KWASÓW I ZASAD, MIARECZKOWANIE JEDNA Z PODSTAWOWYCH TECHNIK W CHEMII ANALITYCZNEJ CEL ĆWICZENIA Poznanie podstawowego sprzętu stosowanego w miareczkowaniu, sposoby przygotowywania

Bardziej szczegółowo

Metody Badań Składu Chemicznego

Metody Badań Składu Chemicznego Metody Badań Składu Chemicznego Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Kierunek: Inżynieria Materiałowa (NIESTACJONARNE) Ćwiczenie 5: Pomiary SEM ogniwa - miareczkowanie potencjometryczne. Pomiary

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ ĆWICZENIA PRACOWNI CHEMII FIZYCZNEJ

POLITECHNIKA POZNAŃSKA ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ ĆWICZENIA PRACOWNI CHEMII FIZYCZNEJ WARTOŚĆ ph ROZTWORÓW WODNYCH WSTĘP 1. Wartość ph wody i roztworów Woda dysocjuje na jon wodorowy i wodorotlenowy: H 2 O H + + OH (1) Stała równowagi tej reakcji, K D : wyraża się wzorem: K D = + [ Η ][

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONA INSTRUKCJA OBSŁUGI KONDUKTOMETRU CPC-411A

SKRÓCONA INSTRUKCJA OBSŁUGI KONDUKTOMETRU CPC-411A SKRÓCONA INSTRUKCJA OBSŁUGI KONDUKTOMETRU CPC-411A 1. Do gniazda oznaczonego symbolem F1 podłączyć czujnik konduktometryczny. 2. Do gniazda oznaczonego symbolem t podłączyć czujnik temperatury. 3. Do gniazda

Bardziej szczegółowo

K05 Instrukcja wykonania ćwiczenia

K05 Instrukcja wykonania ćwiczenia Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego K05 Instrukcja wykonania ćwiczenia Wyznaczanie punktu izoelektrycznego żelatyny metodą wiskozymetryczną Zakres zagadnień obowiązujących do ćwiczenia 1. Układy

Bardziej szczegółowo

Celem dwiczenia są ilościowe oznaczenia metodą miareczkowania konduktometrycznego.

Celem dwiczenia są ilościowe oznaczenia metodą miareczkowania konduktometrycznego. Konduktywność elektrolityczna [S/cm] 16. Objętościowe analizy ilościowe z konduktometryczną detekcją punktu koocowego Konduktometria jest metodą elektroanalityczną polegającą na pomiarze przewodnictwa

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 9

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 9 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 9 Zastosowanie metod miareczkowania strąceniowego do oznaczania chlorków w mydłach metodą Volharda. Ćwiczenie obejmuje:

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNOŚĆ ROZTWORÓW ELEKTROLITÓW

PRZEWODNOŚĆ ROZTWORÓW ELEKTROLITÓW PRZEWODNOŚĆ ROZTWORÓW ELEKTROLITÓW Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie przewodności elektrolitycznej κ i molowej elektrolitu mocnego (HCl) i słabego (CH3COOH), graficzne wyznaczenie wartości

Bardziej szczegółowo

Ćw. 2 Miareczkowanie potencjometryczne

Ćw. 2 Miareczkowanie potencjometryczne Ćw. 2 Miareczkowanie potencjometryczne Podstawy teoretyczne Miareczkowanie jest w analizie ilościowej jedną z najwaŝniejszych metod oznaczania stęŝenia związków chemicznych. Metoda ta polega na dodawaniu

Bardziej szczegółowo

Sporządzanie roztworów buforowych i badanie ich właściwości

Sporządzanie roztworów buforowych i badanie ich właściwości Sporządzanie roztworów buforowych i badanie ich właściwości (opracowanie: Barbara Krajewska) Celem ćwiczenia jest zbadanie właściwości roztworów buforowych. Przygotujemy dwa roztwory buforowe: octanowy

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ ĆWICZENIA PRACOWNI CHEMII FIZYCZNEJ

POLITECHNIKA POZNAŃSKA ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ ĆWICZENIA PRACOWNI CHEMII FIZYCZNEJ KALORYMETRIA - CIEPŁO ZOBOJĘTNIANIA WSTĘP Według pierwszej zasady termodynamiki, w dowolnym procesie zmiana energii wewnętrznej, U układu, równa się sumie ciepła wymienionego z otoczeniem, Q, oraz pracy,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Pehametru Schott Lab 850

Instrukcja obsługi Pehametru Schott Lab 850 Instrukcja obsługi Pehametru Schott Lab 850 1 2 3 4 5 6 7 Rozmieszczenie przycisków klawiatury: 1 - włączenie/wyłączenie przyrządu - reset kalibracji 2,4 < > < > - przyciski zmian nastawy

Bardziej szczegółowo

OCENA CZYSTOŚCI WODY NA PODSTAWIE POMIARÓW PRZEWODNICTWA. OZNACZANIE STĘŻENIA WODOROTLENKU SODU METODĄ MIARECZKOWANIA KONDUKTOMETRYCZNEGO

OCENA CZYSTOŚCI WODY NA PODSTAWIE POMIARÓW PRZEWODNICTWA. OZNACZANIE STĘŻENIA WODOROTLENKU SODU METODĄ MIARECZKOWANIA KONDUKTOMETRYCZNEGO OCENA CZYSTOŚCI WODY NA PODSTAWIE POMIAÓW PZEWODNICTWA. OZNACZANIE STĘŻENIA WODOOTLENKU SODU METODĄ MIAECZKOWANIA KONDUKTOMETYCZNEGO Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Pehametru FE20 Mettler Toledo

Instrukcja obsługi Pehametru FE20 Mettler Toledo Instrukcja obsługi Pehametru FE20 Mettler Toledo 1 5 Rozmieszczenie przycisków klawiatury: 1 , 2,4 < Setup> < Setup_> < Mode> < Mode_> 3 2 3 4 - włączenie nacisnąć / wyłączenie

Bardziej szczegółowo

TWARDOŚĆ WODY. Ca(HCO 3 ) HCl = CaCl 2 + 2H 2 O + 2CO 2. Mg(HCO 3 ) 2 + 2HCl = MgCl 2 + 2H 2 O + 2CO 2

TWARDOŚĆ WODY. Ca(HCO 3 ) HCl = CaCl 2 + 2H 2 O + 2CO 2. Mg(HCO 3 ) 2 + 2HCl = MgCl 2 + 2H 2 O + 2CO 2 TWARDOŚĆ WODY Ćwiczenie 1. Oznaczanie twardości przemijającej wody wodociągowej Oznaczenie twardości przemijającej wody polega na miareczkowaniu określonej ilości badanej wody roztworem kwasu solnego o

Bardziej szczegółowo

Jak zaliczyć (sprawozdanie) za pierwszym razem

Jak zaliczyć (sprawozdanie) za pierwszym razem Gdańsk, 26-10-2014 Sprawozdania najczęstsze błędy i sposoby ich eliminacji czyli Jak zaliczyć (sprawozdanie) za pierwszym razem 1. Konduktometria a) Poprawny zapis danych pomiarowych Wyniki uzyskane w

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 13. ANALIZA INSTRUMENTALNA Miareczkowanie Potencjometryczne

ĆWICZENIE 13. ANALIZA INSTRUMENTALNA Miareczkowanie Potencjometryczne ĆWICZENIE 13 ANALIZA INSTRUMENTALNA Miareczkowanie Potencjometryczne Oznaczanie kwasu ortofosforowego w Coca-Coli za pomocą miareczkowania potencjometrycznego roztworem wodorotlenku sodu DZIAŁ: Potencjometria

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Biofizyki Pomiar potencjału dyfuzyjnego i błonowego 4

Laboratorium Podstaw Biofizyki Pomiar potencjału dyfuzyjnego i błonowego 4 CEL ĆWICZENIA Pomiar potencjału dyfuzyjnego roztworów o różnych stężeniach jonów oddzielonych membranami: półprzepuszczalną i jonoselektywną w funkcji ich stężenia. Wykorzystanie równania Nernsta do wyznaczenia

Bardziej szczegółowo

III A. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych

III A. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych III A. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych III-A Przygotowywanie roztworów o różnym stężeniu III-A.1. Przygotowanie naważki substancji III-A.2. Przygotowanie 70 g 10% roztworu NaCl III-A.3.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Biofizyki

Laboratorium Podstaw Biofizyki CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zbadanie procesu adsorpcji barwnika z roztworu oraz wyznaczenie równania izotermy Freundlicha. ZAKRES WYMAGANYCH WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI: widmo absorpcyjne, prawo Lamberta-Beera,

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Ćwiczenie 9 semestr 2 HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Obowiązujące zagadnienia: Hydroliza soli-anionowa, kationowa, teoria jonowa Arrheniusa, moc kwasów i zasad, równania hydrolizy soli, hydroliza wieloetapowa,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA

ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA Grażyna Gryglewicz ANALIZA MIARECZKOWA. ALKACYMERIA l. Wiadomości ogólne Analiza miareczkowa jest jedną z ważniejszych metod analizy ilościowej. Metody analizy miareczkowej polegają na oznaczeniu ilości

Bardziej szczegółowo

13. TERMODYNAMIKA WYZNACZANIE ENTALPII REAKCJI ZOBOJĘTNIANIA MOCNEJ ZASADY MOCNYMI KWASAMI I ENTALPII PROCESU ROZPUSZCZANIA SOLI

13. TERMODYNAMIKA WYZNACZANIE ENTALPII REAKCJI ZOBOJĘTNIANIA MOCNEJ ZASADY MOCNYMI KWASAMI I ENTALPII PROCESU ROZPUSZCZANIA SOLI Wykonanie ćwiczenia 13. TERMODYNAMIKA WYZNACZANIE ENTALPII REAKCJI ZOBOJĘTNIANIA MOCNEJ ZASADY MOCNYMI KWASAMI I ENTALPII PROCESU ROZPUSZCZANIA SOLI Zadania do wykonania: 1. Wykonać pomiar temperatury

Bardziej szczegółowo

Miareczkowanie kulometryczne

Miareczkowanie kulometryczne KULOMETRIA Oznaczanie reduktorów metodą miareczkowania kulometrycznego amperostatycznego Dr Dorota Gugała-Fekner, Zakład Chemii Analitycznej i Analizy Instrumentalnej, Wydział Chemii UMCS w Lublinie Materiały

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie parametrów równania Tafela w katodowym wydzielaniu metali na elektrodzie platynowej

Wyznaczanie parametrów równania Tafela w katodowym wydzielaniu metali na elektrodzie platynowej Ćwiczenie 2. Wyznaczanie parametrów równania Tafela w katodowym wydzielaniu metali na elektrodzie platynowej 1. Przygotowanie do wykonania ćwiczenia. 1.1. Włączyć zasilacz potencjostatu i nastawić go na

Bardziej szczegółowo

KOROZJA. Korozja kontaktowa z depolaryzacja tlenową 1

KOROZJA. Korozja kontaktowa z depolaryzacja tlenową 1 KOROZJA Słowa kluczowe do ćwiczeń laboratoryjnych z korozji: korozja kontaktowa depolaryzacja tlenowa depolaryzacja wodorowa gęstość prądu korozyjnego natęŝenie prądu korozyjnego prawo Faradaya równowaŝnik

Bardziej szczegółowo

Pracownia analizy ilościowej dla studentów II roku Chemii specjalność Chemia podstawowa i stosowana. Argentometryczne oznaczanie chlorków w mydłach

Pracownia analizy ilościowej dla studentów II roku Chemii specjalność Chemia podstawowa i stosowana. Argentometryczne oznaczanie chlorków w mydłach Pracownia analizy ilościowej dla studentów II roku Chemii specjalność Chemia podstawowa i stosowana Argentometryczne oznaczanie chlorków w mydłach Ćwiczenie obejmuje: 1. Oznaczenie miana roztworu AgNO

Bardziej szczegółowo

Ustalenie wartości ph i kalibracja elektrody ph - Podstawowe zasady pomiaru ph

Ustalenie wartości ph i kalibracja elektrody ph - Podstawowe zasady pomiaru ph Pojedynczy pręt pomiarowy ph (elektroda ph), szklanej elektrody reaguje na zmiany stężenia jonów hydroniowych przez zmianę potencjału. Ta właściwość jest wykorzystywana w urządzeniach przeznaczonych do

Bardziej szczegółowo

WAGI I WAŻENIE. ROZTWORY

WAGI I WAŻENIE. ROZTWORY Ćwiczenie 2 WAGI I WAŻENIE. ROZTWORY Obowiązujące zagadnienia: Dokładność, precyzja, odtwarzalność, powtarzalność pomiaru; Rzetelność, czułość wagi; Rodzaje błędów pomiarowych, błąd względny, bezwzględny

Bardziej szczegółowo

1. PRZYGOTOWANIE ROZTWORÓW KOMPLEKSUJĄCYCH

1. PRZYGOTOWANIE ROZTWORÓW KOMPLEKSUJĄCYCH 1. PRZYGOTOWANIE ROZTWORÓW KOMPLEKSUJĄCYCH 1.1. przygotowanie 20 g 20% roztworu KSCN w wodzie destylowanej 1.1.1. odważenie 4 g stałego KSCN w stożkowej kolbie ze szlifem 1.1.2. odważenie 16 g wody destylowanej

Bardziej szczegółowo

Nazwa kwalifikacji: Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego Oznaczenie kwalifikacji: A.06 Numer zadania: 01

Nazwa kwalifikacji: Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego Oznaczenie kwalifikacji: A.06 Numer zadania: 01 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2018 Nazwa kwalifikacji: Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego Oznaczenie kwalifikacji: A.06 Numer

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Zależność napięcia powierzchniowego cieczy od temperatury. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Zależność napięcia powierzchniowego cieczy od temperatury. opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Zależność napięcia powierzchniowego cieczy od temperatury opracowała dr hab. Małgorzata Jóźwiak ćwiczenie nr 4 Zakres zagadnień obowiązujących do ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Równowagi w roztworach elektrolitów

Równowagi w roztworach elektrolitów Do doświadczeń stosować suche szkło i sprzęt laboratoryjny. Po użyciu szkło i sprzęt laboratoryjny należy wstępnie opłukać, a po zakończonych eksperymentach dokładnie umyć (przy użyciu detergentów) i pozostawić

Bardziej szczegółowo

Badanie kinetyki inwersji sacharozy

Badanie kinetyki inwersji sacharozy Badanie kinetyki inwersji sacharozy Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest wyznaczenie stałej szybkości, energii aktywacji oraz czynnika przedwykładniczego reakcji inwersji sacharozy. Opis metody: Roztwory

Bardziej szczegółowo

Przewodnictwo elektrolitów (7)

Przewodnictwo elektrolitów (7) Przewodnictwo elektrolitów (7) Rezystancja (opór bierny) dana jest wzorem (II prawo Ohma): R = U i 1 = κ l s U l = κ 1 i s i s U = j = κ = κ l E Chem. Fiz. TCH II/14 1 Wyznaczanie liczb przenoszenia (1)

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy metodą kalorymetryczną

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy metodą kalorymetryczną Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy metodą kalorymetryczną opracowanie ćwiczenia: dr J. Woźnicka, dr S. Belica ćwiczenie nr 38 Zakres zagadnień obowiązujących

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Wpływ stężenia kwasu na szybkość hydrolizy estru ćwiczenie nr 25 opracowała dr B. Nowicka, aktualizacja D. Waliszewski Zakres zagadnień obowiązujących do

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY ANALIZY INSTRUMENTALNEJ. Ćwiczenie 2 Temat: Potencjometria bezpośrednia i pośrednia (miareczkowanie potencjometryczne) POTENCJOMETRIA

ELEMENTY ANALIZY INSTRUMENTALNEJ. Ćwiczenie 2 Temat: Potencjometria bezpośrednia i pośrednia (miareczkowanie potencjometryczne) POTENCJOMETRIA ELEMENTY ANALIZY INSTRUMENTALNEJ Ćwiczenie 2 Temat: Potencjometria bezpośrednia i pośrednia (miareczkowanie potencjometryczne) POTENCJOMETRIA Metody potencjometryczne wykorzystują zależność między stężeniem

Bardziej szczegółowo

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia:

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia: II. ODŻELAZIANIE LITERATURA 1. Akty prawne: Aktualne rozporządzenie dotyczące jakości wody do picia i na potrzeby gospodarcze. 2. Chojnacki A.: Technologia wody i ścieków. PWN, Warszawa 1972. 3. Hermanowicz

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2019 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2019 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2018 Nazwa kwalifikacji: Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego Oznaczenie kwalifikacji: A.06 Numer

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2 WSPÓŁOZNACZANIE WODOROTLENKU I WĘGLANÓW METODĄ WARDERA. DZIAŁ: Alkacymetria

ĆWICZENIE 2 WSPÓŁOZNACZANIE WODOROTLENKU I WĘGLANÓW METODĄ WARDERA. DZIAŁ: Alkacymetria ĆWICZENIE 2 WSPÓŁOZNACZANIE WODOROTLENKU I WĘGLANÓW METODĄ WARDERA DZIAŁ: Alkacymetria ZAGADNIENIA Prawo zachowania masy i prawo działania mas. Stała równowagi reakcji. Stała dysocjacji, stopień dysocjacji

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 7

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 7 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 7 Wykorzystanie metod jodometrycznych do miedzi (II) oraz substancji biologicznie aktywnych kwas askorbinowy, woda utleniona.

Bardziej szczegółowo

Potencjometryczna metoda oznaczania chlorków w wodach i ściekach z zastosowaniem elektrody jonoselektywnej

Potencjometryczna metoda oznaczania chlorków w wodach i ściekach z zastosowaniem elektrody jonoselektywnej Potencjometryczna metoda oznaczania chlorków w wodach i ściekach z zastosowaniem elektrody jonoselektywnej opracowanie: dr Jadwiga Zawada Cel ćwiczenia: poznanie podstaw teoretycznych i praktycznych metody

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PODSTAW BIOFIZYKI ĆWICZENIE NR 4 1. CEL ĆWICZENIA

LABORATORIUM Z PODSTAW BIOFIZYKI ĆWICZENIE NR 4 1. CEL ĆWICZENIA 1. CEL ĆWICZENIA Pomiar potencjału dyfuzyjnego roztworów o różnych stężeniach jonów oddzielonych membranami: półprzepuszczalną i jonoselektywną w funkcji ich stężenia. Wykorzystanie równania Nernsta do

Bardziej szczegółowo

KATALITYCZNE OZNACZANIE ŚLADÓW MIEDZI

KATALITYCZNE OZNACZANIE ŚLADÓW MIEDZI 6 KATALITYCZNE OZNACZANIE ŚLADÓW MIEDZI CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z zagadnieniami katalizy homogenicznej i wykorzystanie reakcji tego typu do oznaczania śladowych ilości jonów Cu 2+. Zakres obowiązującego

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych ĆWICZENIE 2 Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych Część doświadczalna 1. Metody jonowymienne Do usuwania chromu (VI) można stosować między innymi wymieniacze jonowe. W wyniku przepuszczania

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3 CIEPŁO ROZPUSZCZANIA I NEUTRALIZACJI

ĆWICZENIE 3 CIEPŁO ROZPUSZCZANIA I NEUTRALIZACJI ĆWICZENIE 3 CIEPŁO ROZPUSZCZANIA I NEUTRALIZACJI Przybory i odczynniki Kalorymetr NaOH w granulkach Mieszadło KOH w granulkach Cylinder miarowy 50 ml 4n HCl 4 Szkiełka zegarowe 4N HNO 3 Termometr (dokładność

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E 5. Kinetyka cementacji metali

Ć W I C Z E N I E 5. Kinetyka cementacji metali Ć W I C Z E N I E Kinetyka cementacji metali WPROWADZENIE Proces cementacji jest jednym ze sposobów wydzielania metali z roztworów wodnych. Polega on na wytrącaniu jonów metalu bardziej szlachetnego przez

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE B: Oznaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych

ĆWICZENIE B: Oznaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych ĆWICZEIE B: znaczenie zawartości chlorków i chromu (VI) w spoiwach mineralnych Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest oznaczenie zawartości rozpuszczalnego w wodzie chromu (VI) w próbce cementu korzystając

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 8. Argentometryczne oznaczanie chlorków metodą Fajansa

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 8. Argentometryczne oznaczanie chlorków metodą Fajansa CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 8 Argentometryczne oznaczanie chlorków metodą Fajansa Ćwiczenie obejmuje: 1. Oznaczenie miana roztworu AgNO 3 2. Oznaczenie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2016 Nazwa kwalifikacji: Obsługa maszyn i urządzeń przemysłu chemicznego Oznaczenie kwalifikacji: A.06 Numer

Bardziej szczegółowo

WYBRANE TECHNIKI ELEKTROANALITYCZNE

WYBRANE TECHNIKI ELEKTROANALITYCZNE WYBRANE TECHNIKI ELEKTROANALITYCZNE seminarium dr inż. Piotr Konieczka, mgr inż. Agnieszka Kuczyńska Katedra Chemii Analitycznej, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdańska Techniki elektroanalityczne: 1.pomiar

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1: Podstawowe parametry stanu.

Ćwiczenie 1: Podstawowe parametry stanu. Gęstość 1. Część teoretyczna Gęstość () cieczy w danej temperaturze definiowana jest jako iloraz jej masy (m) do objętości (V) jaką zajmuje: m V kg Gęstość wyrażana jest w jednostkach układu SI Gęstość

Bardziej szczegółowo

EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE

EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE ĆWICZENIE 104 EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów 1. Panel z ogniwami 5. Zasilacz stabilizowany oświetlacza 2. Oświetlacz 3. Woltomierz napięcia stałego 4. Miliamperomierz

Bardziej szczegółowo

Spektroskopia molekularna. Ćwiczenie nr 1. Widma absorpcyjne błękitu tymolowego

Spektroskopia molekularna. Ćwiczenie nr 1. Widma absorpcyjne błękitu tymolowego Spektroskopia molekularna Ćwiczenie nr 1 Widma absorpcyjne błękitu tymolowego Doświadczenie to ma na celu zaznajomienie uczestników ćwiczeń ze sposobem wykonywania pomiarów metodą spektrofotometryczną

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI

TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI Ćwiczenie nr 7 TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawami teorii procesów transportu nieelektrolitów przez błony.

Bardziej szczegółowo

CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POJEMNOŚCIOWE

CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POJEMNOŚCIOWE CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POJEMNOŚCIOWE A POMIAR ZALEŻNOŚCI POJENOŚCI ELEKTRYCZNEJ OD WYMIARÓW KONDENSATOR PŁASKIEGO I Zestaw przyrządów: Kondensator płaski 2 Miernik pojemności II Przebieg pomiarów: Zmierzyć

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 ZASADY OCENIANIA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 ZASADY OCENIANIA Układ graficzny CKE 2016 EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 ZASADY OCENIANIA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Nazwa kwalifikacji: Przygotowywanie

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAŻNIKI W REAKCJACH UTLENIAJĄCO- REDUKCYJNYCH

RÓWNOWAŻNIKI W REAKCJACH UTLENIAJĄCO- REDUKCYJNYCH 8 RÓWNOWAŻNIKI W REAKCJACH UTLENIAJĄCO- REDUKCYJNYCH CEL ĆWICZENIA Wyznaczenie gramorównoważników chemicznych w procesach redoks na przykładzie KMnO 4 w środowisku kwaśnym, obojętnym i zasadowym z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko studenta:...

Imię i nazwisko studenta:... Imię i nazwisko studenta:..... Grupa:.. SPOSÓB WYKONANIA ANALIZY WYNIKI POMIARÓW ph - przygotować ph-metr i elektrodę do pomiaru - przelać do małej zlewki badaną próbę wody - zlewkę z próbą umieścić na

Bardziej szczegółowo

A B S O R P C Y J N E O D S I A R C Z A N I E O D L O T O W Y C H G A Z Ó W P R Z E M Y S Ł O W Y C H. Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 19

A B S O R P C Y J N E O D S I A R C Z A N I E O D L O T O W Y C H G A Z Ó W P R Z E M Y S Ł O W Y C H. Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 19 A B S O R P C Y J N E O D S I A R C Z A N I E O D L O T O W Y C H G A Z Ó W P R Z E M Y S Ł O W Y C H Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 19 Celem ćwiczenia jest zapoznanie z absorpcyjną metodą usuwania

Bardziej szczegółowo

l.dz. 227/TZ/DW/2015 Oświęcim, dnia r. Dotyczy: zaproszenie do złożenia oferty cenowej na dostawę urządzeń laboratoryjnych dla

l.dz. 227/TZ/DW/2015 Oświęcim, dnia r. Dotyczy: zaproszenie do złożenia oferty cenowej na dostawę urządzeń laboratoryjnych dla l.dz. 227/TZ/DW/2015 Oświęcim, dnia 01.07.2015 r. Dotyczy: zaproszenie do złożenia oferty cenowej na dostawę urządzeń laboratoryjnych dla Wyposażenia Laboratorium badawczo-rozwojowego środków ochrony roślin

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE TECHNIKI PRACY LABORATORYJNEJ: WAŻENIE, SUSZENIE, STRĄCANIE OSADÓW, SĄCZENIE

PODSTAWOWE TECHNIKI PRACY LABORATORYJNEJ: WAŻENIE, SUSZENIE, STRĄCANIE OSADÓW, SĄCZENIE PODSTAWOWE TECHNIKI PRACY LABORATORYJNEJ: WAŻENIE, SUSZENIE, STRĄCANIE OSADÓW, SĄCZENIE CEL ĆWICZENIA Zapoznanie studenta z podstawowymi technikami pracy laboratoryjnej: ważeniem, strącaniem osadu, sączeniem

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH PODSTAWY ANALIZY INSTRUMENTALNEJ CHEMIA W NAUCE I GOSPODARCE II ROK I STOPIEŃ

INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH PODSTAWY ANALIZY INSTRUMENTALNEJ CHEMIA W NAUCE I GOSPODARCE II ROK I STOPIEŃ INSTRUKCJE DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH PODSTAWY ANALIZY INSTRUMENTALNEJ CHEMIA W NAUCE I GOSPODARCE II ROK I STOPIEŃ SPIS ĆWICZEŃ 6P. SPEKTROFOTOMETRYCZNE OZNACZANIE KOBALTU (II) ZA POMOCĄ NITROZO-R-SOLI...

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z biofizyki

Laboratorium z biofizyki Laboratorium z biofizyki Regulamin Studenci są dopuszczeni do wykonywania ćwiczenia jeżeli posiadają: Buty na płaskim obcasie, Fartuchy, Rękawiczki bezpudrowe, Zeszyt 16-kartkowy. Zeszyt laboratoryjny

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 Wstępne przygotowanie próbek gleby do badań oraz ustalenie wybranych właściwości fizykochemicznych. 1. Wstęp

Ćwiczenie 4 Wstępne przygotowanie próbek gleby do badań oraz ustalenie wybranych właściwości fizykochemicznych. 1. Wstęp Pracownia specjalizacyjna I rok OŚ II Ćwiczenie 4 Wstępne przygotowanie próbek gleby do badań oraz ustalenie wybranych właściwości fizykochemicznych 1. Wstęp Gleba jest złożonym, dynamicznym tworem przyrody,

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE

OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W GLEBIE WPROWADZENIE Przyswajalność pierwiastków przez rośliny zależy od procesów zachodzących między fazą stałą i ciekłą gleby oraz korzeniami roślin. Pod względem stopnia

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE: Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wyznaczanie przewodnictwa granicznego mocnego elektrolitu

Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Wyznaczanie przewodnictwa granicznego mocnego elektrolitu Katedra Chemii Fizycznej Uniwersytetu Łódzkiego Wyznaczanie przewodnictwa granicznego mocnego elektrolitu Wyznaczanie stałej dysocjacji kwasu octowego poprzez pomiar przewodnictwa ćwiczenie nr 14 Opiekun

Bardziej szczegółowo

PRZEDWZMACNIACZ SYGNAŁU ELEKTRODY PH ph

PRZEDWZMACNIACZ SYGNAŁU ELEKTRODY PH ph PRZEDWZMACNIACZ SYGNAŁU ELEKTRODY PH 1 0...14 ph Opis D030i Ryc. 1. Przedwzmacniacz ph (030i) Opis skrócony Uniwersalny system do pomiaru kwasowości/wartości ph roztworów tworzą przedwzmacniacz sygnału

Bardziej szczegółowo

Labindex mgr inż. Marcin Grzelka

Labindex mgr inż. Marcin Grzelka Labindex mgr inż. Marcin Grzelka Aparatura laboratoryjna, szkło, meble pomoc w doborze» sprzedaż» serwis» przeglądy okresowe» IQ/OQ/PQ Aleja Stanów Zjednoczonych 34 lok. 150, 04-036 Warszawa tel 22 408

Bardziej szczegółowo

SPIS ĆWICZEŃ. 10. SPEKTROFOTOMETRYCZNE WYZNACZANIE STAŁYCH DYSOCJACJI PURPURY m-krezolowej...10

SPIS ĆWICZEŃ. 10. SPEKTROFOTOMETRYCZNE WYZNACZANIE STAŁYCH DYSOCJACJI PURPURY m-krezolowej...10 SPIS ĆWICZEŃ 1. SPEKTROFOTOMETRYCZNE OZNACZANIE ZAWARTOŚCI MANGANU W STALI...2 9. WYZNACZANIE SKŁADU ORAZ STAŁYCH TRWAŁOŚCI KOMPLEKSU METODAMI YOE A-JONESA I OSTROMYSLEŃSKIEGO-JOBA...5 10. SPEKTROFOTOMETRYCZNE

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów

GOSPODARKA ODPADAMI. Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów GOSPODARKA ODPADAMI Ćwiczenie nr 5 Oznaczanie metodą kolumnową wskaźników zanieczyszczeń wymywanych z odpadów I. WPROWADZENIE Nieodpowiednie składowanie odpadków na wysypiskach stwarza możliwość wymywania

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2018 CZĘŚĆ PRAKTYCZNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Układ graficzny CKE 2017 Nazwa kwalifikacji: Wykonywanie badań analitycznych Oznaczenie kwalifikacji: A.60 Numer zadania: 03

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie zawartości grup tlenowych na powierzchni nanomateriałów węglowych metodą Boehma

Oznaczanie zawartości grup tlenowych na powierzchni nanomateriałów węglowych metodą Boehma Oznaczanie zawartości grup tlenowych na powierzchni nanomateriałów węglowych metodą Boehma 1. Cel dwiczenia Instrukcję do ćwiczenia opracował mgr Maciej Fronczak Celem dwiczenia jest zapoznanie się z metodą

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA ANALIZY ILOŚCIOWEJ. Analiza substancji biologicznie aktywnej w preparacie farmaceutycznym kwas acetylosalicylowy

PRACOWNIA ANALIZY ILOŚCIOWEJ. Analiza substancji biologicznie aktywnej w preparacie farmaceutycznym kwas acetylosalicylowy PRACOWNIA ANALIZY ILOŚCIOWEJ Analiza substancji biologicznie aktywnej w preparacie farmaceutycznym kwas acetylosalicylowy Ćwiczenie obejmuje: 1. Oznaczenie jakościowe kwasu acetylosalicylowego 2. Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Ochrony przed Korozją. GALWANOTECHNIKA Część I Ćw. 7: POWŁOKI NIKLOWE

Laboratorium Ochrony przed Korozją. GALWANOTECHNIKA Część I Ćw. 7: POWŁOKI NIKLOWE Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Fizykochemii i Modelowania Procesów Laboratorium Ochrony przed Korozją GALWANOTECHNIKA Część I Ćw.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI ĆWICZENIE NR 3 L3-1

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI ĆWICZENIE NR 3 L3-1 L3-1 L3-2 L3-3 L3-4 L3-5 L3-6 L3-7 L3-8 L3-9 L3-10 L3-11 L3-12 L3-13 L3-14 L3-15 L3-16 L3-17 L3-18 L3-19 OPIS WYKONYWANIA ZADAŃ Celem pomiarów jest sporządzenie przebiegu charakterystyk temperaturowych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 ZASADY OCENIANIA

EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 ZASADY OCENIANIA Układ graficzny CKE 2016 EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2017 ZASADY OCENIANIA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu Nazwa kwalifikacji: Przygotowywanie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika przewodnictwa

Wyznaczanie współczynnika przewodnictwa Ćwiczenie C5 Wyznaczanie współczynnika przewodnictwa cieplnego wybranych materiałów C5.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie mechanizmów transportu energii, w szczególności zjawiska przewodnictwa

Bardziej szczegółowo

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 5

CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ. Ćwiczenie 5 CHEMIA ŚRODKÓW BIOAKTYWNYCH I KOSMETYKÓW PRACOWNIA CHEMII ANALITYCZNEJ Ćwiczenie 5 Kompleksometryczne oznaczanie twardości wody w próbce rzeczywistej oraz mleczanu wapnia w preparacie farmaceutycznym Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGI REAKCJI KOMPLEKSOWANIA

RÓWNOWAGI REAKCJI KOMPLEKSOWANIA POLITECHNIK POZNŃSK ZKŁD CHEMII FIZYCZNEJ ĆWICZENI PRCOWNI CHEMII FIZYCZNEJ RÓWNOWGI REKCJI KOMPLEKSOWNI WSTĘP Ważną grupę reakcji chemicznych wykorzystywanych w chemii fizycznej i analitycznej stanowią

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie n1=n2=n=8 F=(4,50) 2 /(2,11) 2 =4,55 Fkr (0,05; 7; 7)=3,79

Rozwiązanie n1=n2=n=8 F=(4,50) 2 /(2,11) 2 =4,55 Fkr (0,05; 7; 7)=3,79 Test F =służy do porównania precyzji dwóch niezależnych serii pomiarowych uzyskanych w trakcie analizy próbek o zawartości analitu na takim samym poziomie #obliczyć wartość odchyleń standardowych dla serii

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie kwasowości

Oznaczanie kwasowości ĆWICZENIE 8. Oznaczanie kwasowości Na kwasowość surowców i produktów spożywczych mają wpływ przede wszystkim naturalne kwasy organiczne (kwas jabłkowy, cytrynowy, mlekowy), oraz kwasy celowo dodawane w

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 25. Piotr Skołuda OGNIWA STĘŻENIOWE

Ćwiczenie 25. Piotr Skołuda OGNIWA STĘŻENIOWE Ćwiczenie 25 Piotr Skołuda OGNIWA STĘŻENIOWE Zagadnienia: Ogniwa stężeniowe z przenoszeniem i bez przenoszenia jonów. Ogniwa chemiczne, ze szczególnym uwzględnieniem ogniw wykorzystywanych w praktyce jako

Bardziej szczegółowo

Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 19

Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 19 ABSORPCYJNE ODSIARCZANIE ODLOTOWYCH GA ZÓW P R ZEMYSŁOWYCH Instrukcja wykonania ćwiczenia nr 19 Celem ćwiczenia jest zapoznanie z absorpcyjną metodą usuwania SO 2 z gazów odlotowych przez pochłanianie

Bardziej szczegółowo