MARKETING RELACJI JAKO SPOSÓB NA PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW USŁUGOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MARKETING RELACJI JAKO SPOSÓB NA PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW USŁUGOWYCH"

Transkrypt

1 [Michalska-Dudek I. (2004), Marketing relacji jako sposób na podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw usługowych, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu nr 1043, s ] Izabela Michalska-Dudek MARKETING RELACJI JAKO SPOSÓB NA PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW USŁUGOWYCH Korzystanie z tradycyjnych metod i narzędzi marketingowych, nie uwzględniających charakterystycznych cech oferty usługowej oraz istoty czynnika ludzkiego w procesie świadczenia usług nie jest skuteczne w zarządzaniu firmami usługowymi. Postrzegana przez nabywców jakość usług zależy w dużym stopniu od jakości interakcji między klientem a usługodawcą. W marketingu usług, zwłaszcza usług profesjonalnych i wymagających bezpośredniego kontaktu z klientem, jakość zależy od dostawcy usług i od ich wykonania. Skuteczna interakcja między usługodawcą a kupującym jest istotna dla zawarcia zadowalającej transakcji usługowej oraz zadowolenia klienta. W niniejszym opracowaniu przedstawiona zostanie istota oraz główne komponenty koncepcji marketingu relacji, a także zasoby strategicznie niezbędne do jej implementacji na gruncie przedsiębiorstwa usługowego. 1. Wprowadzenie Termin relationship marketing po raz pierwszy w literaturze marketingu został użyty przez Barbarę Bund Jackon w latach 70-tych XX wieku w opracowaniu dotyczącym projektu związanego z marketingiem przemysłowym. Z upływem czasu termin ten upowszechnił się i zyskał szeroką akceptację, aby na początku lat 80-tych pojawić się na stałe w literaturze przedmiotu jako podejście do marketingu w odniesieniu do rynku usług. Jako odrębna koncepcja marketing relacji został po raz pierwszy wprowadzony w 1983 r. przez Leonarda Berry ego, który to jako jeden z pierwszych zajął się problematyką relacji z klientem w sposób pogłębiony. Zasadniczy przełom w badaniach nad marketingiem relacji spowodowali jednak przedstawiciele tzw. Szkoły Nordyckiej Zarządzania 1 i ich krytyka koncepcji marketingu transakcji i marketingu-mix. Główne obszary krytyki klasycznej koncepcji marketingu obejmowały jego podstawy teoretyczne, podejście transakcyjne, nadmierne generalizowanie oraz zorientowanie na produkcję. Osiągnięcia Szkoły Nordyckiej na tym gruncie są niezwykle istotne, dlatego Skandynawia uważana jest powszechnie za miejsce narodzin koncepcji marketingu relacji Istota i główne komponenty marketingu relacji W ramach nowej koncepcji marketingowej dostrzec można zróżnicowanie terminologiczne, spowodowane sposobem tłumaczenia angielskiej formy relationship marketing przez różnych autorów. Autorka przyjęła termin marketing relacji jako bliższy oryginałowi anglojęzycznemu, kierując się również faktem, iż termin relacja posiada szersze znaczenie aniżeli szereg pojęć pokrewnych, jak: partnerstwo, interakcja, wież czy związek, które stanowią składniki czy specyficzne formy relacji. 1 Badania przeprowadzane przez naukowców tzw. Szkoły Nordyckiej Zarządzania już w latach 70-tych XX wieku stały się podstawą do tworzenia teorii marketingu relacji. 2 J. Otto: Marketing relacji. Koncepcja i stosowanie. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 42

2 Podobnie jak określenie jednobrzmiącego terminu na określenie koncepcji, równie dyskusyjne jest ustalenie jednej powszechnie akceptowanej definicji marketingu relacji. Za twórcę pierwszej definicji marketingu relacji uznawany jest Leonard Berry, który określa go w sposób następujący: marketing relacji to tworzenie, utrzymywanie i wzbogacanie relacji z klientem, gdzie pozyskanie nowego klienta stanowi jedynie pierwszy krok w procesie marketingu 3. Zbliżona jest definicja zaproponowana marketingu relacji przez Ch. Grönroosa, a mianowicie marketing relacji to kształtowanie, utrzymywanie i wzbogacanie relacji z klientami i innymi partnerami w taki sposób, aby cele obu stron zostały osiągnięte poprzez obustronną wymianę i dotrzymywanie poczynionych obietnic 4. Definicja ta akcentuje rolę więzi i obopólną realizację celów, a także rolę, jaką pełni w nich realizacja poczynionych obietnic. W interpretacji Ph. Kotlera marketing relacji to proces tworzenia, utrzymywania oraz umacniania silnych, tworzących wartość relacji z klientami i innymi zewnętrznymi partnerami firmy 5. Kolejni autorzy J. Copuslky i M. Wolf podkreślają znaczenie posiadania szczegółowych baz danych o klientach firm, marketing relacji postrzegają jako: proces polegający na stworzeniu bazy danych o dotychczasowych oraz potencjalnych klientach i zbliżeniu się do nich przy pomocy zróżnicowanych, charakterystycznych dla każdego z nabywców informacji. Według I. H. Gordona istotą definicji jest ciągły proces poszukiwania i tworzenia nowej wartości z indywidualnym klientem oraz dzielenia się korzyściami w ramach układu partnerskiego, obejmującego cały okres aktywności nabywczej klienta 6. M. Armstrong twierdzi, iż marketing relacji to koncepcja, w zgodzie, z którą do tradycyjnego marketingu-mix dodaje się obsługę klienta i jakość. W tym ujęciu marketing relacji jest traktowany jedynie jako poszerzona, wzbogacona o pewne elementy koncepcja marketingu transakcji, nie uwzględnione zostają tu długoterminowość relacji czy indywidualna, interaktywna komunikacja z klientem itd 7. Także polscy autorzy posiadają swój wkład w próbie sformułowania definicji marketingu relacji. M. Rydel i C. Ronkowski jako pierwsi przedstawili własne pojmowanie analizowanej koncepcji: marketing relacji oznacza koncepcję zarządzania i działania na rynku, według której skuteczność rynkowa firm zależna jest od nawiązania partnerskich stosunków w uczestnikami rynku. Koncepcja ta zakłada budowę związków lojalnościowych z klientami i aliansów strategicznych z partnerami w biznesie 8. Według K. Fonfary koncepcja marketingu relacji kładzie nacisk na proces zarządzania, tj. tworzenia, rozwoju i utrzymania powiązań firmy z innymi podmiotami. Eksponuje bezpośredni, interakcyjny, dwu- i wielostronny charakter kontraktów między sprzedającym a nabywcą oraz innymi podmiotami w procesie tworzenia oraz dostawy produktów i usług. Dodatkowo podkreśla ona trwały charakter powiązań między partnerami wymiany 9. K. Rogoziński definiuje marketing relacji jako mobilizację personelu mającą na celu uczynić z nabywcy nie tylko współtwórcę wartości produktu, ale związać go na stałe z firmą J. Otto: Marketing relacji. Koncepcja i stosowanie. Wyd. cyt., s Ch. Grönroosa: From marketing mix to relationship marketing towards a paradigm shift in marketing. W: Management Decision, 1997, nr 4, s Ph. Kotler, G. Armstrong, J. Saunders, V. Wong: Marketing. Podręcznik europejski. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne 2002, s I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne 2001, s J. Otto: Marketing relacji. Koncepcja i stosowanie. Wyd. cyt., s J. Otto: Marketing relacji. Koncepcja i stosowanie. Wyd. cyt., s K. Fonfara: Marketing partnerski na rynku przedsiębiorstw. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne 1999, s J. Otto: Marketing relacji. Koncepcja i stosowanie. Wyd. cyt., s. 49.

3 W przeciwieństwie do marketingu transakcji, marketing relacji nie koncentruje się na pojedynczej sprzedaży, lecz na utrzymaniu trwałej więzi z klientem. Celem marketingu relacji jest uzyskanie lojalności klienta, a o jego zadowolenie dbają wszyscy pracownicy przedsiębiorstwa, nie tylko dział produkcji, koncentrujący się na jakości produktów, czy dział marketingu zajmujący się pozyskaniem nowych klientów. Podstawową jednostką analizy marketingowej powinna być w związku z tym nie transakcja, lecz relacja. Główny punkt koncentracji marketingu relacji zostaje przesunięty z procesu zdobywania klientów na proces ich utrzymania. Główne przesłanki powstania marketingu relacji to coraz wyższe wymagania ze strony konsumentów oraz nadmierne koszty operacyjne przedsiębiorstw 11. Klienci pragną otrzymywać oferty bardziej dostosowane do ich indywidualnych wymagań i potrzeb, wymagają coraz wyższej jakości i wartości otrzymywanej wartości oraz troskliwej obsługi klienta, wykazując niższy poziom lojalności w stosunku do sprzedawcy. Nadmierne koszty przedsiębiorstw wiążą się najczęściej z niepowodzeniami we wprowadzaniu na rynek nowych produktów lub usług, niską ich jakością, zbyt wysokimi kosztami dystrybucji czy też niewłaściwą polityką promocyjną. Marketing relacji składa się z 8 głównych komponentów, odpowiadających poszczególnym elementom przedsiębiorstwa, a mianowicie: kultury organizacyjnej i systemu wartości, kierownictwa, strategii, struktury organizacyjnej, ludzi, technologii informacyjnej, wiedzy oraz procesów 12. Stworzenie trwałych, długotrwałych relacji, z których korzyści czerpać będą obie strony interakcji nie byłoby możliwe bez sprzyjających im kultury organizacyjnej oraz systemu wartości przedsiębiorstwa. Jeśli zakładałoby ono jedynie maksymalizację przychodów z bieżących transakcji jako główny cel istnienia organizacji, wówczas niewysokie byłoby prawdopodobieństwo utworzenia długotrwałych więzi firmy z klientem. Ważne jest, aby kadra kierownicza była świadoma znaczenia i roli klientów dla powodzenia przedsiębiorstwa, a następnie, co ważniejsze, przełożyła to na konkretne działania 13 : - otwartość na zmiany oraz nowości - nowy sposób pracy, nowe narzędzia pracy, nowy sposób podejmowania decyzji i zarządzania., - współpraca i praca grupowa - wymaga współpracy pomiędzy wszystkimi działami mający jakikolwiek kontakt z klientem, - chęć dzielenia się wiedzą - informacja o procesach zachodzących w firmie to podstawa do stworzenie dobrej strategii, - zaufanie do innych pracowników i firmy jako całości. Kultura organizacyjna i system wartości firmy, zamierzającej realizować strategię marketingu relacji, powinny być nastawione na budowanie trwałej współpracy, a nie jedynie na maksymalizację przychodów z transakcji 14. Przedsiębiorstwo decydujące się na strategię marketingu relacji musi liczyć się z rewolucją, polegającą przede wszystkim na zmianę nastawienia kierownictwa i pracowników do klienta. Istotne jest, aby kierownictwo podjęło trwałą decyzję o wyborze marketingu relacji i podporządkowało temu celowi wszystkie niezbędne procesy. Ważną kwestią jest także wybór klientów, z którymi mają być budowane relacje. Centralnym punktem strategii marketingu relacji powinno stać się partnerstwo z klientem indywidualnym, a rozwijanie relacji jej nadrzędnym celem, zaś struktura organizacyjna przedsiębiorstwa powinna służyć realizacji tej strategii. Celowym kryterium 11 K. Przybyłowski, S. Hartley, R. Kevin, W. Rudelius: Marketing. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC 1998, s I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s M. Stanusch: Wpływ kultury organizacyjnej na wdrożenie systemu CRM. Strona internetowa 14 J. Bryndza, B. Łukasik-Makowska, A. Owczarzy, M. Pijanowski: Technologie CRM (Customer Relationship Management) w środowisku bankowym. W : Red. E. Niedzielska: Nowoczesne technologie informacyjne w zarządzaniu. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego 2001, s. 9.

4 podziału strukturalnego przedsiębiorstwa w przypadku realizacji marketingu relacji jest np. rodzaj lub element partnerstwa. Kolejny element marketingu relacji ludzie współtwórcy procesu, którego celem jest tworzenie więzi z klientem. Przy realizacji celów marketingu relacji ważne jest, aby pozytywny, nastawiony na budowanie współpracy, wizerunek przedsiębiorstwa był kreowany już na poziomie indywidualnej obsługi klienta. Pracownikom tworzyć należy warunki do rozwoju zawodowego i podjąć działania zachęcające wszystkich pracowników firmy do stosowania zasad marketingu relacji. Marketing zewnętrzny musi być zatem poprzedzony marketingiem wewnętrznym. Technologia informacyjna, obejmująca komunikację zewnętrzną, wewnętrzną, przetwarzanie danych oraz przechowywanie informacji oraz ciągłe wzbogacanie wiedzy o kliencie ułatwia przedsiębiorstwu realizację głównych założeń koncepcji marketingu relacji, umożliwia przedsiębiorstwu gromadzenie i przetwarzanie informacji o klientach, daje szansę na długotrwałą współpracę oraz zwiększa prawdopodobieństwo zastosowania takiego środka komunikacyjnego, który jest wybierany przez klientów. Rozwijanie wiedzy o kliencie jest podstawowym warunkiem realizacji strategii marketingu relacji, dlatego ważne jest ciągle ulepszanie środków służących pogłębianiu tej wiedzy, m.in. technik informatycznych i komunikacyjnych. Marketing relacji zakłada, że procesy dostosowuje się do konkretnego klienta, celem firmy jest zaspokajanie jego potrzeb, a wszystkie procesy wewnątrz przedsiębiorstwa powinny temu służyć. Zadaniem marketingu relacji jest połączenie wymienionych wyżej elementów organizacji z wybranymi klientami w celu stworzenia, utrzymania i wzbogacania relacji z nimi. 3. Zasoby strategiczne niezbędne do prowadzenia marketingu relacji Warunkiem uzyskania pożądanych rezultatów w marketingu relacji jest pojawienie się nowych zdolności wytwórczych posiadanych zasobów 15. Uwaga przedsiębiorstwa skupiona powinna być na takiej alokacji zasobów, która umożliwiłaby zaspokojenie potrzeb priorytetowych dla przedsiębiorstwa klientów. A jako, że marketing relacji stawia za swój cel tworzenie długookresowej wartości w ramach układu partnerskiej z klientem, przedmiotem zainteresowania marketingu staje się rozwój zdolności wytwórczych, który pozwoli dostarczyć klientowi priorytetowemu zindywidualizowaną wartość. Za strategiczne zasoby niezbędne do realizowania działań z zakresu marketingu relacji uznaje się: - ludzi, - procesy, - technologię informacyjną, - wiedzę. Marketing relacji różni się od marketingu tradycyjnego zarówno pod względem roli, jak i zakresu zadań ludzi. W marketingu relacji praca zespołowa stawiana jest wyżej, aniżeli indywidualna, co więcej, wymaga także włączenia klienta do zespołów inicjujących zmiany. Ludzie powinni zarządzać procesami, technologią i wiedzą oraz dbać o ich doskonalenie, aby tworzyć wartość wspólnie z klientem. Ludzie nie koncentrują jednak swoich działań na wszystkich klientach z danej grupy priorytetowej, lecz na klientach strategicznych. Podczas gdy w marketingu tradycyjnym ludzie dążyli do zmniejszenia kosztów, w marketingu relacji ich celem jest stworzenie wartości, której oczekują poszczególni klienci. Działania te nie wykluczają oczywiście minimalizacji kosztów we własnym przedsiębiorstwie, jak dla klienta, nie stanowi to jednak głównego kryterium prowadzonych działań. Osoby, które zajmują się marketingiem relacji powinny być otwarte na dzielenie się informacjami i wiedzą. Wiedza o klientach udostępniana jest wszystkim pracownikom, co zdecydowanie odróżnia go od marketingu tradycyjnego. 15 I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s. 89.

5 Między marketingiem relacji a marketingiem tradycyjnym istnieją również zasadnicze różnice dotyczące wymagań stawianych pracownikom. W tradycyjnym ujęciu miarą sukcesu pracowników i głównymi kryteriami ich oceny były wielkość sprzedaży i udział w rynku, w ujęciu relacyjnym są nimi działania zapewniające trwały rozwój przedsiębiorstwa i wysoka rentowność, zaś wskaźniki i kryteria oceny nie mają charakteru wewnętrznego, lecz zewnętrzny, gdyż w tym przypadku zamiast produktu, bierze się pod uwagę klienta. Szczegółowe porównanie zakresu zadań pracowników w marketingu tradycyjnym i marketingu relacji prezentuje poniższa tabela. Tabela nr 1: Porównanie zakresu zadań pracowników w marketingu tradycyjnym i marketingu relacji. Obszar Marketing tradycyjny Marketing relacji Relacje z firmą Motywowanie współpracowników i organizowanie działań Menedżerowie zespołów koordynujących inicjatywy mających na celu zwiększenie sprzedaży i zysku klientów i osób zarządzających procesami, w których uczestniczą klienci Planowanie Scentralizowane planowanie rynku i segmentacja Zespołowe planowanie działań na rzecz klienta Systemy Uzależnione od indywidualnych osiągnięć wyników Uzależnione od zespołowych i indywidualnych wynagrodzeń finansowych i uzyskania pożądanego udziału w rynku dla wskaźników, określonych dla obszaru obsługi danego danego produktu klienta Pogłębianie Masowe szkolenia, o ujednoliconej tematyce wiedzy Źródło: Opracowanie własne na podstawie I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s. 97. Szkolenia dostosowane do indywidualnych potrzeb i profilu obsługiwanego klienta Oprócz obowiązków wynikających ze specjalności pracowników poszczególnych działów, muszą oni podejmować zadania związane z orientacją na klienta 16. W marketingu relacji stanowiska pracy niepowiązane z polityką orientacji na klienta, niezależnie od ich charakteru, nie mają racji bytu. Właściwie przygotowany personel powinien zmierzać do przekształcenia nabywcy w stałego i lojalnego wobec firmy klienta poprzez 17 : - personalizację klienta tj. dokładne jego poznanie z punktu widzenia cech demograficznych, zawodowych, społecznych czy ekonomicznych, - dialog z klientem, prowadzony za pomocą informowania, wysłuchiwania jego opinii, tworzenia sprzyjającej atmosfery zakupu, analizy satysfakcji kupującego, - budowanie trwałych więzi z klientem, jako następstwa dialogu, poprzez organizację klubów stałych klientów oraz programów lojalnościowych, proponowanie kart stałych klientów, wydawanie firmowych periodyków dla klientów czy listy wysyłane do nabywców. Zadaniem marketingu relacji jest zorganizowanie działalności przedsiębiorstwa wokół klienta, który stanowić powinien centralny punkt i to relacji z nim podporządkowane powinny zostać wszelkie procesy a także technologia informacyjna. Wraz z rozwojem marketingu relacji w przedsiębiorstwie rośnie zapotrzebowanie na przekazywanie informacji, na nowe metody pomiaru efektywności oraz na bardziej efektywne środki komunikacji, pojawia się zatem konieczność wprowadzania nowych systemów i procesów. Cztery podstawowe kategorie systemów w przedsiębiorstwie to 18 : - systemy informacyjne określające dochody przynoszone przez poszczególnych klientów oraz pozwalające uzyskiwać dokładne informacje na temat klientów, - systemy i procesy związane z działalnością operacyjną, jak: prognozowanie, logistyka, zarządzanie łańcuchem dostaw, handel elektroniczny, - systemy pomiaru efektywności, - systemy komunikacji - wykorzystanie poczty elektronicznej, zarządzanie wiedzą. 16 P. Cheverton: Zarządzanie kluczowymi klientami. Wyd. cyt., s S. Bosiacki, J. Sikora: Podstawy marketingu w turystyce i rekreacji. Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego, Poznań 1999, s P. Cheverton: Zarządzanie kluczowymi klientami. Wyd. cyt. s. 157.

6 Służyć one bowiem mają zacieśnianiu więzi z klientami. W myśl tej zasady kierownictwo firmy powinno włączyć klienta do najważniejszych procesów i współpracować z nim w obrębie tych, w których tworzona jest wartość. Klient w marketingu relacji powinien stanowić centralny punkt procesów 19 : - identyfikacji konfliktów, ich rozstrzygania i arbitrażu, - monitorowania i prognozowania, - zamówień, wysyłki, fakturowania i rozliczania, - obsługi i wsparcia klienta, - szkoleń, - produkcji, - ustalania cen, - testowania, rozwoju, - koncepcji i projektowania, - ustalania wzajemnych oczekiwań, - planowania zasobów i zdolności oraz produktów i usług, - zarządzania opłacalnością i wartością klientów. Realizacja założeń marketingu relacji i umieszczenie klienta w centrum działań firmy rodzi pewne konsekwencje dla organizacji wymienionych wyżej procesów, np.: - konieczność udostępniania danych pracownikom bezpośrednio kontaktujących się z klientem oraz formułowania wytycznych dotyczących ich wykorzystania, - zmiana w obszarze decyzyjnym zamiast decyzji strategicznych, podejmowane są decyzje taktyczne, - konieczność gromadzenia informacji o klientach indywidualnych, ciągłego zdobywania i wzbogacania tej wiedzy, - konieczność działania w czasie rzeczywistym i podejmowania decyzji na bieżąco z pomocą stosowanej technologii informacyjnej, - decentralizacja procesu podejmowania decyzji w przedsiębiorstwie i przekazanie uprawnień w tym zakresie personelowi bezpośrednio kontaktującemu się z klientem, - zastąpienie rozproszonego zbioru danych o klientach systemem zintegrowanym, - wprowadzenie efektywnych metod dwukierunkowej komunikacji z klientem w czasie rzeczywistym, - konieczność zintegrowania procesów mających związek z klientem lub będących ogniwami łańcucha, w którym jest wytwarzana wartość, - poszerzenie bazy informatycznej mającej na celu wspomaganie procesów. W warunkach marketingu relacji znajomość własnych klientów i zrozumienie ich potrzeb oraz określenie obecnej i przyszłej opłacalności każdego z nich stanowi podstawę decyzji dotyczących wyboru celów i strategii przedsiębiorstwa. Warunkiem wstępnym prowadzenia marketingu relacji jest uznanie roli, jaką we współczesnym przedsiębiorstwie odgrywa technologia informacyjna, dzięki której może ono poznać, zrozumieć, motywować i obsługiwać klienta indywidualnego, jak jeszcze nigdy dotąd. Rozwój branży informatycznej sprawił, iż wytwarzanie i dostarczanie zindywidualizowanych produktów i usług stał się możliwy, towarzyszył mu podział rynku na coraz mniejsze segmenty, aż do najmniejszego, którym jest klient indywidualny. Dostępne dziś rozwiązania informatyczne umożliwiają zindywidualizowanie obsługi klienta. Dzięki urządzeniom dającym obu stronom relacji jednakową szansę nawiązania kontaktu, możliwe jest nie tylko prowadzenie zindywidualizowanych działań marketingu, lecz także wytwarzanie zindywidualizowanych produktów i usług. Postęp, jaki dokonał się w technologiach informacyjnych, był jednym z głównych czynników, dzięki którym w latach 90-tych XX wieku marketing relacji i zarządzanie 19 Na podstawie I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s. 89.

7 relacjami z klientami mogły stać się jedną z najważniejszych koncepcji myślenia strategicznego przedsiębiorstw 20. Technologia informacyjna urosła do rangi strategicznego zasobu przedsiębiorstwa, a przyczyniły się do tego cztery zasadnicze narzędzi: Internet, zintegrowane systemy telefonii komputerowej, hurtownie danych oraz indywidualizacja masowa 21. Pojawiają się kolejne sposoby kontaktowania się z klientem, nie tylko w sprawach dotyczących informacji o produktach i usługach czy obsłudze, lecz również w obszarach wspólnego projektowania, zarządzania zapasami, magazynowania, logistyki czy ustalania cen 22. Technologia informacyjna umożliwia tworzenie relacji z klientem, a także ułatwia ich rozwój i wzbogacanie. Rozwój komputeryzacji i tworzenie baz danych wyposażyły marketing w trzy zasadnicze możliwości zapamiętywania, selekcjonowania oraz porównywania. 23 Dążenie do zapewnienia coraz to lepszej obsługi wiąże się z koniecznością zbierania i przetwarzania informacji o dotychczasowych klientach. Również pozyskiwaniu nowych klientów towarzyszy gromadzenie danych na ich temat. Wartość będących w posiadaniu firmy informacji jest tym większa, im są one pełniejsze i łatwiej dostępne. Gdy dział marketingu wie, jakie produkty i usługi zostały zakupione, przedsiębiorstwo zyskuje możliwość lepszego ukierunkowania działań promocyjnych. Jeżeli dział sprzedaży zna historię obsługi klienta, łatwiejsze jest zaproponowanie odpowiednich dlań produktów, a dział obsługi klienta mając informacje o zamówieniach, może proponować odpowiedni poziom usług pomocy technicznej czy zaplanować odpowiednie harmonogramy prac. Posiadane przez przedsiębiorstwa bazy danych o klientach umożliwiają m. in.: zidentyfikowanie najbardziej dochodowych spośród nich, przeprowadzenie z nimi zwiększonej ilości transakcji, rozpoznanie i zakwalifikowanie potencjalnie najlepszych przyszłych klientów, przeistoczenie ich w realnych nabywców, ustalenie listy byłych klientów, którzy pozostają ciągle przyszłymi konsumentami, ustalenie najbardziej dochodowych dla firmy wyrobów czy usług, rozwijanie odpowiedniej polityki cenowej i promocyjnej, rozpoznanie nowych możliwości rynkowych, dokonywanie pomiarów efektywności, redukcję strat i wzrost produktywności, ocenę efektywności kanałów dystrybucji czy też obniżkę kosztów i wzrost poziomu sprzedaży. Wymienione korzyści świadczą o niezwykle szerokim oddziaływaniu na wszystkie aspekty działalności marketingowej. W praktyce występują dwa rodzaje marketingowych baz danych 24 : bazy wewnętrzne zawierające informacje o klientach, którzy mieli już kontakt z firmą oraz bazy zewnętrzne (obce), pochodzące spoza firmy, kupione, pożyczone bądź uzyskane w drodze wymiany, zawierające dane potrzebne do prowadzenia efektywnej działalności marketingowej. Pozyskiwanie informacji dotyczących klienta jest w branży turystycznej stosunkowo łatwe. Podstawowe dane udzielane są bezpośrednio przez klienta w czasie zawierania umowy w biurze podróży, zakupu biletu lotniczego czy rejestracji w hotelu, natomiast dane dotyczące jego preferencji pozyskiwane są dzięki obserwacjom dokonywanym przez mający z nim styczność personel. Informacje uzupełnione być mogą danymi z ankiety wręczanej klientowi na koniec pobytu lub analizą ewentualnych reklamacji. Posiadanie bazy danych stwarza możliwość zbudowania na jej podstawie strategicznego systemu informacyjnego, który skutecznie pomaga wszystkim pracownikom przedsiębiorstwa w procesie podejmowania codziennych decyzji. Tworzy go pięć elementów 25 : 20 K. Burnett: Relacje z kluczowymi klientami. Analiza i zarządzanie. Kraków: Oficyna Ekonomiczna 2002, s I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s J. Otto: Marketing relacji. Koncepcja i stosowanie. Wyd. cyt., s S. Bosiacki, J. Sikora: Podstawy marketingu w turystyce i rekreacji. Wyd. cyt., s J. Otto: Marketing relacji. Koncepcja i stosowanie. Wyd. cyt., s

8 - urządzenia wejścia - służące do gromadzenia danych marketingowych jak skanery optyczne, urządzenia pomiarowe zachowań oraz komputerowe stacje rejestrujące zakupy lub rezerwacje, - bazy danych dane marketingowe zbierane za pośrednictwem urządzeń wejścia są gromadzone w różnych bazach danych, zawierających zapisy o klientach, produktach lub usługach, punktach sprzedaży detalicznej, środkach masowego przekazu oraz formach promocji, - modele modele w systemie sugerują hipotezy odnośnie do możliwych związków pomiędzy danymi zawartymi w bazach danych, co daje decydentowi możliwość organizacji, interpretacji oraz przekazywania powstałych informacji w celu przejścia do fazy decyzyjnej, - sieci komputerowe metoda gromadzenia, przetwarzania i bieżącego korygowania danych, wprowadzanych przez urządzenia wejścia, bazy danych oraz modele, - komputery osobiste służące zarówno do wprowadzania danych, drukowania raportów czy analiz, formułowania zapytań do systemu w celu otrzymania i przeanalizowania zawartych w nim danych. Rysunek nr 1: Strategiczny system informacyjny stosowany przy podejmowaniu decyzji w marketingu relacji Urządzenia wejścia: - urządzenia pomiarowe zachowań, - skanery, - rejestratory zakupów (rezerwacji). Sieć komputerowa: - przetwarzanie danych, - bieżące uaktualnianie baz danych, - przetwarzanie zapytań do systemu. Komputer osobisty: - zapytania do sytemu, analizy i prezentacja wyników. Bazy danych: - klienci, - produkty/usługi, - punkty sprzedaży, - media, - formy promocji. Modele: - organizacja danych, - przekazywanie danych. Źródło: K. Przybyłowski, S. Hartley, R. Kevin, W. Rudelius: Marketing. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC 1998, s System, którego funkcjonowanie przedstawia rysunek nr 1 zbiera dane pochodzące z wielu źródeł, za pośrednictwem wielu urządzeń wejścia, aktualizuje bazy danych i odpowiada na zapytania kierowane do systemu przez decydentów. Taktyczne stosowanie technologii informacyjnych wymaga od przedsiębiorstw świadomego kształtowania ich działalności poprzez 26 : - wybranie określonej grupy klientów i zdecydowanie, których z nich należy wynagradzać, w których inwestować, ze współpracy z którymi zrezygnować, - określenie indywidualnych celów i strategii dla poszczególnych klientów, - określenie poziomu zintegrowanych strategicznych zdolności i zasobów oraz wykorzystanie ich tak, aby osiągnięcie celów wyznaczonych w odniesieniu do poszczególnych klientów było możliwe. Taki sposób podejścia do klienta oferuje stosującej go firmie wiele korzyści, jak dowartościowanie aktualnego nabywcy, które może zaowocować większym poziomem jego lojalności wobec firmy, stanowi odpowiednią reakcją na procesy indywidualizacji życia społecznego, a prowadzony systematycznie dostarcza firmie aktualnych informacji 26 I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s. 73.

9 pozwalających ulepszenie produktów lub stworzenie nowych, reagowanie na informacje o ewentualnych niedociągnięciach w produktach oraz sugerowanie sposobów prezentacji produktów czy komunikowania się z nabywcami. Swoistym fenomenem dzisiejszych czasów jest szybki i spontaniczny rozwój Internetu od sieci o orientacji tekstowej, łączącej na początku lat 90-tych ośrodki naukowe, aż do prężnego medium, które zrewolucjonizowało sposób prowadzenia działalności gospodarczej i stało się źródłem wielu nowych możliwości 27. Internet nie tylko ułatwia dwukierunkową komunikację przedsiębiorstwa z klientem, lecz także pozwala na aktywne uczestnictwo klienta w tworzeniu wartości, tak, aby końcowy produkt miał zindywidualizowany charakter 28. Zaś stworzenie konsumentowi za pomocą wirtualnych witryn sklepowych możliwości dokonania zakupów w dowolnie wybranych sklepie, w dowolnym czasie, bez pomocy sprzedawcy budzi ogromne zainteresowanie. Spośród produktów najczęściej nabywanych za pomocą Internetu największą popularnością cieszą się komputery, usługi turystyczne, rozrywka, odzież, upominki i kwiaty 29. Ostatnim z zasobów strategicznych niezbędnych do realizacji działań z zakresu marketingu relacji jest wiedza. Sukces przedsiębiorstwa zależy od zasobów wiedzy o klientach, która gromadzona i wykorzystywana jest w celu lepszego poznania i zaspokojenia potrzeb nabywców. Źródłem wiedzy w marketingu relacji są dane o kontaktach klienta, zawieranych transakcjach i jego zachowaniach ujawnionych podczas interakcji z przedsiębiorstwem. Czynnikiem, który hamował bardziej precyzyjny podział rynku były ograniczone zdolności przedsiębiorstw w zakresie poznania indywidualnych potrzeb klientów i dostosowania obsługi do ich preferencji. Znajomość własnych klientów i zrozumienie ich potrzeb a także określenie obecnej i przyszłej opłacalności każdego z nich jest kluczową kwestią w marketingu relacji. Możliwości poszerzania wiedzy szukać należy w technologiach informacyjnych, które stosowane są do gromadzenia, magazynowania i wydobywania danych oraz do tworzenia modeli predykcji. Niezbędne staje się również określenie metod zdobywania informacji, ich przechowywania, udzielania i wykorzystywania w przedsiębiorstwie. Nie wystarczą same zaawansowane technologie, gdyż brak odpowiednich sposobów przekazywania wiedzy doprowadzić może do niemożności wykorzystania posiadanych informacji 30. Poziom wiedzy o klientach w przedsiębiorstwie zależy od czterech zasadniczych czynników, a mianowicie 31 : - infrastruktury technicznej, czyli sprzętu umożliwiającego gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie danych oraz architektury, dzięki której dane o klientach przedsiębiorstwa znajdują się w strategicznym centrum, - kultury organizacyjnej i przywództwa, które podkreślają fundamentalną rolę wiedzy w trwałym rozwoju firmy, - jasnej strategii rekrutacji pracowników oraz szkolenia i utrzymania tych spośród nich, którzy zdobywanie wiedzy o kliencie traktują jako swój podstawowy cel, - procesów i systemów motywacyjnych, które powinny uwzględniać cztery poziomy zdobywania wiedzy o kliencie: indywidualne uczenie się, zespół uczący się z materiałów posiadanych przez przedsiębiorstwo, zespół uczący się od współpracujących z nim partnerów oraz zespół uczący się od klientów. 4. Podsumowanie 27 A.R.Simon, S.L.Shaffer: Hurtownie danych i systemy informacji gospodarczej. Karków: Oficyna Ekonomiczna 2002s I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s P. Cheverton: Zarządzanie kluczowymi klientami. Wyd. cyt., s I. H. Gordon: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Wyd. cyt., s

10 Marketing firm usługowych wymaga czegoś więcej niż tradycyjnego marketingu zewnętrznego korzystającego z kompozycji 4P. Firmy usługowe zmieniają sposób postrzegania swoich relacji z klientem. Akcenty przesuwają się z transakcji do partnerstwa, a celem tego przesunięcia jest utrzymanie długotrwałych więzi z klientami. Firmy zaczynają dostrzegać nowe obszary swojej działalności i oprócz zaspokajania potrzeb konsumentów, firmy interesują się nawiązywaniem i podtrzymywaniem trwałych kontaktów z nimi. Jakość, obsługa klienta i działalność marketingowa muszą być połączone w całość, a marketing relacji koncentruje się na zintegrowaniu tych trzech elementów i uruchomieniu ich połączonego potencjału owocującemu wzrostowi konkurencyjności przedsiębiorstw usługowych. Za niezbędne strategiczne zasoby do implementacji marketingu relacji, w którym firma koncentruje się na tworzeniu, utrzymywaniu i wzbogacaniu relacji z klientem, uznaje się ludzi, procesy, technologię informacyjną oraz wiedzę. Literatura [1] Bosiacki S., Sikora J.: Podstawy marketingu w turystyce i rekreacji. Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego, Poznań 1999 [2] Bryndza J., Łukasik-Makowska B., Owczarzy A., Pijanowski M.: Technologie CRM (Customer Relationship Management) w środowisku bankowym. W : Red. E. Niedzielska: Nowoczesne technologie informacyjne w zarządzaniu. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego 2001 [3] Burnett K.: Relacje z kluczowymi klientami. Analiza i zarządzanie. Kraków: Oficyna Ekonomiczna 2002 [4] Cheverton P. : Zarządzanie kluczowymi klientami. Kraków: Dom Wydawniczy ABC Oficyna Ekonomiczna 2001 [5] Fonfara K.: Marketing partnerski na rynku przedsiębiorstw. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne 1999 [5] Gordon I. H.: Relacje z klientem. Marketing partnerski. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne 2001 [6] Grönroosa Ch.: From marketing mix to relationship marketing towards a paradigm shift in marketing. W: Management Decision, 1997, nr 4 [7] Kotler Ph., Armstrong G., Saunders J., Wong V.: Marketing. Podręcznik europejski. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne 2002 [8] Otto J.: Marketing relacji. Koncepcja i stosowanie. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001 [9] Przybyłowski K., Hartley S., Kevin R., Rudelius W.,: Marketing. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC 1998 [10] Simon A.R., Shaffer S.L.: Hurtownie danych i systemy informacji gospodarczej. Karków: Oficyna Ekonomiczna 2002 [11] Stanusch M.: Wpływ kultury organizacyjnej na wdrożenie systemu CRM. Strona internetowa MARKETING RELACJI JAKO SPOSÓB NA PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW USŁUGOWYCH Streszczenie W niniejszym opracowaniu przedstawiona zostanie istota oraz główne komponenty koncepcji marketingu relacji, a także zasoby strategicznie niezbędne do jej implementacji na gruncie przedsiębiorstwa usługowego. RELATIONSHIP MARKETING AS A WAY OF IMPROVING COMPETITIVENESS OF SERVICE ENTERPRICES

11 Summary The paper presents the essence and main components of the relationship marketing concept. In this article, there are also described the fundamental, strategic resources required in the process of implementation this strategy in practice on services enterprises.

ZALECANA LITERATURA:

ZALECANA LITERATURA: ZALECANA LITERATURA: Marketing. Sposób myślenia i działania. Red. J. Perenc. Wydawnictwo Naukowe US, Szczecin 2002 A. Smalec, G. Rosa, L. Gracz: Marketing przewodnik do ćwiczeń. Wydawnictwo Naukowe US,

Bardziej szczegółowo

Iza Michalska-Dudek. 3 KONCEPCJE MARKETINGU W USŁUGACH oraz MODELE PRODUKCJI USŁUG

Iza Michalska-Dudek. 3 KONCEPCJE MARKETINGU W USŁUGACH oraz MODELE PRODUKCJI USŁUG Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Iza Michalska-Dudek 3 KONCEPCJE MARKETINGU W USŁUGACH oraz MODELE

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17

SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15. Na drodze do nauki marketingu str. 17 Spis treści SŁOWO WSTĘPNE DO WYDANIA POLSKIEGO (Lechosław Garbarski) str. 15 WPROWADZENIE str. 17 Na drodze do nauki marketingu str. 17 Podróż marketingowa: tworzenie wartości dla klienta i pozyskiwanie

Bardziej szczegółowo

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński

2012 Marketing produktu ekologicznego. dr Marek Jabłoński 2012 Marketing produktu ekologicznego dr Marek Jabłoński Od kilku lat ekologia przestaje mieć znaczenie ideologiczne, w zamian za to nabiera wymiaru praktycznego i inżynierskiego. Większość firm na świecie,

Bardziej szczegółowo

Udziałowcy wpływający na poziom cen:

Udziałowcy wpływający na poziom cen: Analiza procesu wytwórczego Udziałowcy wpływający na poziom cen: - dostawcy podzespołów - kooperanci - dystrybutorzy - sprzedawcy detaliczni tworzą nowy model działania: Zarządzanie łańcuchem dostaw SCM

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19

Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie...19 Spis treści Wstęp...13 CZĘŚĆ I. MODEL FUNKCJONOWANIA MARKETINGU Rozdział 1. Przesłanki działalności marketingowej w przedsiębiorstwie....19 1.1. Koncepcja modelu funkcjonowania marketingu........ 19 1.2.

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna

Strategia globalna firmy a strategia logistyczna Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Strategia globalna firmy a strategia logistyczna www.maciejczak.pl STRATEGIA SZTUKA WOJNY W BIZNESIE Strategia polega na przeanalizowaniu obecnej sytuacji i

Bardziej szczegółowo

CRM w logistyce. Justyna Jakubowska. CRM7 Specjalista Marketingu

CRM w logistyce. Justyna Jakubowska. CRM7 Specjalista Marketingu CRM w logistyce Justyna Jakubowska CRM7 Specjalista Marketingu CRM w logistyce Prezentacja firm more7 Polska dostawca systemu CRM Autor i producent systemu do zarządzania relacjami z klientem CRM7; Integrator

Bardziej szczegółowo

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015

XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Marketing relacji w usługach finansowych. Etap szkolny. Rok szkolny 2014/2015 XIV Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych Marketing relacji w usługach finansowych Etap szkolny Rok szkolny 2014/2015 Część I: Test Poniższy test składa się z 20 pytań zamkniętych zawierających cztery

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

CRM. Relacje z klientami.

CRM. Relacje z klientami. CRM. Relacje z klientami. Autor: Jill Dyche Książka przeznaczona jest dla wielu czytelników -- od menedżerów do użytkowników Część 1. skierowana jest do kadry zarządzającej, menedżerów projektów oraz ludzi

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności działań logistycznych

Ocena efektywności działań logistycznych Wydział Ekonomiczno-Rolniczy - SGGW Dr Mariusz Maciejczak LOGISTYKA Ocena efektywności działań logistycznych Opracowanie na podstawie: materiałów z konferencji Zarządzanie Dystrybucją i Magazynowaniem,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Od początku. Dlaczego mówimy o danych? - Nowa gospodarka. Tradycja vs. nowość. Znaczenie informacji w organizacjach innowacyjnych CRM

Od początku. Dlaczego mówimy o danych? - Nowa gospodarka. Tradycja vs. nowość. Znaczenie informacji w organizacjach innowacyjnych CRM Od początku Znaczenie informacji w organizacjach innowacyjnych CRM Informacja marketingowa jest obecnie krytycznym zasobem każdej organizacji Może być ona łatwo gromadzona, dzięki wszelkiego rodzaju rozwiązaniom

Bardziej szczegółowo

Od początku. Dlaczego mówimy o danych? - Nowa gospodarka. Znaczenie informacji w organizacjach innowacyjnych CRM

Od początku. Dlaczego mówimy o danych? - Nowa gospodarka. Znaczenie informacji w organizacjach innowacyjnych CRM Znaczenie informacji w organizacjach innowacyjnych CRM Od początku Informacja marketingowa jest obecnie krytycznym zasobem każdej organizacji Może być ona łatwo gromadzona, dzięki wszelkiego rodzaju rozwiązaniom

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

Model dojrzałości dopasowania strategicznego. Nadzór Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Poziom 4 Poziom 5 Na poziomie

Model dojrzałości dopasowania strategicznego. Nadzór Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Poziom 4 Poziom 5 Na poziomie Tab. 1. Opis poziomów dojrzałości procesów dla obszaru nadzór. Formalne strategiczne planowanie biznesowe Formalne strategiczne planowanie Struktura organizacyjna Zależności organizacyjne Kontrola budżetowania

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Ćwiczenia z Podstaw Marketingu III rok studia niestacjonarne I stopnia na kierunku Zarządzanie Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

Efektywne kształtowanie relacji B2B w kanałach dystrybucji

Efektywne kształtowanie relacji B2B w kanałach dystrybucji Efektywne kształtowanie relacji B2B w kanałach dystrybucji Nowy Sącz, 3 grudnia 2010 dr Marek Rutkowski Relacje to stosunki zachodzące między dwoma (lub więcej) osobami, organizacjami, przedmiotami, zdarzeniami;

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż osobista. Instrumenty promocji. Sprzedaż osobista. Sprzedaż osobista. Public Relations. Reklama. Promocja sprzedaży

Sprzedaż osobista. Instrumenty promocji. Sprzedaż osobista. Sprzedaż osobista. Public Relations. Reklama. Promocja sprzedaży Sprzedaż osobista Instrumenty promocji Reklama Sprzedaż osobista Public Relations Promocja sprzedaży TV Prezentacje Materiały dla prasy Konkursy Outdoor Negocjacje handlowe Konferencje Loterie Internet

Bardziej szczegółowo

ALMAMER Wyższa Szkoła Ekonomiczna 01 201 Warszawa, ul. Wolska 43 www.almamer.pl

ALMAMER Wyższa Szkoła Ekonomiczna 01 201 Warszawa, ul. Wolska 43 www.almamer.pl Recenzenci Prof. dr hab. Małgorzata Duczkowska-Piasecka dr hab. Małgorzata Bombol REDAKCJA I KOREKTA Joanna Warecka OPRACOWANIE TECHNICZNO-GRAFICZNE Beata Kocój PROJEKT OKŁADKI Tomasz Fabiański ALMAMER

Bardziej szczegółowo

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Etapy przygotowań do przeprowadzenia badań marketingowych 2 Badania marketingowe a funkcje marketingu Analiza otoczenia Analiza klientów Planowanie produktów i usług Planowanie dystrybucji Planowanie

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK)

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK) (SOK) Zyskaj trwałą przewagę na konkurencyjnym rynku dzięki doskonałej obsłudze Klienta Oferta procesu wdrożenia SOK Kłopoty, koszty, utrata Klientów Brak standardów obsługi powoduje kłopoty, a potem dodatkowe

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI SUKCESU PPG

CZYNNIKI SUKCESU PPG CZYNNIKI SUKCESU PPG STOSOWANIE UMIEJĘTNOŚCI ZAWODOWYCH Wiedza o biznesie Wiedza specjalistyczna Wiedza o produktach i usługach Wiedza przemysłowa ZARZĄDZANIE REALIZACJĄ ZADAŃ Działanie w perspektywie

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

KROK 7. PLAN MARKETINGOWY. Jerzy T. Skrzypek

KROK 7. PLAN MARKETINGOWY. Jerzy T. Skrzypek KROK 7. PLAN MARKETINGOWY Jerzy T. Skrzypek 1 Prezentacja zawiera zasady konstrukcji planu organizacyjnego 2 Źródło: książka Biznesplan w 10 krokach W poprzedniej prezentacji: Plan organizacyjny 1 Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte: Launch przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki

Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Budowanie przewagi konkurencyjnej Istota, metody, techniki Opracowanie: Aneta Stosik Nowoczesna organizacja Elastyczna (zdolna do przystosowania się do potrzeb) wg P. Druckera Dynamiczna (Mająca umiejętność

Bardziej szczegółowo

Marketing bezpośredni. Koncepcja - zarządzanie - instrumenty Mariusz Trojanowski

Marketing bezpośredni. Koncepcja - zarządzanie - instrumenty Mariusz Trojanowski Marketing bezpośredni. Koncepcja - zarządzanie - instrumenty Mariusz Trojanowski Zagadnienia omówione w książce są przedstawione w trzech wymiarach: koncepcyjnym - usystematyzowanie wiedzy na temat marketingu

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. 1999, s. 141 i dalsze.

1. Wprowadzenie. 1999, s. 141 i dalsze. Izabela Michalska-Dudek, Czynniki warunkujące efektywność wykorzystania marketingu relacji przez biura podróży, [w:] Red. B. Raszka, S. Bosiacki: Gospodarka turystyczna w XXI wieku. Globalne wyzwania i

Bardziej szczegółowo

Szczęście w nieszczęściu, czyli jak wykorzystać potencjał utraconych klientów

Szczęście w nieszczęściu, czyli jak wykorzystać potencjał utraconych klientów Szczęście w nieszczęściu, czyli jak wykorzystać potencjał utraconych klientów Kluczowym czynnikiem tworzącym sukces każdej firmy jest zadowolenie odbiorców. Lojalni klienci pomagają w rozwoju przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Trendy w e-biznesie. Anna Sołtysik-Piorunkiewicz

Trendy w e-biznesie. Anna Sołtysik-Piorunkiewicz Trendy w e-biznesie Anna Sołtysik-Piorunkiewicz Agenda Wprowadzenie koncepcja systemu e-biznesu Obszary i modele systemów e- biznesu Korzyści wynikające z przekształcenia przedsiębiorstw w e- biznes Koncepcja

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW DLA POSZCZEGÓLNYCH OSI PRIORYTETOWYCH, DZIAŁAŃ I PODDZIAŁAŃ RPO WO 2014-2020 zakres: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego OŚ PRIORYTETOWA II RPO WO 2014-2020 KONKURENCYJNA

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne Zagadnienia na egzamin dyplomowy na Wydziale Zarządzania Społecznej Akademii nauk Studia pierwszego stopnia kierunek zarządzanie w roku akademickim 2012/2013 Specjalność - Marketing i zarządzanie logistyczne

Bardziej szczegółowo

Lp. Potencjalny temat (problematyka) pracy dyplomowej 1 Adaptacja nowych technologii w celu poprawy skuteczności personelu sprzedażowego firmy

Lp. Potencjalny temat (problematyka) pracy dyplomowej 1 Adaptacja nowych technologii w celu poprawy skuteczności personelu sprzedażowego firmy Lp. Potencjalny temat (problematyka) pracy dyplomowej Charakter pracy 1 Adaptacja nowych technologii w celu poprawy skuteczności personelu sprzedażowego firmy Projekt organizacyjny 2 Alternatywne koncepcje

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Marketing: relacje z klientami Istota dr hab. Justyna Światowiec Szczepańska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik

Zarządzanie kadrami. Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami Opracowanie: Aneta Stosik Zarządzanie kadrami - definicje Zbiór działań związanych z ludźmi, ukierunkowanych na osiąganie celów organizacji i zaspokojenie potrzeb pracowników Proces

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności

Wykorzystanie technologii informacyjnych do zarządzania łańcuchami i sieciami dostaw w warunkach globalizacji rynku żywności Zarządzanie łańcuchami dostaw żywności w Polsce. Kierunki zmian. Wacław Szymanowski Książka jest pierwszą na naszym rynku monografią poświęconą funkcjonowaniu łańcuchów dostaw na rynku żywności w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS

EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS EASY BUSINESS SYMULACJA PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ WARSZTAT OPARTY O SYMULACJĘ BIZNESU EASY BUSINESS Na bazie symulacji EASY BUSINESS może być prowadzone szkolenie lub cykl szkoleń z tematyki

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

Logistyka i Zarządzanie Łańcuchem Dostaw. Opracował: prof. zw dr hab. Jarosław Witkowski

Logistyka i Zarządzanie Łańcuchem Dostaw. Opracował: prof. zw dr hab. Jarosław Witkowski Logistyka i Zarządzanie Łańcuchem Dostaw Opracował: prof. zw dr hab. Jarosław Witkowski LOGISTKA (wg Council of Logistics Management) to proces planowania, realizowania i kontrolowania sprawności i ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil : Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Wszystkie Semestr: Forma studiów: I stacjonarne/niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

SPECJALNOŚĆ MARKETING

SPECJALNOŚĆ MARKETING SPECJALNOŚĆ MARKETING Charakterystyka seminarium licencjackiego Studia dzienne IV sem. 30 godzin Kierunek: Zarządzanie RA 2009/2010 Seminarium licencjackie z zakresu marketingu MARKETING - Sylwetka absolwenta

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Zarządzanie pytania podstawowe 1. Funkcje zarządzania 2. Otoczenie organizacji

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH DAG MARA LEWICKA ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM W POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTWACH Metody, narzędzia, mierniki WYDAWNICTWA PROFESJONALNE PWN WARSZAWA 2010 Wstęp 11 ROZDZIAŁ 1. Zmiany w zakresie funkcji personalnej

Bardziej szczegółowo

Korzyści z integracji danych klienta. Seminarium PIU Jakość danych w systemach informatycznych ZU Warszawa 25.03.2009 Przygotowała Ewa Galas

Korzyści z integracji danych klienta. Seminarium PIU Jakość danych w systemach informatycznych ZU Warszawa 25.03.2009 Przygotowała Ewa Galas Korzyści z integracji danych klienta Seminarium PIU Jakość danych w systemach informatycznych ZU Warszawa 25.03.2009 Przygotowała Ewa Galas Definicje CDI ( Customer Data Integration) koncepcja integracji

Bardziej szczegółowo

Marketing nowych technologii

Marketing nowych technologii Marketing nowych technologii dr Bartłomiej Kurzyk dr Bartłomiej Kurzyk Uniwersytet Łódzki Wydział Zarządzania e-mail: kurzyk@kurzyk.pl WWW: www.kurzyk.pl 1 Cele Będziecie czuć i rozumieć rolę marketingu

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny

Kierunki rozwoju firmy Decyzje o wyborze rynków Decyzje inwestycyjne Rozwój nowych produktów Pozycjonowanie. Marketing strategiczny Badania marketingowe dr Grzegorz Mazurek Istota badań Podejmowanie decyzji odbywa się na bazie doświadczenia, wiedzy oraz intuicji. Podejmowanie decyzji wiąże się automatycznie z ryzykiem poniesienia porażki

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Wartość dodana podejścia procesowego

Wartość dodana podejścia procesowego Zarządzanie procesami dr Mariusz Maciejczak Wartość dodana podejścia procesowego www.maciejczak.pl Wartość dodana w ujęciu ekonomicznym Wartość dodana - przyrost wartości dóbr w wyniku określonego procesu

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo

efektywności Twojej firmy i pozwoli na osiągnięcie

efektywności Twojej firmy i pozwoli na osiągnięcie Chcesz ukierunkować i nadać tempo rozwojowi Twoich pracowników? OCENA PRACOWNICZA 360 STOPNI. METODA SPRZĘŻENIA ZWROTNEGO. + czym jest ocena 360 stopni? + co jest przedmiotem pomiaru? + kto dokonuje oceny?

Bardziej szczegółowo

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny www.maciejczak.pl Łańcuch logistyczny a łańcuch dostaw Łańcuch dostaw w odróżnieniu od łańcucha logistycznego dotyczy integracji

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

VENDIO SPRZEDAŻ kompleksowa obsługa sprzedaży. dcs.pl Sp. z o.o. vendio.dcs.pl E-mail: info@dcs.pl Warszawa, 16-10-2014

VENDIO SPRZEDAŻ kompleksowa obsługa sprzedaży. dcs.pl Sp. z o.o. vendio.dcs.pl E-mail: info@dcs.pl Warszawa, 16-10-2014 VENDIO SPRZEDAŻ kompleksowa obsługa sprzedaży dcs.pl Sp. z o.o. vendio.dcs.pl E-mail: info@dcs.pl Warszawa, 16-10-2014 Agenda Jak zwiększyć i utrzymać poziom sprzedaży? VENDIO Sprzedaż i zarządzanie firmą

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Zajęcia 1 Wprowadzenie do badań marketingowych

Badania Marketingowe. Zajęcia 1 Wprowadzenie do badań marketingowych Badania Marketingowe Zajęcia 1 Wprowadzenie do badań marketingowych Definicje badań marketingowych Badanie marketingowe to systematyczne i obiektywne identyfikowanie, gromadzenie, analizowanie i prezentowanie

Bardziej szczegółowo

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki. Stacjonarne Zarządzanie logistyczne Katedra Ekonomii i Zarządzania prof. dr hab.

Logistyka I stopień Ogólnoakademicki. Stacjonarne Zarządzanie logistyczne Katedra Ekonomii i Zarządzania prof. dr hab. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOG-1074 Zarządzanie relacjami z klientami Customer relationship management

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Wykład: System komunikacji. w marketingu relacyjnym

Wykład: System komunikacji. w marketingu relacyjnym Wykład: System komunikacji w marketingu relacyjnym Promocja a komunikacja Kotler: promocja - obejmuje różne rodzaje czynności, jakie podejmuje przedsiębiorstwo, aby poinformować o cechach merytorycznych

Bardziej szczegółowo

Program Poprawy Efektywności Zakupów. Jak kupować, aby poprawiać rentowność?

Program Poprawy Efektywności Zakupów. Jak kupować, aby poprawiać rentowność? Program Poprawy Efektywności Zakupów Jak kupować, aby poprawiać rentowność? Oferta Zakupy Celem każdej firmy jest zdobycie dominującej pozycji na rynku, która przekłada się na poziom obrotów i zysków firmy.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne Konkurencja a procesy operacyjne W czasie nasilających się procesów globalizacyjnych akcent działań konkurencyjnych przesuwa się z obszaru generowania znakomitych

Bardziej szczegółowo

Zaufanie otwiera drzwi

Zaufanie otwiera drzwi Zaufanie otwiera drzwi Spółka projektowo-dystrybucyjna Wiemy, że nawiązywanie i zawieranie transakcji handlowych jest łatwiejsze, wydajniejsze i skuteczniejsze, jeśli się posiada kredyt zaufania. Zaufanie

Bardziej szczegółowo

Audyt Marketingowy Młodej Firmy [RAPORT]

Audyt Marketingowy Młodej Firmy [RAPORT] Wytyczne dotyczące przygotowania raportu z Audytu Marketingowego Młodej Firmy zał. nr 3 do umowy Audyt Marketingowy Młodej Firmy [RAPORT] NAZWA AUDYTOWANEJ FIRMY:.. ADRES:. DATA PRZEKAZANIA PRZEPROWADZENIA

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

Budowanie marki salonu beauty

Budowanie marki salonu beauty Budowanie marki salonu beauty Czym jest marka? Klient dokonując zakupu danej usługi czy produktu, kupuje przede wszystkim zadowolenie wynikające ze swojego zakupu. Zatem marka jest wartością, która przekłada

Bardziej szczegółowo

Z-LOGN1-019 Podstawy marketingu Fundamentals of marketing. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki

Z-LOGN1-019 Podstawy marketingu Fundamentals of marketing. Logistyka I stopień Ogólnoakademicki KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Z-LOGN1-019 Podstawy marketingu Fundamentals of marketing A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Automatyzacja Procesów Biznesowych Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Rodzaje przedsiębiorstw Produkcyjne największe zapotrzebowanie na kapitał, największe ryzyko Handlowe kapitał obrotowy, średnie ryzyko

Bardziej szczegółowo

Proces zarządzania zasobami ludzkimi

Proces zarządzania zasobami ludzkimi Marek Angowski Proces zarządzania zasobami ludzkimi Część 1 Etapy procesy zarządzania zasobami ludzkimi Planowanie zasobów ludzkich Rekrutacja Selekcja i dobór kandydatów Szkolenia i doskonalenie zawodowe

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium Załącznik nr 1 do Regulaminu okresowej oceny pracownikçw Starostwa Powiatowego w Środzie Wlkp. Kryteria wyboru Lp. Kryterium Opis kryterium 1. Umiejętność obsługi urządzeń technicznych lub narzędzi informatycznych

Bardziej szczegółowo

Pomiar i doskonalenie jakości procesów usługowych, metody oceny procesu usługowego- SERIQUAL, CIT, CSI.

Pomiar i doskonalenie jakości procesów usługowych, metody oceny procesu usługowego- SERIQUAL, CIT, CSI. Anna Jurek 133846 Izabela Sokołowska 133991 Gr. Pon. P godz. 15.15 Procesowe Zarządzanie Przedsiębiorstwem- seminarium. Pomiar i doskonalenie jakości procesów usługowych, metody oceny procesu usługowego-

Bardziej szczegółowo

Analiza procesów wewnętrznych i ich optymalizacja przez ICT.

Analiza procesów wewnętrznych i ich optymalizacja przez ICT. 2012 Analiza procesów wewnętrznych i ich optymalizacja przez ICT. Sebastian Śnieciński Qubsoft - software media house Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Potrzebuję system B2B,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 Przedmowa... 11 Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 1. Charakterystyka zarządzania jakością... 15 1.1. Zarządzanie a kierowanie... 15 1.2. Cel i obiekt zarządzania... 16 1.3. Definiowanie

Bardziej szczegółowo

STANDARDY REALIZACJI USŁUG PUBLICZNYCH W GMINIE MIEJSKIEJ KRAKÓW

STANDARDY REALIZACJI USŁUG PUBLICZNYCH W GMINIE MIEJSKIEJ KRAKÓW STANDARDY REALIZACJI USŁUG PUBLICZNYCH W GMINIE MIEJSKIEJ KRAKÓW Kraków, 2014 1 Spis treści Wykaz skrótów...3 UWAGI WSTĘPNE...4 1 STANDARDY WSPÓŁPRACY FINANSOWEJ...5 1.1 Ogólne standardy w zakresie przygotowania

Bardziej szczegółowo

TECZKA PRASOWA. Czym jest FINANCE-TENDER.COM?

TECZKA PRASOWA. Czym jest FINANCE-TENDER.COM? Czym jest FINANCE-TENDER.COM? FINANCE-TENDER.COM jest pierwszą w Polsce platformą przetargową i ogłoszeniową oferującą nowoczesną metodę przeprowadzania przetargów elektronicznych oraz umożliwiającą przedsiębiorstwom

Bardziej szczegółowo

Dołącz do grona zadowolonych użytkowników systemu Belisama4CRM

Dołącz do grona zadowolonych użytkowników systemu Belisama4CRM Czym jest CRM? Termin CRM, czyli Customer Relationship Management, ma wiele definicji i jest dość szerokim pojęciem. W ogólnym zarysie jest to takie zarządzanie relacjami z klientem, które ma prowadzić

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNA OFERTA WSPÓŁPRACY

WSTĘPNA OFERTA WSPÓŁPRACY WSTĘPNA OFERTA WSPÓŁPRACY Charakterystyka firmy Zakres usług Etapy i metody pracy Konsultanci i współpraca z klientem Kontakt Grupa STS s.c., ul. Maszynowa 7a/3, 02-392 Warszawa Charakterystyka firmy Pracownia

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Marek Kruk, dr SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr / 3 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13

Spis treści WSTĘP... 13 WSTĘP... 13 Rozdział I MODEL ZRÓWNOWAŻONEGO BIZNESU PRZEDSIĘBIORSTWA A KREACJA WARTOŚCI... 15 (Adam Jabłoński) Wstęp... 15 1. Konkurencyjność przedsiębiorstwa a model zrównoważonego biznesu... 16 2. Ciągłość

Bardziej szczegółowo