STUDIA PODYPLOMOWE PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STUDIA PODYPLOMOWE PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM"

Transkrypt

1 Przekazanie kompetencji ustawodawczych UE dr Aleksandra Sołtysińska Źródła prawa i procedury prawodawcze UE 1-2 grudnia 2017 roku przyjmowanie aktów prawnych wykonanie aktów prawnych środki proceduralne oraz sankcje STUDIA PODYPLOMOWE 2 Pojęcie źródeł prawa UE Hierarchia źródeł prawa szczególny porządek prawny acquis communautaire prawo pozytywne akty wiążące i niewiążące zasady ogólne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE prawo pierwotne zasady ogólne prawa umowy międzynarodowe prawo wtórne: -rozporządzenia, -dyrektywy, -decyzje 3 4 Prawo pierwotne Traktat o Unii Europejskiej oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wraz z 37 protokołami, 2 załącznikami, 65 deklaracjami i Kartą Praw Podstawowych UE art. 3 ust. 3 TUE (cele UE) i art. 11 (wymogi ochrony środowiska przy realizacji polityk UE) i 191 TFUE (polityka ochrony środowiska) umowy akcesyjne Artykuł 191 ust. 1 TFUE Polityka Unii w dziedzinie środowiska przyczynia się do osiągania następujących celów: - zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska, - ochrony zdrowia ludzkiego, - ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych, - promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów w dziedzinie środowiska, w szczególności zwalczania zmian klimatu

2 Artykuł 37 KPP Zasady ogólne prawa Wysoki poziom ochrony środowiska i poprawa jego jakości muszą być zintegrowane z politykami Unii i zapewnione zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. dotyczące systemu prawa, w tym zasady procesowe (np. pewność prawa, niedziałanie wstecz, proporcjonalność, ochrona praw nabytych, legitymowanych oczekiwań, ne bis id idem), dotyczące prawa UE jako specyficznego systemu prawnego (pierwszeństwo, bezpośrednia skuteczność, autonomia) podstawowe prawa jednostki 7 8 Umowy międzynarodowe art. 3 ust. 2 i art. 216 TFUE artykuł 191 ust. 4 TFUE UE ma prawo zawierania umów: -gdy przewidują to Traktaty, -gdy zawarcie umowy jest niezbędne do osiągnięcia, w ramach polityk UE, jednego z celów, o których mowa w Traktatach, -gdy zawarcie umowy jest przewidziane prawnie wiążącym akcie UE, -gdy może mieć wpływ na wspólne zasady lub zmienić ich zakres W zakresie swoich odpowiednich kompetencji Unia i Państwa Członkowskie współpracują z państwami trzecimi i właściwymi organizacjami międzynarodowymi. Warunki współpracy Unii mogą stanowić przedmiot umów między Unią i zainteresowanymi stronami trzecimi Przykład umowy międzynarodowej Konwencja z Aarhus z 25 czerwca 1998 roku o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska 11 Akty prawa wtórnego art. 288 TFUE rozporządzenia - środek unifikacji prawa, rozporządzenie 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów dyrektywa środek harmonizacji, dyrektywa 2004/35 w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu decyzja akt indywidualny lub generalny, decyzje o kategoriach odpadów decyzje indywidualne dotyczące wprowadzenia do obrotu żywności GM akty niewiążące zalecenia, opinie, komunikaty, itd. 12 2

3 Prawo wtórne akty ustawodawcze przyjęte w drodze procedury prawodawczej (zwykłej i specjalnej) art TFUE akty nieustawodawcze akty delegowane, wykonawcze i pozostałe akty delegowane (władza wykonawcza działająca w charakterze ustawodawczym) akty wykonawcze (realizacja władzy wykonawczej) Artykuł 192 TFUE 1. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym oraz Komitetem Regionów, decydują o działaniu służącym osiągnięciu celów określonych w artykule 191, które ma być podjęte przez Unię. 2. Na zasadzie odstępstwa od procedury decyzyjnej przewidzianej w ustępie 1 i bez uszczerbku dla artykułu 114, Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, uchwala: ( ) 3. Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, może postanowić o stosowaniu zwykłej procedury ustawodawczej do dziedzin, o których mowa w akapicie pierwszym Akty delegowane art. 290 TFUE Akty wykonawcze upoważnienie do wydania wynika z aktu ustawodawczego mają przymiotnik delegowany wydawane w celu uzupełnienia lub zmiany niektórych, mniej istotnych elementów aktu ustawodawczego kontrola art. 291 TFUE kompetencja wykonawcza należy do państw członkowskich akty unijne są wydawane, gdy konieczne są jednolite warunki wykonywania prawnie wiążących aktów UE przymiotnik wykonawczy upoważnienie w akcie prawnie wiążącym (również innym niż ustawodawcze) Wybór instrumentu prawnego Zasada pomocniczości wybór aktu przesądza TFUE w przypadku możliwości wyboru pierwszeństwo dla dyrektyw (Protokół do TA) obowiązek uzasadniania aktów 296 TFUE obowiązek publikacji aktów 297 TFUE Protokół w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności rola parlamentów krajowych

4 Miejsce orzecznictwa TSUE w systemie źródeł prawa Definicje unijne formalnie nie należy do źródeł prawa, rola w tworzeniu zasad prawa UE, zasady wykładni prawa UE zakres obowiązywania wykładnia wyrażeń prawnych stosowanych w instrumentach unijnych wskazówki zawarte w preambule wykładnia dokonana przez TSUE w ramach orzeczeń wstępnych Dostępność Dziennik Urzędowy UE Instrument prawa pochodnego dyrektywy -dyrektywy skierowane są do państw członkowskich i wiążą tylko co do celu, jaki należy osiągnąć, pozostawiając swobodę wyboru form i metod -dwustopniowy proces stanowienia prawa -termin implementacji przykład: dyrektywa 2008/99/WE o ochronie środowiska poprzez prawo karne Warunki bezpośredniego skutku dyrektyw Bezpośrednia skuteczność dyrektyw brak prawidłowej implementacji przepis dyrektywy jest wystarczająco precyzyjny i bezwarunkowy przepis dyrektywy przyznaje prawa jednostce w układzie wertykalnym w układzie horyzontalnym w układzie triangularnym wyrok TS w sprawie C-201/02 Wells

5 Prawo miękkie rekomendacje, zalecenia, wytyczne 25 5

System instytucjonalny i prawny Unii Europejskiej. Autor: Justyna Maliszewska-Nienartowicz CZĘŚĆ I. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA UNII EUROPEJSKIEJ

System instytucjonalny i prawny Unii Europejskiej. Autor: Justyna Maliszewska-Nienartowicz CZĘŚĆ I. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA UNII EUROPEJSKIEJ System instytucjonalny i prawny Unii Europejskiej. Autor: Justyna Maliszewska-Nienartowicz CZĘŚĆ I. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA UNII EUROPEJSKIEJ ROZDZIAŁ 1. CHARAKTER PRAWNY UNII EUROPEJSKIEJ ROZDZIAŁ 2. OSOBOWOŚĆ

Bardziej szczegółowo

HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Uniwersytet Wrocławski

HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Uniwersytet Wrocławski HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Uniwersytet Wrocławski 1944 1948 9 maj 1950 1951 27 maj 1952 1957 1960 1965 1974 1986 1992 Ustanowienie

Bardziej szczegółowo

Unit 3-03/ Kompetencje Unii. Zasady strukturalne

Unit 3-03/ Kompetencje Unii. Zasady strukturalne Unit 3-03/09.11.2016 Kompetencje Unii. Zasady strukturalne Fragmenty z podręcznika: Zasady działania UE: pkt 73-74 Zasada przyznania kompetencji (kompetencje wyłączne i dzielone; kompetencje wyraźnie i

Bardziej szczegółowo

Prawo pierwotne i prawo wtórne

Prawo pierwotne i prawo wtórne Prawo UE Prawo pierwotne i prawo wtórne Jednolity reżim prawny Prawo pierwotne = Traktaty założycielskie, rewizyjne, akcesyjne, ogólne zasady prawa Prawo wtórne = stanowione przez instytucje+ umowy międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo Unii Europejskiej jako akademicka dyscyplina prawa... 3 I. Rozwój autonomicznej dyscypliny

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wykaz skrótów Przedmowa (Artur Kuś)

Spis treści: Wykaz skrótów Przedmowa (Artur Kuś) Spis treści: Wykaz skrótów Przedmowa (Artur Kuś) Rozdział I. Geneza i rozwój procesów integracyjnych w Europie po II wojnie światowej (Tomasz Sieniow) ı2. PodłoŜe procesów integracyjnych w Europie po II

Bardziej szczegółowo

2010/06 Struktura Dziennika Urzędowego - Dostosowanie w związku z wejściem w życie traktatu lizbońskiego Dziennik Urzędowy seria L

2010/06 Struktura Dziennika Urzędowego - Dostosowanie w związku z wejściem w życie traktatu lizbońskiego Dziennik Urzędowy seria L 200/06 Struktura Dziennika Urzędowego - Dostosowanie w związku z wejściem w życie traktatu lizbońskiego Dziennik Urzędowy seria L L I Akty ustawodawcze a) rozporządzenia b) dyrektywy c) decyzje d) budżety

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Str. Nb. Wykaz skrótów... XV Wstęp do piątego wydania... XVII

Spis treści. Str. Nb. Wykaz skrótów... XV Wstęp do piątego wydania... XVII Wykaz skrótów... XV Wstęp do piątego wydania... XVII Rozdział I. Wprowadzenie... 1 1 1. Pojęcie prawa europejskiego i prawa Unii Europejskiej... 1 1 2. Proces integracji państw europejskich po II wojnie

Bardziej szczegółowo

Test kwalifikacyjny z zakresu prawa unijnego i europejskiego

Test kwalifikacyjny z zakresu prawa unijnego i europejskiego . Imię i nazwisko Test kwalifikacyjny z zakresu prawa unijnego i europejskiego 1. Zgodnie z Traktatami założycielskimi, od daty wejścia w życie Traktatu z Lizbony Unia Europejska: a) ma osobowość prawną

Bardziej szczegółowo

Akty normatywne. PPwG prof. Stanisław Piątek

Akty normatywne. PPwG prof. Stanisław Piątek Akty normatywne PPwG prof. Stanisław Piątek Rodzaje aktów normatywnych Akty normatywne (źródła prawa) - dokumenty odpowiednio ustanowione przez organy władzy publicznej, które zawierają przepisy prawa,

Bardziej szczegółowo

1.Pojęcie i charakter prawa podatkowego UE

1.Pojęcie i charakter prawa podatkowego UE 1.Pojęcie i charakter prawa podatkowego UE Prawo podatkowe UE próba definicji Prawo podatkowe UE jest przede wszystkim zbiorem przepisów będących instrumentem realizacji celów Traktatu o funkcjonowaniu

Bardziej szczegółowo

AKTY PRAWNE UNII EUROPEJSKIEJ

AKTY PRAWNE UNII EUROPEJSKIEJ AKTY PRAWNE UNII EUROPEJSKIEJ Prawo UE moŝna podzielić na dwie grupy: Prawo pierwotne; Prawo wtórne (pochodne). NajwaŜniejsze akty prawa pierwotnego: traktaty załoŝycielskie Wspólnot Europejskich i UE;

Bardziej szczegółowo

Efektywność prawa wspólnotowego w Polsce na przykładzie VAT

Efektywność prawa wspólnotowego w Polsce na przykładzie VAT Efektywność prawa wspólnotowego w Polsce na przykładzie VAT Adam Bartosiewicz Oficyna a Wolters Kluwer business Warszawa 2009 Wykaz skrótów 13 Akty prawne 13 Organy 14 Publikatory 14 Uwagi wprowadzające

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r.

WYKŁAD III. SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. WYKŁAD III SYSTEM ŹRÓDEŁ PRAWA W ŚWIETLE KONSTYTUCJI RP z dnia 2 kwietnia 1887 r. I. Pojęcie i rodzaje źródeł prawa II. Cechy systemu źródeł prawa w Polsce: 1. konstytucjonalizacja 2. dychotomiczny podział

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA I STANOWIENIE PRAWA UE

ŹRÓDŁA I STANOWIENIE PRAWA UE Wstęp do prawa europejskiego Prawo wieczorowe, 2. Rok, r.a. 2016/17 Dr Anna Czaplińska ŹRÓDŁA I STANOWIENIE PRAWA UE 1.1. Prawo pierwotne 1. System źródeł prawa UE Pochodzi od państw członkowskich, moc

Bardziej szczegółowo

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015)

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015) Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015) 1. Sposoby pojmowania terminów: prawo europejskie, prawo wspólnotowe, Prawo Unii Europejskiej. 2. Rada Europy charakter prawny, statutowe cele

Bardziej szczegółowo

Część pierwsza TEORIA INTEGRACJI, CHARAKTER PRAWNY, STRUKTURA, ZAKRES PRZEDMIOTOWY I ZASADY DZIAŁANIA UNII EUROPEJSKIEJ

Część pierwsza TEORIA INTEGRACJI, CHARAKTER PRAWNY, STRUKTURA, ZAKRES PRZEDMIOTOWY I ZASADY DZIAŁANIA UNII EUROPEJSKIEJ INSTYTUCJE I PRAWO UNII EUROPEJSKIEJ Autorzy: Barcz J., Górka M., Wyrozumska A. Część pierwsza TEORIA INTEGRACJI, CHARAKTER PRAWNY, STRUKTURA, ZAKRES PRZEDMIOTOWY I ZASADY DZIAŁANIA UNII EUROPEJSKIEJ ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Art. 263 TFUE (1) skarga o stwierdzenie nieważności

Art. 263 TFUE (1) skarga o stwierdzenie nieważności Art. 263 TFUE (1) skarga o stwierdzenie nieważności Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej kontroluje legalność aktów ustawodawczych, aktów Rady, Komisji i Europejskiego Banku Centralnego, innych niż

Bardziej szczegółowo

ZASADY FUNKCJONOWANIA UE

ZASADY FUNKCJONOWANIA UE Wstęp do prawa europejskiego Prawo wieczorowe, 2. Rok, r.a. 2016/17 Dr Anna Czaplińska ZASADY FUNKCJONOWANIA UE 1. Zasada kompetencji przyznanych (przyznania kompetencji) Podstawowa zasada działania każdej

Bardziej szczegółowo

ZASADY FUNKCJONOWANIA UE

ZASADY FUNKCJONOWANIA UE Podstawy prawa Unii Europejskiej Administracja zaoczna 1. st., 2. Rok Dr Anna Czaplińska ZASADY FUNKCJONOWANIA UE 1. Zasada kompetencji przyznanych (przyznania kompetencji) Podstawowa zasada działania

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA UE ZASADY STANOWIENIA ORAZ STOSOWANIA

ŹRÓDŁA PRAWA UE ZASADY STANOWIENIA ORAZ STOSOWANIA ŹRÓDŁA PRAWA UE ZASADY STANOWIENIA ORAZ STOSOWANIA Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski ŹRÓDŁA PRAWA UE I. Prawo

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011 Recenzenci: prof. dr hab. Władysław Czapliński prof. dr hab. Piotr Hofmański Redakcja i korekta: Grażyna Polkowska-Nowak Projekt okładki: Marta Kurczewska Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA UE ZASADY STANOWIENIA ORAZ STOSOWANIA

ŹRÓDŁA PRAWA UE ZASADY STANOWIENIA ORAZ STOSOWANIA ŹRÓDŁA PRAWA UE ZASADY STANOWIENIA ORAZ STOSOWANIA Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski ŹRÓDŁA PRAWA UE I. Prawo

Bardziej szczegółowo

System prawny i instytucjonalny Unii Europejskiej

System prawny i instytucjonalny Unii Europejskiej Krystyna Michałowska-Gorywoda System prawny i instytucjonalny Unii Europejskiej Z formalno - prawnego punktu widzenia należałoby mówić tutaj o systemie prawa i instytucji Wspólnot Europejskich. Pojęcia

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe)

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) załącznik nr 6 Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia Nazwa w języku angielskim Język wykładowy Ustrój polityczno-prawny w Polsce i UE Legal

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część A. Testy. Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz stron internetowych Przedmowa XIII XVII XIX XXI

Spis treści. Część A. Testy. Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz stron internetowych Przedmowa XIII XVII XIX XXI Wykaz skrótów Wykaz literatury Wykaz stron internetowych Przedmowa XIII XVII XIX XXI Część A. Testy Test 1 1 Odpowiedzi do testu 1 113 Test 2 6 Odpowiedzi do testu 2 115 Test 3 10 Odpowiedzi do testu 3

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 WydziałPrawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

EWOLUCJA USTROJU UNII EUROPEJSKIEJ

EWOLUCJA USTROJU UNII EUROPEJSKIEJ EWOLUCJA USTROJU UNII EUROPEJSKIEJ ] Geneza nadania Unii Europejskiej statusu jednolitej organizacji międzynarodowej Projekt Altiero Spinelliego z 14 lutego 1984 r. nadanie Unii Europejskiej osobowości

Bardziej szczegółowo

Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. zmieniająca dyrektywę Rady 2001/110/WE odnoszącą się do miodu

Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. zmieniająca dyrektywę Rady 2001/110/WE odnoszącą się do miodu KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 21.9.2012 r. COM(2012) 530 final 2012/0260 (COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniająca dyrektywę Rady 2001/110/WE odnoszącą się do miodu PL PL

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PRAWNA ZWYKŁEJ PROCEDURY USTAWODAWCZEJ. Podstawa prawna Przedmiot Elementy procedury 1. w ogólnym interesie gospodarczym

PODSTAWA PRAWNA ZWYKŁEJ PROCEDURY USTAWODAWCZEJ. Podstawa prawna Przedmiot Elementy procedury 1. w ogólnym interesie gospodarczym ZAŁĄCZNIK III PODSTAWA PRAWNA ZWYKŁEJ PROCEDURY USTAWODAWCZEJ 1 Podstawa prawna Przedmiot Elementy procedury 1 Artykuł 14 Artykuł 15 ust. 3 Artykuł 16 ust. 2 Artykuł 18 Artykuł 19 ust. 2 Artykuł 21 ust.

Bardziej szczegółowo

Wniosek DYREKTYWA RADY

Wniosek DYREKTYWA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 14.12.2015 r. COM(2015) 646 final 2015/0296 (CNS) Wniosek DYREKTYWA RADY zmieniająca dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w zakresie

Bardziej szczegółowo

Wspólny wniosek DECYZJA RADY

Wspólny wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA WYSOKI PRZEDSTAWICIEL UNII DO SPRAW ZAGRANICZNYCH I POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA Bruksela, dnia 4.8.2016 r. JOIN(2016) 38 final 2016/0243 (NLE) Wspólny wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia,

Bardziej szczegółowo

Warunki działalności i rozwoju

Warunki działalności i rozwoju Warunki działalności i rozwoju Polityka Państwa Zasoby ludzkie Aspekty ekonomiczne Regulacje Prawne Usługi Telekomunikacyjne Rozwiązania techniczne POPYT (użytkownicy telekomunikacji) PODAŻ (sieci telekomunikacyjne)

Bardziej szczegółowo

System ochrony prawnej w Unii Europejskiej

System ochrony prawnej w Unii Europejskiej System ochrony prawnej w Unii Europejskiej Joanna Siekiera Chair of International and European Law Centre d excellence Jean Monnet University of Wrocław, Poland 1. Karta Praw Podstawowych Charakter prawny

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 10.4.2013 COM(2013) 193 final 2013/0104 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 450/2008 ustanawiające wspólnotowy

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 17.10.2012 r. COM(2012) 591 final 2012/0285 (COD)C7-0332/12 Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 2187/2005 w

Bardziej szczegółowo

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2013/2014)

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2013/2014) Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2013/2014) Prof. US dr hab. Jerzy Ciapała, mgr Marcin Przybysz I. 1. Sposoby pojmowania terminów: prawo europejskie, prawo wspólnotowe, Prawo Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA, STANOWIENIE I SKUTEK PRAWA UE

ŹRÓDŁA, STANOWIENIE I SKUTEK PRAWA UE Podstawy prawa Unii Europejskiej Administracja zaoczna 1. st., 2. Rok Dr Anna Czaplińska ŹRÓDŁA, STANOWIENIE I SKUTEK PRAWA UE 1.1. Prawo pierwotne 1. System źródeł prawa UE Pochodzi od państw członkowskich,

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE "OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM

STUDIA PODYPLOMOWE OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM 1 2 3 4 5 6 1 2 pomiędzy państwa członkowskie i UE oraz Traktacie z Lizbony Prof. UJ Dr hab. Nina Półtorak 6 listopada 2015 r. Cele i wartości UE W preambułach do obu traktatów W początkowych przepisach

Bardziej szczegółowo

Wspólny wniosek DECYZJA RADY

Wspólny wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA WYSOKI PRZEDSTAWICIEL UNII DO SPRAW ZAGRANICZNYCH I POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA Bruksela, dnia 21.9.2016 r. JOIN(2016) 42 final 2016/0297 (NLE) Wspólny wniosek DECYZJA RADY w sprawie podpisania,

Bardziej szczegółowo

Witam serdecznie na cyklu wykładów z podstaw prawa ustrojowego UE.

Witam serdecznie na cyklu wykładów z podstaw prawa ustrojowego UE. EUROPEISTYCZNE PODYPLOMOWE STUDIA UNIWERSYTECKIE CENTRUM EUROPEJSKIE UNIWERSYTET WARSZAWSKI EDYCJA XX 2009/2010 DR PATRYCJA DĄBROWSKA WYKŁAD PODSTAWY PRAWA USTROJOWEGO (INSTYTUCJONALNEGO) UNII EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 3.1.2011 KOM(2010) 791 wersja ostateczna 2011/0001 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 w sprawie

Bardziej szczegółowo

Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 20.12.2017 COM(2017) 792 final 2017/0350 (COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniająca dyrektywę (UE) 2016/97 w odniesieniu do daty rozpoczęcia stosowania

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA I STANOWIENIE PRAWA UE

ŹRÓDŁA I STANOWIENIE PRAWA UE Wstęp do prawa europejskiego Prawo wieczorowe, 2. Rok, r.a. 2017/18 Dr Anna Czaplińska ŹRÓDŁA I STANOWIENIE PRAWA UE 1.1. Prawo pierwotne 1. System źródeł prawa UE Pochodzi od państw członkowskich, moc

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 18 czerwca 2015 r. (OR. en)

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 18 czerwca 2015 r. (OR. en) Rada Unii Europejskiej Bruksela, 18 czerwca 2015 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2015/0065 (CNS) 8214/2/15 REV 2 FISC 34 ECOFIN 259 AKTY USTAWODAWCZE I INNE INSTRUMENTY Dotyczy: DYREKTYWA

Bardziej szczegółowo

Rola ETS w ochronie praw i wolności jednostki

Rola ETS w ochronie praw i wolności jednostki Rola ETS w ochronie praw i wolności jednostki Metody integracji poprzez prawo: 1/ substytucja (inaczej unifikacja): wprowadzenie jednolitych materialnych norm wspólnotowych; całkowite ujednolicenie prawa

Bardziej szczegółowo

POMOCE NAUKOWE EUROPE DIRECT - WROCŁAW

POMOCE NAUKOWE EUROPE DIRECT - WROCŁAW POMOCE NAUKOWE EUROPE DIRECT - WROCŁAW N U M E R 8 / 2 0 1 3 0 6. 0 8. 2 0 1 3 P R A W O U N I I E U R O P E J S K I E J W TYM NUMERZE Materiał dydaktyczny Pytania z wiedzy o prawie UE 2 10 Odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Źródła prawa i instytucje Unii Europejskiej

Źródła prawa i instytucje Unii Europejskiej Prof. dr hab. Robert Grzeszczak Katedra Prawa Europejskiego Instytut Prawa Międzynarodowego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Warszawski Podyplomowe Studia Egzekucji Administracyjnej Wydział Prawa,

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Europeizacja prawa administracyjnego pojęcie i konteksty 1. Uwagi wstępne 2. Europeizacja prawa administracyjnego

Spis treści Rozdział I. Europeizacja prawa administracyjnego pojęcie i konteksty 1. Uwagi wstępne 2. Europeizacja prawa administracyjnego Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział I. Europeizacja prawa administracyjnego pojęcie i konteksty. 1 1. Uwagi wstępne... 10 I. Europeizacja............................................... 10 II.

Bardziej szczegółowo

Trybunał Sprawiedliwości UE

Trybunał Sprawiedliwości UE mgr Ewa Bobin Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii, UWr Trybunał Sprawiedliwości UE ZAGADNIENIA OGÓLNE TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ Po co

Bardziej szczegółowo

Zasady działania UE. Podstawowy element porządku konstytucyjnego wertykalny podział kompetencji podział między UE i państwa członkowskie

Zasady działania UE. Podstawowy element porządku konstytucyjnego wertykalny podział kompetencji podział między UE i państwa członkowskie Prof. Anna Wyrozumska Katedra Europejskiego Prawa Konstytucyjnego UŁ Jean Monnet Chair of European Constitutional Law Zasada przyznania kompetencji Artykuł 5 TUE Zasady działania UE 1. Granice kompetencji

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 16 grudnia 2015 r. (OR. en) Jeppe TRANHOLM-MIKKELSEN, Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 16 grudnia 2015 r. (OR. en) Jeppe TRANHOLM-MIKKELSEN, Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej Rada Unii Europejskiej Bruksela, 16 grudnia 2015 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2015/0296 (CNS) 15373/15 FISC 191 PISMO PRZEWODNIE Od: Data otrzymania: 14 grudnia 2015 r. Do: Nr

Bardziej szczegółowo

NSP (Z) III ćwiczenia nr ZASADY DZIAŁANIA UNII EUROPEJSKIEJ

NSP (Z) III ćwiczenia nr ZASADY DZIAŁANIA UNII EUROPEJSKIEJ NSP (Z) III ćwiczenia nr 2 24.03.2013 ZASADY DZIAŁANIA UNII EUROPEJSKIEJ ZASADY KONSTYTUCYJNE UE 1. Zasada solidarności (lojalności) 2. Zasada pomocniczości 3. Zasada wzmocnionej współpracy ZASADY, NA

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Od autorów Wykaz skrótów CZĘŚĆ I PRAWO INSTYTUCJONALNE

Spis treści: Od autorów Wykaz skrótów CZĘŚĆ I PRAWO INSTYTUCJONALNE Spis treści: Od autorów Wykaz skrótów CZĘŚĆ I PRAWO INSTYTUCJONALNE ROZDZIAŁ I. GENEZA I ROZWÓJ INSTYTUCJONALNY INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ. OD TRAKTATU PARYSKIEGO PO TRAKTAT Z LIZBONY 2.Sytuacja gospodarcza

Bardziej szczegółowo

Prawo bankowe. doc. dr Marek Grzybowski. październik Katedra Prawa Finansowego

Prawo bankowe. doc. dr Marek Grzybowski. październik Katedra Prawa Finansowego Prawo bankowe doc. dr Marek Grzybowski październik 2014 Katedra Prawa Finansowego Próba definicji całokształt norm prawnych regulujących funkcjonowanie systemu bankowego, a w tym strukturę, organizację

Bardziej szczegółowo

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy

Prawo konstytucyjne. Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Prawo konstytucyjne Niestacjonarne Studia Prawa 2016/2017 semestr zimowy Stosunek prawa międzynarodowego do prawa krajowego Artykuł 38. 1. Trybunał, którego zadaniem jest orzekać na podstawie prawa międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 20 grudnia 2017 r. (OR. en) Jeppe TRANHOLM-MIKKELSEN, Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 20 grudnia 2017 r. (OR. en) Jeppe TRANHOLM-MIKKELSEN, Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej Rada Unii Europejskiej Bruksela, 20 grudnia 2017 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2017/0349 (CNS) 15904/17 FISC 365 ECOFIN 1134 WNIOSEK Od: Data otrzymania: 19 grudnia 2017 r. Do:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Poszczególne rozdziały napisali 13 Od autorów 17 Wykaz skrótów 21

Spis treści. Poszczególne rozdziały napisali 13 Od autorów 17 Wykaz skrótów 21 Podstawy prawa Unii Europejskiej z uwzględnieniem Traktatu z Lizbony : zarys wykładu / pod red. Jana Galstera ; Paulina Justyńska [et al.]. Toruń, 2010 Spis treści Poszczególne rozdziały napisali 13 Od

Bardziej szczegółowo

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 189c Traktatu, we współpracy z Parlamentem Europejskim,

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 189c Traktatu, we współpracy z Parlamentem Europejskim, DYREKTYWA RADY 97/80/WE z dnia 15 grudnia 1997 r. dotycząca ciężaru dowodu w sprawach dyskryminacji ze względu na płeć RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Porozumienie w sprawie polityki społecznej załączone

Bardziej szczegółowo

Wpływ prawa UE na krajowe porządki prawne w dziedzinie zwalczania dyskryminacji

Wpływ prawa UE na krajowe porządki prawne w dziedzinie zwalczania dyskryminacji Wpływ prawa UE na krajowe porządki prawne w dziedzinie zwalczania dyskryminacji dr Przemysław Mikłaszewicz 1. Zakres zastosowania prawa Unii 1.1.Kiedy równość wyrażona w Karcie praw podstawowych UE ma

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... Wykaz skrótów... Bibliografia...

Spis treści. Wprowadzenie... Wykaz skrótów... Bibliografia... Wprowadzenie............................................... Wykaz skrótów.............................................. Bibliografia................................................. XI XIII XXI Rozdział

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa Unii Europejskiej

Podstawy prawa Unii Europejskiej Prowadzący zajęcia: dr hab. Robert Grzeszczak Katedra Prawa Europejskiego Instytut Prawa Międzynarodowego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Warszawski Podstawy prawa Unii Europejskiej Autorskie

Bardziej szczegółowo

najczęściej transponowany unijny akt nazywana jest instrumentem harmonizacji. Harmonizacja jest względnie zróżnicowana, co do środków oraz

najczęściej transponowany unijny akt nazywana jest instrumentem harmonizacji. Harmonizacja jest względnie zróżnicowana, co do środków oraz Zakończenie Prawo Unii Europejskiej stanowi autonomiczną i jednolitą całość. Stosowane jest we wszystkich państwach członkowskich, dość niezależnie od prawa krajowego, względem którego jest nadrzędne w

Bardziej szczegółowo

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej:

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: uwarunkowania prawne Efektywność energetyczna w budownictwie i przemyśle Wrocław, 14-15 listopada 2012 Zagadnienia Prawo

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po prawie Unii Europejskiej

Przewodnik po prawie Unii Europejskiej Przewodnik po prawie Unii Europejskiej Okładka: Praca autorstwa Wiktorii Kałwak z Państwowego Zespołu Szkół Plastycznych im. L. Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, wyróżniona w ogólnopolskim konkursie na plakat

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.8.2013 COM(2013) 579 final 2013/0279 (COD) C7-0243/03 Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 471/2009 w sprawie statystyk

Bardziej szczegółowo

ZASADY NACZELNE USTROJU RP

ZASADY NACZELNE USTROJU RP ZASADY NACZELNE USTROJU RP Zasady naczelne ustroju RP Zawierają idee przewodnie ustawy zasadniczej. Są to normy prawne zawarte w Konstytucji, których szczególna doniosłość charakteryzuje się w tym, że

Bardziej szczegółowo

Zalecenie DECYZJA RADY

Zalecenie DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 3.5.2017 r. COM(2017) 218 final Zalecenie DECYZJA RADY upoważniająca Komisję do rozpoczęcia negocjacji dotyczących umowy ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 20.8.2013 COM(2013) 595 final 2013/0285 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie do podpisania lub ratyfikacji, w interesie Unii Europejskiej, Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 29.5.2017 r. COM(2017) 265 final 2017/0105 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w Podkomitecie ds. Środków

Bardziej szczegółowo

AKTYUSTAWODAWCZEIINNEINSTRUMENTY ROZPORZĄDZENIERADYwsprawieelektronicznejpublikacji DziennikaUrzędowegoUniEuropejskiej

AKTYUSTAWODAWCZEIINNEINSTRUMENTY ROZPORZĄDZENIERADYwsprawieelektronicznejpublikacji DziennikaUrzędowegoUniEuropejskiej ConseilUE RADA UNIEUROPEJSKIEJ Bruksela,1marca2012r. (OR.en) Międzyinstytucjonalnynumer referencyjny: 2011/0070(APP) PUBLIC 10222/5/11 REV5 LIMITE JURINFO34 INF76 JUR238 AKTYUSTAWODAWCZEIINNEINSTRUMENTY

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA PRAWA UNII. Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Uniwersytet Wrocławski

ŹRÓDŁA PRAWA UNII. Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Uniwersytet Wrocławski ŹRÓDŁA PRAWA UNII Marta Statkiewicz Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego Uniwersytet Wrocławski ŹRÓDŁA PAWA UE I. Prawo pierwotne Traktaty Akty o charakterze konstytucyjny Zasady ogólne prawa

Bardziej szczegółowo

PRAWO UNII EUROPEJSKIEJ PO TRAKTACIE Z LIZBONY. Autorzy: Jacek Barcik, Aleksandra Wentkowska. Wykaz skrótów. Wykaz literatury.

PRAWO UNII EUROPEJSKIEJ PO TRAKTACIE Z LIZBONY. Autorzy: Jacek Barcik, Aleksandra Wentkowska. Wykaz skrótów. Wykaz literatury. PRAWO UNII EUROPEJSKIEJ PO TRAKTACIE Z LIZBONY Autorzy: Jacek Barcik, Aleksandra Wentkowska Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa Rozdział I. Zagadnienia wstępne 1.Pojęcie instytucji europejskich w

Bardziej szczegółowo

Wniosek DYREKTYWA RADY

Wniosek DYREKTYWA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.8.2013 COM(2013) 577 final 2013/0280 (CNS) C7-0268/13 Wniosek DYREKTYWA RADY zmieniająca dyrektywy 2006/112/WE i 2008/118/WE w odniesieniu do francuskich regionów najbardziej

Bardziej szczegółowo

PL 2 PL UZASADNIENIE. 1. KONTEKST WNIOSKU Przyczyny i cele wniosku

PL 2 PL UZASADNIENIE. 1. KONTEKST WNIOSKU Przyczyny i cele wniosku 1. KONTEKST WNIOSKU Przyczyny i cele wniosku UZASADNIENIE Wniosek dotyczy przyjęcia, na mocy art. 218 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), decyzji Rady w sprawie podpisania, w imieniu

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE "OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM

STUDIA PODYPLOMOWE OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM 3 4 5 6 7 Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające Prof. dr hab. Stanisław Biernat 7 listopada 05 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 99 Podpisanie Układu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 148cc ust. 1 regulaminu Sejmu, Komisja do Spraw Unii Europejskiej wnosi projekt uchwały:

Na podstawie art. 148cc ust. 1 regulaminu Sejmu, Komisja do Spraw Unii Europejskiej wnosi projekt uchwały: SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII kadencja Komisja do Spraw Unii Europejskiej SUE-21-1-16 Druk nr 410 Warszawa, 12 kwietnia 2016 r. Pan Marek Kuchciński Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie

Bardziej szczegółowo

(Akty ustawodawcze) ROZPORZĄDZENIA

(Akty ustawodawcze) ROZPORZĄDZENIA 7.10.2015 L 262/1 I (Akty ustawodawcze) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2015/1775 z dnia 6 października 2015 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1007/2009 w sprawie

Bardziej szczegółowo

Dr Agnieszka Nitszke IE ćw. 2016/17 (10) WSPÓŁPRACA POLICYJNA

Dr Agnieszka Nitszke IE ćw. 2016/17 (10) WSPÓŁPRACA POLICYJNA Dr Agnieszka Nitszke IE ćw. 2016/17 (10) WSPÓŁPRACA POLICYJNA Geneza i rozwój współpracy policyjnej Grupy TREVI Traktat z Maastricht Traktat amsterdamski Konwencja z Prüm Artykuł 87 TFUE Podstawa traktatowa

Bardziej szczegółowo

Ustrój Unii Europejskiej

Ustrój Unii Europejskiej Ustrój Unii Europejskiej dr Aleksandra Szczerba-Zawada Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach

Bardziej szczegółowo

Porządek prawny Unii Europejskiej

Porządek prawny Unii Europejskiej Maciej Cesarz Porządek prawny Unii Europejskiej P rawo Unii Europejskiej (UE) stanowi ugruntowaną, integralną część kultury europejskiej, zachowując jednocześnie cechy unikatowe w skali światowej. Unia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów Wstęp... 19

Spis treści. Wykaz ważniejszych skrótów Wstęp... 19 Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów 15 Wstęp 19 1 Podstawowe pojęcia z zakresu przetwarzania i ochrony danych osobowych 37 11 Wprowadzenie 37 12 Dane osobowe 39 121 Geneza definicji danych osobowych

Bardziej szczegółowo

ZASADA POMOCNICZOŚCI PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA

ZASADA POMOCNICZOŚCI PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA ZASADA POMOCNICZOŚCI W ramach kompetencji niewyłącznych Unii zapisana w Traktacie o Unii Europejskiej zasada pomocniczości określa warunki, w jakich Unia posiada pierwszeństwo działania w stosunku do państw

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ,

PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ, PROCEDURA TRANSPOZYCJI AKTÓW PRAWNYCH UNII EUROPEJSKIEJ, W TYM WYKONYWANIA ZOBOWIĄZAŃ LEGISLACYJNYCH WYNIKAJĄCYCH Z ORZECZEŃ TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ I POSTĘPOWAŃ KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 29 lutego 2016 r. (OR. en)

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 29 lutego 2016 r. (OR. en) Rada Unii Europejskiej Bruksela, 29 lutego 2016 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2015/0296 (CNS) 5931/16 FISC 16 ECOFIN 75 AKTY USTAWODAWCZE I INNE INSTRUMENTY Dotyczy: DYREKTYWA RADY

Bardziej szczegółowo

Wniosek DYREKTYWA RADY

Wniosek DYREKTYWA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 24.6.2010 KOM(2010)331 wersja ostateczna 2010/0179 (CNS) C7-0173/10 Wniosek DYREKTYWA RADY zmieniająca dyrektywę 2006/112/WE dotyczącą wspólnego systemu podatku od wartości

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XV XXI Przedmowa... XXVII Rozdzia³ I. Zagadnienia wstêpne... 1 1. Pojêcie instytucji europejskich w szerokim i w¹skim znaczeniu... 1 2. Informacje ogólne o organizacjach

Bardziej szczegółowo

TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI

TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest jedną z siedmiu instytucji UE. W jego skład wchodzą trzy organy sądownicze: Trybunał Sprawiedliwości, Sąd i Sąd

Bardziej szczegółowo

Kompetencje i stanowienie prawa w UE

Kompetencje i stanowienie prawa w UE Prof. dr hab. Anna Wyrozumska Katedra Europejskiego Prawa Konstytucyjnego UŁ Jean Monnet Chair of European Constitutional Law Kompetencje i stanowienie prawa w UE Prawo pierwotne i wtórne 1. Prawo pierwotne

Bardziej szczegółowo

1716 der Beilagen XXIV. GP - Vorlage gem. Art. 23i Abs. 4 B-VG - 16 polnischer Beschluss (Normativer Teil) 1 von 8 Dziennik Urzędowy

1716 der Beilagen XXIV. GP - Vorlage gem. Art. 23i Abs. 4 B-VG - 16 polnischer Beschluss (Normativer Teil) 1 von 8 Dziennik Urzędowy 1716 der Beilagen XXIV. GP - Vorlage gem. Art. 23i Abs. 4 B-VG - 16 polnischer Beschluss (Normativer Teil) 1 von 8 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej ISSN 1725-5139 L 91 Wydanie polskie Legislacja Tom

Bardziej szczegółowo

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 338 ust. 1,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 338 ust. 1, L 311/20 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 17.11.2016 ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2016/1954 z dnia 26 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1365/2006 w sprawie

Bardziej szczegółowo

TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (WYCIĄG)

TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (WYCIĄG) TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (WYCIĄG) Artykuł 37. (dawny art. 31 TWE) 1. Państwa Członkowskie dostosowują monopole państwowe o charakterze handlowym w taki sposób, aby wykluczona była wszelka

Bardziej szczegółowo

Długoterminowy plan w zakresie zasobów dorsza w Morzu Bałtyckim i połowu tych zasobów ***I

Długoterminowy plan w zakresie zasobów dorsza w Morzu Bałtyckim i połowu tych zasobów ***I 30.12.2015 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 440/195 2. zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzić znaczące zmiany do swojego wniosku lub zastąpić

Bardziej szczegółowo

Jan Barcz Stanowienie prawa UE

Jan Barcz Stanowienie prawa UE Jan Barcz Stanowienie prawa UE Spis treści 1. Stanowienie prawa pierwotnego 1.1. Główne dziedziny 1.2. Zawarcie traktatów założycielskich 1.3. Zmiana Traktatów stanowiących podstawę UE 1.3.1. Zwykła procedura

Bardziej szczegółowo

Ochrona danych osobowych

Ochrona danych osobowych Ochrona danych osobowych Nowe regulacje europejskie dr Maciej Kawecki Istota ogólnego rozporządzenia Największy lobbing sektora prywatnego; Jeden z aktów prawa wtórnego UE o najszerszym zakresie zastosowania;

Bardziej szczegółowo

Droga Polski do Unii Europejskiej

Droga Polski do Unii Europejskiej Prof. dr hab. Stanisław Biernat Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające STUDIA PODYPLOMOWE 7 listopada 2015 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 1991 Podpisanie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz podstawowych skrótów Słowo wstępne i podziękowania Uwagi wprowadzające... 19

Spis treści. Wykaz podstawowych skrótów Słowo wstępne i podziękowania Uwagi wprowadzające... 19 Wykaz podstawowych skrótów... 15 Słowo wstępne i podziękowania... 17 Uwagi wprowadzające... 19 Rozdział I Wspólnotowe regulacje prawne z zakresu urzędowej kontroli żywności... 23 1. Podstawy prawne wspólnotowych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie sprawy organizacyjne

Wprowadzenie sprawy organizacyjne Wydział Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki Poznańskiej Prawo transportowe sprawy organizacyjne Marcin Kiciński Zakład Systemów Transportowych WMRiT pok. 706, tel. 665 21 29 marcin.kicinski@put.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 29.5.2013 COM(2013) 307 final 2013/0159 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stosowania regulaminu nr 41 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych

Bardziej szczegółowo