Rola ETS w ochronie praw i wolności jednostki

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rola ETS w ochronie praw i wolności jednostki"

Transkrypt

1 Rola ETS w ochronie praw i wolności jednostki

2 Metody integracji poprzez prawo: 1/ substytucja (inaczej unifikacja): wprowadzenie jednolitych materialnych norm wspólnotowych; całkowite ujednolicenie prawa w wyniku zastąpienie prawa krajowego przez prawo unijne. Rozporządzenia unijne nie wymagają implementacji; obowiązują państwa w całości. 2/ harmonizacja: dążenie do zbliżenie regulacji krajowych poprzez uzgadnianie, wzajemne dostosowywanie prawa. Dyrektywy Rady Europejskiej dotyczące kwalifikacji wykonywania zawodów. 3/ koordynacja: wprowadzenie jednolitych reguł kolizyjnych w sytuacji, gdy niemożliwe lub niecelowe byłoby ustanowienie jednolitych norm materialnych. 4/ wzajemne uznanie.

3 Rola ETS w kształtowaniu zasad dotyczących stosowania prawa. 1/ zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego: sprawa Flaminio Costa v. ENEL 1964: W przypadku sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym organ stosujący prawo ma obowiązek stosowania prawa wspólnotowego i niestosowania sprzecznego z nim prawa krajowego. Konsekwencje: > nakaz efektywnej implementacji prawa unijnego (zakaz ustanawiania prawa krajowego sprzecznego z prawem unijnym; zakaz kwestionowania prawa unijnego przez organy krajowe; Zakaz stosowania przez organy krajowe przepisów danego państwa sprzecznych z prawem unijnym.

4 2/ Zasada bezpośredniego skutku: sprawa Van Gend & Loos v. Holenderska Administracja Finansowa 1963: prawo unijne wiąże nie tylko państwa członkowskie i instytucje UE, ale także jednostki indywidualne. Jednostki maja możliwość dochodzenia swoich praw przed sądami krajowymi na podstawie norm prawa unijnego. Norma prawa unijnego powinna być jasna, precyzyjna, bezwarunkowa i nadaje uprawnienia jednostkom. Bezpośredni skutek wertykalny: między państwem członkowskim a jednostkami. Bezpośredni skutek horyzontalny: między jednostkami. Rozporządzenia wywołują skutek bezpośredni. Dyrektywy wiążą jedynie w stosunkach wertykalnych: szerokie rozumienie pojęcia państwo : każdy organ, który ponosi odpowiedzialność za wykonanie usług publicznych i działa pod nadzorem władz publicznych: organy administracji państwowej, organy administracji lokalnej, państwo działające jako pracodawca.

5 Konsekwencje: obowiązek uznania i zabezpieczenia bezpośredniego skutku w porządku krajowym; obowiązek wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem wspólnotowym; odpowiedzialność odszkodowawcza państwa członkowskiego w związku z naruszeniem prawa wspólnotowego, zwłaszcza w związku z całkowitym brakiem implementacji dyrektyw lub implementacją nieprawidłową. 3/ zasada bezpośredniego obowiązywania: akty prawa wspólnotowego stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności transpozycyjnych.

6 Zasada poszanowania praw człowieka. I. Pierwotne traktaty założycielskie wobec praw człowieka: brak regulacji prawnej i kompetencji wspólnotowej. ewolucja wspólnot od organizacji o charakterze ekonomicznym do organizacji politycznej; tworzenie wspólnych podstaw politycznych, prawnych oraz wartości ludzkich; Deklaracja o tożsamości europejskiej (tzw. Deklaracja kopenhaska) 15 XII 1973 r.: szefowie państw i rządów państw członkowskich uznali poszanowanie prawa człowieka za jedną z zasad/wartości współkształtujących tożsamość europejską. 5 IV 1977 r. Deklaracja o prawach podstawowych: Parlament Europejski, Rada UE, Komisja Europejska stwierdziły, iż: pierwszorzędne znaczenie przywiązują do ochrony praw podstawowych, jakie wynikają w szczególności z konstytucji Państw Członkowskich i z EKPC.

7 Ewolucja stanowiska ETS. 1/ wyrok z 15 lipca 1960 r. w sprawie Offices of Sale of Coal of the Ruhr: nie jest funkcją Trybunału zapewnianie poszanowania prawa krajowego obowiązującego w Państwach Członkowskich, dotyczy to nawet praw konstytucyjnych. Prawo wspólnotowe nie zawiera żadnych zasad ogólnych, wprost czy inaczej wyrażonych, gwarantujących utrzymywanie tych praw. 2/ zmiana stanowiska: wyrok z 12 listopada 1969 r. Stauder v. Stadt Ulm: ETS uznał, że prawa wspólnotowe są chronione przez Wspólnoty Europejskie i są integralną częścią prawa wspólnotowego, jako zasady ogólne. 3/ wyrok z 17 grudnia 1970 r. Internationale Handelsgesellschaft: poszanowanie praw podstawowych jest integralną częścią ogólnych zasad prawa chronionego przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Ochrona tych praw, inspirowana przez tradycje konstytucyjne wspólne Państwom Członkowskim, musi być zapewniona w projektach ramowych struktury i celach Wspólnoty. 4/ wyrok z 14 maja 1974 r. w sprawie Mold KG v. Commission: Tradycje konstytucyjne wspólne dla państw członkowskich są podstawą dla orzecznictwa ETS dotyczącego praw podstawowych.

8 Koncepcja praw podstawowych w prawie wspólnotowym. 1/ brak definicji praw człowieka w prawie międzynarodowym publicznym, 2/ brak definicji praw podstawowych w europejskim prawie wspólnotowym; 3/ powoływanie się ETS na prawa podstawowe (fundamental rights); 4/ sformułowanie przez ETS zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego; 5/ zasada poszanowania praw człowieka w prawie wspólnotowym jako ogólna zasada w wyznaczaniu standardu ochrony praw człowieka w państwach członkowskich; 6/ w sprawie Wachauf v. Niemcy 1989 prawa fundamentalne uznane przez Trybunał nie mają charakteru absolutnego, lecz muszą być rozważane w odniesieniu do ich społecznej funkcji.

9 Spór ETS z krajowymi trybunałami konstytucyjnymi. 1/ włoski Sąd Konstytucyjny sprawa Frontini 1973 r.: Pierwszeństwo europejskiego prawa wspólnotowego, z zastrzeżeniem,że rezerwuje sobie prawo działania, jeżeli do europejskiego prawa wspólnotowego zastosowano by wykładnię naruszającą prawa podstawowe zawarte w konstytucji włoskiej. 2/ niemiecki Federalny Trybunał Związkowy wyroki Solange I z 1974 r. i Solange II z 1986 r.: Dopóki prawa podstawowe nie uzyskają w europejskim prawie wspólnotowym poziomu ochrony odpowiadającemu temu w Ustawie Zasadniczej RFN, dopóty rezerwuje sobie jurysdykcję co do rozstrzygania konfliktów pomiędzy krajowymi zasadami konstytucyjnymi a przepisami wspólnotowymi. Unormowania praw wspólnotowego, które są niezgodne z prawami podstawowymi zawartymi w Ustawie Zasadniczej RFN nie będą stosowane przez organy niemieckie. Nowe stanowisko Solange II: tak długo, jak WE, w szczególności orzecznictwo ETS, gwarantują generalnie skuteczną ochronę praw podstawowych jednostek prez działaniami organów WE, FTK RFN zawiesza swoje prawo do kontrolowania obowiązywania prawa wspólnotowego w Niemczech pod względem jego zgodności ze standardami konstytucyjnymi w tym zakresie.

10 Zasada poszanowania praw człowieka jako zasada prawa wspólnotowego. 1/ preambuła Jednolitego Aktu Europejskiego 1986; 2/ Traktat z Maastricht: Art. 6 (F) ustęp 1 TUE, w wersji poprawionej Traktatem Amsterdamskim: Unia jest zbudowana na zasadach wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz praworządności, które są powszechne w Państwach Członkowskich. 3/ Traktat Amsterdamski 1997: przestrzeganie tych podstawowych zasad jest warunkiem członkostwa w Unii Europejskiej. Stałe i poważne naruszanie zasad ogólnych europejskiego prawa wspólnotowego może doprowadzić do zawieszenia pewnych uprawnień państw członkowskich, w tym również prawa do głosowania w Radzie UE. Art. 6 ustęp 2: Unia respektuje podstawowe prawa zagwarantowane w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, podpisanej w Rzymie 4 listopada 1950 r. oraz prawa wynikające tradycji konstytucyjnych, wspólnych dla Państw Członkowskich, jako ogólne zasady prawa Wspólnoty. 4/ Traktat Nicejski 2001: samo ryzyko wystąpienia takiego naruszenia zasad ogólnych europejskiego prawa wspólnotowego, może być przyczyną działania zawieszającego prawa takiego państwa, w którym zostanie ono stwierdzone.

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015)

Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015) Prawo Unii Europejskiej zagadnienia egzaminacyjne (2014/2015) 1. Sposoby pojmowania terminów: prawo europejskie, prawo wspólnotowe, Prawo Unii Europejskiej. 2. Rada Europy charakter prawny, statutowe cele

Bardziej szczegółowo

Efektywność prawa wspólnotowego w Polsce na przykładzie VAT

Efektywność prawa wspólnotowego w Polsce na przykładzie VAT Efektywność prawa wspólnotowego w Polsce na przykładzie VAT Adam Bartosiewicz Oficyna a Wolters Kluwer business Warszawa 2009 Wykaz skrótów 13 Akty prawne 13 Organy 14 Publikatory 14 Uwagi wprowadzające

Bardziej szczegółowo

Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW SŁOWO WSTĘPNE WPROWADZENIE CZĘŚĆ I. PRZECIWDZIAŁANIE I ZWALCZANIE PRZESTĘPCZOŚCI W UNII EUROPEJSKIEJ

Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW SŁOWO WSTĘPNE WPROWADZENIE CZĘŚĆ I. PRZECIWDZIAŁANIE I ZWALCZANIE PRZESTĘPCZOŚCI W UNII EUROPEJSKIEJ Spis treści WYKAZ SKRÓTÓW SŁOWO WSTĘPNE WPROWADZENIE CZĘŚĆ I. PRZECIWDZIAŁANIE I ZWALCZANIE PRZESTĘPCZOŚCI W UNII EUROPEJSKIEJ Rozdział 1. Ewolucja III filaru Unii 1.1. Uwagi ogólne 1.2. Grupa TREVI i

Bardziej szczegółowo

System prawny i instytucjonalny Unii Europejskiej

System prawny i instytucjonalny Unii Europejskiej Krystyna Michałowska-Gorywoda System prawny i instytucjonalny Unii Europejskiej Z formalno - prawnego punktu widzenia należałoby mówić tutaj o systemie prawa i instytucji Wspólnot Europejskich. Pojęcia

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

A R T Y K U Ł Y. ROCZNIKI NAUK PRAWNYCH Tom XXIV, numer 2 2014

A R T Y K U Ł Y. ROCZNIKI NAUK PRAWNYCH Tom XXIV, numer 2 2014 A R T Y K U Ł Y ROCZNIKI NAUK PRAWNYCH Tom XXIV, numer 2 2014 EDYTA KRZYSZTOFIK CHARAKTER PRAWA UNIJNEGO W ORZECZNICTWIE TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI I SĄDÓW KONSTYTUCYJNYCH PAŃSTW CZŁONKOWSKICH UWAGI OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH (CFR):PODWAŻANIE KRAJOWYCH ŚRODKÓW PRAWNYCH NA PODSTAWIE CFR

ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH (CFR):PODWAŻANIE KRAJOWYCH ŚRODKÓW PRAWNYCH NA PODSTAWIE CFR ZAKRES ZASTOSOWANIA KARTY PRAW PODSTAWOWYCH (CFR):PODWAŻANIE KRAJOWYCH ŚRODKÓW PRAWNYCH NA PODSTAWIE CFR Laurent Pech Middlesex University London (L.Pech@mdx.ac.uk) PLAN 1. KRÓTKIE OMÓWIENIE WYBRANYCH

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. III.2.2. Definicja i cele... 92

SPIS TREŚCI. III.2.2. Definicja i cele... 92 SPIS TREŚCI Uwagi wstępne... 13 Rozdział I. Pod znakiem idei ponadnarodowości... 29 I. Motywy i przesłanki integracji państw Europy Zachodniej... 29 II. Projekty federalistów... 35 II.1. Plan Schumana...

Bardziej szczegółowo

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO

PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Warszawa, 09.11.2015 Szanowna Pani Elżbieta Bieńkowska Unijna Komisarz ds. rynku wewnętrznego i usług, przemysłu oraz małych i średnich przedsiębiorstw. PETYCJA O OCHRONĘ PAŃSTWA PRAWNEGO Działając w imieniu

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady prawa w systemie prawnym Unii Europejskiej

Ogólne zasady prawa w systemie prawnym Unii Europejskiej Małgorzata Paszkowska *, Krzysztof Czubocha ** Ogólne zasady prawa w systemie prawnym Unii Europejskiej 1. Wprowadzenie Źródła prawa europejskiego (w rozumieniu prawa wspólnotowego i unijnego) można klasyfikować

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS /10 GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH Michał Serzycki Warszawa, dnia 25 czerwca 2010 r. DOLiS 035 1419/10 Pan Jerzy Miller Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Witam serdecznie na cyklu wykładów z podstaw prawa ustrojowego UE.

Witam serdecznie na cyklu wykładów z podstaw prawa ustrojowego UE. EUROPEISTYCZNE PODYPLOMOWE STUDIA UNIWERSYTECKIE CENTRUM EUROPEJSKIE UNIWERSYTET WARSZAWSKI EDYCJA XX 2009/2010 DR PATRYCJA DĄBROWSKA WYKŁAD PODSTAWY PRAWA USTROJOWEGO (INSTYTUCJONALNEGO) UNII EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE OBYWATELSTWO UNII EUROPEJSKIEJ Każda osoba będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obywatelem europejskim. Obywatelstwo Unii Europejskiej uzupełnia

Bardziej szczegółowo

Konwencja dot. pewnych instytucji wspólnych dla Wspólnot Europejskich 1957

Konwencja dot. pewnych instytucji wspólnych dla Wspólnot Europejskich 1957 Prof. dr hab. Anna Wyrozumska Wstęp do prawa europejskiego/ Podstawy prawa Unii Europejskiej teksty traktatów i innych dokumentów http://eur-lex.europa.eu lub strona Katedry Europejskiego Prawa Konstytucyjnego

Bardziej szczegółowo

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ pod redakcją Heleny Tendery-Właszczuk Kraków 2009 4 Autorzy Wojciech Bąba rozdz. 4 Czesław Kłak rozdz. 1 Helena Tendera-Właszczuk rozdz.

Bardziej szczegółowo

Tożsamość konstytucyjna

Tożsamość konstytucyjna 1 1(53)2012 MAREK ZIRK-SADOWSKI Tożsamość konstytucyjna a prawo europejskie T ożsamość konstytucyjna to rozpoznawanie swojej odrębności kulturowej, narodowej poprzez refleksję nad prawami podstawowymi

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 15.3.2013 2012/0192(COD) PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Str. Nb. Wykaz skrótów... XV Wstęp do piątego wydania... XVII

Spis treści. Str. Nb. Wykaz skrótów... XV Wstęp do piątego wydania... XVII Wykaz skrótów... XV Wstęp do piątego wydania... XVII Rozdział I. Wprowadzenie... 1 1 1. Pojęcie prawa europejskiego i prawa Unii Europejskiej... 1 1 2. Proces integracji państw europejskich po II wojnie

Bardziej szczegółowo

Cje. Polski proces karny - wprowadzenie. Postępowanie karne

Cje. Polski proces karny - wprowadzenie. Postępowanie karne Postępowanie karne Cje Dr Wojciech Jasiński Katedra Postępowania Karnego Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytet Wrocławski Postępowanie karne to prawnie uregulowana działalność zmierzająca

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE "OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM

STUDIA PODYPLOMOWE OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM Dr Małgorzata Kożuch System ochrony praw podstawowych w Unii Europejskiej prawa podstawowe, KPP, rola EKPCz w prawie UE STUDIA PODYPLOMOWE 16 stycznia 2016r. Rozwój koncepcji ochrony praw podstawowych

Bardziej szczegółowo

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dyrektywa w sprawie zatrzymywania danych jest nieważna

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dyrektywa w sprawie zatrzymywania danych jest nieważna Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej KOMUNIKAT PRASOWY nr 54/14 Luksemburg, 8 kwietnia 2014 r. Kontakty z Mediami i Informacja Wyrok w sprawach połączonych C-293/12 i C-594/12 Digital Rights Ireland

Bardziej szczegółowo

Ramy prawne UE w zakresie równości

Ramy prawne UE w zakresie równości Ramy prawne UE w zakresie równości dr Adam Bodnar Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji Helsińska Fundacja Praw Człowieka Trewir, dnia 19 maja 2014 r. Równe traktowanie kobiet i mężczyzn

Bardziej szczegółowo

Zasady działania UE. Podstawowy element porządku konstytucyjnego wertykalny podział kompetencji podział między UE i państwa członkowskie

Zasady działania UE. Podstawowy element porządku konstytucyjnego wertykalny podział kompetencji podział między UE i państwa członkowskie Prof. Anna Wyrozumska Katedra Europejskiego Prawa Konstytucyjnego UŁ Jean Monnet Chair of European Constitutional Law Zasada przyznania kompetencji Artykuł 5 TUE Zasady działania UE 1. Granice kompetencji

Bardziej szczegółowo

Zestaw zagadnień na egzamin dyplomowy dla kierunku Administracja studia pierwszego stopnia

Zestaw zagadnień na egzamin dyplomowy dla kierunku Administracja studia pierwszego stopnia Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Zielonogórski Zestaw zagadnień na egzamin dyplomowy dla kierunku Administracja studia pierwszego stopnia STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE Pytania ogóle: 1.

Bardziej szczegółowo

Prawo krajowe a prawo unijne w zakresie stosowania przepisów podatku VAT

Prawo krajowe a prawo unijne w zakresie stosowania przepisów podatku VAT 18 kwietnia 2011 r. Prawo krajowe a prawo unijne w zakresie stosowania przepisów podatku VAT Radosław Żuk, prawnik, redaktor portalu TaxFin.pl Podatek od wartości dodanej Pierwsza teoretyczna koncepcja

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Monika Lewandowicz-Machnikowska

Dr hab. Monika Lewandowicz-Machnikowska Dr hab. Monika Lewandowicz-Machnikowska Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego: } uregulowania międzynarodowe } uregulowania krajowe W międzynarodowym prawie zabezpieczenia społecznego można wyodrębnić:

Bardziej szczegółowo

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak

PRAWO. SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak PRAWO KONSTYTUCYJNE SEMESTR ZIMOWY 2015/2016 mgr Anna Kuchciak USTRÓJ USTRÓJ PAŃSTWOWY ZASADY USTROJU Rozdział I Konstytucji RP RZECZPOSPOLITA!art. 235 Konstytucji RP! utrudniona zmiana KONWENCJONALNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Klauzula sumienia lekarza W wyroku z dnia 7 października Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 39: zdanie pierwsze ustawy o zawodach

Klauzula sumienia lekarza W wyroku z dnia 7 października Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 39: zdanie pierwsze ustawy o zawodach Klauzula sumienia lekarza W wyroku z dnia 7 października Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 39: zdanie pierwsze ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty z Konstytucją. Tym samym zauważa

Bardziej szczegółowo

P R O G R A M IV ROKU APLIKACJI RADCOWSKIEJ OIRP OPOLU NA ROK SZKOLENIOWY 2010 Data i godzina zajęd T EMAT ZAJĘĆ Imię i nazwisko wykładowcy

P R O G R A M IV ROKU APLIKACJI RADCOWSKIEJ OIRP OPOLU NA ROK SZKOLENIOWY 2010 Data i godzina zajęd T EMAT ZAJĘĆ Imię i nazwisko wykładowcy P R O G R A M IV ROKU APLIKACJI RADCOWSKIEJ OIRP OPOLU NA ROK SZKOLENIOWY 2010 Data i godzina zajęd T EMAT ZAJĘĆ Imię i nazwisko wykładowcy 03.09.2010 10.00--14.30 10. 09.2010 PRAWO EUROJSKIE /P.E/ 1.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Str. Nb. Wprowadzenie... XXI Wykaz skrótów... XXXXV Wykaz literatury... XXXXVII. Część I. Ogólna

Spis treści. Str. Nb. Wprowadzenie... XXI Wykaz skrótów... XXXXV Wykaz literatury... XXXXVII. Część I. Ogólna Wprowadzenie... XXI Wykaz skrótów... XXXXV Wykaz literatury... XXXXVII Część I. Ogólna Rozdział I. Przedmiot międzynarodowego prywatnego prawa pracy... 3 1 1. Rodzaje kolizji norm prawa pracy... 3 1 2.

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII

Spis treœci. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXVII Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XV XXI Przedmowa... XXVII Rozdzia³ I. Zagadnienia wstêpne... 1 1. Pojêcie instytucji europejskich w szerokim i w¹skim znaczeniu... 1 2. Informacje ogólne o organizacjach

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie

Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Warszawa dn. 8 stycznia 2016 r. Dr hab. prof. nadzw. Mirosław Karpiuk Opinia prawna sporządzona dla Biura Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu w Warszawie Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP przez Trybunał

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP

Wolności i prawa jednostki w Konstytucji RP. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Wolności i prawa jednostki w. Tom I. Idee i zasady przewodnie konstytucyjnej regulacji wolności i praw jednostki w RP Red.: Mariusz Jabłoński Wprowadzenie Wykaz skrótów Część I. Koncepcja konstytucyjnego

Bardziej szczegółowo

PRAWO EUROPEJSKIE I MIĘDZYNARODOWA OCHRONA PRAW CZLOWIEKA. I. Źródła prawa UE

PRAWO EUROPEJSKIE I MIĘDZYNARODOWA OCHRONA PRAW CZLOWIEKA. I. Źródła prawa UE Radca prawny dr Monika Skowrońska PRAWO EUROPEJSKIE I MIĘDZYNARODOWA OCHRONA PRAW CZLOWIEKA - zajęcia w dniu 13 maja 2015r. aplikacja radcowska, OIRP w Katowicach Konspekt I. Źródła prawa UE 1. Charakter

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa usługowa powiązania z innymi przepisami prawa wspólnotowego. 27 maja 2009r. Katarzyna Szychowska, avocat

Dyrektywa usługowa powiązania z innymi przepisami prawa wspólnotowego. 27 maja 2009r. Katarzyna Szychowska, avocat Dyrektywa usługowa powiązania z innymi przepisami prawa wspólnotowego 27 maja 2009r. Katarzyna Szychowska, avocat Dyrektywy usługowej: art. 3 Ustęp 1 : relacje z innymi specyficznymi aktami prawa wtórnego

Bardziej szczegółowo

Wniosek złożony przez przedstawicieli SA KSAP do Prezydenta Bronisława Komorowskiego w styczniu 2011 r.

Wniosek złożony przez przedstawicieli SA KSAP do Prezydenta Bronisława Komorowskiego w styczniu 2011 r. Wniosek złożony przez przedstawicieli SA KSAP do Prezydenta Bronisława Komorowskiego w styczniu 2011 r. Prosimy o złożenie wniosku o stwierdzenie, że: 1. art. 4, 6 i 9-12 ustawy z dnia 16 grudnia 2010

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 lipca 2009 r. KANCELARIA SENATU

Warszawa, dnia 27 lipca 2009 r. KANCELARIA SENATU Warszawa, dnia 27 lipca 2009 r. KANCELARIA SENATU BIURO ANALIZ I DOKUMENTACJI Tłumaczenie komunikatu prasowego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego nr 72/2009 z dnia 30 czerwca 2009 r. na temat wyroku

Bardziej szczegółowo

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11.

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11. Spis treści Wykaz skrótów...11 Rozdział pierwszy Rys historyczny współpracy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych we Wspólnotach Europejskich i Unii Europejskiej...13 1. Międzynarodowe postępowanie

Bardziej szczegółowo

Sesja 1: ROLA KARTY W RAMACH PRAWNYCH UE I JEJ ZNACZENIE DLA KRAJOWEGO PORZĄDKU PRAWNEGO

Sesja 1: ROLA KARTY W RAMACH PRAWNYCH UE I JEJ ZNACZENIE DLA KRAJOWEGO PORZĄDKU PRAWNEGO 1 Sesja 1: ROLA KARTY W RAMACH PRAWNYCH UE I JEJ ZNACZENIE DLA KRAJOWEGO PORZĄDKU PRAWNEGO A. WPROWADZENIE Poniżej przedstawiono istotne odniesienia do praw fundamentalnych w prawie UE: Artykuł 6 TUE 1.

Bardziej szczegółowo

Trzy źródła praw podstawowych Unii Europejskiej

Trzy źródła praw podstawowych Unii Europejskiej Tomasz Jurczyk Uniwersytet Wrocławski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Trzy źródła praw podstawowych Unii Europejskiej 1. Wstęp Oparcie Unii na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej,

Bardziej szczegółowo

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Czym jest prawo publiczne? Czym jest prawo prywatne? Gdzie zaliczamy prawo gospodarcze? (metody, przedmiot, prawo interwencji, stosunki wertykalne i horyzontalne, określa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY (EURATOM, WE) NR 2185/96. z dnia 11 listopada 1996 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY (EURATOM, WE) NR 2185/96. z dnia 11 listopada 1996 r. ROZPORZĄDZENIE RADY (EURATOM, WE) NR 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

Bardziej szczegółowo

DOPUSZCZALNOŚĆ EKPSERYMENYU MEDYCZNEGO W STANACH NAGŁYCH I ZAGROŻENIA ŻYCIA THE ADMISSIBILITY OF RESEARCH IN EMERGENCY MEDICINE

DOPUSZCZALNOŚĆ EKPSERYMENYU MEDYCZNEGO W STANACH NAGŁYCH I ZAGROŻENIA ŻYCIA THE ADMISSIBILITY OF RESEARCH IN EMERGENCY MEDICINE DOPUSZCZALNOŚĆ EKPSERYMENYU MEDYCZNEGO W STANACH NAGŁYCH I ZAGROŻENIA ŻYCIA THE ADMISSIBILITY OF RESEARCH IN EMERGENCY MEDICINE Agata Wnukiewicz-Kozłowska Katedra Prawa Międzynarodowego i Europejskiego

Bardziej szczegółowo

realizowane na rzecz Kancelarii Sejmu opinię prawną przygotował Steen Bruun-Nielsen w imieniu ECO

realizowane na rzecz Kancelarii Sejmu opinię prawną przygotował Steen Bruun-Nielsen w imieniu ECO Parlamentarne Procedury Legislacyjne projekt Phare PL0003.06, EuropeAid/113506/D/SV/PL realizowany przez konsorcjum z udziałem ECO European Consultants Organisation (Bruksela) EFICOM - European and Financial

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13 Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 Rozdział I Prawa pokrewne zagadnienia ogólne... 17 1. Podstawowe akty prawne dotyczące ochrony praw pokrewnych... 17 1.1. Konwencja rzymska z 1961 r.... 17 1.2. Porozumienie

Bardziej szczegółowo

Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego:

Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego: Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego: } uregulowania międzynarodowe } uregulowania krajowe W międzynarodowym prawie zabezpieczenia społecznego można wyodrębnić: Ø Akty ONZ oraz konwencje MOP Ø Akty

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9

Spis treści. Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory... 7 Źródła prawa... 7 Inne skróty... 9 Spis treści Wykaz skrótów Czasopisma i inne publikatory.......................................... 7 Źródła prawa........................................................ 7 Inne skróty..........................................................

Bardziej szczegółowo

Polskie referendum akcesyjne

Polskie referendum akcesyjne Mariusz Jabłoński Polskie referendum akcesyjne Wrocław 2007 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Słowo wstępne ' 9 Rozdział I. Referendum jako instytucja demokracji bezpośredniej 1. Elementy

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 28 kwietnia 2016 r. (OR. en)

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 28 kwietnia 2016 r. (OR. en) Rada Unii Europejskiej Bruksela, 28 kwietnia 2016 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2016/0061 (NLE) 8112/16 JUSTCIV 69 AKTY USTAWODAWCZE I INNE INSTRUMENTY Dotyczy: DECYZJA RADY upoważniająca

Bardziej szczegółowo

MIĘDZY ROZWIĄZANIAMI MOP, RE I UE W ZAKRESIE ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO

MIĘDZY ROZWIĄZANIAMI MOP, RE I UE W ZAKRESIE ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO ZWIĄZKI I ZALEŻNOŚCI MIĘDZY ROZWIĄZANIAMI MOP, I UE W ZAKSIE ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO Gertruda Uścińska Instytut Pracy i Spraw Socjalnych SCHEMAT 1. ZWIĄZKI I ZALEŻNOŚCI Międzynarodowa Organizacja Pracy

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej.

- o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Marszałek Senatu Druk nr 4147 Warszawa, 14 stycznia 2011 r. Pan Grzegorz Schetyna Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Ewa Krentzel

POSTANOWIENIE. Protokolant Ewa Krentzel Sygn. akt I CSK 426/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 17 września 2014 r. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSN Krzysztof Pietrzykowski Protokolant

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Decyzja ramowa Rady w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej: Jak można wzmocnić unijne ustawodawstwo w tym zakresie?

Decyzja ramowa Rady w sprawie zwalczania przestępczości zorganizowanej: Jak można wzmocnić unijne ustawodawstwo w tym zakresie? DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYKI WEWNĘTRZNEJ DEPARTAMENT TEMATYCZNY C: PRAWA OBYWATELSKIE I SPRAWY KONSTYTUCYJNE WOLNOŚCI OBYWATELSKIE, SPRAWIEDLIWOŚĆ I SPRAWY WEWNĘTRZNE Decyzja ramowa Rady w sprawie zwalczania

Bardziej szczegółowo

AKTY PRAWNE UNII EUROPEJSKIEJ

AKTY PRAWNE UNII EUROPEJSKIEJ AKTY PRAWNE UNII EUROPEJSKIEJ Prawo UE moŝna podzielić na dwie grupy: Prawo pierwotne; Prawo wtórne (pochodne). NajwaŜniejsze akty prawa pierwotnego: traktaty załoŝycielskie Wspólnot Europejskich i UE;

Bardziej szczegółowo

Prawne aspekty informacji geoprzestrzennej

Prawne aspekty informacji geoprzestrzennej XXIV Konferencja Polskiego Towarzystwa Informacji Przestrzennej INFRASTRUKTURA INFORMACJI PRZESTRZENNEJ DŹWIGNIĄ ROZWOJU SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO Warszawa, Biblioteka Narodowa, 5 7 listopada 2014 r.

Bardziej szczegółowo

System prawny Unii Europejskiej

System prawny Unii Europejskiej Szkoła Główna Handlowa Katedra Prawa Administracyjnego i Finansowego Przedsiębiorstw Warszawa System prawny Unii Europejskiej Prof. dr hab.wiesław CzyŜowicz E-mail: wesczyz@sgh.waw.pl http://akson.sgh.waw.pl/wczyzo

Bardziej szczegółowo

Jedną z kluczowych zasad funkcjonowania Unii Europejskiej jest przyjęcie przez państwa członkowskie UE zobowiązania do wykonywania i stosowania prawa

Jedną z kluczowych zasad funkcjonowania Unii Europejskiej jest przyjęcie przez państwa członkowskie UE zobowiązania do wykonywania i stosowania prawa Jedną z kluczowych zasad funkcjonowania Unii Europejskiej jest przyjęcie przez państwa członkowskie UE zobowiązania do wykonywania i stosowania prawa wspólnotowego. Zasada ta stanowi podstawę procesu integracji.

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Zagadnienia podstawowe

Spis treści Rozdział I. Zagadnienia podstawowe Wykaz skrótów... XV Wykaz podstawowej literatury... XIX Wstęp... XXI Rozdział I. Zagadnienia podstawowe... 1 1. Zakres międzynarodowego prawa inwestycyjnego... 1 I. Międzynarodowe prawo inwestycyjne a

Bardziej szczegółowo

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, Stan prawny: 2009-03-18 Numer dokumentu LexPolonica: 63305 DECYZJA RAMOWA RADY 2003/568/WSISW(1) z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie zwalczania korupcji w sektorze prywatnym RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności.

Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. Hard Cases. Walidacyjna i derogacyjna funkcja moralności. HARD CASE tzw. trudny przypadek stosowania prawa > brak jednoznacznej normy, która została wytworzona przez określony autorytet >przypadki trudności

Bardziej szczegółowo

7 ( 11) 2006. Na przekór prawu UE

7 ( 11) 2006. Na przekór prawu UE 1 7 ( 11) 2006 ADAM GÓRSKI ANDRZEJ SAKOWICZ Na przekór prawu UE Implementacja europejskiego nakazu aresztowania Implementacja decyzji ramowej Rady (2002/584/WSiSW) z 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska (Wspólnoty Europejskie) organizacja, zasady działania

Unia Europejska (Wspólnoty Europejskie) organizacja, zasady działania Maciej J. Nowakowski Informacja nr 872 (IP-98 M) Unia Europejska (Wspólnoty Europejskie) organizacja, zasady działania Zarówno Wspólnoty Europejskie jak i Unia Europejska utworzyły szereg organów. Niektóre

Bardziej szczegółowo

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6.10.2009 r. w sprawie C-123/08 Wolzenburg. I. Stan faktyczny i prawny

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6.10.2009 r. w sprawie C-123/08 Wolzenburg. I. Stan faktyczny i prawny Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6.10.2009 r. w sprawie C-123/08 Wolzenburg I. Stan faktyczny i prawny W dniu 6 października 2009 r. Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wydał wyrok

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt SK 8/09. Trybunał Konstytucyjny

Warszawa, dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt SK 8/09. Trybunał Konstytucyjny Warszawa, dnia 8 lipca 2010 r. Sygn. akt SK 8/09 Trybunał Konstytucyjny W odpowiedzi na pismo Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2010 r., na podstawie art. 34 ust. 1 w związku z art. 27 pkt 2

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRAW PODSTAWOWYCH W UNII EUROPEJSKIEJ PO TRAKTACIE Z LIZBONY

OCHRONA PRAW PODSTAWOWYCH W UNII EUROPEJSKIEJ PO TRAKTACIE Z LIZBONY Edyta Krzysztofik * OCHRONA PRAW PODSTAWOWYCH W UNII EUROPEJSKIEJ PO TRAKTACIE Z LIZBONY WSTĘP Unia Europejska jest organizacją międzynarodową stanowiącą efekt procesów integracyjnych, które rozpoczęły

Bardziej szczegółowo

Moduł 1. Wybrane zagadnienia prawa konstytucyjnego

Moduł 1. Wybrane zagadnienia prawa konstytucyjnego Autor: Marek Kruszka Moduł 1 Wybrane zagadnienia prawa konstytucyjnego Celem mniejszego opracowania jest przybliżenie słuchaczom wybranych zagadnień prawa konstytucyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa

Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz Warszawa, 2-2 - J_ - 20 I.7202.6.2M4.AWO Pan Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa i PUBsCt-it'

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Beata Gudowska (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Dawid Miąsik

POSTANOWIENIE. SSN Beata Gudowska (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Dawid Miąsik Sygn. akt II PZ 10/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 października 2015 r. SSN Beata Gudowska (przewodniczący) SSN Halina Kiryło (sprawozdawca) SSN Dawid Miąsik w sprawie z powództwa G.

Bardziej szczegółowo

w składzie: R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), prezes izby, J.C. Bonichot, A. Arabadjiev, J.L. da Cruz Vilaça i C. Lycourgos, sędziowie,

w składzie: R. Silva de Lapuerta (sprawozdawca), prezes izby, J.C. Bonichot, A. Arabadjiev, J.L. da Cruz Vilaça i C. Lycourgos, sędziowie, POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (druga izba) z dnia 3 grudnia 2014 r.(*) Dyrektywa 92/83/EWG Harmonizacja struktury podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych Artykuł 27 ust. 1 lit. f) Zwolnienie od

Bardziej szczegółowo

Procedura związana z udziałem Polski w postępowaniach przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, sądem pierwszej instancji oraz Trybunałem EFTA

Procedura związana z udziałem Polski w postępowaniach przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, sądem pierwszej instancji oraz Trybunałem EFTA Klaudia Buczkowska-Mazurek Procedura związana z udziałem Polski w postępowaniach przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, sądem pierwszej instancji oraz Trybunałem EFTA Jednym z istotnych elementów

Bardziej szczegółowo

Prawo w ochronie środowiska

Prawo w ochronie środowiska Prawo w ochronie środowiska Małgorzata Stępniewska stepniew@amu.edu.pl Zakład Geografii Kompleksowej, pokój 301 Ewolucja polskiego systemu prawnego w ochronie środowiska Ustawa względem zakazu łapania,

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe prawo pracy

Międzynarodowe prawo pracy Andrzej Marian Świątkowski Międzynarodowe prawo pracy Tom II Międzynarodowe prywatne prawo pracy STUDIA PRAWNICZE Międzynarodowe prawo pracy W sprzedaży: T. Zieliński, L. Florek PRAWO PRACY, wyd. 11 Podręczniki

Bardziej szczegółowo

Ochrona praw podstawowych w UE. Wykład Anna Wyrozumska

Ochrona praw podstawowych w UE. Wykład Anna Wyrozumska Ochrona praw podstawowych w UE Wykład Anna Wyrozumska Ochrona praw podstawowych 29/69 Stauder 11/70 Internationale Handelsgesellschaft 4/73 Nold 44/79 Hauer Prawa zasadnicze stanowią cześć składową ogólnych

Bardziej szczegółowo

Art. 118 ust. 2 ustawy o PSP przewiduje, że od kary upomnienia wymierzonej przez

Art. 118 ust. 2 ustawy o PSP przewiduje, że od kary upomnienia wymierzonej przez RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich dr Janusz KOCHANOWSKI Warszawa, dnia 11/09/2006 r. RPO-510021-IX-905/05/WK 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827

Bardziej szczegółowo

podatku od towarów i usług z tytułu nabycia paliwa wykorzystywanego do napędu pojazdów samochodowych przysługuje, co do zasady, w przypadku gdy:

podatku od towarów i usług z tytułu nabycia paliwa wykorzystywanego do napędu pojazdów samochodowych przysługuje, co do zasady, w przypadku gdy: Decyzja wykonawcza Rady uprawniająca Polskę do ograniczenia prawa do odliczenia podatku od towarów i usług należnego z tytułu zakupu itp. pojazdów silnikowych. Opracował: Jarosław Szajkowski 1. Geneza

Bardziej szczegółowo

Pan Grzegorz Andrysiak Ul. 90-368 Łódź

Pan Grzegorz Andrysiak Ul. 90-368 Łódź BIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH Warszawa, 0 7 LIS. 2014 Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego VII.602.20.2014. JZ Pan Grzegorz Andrysiak Ul. 90-368 Łódź W odpowiedzi na Pana

Bardziej szczegółowo

49/5/A/2005. WYROK z dnia 11 maja 2005 r. Sygn. akt K 18/04 *

49/5/A/2005. WYROK z dnia 11 maja 2005 r. Sygn. akt K 18/04 * 49/5/A/2005 WYROK z dnia 11 maja 2005 r. Sygn. akt K 18/04 * W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Safjan przewodniczący Jerzy Ciemniewski Teresa Dębowska-Romanowska

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA EUROPEJSKA

INTEGRACJA EUROPEJSKA INTEGRACJA EUROPEJSKA DZIEŁO POLITYKA CZY SĘDZIEGO? OPRACOWANIE: ALICJA GAWINECKA DAWID ROGOZIŃSKI WĘZŁOWE PROBLEMY ORZECZNICZE legenda: - Linia orzecznicza prymatu prawa unijnego (wspólnotowego) - Linia

Bardziej szczegółowo

Pan Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji WARSZAWA

Pan Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji WARSZAWA RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO-638794-XVIII/10/GK 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji

Bardziej szczegółowo

Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przywraca możliwość odliczania VAT od samochodów osobowych i paliwa do ich napędu.

Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przywraca możliwość odliczania VAT od samochodów osobowych i paliwa do ich napędu. Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przywraca możliwość odliczania VAT od samochodów osobowych i paliwa do ich napędu. Wyrok ETS z dnia 22 grudnia 2008 r. (sygn. C-414/07) przywraca możliwość

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Romualda Spyt

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Romualda Spyt Sygn. akt II UK 333/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 6 czerwca 2013 r. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Romualda Spyt

Bardziej szczegółowo

ZASADA POMOCNICZOŚCI PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA

ZASADA POMOCNICZOŚCI PODSTAWA PRAWNA CELE OSIĄGNIĘCIA ZASADA POMOCNICZOŚCI W ramach kompetencji niewyłącznych Unii zapisana w Traktacie o Unii Europejskiej zasada pomocniczości określa warunki, w jakich Unia posiada pierwszeństwo działania w stosunku do państw

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ŹRÓDEŁ PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ NA TWORZENIE I WYKŁADNIE POLSKIEGO PRAWA PODATKOWEGO

WPŁYW ŹRÓDEŁ PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ NA TWORZENIE I WYKŁADNIE POLSKIEGO PRAWA PODATKOWEGO Kamila Wojdylak Koło Naukowe Prawa Finansowego Uniwersytet Gdański WPŁYW ŹRÓDEŁ PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ NA TWORZENIE I WYKŁADNIE POLSKIEGO PRAWA PODATKOWEGO 1 maja 2004 rok- data historyczna budząca tak

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 ROZDZIAŁ I. Teoria organów państwowych... 17. ROZDZIAŁ II. Konstytucyjne organy ochrony prawa...

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 ROZDZIAŁ I. Teoria organów państwowych... 17. ROZDZIAŁ II. Konstytucyjne organy ochrony prawa... SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 11 Wstęp......................................................... 13 ROZDZIAŁ I. Teoria organów państwowych... 17 1. Pojęcie organu... 17 2. Klasyfikacja organów... 21 2.1.

Bardziej szczegółowo

III. (Akty przyjęte na mocy Traktatu UE)

III. (Akty przyjęte na mocy Traktatu UE) L 81/24 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 27.3.2009 III (Akty przyjęte na mocy Traktatu UE) AKTY PRZYJĘTE NA MOCY TYTUŁU VI TRAKTATU UE DECYZJA RAMOWA RADY 2009/299/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. zmieniająca

Bardziej szczegółowo

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego

W Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich zostały przeanalizowane obowiązujące. przepisy normujące zasady porozumiewania się podejrzanego i oskarżonego RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-662364-II-10/ST 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Kwiatkowski Minister Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego w krajowych porządkach prawnych według orzecznictwa ETS i Sądu Pierwszej Instancji

Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego w krajowych porządkach prawnych według orzecznictwa ETS i Sądu Pierwszej Instancji BIURO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZESPÓŁ ORZECZNICTWA I STUDIÓW Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego w krajowych porządkach prawnych według orzecznictwa ETS i Sądu Pierwszej Instancji OMÓWIENIA WYBRANYCH

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych

Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych 1 Zastosowanie wybranych przepisów materialnych Karty Praw Podstawowych Państwo samo powinno dążyć do wypełnienia zobowiązań międzynarodowych.

Bardziej szczegółowo

Mając na względzie trudności związane z dostosowywaniem polskiego prawa do prawa Unii Europejskiej, zaniepokojony stanowiskiem Komisji Wspólnot Europejskich w sprawie badań technicznych pojazdów wykonywanych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. I. Uwagi wstępne... 46

Spis treści. I. Uwagi wstępne... 46 Wykaz skrótów... Bibliografia... XIII Przedmowa do tomu I... XXXV Rozdział 1. Krytyka wartości poznawczej i analitycznej funkcji ochronnej prawa pracy... 1 1. Uwagi wstępne... 1 2. Funkcje prawa pracy

Bardziej szczegółowo

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Małgorzata Joanna Adamczyk Kolegium MISH UW Collegium Invisibile m.adamczyk@ci.edu.pl Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Ewolucja czy rewolucja? Zdobywanie przez osoby

Bardziej szczegółowo

ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE PODATKÓW POŚREDNICH W DYREKTYWACH UE WYBÓR

ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE PODATKÓW POŚREDNICH W DYREKTYWACH UE WYBÓR ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE PODATKÓW POŚREDNICH W DYREKTYWACH UE WYBÓR Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 stycznia 2009 r. (C-502/07) (K-1 sp. z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy)

Bardziej szczegółowo

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa

Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny w świetle konstytucji SSN Antoni Górski, Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Stan wojenny został nareszcie oceniony i osądzony w kategoriach prawno konstytucyjnych przez kompetentny organ

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK na podstawie art. 188 w związku z art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji RP

WNIOSEK na podstawie art. 188 w związku z art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji RP Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość Warszawa, dnia 18 maja 2011 r. Trybunał Konstytucyjny al. J. Ch. Szucha 12 A 00-918 Warszawa W n i o skoda wc a : Grupa posłów na Sejm RP VI kadencji według załączonej

Bardziej szczegółowo