PRACE BADAWCZE W ZAKRESIE PROGNOZOWANIA ZATRUDNIENIA WEDŁUG ZAWODÓW W POLSCE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRACE BADAWCZE W ZAKRESIE PROGNOZOWANIA ZATRUDNIENIA WEDŁUG ZAWODÓW W POLSCE"

Transkrypt

1 Ze wstępu ISBN PRACE BADAWCZE W ZAKRESIE PROGNOZOWANIA ZATRUDNIENIA WEDŁUG ZAWODÓW W POLSCE Opracowanie prac badawczych w zakresie prognozowania zatrudnienia według zawodów w Polsce jest monografią zawierającą omówienie wyników prognoz przeprowadzonych przez różnych autorów zatrudnienia według zawodów w Polsce. Monografia powstała w ramach projektu realizowanego przez IPiSS pt. Analiza procesów zachodzących na polskim rynku pracy i w obszarze integracji społecznej w kontekście prowadzonej polityki gospodarczej. Opracowanie składa się z czterech części umownie nazwanych punktami i oznaczonych kolejnymi numerami. W punkcie 1 omówione zostały metody prognozowania popytu na pracę. W punkcie 2 przedstawiono wyniki prognoz według zawodów w Polsce oraz ocenę zastosowanych metod i uzyskanych wyników. W punkcie 3 zaprezentowano wyniki prognoz zatrudnienia według zawodów w ujęciu regionalnym oraz ich ocenę, przy czym analiza obejmuje tylko te województwa, dla których przedstawione zostały prognozy popytu na pracę według zawodów. Z uwagi na to, że monitoringu zawodów nadwyżkowych i deficytowych nie można traktować jako prognozy popytu na pracę według zawodów, w opracowaniu pominięto te zagadnienia. W punkcie 4 zamieszczono najważniejsze wnioski płynące z przeprowadzonych rozważań. PRACE BADAWCZE W ZAKRESIE PROGNOZOWANIA ZATRUDNIENIA WEDŁUG ZAWODÓW W POLSCE SUPLEMENT DRUGI RAPORT I Paweł Kubiak Leszek Kucharski Sylwia Roszkowska

2 PRACE BADAWCZE W ZAKRESIE PROGNOZOWANIA ZATRUDNIENIA WEDŁUG ZAWODÓW W POLSCE SUPLEMENT DRUGI RAPORT I

3

4 PRACE BADAWCZE W ZAKRESIE PROGNOZOWANIA ZATRUDNIENIA WEDŁUG ZAWODÓW W POLSCE SUPLEMENT DRUGI RAPORT I Paweł Kubiak Leszek Kucharski Sylwia Roszkowska Warszawa

5 Publikacja przygotowana w ramach serii Studia i Monografie Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Publikacja jest rezultatem realizacji projektu: Analiza procesów zachodzących na polskim rynku pracy i w obszarze integracji społecznej w kontekście prowadzonej polityki gospodarczej, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zadanie 2. Opracowanie zintegrowanego systemu prognostyczno-informacyjnego umożliwiającego prognozowanie zatrudnienia Suplement drugi do Raportu I ZESPÓŁ OPINIODAWCZO-WYDAWNICZY Bożena Balcerzak-Paradowska (przewodnicząca), Marek Bednarski, Zdzisław Czajka, Danuta Szymanowska, Daria Szatkowsk a, Jerzy Wratny Recenzent Prof. dr hab. Zenon Wiśniewski Projekt okładki Luiza Patrycja Daab Redakcja Beata Maria Mizerska Redakcja techniczna Daria Szatkowska Skład komputerowy Janina Magnuszewska Copyright by Instytut Pracy i Spraw Socjalnych and Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Każda reprodukcja lub adaptacja całości bądź części niniejszej publikacji, niezależnie od zastosowanej techniki reprodukcji (drukarskiej, fotograficznej, komputerowej i in.), wymaga pisemnej zgody Wydawcy ISBN Druk: 6,5 ark. wyd., nakład 500 egz.

6 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE Leszek Kucharski METODY PROGNOZOWANIA POPYTU NA PRACĘ Leszek Kucharski PROGNOZY POPYTU NA PRACĘ WEDŁUG ZAWODÓW DLA GOSPODARKI POLSKIEJ Sylwia Roszkowska Szacunek zapotrzebowania na główne grupy zawodów do roku Wielowariantowa, średniookresowa prognoza popytu na pracę najemną w Polsce w przekroju 369 grup zawodowych Model struktury i prognoza liczby pracujących według wielkich grup zawodowych Prognoza pracujących według wielkich i średnich grup zawodowych na lata PROGNOZY ZATRUDNIENIA WEDŁUG ZAWODÓW W UJĘCIU REGIONALNYMI Prognozy popytu na pracę według zawodów w województwie mazowieckim Sylwia Roszkowska Prognozy popytu na pracę według zawodów w województwie łódzkim Leszek Kucharski Prognozy popytu na pracę według zawodów w województwie śląskim Leszek Kucharski Prognozy popytu na pracę według zawodów w województwie opolskim Leszek Kucharski Prognozy popytu na pracę według zawodów w województwie lubelskim Leszek Kucharski Prognozy popytu na pracę według zawodów w województwie podlaskim Paweł Kubiak Prognozy popytu na pracę według zawodów w województwie dolnośląskim Paweł Kubiak Prognozy popytu na pracę według zawodów w województwie warmińsko-mazurskim Paweł Kubiak Prognozy popytu na pracę według zawodów w województwie wielkopolskim Paweł Kubiak PODSUMOWANIE I WNIOSKI Paweł Kubiak, Leszek Kucharski, Sylwia Roszkowska...96 BIBLIOGRAFIA

7

8 WPROWADZENIE Prognozy popytu na pracę mają bardzo istotne znaczenie, ponieważ odgrywają ważną rolę w przewidywaniach zmian sytuacji na rynku pracy. W przeciwieństwie do strony podażowej zmiany popytu na pracę wykazują zazwyczaj silniejsze wahania i mają większy wpływ na wielkość bezrobocia. Prognozy te pozwalają lepiej dostosować politykę gospodarczą do przewidywanych tendencji popytu na pracę. Ważne są również prognozy struktury popytu według zawodów, ponieważ pozwalają przewidywać zmiany popytu na pracę w konkretnych zawodach. Celem tego opracowania jest prezentacja oraz ocena prac badawczych dotyczących prognoz zatrudnienia według zawodów w Polsce zarówno w ujęciu ogólnokrajowym, jak i lokalnym. Opracowanie składa się z czterech części umownie nazwanych punktami i oznaczonych kolejnymi numerami. W punkcie 1 omówione zostały metody prognozowania popytu na pracę. W punkcie 2 przedstawiono wyniki prognoz według zawodów w Polsce oraz ocenę zastosowanych metod i uzyskanych wyników. W punkcie 3 zaprezentowano wyniki prognoz zatrudnienia według zawodów w ujęciu regionalnym oraz ich ocenę, przy czym analiza obejmuje tylko te województwa, dla których przedstawione zostały prognozy popytu na pracę według zawodów. Z uwagi na to, że monitoringu zawodów nadwyżkowych i deficytowych nie można traktować jako prognozy popytu na pracę według zawodów, w opracowaniu pominięto te zagadnienia. W punkcie 4 zamieszczono najważniejsze wnioski płynące z przeprowadzonych rozważań. 7

9 1. METODY PROGNOZOWANIA POPYTU NA PRACĘ W literaturze przedmiotu znaleźć można różne klasyfikacje metod prognozowania. Zgodnie z klasyfikacją zaprezentowaną przez A. Zeliasia, B. Pawełka i S. Wanata (2003) metody prognozowania można podzielić na dwie rozłączne grupy (zob. schemat 1): metody matematyczno-statystyczne oraz metody niematematyczne. Do niematematycznych należą metody prognozowania wykorzystujące wiedzę ekspercką, analogie, intuicję osoby sporządzającej prognozę lub inne narzędzia, których użycie uniemożliwia w sposób formalny prawdopodobieństwo zajścia prognozowanego zdarzenia (Zeliaś, Pawełek, Wanat 2003, s ). Są to metody ankietowe, metody intuicyjne, metody kolejnych przybliżeń, metoda delficka, metody refleksji oraz metody analogowe. Do matematyczno-statystycznych zalicza się metody oparte na modelach deterministycznych oraz ekonometrycznych. Metody oparte na modelach ekonometrycznych polegają na formułowaniu prognoz, w których uwzględnia się zależności przyczynowo-skutkowe między badanymi zmiennymi ekonomicznymi. W przypadku prognoz popytu na pracę jego wielkość jest uzależniana od czynników wpływających na ten popyt, takich jak poziom produkcji (PKB) oraz poziom płac. Metody wykorzystujące modele ekonometryczne obejmują prognozy oparte na jednorównaniowych lub wielorównaniowych modelach ekonometrycznych. Metody prognozowania za pomocą jednorównaniowych modeli ekonometrycznych zawierają klasyczne modele trendu, adaptacyjne modele trendu, modele przyczynowo-opisowe oraz modele autoregresyjne. Metody prognozowania bazujące na wielorównaniowych modelach ekonometrycznych obejmują: modele proste, modele rekurencyjne oraz modele o równaniach łącznie współzależnych. Klasyfikacja zaproponowana przez A. Zeliasia, B. Pawełka i S. Wanata mieści wszystkie przydatne metody w prognozowaniu popytu na pracę. B. Suchecki (1999) wyodrębnia pięć grup takich metod, mianowicie: badania ankietowe, techniki eksperckie, metody ekstrapolacyjne, modele ekonometryczne, metody bootstrapowe (nieparametrycznego szacowania rozkładów). 8

10 Główne metody prognostyczne Schemat 1 Metody prognostyczne Metody matematyczno-statystyczne Metody niematematyczne Metody oparte na modelach deterministycznych Metody oparte na modelach deterministycznych Jednorównaniowe modele ekonometryczne Wielorównaniowe modele ekonometryczne Klasyczne modele trendu Adaptacyjne modele trendu Modele przyczynowo-opisowe Modele proste Modele rekurencyjne Modele o równaniach współzależnych Metody ankietowe Metody intuicyjne Metody kolejnych przybliżeń Metoda ekspertyz Metoda delficka Metody refleksji Metody analogowe Inne Modele autoregresyjne Źródło: Zeliaś, Pawełek, Wanat 2003, s

11 2. PROGNOZY POPYTU NA PRACĘ WEDŁUG ZAWODÓW DLA GOSPODARKI POLSKIEJ 2.1. Szacunek zapotrzebowania na główne grupy zawodów do roku Prognoza popytu na pracę według zawodów przygotowana przez Międzyresortowy Zespół do spraw Prognozowania Popytu na Pracę sporządzona została na podstawie projekcji zatrudnienia zawartej w ekspertyzie Zmiany w makrostrukturze gospodarki w Polsce do roku 2010 (studia, diagnozy, hipotezy robocze) autorstwa A. Karpińskiego, S. Paradysza i J. Ziemieckiego (1998). Wyniki tej ekspertyzy zostały też w części opublikowane w książce Zmiany struktury gospodarki w Polsce do roku 2010 Polska na tle Unii Europejskiej (1999). Projekcja zatrudnienia przygotowana została w dwu wariantach i jest wynikiem założonego tempa wzrostu produkcji oraz wydajności pracy. Prognozę tempa produkcji sporządzono na podstawie ogólnego tempa produkcji i obliczenia relacji międzygałęziowych wzrostu do wzrostu ogółem. Zatem projekcja zatrudnienia jest wynikiem przyjętych założeń co do wzrostu produkcji i wydajności pracy w gospodarce oraz w poszczególnych gałęziach. Założono, że w latach w gospodarce polskiej zachodzić będą następujące zmiany: w wariancie I średnioroczne tempo wzrostu zatrudnienia wynosić będzie 0,4% jako wynik średniorocznego wzrostu produkcji o 4,4% i wydajności pracy o 4%; w wariancie II średnioroczne tempo wzrostu zatrudnienia wynosić będzie 0,6% jako wynik średniorocznego wzrostu produkcji o 6,7% i wydajności pracy o 6%; w obu wariantach przyjęto, że współczynnik absorpcji pracy (definiowany jako wzrost zatrudnienia na 1% wzrostu produkcji) wynosić będzie 0,07; wzrost wydajności pracy (2 3-krotnie wyższy niż w krajach UE będących punktem odniesienia) będzie wynikiem uwzględnienia występujących w gospodarce polskiej przerostów zatrudnienia (czyli rezerwy w istniejącym zatrudnieniu) oraz bardzo niskiego poziomu technicznego uzbrojenia pracy, który skłoni pracodawców do inwestycji w trwały majątek rzeczowy, a nie w pracę. 1 A. Karpiński, S. Paradysz, B. Penconek, Rządowe Centrum Studiów Strategicznych, wyd. Materiały i Studia, t. III, Warszawa,

12 Ponadto obserwowany w latach spowolniony wzrost zatrudnienia oraz oczekiwana restrukturyzacja niektórych branż (górnictwa węglowego, hutnictwa żelaza, transportu kolejowego, przemysłu zbrojeniowego, oświaty i służby zdrowia) skłoniła autorów do przyjęcia wariantu, w którym zatrudnienie będzie spadać do roku 2001 włącznie, a w kolejnych latach będzie rosło. Co więcej, autorzy wskazują, że mogą wystąpić rozbieżności w prognozie zatrudnienia i jego realizacji ze względu na trudności z szacunkiem salda w handlu z zagranicą oraz znacznym wpływem tego salda na rynek pracy. Szacunek zapotrzebowania na główne grupy zawodów przygotowany został w trzech krokach: 1) w pierwszym kroku autorzy przeszli ze struktury zawodów według BAEL z listopada 1996 r. na strukturę dla liczby pracujących według stanu na koniec 1996 r. Przejście to konieczne było z uwagi na uwzględnienie w kolejnych prognozach podmiotów gospodarczych o liczbie pracujących do 5 osób; 2) w drugim przygotowano projekcję zapotrzebowania na zawody w 2010 r., przyjmując niezmienioną strukturę pracujących według zawodów z 1996 r.; 3) w trzecim autorzy podjęli próbę uwzględnienia zmian nasycenia poszczególnymi zawodami w przyszłości, tak że struktura pracujących w roku 2010 różni się od wyjściowej struktury z roku Wykonana została projekcja uwzględniająca wskaźniki dynamiki zatrudnionych w poszczególnych grupach zawodów oraz korekty eksperckie. Korekty eksperckie sporządzono ze względu na przyjęte przez rząd programy restrukturyzacji niektórych branż (w szczególności górnictwa węglowego, hutnictwa, przemysłu zbrojeniowego, transportu kolejowego, oświaty i ochrony zdrowia) oraz stwierdzenie niemożności zastosowania obliczonych współczynników korekty w pewnej grupie zawodów (tj. zawodów nowoczesnych, do których zaliczono m.in. informatyków, techniczny personel obsługi komputerów, operatorów zautomatyzowanych linii produkcyjnych i robotów, specjalistów od biznesu, pracowników do spraw finansowych i handlowych, sekretarki i operatorów maszyn biurowych, agentów biur pomagających w prowadzeniu działalności gospodarczej). Autorzy wskazują na pewne słabości opracowania oraz podkreślają jego zalety. Do słabości zaliczyć należy: brak możliwości uwzględnienia w projekcji nowych zawodów, które dopiero powstaną. Dotyczy to zawodów związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem Internetu, w dziedzinach biotechnologii oraz związanych z rozwojem cywilizacji informacyjnej; niedostateczną precyzyjność projekcji ze względu na zastosowany w analizie stopień agregacji danych dochodzący do pozycji o trzycyfrowych symbolach; niemożliwość uchwycenia pewnych zjawisk (np. outsorcing), które mogą wpłynąć na inne rozmieszczenie zapotrzebowania na zawody. Do zalet zaliczyć należy następujące cechy: przygotowanie projekcji jako podstawy, która umożliwia kolejne analizy i projekcje zawodowej struktury popytu na pracę. 11

13 stworzenie relacji wzrostu zatrudnienia w grupach zawodowych w stosunku do zatrudnienia ogółem, co umożliwia analizę innych wariantów zmian struktury zawodowej pracujących; przygotowanie analizy pozwalającej określić, jaka część zmiany zapotrzebowania na zawody wynikać będzie ze zmian struktury gospodarki narodowej, a jaka ze zmiany metod funkcjonowania. Autorzy charakteryzują bazę wyjściową w celu wyodrębnienia zawodów najbardziej dynamicznie rozwijających się i wskazują, że najszybszym wzrostem cechowały się zawody związane z: nowoczesnymi formami funkcjonowania gospodarki rynkowej (np. agenci wspomagający biznes); obsługą nowoczesnych technologii informacyjnych; obsługą maszyn w modernizujących się przemysłach (spożywczym, drzewnym, papierniczym i szklarskim); ochroną środowiska; remontami mieszkań; rozwojem rolnictwa w kierunku wzrostu liczebności rolników pracujących na własny rachunek. Co więcej, autorzy opracowania analizują i porównują tendencje zmian w strukturze grup zawodowych w Polsce i UE oraz wskazują, że struktura w UE różni się od polskiej. W krajach UE występuje bowiem struktura usługowa, a w Polsce przemysłowo-rolnicza. Przygotowana prognoza jest wynikiem założonych zmian w układzie branżowym (podobnych do zachodzących w krajach UE) oraz zmian w strukturze zawodowej pracujących. W ogólnym zestawieniu przyjęto, że liczba pracujących w 2010 r. będzie wyższa o ok. 6 10% w porównaniu do danych z roku 1996, zapotrzebowanie na zawody nowoczesne wzrośnie o ok %, a ich udział w całości zatrudnienia wzrośnie z ok. 11,3% do ok %. Równocześnie w analizowanym okresie należy oczekiwać spadku o ok. 2% w niektórych zawodach tradycyjnych (w szczególności w zawodach związanych z rolnictwem, górnictwem oraz przemysłem ciężkim). Ponadto udział zawodów badanych w zatrudnieniu zmniejsza się w analizowanym okresie lat o ok. 1 2 pkt. proc., tj. spada z ok. 97,7% do ok. 95,9 96,4%. Wynik ten należy interpretować jako powstanie do 2010 r. ok tys. miejsc pracy w zawodach niemożliwych do zidentyfikowania w roku W tabeli 2.1 zaprezentowano zawody o najwyższej i najniższej dynamice wzrostu zapotrzebowania do roku Przygotowane prognozy nie budzą większych kontrowersji. Autorzy wskazują na pewne analogie z gospodarkami rozwiniętymi, co dodatkowo potwierdza ich wiarygodność. 12

14 Grupy zawodów o najwyższym prognozowanym tempie wzrostu w latach (w %) Tabela 2.1 Nazwa podgrup zawodów Średnioroczne tempo wzrostu w latach Agenci biur pomagających w prowadzeniu działalności gospodarczej i pośrednicy handlowi 8,3 8,6 Techniczny personel obsługi komputerów 7,1 8,1 Operatorzy sprzętu optycznego i elektronicznego 6,6 6,7 Fizycy, chemicy i pokrewni 6,1 6,4 Gospodarze budynków, zmywacze szyb i podobni 5,3 5,6 Operatorzy zautomatyzowanych linii produkcyjnych i robotów przemysłowych w przemyśle 4,9 5,9 Informatycy 4,8 5,8 Sekretarki i operatorzy maszyn biurowych 3,9 4,9 Specjaliści nauk społecznych i pokrewnych 3,7 4,0 Robotnicy produkcji wyrobów precyzyjnych z metali i materiałów pokrewnych 3,7 3,9 Pracownicy usług ochrony 3,5 4,5 Pracownicy do spraw finansowych i statystycznych 3,3 Specjaliści do spraw biznesu 3,2 4,2 Pozostali specjaliści szkolnictwa i wychowawcy 3,2 3,5 Pracownicy działalności artystycznej, rozrywki i sportu 3,1 3,4 Architekci, inżynierowie i pokrewni 3,1 Ładowacze nieczystości i pokrewni 3,0 4,0 Pozostali pracownicy obsługi biurowej 3,0 3,3 Pracownicy opieki osobistej i pokrewni 3,0 3,3 Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych 3,0 4,0 Źródło: Karpiński, Paradysz, Penconek Na podstawie przygotowanych projekcji formułują pewne wnioski dla polityki gospodarczej, co wydaje się bardzo cennym atutem omawianego opracowania. W szczególności wskazują na dostosowanie szkolnictwa na poziomie wyższym i średnim oraz systemu szkoleń zawodowych, promowanie i popieranie przemysłów rozwojowych, a także uruchamiania programów przeszkalania pracujących. W latach na polskim rynku pracy zaszły zmiany, które spowodowały weryfikację projekcji. Autorzy przygotowali nową wersję projekcji zatrudnienia i zapotrzebowania na zawody w roku 2010 i opublikowali wyniki (Karpiński, Paradysz, Penconek 2002). Potrzeba weryfikacji, zdaniem autorów, wynikała głównie z dużej skali spadku zatrudnienia w roku W poprzedniej projekcji przyjęto, iż poziom zatrudnienia wynosić będzie w 2000 r. ok tys. osób, jednak dane rzeczywiste wskazały na wartość o 735 tys. niższą. Głównych przyczyn spadku zatrudnienia w tym okresie autorzy dopatrują się w: 13

15 spadku popytu na dobra i usługi spowodowanym restrykcyjną polityką gospodarczą w celu schładzania gospodarki; likwidacji szeregu zakładów pracy w wyniku prywatyzacji i upadłości oraz zwolnieniach grupowych w likwidowanych zakładach; zwolnieniach w sferze budżetowej na skutek wprowadzenia ostrych ograniczeń budżetowych; przesunięciu pewnej części zatrudnienia do szarej strefy ze względu na wzrost pozapłacowych kosztów pracy (powiększonych dodatkowo o składki na ubezpieczenia zdrowotne wprowadzone po reformie służby zdrowia w 1999 r.); redukcji zatrudnienia będącej efektem chęci poprawy konkurencyjności wśród przedsiębiorców oraz zastąpienia formy zatrudnienia umowy o pracę formą świadczonej usługi przez podmioty gospodarcze; uelastycznieniu form zatrudnienia i wprowadzeniu pracy w skróconym czasie, zatrudnienia zadaniowego, umów o dzieło. Grupy zawodów o najniższym prognozowanym tempie wzrostu w latach (w %) Tabela 2.2 Nazwa podgrup zawodów Średnioroczne tempo spadku w latach Robotnicy obróbki skóry -4,8 Górnicy i robotnicy obróbki kamienia -4,7 Rolnicy upraw polowych i produkcji zwierzęcej -3,6 Rolnicy produkcji roślinnej i ogrodnicy -3,5 Pracownicy żeglugi i lotnictwa -2,9-2,7 Rolnicy i rybacy pracujący na własne potrzeby -1,9 Operatorzy maszyn i urządzeń hutniczych i pokrewni -1,8 Robotnicy produkcji wyrobów włókienniczych, odzieży i pokrewni -1,4 1,2 Kowale, ślusarze i pokrewni -1,3 0,9 Operatorzy maszyn i urządzeń wydobywczych i pokrewni -1,2 0,9 Operatorzy maszyn poligraficznych i papierniczo-przetwórczych -1,2 0,9 Robotnicy pomocniczy transportu i tragarze -1,2 Robotnicy przy pracach prostych w przemyśle przetwórczym -1,1 0,8 Robotnicy pomocniczy w rolnictwie, rybołówstwie i pokrewni -0,9 Nauczyciele nauczania początkowego i przedszkolnego -0,8 0,6 Rybacy -0,8 Robotnicy poligrafii i pokrewni -0,7 0,5 Robotnicy pomocniczy w górnictwie i budownictwie -0,7 Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów włókienniczych -0,6 0,4 Robotnicy obróbki drewna, stolarze meblowi -0,4 0,1 Źródło: Karpiński, Paradysz, Penconek

16 W zaktualizowanej projekcji zatrudnienia uwzględnione zostały przyczyny prowadzące do znacznych zmian na rynku pracy w końcu lat 90. XX wieku. Co więcej, zauważone zostały w sposób bardziej wyraźny podobieństwa do krajów UE, dlatego zastosowanie metody analogowej wydaje się jak najbardziej poprawne. Do przygotowania projekcji zapotrzebowania na główne grupy zawodów zastosowano metodę taką, jak w wersji poprzedniej, ale wykorzystano świeższe dane pochodzące z BAEL. W porównaniu z poprzednią wersją dostrzeżono następujące zmiany: stabilizacja zapotrzebowania na zawody tradycyjne; zwiększenie zapotrzebowania na zawody nowoczesne o ok. 270 tys. osób; pogłębienie spadku w zawodach tradycyjnych objętych regresem; lepsze rozpoznanie zawodów nowych ujętych w klasyfikacji z 2000 r. Autorzy podkreślają, że rynek pracy staje się mniej przejrzysty, co powoduje trudności w prognozowaniu zjawisk na nim zachodzących. Obserwowanie rynku pracy zakłócają m.in. takie czynniki, jak: wzrost nowych form pracy, które nie są objęte badaniami statystycznymi; wzrost znaczenia pracy na czarno obcokrajowców; próby obejścia systemu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych przez świadczenie pracy w innych formach. Wszystko to z pewnością powoduje, że trudno w większym stopniu wiarygodnie przewidywać zapotrzebowanie na określone grupy zawodów w przyszłości. Z analizy zapotrzebowania na zawody wynika, że największa liczba nowych miejsc pracy powstaje w grupach zawodów dotyczących usług biznesowych oraz obsługi nowych technologii. Trudno jednak doszukać się grup zawodów wyraźnie dominujących (tab. 2.3). Grupy zawodów o najwyższym prognozowanym przyroście zapotrzebowania w latach Tabela 2.3 Przyrost zapotrzebowania Grupa zawodowa w latach w stosunku do roku 2000 w tys. osób w % Informatycy Pracownicy do spraw finansowych i handlowych Specjaliści do spraw biznesu Techniczny personel obsługo komputerów Sprzedawcy i demonstratorzy Kierownicy małych i średnich zakładów pracy Pracownicy usług ochrony Kierowcy pojazdów silnikowych Nauczyciele nauczania ponadelementarnego cd. tabeli na następnej stronie 15

17 Przyrost zapotrzebowania Grupa zawodowa w latach w stosunku do roku 2000 w tys. osób w % Średni personel biurowy Agenci biur pomagających w prowadzeniu działalności gospodarczej i pośrednicy handlowi Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych Pracownicy obrotu pieniężnego Robotnicy budowlani robót wykończeniowych Pracownicy usług domowych i gastronomicznych Pracownicy do spraw finansowych i statystycznych Robotnicy w przetwórstwie przemysłowym Sekretarki i operatorzy maszyn biurowych Architekci, inżynierowi i pokrewni Pracownicy do spraw ewidencji materiałowej, transportu i produkcji Pozostali pracownicy usług osobistych Kierownicy wewnętrznych jednostek organizacyjnych działalności podstawowej Urzędnicy państwowi do spraw podatków, ceł i pokrewni Pracownicy opieki osobistej i pokrewni Źródło: Karpiński, Paradysz, Penconek W prognozowanym w 2010 r. największym spadku na zawody dominują te związane z rolnictwem, przemysłem ciężkim, sferą budżetową i transportem kolejowym oraz przemysłem lekkim. Odchylenia w porównaniu do poprzedniej wersji prognozy nie są jednak znaczące, więc nie będą prezentowane. Należy podkreślić, że przygotowane szacunki zapotrzebowania na główne grupy zawodów przygotowane przez Karpińskiego, Paradysza i Penconka niewątpliwie są wartościowe ze względu na kompleksowość prowadzonych analiz. Autorzy formułują założenia do prognoz jasno, a ich uzasadnienia z pewnością przemawiają do odbiorców prognoz. Co więcej, sposób prezentacji otrzymanych wyników jest również przejrzysty. Cenną częścią opracowania jest porównanie szacunków zapotrzebowania na zawody z wielkością bezrobocia według zawodów oraz sformułowanie wniosków i wskazówek dla szkolnictwa. Autorzy obu omawianych opracowań dostrzegają wady i słabości swojej pracy, na które zwracają uwagę czytelnikowi. Sugerują oni, aby wyniki interpretować ostrożnie, mając na uwadze pewne ograniczania szacunków. 16

18 2.2. Wielowariantowa, średniookresowa prognoza popytu na pracę najemną w Polsce w przekroju 369 grup zawodowych 2 W prezentowanym opracowaniu przygotowana została prognoza liczby zatrudnionych (na podstawie stosunku pracy, bez służb mundurowych) w podziale na 369 grup zawodów 3 i 5 grup wykształcenia do roku Prognoza popytu na pracę na lata została przygotowana w trzech wariantach zakładających różne scenariusze rozwoju gospodarki polskiej w analizowanym okresie: 1) bazowym najbardziej prawdopodobnym, przygotowanym według modelu równowagi ogólnej; 2) spowolnienia obliczonym z użyciem modelu, w którym zakłada się gorszą sytuację zewnętrzną, niższą skłonność do oszczędzania i niższe tempo wzrostu PKB; 3) popytowym obliczonym z użyciem modelu przepływów międzygałęziowych, w którym zakłada się niewykorzystanie w pełni mocy produkcyjnych oraz brak dostosowań cenowych. W modelu tym uzyskuje się wyższą prognozę wzrostu PKB w latach w porównaniu z wariantem bazowym. Metodologia, według której przygotowano model oraz prognozę, jest dość złożona. W pierwszym kroku sporządzono projekcję rozwoju w modelu równowagi ogólnej gospodarki polskiej (na okres , poziomu 5 gałęzi i różnych wariantów rozwoju). W kolejnym kroku autorzy dokonali zagregowanej projekcji sytuacji na rynku pracy. Otrzymane wyniki są rezultatem nałożenia na projekcję rozwoju szczegółowych założeń dotyczących demografii, elastyczności rynku pracy, płac, trendów w rolnictwie. Następnie przygotowana została projekcja popytu na pracę najemną dla 58 gałęzi gospodarki. Wykorzystano w tym przypadku szereg modeli, a punktem wyjścia były szczegółowe dane dotyczące zmian w strukturze gospodarki wynikające z macierzy przepływów. W tym przypadku popyt na pracę jest funkcją zapotrzebowania na produkcję. Ponadto wprowadzono do modelu pewne założenia dotyczące kształtowania się współczynników pracochłonności w poszczególnych gałęziach przemysłu (wykorzystano porównania międzynarodowe w kształtowaniu się analizowanych wielkości w krajach OECD), a także zatrudnienia w sferze nierynkowej (w administracji, szkolnictwie i opiece zdrowotnej). 2 Międzyresortowy Zespół do Prognozowania Popytu na Pracę, Rządowe Centrum Studiów Strategicznych, wyd. Materiały i Studia, t. IV, Warszawa Por. też, załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania z dnia 8 grudnia 2004 r., DzU nr 265, poz

19 Szczegółowa projekcja popytu na pracę według 369 zawodów oraz 6 grup wykształcenia otrzymana została poprzez zastosowanie macierzy przejścia z wykorzystaniem założeń dotyczących trendów w zakresie wykształcenia oraz zawodów wymierających i rosnących. Dodatkowo wykorzystano porównania międzynarodowe w zakresie ww. zjawisk. Co więcej, w szacunkach popytu na pracę najemną wykorzystano informacje o wieku pracowników, odpływach na emeryturę według wykształcenia i zawodu oraz zapotrzebowaniu na nowych pracowników. Dodatkowo autorzy dokonali szacunków według województw. Jak już wcześniej wspomniano, podstawą prowadzonych analiz był model równowagi ogólnej (CGE) dla gospodarki polskiej. W modelu tym czyni się m.in. następujące założenia: podmioty gospodarcze zachowują się w sposób racjonalny, przedsiębiorstwa dążą do maksymalizacji zysków, a gospodarstwa domowe do maksymalizacji użyteczności konsumpcji; model jest zdezagregowany do 5 gałęzi gospodarki i 4 sektorów instytucjonalnych, a zagranica podzielona jest na 3 obszary (UE, CEFTA i pozostałe kraje); ceny dóbr i usług są elastyczne i kształtują się na poziomie równoważącym rynek; rynek pracy nie jest doskonale elastyczny, występuje na nim nierównowaga (bezrobocie). Bezrobocie można obniżyć dzięki reformom rynku pracy; kapitał jest mobilny w okresie średnim, co wynika z funkcji alokujących inwestycje i biorących pod uwagę różnice w zwrocie z kapitału w różnych gałęziach gospodarki; inwestycje zwiększają zasób kapitału z jednookresowym opóźnieniem; popyt na dobra i usługi dzieli się na popyt na produkcję krajową oraz import, a podział ten zależy od cen produkcji krajowej i importu. Następnie popyt na produkty krajowe konfrontowany jest z podażą na nie. Jeśli nie występuje równowaga na rynku, to zmianie ulegają ceny oraz rentowność produkcji. Zmiany te powodują zmianę struktury popytu (konsumenci reagują na zmiany cen produktów) oraz struktury alokacji czynników produkcji (przedsiębiorcy reagują na zmianę rentowności). Popyt na czynniki produkcji konfrontowany jest z ich podażą na rynkach pracy i rynku kapitałowym wyznaczany jest poziom cen. Popyt na czynniki produkcji oraz ich ceny wpływają na poziom i strukturę dochodów w gospodarce i determinują podział dochodów pomiędzy gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa i rząd. Dochody generują popyt konsumpcyjny, inwestycyjny oraz popyt zagraniczny, co daje łącznie nowy popyt. Model jest rozwiązywany do momentu, w którym wyznaczony jest wektor cen równoważących wszystkie rynki; dynamika modelu zależy głównie od oszczędności, które wyznaczają poziom inwestycji, przy czym dla danego poziomu deficytu obrotów bieżących inwestycje i produkcja zależą od poziomu oszczędności krajowych; 18

20 rynek walutowy jest elastyczny, a kurs walutowy w ujęciu realnym jest spójny z założonym deficytem obrotów bieżących; główne zależności w modelu są następujące: popyt na i-ty produkt jest funkcją dochodów do dyspozycji oraz cen relatywnych; oszczędności gospodarstw domowych są równe różnicy pomiędzy dochodem do dyspozycji a konsumpcją; inwestycje są równe sumie oszczędności przedsiębiorstw, gospodarstw domowych, rządu oraz zagranicy. popyt zagranicy na i-te krajowe dobro jest funkcją łącznego popytu zagranicy oraz relacji cen polskiego eksportu do cen światowych; całkowity popyt jest funkcją popytu konsumpcyjnego, inwestycyjnego, zagranicznego oraz pośredniego; popyt importowy na i-te dobro zależy od cen relatywnych oraz popytu światowego (formuła na ten popyt uzyskiwana jest poprzez założenie minimalizacji kosztów przez importerów oraz niedoskonałej substytucji importu i produkcji krajowej); proces produkcyjny w i-tej gałęzi opisany jest przez neoklasyczną funkcję produkcji Cobba-Douglasa uzależniającą wielkość wytworzonego produktu od nakładów czynników produkcji (kapitału i pracy); popyt na pracę zgłaszany przez i-tą gałąź jest funkcją płacy w i-tej gałęzi oraz wielkości produkcji tej gałęzi (formuła na ten popyt uzyskiwana jest poprzez założenie maksymalizacji zysków przedsiębiorstw przy stałym majątku produkcyjnym); przyrost majątku produkcyjnego w i-tej gałęzi jest równy inwestycjom w poprzednim okresie pomniejszonym o zużycie majątku; dochód gospodarstw domowych jest sumą dochodów z pracy (płac), kapitału (część zysków transferowana z przedsiębiorstw do gospodarstw domowych), dochodów rolników oraz transferów z rządu i z zagranicy; dochód rządu to suma podatków pośrednich i bezpośrednich oraz ceł; wydatki rządu to suma spożycia zbiorowego, transferów do gospodarstw domowych, subsydiów dla przedsiębiorstw i kosztów obsługi długu publicznego; równanie bilansujące rynek pracy, w którym suma popytu na pracę w gałęziach jest równa podaży pracy zależnej od czynników demograficznych, skorygowanej o stopę bezrobocia strukturalnego; równanie bilansujące rynek produktów służące do wyznaczenia cen równowagi; równanie bilansu płatniczego, za pomocą którego wyznaczany jest kurs walutowy. Taka struktura modelu nie budzi wątpliwości. Model dość szczegółowo opisuje główne zależności występujące pomiędzy wielkościami makroekonomicznymi w gospodarce. Ponadto oprogramowanie go w odpowiedni sposób pozwala na wpro- 19

Prognoza liczby pracujących w przemyśle w przekroju grup zawodów

Prognoza liczby pracujących w przemyśle w przekroju grup zawodów Prognoza liczby pracujących w przemyśle w przekroju grup zawodów Rysunek. Udział (w ) i liczba (w osób) pracujących w przemyśle w wielkiej grupie zawodowej: Przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku pracy w sektorze rolno-spożywczym w województwie łódzkim - analizy i prognozy w perspektywie do roku 2035

Sytuacja na rynku pracy w sektorze rolno-spożywczym w województwie łódzkim - analizy i prognozy w perspektywie do roku 2035 Sytuacja na rynku pracy w sektorze rolno-spożywczym w województwie łódzkim - analizy i prognozy w perspektywie do roku 2035 Krzysztof Kwaśniewski Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych kwiecień 2013 1 Plan

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Zawody przyszłości w Wielkopolsce. Abstrakt z badań

Zawody przyszłości w Wielkopolsce. Abstrakt z badań Zawody przyszłości w Wielkopolsce. Abstrakt z badań Rynek pracy ulega ciągłym zmianom ekonomicznym, społecznym oraz technologicznym. Niektóre zawody znikają z rynku, natomiast na inne rośnie zapotrzebowanie.

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W TARNOWIE. w TARNOWIE w 2005 roku RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH. TARNÓW 2005 r.

POWIATOWY URZĄD PRACY W TARNOWIE. w TARNOWIE w 2005 roku RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH. TARNÓW 2005 r. POWIATOWY URZĄD PRACY W TARNOWIE RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH w TARNOWIE w 2005 roku TARNÓW 2005 r. RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH w Mieście Tarnowie w 2005 ROKU WSTĘP 1. Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU Uwagi ogólne Od 2007 roku badanie popytu na pracę ma charakter reprezentacyjny

Bardziej szczegółowo

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp.

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp. Sprawdzian 2. Zadanie 1. Za pomocą KMNK oszacowano następującą funkcję produkcji: Gdzie: P wartość produkcji, w tys. jp (jednostek pieniężnych) K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys.

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego Zmiany w zatrudnieniu w perspektywie pięcioletniej - prognozy ankietowanych pracodawców Toruń, 4 kwietnia 2013 roku. Spotkanie z pracownikami PUP realizującymi badania pracodawców w ramach projektu systemowego

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu budżetu rolnego Wspólnoty na lata 2014-2020 na kondycję finansową krajowego rolnictwa i całą polską gospodarkę

Ocena wpływu budżetu rolnego Wspólnoty na lata 2014-2020 na kondycję finansową krajowego rolnictwa i całą polską gospodarkę Ocena wpływu budżetu rolnego Wspólnoty na lata 2014-2020 na kondycję finansową krajowego rolnictwa i całą polską gospodarkę Barbara Wieliczko IERiGŻ-PIB, 8 listopada 2013 r. Plan prezentacji 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012.

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012. Płeć jest jedną z kluczowych cech stosowanych w analizie rynku pracy. Wiele zjawisk przedstawionych jest w podziale na mężczyzn i kobiety. Także indywidualne możliwości oraz decyzje pracowników i osób

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Gdańsk, marzec 2013 Scenariusz rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w

Bardziej szczegółowo

Sytuacja kobiet na mazowieckim rynku pracy prognozy Edyta Łaszkiewicz, Marzena Pawłowska

Sytuacja kobiet na mazowieckim rynku pracy prognozy Edyta Łaszkiewicz, Marzena Pawłowska Sytuacja kobiet na mazowieckim rynku pracy prognozy Edyta Łaszkiewicz, Marzena Pawłowska Listopad 2010 Cel prognoz Uzyskanie szczegółowych informacji na temat sytuacji kobiet na mazowieckim rynku pracy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY Materiały na konferencję prasową w dniu 21 grudnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W III KWARTALE 2012 ROKU PODSTAWOWE WYNIKI BADANIA III kwartał

Bardziej szczegółowo

Prognoza zatrudnienia w województwie śląskim do 2020 roku

Prognoza zatrudnienia w województwie śląskim do 2020 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Prognoza zatrudnienia w województwie śląskim do 2020 roku KATOWICE maj 2014 r. Spis Treści Wstęp... 3 Założenia modelu prognostycznego... 3 Prognoza zatrudnienia...

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia siedemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2013 2014

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ROPCZYCKO SĘDZISZOWSKIM W I PÓŁROCZU 2007 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ROPCZYCKO SĘDZISZOWSKIM W I PÓŁROCZU 2007 ROKU Powiatowy Urząd Pracy w Ropczycach 39-100 Ropczyce, ul. NMP 2 Tel/fax (017) 2218523 e-mail: rzro@praca.gov.pl RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ROPCZYCKO SĘDZISZOWSKIM W I PÓŁROCZU

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celów RPO WP w roku 2008 za pomocą modelu HERMIN

Ocena realizacji celów RPO WP w roku 2008 za pomocą modelu HERMIN Ocena realizacji celów RPO WP w roku 2008 za pomocą modelu HERMIN dr Instytut Wiedzy i Innowacji 2 września 2009 r. Projekt finansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

Raport z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie średzkim za II półrocze 2010 roku

Raport z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie średzkim za II półrocze 2010 roku Powiatowy Urząd Pracy w Środzie Wlkp. www.sroda.pup.gov.pl 63-000 Środa Wlkp. ul. Kosynierów 46 tel. /0-61/ 285 80 32, fax. 285 80 32 Raport z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO Eksperci Eurosystemu opracowali projekcje rozwoju sytuacji makroekonomicznej w obszarze euro na podstawie informacji dostępnych na dzień

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie leskim Lesko, październik 2010 r.

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie leskim Lesko, październik 2010 r. Powiatowy Urząd Pracy w Lesku Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie leskim Lesko, październik 2010 r. SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 2 1.1 Poziom Bezrobocia... 3 2. Analiza Bezrobocia według

Bardziej szczegółowo

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: kwiecień 2014 Kontakt: e mail: sekretariatuspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2012 ROK

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2012 ROK POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU ul. Ks. Łukasika 3, 26-600 Radom Tel: 048 384-20-74/75, Fax: 048 363 48 73 www.pupradom.pl e-mail: wara@praca.gov.pl MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Arkadiusz Manikowski Zbigniew Tarapata. Prognozowanie i symulacja rozwoju przedsiębiorstw

Arkadiusz Manikowski Zbigniew Tarapata. Prognozowanie i symulacja rozwoju przedsiębiorstw Arkadiusz Manikowski Zbigniew Tarapata Prognozowanie i symulacja rozwoju przedsiębiorstw Warszawa 2002 Recenzenci doc. dr. inż. Ryszard Mizera skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT OKŁADKI GrafComp,

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku pracy w Polsce Raport kwartalny I/2008

Sytuacja na rynku pracy w Polsce Raport kwartalny I/2008 MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT ANALIZ EKONOMICZNYCH I PROGNOZ Sytuacja na rynku pracy w Polsce Raport kwartalny I/ W III kwartale roku Produkt Krajowy Brutto zwiększył się realnie

Bardziej szczegółowo

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy 1 UWAGI METODYCZNE Badanie popytu na pracę, realizowane na formularzu Z 05, prowadzone jest w ramach programu badań statystycznych statystyki publicznej. Obejmuje ono podmioty gospodarki narodowej o liczbie

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty pierwszy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Agnieszka Szkudlarek Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych luty 2011 Metodologia prognoz System badao i prognoz regionalnych Region-Stat

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Studia stacjonarne I stopnia ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Zagadnienia ogólnoekonomiczne 1. Aktualna sytuacja na europejskim

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r.

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r. Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej Andrzej Regulski 28 września 2015 r. moduł 1 moduł 2 moduł 3 Analiza zmian społecznogospodarczych

Bardziej szczegółowo

informacja sygnalna Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych dla m. Leszna i powiatu leszczyńskiego

informacja sygnalna Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych dla m. Leszna i powiatu leszczyńskiego Powiatowy Urząd Pracy w Lesznie Ul. Śniadeckich 5 64-100 Leszno Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych dla m. Leszna i powiatu leszczyńskiego informacja sygnalna Leszno, sierpień 2015 Wstęp Zgodnie

Bardziej szczegółowo

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper A.Światkowski Wroclaw University of Economics Working paper 1 Planowanie sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży deweloperskiej Cel pracy: Zaplanowanie sprzedaży spółki na rok 2012 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018.

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. Obowiązek opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej w skrócie WPF wynika z art. 230 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2013 ROK

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2013 ROK POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU ul. Ks. Łukasika 3, 26-600 Radom Tel: 048 384-20-74/75, Fax: 048 363 48 73 www.pupradom.pl e-mail: wara@praca.gov.pl MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY PODLASKIEGO RYNKU PRACY. Dr Cecylia Sadowska-Snarska Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku

PERSPEKTYWY PODLASKIEGO RYNKU PRACY. Dr Cecylia Sadowska-Snarska Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku PERSPEKTYWY PODLASKIEGO RYNKU PRACY Dr Cecylia Sadowska-Snarska Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku Plan prezentacji 2 1. Sytuacja demograficzna w woj. podlaskim na tle trendów światowych.

Bardziej szczegółowo

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych *

Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Stabilizacja przed dalszym wzrostem Najnowsze prognozy Instytutu Studiów Ekonomiczno Społecznych * Karolina Konopczak karolina.konopczak@ises.edu.pl Instytut Studiów Ekonomiczno Społecznych (ISES) Polska

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 TOMASZ KUJACZYŃSKI ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 Streszczenie: W artykule omówiono zmiany kosztów pracy zachodzące w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011 W Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, sytuacja kobiet na rynku pracy różni się od sytuacji zawodowej mężczyzn. Płeć jest więc jedną z najważniejszych cech uwzględnianych w statystyce rynku

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy

Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy Makroekonomia 1 Wykład 2. Rachunek dochodu narodowego i pomiar sytuacji na rynku pracy Dr Gabriela Grotkowska Plan wykładu 2. Rachunek dochodu narodowego w gospodarce zamkniętej i otwartej (SNA) Tożsamość

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki Tomasz Poskrobko Produkt krajowy brutto (PKB) wartość rynkową wszystkich finalnych dóbr i usług produkowanych w kraju w danym okresie PKB od strony popytowej

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY W WAŁBRZYCHU ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE POWIAT WAŁBRZYSKI I PÓŁROCZE 2014 Wałbrzych, październik 2014 1 RAPORT RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE WAŁBRZYSKIM

Bardziej szczegółowo

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki 2008-04-07 NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY Dane bilansu płatniczego zostały zweryfikowane od I kwartału

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO II CZĘŚCI RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2007 ROK W POWIECIE TRZEBNICKIM. ABSOLWENCI W POWIECIE TRZEBNICKIM

ZAŁĄCZNIK DO II CZĘŚCI RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2007 ROK W POWIECIE TRZEBNICKIM. ABSOLWENCI W POWIECIE TRZEBNICKIM ZAŁĄCZNIK DO II CZĘŚCI RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ZA 2007 ROK W POWIECIE TRZEBNICKIM. ABSOLWENCI W POWIECIE TRZEBNICKIM Powiatowy raport dotyczący analizy absolwentów szkół ponadgimnazialnych

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

Koszty wypadków przy pracy w przedsiębiorstwach

Koszty wypadków przy pracy w przedsiębiorstwach BEZPIECZEŃSTWO PRACY nauka i praktyka 2/1999, s. 2-4 mgr JAN RZEPECKI Centralny Instytut Ochrony Pracy Koszty przy pracy w przedsiębiorstwach Praca wykonana w ramach Strategicznego Programu Rządowego pn.

Bardziej szczegółowo

ISBN 978-83-7834-052-2

ISBN 978-83-7834-052-2 Raport opracowany przez Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych sp. z o.o. ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 17, 90 248 Łódź tel. 42 633 17 19 www.inse.org.pl Raport opracowała: Beata Socha Redakcja: Mariusz

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych Monitoring deficytowych i nadwyżkowych Analiza bezrobotnych oraz ofert pracy w obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy w Olkuszu za I półrocze 2013 r. Zleceniodawca: Projekt i wykonanie: Powiatowy

Bardziej szczegółowo

Oczekiwania zachodniopomorskich pracodawców w kontekście szkolnictwa zawodowego

Oczekiwania zachodniopomorskich pracodawców w kontekście szkolnictwa zawodowego Oczekiwania zachodniopomorskich pracodawców w kontekście szkolnictwa zawodowego Artur Frąckiewicz Czy w ciągu najbliższych 12 miesięcy w Pana/i przedsiębiorstwie jest planowane zatrudnianie nowych pracowników?

Bardziej szczegółowo

Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego

Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego Budowa sztucznych sieci neuronowych do prognozowania. Przykład jednostek uczestnictwa otwartego funduszu inwestycyjnego Dorota Witkowska Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Wprowadzenie Sztuczne

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE JELENIA GÓRA I POWIECIE JELENIOGÓRSKIM

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE JELENIA GÓRA I POWIECIE JELENIOGÓRSKIM POWIATOWY URZĄD PRACY W JELENIEJ GÓRZE RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE JELENIA GÓRA I POWIECIE JELENIOGÓRSKIM RAPORT II/P/2011 marzec 2012 SPIS TREŚCI 1. Wstęp.. 3 2. Analiza bezrobocia

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w G l i w i c a c h RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM ZA ROK 2013 POWIATOWY RAPORT ROCZNY II/P/2013 CZĘŚĆ II Gliwice 2014 Przedruk w

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE PŁOŃSKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE PŁOŃSKIM Powiatowy Urząd Pracy w Płońsku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE PŁOŃSKIM RAPORT ZA 2011 ROK CZĘŚĆ II: SYTUACJA ABSOLWENTÓW SZKÓŁ POWIATU PŁOŃSKIEGO NA LOKALNYM RYNKU PRACY Płońsk,

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna.

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. POWIATOWY URZĄD PRACY W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. Lipiec 2012 1. Wprowadzenie Obowiązek przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

znaczenie gospodarcze sektora kultury

znaczenie gospodarcze sektora kultury znaczenie gospodarcze sektora kultury wstęp do analizy problemu streszczenie Instytut Badań Strukturalnych Piotr Lewandowski Jakub Mućk Łukasz Skrok Warszawa 2010 Raport prezentuje rezultaty badania, którego

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY PROFILU GOSPODARCZEGO WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO

PROGNOZY PROFILU GOSPODARCZEGO WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO PROGNOZY PROFILU GOSPODARCZEGO WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Raport opracowany w ramach projektu: Aktualny i Przyszły Profil Gospodarczy Województwa Lubelskiego realizowanego w ramach Poddziałania 8.1.2 Programu

Bardziej szczegółowo

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023

Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 Załącznik Nr 3 do uchwały Rady Gminy Kwilcz z dnia... 2012 r. Opis przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kwilcz na lata 2013-2023 1. Założenia wstępne Wieloletnia Prognoza Finansowa

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM Powiatowy Urząd Pracy w Lęborku ul. Gdańska 35; 84-300 Lębork tel. (59) 862-37-28 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM RAPORT POWIATOWY ZA II PÓŁROCZE 2010 CZĘŚĆ II PROGNOSTYCZNA

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2011 r. 1 Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz

Bardziej szczegółowo

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r.

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r. wmałopolsce branże IT i B&R Kraków, 18 grudnia 2008 r. CEL BADANIA: uzyskanie informacji na temat sytuacji przedsiębiorstw oraz na temat zapotrzebowania na kadry wśród podmiotów gospodarczych działających

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Poddębice, dnia:2007-03-27 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT PODDĘBICKI WOJ. ŁÓDZKIE RAPORT ROCZNY 2006 WSTĘP. Niniejszy raport pozwala prześledzić i podsumować zjawiska zachodzące

Bardziej szczegółowo