OCENA HYDROMORFOLOGICZNA RZEK HISTORIA, CELE, METODY

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCENA HYDROMORFOLOGICZNA RZEK HISTORIA, CELE, METODY"

Transkrypt

1 OCENA HYDROMORFOLOGICZNA RZEK HISTORIA, CELE, METODY Kraków, Kwiecień 2009 r. Mateusz Strutyński

2 Plan prezentacji: Wstęp Historia Cele oceny hydromorfologicznej Metodyka Przykłady Literatura

3 16 kwiecień 2003 traktat akcesyjny RAMOWA DYREKTYWA WODNA 2000/60/WE Obecnie jednym z najważniejszych zadań gospodarki wodnej zgodnie z wymogami Ramowej Dyrektywy Wodnej jest przeciwdziałanie pogarszaniu się stanu części wód i osiągnięcia dobrego stanu wszystkich wód do końca roku Dla wód powierzchniowych dobry stan jest wyznaczony przez dobry stan ekologiczny. Stan ekologiczny zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną (RDW) wyznaczają biologiczne elementy jakości, wspomagane przez hydromorfologiczne i fizyczno-chemiczne elementy jakości. Aby w pełni sprostać wymogom RDW do oceny jakości wód powierzchniowych należy wprowadzić ocenę hydromorfologiczną. Wody płynące osiągające ze względu na elementy hydromorfologiczne stan ekologiczny poniżej umiarkowanego będą klasyfikowane jako wody złej jakość.

4 HISTORIA Water Quality Assessing River Quality Based On Hydromorphological Features 1998 obrady Komitetu Europejskiej Komisji Normalizacyjnej Powołanie grupy roboczej TG5 water body characteristic CEN/TC230 Jej zadaniem jest ocena wpływu właściwości hydromorfologicznych na jakość wód. Wynikim prac jest ujednolicony zakres oceny hydromorfologicznej obejmujący: Koryto rzeczne Ekosystem brzegowy Teren zalewowy [Andykiewicz-Piragas 2006]

5 2000/60/WE załą łącznik nr 5 Hydromorfologiczne elementy jakości: 1. Reżim hydrologiczny określony przez dynamikę i ilość przepływu wód 2. Ciągłość rzeki jako cecha zapewniająca funkcjonalność korytarza ekologicznego czyli rzeki wraz z terenami od niej zależnymi (!) 3. Warunki morfologiczne istotne z punktu widzenia jakości ekologicznej rzek (zmienna głębokość i szerokość strumienia, struktura i skład podłoża oraz struktura sterefy nadbrzeżnej Wymienione 3 rodzaje elementów hydromorfologicznych stanowią jedną grupę wskaźników jakości ekologicznej. O stanie ekologicznym decydują łącznie i co istotne oddziaływują na siebie wzajemnie.

6 Miejsce oceny hydromorfologicznej rzek w ocenie stanu wód POPRAWA WARUNKÓW HYDROMORFOLOGICZNYCH NAJTRUDNIEJSZA DO OSIĄGNIĘCIA

7 Cele oceny hydromorfologicznej rzek: Cele wykonywania oceny hydromorfologicznej zgodnie z wymogami RDW: Realizacja procedur wymaganych przez RDW takich jak min.: Określenie warunków referencyjncyh Ocena stanu ekologicznego poprzez stan hydromorfologiczny Planowanie działań stanowiących element zarządzania zlewnią takich jak: Renaturyzacja rzek Ochrona przeciwpowodziowa Realizacja powyższych celów wymaga ocen hydromorfologicznych na różnych poziomach z uwzględnieniem zmian w czasie jak np. zmiana zagospodarowania zlewni.

8 Warunki referencyjne - dyskusja Warunki referencyjne - to stan występujący obecnie lub w przeszłości, odpowiadający bardzo małej presji, bez wpływów uprzemysłowienia, urbanizacji i intensyfikacji rolnictwa, jedynie z bardzo niewielkimi modyfikacjami fizycznochemicznych, hydromorfologicznych i biologicznych elementów jakości Ustalenie warunków referencyjnych dla każdego typu cieków jest warunkiem koniecznym do oceny stanu ekologicznego wód. Ustalenie warunków referencyjnych oraz ocena stanu ekologicznego wód płynących podstawą do opracowania planów gospodarowania wodami (!!!) Pytania: Jak daleko mamy się cofnąć aby określić warunki referencyjne? Jaki stan należy uznać za referencyjny jeżeli dolina cieku zmienia się bez udziału człowieka? Czy warunki referencyjne, związane z typami rzek stanowią wystarczającą bazę ocen? Jak wyznaczyć warunki referencyjne obiektywnie? Opinia ekspercka może być bowiem subiektywna

9 Typologia rzek Polski Typologia rzek w Polsce została wykonana w oparciu o załącznik II do RDW Kryteria typologii: Typologia wysokośiowa (górski, wyżynny, nizinny Typologia wielkości powierzchni zlewni (mały, średni, duży, bardzo duży) Typologia geologiczna (wapienny, krzemianowy, organiczny) Przeprowadzona analiza pozwoliła na wyróżnienie 26 typów rzek wsytępujących w granicach Polski

10 Typologia rzek Polski przykład Kulesza [2008]

11 Założenia oceny hydromorfologicznej: Zgodnie z założeniami RDW ocena elementów hydromorfologicznych dotyczy jedynie części wód sklasyfikowanych na podstawie oceny elementów biol i fizchem jako wody o bardzo dobrym stanie ekologicznym. Dla wód o stanie dobrym i umiarkowanym wartości wskaźników hydromorfologicznych nie są definiowane, ale ich ocena powinna być spójna z oceną pozostałych elementów Wyznaczone wskaźniki hydromorfologiczne powinny stanowić komponent składowy służący zarówno określaniu chakrakterystyki obszarów dorzeczy, jak i ocenie wpływu działalności człowieka, a w efekcie wyznaczeniu wód zagrożonych ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych do 2015 roku

12 Metodyka oceny hydromorfologicznej Ocenę hydromorfologiczną cieku (przyjmując jako kryterium zaskres stosowalności metod wynikający z poziomu szczegółowości oceny) można podzielić na dwie grupy: 1. Metody studialne bazujące na informacjach gromadzonych w różnych instytucjach i wzajemnym ich dopasowywaniu (mapy w różnych skalach, zdjęcia lotnicze, NMT, wykazy obiektów hydrotechnicznych itp.) 2. Metody polowe wymagające kartowania czyli inwentaryzacji terenowej i prac polowych (dokładne lecz bardzo kosztowne)

13 Przegląd najważniejszych metod oceny hydromorfologicznej rzek stosowanych w krajach UE TEREN ZALEWOWY środki ochrony przed powodzią częstotliwość powodzi użytkowanie roślinność BRZEG RZEKI: roślinność brzegowa ochrona brzegów cechy charakterystyczne użytkowanie i występowanie łęgów specyficzne oddziaływania struktura roślinności w strefie brzegowej REŻIM HYDROLOGICZNY częstotliwość powodzi zmienność przepływu KORYTO RZECZNE krzywizna rzeki łachy podłużne erozja zakoli obecność specjalnych budowli obecność budowli poprzecznych obecność spiętrzeń łachy poprzeczne zmienność głębokości substrat dna różnorodność substratu szczegółowa charakterystyka koryta rzecznego typ przekroju poprzecznego głębokość rozmiar erozji zmienność szerokości możliwości przeprawy Metoda niemiecka (LAWA) Metoda oparta na dostępnych materiałach. Zastosowanie siedmiostopniowej skali oceny warunków morfologicznych. Odniesieniem jest tzw. aktualny potencjalny naturalny stan cieku (hpng)

14 Metoda brytyjska (RHS) River Habitat Survey TEREN ZALEWOWY kształt doliny rzecznej użytkowanie terenu w obszarze 50 m od brzegu BRZEG RZEKI: modyfikacja brzegów materiał skarp cechy brzegów użytkowanie terenu do 5 m od brzegu struktura roślinności brzegów profil skarpy/brzegów charakterystyka skarp wraz z drzewami KORYTO RZECZNE bystrza zbiorniki łachy sztuczne budowle zmiana geometrii koryta retencja zbiornikowa modyfikacja koryta typ przepływu substrat dna cechy morfologiczne koryta liczba koryt roślinność koryta rozmiary koryta Dąży do oceny fizycznego charakteru rzek i ma być pomocna przy ochronie i przywracaniu rzek i terenów zalewowych. Jest oparta o szczegółowe kartowanie. Opiera się na badaniach w 3 obszarach: teren zalewowy, brzeg rzeki oraz koryto rzeczne Ocena morfologicznej jakości rzeki dokonywana jest poprzez: 1. Wskaźnik jakości habitatu HQA (Habitat Quality Assessment) któy jest zależny od zakresu i różnorodności naturalnych struktur 2. Wskaźnik modyfikacji habitatu HMS (Habitat Modification Score) zależny od zakresu modyfikacji wynikających z ingerencji człowieka Podstawą klasyfikacji opartej na powyższych wskaźnikach są warunki referencyjne dla cieków, dla których metoda ta została opracowana.

15 Metoda brytyjska (RHS) River Habitat Survey cd. Badania terenowe przeprowadza się na wybranych odcinkach rzek o długości 500 m i szerokości 50 m. Ich realizacja przebiega w dwóch etapach: Pierwszy etap opis podstawowych charakterystyk morfologicznych koryta i brzegów wykonanych na 10 profilach rozmieszczonych co 50 m Drugi etap sumaryczny opis dla całego 500 metrowego odcinka z uwzględnieniem wszystkich cech i przekształceń niezarejestrowanych w pierwszym etapie wraz z dodatkowym opisem doliny rzecznej. Metoda ta nie wykorzystuje typologii rzek i obejmuje 200 charakterystyk. Wyniki porównuje się z kluczem i zapisuje w przygotowanym formularzu oceny.

16 Porównanie metod oceny hydromorfologicznej stosowanych w krajach Unii Europejskiej RHS Brak uwzględnienia charaktetystyki rumowiska [Andykiewicz-Piragas 2006]

17 Ocena hydromorfologiczna rzek w Polsce Przeprowadzenie pełnej oceny hydromorfologicznej wymaga wcześniejszego zakończenia etapu prac przygotowawczych (ustalenie miejsc referencyjnych dla wszystkich typów cieków, określenie wartości wskaźników oceny). Grudzień 2009 (!) przedstawienie pierwszego programu działań naprawczych. PROGRAM DZIAŁAŃ NAPRAWCZYCH JAKO NIEZBĘDNY ELEMENT PLANU GOSPODAROWANIA WODAMI (!!!) Ze względu na brak wystarczającej ilości czasu (do końca 2009) obecne prace zmierzają w tym momencie do wskazania obszarów w których działania naprawcze są konieczne i uzasadnione. Obejmują one: Przeprowadzenie typologii rzek polskich Wyznaczenie jednolitych części wód Identyfikację części wód zagrożonych nieosiągnięciem dobrego stanu ekologicznego do roku 2015

18 Jednolita część wód surface water body Oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych, jak np. jezioro, sztuczny zbiornik, struga, potok, rzeka lub kanał. Na podstawie przeprowadzonych prac wyróżniono na terytorium Polski 4510 jednolitych części wód 2806 w dorzeczu Wisły i 1704 w dorzeczu Odry. Na terenie działania RZGW w Krakowie wyodrębniono 776 jednolitych części wód.

19 Wyznaczenie części wód przykład Wyznaczenie części wód (scalonych) na przykładzie zlewni rzeki Raby [Gremplowska, Żołnacz 2006]

20 Metody oceny hydromorfologicznej cieków stosowane w Polsce Metody dotyczą w głównej mierze rzek środkowej i północnej Polski. Parametry hydromorfologiczne wykorzystywane do waloryzacji rzek w Polsce. [Andykiewicz-Piragas 2006]

21 Metoda SGGW Oglęcki, Pawłat Metoda SGGW jest podzielona na pięć podstawowych etapów: 1. Podział całej długości doliny na homogeniczne odcinki i wyróżnienie czterech stref ekomorfologicznych - strefa koryta w obrębie wody brzegowej (A) - strefa przyrzeczna pas terenu o szerokości 20 m po obu stronach (B) - strefa tarasów i zboczy (C) - strefa przydolinowa szerokości do około 100 m (D) 2. Waloryzacja stref ekomorfologicznych poszczególnych odcinków doliny za pomocą opracowanych list identyfikacyjnych stanu środowiska (w skali 1 5). Uwzględnienie wag oceny określające ich znaczenie w waloryzacji całościowej.

22 Metoda SGGW Oglęcki, Pawłat cd. 3. Całościowa waloryzacja indeksowa doliny i koryta rzeki z przyrzeczem, z uwzględnieniem wskaźnika waloryzacji poszczególnych stref ekomorfologicznych. Brana jest pod uwagę również waga danej strefy ekomorfologicznej w układzie przyrodniczym 4. Odczytanie kategorii walorów środowiska odcinka doliny i jej stref ekomorfologicznych według skali punktowej (1 5) 5. Analiza porównawcza wyników oceny walorów przyrodniczych poszczególnych odcinków doliny w aspekcie planowania przestrzennego, potrzeb ochrony bądź renaturyzacji.

23 Metoda IIGW PK Metoda służąca do wyznaczania silnie zmienionych i sztucznych części wód Przekroczenie jednego ze wskaźników M1, M2 M3 lub M4 powoduje zakwalifikowanie danej jednolitej części wód do SZJCWP. [Gremplowska, Żołnacz 2006]

24 Ocena hydrodynamiczna Propozycja oceny równowagi hydrodynamicznej na podstawie określenia hydraulicznych parametrów przepływu wody i ruchu materiału dennego Istotny wpływ na określenie typów siedlisk ma podział na przedziały napełnienia, prędkości oraz naprężeń stycznych. Podział taki wykonywany jest na odcinku referencyjnym. [Bartnik 2009] Przebieg zmian morfodynamicznych wymaga określenia oporów przepływu, wartości parametrów granicznych dla warunków początku ruchu rumowiska, charakterystyki pokrywy dna szorstkiego, kształtu ziarna i charakteru zjawisk związanych z przejściem wód wezbraniowych. Jednoczesna analiza wymienionych parametrów wymaga ich zbiorczego ujęcia i przedstawienia na zasadach porównawczych tak, by móc wykazać wpływ poszczególnych czynników dla określenia warunków koryt stabilnych.

25 Ocena hydrodynamiczna - dyskusja Równowaga hydrodynamiczna jest warunkiem zrównoważonego stanu ekologicznego cieku, jest zalacana przez RDW. Jej zadaniem jest uproszczenie procedury waloryzacji ekologicznej z uwagi na jej charakter jest to bowiem metoda parametryczna bazująca na pomiarach terenowych Jej wprowadzenie umożliwi wyeliminowanie oceny eksperckiej która nie zawsze jest obiektywna

26 Ocena hydromorfologiczna pilotażowej zlewni rzeki Stradomki [Gremplowska, Żołnacz 2006] Zlewnia rzeki Stradomki na tle zlewni Raby

27 Ocena hydromorfologiczna pilotażowej zlewni rzeki Stradomki Przeprowadzona analiza wykazała, że zlewnia Stradomki stanowi część wód zagrożoną nieosiągnięciem dobrego stanu ekologicznego w perspektywie roku Wyniki analiz dla zlewni rzeki Stradomki przekroczenie wskaźników [Gremplowska, Żołnacz 2006] W wyniku oceny eksperckiej stwierdzono, że regulację wykonano z powodu dążenia do stabilizacji podłużnej i poprzecznej koryta cieku. Sztuczny charakter przekroju poprzecznego niektórych odcinków rzeki powoduje niekorzystne zmiany warunków życia dla gatunków ryb właściwych tej rzece.

28 Dyskusja Przeprowadzenie dokładnej oceny hydromorfologicznej bazującej na danych zebranych w terenie jest kosztowne i pracochłonne. Interdyscyplinarność: hydrobiologia, hydraulika, hydrotechnika, geomorfologia Polski system oceny hydromorfologicznej cieków zbliżony jest do niemieckiego (szkolenia pracowników IMGW i RZGW w Niemczech). Liczba charakteryzowanych parametrów waha się od 20 do 200 (różnica 1000%) Rutynowa ocena i klasyfikacja rzek w Polsce nie uwzględnia w chwili obecnej szczegółowej oceny hydromorfologicznej cieków. Konieczność włączenia do oceny hydromorfologicznej oceny warunków równowagi hydrodynamicznej cieku (ocena parametryczna (!). Konieczność powołania zespołów eksperckich, których celem będzie określanie stanu wyznaczonych JCWP pod względem hydromorfologicznym Ocena hydromorfologiczna jest niezbędnym elementem działań naprawczych (W KONSEKWENCJI PRZYJĘCIA PLANU GOSPODAROWANIA WODAMI) którego pierwszy etap mamy zakończyć w grudniu Pozostało zatem 8 miesięcy

29 Literatura: Andykiewicz-Piragas Mariusz, Hydromorfologiczna ocena cieków w krajach Unii Europejskiej jako element wspierający ocenę ekologicznego stanu rzek zgodnie z wymogami ramowej dyrektywy wodnej, Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich 4/3, PAN Kraków, s.7-15, 2006 Bartnik Wojciech, Charakterystyka hydromorfologiczna rzek i potoków górskich. Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich 4/1, ser. monografie, PAN Kraków, s , 2006 Czech Katarzyna, Kulesza Krzysztof, Warunki referencyjne specyficzne dla typów cieków w Polsce jako podstawa do prac nad oceną ekologicznego stanu wód płynących, Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich 4/3, PAN Kraków, s.25-35, 2006, Gremplowska Zofia, Żołnacz Jarosław, Wstępną ocena metod waloryzacji morfologicznej rzek na przykładzie zlewni Raby, Infrastruktura i ekologia terenów wiejskich 4/3, PAN Kraków, s.37-44, 2006, Kulesza K., Hydromorfologia jako wskaźnik jakości ekologicznej rzek, 2008

30 DZIĘKUJ KUJĘ ZA UWAGĘ

Ocena hydromorfologiczna cieków w praktyce

Ocena hydromorfologiczna cieków w praktyce Ocena hydromorfologiczna cieków w praktyce dr Adam Hamerla Główny Instytut Górnictwa tel.: 32 259 22 92 email: ahamerla@gig.eu Patronat honorowy: Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

"Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do

Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do "Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do miejscowości Pustków" Pustków RZEKA WISŁOKA OD JAZU W MOKRZCU

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNA OCENA METOD WALORYZACJI MORFOLOGICZNEJ RZEK NA PRZYKŁADZIE ZLEWNI RABY

WSTĘPNA OCENA METOD WALORYZACJI MORFOLOGICZNEJ RZEK NA PRZYKŁADZIE ZLEWNI RABY INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH Nr 4/3/2006, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 37 44 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Zofia Gręplowska, Jarosław Żołnacz WSTĘPNA OCENA METOD

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ANTROPOPRESJI NA PRZEBIEG ZMIAN HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZEKACH I POTOKACH GÓRSKICH

WPŁYW ANTROPOPRESJI NA PRZEBIEG ZMIAN HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZEKACH I POTOKACH GÓRSKICH XXXIII OGÓLNOPOLSKA SZKOŁA HYDRAULIKI Problemy przyrodnicze i ich wpływ na hydraulikę koryt otwartych 26-29 maj 2014 r., Zakopane WPŁYW ANTROPOPRESJI NA PRZEBIEG ZMIAN HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZEKACH I

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu

INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu Wykład 2 Charakterystyka morfologiczna koryt rzecznych 1. Procesy fluwialne 2. Cechy morfologiczne koryta rzecznego 3. Klasyfikacja koryt rzecznych 4. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

METODA MONITORINGU HYDROMORFOLOGII RZEK (MHR)

METODA MONITORINGU HYDROMORFOLOGII RZEK (MHR) METODA MONITORINGU HYDROMORFOLOGII RZEK (MHR) Prof. dr hab. Piotr Ilnicki Uniwersytet Przyrodniczy Poznań Gepol sp. Poznań Zamawiający: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Finansuje: Narodowy Fundusz

Bardziej szczegółowo

Koncepcja renaturyzacji Wełny i Flinty. Krzysztof Szoszkiewicz Tomasz Kałuża Karol Pietruczuk Paweł Strzeliński Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Koncepcja renaturyzacji Wełny i Flinty. Krzysztof Szoszkiewicz Tomasz Kałuża Karol Pietruczuk Paweł Strzeliński Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Koncepcja renaturyzacji Wełny i Flinty Krzysztof Szoszkiewicz Tomasz Kałuża Karol Pietruczuk Paweł Strzeliński Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Stan hydromorfologiczny ekosystemów rzecznych Jaki jest

Bardziej szczegółowo

METODY HYDROMORFOLOGICZNEJ WALORYZACJI RZEK STOSOWANE DOTYCHCZAS W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ

METODY HYDROMORFOLOGICZNEJ WALORYZACJI RZEK STOSOWANE DOTYCHCZAS W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ WdraŜanie Ramowej Dyrektywy Wodnej Ocena stanu ekologicznego wód w Polsce ECOSTATUS Łódź 7-97 9 grudzień 2005 METODY HYDROMORFOLOGICZNEJ WALORYZACJI RZEK STOSOWANE DOTYCHCZAS W KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

w ocenie hydromorfologicznej rzek na potrzeby Ramowej Dyrektywy Wodnej

w ocenie hydromorfologicznej rzek na potrzeby Ramowej Dyrektywy Wodnej MoŜliwości wykorzystania systemu River Habitat Survey w ocenie hydromorfologicznej rzek na potrzeby Ramowej Dyrektywy Wodnej Krzysztof Szoszkiewicz, Janina Zbierska, Ryszard Staniszewski, Szymon Jusik,

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja wskaźników wód powierzchniowych województwa podlaskiego w punktach pomiarowo-kontrolnych

Klasyfikacja wskaźników wód powierzchniowych województwa podlaskiego w punktach pomiarowo-kontrolnych INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU Klasyfikacja wskaźników wód powierzchniowych województwa podlaskiego w punktach pomiarowo-kontrolnych na podstawie badań

Bardziej szczegółowo

HYDROMORFOLOGICZNA OCENA RZEK uwarunkowania i potrzeby

HYDROMORFOLOGICZNA OCENA RZEK uwarunkowania i potrzeby POLITECHNIKA KRAKOWSKA INSTYTUT INśYNIERII I GOSPODARKI WODNEJ HYDROMORFOLOGICZNA OCENA RZEK uwarunkowania i potrzeby Zofia Gręplowska Treść referatu 1. Wprowadzenie 2. Jakość hydromorfologiczna rzek i

Bardziej szczegółowo

Renaturyzacja rzek i ich dolin. Wykład 1, 2. - Cechy hydromorfologiczne rzek naturalnych i przekształconych.

Renaturyzacja rzek i ich dolin. Wykład 1, 2. - Cechy hydromorfologiczne rzek naturalnych i przekształconych. Renaturyzacja rzek i ich dolin Wykład 1, 2 - Cechy hydromorfologiczne rzek naturalnych i przekształconych. - Wpływ antropopresji na cechy dolin rzecznych. - Określenie stanu ekologicznego rzek i stopnia

Bardziej szczegółowo

Renaturyzacja rzek i ich dolin. Wykład 4

Renaturyzacja rzek i ich dolin. Wykład 4 Renaturyzacja rzek i ich dolin Wykład 4 - Cechy hydromorfologiczne rzek naturalnych i przekształconych. - Wpływ antropopresji na cechy dolin rzecznych. - Określenie stanu ekologicznego rzek i stopnia ich

Bardziej szczegółowo

TOMASZ WALCZYKIEWICZ, URSZULA OPIAL GAŁUSZKA, DANUTA KUBACKA

TOMASZ WALCZYKIEWICZ, URSZULA OPIAL GAŁUSZKA, DANUTA KUBACKA INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ INSTITUTE OF METEOROLOGY AND WATER MANAGEMENT TYTUŁ : ANALIZA MOŻLIWOŚCI REALIZACJI PRZERZUTÓW MIĘDZYZLEWNIOWYCH DLA CELÓW NAWODNIEŃ ROLNICZYCH W ŚWIETLE OGRANICZEŃ

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu hydromorfologicznego wód w wybranych krajach europejskich. Marek Jelonek

Ocena stanu hydromorfologicznego wód w wybranych krajach europejskich. Marek Jelonek Ocena stanu hydromorfologicznego wód w wybranych krajach europejskich Wybrane metody europejskie CEN Standard (Water Quality Guidance standard for assessing the hydromorphological features of rivers) SEQ

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wodami opadowymi w Warszawie z punktu widzenia rzeki Wisły i jej dorzecza

Zarządzanie wodami opadowymi w Warszawie z punktu widzenia rzeki Wisły i jej dorzecza Zarządzanie wodami opadowymi w Warszawie z punktu widzenia rzeki Wisły i jej dorzecza Przemysław Nawrocki Fundacja WWF Polska Warsztaty WYKORZYSTANIE ZIELONEJ INFRASTRUKTURY W ZAGOSPODAROWANIU WÓD OPADOWYCH,

Bardziej szczegółowo

Monika Kotulak Klub Przyrodników. Jak bronić swojej rzeki, warsztaty Klubu Przyrodników i WWF, Schodno czerwca 2012

Monika Kotulak Klub Przyrodników. Jak bronić swojej rzeki, warsztaty Klubu Przyrodników i WWF, Schodno czerwca 2012 Monika Kotulak Klub Przyrodników Jak bronić swojej rzeki, warsztaty Klubu Przyrodników i WWF, Schodno 16 17 czerwca 2012 Ramowa Dyrektywa Wodna "...woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny,

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje:

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje: Rozporządzenie nr Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia... w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód zlewni Małej Panwi Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18

Bardziej szczegółowo

Założenia zadań projektu

Założenia zadań projektu Założenia zadań projektu 1. Ocena związku układu poziomego i pionowego celem parametryzacji równowagi hydrodynamicznej a) zakup sprzętu GPS RTK i łódź b) pomiar profilu podłużnego w nurcie Wisły od Tarnobrzegu

Bardziej szczegółowo

HYDROMORFOLOGICZNE Elementy Jakości

HYDROMORFOLOGICZNE Elementy Jakości HYDROMORFOLOGICZNE Elementy Jakości Krzysztof Kulesza GWP Polska Warszawa 31.03.2009 HYDROMORFOLOGICZNE Elementy Jakości Sygnały: 1. Podstawy Prawne 2. Zadania IMGW 3. Elementy jakości - podlegające ocenie

Bardziej szczegółowo

Praktyczne podejście do Ocen Środowiskowych Metodyka uwzględniania RDW na przykładzie programów inwestycyjnych Górnej Wisły

Praktyczne podejście do Ocen Środowiskowych Metodyka uwzględniania RDW na przykładzie programów inwestycyjnych Górnej Wisły Praktyczne podejście do Ocen Środowiskowych Metodyka uwzględniania RDW na przykładzie programów inwestycyjnych Górnej Wisły Jerzy Grela MGGP S.A. Centrum Nauki Kopernik Warszawa, 8 październik 2015 r 1

Bardziej szczegółowo

Wykład Charakterystyka rozwiązań projektowych

Wykład Charakterystyka rozwiązań projektowych Wykład Charakterystyka rozwiązań projektowych 1. Cechy charakterystyczne regulacji technicznej i naturalnej 2. Kształtowanie układu poziomego 3. Kształtowanie przekroju poprzecznego Cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH. Nr 4/3/2006, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi

INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH. Nr 4/3/2006, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH Nr 4/3/2006, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 7 15 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Mariusz Adynkiewicz-Piragas HYDROMORFOLOGICZNA OCENA CIEKÓW

Bardziej szczegółowo

RHS w Polsce. Warsztaty hydromorfologiczne. Marta Szwabińska Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. River Habitat Survey

RHS w Polsce. Warsztaty hydromorfologiczne. Marta Szwabińska Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. River Habitat Survey River Habitat Survey Lipiec 2012 numer 5 RHS w Polsce Niecierpek himalajski Warsztaty hydromorfologiczne 2011 Marta Szwabińska Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu W tym numerze: Warsztaty hydromorfologiczne

Bardziej szczegółowo

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Wisły Małgorzata Owsiany Katarzyna Król Seminarium nt. Eko- sanitacji & Zrównoważonego Zarządzania Gospodarką Ściekową Kraków 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia r. wersja 4., projekt z dnia 1 VI 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia................... 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt Zintegrowana Strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Małgorzata Leja BM 4329 Katedra Inżynierii Wodnej i Geotechniki Uniwersytet Rolniczy Hugona Kołłątaja w Krakowie Kraków,

mgr inż. Małgorzata Leja BM 4329 Katedra Inżynierii Wodnej i Geotechniki Uniwersytet Rolniczy Hugona Kołłątaja w Krakowie Kraków, mgr inż. Małgorzata Leja BM 4329 Katedra Inżynierii Wodnej i Geotechniki Uniwersytet Rolniczy Hugona Kołłątaja w Krakowie Kraków, 11.02.2013 Wstęp Cel projektu Procesy morfologiczne Materiały i metody

Bardziej szczegółowo

Forum Miast Euroregionu Tatry

Forum Miast Euroregionu Tatry Katedra Inżynierii Wodnej i Geotechniki Forum Miast Euroregionu Tatry Aktualne uwarunkowania stanu i potencjału ekologicznego rzek i potoków górskich Wojciech Bartnik Wykorzystano publikowane materiały

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita

Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita 13.04.2012 Główne zadania Centrum Modelowania Powodziowego w ramach projektu ISOK

Bardziej szczegółowo

ŁAPACZ RUMOWISKA DENNEGO W KORYTACH RZECZNYCH RBT (RIVER BEDLOAD TRAP) autor dr Waldemar Kociuba

ŁAPACZ RUMOWISKA DENNEGO W KORYTACH RZECZNYCH RBT (RIVER BEDLOAD TRAP) autor dr Waldemar Kociuba ŁAPACZ RUMOWISKA DENNEGO W KORYTACH RZECZNYCH RBT (RIVER BEDLOAD TRAP) autor dr Waldemar Kociuba Urządzenie produkowane na licencji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Chronione patentem

Bardziej szczegółowo

Modelowanie zjawisk erozyjnych w zakolu rzeki Nidy

Modelowanie zjawisk erozyjnych w zakolu rzeki Nidy Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Koło Naukowe Inżynierii Środowiska Sekcja Renaturyzacji rzek i Dolin Rzecznych Modelowanie zjawisk erozyjnych w zakolu rzeki Nidy Autorzy: Dawid Borusiński,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dz.U.2011.258.1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie 1.1. Zarysowanie problemu

1. Wprowadzenie 1.1. Zarysowanie problemu 1. Wprowadzenie 1.1. Zarysowanie problemu Określenie aktualnego stanu cieków i rzek jest niezwykle ważnym zadaniem, które znalazło odzwierciedlenie w ramowym programie polityki wodnej w krajach Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH PARAMETRY DIAGNOZY STANU RZEKI PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI

Bardziej szczegółowo

MASTERPLAN DLA DORZECZA WISŁY. Mateusz Balcerowicz Departament Zasobów Wodnych Płock, 12 maja 2014 r.

MASTERPLAN DLA DORZECZA WISŁY. Mateusz Balcerowicz Departament Zasobów Wodnych Płock, 12 maja 2014 r. MASTERPLAN DLA DORZECZA WISŁY Mateusz Balcerowicz Departament Zasobów Wodnych Płock, 12 maja 2014 r. PROJEKT MASTERPLANU DLA OBSZARU DORZECZA WISŁY I ODRY Masterplany Masterplany będą dokumentem: O charakterze

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 258 15110 Poz. 1549 1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju Katarzyna Banaszak Marta Saracyn Co to jest

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY SCALANIA JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH NA POTRZEBY PROCESU PLANOWANIA GOSPODARKI WODNEJ W ZLEWNI SANU

WYBRANE ASPEKTY SCALANIA JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD POWIERZCHNIOWYCH NA POTRZEBY PROCESU PLANOWANIA GOSPODARKI WODNEJ W ZLEWNI SANU Dubiecko Krzywcza Nozdrzec Dynów III Konferencja Naukowo Techniczna Błękitny San Dubiecko, 21 22 kwietnia 2006 Dydnia mgr inŝ. Tomasz BUKOWIEC dr inŝ. Jerzy GRELA mgr inŝ. Małgorzata OWSIANY REGIONALNY

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe kryteria lokalizowania MEW

Środowiskowe kryteria lokalizowania MEW Środowiskowe kryteria lokalizowania MEW Materiał roboczy stan na dzień 1 grudnia 2010 r. Jacek Engel Marek Jelonek Fundacja Greenmind Instytut Ochrony Przyrody PAN Omawiane kwestie Czy hydroenergetyka

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK TECHNICZNYCH Uniwersytet Warmińsko-Mazurski

WYDZIAŁ NAUK TECHNICZNYCH Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Regulacja rzek i inżynieria brzegowa ćwiczenia dr inż. Ireneusz Dyka pok. 3.34 [ul. Heweliusza 4] http://pracownicy.uwm.edu.pl/i.dyka e-mail: i.dyka@uwm.edu.pl Katedra Geotechniki i Budownictwa Drogowego

Bardziej szczegółowo

SEBASTIAN R. BIELAK*, KRYSTYNA BARAN, NATALIA KULIG, EDYTA ŚCIEŃSKA**

SEBASTIAN R. BIELAK*, KRYSTYNA BARAN, NATALIA KULIG, EDYTA ŚCIEŃSKA** SEBASTIAN R. BIELAK*, KRYSTYNA BARAN, NATALIA KULIG, EDYTA ŚCIEŃSKA** ZASTOSOWANIE METODY RIVER HABITAT SURVEY W OCENIE I KLASYFIKACJI STANU HYDROMORFOLOGICZNEGO RZEK I POTOKÓW POŁUDNIOWEJ POLSKI, ZGODNEJ

Bardziej szczegółowo

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie Klub Przyrodników ul. 1 Maja 22, 66-200-Świebodzin Konto: BZ WBK SA o/świebodzin nr 28 1090 1593 0000 0001 0243 0645 tel./fax 068 3828236, e-mail: kp@kp.org.pl, http:// www.kp.org.pl Świebodzin, 28 marca

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu sterowania retencją korytową małego cieku na redukcję fal wezbraniowych przy wykorzystaniu modeli Hec Ras i Hec ResSim

Analiza wpływu sterowania retencją korytową małego cieku na redukcję fal wezbraniowych przy wykorzystaniu modeli Hec Ras i Hec ResSim Analiza wpływu sterowania retencją korytową małego cieku na redukcję fal wezbraniowych przy wykorzystaniu modeli Hec Ras i Hec ResSim mgr inż. Bartosz Kierasiński Zakład Zasobów Wodnych Instytut Technologiczno-Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Przemysław Nawrocki WWF, Ptaki Polskie Jak dbać o obszar Natura 2000 i o wody - w procesach

Bardziej szczegółowo

Cele środowiskowe dla wód -doświadczenia RDOŚ w Krakowie. Radosław Koryga Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie

Cele środowiskowe dla wód -doświadczenia RDOŚ w Krakowie. Radosław Koryga Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie Cele środowiskowe dla wód -doświadczenia RDOŚ w Krakowie Radosław Koryga Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie źródło: www.kp.org.pl źródło: www.kp.org.pl, P. Pawlaczyk Warunki referencyjne

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Kto wierzy, że powinniśmy.. Zanieczyszczać bardziej niż musimy Wykorzystywać więcej energii niż potrzebujemy Dewastować środowisko

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego

Warunki korzystania z wód regionu wodnego Warunki korzystania z wód regionu wodnego Warunki korzystania z wód - regulacje prawne art. 113 ust. 1 ustawy Prawo wodne Planowanie w gospodarowaniu wodami obejmuje następujące dokumenty planistyczne:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 258 15110 Poz. 1549 1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Program wodno-środowiskowy kraju

Program wodno-środowiskowy kraju Program wodno-środowiskowy kraju Art. 113 ustawy Prawo wodne Dokumenty planistyczne w gospodarowaniu wodami: 1. plan gospodarowania wodami 2. program wodno-środowiskowy kraju 3. plan zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Kraków, dnia 17 stycznia 2014 r. Poz z dnia 16 stycznia 2014 roku. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Czarnej Orawy

Kraków, dnia 17 stycznia 2014 r. Poz z dnia 16 stycznia 2014 roku. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Czarnej Orawy DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Kraków, dnia 17 stycznia 2014 r. Poz. 316 ROZPORZĄDZENIE NR 3/2014 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W KRAKOWIE z dnia 16 stycznia 2014 roku w

Bardziej szczegółowo

RHS w Polsce. Koncepcja renaturyzacji rzeki Flinty w oparciu o symulacje wykonane metodą RHS. Flinta w okolicach zbiornika Piłka

RHS w Polsce. Koncepcja renaturyzacji rzeki Flinty w oparciu o symulacje wykonane metodą RHS. Flinta w okolicach zbiornika Piłka River Habitat Survey Maj 2014 numer 7 RHS w Polsce W tym numerze: Koncepcja renaturyzacji rzeki Flinty w oparciu o symulacje wykonane metodą RHS River Habitat Survey w ramach Zintegrowanego Monitoringu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 20 maja 2013 r. Poz. 578 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 29 marca 2013 r.

Warszawa, dnia 20 maja 2013 r. Poz. 578 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 29 marca 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 20 maja 2013 r. Poz. 578 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 29 marca 2013 r. w sprawie szczegółowego zakresu opracowywania planów gospodarowania

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby wyniki prac

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby wyniki prac Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (RW Środkowej Odry) i dorzecza Łaby

Bardziej szczegółowo

Ramowa Dyrektywa Wodna cele i zadania. Olsztyn, 14.04.2010r.

Ramowa Dyrektywa Wodna cele i zadania. Olsztyn, 14.04.2010r. Ramowa Dyrektywa Wodna cele i zadania Olsztyn, 14.04.2010r. Ramowa Dyrektywa Wodna Dyrektywa 2000/60/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Wspólnoty Europejskiej Celem Dyrektywy jest ustalenie ram dla ochrony

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY METODYCZNE I NARZĘDZIA DLA PROWADZENIA MONITORINGU HYDROMORFOLOGICZNEGO STANU RZEK I POTOKÓW

PODSTAWY METODYCZNE I NARZĘDZIA DLA PROWADZENIA MONITORINGU HYDROMORFOLOGICZNEGO STANU RZEK I POTOKÓW INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH Nr 4/1/2006, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 185 196 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Krzysztof Kulesza, Tomasz Walczykiewicz PODSTAWY METODYCZNE

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA

RAMOWA DYREKTYWA WODNA RAMOWA DYREKTYWA WODNA Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW) wyznaczyła w 2000 r. cele dotyczące ochrony i przywracania ekosystemów wodnych będące podstawą zapewnienia długoterminowego zrównoważonego korzystania

Bardziej szczegółowo

Minóg ukraiński Eudontomyzon mariae (2484)

Minóg ukraiński Eudontomyzon mariae (2484) Minóg ukraiński Eudontomyzon mariae (2484) Koordynatorzy: Lidia Marszał, Antoni Amirowicz Eksperci: Kukuła Krzysztof, Marszał Lidia Gatunek był objęty monitoringiem w latach 2009-2010. Gatunek występuje

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ V ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ EMPIRYCZNYCH

ROZDZIAŁ V ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ EMPIRYCZNYCH ROZDZIAŁ V ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ EMPIRYCZNYCH Przeprowadzone pomiary terenowe pozwoliły na zgromadzenie danych dotyczących wskaźników hydromorfologicznych oraz na obliczenie dwóch liczbowych wskaźników

Bardziej szczegółowo

Główne założenia metodyk dotyczących opracowania map zagrożenia powodziowego

Główne założenia metodyk dotyczących opracowania map zagrożenia powodziowego Główne założenia metodyk dotyczących opracowania map zagrożenia powodziowego Robert Kęsy, Agata Włodarczyk Dyrektywa 2007/60/WE z dnia 23 października 2007 r. ws. oceny ryzyka powodziowego i zarządzania

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac

Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Niemna wyniki prac Monika Kłosowicz -

Bardziej szczegółowo

Podczas warsztatów testowano możliwość wykonywania badań RHS z wykorzystaniem

Podczas warsztatów testowano możliwość wykonywania badań RHS z wykorzystaniem Biuletyn nr 3 Daniel Gebler Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Międzynarodowa grupa hydromorfologów prowadziła w terminie od 29 sierpnia do 1 września 2009 roku na terenie Pojezierza Drawskiego wspólne

Bardziej szczegółowo

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych Tab. 3. Katalog alernatyw funkcjonalnych Zał. nr 3 identyfikacja sposobów użytkowania wód identyfikacja alternatyw funkcjonalnych przyczyny niemożliwości osiągnięcia DSE w zakresie hydromorfologii (istniejące

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce stan obecny i zamierzenia

Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce stan obecny i zamierzenia Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce stan obecny i zamierzenia Konferencja Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w dorzeczu Odry Międzynarodowa Komisja Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem Wrocław,

Bardziej szczegółowo

Komitet Sterujący Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Dorzeczu Wisły Środkowej

Komitet Sterujący Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Dorzeczu Wisły Środkowej Komitet Sterujący Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Dorzeczu Wisły Środkowej Stan prac nad strategicznym dokumentem programowym Włocławek,16.05.2012 r. Opracowanie Planowanie oparte na produktach

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PRZYWRÓCENIE DROŻNOŚCI KORYTARZA EKOLOGICZNEGO RZEKI WISŁOKI I JEJ DOPŁYWÓW CELE, ZADANIA, ZAKŁADANE EFEKTY

PROJEKT PRZYWRÓCENIE DROŻNOŚCI KORYTARZA EKOLOGICZNEGO RZEKI WISŁOKI I JEJ DOPŁYWÓW CELE, ZADANIA, ZAKŁADANE EFEKTY PROJEKT PRZYWRÓCENIE DROŻNOŚCI KORYTARZA EKOLOGICZNEGO RZEKI WISŁOKI I JEJ DOPŁYWÓW CELE, ZADANIA, ZAKŁADANE EFEKTY Piotr Sobieszczyk HISTORYCZNE WYSTĘPOWANIE RYB WĘDROWNYCH Wisłoka jest prawobrzeżnym

Bardziej szczegółowo

Zasoby informacyjne Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako źródło informacji o środowisku wodnym

Zasoby informacyjne Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako źródło informacji o środowisku wodnym Zasoby informacyjne Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej jako źródło informacji o środowisku wodnym Agnieszka Szajnert, Jan Pryzowicz Departament Planowania i Zasobów Wodnych KZGW Zasoby informacyjne jako

Bardziej szczegółowo

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Monika Ciak-Ozimek Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami Projekt ISOK jest realizowany w ramach

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO OCENY STANU EKOLOGICZNEGO RZEK NA PODSTAWIE MAKROBEZKRĘGOWCÓW BENTOSOWYCH

PRZEWODNIK DO OCENY STANU EKOLOGICZNEGO RZEK NA PODSTAWIE MAKROBEZKRĘGOWCÓW BENTOSOWYCH INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA PRZEWODNIK DO OCENY STANU EKOLOGICZNEGO RZEK NA PODSTAWIE MAKROBEZKRĘGOWCÓW BENTOSOWYCH Redakcja naukowa: Barbara BIS Artur MIKULEC BIBLIOTEKA MONITORINGU ŚRODOWISKA WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski

Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski Lista pytań ogólnych na egzamin inżynierski numer Pytanie 1 Trzy podstawowe rodzaje przestrzeni, podstawowe cechy przestrzeni 2 Funkcje zagospodarowania przestrzeni i zależność między nimi 3 Przestrzenne

Bardziej szczegółowo

Parametryzacja warunków przepływu wody w przepławkach biologicznych w celu automatyzacji procesu projektowania

Parametryzacja warunków przepływu wody w przepławkach biologicznych w celu automatyzacji procesu projektowania UR w Krakowie 29 III 2012 Parametryzacja warunków przepływu wody w przepławkach biologicznych w celu automatyzacji procesu projektowania Andrzej Strużyński Zespół badawczo-koncepcyjny: Wojciech Bartnik,

Bardziej szczegółowo

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Warszawie WRAZ ZE STRATEGICZNĄ OCENĄ ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO DOTYCZĄCĄ ZAPLANOWANYCH W TYM PROGRAMIE DZIAŁAŃ ETAP II OPRACOWANIE MAP DO PROJEKTU PROGRAMU " ZAŁĄCZNIK

Bardziej szczegółowo

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym Andrzej Ryński RZGW w Gdańsku 29 maja 2012 r. Zarządzanie ochroną przeciwpowodziową w Polsce Strzałki ciągłe

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Budownictwo Profil:

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 015/016 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA I ZRÓŻNICOWANIE PARAMETRÓW HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZECE NIZINNEJ NA PRZYKŁADZIE SMORTAWY

CHARAKTERYSTYKA I ZRÓŻNICOWANIE PARAMETRÓW HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZECE NIZINNEJ NA PRZYKŁADZIE SMORTAWY INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH Nr 4/3/2006, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 17 24 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Mariusz Adynkiewicz-Piragas, Alicja Krzemińska, Krzysztof

Bardziej szczegółowo

projekt aktualizacji Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry

projekt aktualizacji Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski Poznań, dnia 27.03.2015 r. projekt aktualizacji Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry Michał Misiewicz RZGW w Poznaniu michal.misiewicz@rzgw.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu

INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu INŻYNIERIA RZECZNA Konspekt wykładu Wykład 3 Charakterystyka morfologiczna koryt meandrujących Pod względem układu poziomego rzeki naturalne w większości posiadają koryta kręte. Jednakże stopień krętości

Bardziej szczegółowo

Proces kształtowania koryt rzecznych

Proces kształtowania koryt rzecznych Proces kształtowania koryt rzecznych Proces kształtowania i przeorażania koryt rzecznych zależy od wzajemnych relacji między: reżimem przepływu wody i transportem rumowiska Proces ten opisał Lane za pomocą

Bardziej szczegółowo

apgw/apwśk założenia i stan realizacji projektu

apgw/apwśk założenia i stan realizacji projektu Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy apgw/apwśk założenia i stan realizacji projektu Przemysław Gruszecki Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej

Bardziej szczegółowo

Tarliska Górnej Raby

Tarliska Górnej Raby Tarliska Górnej Raby Pomysł Realizacja na podstawie porozumienia z RZGW Projekt w partnerstwie z RZGW w ramach Funduszu Szwajcarskiego Obszar Natura 2000 PLH 120093 Raba z Mszanką, Obwód rybacki nr 2 rzeki

Bardziej szczegółowo

Śródlądowe drogi wodne w Regionie Wodnym Dolnej Wisły

Śródlądowe drogi wodne w Regionie Wodnym Dolnej Wisły IV Posiedzenie Rady Regionu Wodnego Dolnej Wisły Śródlądowe drogi wodne w Regionie Wodnym Dolnej Wisły Gdańsk 10 kwietnia 2013r. Regulacje krajowe odnośnie klasyfikacji dróg wodnych Rozporządzenie Rady

Bardziej szczegółowo

Metody weryfikacji danych hydrologicznych W Państwowej Służbie Hydrologiczno- Meteorologicznej

Metody weryfikacji danych hydrologicznych W Państwowej Służbie Hydrologiczno- Meteorologicznej Metody weryfikacji danych hydrologicznych W Państwowej Służbie Hydrologiczno- Meteorologicznej Maciej Rawa Biuro Prognoz Hydrologicznych w Krakowie Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce

Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce Artur R. Wójcik RZGW Gliwice Międzynarodowa Konferencja Projektu MAGIC Katowice, 12-13 marca 2008 r. krajowa struktura robocza nadzoru i koordynacji prac wdrażania

Bardziej szczegółowo

25 Wpływ pokrycia terenu na jakość hydromorfologiczną wybranych rzek wyżynnych w Polsce

25 Wpływ pokrycia terenu na jakość hydromorfologiczną wybranych rzek wyżynnych w Polsce 25 Wpływ pokrycia terenu na jakość hydromorfologiczną wybranych rzek wyżynnych w Polsce Rafał Kozłowski Katedra Ochrony i Kształtowania Środowiska Joanna Przybylska Instytut Geografii Uniwersytet Jana

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań

Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Programu wodno środowiskowego kraju programy działań Marta Saracyn specjalista w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Metodyka przygotowania Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Wisły Środkowej

Metodyka przygotowania Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Wisły Środkowej Metodyka przygotowania Programu Bezpieczeństwa Powodziowego w Regionie Wodnym Wisły Środkowej prof. dr hab. inż. Jan Żelazo Analiza wielokryterialna możliwości realizacji obiektów małej retencji w Regionie

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH UTRZYMANIE RZEK W ŚWIETLE PRAWA WODNEGO PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O UDZIELENIU ZAMÓWIENIA

OGŁOSZENIE O UDZIELENIU ZAMÓWIENIA Tarnów, dnia 14.08.2012 Rodzaj zamówienia: Usługi Publikacja obowiązkowa SEKCJA I: Zamawiający I.1) Nazwa i adres OGŁOSZENIE O UDZIELENIU ZAMÓWIENIA Nazwa: MAŁOPOLSKI ZARZĄD MELIORACJI i URZADZEŃ WODNYCH

Bardziej szczegółowo

Schematy blokowe dla projektowania warunków stabilności biologicznej w przepławkach

Schematy blokowe dla projektowania warunków stabilności biologicznej w przepławkach XXXI Ogólnopolska Szkoła Hydrauliki Sandomierz 21-23 września 2011 Schematy blokowe dla projektowania warunków stabilności biologicznej w przepławkach Andrzej Strużyński, Jacek Florek Zespół badawczo-koncepcyjny:

Bardziej szczegółowo

2. Przykłady budowli wraz z komentarzem

2. Przykłady budowli wraz z komentarzem Plan prezentacji: 1. Definicje 1.1. Bystrza o zwiększonej szorstkości 1.2 Ziarna ponadwymiarowe 2. Przykłady budowli wraz z komentarzem 3. Konkluzje Literatura Definicje 1. Bystrza (bystrza o zwiększonej

Bardziej szczegółowo

Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska

Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska Nowe prawo wodne oraz jego wpływ na gospodarkę wodami opadowymi i roztopowymi Mariusz Gajda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Środowiska Gdańsk, 27 marca 2017 r. Wody opadowe charakterystyka problemu Ustalenie

Bardziej szczegółowo

Inwestycje i odstępstwa z art. 4.7 RDW w ramach apgw (RW Górnej Odry, Małej Wisły, Czadeczki)

Inwestycje i odstępstwa z art. 4.7 RDW w ramach apgw (RW Górnej Odry, Małej Wisły, Czadeczki) Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Inwestycje i odstępstwa z art. 4.7 RDW w ramach apgw (RW Górnej Odry, Małej Wisły, Czadeczki) Monika

Bardziej szczegółowo

Dane wejściowe do opracowania map zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego

Dane wejściowe do opracowania map zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego Dane wejściowe do opracowania map zagrożenia powodziowego i map ryzyka powodziowego MATEUSZ KOPEĆ Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Poznaniu Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

Tworzenie planów gospodarowania wodami w pierwszym cyklu planistycznym w Polsce

Tworzenie planów gospodarowania wodami w pierwszym cyklu planistycznym w Polsce Tworzenie planów gospodarowania wodami w pierwszym cyklu planistycznym w Polsce Agnieszka Hobot MGGP S.A. RADY GOSPODARKI WODNEJ SEMINARIUM 4 KWIETNIA 2009, USTROŃ Podstawa prawna Dyrektywa Parlamentu

Bardziej szczegółowo