BIULETYN SIECI MPD NR 11

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BIULETYN SIECI MPD NR 11"

Transkrypt

1 NR 11 1

2 Drodzy Czytelnicy! Tematyka podejmowana w naszym kolejnym biuletynie będzie i tym razem krążyć wokół zagadnień dotyczących praw osób z niepełnosprawnością. Praw płynących z Konwencji ONZ, której lektury nie powinniśmy mieć nigdy dość, a wręcz odwrotnie powinniśmy ją szczegółowo analizować i zabiegać, aby przenikała do wszystkich obszarów życia, które dotyczą osób z niepełnosprawnością i ich rodzin. Pierwszy artykuł jest próbą takiej właśnie wnikliwej analizy Konwencji i kierunków niektórych zmian polityki społecznej, które muszą się dokonać w naszym kraju, aby niepełnosprawność nie prowadziła do dyskryminacji i nie pozbawiała udziału w głównym nurcie życia społecznego. Jednymi z trudniejszych wyzwań, z którymi wiele osób z niepełnosprawnością w pojedynkę lub poprzez działania organizacji usiłuje się zmierzyć są: praca i mieszkalnictwo. Te dwie potrzeby tak istotne aby wieść godne, niezależne i satysfakcjonujące życie, spędzają sen z powiek rodzicom dorastających dzieci i dorosłym niepełnosprawnym, którzy często sami przestają wierzyć, że mają do tego prawo i że jest to realne. Ku pokrzepieniu i żeby zamknąć usta niedowiarkom zamieszczamy 2 artykuły na ten temat. W jednym z nich przedstawiony zostanie bardzo ciekawy przykład amerykańskich rozwiązań w zakresie mieszkalnictwa, a z drugiego dowiemy się jak usiłują ten problem rozwiązać w Miliczu. Praca dla osób z niepełnosprawnością jest często niespełnionym marzeniem. Artykuł o telepracy jest dowodem, że i to marzenie może się spełnić, choć nie zawsze jest to łatwe i pierwsza praca wcale nie musi być ostatnią. Wspierane zatrudnienie i mieszkalnictwo szczególnie dla osób z dużymi ograniczeniami w zakresie poruszania się i komunikacji to bardzo prężnie rozwijające się dziedziny w krajach Europy Zachodniej. Skorzystanie z doświadczeń i wypracowanych rozwiązań ułatwiających komunikację i niezależne funkcjonowanie osobom z niepełnosprawnością pozwala rozwijać te dziedziny również w naszym kraju. Pracownicy Ośrodka i Zespołu Szkół Krok za krokiem w Zamościu rozwijają swoje kompetencje dzięki partnerstwu zagranicznemu, a zdobytą podczas szkoleń, warsztatów i staży wiedzą dzielą się z nami w artykułach dotyczących AAC i ergoterapii. Życząc przyjemnej lektury zapraszam wszystkich zainteresowanych na kolejną konferencję do Zamościa, która odbędzie się w dniach kwietnia 2013r. Jej temat to: Od pacjenta i ucznia do obywatela uczestnictwo osób z niepełnosprawnością i ich rodzin w głównym nurcie życia społecznego. Szczegóły na stronie Aleksandra Wnuk Przewodnicząca Ogólnopolskiej Federacji na rzecz Osób z Mózgowym Porażeniem Dziecięcym Sieć MPD. Spis Treści: Kierunki zmian w polityce społecznej wynikające z Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych 3 Marzenia się spełniają moja podróż do Nowego Jorku 4 Mały współtwórca internetu telepraca 7 AAC warsztaty Doroty Fraser w Zamościu 9 Ergoterapia (OT) nowe wyzwanie dla rehabilitacji 11 Mieszkanie treningowe kolejny krok ku samodzielności 13 2

3 Maria Król lek.med. specj.rehabilitacji Dyrektor Ośrodka Rehabilitacyjno-Terapeutycznego dla Dzieci Niepełnosprawnych Przewodnicząca Stowarzyszenia Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym Krok za krokiem w Zamościu Kierunki zmian w polityce społecznej wynikające z Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Na zasadzie równości z innymi osobami Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych potwierdza powszechność, niepodzielność, współzależność i powiązanie ze sobą wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz potrzebę zagwarantowania osobom niepełnosprawnym pełnego z nich korzystania, bez dyskryminacji. Mimo, że w Konstytucji RP znajduje się zakaz dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny, to dopiero definicja dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność zawarta w Konwencji jasno wyjaśnia, co stanowi przejaw dyskryminacji. Dokument wymienia niepełnosprawne kobiety i dziewczęta jako osoby szczególnie narażone na wieloaspektową dyskryminację (Art.6) oraz zawiera zobowiązanie zapewnienia dzieciom niepełnosprawnym korzystania z wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności, na zasadzie równości z innymi dziećmi (Art.7). Urzeczywistnienie zasady równego traktowania osób niepełnosprawnych we wszystkich dziedzinach życia jest ogromnym wyzwaniem dla polityki społecznej w Polsce. Władze publiczne nie tylko same są zobowiązane do powstrzymywania się od angażowania w jakiekolwiek działania i praktyki niezgodne z Konwencją, ale przede wszystkim są zobowiązane do podejmowania wszelkich odpowiednich działań w celu wyeliminowania dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność przez jakąkolwiek osobę, organizację lub prywatne przedsiębiorstwo (Art.4). Zasada równego traktowania jest powiązana z prawem osób niepełnosprawnych do uczestniczenia w głównym nurcie życia społecznego, niezbędne więc staje się włączanie kwestii niepełnosprawności do odpowiednich strategii zrównoważonego rozwoju, jako ich integralnej części. Społeczna odpowiedzialność za modyfikację środowiska Konwencja uznaje, że niepełnosprawność jest skutkiem interakcji między osobami z dysfunkcjami, a barierami środowiska, w tym barierami będącymi wynikiem postaw ludzkich, które utrudniają tym osobom pełny i skuteczny udział w życiu społeczeństwa, na zasadzie równości z innymi osobami. W tym ujęciu niepełnosprawność jest nie tyle kwestią biologiczną, co kwestią społeczno-polityczną. Na całym społeczeństwie spoczywa zbiorowa odpowiedzialność za dokonanie modyfikacji środowiska koniecznej dla pełnego uczestniczenia ludzi niepełnosprawnych we wszystkich dziedzinach życia społecznego (ICF, WHO, 2001). Modyfikacja środowiska ma doprowadzić do zapewnienia osobom niepełnosprawnym, na zasadzie równości z innymi osobami, dostępu do środowiska fizycznego, środków transportu, informacji i komunikacji, w tym technologii i systemów informacyjno-komunikacyjnych, a także do innych urządzeń i usług, powszechnie dostępnych lub powszechnie zapewnianych, zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich (Art.9). Dostępność jest warunkiem wstępnym uczestniczenia w życiu społecznym i gospodarczym. Z kontroli NIK w województwie podlaskim wynika, że około 90% budynków użyteczności publicznej jest niedostępnych dla osób niepełnosprawnych. Niestety, Podlaskie nie jest w Polsce wyjątkiem. Równie ważne jest podnoszenie świadomości społecznej. Ratyfikując Konwencję, Polska zobowiązała się podjąć natychmiastowe, skuteczne i odpowiednie działania w celu podniesienia świadomości społeczeństwa, w tym na poziomie rodziny, w sprawach dotyczących osób niepełnosprawnych, a także podjąć działania na rzecz wzmocnienia poszanowania praw i godności osób niepełnosprawnych, zwalczania stereotypów, uprzedzeń i szkodliwych praktyk wobec osób niepełnosprawnych, w tym związanych z płcią i wiekiem, we wszystkich dziedzinach życia, promowania wiedzy o zdolnościach i wkładzie osób niepełnosprawnych (Art.8). Warunki dla samodzielności i niezależności Konwencja uznaje znaczenie dla osób niepełnosprawnych ich indywidualnej samodzielności i niezależności, w tym wolności dokonywania wyborów. Jednoznacznie potwierdza, że osoby niepełnosprawne powinny mieć możliwość aktywnego udziału w procesie podejmowania decyzji w zakresie polityki i programów, w tym dotyczących ich bezpośrednio. Przy tworzeniu i wdrażaniu ustawodawstwa i polityki celem wprowadzenia w życie Konwencji, a także w toku podejmowania decyzji w zakresie spraw związanych z osobami niepełnosprawnymi, Polska przyjęła zobowiązanie, że władze będą ściśle konsultować się z osobami niepełnosprawnymi, a także angażować te osoby, w tym niepełnosprawne dzieci, w te procesy, za pośrednictwem reprezentujących je organizacji (Art.4). Jest to szczególnie trudne zadanie nie tylko dla władz publicznych przyzwyczajonych do pozakonsultacyjnego, arbitralnego podejmowania decyzji dotyczących osób niepełnosprawnych, które traktowane są raczej jako obiekty pomocy charytatywnej, społecznej czy medycznej niż partycypujący w decyzjach obywatele, ale też dla samych osób niepełnosprawnych i reprezentujących ich organizacji, często dotychczas niezbyt aktywnych w życiu obywatelskim, bo skupionych na zapewnieniu dostępu osobom niepełnosprawnym do podstawowych usług zdrowotnych, edukacyjnych i socjalnych. Jeszcze trudniejsza w obecnej zinstytucjonalizowanej opiece społecznej jest realizacja prawa osób niepełnosprawnych do życia w społeczeństwie wraz z prawem dokonywania wyborów, na równi z innymi osobami dotycząca miejsca zamieszkania i podjęcia decyzji co do tego, gdzie i z kim będą mieszkać, a także, że nie będą zobowiązywane do mieszkania w szczególnych warunkach (Art.19). Bardzo odległym w czasie wydaje się być udostępnienie osobom niepełnosprawnym w Polsce adekwatnego szerokiego zakresu usług świadczonych w domu, w miejscu zamieszkania i innych usług wsparcia świadczonych w ramach społeczności lokalnej, w tym do pomocy osobistej niezbędnej do życia w społeczności i integracji społecznej, która także pozwoli na zapobieganie izolacji i segregacji społecznej (Art.19). W stosunku do osób z najcięższymi dysfunkcjami, które z powodu poważnego i ogólnego obniżenia sprawności wymagają wysokiego poziomu wsparcia rekomendowane jest zwiększenie dostępności do odpowiednich i należytej jakości usług, odpowiadających potrzebom ich i ich rodzin, w celu jak największego ułatwienia im uczestnictwa w życiu społecznym, w mniejszym stopniu zaś powielanie wobec nich standardowych usług świadczonym osobom niepełnosprawnym. Usługi 3

4 wobec tej grupy osób (mieszkających w Polsce przeważnie w placówkach opieki) powinny być świadczone w środowisku lokalnym możliwie bez odchodzenia od modelu usług w ramach wspólnoty lokalnej i z równym dostępem do głównego nurtu działań. Konieczny jest rozwój i promowanie polityki mieszkaniowej udostępniającej osobom niepełnosprawnym odpowiednie mieszkania w społeczności lokalnej z poszanowaniem prawa osób niepełnosprawnych do dokonywania samodzielnego wyboru sposobu życia i miejsca zamieszkania (odejście od opieki instytucjonalnej na rzecz mieszkania w społeczności lokalnej) oraz rozwój systemów usług umożliwiających osobom niepełnosprawnym korzystanie z asystentów osobistych, w tym zatrudnianie wybranych przez siebie asystentów. Przeciw ubóstwu i wykluczeniu społecznemu Konwencja stwierdza, że większość osób niepełnosprawnych żyje w warunkach ubóstwa i uznaje w związku z tym za pilną potrzebę zajęcie się problemem negatywnego wpływu ubóstwa na osoby niepełnosprawne. Ratyfikując Konwencję Polska jest zobowiązana zapewnić odpowiednie warunki życia i ochronę socjalną bez dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, w szczególności niepełnosprawnym kobietom i dziewczętom oraz niepełnosprawnym osobom w starszym wieku. Osoby niepełnosprawne i ich rodziny, żyjące w ubóstwie, winny mieć zagwarantowany dostęp do pomocy państwa w pokrywaniu wydatków związanych z niepełnosprawnością, w tym wydatków na odpowiednie szkolenia, poradnictwo, pomoc finansową i tymczasową opiekę dającą wytchnienie stałym opiekunom oraz dostęp do programów mieszkań komunalnych (Art.28). Czy aktualnie obowiązujące w Polsce kwoty zasiłku pielęgnacyjnego i renty socjalnej spełniają kryteria odpowiedniego dla osób niepełnosprawnych zabezpieczenia socjalnego? Wszechstronna rehabilitacja Prezentując multidyscyplinarne podejście do niepełnosprawności w oparciu o model biopsychospołeczny, zawarty w definicji niepełnosprawności, Konwencja wskazuje na konieczność współpracy międzysektorowej i zobowiązanie do zorganizowania, wzmocnienia i rozwinięcia usług i programów w zakresie wszechstronnej rehabilitacji, w szczególności w obszarze zdrowia, zatrudnienia, edukacji i usług socjalnych (Art.26). To zintegrowane, ponadresortowe podejście oraz konieczność skoordynowanego zarządzania sprawami rehabilitacji osób niepełnosprawnych może być dla Polski największym wyzwaniem. Wymusza to również zmianę sposobu kształcenia specjalistów i personelu pracujących w usługach rehabilitacji, zwraca uwagę na konieczność rozwoju kształcenia specjalistów wspierających osoby niepełnosprawne w procesie adaptacji psychospołecznej (psycholodzy rehabilitacji) i adaptacji środowiska do potrzeb osób z niepełnosprawnością (ergoterapeuci, specjaliści alternatywnej komunikacji, itp.), rozszerzenie programów kształcenia o zagadnienia społeczne, etyczne, znajomość urządzeń i technologii wspomagających, zaprojektowanych dla osób niepełnosprawnych, itp. Konieczne jest wprowadzenie na wszystkich kierunkach kształcenia wiedzy o zasadach udostępniania osobom niepełnosprawnym środowiska fizycznego, społecznego, gospodarczego i kulturalnego, usług opieki zdrowotnej i edukacji oraz informacji i środków komunikacji, aby im umożliwić pełne korzystanie ze wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności na równi z innymi obywatelami. Zbieranie i analiza informacji z obszaru niepełnosprawności Gromadzenie danych z wielowymiarowego obszaru niepełnosprawności jest warunkiem koniecznym dobrego rządzenia. Polska zobowiązała się zbierać odpowiednie informacje, w tym dane statystyczne i wyniki badań, które umożliwią kształtowanie i realizowanie polityki służącej wykonywaniu Konwencji, a szczególnie rozpoznawanie i likwidowanie barier, które napotykają osoby niepełnosprawne przy korzystaniu z ich praw. Szczególnie użytecznym w tym zakresie narzędziem mogłaby być Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). ICF mogłaby być użyteczna również w procesie orzekania o niepełnosprawności/stopniu niepełnosprawności poprzez określenie na jej podstawie algorytmów kwalifikacji pozwalających na otrzymanie świadczeń socjalnych, uprawnień, ulg, rent. W chwili obecnej tzw. standardy orzekania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności nie zawierają mierzalnych, standaryzowanych, obiektywnych skal oceny funkcjonowania poddawanych orzekaniu osób. Ocena ograniczenia w ich funkcjonowaniu o ile w ogóle ma miejsce jest określana w sposób uznaniowy. Poddawanie ocenie przez zespoły ds. orzekania prawie wyłącznie dokumentacji medycznej i formowanie diagnozy w biologicznym obszarze stwierdzonych upośledzonych funkcji i struktur ciała nie stanowi orzekania o niepełnosprawności. Z upośledzeniem funkcji narządów i struktur ciała nie musi się wiązać ograniczenie aktywności i uczestniczenia w życiu społecznym. Aktualna choroba lub jej przebycie nie jest równoznaczne z niepełnosprawnością. W konsekwencji wadliwego orzekania o niepełnosprawności wiele osób, które trudno określić jako niepełnosprawne z punktu widzenia ICF i Konwencji, otrzymuje uprawnienia i ulgi. Do wynagrodzeń osób z takimi orzeczeniami pracodawcy w Polsce otrzymują wielomiliardowe dofinansowanie z PFRON oraz z tego tytułu korzystają z innych przywilejów. Zawarta w Konwencji definicja niepełnosprawności bezwzględnie wymusza zmiany w polskim systemie orzecznictwa. I od tego należałoby zacząć zmiany w polityce społecznej, gdyż orzecznictwo o niepełnosprawności zgodne z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych, uwzględniające ICF jako ramy standaryzacji, stanowi fundament sprawiedliwej i racjonalnej polityki społecznej. Mateusz Sińczuk Marzenia się spełniają moja podróż do Nowego Jorku To mój kolejny tekst na łamach Biuletynu Sieci MPD. Tym razem chcę opowiedzieć o jednej ze swoich podróży zagranicznych. Od dzieciństwa pragnąłem pojechać do Ameryki. Powodem głównym była muzyka amerykańskiego południa czyli country, której bardzo lubiłem słuchać szczególnie jadąc samochodem. Jak to często w życiu bywa pomógł mi przypadek. Wszystko zaczęło się w czerwcu 2008 roku od spotkania, które zorganizowaliśmy w ramach Stowarzyszenia Ożarowska. Powodem naszego zebrania była wizyta w Polsce przedstawicielek Agencji FREE (Family Residences and Essentials Enterprices, Inc.) z Nowego Yorku, która od wielu lat prowadzi m.in. mieszkania dla osób z różnymi niepełnosprawnościami. Bardzo chcieliśmy się dowiedzieć od nich jak najwięcej bo od kilku lat zastanawialiśmy się w stowarzyszeniu jak ten problem rozwiązać w Polsce. Mama zabrała mnie na to spotkanie, bo jak powiedziała będą na nim omawiane sprawy, które bezpośrednio mnie dotyczą. Warto bym posłuchał o czym się mówi i ewentualnie wyraził 4

5 swoją opinię, a być może przydam się także jako tłumacz. Podczas rozmowy z jedną z Pań Amerykanek opowiedziałem jej o sobie, że mam 30 lat, skończyłem studia i siedzę w domu, gdyż nie znalazłem zajęcia, które mógłbym wykonywać i które odpowiadałoby moim możliwościom zarówno wykonawczym, jak i intelektualnym. Spotkanie było bardzo ciekawe i zainspirowało nas do dalszego działania. Na koniec wymieniliśmy się kontaktami i rozstaliśmy się. Po miesiącu, ku mojemu wielkiemu zaskoczeniu, otrzymałem propozycję wyjazdu do USA na zaproszenie Agencji FREE. Zaproponowano mi wyjazd na 3 tyg. i zamieszkanie w jednym z domów rodzinnych, prowadzonych przez Agencję. Panie chciały żebym mógł na własne oczy przekonać się jak żyją podopieczni agencji i abym po powrocie mógł być lepszym adwokatem idei, że osoby z niepełnosprawnością, takie jak ja, przy odpowiednim wsparciu są w stanie funkcjonować niezależnie. Po głębokim namyśle, kiedy wyszedłem z szoku, oczywiście zgodziłem się na jej propozycję mimo sporych wątpliwości jakie miałem. Obawiałem się głównie tego czy jestem odpowiednią osobą do tego zadania i czy moja znajomość języka angielskiego wystarczy do sprawnego porozumiewania się w kraju, gdzie angielski dla większości Amerykanów jest jedynym językiem jaki znają. Początkowo miałem lecieć z amerykańskim opiekunem, ale Panie stwierdziły, że nie będzie to dla mnie sytuacja w pełni komfortowa. Daleka podróż, nowe środowisko, język i nieznany asystent to mógłby być dla mnie zbyt duży stres więc zdecydowaliśmy wspólnie, że poleci ze mną mama, z czego ona się oczywiście bardzo ucieszyła. W podróż samolotem wyruszyliśmy 15 października 2008 roku. Podróż była długa i dość męcząca biorąc pod uwagę również zmianę strefy czasowej (6 godzin różnicy). Podczas 9-cio godzinnego lotu mogłem słuchać muzyki, oglądać filmy, jeść posiłki i obserwować na ekranie LCD trasę lotu oraz moment lądowania. Po wylądowaniu na lotnisku Johna Fitzgeralda Kennedy ego od razu pojawił się opiekun dla osoby niepełnosprawnej, który pomógł nam przejść całą procedurę lotniskową. Agencja FREE to duża organizacja, działająca od ponad 30 lat. Ma pod opieką 3000 osób z niepełnosprawnością i zatrudnia ok pracowników. Przez 3 tyg. mieszkałem w jednym z 60 małych domów rodzinnych, które agencja prowadzi. Dom nazywał się: Kathy Johnsen Residence i mieścił się na Long Island. Podczas pobytu uczestniczyłem we wszystkich zajęciach, tak jak pozostali amerykańscy mieszkańcy tego domu. Razem ze mną mieszkało 7 osób: 4 kobiety i 3 mężczyzn w wieku lat. Wszyscy byli mocno niesprawni z powodu porażenia mózgowego lub w wyniku wypadku. Poruszali się na wózkach inwalidzkich. Z wszystkimi miałem dobry kontakt i o dziwo rozumieliśmy się nawzajem bardzo dobrze chociaż niektórzy mówili niewyraźnie. Dom był duży, parterowy, nie ogrodzony, pozbawiony barier architektonicznych i w pełni dostępny dla jego mieszkańców. Każdy z nas miał własny pokój, w którym mógł trzymać rzeczy osobiste i inne przedmioty zabrane z domu. Wspólne były natomiast kuchnia, jadalnia, salon i ogród oraz dwie łazienki i pralnia. Dzień zaczynał się ok. godz W związku z tym, że jak napisałem wcześniej, wszyscy mieszkańcy byli niesprawni w stopniu znacznym, na każdej zmianie w skład personelu opiekującego się nami wchodziły po dwie osoby. To było konieczne np. przy przenoszeniu osób z łóżka na wózek. Ponieważ byłem jedną ze sprawniejszych osób i moja toaleta poranna zajmowała mało czasu, pomagano mi jako ostatniemu żebym mógł dłużej pospać i nie czekać na innych. W domu obowiązywała zasada opieki według płci czyli panie opiekowały się kobietami, a panowie mężczyznami. Postępowano w taki sposób, aby uniknąć podejrzeń o molestowanie seksualne. Amerykanie podobno są bardzo czuli na tym punkcie i chętnie korzystają z przysługujących im praw przed sądem. Asystenci byli do naszej dyspozycji przez 24 godziny na dobę. Wykonywali wszystkie niezbędne czynności takie jak: przygotowywanie posiłków, karmienie, pomoc w ubieraniu, kąpanie, podawanie leków. Po południu spędzali z nami wolny czas. Śniadanie zjadaliśmy wspólnie w jadalni, ale co ciekawe nie było jednego menu dla wszystkich. Każdy decydował sam, co będzie jadł danego dnia. Rano ustalaliśmy też, co należy kupić, których produktów brakuje i kto ma jakieś specjalne życzenia np. lody lub syrop klonowy. Opiekunowie szybko zapamiętali czego ja nie lubię i uwzględnili moje gusta przy zakupach. Codziennie rano wszyscy wyjeżdżali z domu do ośrodków dziennych na różne zajęcia. Tu należy wspomnieć, że dla każdej osoby przyjętej do Agencji ustalany jest indywidualny plan określający rodzaje wsparcia jakie otrzyma. Plan jest przygotowywany wspólnie przez koordynatora, osobę z niepełnosprawnością, rodzica i jest zgodny z ich oczekiwaniami. Bierze się pod uwagę stan zdrowia, poziom intelektualny, wykształcenie, możliwości pracy, zdolności, zainteresowania i talenty osoby z niepełnosprawnością. Uwzględniane są jej potrzeby osobiste oraz potrzeby rodziny. W godzinach przedpołudniowych podopieczni Agencji chodzili do pracy, na rehabilitację, różne szkolenia, na konsultacje medyczne, po zaopatrzenie w sprzęt specjalistyczny, na naukę języków obcych, zajęcia teatralne, taneczne, sportowe itp. Agencja miała również własny tabor samochodowy, a opiekunowie sami mogli prowadzić małe busy, które były na wyposażeniu danego domu. W wyniku wieloletnich doświadczeń Agencja zdecydowała się na utworzenia własnej placówki medycznej ze wszystkimi potrzebnymi specjalistami. Stało się tak dlatego, że korzystanie z publicznej służby zdrowia nie odpowiadało specyficznym problemom i oczekiwaniom osób z niepełnosprawnością. Własna opieka medyczna była skuteczniejsza i bardziej przyjazna dla podopiecznych Agencji. Podczas pobytu w Ameryce czułem, że jestem przez wszystkich poważnie traktowany. Tłumaczono mi np., że to ja mam być zadowolony z asystenta, a nie odwrotnie, bo tak naprawdę to nie Agencja go zatrudnia tylko ja i moja opinia o nim jest bardzo ważna. Widziałem jak naturalne było to, że osoby z niepełnosprawnością podejmowały decyzje w bardzo wielu sprawach i wszyscy się z ich zdaniem liczyli. Z zazdrością patrzyłem jak amerykańscy niepełnosprawni koledzy i koleżanki realizowali swoje życie wg własnego pomysłu. Powiedziano mi, że dzieje się tak ponieważ od 1990 roku obowiązuje w Ameryce Ustawa o Niepełnosprawnych Amerykanach (Americans with Disabilities Act), która miała bardzo istotny wpływ na życie wszystkich obywateli zarówno niepełnosprawnych, ale też i sprawnych. W USA żadna sfera życia nie może być dyskryminująca wobec osób z niepełnosprawnością, a jeśli tak się zdarzy to osoba niepełnosprawna może dochodzić swoich praw przed sądem. Dowiedziałem się o bardzo ciekawym systemie wsparcia, który dotyczy każdej osoby z niepełnosprawnością. Nosi on nazwę transition czyli po polsku przejście. Chodzi o przejście z etapu dzieciństwa w świat dorosłych. Kiedy osoba ma 14 lat zaczyna się układanie jej 5

6 indywidualnego planu na życie tzn. co będzie robiła i czego będzie potrzebowała kiedy osiągnie wiek dorosły czyli w USA 21 lat. Dotyczy to takich sfer jej życia jak mieszkanie, praca, zakres koniecznej opieki, rodzaje wsparcia dla rodziny, ale także sposoby integracji ze środowiskiem, spędzania czasu wolnego. Ważne jest, że ustalenia są wynikiem wielu spotkań i rozmów specjalnego koordynatora z osobą zainteresowaną oraz jej opiekunami. Przygotowany plan ma spełnić marzenia młodzieży o życiu dorosłym, ale też być zgodny z ich możliwościami. Na podstawie tych planów tworzone są na danym terenie miejsca pracy, opieki, mieszkania dla osób z niepełnosprawnością itd. Zwiedzając różne placówki widziałem też stanowiska pracy dla osób z niepełnosprawnością. Jedno z nich przypominało linię produkcyjną. Kilka osób, chyba cztery, bardzo niesprawne składały zamek do drzwi. Każdy wykonywał po jednej bardzo prostej czynności. Element przesuwał się od jednej osoby do następnej i na koniec zamek był gotowy i zapakowany w foliową torebkę. Produkt ten był sprzedawany, a wykonawcy za swoją pracę otrzymywali wynagrodzenie. W miejscach pracy były też specjalne sale gdzie pracownicy mogli odpocząć, a nawet się położyć. Jeśli chodzi o czas wolny to w tygodniu, po powrocie z zajęć tzn. ok spędzaliśmy go jak każda rodzina, zwykle w salonie rozmawiając, oglądając telewizję lub spotykaliśmy się w swoich pokojach. Kiedy chciałem odpocząć czy zdrzemnąć się, to oczywiście mogłem to robić tak długo jak chciałem. Mój asystent zaglądał do mnie co jakiś czas, żeby sprawdzić czy czegoś nie potrzebuję. Pamiętam, że każdy mieszkaniec mógł raz w tygodniu sprawić sobie jakąś przyjemność np. wyjazd z asystentem do miasta na zakupy, do restauracji, do kina itp. Jeśli danego dnia była odpowiednia liczba opiekunów to jechaliśmy gdzieś całą grupą np. na farmę gdzie hodowano dynie na Halloween lub na mszę do kościoła. Jeśli mieliśmy niewielu opiekunów to, aby ten dzień różnił się od innych zamawialiśmy sobie na kolację specjalne jedzenie chińszczyznę lub pizzę. Ja w ramach tych wolnych wyjść byłem na meczu Hokejowej Ligi NHL (National Hockey League) między New York Islanders i Carolina Hurricanes. Mecz odbył się w Nowym Yorku na stadionie, gdzie Agencja miała wykupione karnety w specjalnej loży. Miałem stamtąd bardzo dobry widok na lodowisko. Mimo krótkiego pobytu miałem również trochę czasu na zwiedzanie Nowego Yorku. To wspaniałe miasto i nic dziwnego, że tylu ludzi się nim zachwyca. Ja też do nich należę. Miałem okazję zwiedzić Manhattan z jego niezwykłymi wieżowcami i niepowtarzalnym klimatem. Wjechałem na sam szczyt Empire State Building, z którego widok Manhattanu jest powalający. Płynąłem statkiem po rzece Hudson i koło Statuy Wolności. Zwiedziłem Muzeum Historii Naturalnej i poczułem atmosferę miasta w trakcie nowojorskiego maratonu, który akurat tego dnia się odbywał. Grand Central Station czyli główna stacja przesiadkowa miasta wygląda jak na hollywoodzkich filmach, a znaczna część miasta jest dostosowana dla osób na wózkach inwalidzkich. Na planie komunikacyjnym miasta są zaznaczone autobusy i stacje metra dostosowane dla osób na wózkach inwalidzkich. Ta podróż była dla mnie ciekawa i ważna ponieważ myślę, że dzięki niej nabrałem większej pewności siebie. Przekonałem się, że przy właściwym wsparciu jestem w stanie poradzić sobie nawet w obcym kraju i porozumiewać się w obcym języku. Mimo, że przyjechałem z daleka traktowali mnie jak ich partnera, mam tu na myśli zarówno asystentów jak i współmieszkańców. Nikt nie dał mi odczuć, że może mój angielski jest dla nich niezrozumiały, pamiętali, że lubię pizzę hawajską, a nie lubię czekoladowych płatków. Uważam również, że nasza, to znaczy osób z niepełnosprawnością, samodzielność i niezależność jest tak samo ważna dla nas jak i dla naszych rodziców. Dzięki temu, że miałem zapewnioną opiekę moja mama mogła mieć trzy tygodnie wakacji i poświecić je wyłącznie na swoje przyjemności. Na marginesie dodam, że były to jej pierwsze od trzydziestu lat własne wakacje. Przed samym wyjazdem jedna z opiekunek żegnając się ze mną zapytała Jak myślisz odwiedzisz nas jeszcze? Wrócisz tu kiedyś?. Odpowiedziałem nie wiem! Gdy teraz o tym myślę brzmią mi w uszach słowa Wojciecha Manna, który żegnając się ze słuchaczami zawsze mówi Jeżeli wszystko dobrze się ułoży to spotkamy się znów. Więc kto wie? Już na koniec chciałbym przekazać Wam motto Agencji FREE, które brzmi; Sięgaj wyżej.osiągniesz więcej i miejcie marzenia bo się spełniają! Marek Miklewicz Mały współtwórca internetu telepraca Witajcie. Nazywam się Marek Miklewicz. Jestem osobą z niepełnosprawnością z powodu mózgowego porażenia dziecięcego. Mam 26 lat, a przez ostatnie 5 lat pracowałem w systemie pracy zdalnej tzw. telepracy na stanowisku projektanta stron internetowych. W tym artykule chciałbym opisać swoje doświadczenia, związane z pracą w formie zdalnej, które towarzyszyły mi przez ten pięcioletni okres pracy na wyżej wspomnianym stanowisku. Przede wszystkim nie sposób nie wspomnieć o tym, że komputerami i szeroko pojętą technologią interesuję się już od wczesnego dzieciństwa, a gdy w wieku siedmiu czy ośmiu lat dostałem swój pierwszy komputer już wtedy wiedziałem, że chcę swoją przyszłość związać z zawodem informatyka. Dlatego zaraz po ukończeniu liceum zapisałem się do szkoły policealnej na dwuletni kierunek technik-informatyk, w nadziei, że będę w stanie poszerzyć swoją wiedzę z tego zakresu. Niestety, rzeczywistość okazała sie inna. Z przykrością muszę stwierdzić, że wiedza zdobyta w szkole okazała się zupełnie nieprzydatna w zadaniach jakie otrzymywałem w czasie codziennych godzin pracy. Podam w tym miejscu tylko jeden przykład. W szkole na specjalizacji aplikacje internetowe w ramach praktyk miałem za zadanie wdrożyć system galerii zdjęć. Użyłem gotowego rozwiązania, które zostało ocenione jako 6

7 znakomite. Gdy kilka miesięcy później stanąłem przed identycznym zadaniem w pracy zawodowej, użyłem dokładnie tego samego sposobu co w ramach praktyk w szkole. Efekt był taki, że zostałem grzecznie, acz stanowczo poinformowany, że muszę opracować własne rozwiązanie, zaś stosowanie gotowych rozwiązań nie wchodzi w grę. Jak widać pomimo tego, że kształciłem się w kierunku technika-informatyka, a co więcej wybrana przeze mnie specjalizacja to aplikacje internetowe, niemal tożsama ze stanowiskiem jakie zajmowałem podczas pracy, to poziom wiedzy i umiejętności zdobytych w szkole przygotowującej do zawodu w stosunku do tego, czego później ode mnie wymagano w pracy zawodowej był znacznie niższy. Co więcej, wspomnę tylko, że tak naprawdę gdyby nie to, że sam przyszedłem już do tej szkoły ze swoją wiedzą zdobytą dzięki własnej pracy, zacięciu i chęci rozwijania swojej pasji, nie miałbym szans zaliczyć końcowego egzaminu, który uprawnia mnie do posługiwania się tytułem technik informatyk. Na koniec opisu moich doświadczeń ze szkołą przygotowującą do zawodu chciałbym wspomnieć o samym egzaminie. Jest to o tyle istotne, że jego przebieg uderza w moją niepełnosprawność. Mianowicie na egzaminie nie wolno ani korzystać z komputera do pisania części teoretycznej, ani nie można korzystać z pomocy asystenta, więc byłem zmuszony do ręcznego pisania zarówno egzaminu z teorii jak i później pisania tzw. projektu zadania na egzaminie praktycznym. Takie są odgórne ustalenia OKE. Na tym chciałbym zakończyć opis przebiegu mojej edukacji i przejść do meritum tj. opisu przebiegu pracy zawodowej. Chciałbym na początku powiedzieć kilka słów o tym jak to się zaczęło, czym konkretnie się zajmowałem w czasie pracy i jak to wszystko realnie wyglądało na co dzień. Swoją przygodę związaną z tworzeniem stron internetowych zacząłem dość dawno, najpierw zupełnie hobbystycznie, tylko po to, żeby zobaczyć dla własnej ciekawości jak tworzy się takie strony, jak je potem umieścić w sieci i jak sprawić, żeby były one widoczne w internetowych wyszukiwarkach. Tak naprawdę jednak na poważnie tworzeniem stron internetowych zainteresowałem się jakieś 10 lat temu, gdy w 2003r, stworzyłem do dziś prowadzoną przeze mnie stronę www mającą na celu pomoc w zbieraniu środków finansowych na pomoc i leczenie dla mojej przyjaciółki. Gdyby ktoś chciał zobaczyć jak ta strona wygląda dziś zachęcam do odwiedzenia jej pod adresem org. Początkowo jednak strona ta jak i poprzednie była wykonana bardzo prosto, z perspektywy czasu powiedziałbym wręcz prymitywnie, ale ze względu na jej charakter zacząłem nawiązywać kontakty z wieloma ludźmi także ze specjalistami w zakresie informatyki. Dzielili się oni swoją wiedzą bezinteresownie po to, bym mógł prowadzoną przeze mnie stronę wprowadzić na wyższy poziom, a co za tym idzie zapewnić jej lepszą promocję w internecie i zapewnić tym samym większą wiarygodność przedsięwzięcia żeby przyciągnąć potencjalnych darczyńców dla osoby, dla której staram się o pomoc. Chociaż rady udzielane mi przez te wszystkie osoby miały na celu przynieść pomoc osobie potrzebującej, to przecież zarówno wiedza jak i nawiązane już znajomości pozostały. Stopniowo poza prowadzeniem strony charytatywnej zyskałem wiedzę na temat technologii, która pozwoliła mi z czasem pozyskiwać zlecenia komercyjne i zarabiać pierwsze pieniądze za niewielkie projekty jak strony wizytówki dla małych firm, a później dla nawet nieco większych podmiotów. Muszę w tym miejscu wspomnieć, że poza tworzeniem stron internetowych interesują mnie także inne zagadnienia związane z komputerami i technologią, w tym prowadzenie rozmów pomiędzy tradycyjnymi użytkownikami telefonów, a użytkownikami Internetu. Jest to tzw. technologia VOIP (ang. Voice Over IP). Natomiast wśród poznanych przeze mnie osób w czasie prowadzenia wyżej wspomnianej strony jest między innymi znajomy, który rozpoczął pracę w tej samej firmie co ja tyle, że nieco wcześniej. Wiedział on również o moich zainteresowaniach technologią VOIP, a tak się złożyło, że jego a jak się później okaże i mój były już pracodawca był zainteresowany wprowadzeniem tej technologii u siebie w firmie. Zostałem więc poproszony przez znajomego o telefon do pracodawcy celem nakreślenia sposobów i kosztu wdrożenia rozwiązań VOIP w firmie. Zrobiłem to i udzieliwszy wszelkich niezbędnych informacji, zostałem zapytany czy zajmuję się czymś jeszcze poza VOIP. Odpowiedziałem, że owszem zajmuję się projektowaniem i prowadzeniem stron internetowych. Okazało się, że jego firma zajmuje się promocją już działających stron w internecie czyli tzw. pozycjonowaniem, lub inaczej SEO. Spytano czy mógłbym pokazać jakieś wykonane przez siebie strony www. Zgodziłem się i pokazałem wyżej wspomnianą stronę charytatywną, a ponieważ ta rozmowa miała miejsce w czasie kiedy miałem już bardziej ugruntowaną wiedzę na temat tworzenia stron internetowych, pokazałem także inne swoje projekty. Po kilku bardziej szczegółowych pytaniach o używane technologie oraz innych sprawach technicznych padło pytanie czy zechciałbym pracować w jego firmie. Po kilku chwilach szoku wywołanego tą propozycją, w końcu dzwoniąc nie spodziewałem się oferty pracy, zgodziłem się. No i się zaczęło. Przede wszystkim muszę nadmienić, że to moja pierwsza praca, więc wszystko było nowe i nieznane, przede wszystkim pisanie CV. Zadałem sobie pytanie jak to napisać, nigdy tego nie robiłem no i co gorsza zastanawiałem się, co mogę napisać nie zdobywszy wcześniej żadnego doświadczenia zawodowego, będąc w trakcie studium policealnego, które może zakończy się dyplomem. Udało się. Po dość krótkim czasie zebrałem wszystkie potrzebne dokumenty i zacząłem pracę na dumnie brzmiącym stanowisku Projektant stron internetowych, co jak się później okazało było stanowiskiem mocno na wyrost i jedynie na papierze, ale o tym napiszę nieco dalej. Pierwsza umowa jaką podpisałem była zawarta na 3-miesięczny okres próbny. Uwierzcie było ciężko szczególnie, że wciąż miałem studium. Rano szkoła, powrót, jakiś obiad, później 3,5 godziny pracy i na koniec jeszcze musiałem przygotować materiały na dzień następny do szkoły. Gdy kończyłem to wszystko były już późne godziny wieczorne. Miałem chwile, gdy po tych 3 miesiącach chciałem zakończyć pracę, bo to było ponad moje siły. Sama praca to też nie przelewki. Co prawda miałem kilka dni na zapoznanie się z obecnymi już rozwiązaniami, ale gdy dostałem polecenie opracowania rozwiązania, o którym nigdy wcześniej nie słyszałem, poczułem się delikatnie mówiąc zagubiony. Tu nie ma książek, z których można wykuć zadania na pamięć i nikt nie podaruje pomocnej ściągi. Musiałem liczyć na swoje i tylko swoje umiejętności, a gdy czegoś nie wiedziałem pozostawał mi internet i szukanie rozwiązań. Z czasem oczywiście było łatwiej, gdy poznałem w 100% oczekiwania jakie są stawiane przede mną. Jednak podkreślę raz jeszcze, nie chcę generalizować, ale wiedza zdobyta w szkole miała się nijak do tego, czego ode mnie oczekiwano w czasie pracy. Jak wspomniałem wyżej zostałem zatrudniony na stanowisku projektanta stron i było to stwierdzenie mocno na wyrost. Chodziło o to, że zajmowałem się wszystkim dookoła tworzenia stron tylko nie tym, co zawierała umowa. Jeśli mam być precyzyjny, to od początku do końca zajmowałem się ok. 3 stronami. Pozostały swój czas spędzałem na wielu zadaniach nie mających nic wspólnego z tym, czym faktycznie miałem się zajmować. Wspomniałem też zaraz na początku, że zostałem zatrudniony w formie pracy zdalnej. Chciałbym i temu poświęcić nieco miejsca. Jak wszystko tak i ten model pracy ma zarówno zalety jak i wady. Niewątpliwą zaletą, przynajmniej z mojego punktu widzenia, był nienormowany czas pracy. Teoretycznie mógłbym powiedzmy spać do południa, a pracą zająć się gdy inni będą ją kończyć. W praktyce raczej z tego nie korzystałem, bo wolałem rano poświęcić swój czas i zrobić co do mnie należy. Taki już jestem, że nie lubię odkładać na później tego, co i tak mam wykonać. Co ważniejsze jednak mojego pracodawcy nie interesowało w zasadzie ile pracuję danego dnia czy w danym tygodniu, dla niego istotne było jedynie by zgadzała się ilość godzin przepracowanych w skali miesiąca. Miało to podwójne korzyści. Kiedy wiedziałem, że będę potrzebował więcej czasu na wykonanie zadania, które w dodatku oznaczone było jako pilne, często po prostu pracowałem jednego dnia tyle ile normalnie powinienem pracować w ciągu 2 dni. W zamian miałem później dzień wolny w tygodniu i np. dłuższy weekend. Na tym jednak w moim odczuciu zalety pracy zdalnej się kończą. Pracując zdalnie, to 7

Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka

Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka Maria Król POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym Krok za krokiem w Zamościu 1 Konwencja ONZ/Preambuła/

Bardziej szczegółowo

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Maria Król POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych

Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Sprawozdanie Rzecznika Praw Obywatelskich z realizacji przez Polskę zobowiązań wynikających z Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych Konferencja podsumowująca badania pt. Polityka publiczna wobec osób

Bardziej szczegółowo

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA Projekt: Dwa modele wsparcia zawodowego absolwentów szkół wyższych nr 2013-1-PL1-LEO02-37513 Projekt jest realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO

WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO WYNIKI ANKIETY EWALUCYJNEJ DLA UCZNIÓW NA TEMAT REALIZACJI PROJEKTU COMENIUS W ZESPOLE SZKÓŁ IM. PIOTRA WYSOCKIEGO 1. Czy byłeś zaangażowany w projekt? Tak 100% Nie 2. Co skłoniło Cię do wzięcia udziału

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Dane rodzica/opiekuna: Rodzic samotnie wychowujący. Dane dziecka: Część I. Władze lokalne

Wstęp. Dane rodzica/opiekuna: Rodzic samotnie wychowujący. Dane dziecka: Część I. Władze lokalne Badanie polityki na rzecz osób niepełnosprawnych w społecznościach lokalnych 1 (na podstawie: Agenda 22 Standardowych Zasad Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych ONZ) Wstęp Decyzje władz lokalnych

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ:

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: Bezpłatne zajęcia dodatkowe w Twojej szkole dowiedz się więcej!!!! Projekt

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO

RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO STOWARZYSZENIE REHABILIACYJNE CENTRUM ROZWOJU POROZUMIEWANIA RAPORT Z BADANIA ANKIETOWEGO ZADANIE PUBLICZNE PN. WSPOMAGANIE UMIEJĘTNOŚCI POROZUMIEWANIA SIĘ - LIKWIDACJA BARIER W KOMUNIKOWANIU SIĘ DZIECI

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Podnoszę swoje kwalifikacje

Podnoszę swoje kwalifikacje Podnoszę swoje kwalifikacje Dorota Marszałek Podejmując działania edukacyjne musisz brać pod uwagę fakt, iż współczesny rynek pracy wymaga ciągłego dokształcania i rozwoju od wszystkich poszukujących pracy,

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Jak zdobyć atrakcyjną pracę?

Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Cena szkolenia: za darmo Często spotykam kobiety, które mają swoje marzenia, mnóstwo pomysłów, energii i chęci realizacji swoich aspiracji w życiu zawodowym. Niestety w zderzeniu

Bardziej szczegółowo

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia.

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Poniższy kwestionariusz został stworzony w ramach projektu AWAKE Starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu (ang. Aging With Active Knowledge and Experience),

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załącznik do Uchwały Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia MIEJSKI PROGRAM NA RZECZ WSPIERANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH na lata 2014-2016 1 OPIS PROBLEMU Niepełnosprawność, zgodnie z treścią ustawy o rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Narzędzia pracy socjalnej nr 9 Wywiad z rodziną osoby niepełnosprawnej Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzia pracy socjalnej nr 9 Wywiad z rodziną osoby niepełnosprawnej Przeznaczenie narzędzia: Narzędzia pracy socjalnej nr 9 Wywiad z rodziną osoby niepełnosprawnej Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Profesjonalne CV oto podstawy dobrego życiorysu

Profesjonalne CV oto podstawy dobrego życiorysu Profesjonalne CV oto podstawy dobrego życiorysu Czy zastanawiałeś się nad tym, jak powinno wyglądać profesjonalne CV? Przeczytałeś masę poradników dostępnych w internecie i nadal nie wiesz, jak zabrać

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, 82-500 Kwidzyn tel./fax. 055 261 80 30

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania ul. Kołłątaja 4, 82-500 Kwidzyn tel./fax. 055 261 80 30 OFERTA SZKOLEŃ ALTERNATYWNE SPOSOBY POROZUMIEWANIA SIĘ DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH PROWADZĄCY: MAGDALENA GRYCMAN NEUROLOGOPEDA SPECJALISTA TERAPII ZABURZEŃ MOWY I KOMUNIKACJI WSPOMAGAJĄCEJ Magdalena Grycman

Bardziej szczegółowo

Stipje Ltd - The European Marketing Force

Stipje Ltd - The European Marketing Force Sprawozdanie z wyjazdu na praktyki Erasmus Stipje Ltd - The European Marketing Force 01.07 27.09.2013r Toulouse, Francja Stipje Ltd to organizacja zajmująca się badaniami rynkowymi, promocją oraz budowaniem

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45 grupa worldwideschool w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 OVER 45 INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 Worldwide School Sp. z o.o. w okresie od

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Specyficzne potrzeby wspierania w pracy osób z niepełnosprawnością intelektualną Stargard Szczeciński, 20 listopada 2008

Specyficzne potrzeby wspierania w pracy osób z niepełnosprawnością intelektualną Stargard Szczeciński, 20 listopada 2008 Krystyna Mrugalska Honorowy Prezes Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Specyficzne potrzeby wspierania w pracy osób z niepełnosprawnością intelektualną Stargard Szczeciński,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania Ul. Kołłątaja 4 82-500 Kwidzyn Tel. (55) 279 30 22 e-mail: otir@post.

Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania Ul. Kołłątaja 4 82-500 Kwidzyn Tel. (55) 279 30 22 e-mail: otir@post. Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania Ul. Kołłątaja 4 82-500 Kwidzyn Tel. (55) 279 30 22 e-mail: otir@post.pl WSPIERANIE PRZESTRZEGANIA PRAW OBYWATELSKICH I INTEGRACJI SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Obserwacja pracy/work shadowing

Obserwacja pracy/work shadowing Temat szkolenia nieformalnego: Obserwacja pracy/work shadowing 1. Cele szkolenia Celem szkolenia jest przyśpieszenie procesu aklimatyzacji nowego pracownika w firmie oraz podwyższenie poziomu jego kompetencji,

Bardziej szczegółowo

Warunki techniczne: wiek uczestników szkoła ponadpodstawowa, szkoła ponadgimnazjalna, miejsce zajęć szkoła, czas trwania zajęć 90 minut.

Warunki techniczne: wiek uczestników szkoła ponadpodstawowa, szkoła ponadgimnazjalna, miejsce zajęć szkoła, czas trwania zajęć 90 minut. Scenariusz zajęć Temat: Spotkanie z Innym. Tolerancja Cele: uświadomienie uczniom obecności w społeczeństwie osób z problemami komunikacyjnymi, nabycie umiejętności posługiwania się metodami komunikacji

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej

Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Monitorowanie budżetu jako metoda aktywizacji obywatelskiej Stowarzyszenie Jeden Świat (SJŚ) i holenderski Oxfam Novib, realizują wspólny projekt pt. E-Motive, który dotyczy transferu wiedzy z Krajów Globalnego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS I. Założenia podstawowego modułu szkoleniowego dla AON 2 II. Warsztat

Bardziej szczegółowo

Dokąd idziemy? Co osiągamy?

Dokąd idziemy? Co osiągamy? Dokąd idziemy? Co osiągamy? Partnerzy Szerokiego Porozumienia na Rzecz Umiejętności Cyfrowych Warszawa, 28 kwietnia 2014 r. Misja spowodowanie trwałej zmiany społecznej, w wyniku której mieszkańcy Polski

Bardziej szczegółowo

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych Jakie prawa mają osoby niepełnosprawne? W czym Rzecznik może pomóc? Jak się skontaktować? Infolinia Obywatelska 800 676 676 BROSZURA_RPO_A5_20120927_1050.indd

Bardziej szczegółowo

Przemiana nauczycieli: W jaki sposób wspierać nauczycieli w pracy nad zmianą praktyki? dr John M. Fischer Uniwersytet Stanowy Bowling Green Ohio, USA

Przemiana nauczycieli: W jaki sposób wspierać nauczycieli w pracy nad zmianą praktyki? dr John M. Fischer Uniwersytet Stanowy Bowling Green Ohio, USA Przemiana nauczycieli: W jaki sposób wspierać nauczycieli w pracy nad zmianą praktyki? dr John M. Fischer Uniwersytet Stanowy Bowling Green Ohio, USA Jak wspieramy samodzielną refleksję i rozwój u nauczycieli?

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE Szanowna Pani, Szanowny Panie Zwracamy się do Pana/Pani w związku z podejmowaniem działań na rzecz Stworzenia standardu Superwizji pracy socjalnej, realizowanych

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU ZNAJDŹ SWOJE MIEJSCE

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU ZNAJDŹ SWOJE MIEJSCE Śrem, 5 maja 2007 roku SPRAWOZDA Z REALIZACJI PROGRAMU ZNAJDŹ SWOJE MIEJSCE Środowiskowy program reintegracji społecznej i zawodowej osób bezdomnych Znajdź swoje miejsce realizowany był w miesiącu kwietniu

Bardziej szczegółowo

Program doskonalenia zawodowego nauczycieli dla szkół podnoszących efektywność kształcenia Razem Łatwiej

Program doskonalenia zawodowego nauczycieli dla szkół podnoszących efektywność kształcenia Razem Łatwiej Program doskonalenia zawodowego nauczycieli dla szkół podnoszących efektywność kształcenia Razem Łatwiej Informacja o realizacji pilotażu programu w roku szkolnym 2010/11 Cele ewaluacji i pytania kluczowe

Bardziej szczegółowo

Wsparcie osób z niepełnosprawnościami w nowym okresie programowania 2014-2020. Warszawa, 23 marca 2015 r.

Wsparcie osób z niepełnosprawnościami w nowym okresie programowania 2014-2020. Warszawa, 23 marca 2015 r. Wsparcie osób z niepełnosprawnościami w nowym okresie programowania 2014-2020 Warszawa, 23 marca 2015 r. Kontekst programowania 2014-2020 Konieczność zapewnienia dostępności dla osób o różnych potrzebach

Bardziej szczegółowo

DYSKRYMINACJA STUDENTÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH

DYSKRYMINACJA STUDENTÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH DYSKRYMINACJA STUDENTÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH I Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI Formy, źródła i sposoby przeciwdziałania Maria Libiszewska Doradczyni edukacyjna Dział ds Osób Niepełnosprawnych UJ Plan Równe traktowanie

Bardziej szczegółowo

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011)

Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Źródło informacji - Stan Zdrowia Ludności Polski w 2009 r. (GUS 2011) Nie istnieje jedna, powszechnie uznana definicja niepełnosprawności. Definicja stosowana przez WHO przyjmuje, że do osób niepełnosprawnych

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie realizacji projektu systemowego : DOBRY START SZANSĄ NA PRACĘ 2010

Podsumowanie realizacji projektu systemowego : DOBRY START SZANSĄ NA PRACĘ 2010 Podsumowanie realizacji projektu systemowego : DOBRY START SZANSĄ NA PRACĘ 2010 W 2010 roku Ośrodek Pomocy Społecznej w Grybowie realizował projekt systemowy DOBRY START SZANSĄ NA PRACĘ współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym

Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Małgorzata Joanna Adamczyk Kolegium MISH UW Collegium Invisibile m.adamczyk@ci.edu.pl Status i ochrona osób z niepełnosprawnością w prawie międzynarodowym Ewolucja czy rewolucja? Zdobywanie przez osoby

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Walka z dyskryminacją osób niepełnosprawnych jest NASZĄ wspólną sprawą.

Walka z dyskryminacją osób niepełnosprawnych jest NASZĄ wspólną sprawą. 1 EUROPEJSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH 1997 2007: 10 lat walki o prawa osób niepełnosprawnych Walka z dyskryminacją osób niepełnosprawnych jest NASZĄ wspólną sprawą. W roku 1997 europejskie i krajowe

Bardziej szczegółowo

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy 1. Wstęp Niniejszy raport został opracowany celem przedstawienia potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOŃCOWE. z wykonania zadania publicznego

SPRAWOZDANIE KOŃCOWE. z wykonania zadania publicznego SPRAWOZDANIE KOŃCOWE z wykonania zadania publicznego WSPOMAGANIE UMIEJĘTNOŚCI POROZUMIEWANIA SIĘ - LIKWIDACJA BARIER W KOMUNIKOWANIU SIĘ DZIECI I MŁODZIEŻY NIEPEŁNOSPRAWNYCH LUB ZAGROŻONYCH NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE

KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE Program Szkoła Promująca Zdrowie (SzPZ) realizowany jest obecnie w 47 krajach Europy w Polsce od 1991 r. Popularyzację idei SzPZ w Polsce rozpoczęto od trzyletniego

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim UDA-POKL.03.05.00-00-219/12-00 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność 1 RAPORT Z BADANIA Badanie potrzeb w zakresie rozwoju kompetencji wychowawczych wśród studentów kierunków nauczycielskich Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność http://fundacja-rea.org/ Fundacja REA

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

Zagraniczne praktyki zawodowe dla uczniów ZS NR 26 w Warszawie

Zagraniczne praktyki zawodowe dla uczniów ZS NR 26 w Warszawie Zagraniczne praktyki zawodowe dla uczniów ZS NR 26 w Warszawie 1. UCZESTNICY Liczba uczestników: I tura praktyk - II SEMESTR R.SZK. 2010/2011 12 uczniów klasa 3AT 3 słuchaczy SP II tura praktyk - I SEMESTR

Bardziej szczegółowo

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV W naszej szkole realizowane są wyjazdy integracyjne dla uczniów klasy IV. Najczęściej wyjazdy te trwają trzy dni i uczestniczy w nim jeden zespół klasowy. Wyjazd

Bardziej szczegółowo

Młode kobiety i matki na rynku pracy

Młode kobiety i matki na rynku pracy OTTO POLSKA Młode kobiety i matki na rynku pracy Raport z badania OTTO Polska 2013-03-01 OTTO Polska przy wsparciu merytorycznym stowarzyszenia Aktywność Kobiet na Dolnym Śląsku przeprowadziła badanie

Bardziej szczegółowo

Metoda 5-WHY. Metoda 5-WHY. Wydanie 1. Zbigniew Huber. Maj 2006. Artykuł dostępny na stronie autora: http://www.huber.pl.

Metoda 5-WHY. Metoda 5-WHY. Wydanie 1. Zbigniew Huber. Maj 2006. Artykuł dostępny na stronie autora: http://www.huber.pl. Metoda 5-WHY Wydanie 1 Zbigniew Huber Maj 2006 Artykuł dostępny na stronie autora: http://www.huber.pl Copyright by Zbigniew Huber Strona 1 z 6 Wstęp Rozwiązanie jakiegoś problemu i wprowadzenie skutecznego

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa drogą do samodzielności osób niepełnosprawnych Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych Stopnie niepełnosprawności

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA ORAZ Załącznik do Uchwały Nr XXV/149/2008 Rady Powiatu Średzkiego z dnia 30 grudnia 2008 roku POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI SPOŁECZNEJ, ZAWODOWEJ I ZATRUDNIANIA

Bardziej szczegółowo

Skuteczne Techniki Sprzedaży

Skuteczne Techniki Sprzedaży Skuteczne Techniki Sprzedaży warsztaty w budowaniu długofalowych relacji z klientami Korzyści z udziału w naszym szkoleniu: wzrost sprzedaży w firmie, dzięki wykorzystaniu skutecznych technik sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

Dobry zawód otwiera drzwi do Europy 2014-1-PL01-KA102-000428. Prezentacja: Mateusz Sokolnicki, Patryk Witkowski

Dobry zawód otwiera drzwi do Europy 2014-1-PL01-KA102-000428. Prezentacja: Mateusz Sokolnicki, Patryk Witkowski Dobry zawód otwiera drzwi do Europy 2014-1-PL01-KA102-000428 Prezentacja: Mateusz Sokolnicki, Patryk Witkowski Projekt Dobry zawód otwiera drzwi do Europy powstał dzięki współpracy naszej szkoły: Zespołu

Bardziej szczegółowo

Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością

Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Projekt numer: ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się i szkolących zawodowo, realizowany przez

Bardziej szczegółowo

JESTEM DOROSŁY - CHCĘ PRACOWAĆ

JESTEM DOROSŁY - CHCĘ PRACOWAĆ Wojciech Otrębski Ewa Domagała-Zyśk Bożena Sidor-Piekarska JESTEM DOROSŁY - CHCĘ PRACOWAĆ Program zajęć przygotowujących młodzież z niepełnosprawnością umysłową do funkcjonowania w sytuacji pracy PRZEWODNIK

Bardziej szczegółowo

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku.

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku. Opieka zdrowotna przyjazna dziecku - Dzieci i młodzież: powiedz nam co myślisz! Rada Europy jest międzynarodową organizacją, którą tworzy 47 krajów członkowskich. Jej działania obejmują 150 milionów dzieci

Bardziej szczegółowo

Wsparcie osób niepełnosprawnych ruchowo na rynku pracy III

Wsparcie osób niepełnosprawnych ruchowo na rynku pracy III Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wsparcie osób niepełnosprawnych ruchowo na rynku pracy III Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Program wycieczki do Londynu. 23-27 kwietnia 2013 rok. Szkoła podstawowa nr 28 z Oddziałami Integracyjnymi w Lublinie

Program wycieczki do Londynu. 23-27 kwietnia 2013 rok. Szkoła podstawowa nr 28 z Oddziałami Integracyjnymi w Lublinie Świat jest wspaniałą książką, z której Ci, co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę Św. Augustyn Program wycieczki do Londynu 23-27 kwietnia 2013 rok Szkoła podstawowa nr 28 z

Bardziej szczegółowo

Zespół ds. aktywizacji społecznej i zawodowej wnioski i postulaty:

Zespół ds. aktywizacji społecznej i zawodowej wnioski i postulaty: Zespół ds. aktywizacji społecznej i zawodowej wnioski i postulaty: Grupa pierwsza postulaty związane z obecnie funkcjonującym systemem, w tym postulaty, których realizacja wymaga korekty systemu konieczna

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Poziom Rozumienie ze słuchu Rozumienie tekstu pisanego Wypowiedź pisemna Wypowiedź ustna A1 Rozumiem proste słowa i potoczne

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu

Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu NOWE TECHNOLOGIE NA USŁUGACH EDUKACJI Scenariusz zajęć z wykorzystaniem metody projektu PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA Z ODDZIAŁAMI SPORTOWYMI W DOBRZENIU WIELKIM NAUCZYCIEL PROWADZĄCY ZAJĘCIA Elżbieta Rychlik

Bardziej szczegółowo

adres biura: kontakt: e-mail: www: Koalicja organizacji pozarządowych rozpoczyna 20 listopada 2015 roku akcję

adres biura: kontakt: e-mail: www: Koalicja organizacji pozarządowych rozpoczyna 20 listopada 2015 roku akcję b.pilitowski@ Koalicja organizacji pozarządowych rozpoczyna 20 listopada 2015 roku akcję społeczną Mam to w BIPie! w odpowiedzi na problem umieszczania na stronach internetowych instytucji publicznych

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO KONKURSU NA NAJLEPSZE PRZEDSIĘBIORSTWO SPOŁECZNE ROKU 1. DANE ORGANIZACJI. Spółdzielnia socjalna osób fizycznych

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO KONKURSU NA NAJLEPSZE PRZEDSIĘBIORSTWO SPOŁECZNE ROKU 1. DANE ORGANIZACJI. Spółdzielnia socjalna osób fizycznych UWAGA: Poniższy formularz jest jedynie wzorem ułatwiającym przygotowanie wniosku dla startujących w Konkursie na Najlepsze Przedsiębiorstwo Społeczne Roku oraz wnioskujących o przyznanie Znaku Przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

Zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020

Zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 Zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami w ramach funduszy unijnych na lata 2014-2020 Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Cele Strategii Europa

Bardziej szczegółowo

Zasiłki, staże, Pierwsza Praca, stypendia

Zasiłki, staże, Pierwsza Praca, stypendia Zasiłki, staże, Pierwsza Praca, stypendia Paweł Nowak Kogo jakiego pracownika poszukuje pracodawca? inaczej Jakie ma oczekiwania w stosunku do Nas? Oczekiwania w stosunku do zatrudnionych w organizacji

Bardziej szczegółowo

KPON ONZ: Cel, ogólne zasady i kluczowe koncepcje

KPON ONZ: Cel, ogólne zasady i kluczowe koncepcje Seminarium dla osób pracujących w wymiarze sprawiedliwości Kraków, 3-4 września 2013 r. Rozwój międzynarodowych standardów w zakresie niepełnosprawności KPON ONZ: Cel, ogólne zasady i kluczowe koncepcje

Bardziej szczegółowo

PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU

PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr Rady Miasta Nowego Sącza z dnia PROJEKT SOCJALNY SĄDECKA POMOCNA DŁOŃ PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU PROJEKTODAWCA

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie realizacji projektu. Pozytywy i negatywy.

Podsumowanie realizacji projektu. Pozytywy i negatywy. Podsumowanie realizacji projektu. Pozytywy i negatywy. Pozytywy Przystąpienie do projektu systemowego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Moduł VI. Projekt Gra logiczna zgadywanie liczby

Scenariusz zajęć. Moduł VI. Projekt Gra logiczna zgadywanie liczby Scenariusz zajęć Moduł VI Projekt Gra logiczna zgadywanie liczby Moduł VI Projekt Gra logiczna zgadywanie liczby Cele ogólne: przypomnienie i utrwalenie poznanych wcześniej poleceń i konstrukcji języka

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować

Bardziej szczegółowo

Temat: Skutki zażywania alkoholu-wywiad z ekspertem

Temat: Skutki zażywania alkoholu-wywiad z ekspertem Scenariusz 13 Te zajęcia poświęcone są spotkaniu uczniów z osobą, którą bezpośrednio dotknęła choroba alkoholizmu. Może to być członek klubu AA, ewentualnie ktoś, kto pracuje z ludźmi uzależnionymi np.:

Bardziej szczegółowo

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych

Społeczne aspekty chorób rzadkich. Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Społeczne aspekty chorób rzadkich Maria Libura Instytut Studiów Interdyscyplinarnych Narodowe Plany w EU - zabezpieczenie społeczne Koordynacja pomiędzy sektorem ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego.

Bardziej szczegółowo

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych

Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Międzynarodowe warsztaty Zatrudnienie, równouprawnienie, bezpieczeństwo socjalne (nestor) Wspieranie kształcenia i zatrudniania ludzi młodych Nikogo nie wolno pozostawić samemu sobie pomysły działań i

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Raport z badania przeprowadzonego w sierpniu 2007 roku O badaniu Badanie zostało przeprowadzone w sierpniu bieżącego roku na podstawie ankiety internetowej Ankieta

Bardziej szczegółowo

Biblioteka - trzecie miejsce. dr Justyna Jasiewicz

Biblioteka - trzecie miejsce. dr Justyna Jasiewicz Biblioteka - trzecie miejsce dr Justyna Jasiewicz Plan prezentacji kontekst rozwój nowych technologii zmieniające się otoczenie bibliotek trzecie miejsce koncepcja charakterystyka trzecie miejsce a społeczność

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-40 lat powyżej 50 lat Wykształcenie: Staż pracy: podstawowe gimnazjalne zawodowe średnie techniczne średnie

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Proces obsługi klienta popytowego

Proces obsługi klienta popytowego Proces obsługi klienta popytowego Celem Doradcy jest: Przedstawienie tematu rozmowy, przejście do głównego celu Wyczucie, w jakiej kolejności działać czy najpierw zebrać preferencje, czy od razu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które 1. Gdyby miał P. urządzać mieszkanie, to czy byłoby dla P. wzorem [ANKIETER odczytuje wszystkie opcje, respondent przy każdej z nich odpowiada tak/nie, rotacja] 1.1 To, jak wyglądają mieszkania w serialach,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/91/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 17 grudnia 2015 r.

Uchwała Nr XV/91/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. Uchwała Nr XV/91/15 Rady Powiatu Opolskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Powiatowego programu działań na rzecz osób niepełnosprawnych w Powiecie Opolskim na lata 2016-2020 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo