Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska"

Transkrypt

1 Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

2 Współpraca z układami peryferyjnymi i urządzeniami zewnętrznymi Testowanie programowe (odpytywanie, przeglądanie) System przerwań Testowanie programowe Testowanie odpowiednich bitów (flag przerwań) w rejestrach specjalnych, związanych z układami peryferyjnymi Priorytety obsługi kolejność obsługi Możliwy, wydłużony czas obsługi Dodatkowe obciążenie mikrokontrolera zadaniami testowania 2

3 Przerwania Przerwania są zdarzeniami wymuszającymi zmianę wykonywania programu Sygnał IRQ (ang. Interrupt ReQuest) Zdarzenia te uruchamiają specjalny podprogram obsługi przerwań (ISR ang. Interrupt Service Routine) Po zakończeniu programu obsługi przerwań (ISR), następuje powrót do uprzednio wykonywanego programu Występuje niewielkie opóźnienie wykonania przerwania - jest to czas między wystąpieniem zdarzenia a początkiem wykonania ISR; zależy od momentu wystąpienia zdarzenia względem cyklu rozkazowego oraz zainicjowania przerwania; przykładowo w MSP430 potrzeba do 6 cykli zegarowych 3

4 Obsługa przerwań ISR zachowanie stanu CPU odtworzenie stanu CPU program żądanie przerwania t 4

5 Cykl pobranie instrukcji - wykonanie Nie Tak 5

6 Przykładowa organizacja pamięci - MSP430F2274 6

7 MSP430 Wejście do trybu LPM3 i zezwolenie na przerwania w asemblerze: bis.b #LPM3+GIE,SR ; LPM3 w/interrupts Wejście do trybu LPM3 i zezwolenie na przerwania w języku C: bis_sr_register(lpm3_bits + GIE); 7

8 Operacje na stosie 8

9 Sekwencja obsługi przerwania Wykrycie przez układ peryferyjny zdarzenia wymagającego interwencji mikrokontrolera Zgłoszenie żądania przerwania do mikrokontrolera CPU przerywa aktualnie wykonywaną sekwencję rozkazów i przechowuje niezbędne o niej informacje na stosie CPU przechodzi do wykonania procedury obsługi przerwania Po wykonaniu procedury obsługi przerwania CPU odtwarza informacje ze stosu i wraca do kontynuacji przerwanego programu Powrót z przerwania (instrukcja reti) w MSP430 wymaga 5-ciu cykli zegarowych 9

10 Źródła przerwań Okresowe Timer y w pracujące w trybach okresowych Zegary systemowe z dzielnikami Okresowe źródła zewnętrzne Asynchroniczne, przypadkowe Źródła wewnętrzne Programowe Pułapki Błędy Przerwania od wewnętrznych układów peryferyjnych Źródła zewnętrzne Wyzwalanie poziomem sygnału Wyzwalanie zboczem narastającym lub opadającym 10

11 Źródła przerwań Przerwania od wewnętrznych układów peryferyjnych Kontrolery DMA Liczniki / Timer y RTC (ang. Real Time Clock) Kontrolery interfejsów (UART, I2C-Bus, SPI, CAN, USB, Ethernet,..) Przetworniki (A/C i C/A) WDT (WatchDog Timer) 11

12 Podział przerwań Przerwania niemaskowalne NMI (ang. Non Maskable Interrupt) - nie mogą być wyłączone przez ustawienie bitu przerwania globalnego (GIE) Przerywania maskowalne (ang. Maskable Interrupt) można je włączyć programowo przez ustawienie bitu przerwania globalnego (GIE), np. przerwania urządzeń peryferyjnych jak Timer w trybie timera interwałowego w momencie przepełnienia itp. 12

13 Przerwania MSP430G

14 Sterowania obsługiwane są przez kontroler przerwań Przykład kontrolera Intel 8259A Rejestr zgłoszenia przerwań IRR (ang. Interrupt Request Register) Rejestr maski przerwań IMR (ang. Interrupt Mask Register) Rejestr obsługiwanych przerwań ISR (ang. In-Service Register) Układ priorytetu 14

15 Kontroler przerwań przykład Intel 8259A 15

16 Przerwania jednopoziomowe Przerwanie 1 najniższy priorytet Przerwanie 3 najwyższy priorytet priorytet ISR program t żądanie przerwania 1 żądanie przerwania 1 żądanie przerwania 2 żądanie przerwania 3 16

17 Przerwania wielopoziomowe Przerwanie 1 najniższy priorytet Przerwanie 3 najwyższy priorytet priorytet ISR program t żądanie przerwania 1 żądanie przerwania 1 żądanie przerwania 2 żądanie przerwania 3 17

18 Dziękuję Zygmunt Kubiak

PRZERWANIA. P1 - Procedura obslugi przerwania. Obsługa zdarzenia Z1 poprzez procedurę obsługi przerwania P1

PRZERWANIA. P1 - Procedura obslugi przerwania. Obsługa zdarzenia Z1 poprzez procedurę obsługi przerwania P1 PRZERWANIA 1. Obsługa zdarzeń poprzez Obsługa polega na przerwaniu aktualnie wykonywanego procesu i wykonaniu procedury przypisanej danemu zdarzeniu gdy takie zdarzenie zajdzie. Procedura nazywa się procedurą

Bardziej szczegółowo

Przerwania, polling, timery - wykład 9

Przerwania, polling, timery - wykład 9 SWB - Przerwania, polling, timery - wykład 9 asz 1 Przerwania, polling, timery - wykład 9 Adam Szmigielski aszmigie@pjwstk.edu.pl SWB - Przerwania, polling, timery - wykład 9 asz 2 Metody obsługi zdarzeń

Bardziej szczegółowo

Metody obsługi zdarzeń

Metody obsługi zdarzeń SWB - Przerwania, polling, timery - wykład 10 asz 1 Metody obsługi zdarzeń Przerwanie (ang. Interrupt) - zmiana sterowania, niezależnie od aktualnie wykonywanego programu, spowodowana pojawieniem się sygnału

Bardziej szczegółowo

Mikrokontroler ATmega32. System przerwań Porty wejścia-wyjścia Układy czasowo-licznikowe

Mikrokontroler ATmega32. System przerwań Porty wejścia-wyjścia Układy czasowo-licznikowe Mikrokontroler ATmega32 System przerwań Porty wejścia-wyjścia Układy czasowo-licznikowe 1 Przerwanie Przerwanie jest inicjowane przez urządzenie zewnętrzne względem mikroprocesora, zgłaszające potrzebę

Bardziej szczegółowo

Mikroprocesor Operacje wejścia / wyjścia

Mikroprocesor Operacje wejścia / wyjścia Definicja Mikroprocesor Operacje wejścia / wyjścia Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej, K. Wojtuszkiewicz Operacjami wejścia/wyjścia nazywamy całokształt działań potrzebnych

Bardziej szczegółowo

Hardware mikrokontrolera X51

Hardware mikrokontrolera X51 Hardware mikrokontrolera X51 Ryszard J. Barczyński, 2016 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Hardware mikrokontrolera X51 (zegar)

Bardziej szczegółowo

XMEGA. Warsztaty CHIP Rok akademicki 2014/2015

XMEGA. Warsztaty CHIP Rok akademicki 2014/2015 XMEGA Warsztaty CHIP Rok akademicki 2014/2015 Plan warsztatów: Wprowadzenie do Atmel Studio (20/11/2014) Porty I/O (20/11/2014) Przerwania (27/11/2014) Wykorzystana literatura: [1] Dokumentacja ATMEL(www.atmel.com):

Bardziej szczegółowo

Przerwania w systemie mikroprocesorowym

Przerwania w systemie mikroprocesorowym Przerwania w systemie mikroprocesorowym 1 Obsługa urządzeń wejścia/wyjścia W każdym systemie mikroprocesorowym oprócz pamięci programu i pamięci danych znajduje się szereg układów lub urządzeń wejścia/wyjścia,

Bardziej szczegółowo

Część I - Sterownik przerwań 8259A i zegar/licznik 8253

Część I - Sterownik przerwań 8259A i zegar/licznik 8253 Programowanie na poziome sprzętu opracowanie pytań Część I - Sterownik przerwań 8259A i zegar/licznik 8253 Autor opracowania: Marcin Skiba cines91@gmail.com 1. Jakie są dwie podstawowe metody obsługi urządzeń

Bardziej szczegółowo

Podstawy techniki cyfrowej Układy wejścia-wyjścia. mgr inż. Bogdan Pietrzak ZSR CKP Świdwin

Podstawy techniki cyfrowej Układy wejścia-wyjścia. mgr inż. Bogdan Pietrzak ZSR CKP Świdwin Podstawy techniki cyfrowej Układy wejścia-wyjścia mgr inż. Bogdan Pietrzak ZSR CKP Świdwin 1 Układem wejścia-wyjścia nazywamy układ elektroniczny pośredniczący w wymianie informacji pomiędzy procesorem

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PROCESORY SYGNAŁOWE W AUTOMATYCE PRZEMYSŁOWEJ. Mechanizm przerwań i menadżer zdarzeń procesora sygnałowego F/C240

LABORATORIUM PROCESORY SYGNAŁOWE W AUTOMATYCE PRZEMYSŁOWEJ. Mechanizm przerwań i menadżer zdarzeń procesora sygnałowego F/C240 LABORATORIUM PROCESORY SYGNAŁOWE W AUTOMATYCE PRZEMYSŁOWEJ Mechanizm przerwań i menadżer zdarzeń procesora sygnałowego F/C240 Strona 1 z 12 Opracował mgr inż. Jacek Lis (c) ZNE 2004 1. Mechanizm przerwań

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Przegląd mikrokontrolerów 8-bit: -AVR -PIC

Wykład 2. Przegląd mikrokontrolerów 8-bit: -AVR -PIC Wykład 2 Przegląd mikrokontrolerów 8-bit: -AVR -PIC Mikrokontrolery AVR Mikrokontrolery AVR ATTiny Główne cechy Procesory RISC mało instrukcji, duża częstotliwość zegara Procesory 8-bitowe o uproszczonej

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski

Architektura systemów komputerowych. dr Artur Bartoszewski Architektura systemów komputerowych dr Artur Bartoszewski Układy we/wy jak je widzi procesor? Układy wejścia/wyjścia Układy we/wy (I/O) są kładami pośredniczącymi w wymianie informacji pomiędzy procesorem

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Definicja systemu operacyjnego (1) Miejsce,

Bardziej szczegółowo

Wykład Mikroprocesory i kontrolery

Wykład Mikroprocesory i kontrolery Wykład Mikroprocesory i kontrolery Cele wykładu: Poznanie podstaw budowy, zasad działania mikroprocesorów i układów z nimi współpracujących. Podstawowa wiedza potrzebna do dalszego kształcenia się w technice

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera

Wprowadzenie. Dariusz Wawrzyniak. Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego w oprogramowaniu komputera Dariusz Wawrzyniak Plan wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działania systemu operacyjnego (2) Miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Instytut Teleinformatyki

Instytut Teleinformatyki Instytut Teleinformatyki Wydział Fizyki, Matematyki i Informatyki Politechnika Krakowska Mikroprocesory i mikrokontrolery Przerwania laboratorium: 04 autor: mgr inż. Michał Lankosz dr hab. Zbisław Tabor,

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane Mikrokontrolery

Systemy wbudowane Mikrokontrolery Systemy wbudowane Mikrokontrolery Budowa i cechy mikrokontrolerów Architektura mikrokontrolerów rodziny AVR 1 Czym jest mikrokontroler? Mikrokontroler jest systemem komputerowym implementowanym w pojedynczym

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Co to jest mikrokontroler? Kody i liczby stosowane w systemach komputerowych. Podstawowe elementy logiczne

Spis treœci. Co to jest mikrokontroler? Kody i liczby stosowane w systemach komputerowych. Podstawowe elementy logiczne Spis treści 5 Spis treœci Co to jest mikrokontroler? Wprowadzenie... 11 Budowa systemu komputerowego... 12 Wejścia systemu komputerowego... 12 Wyjścia systemu komputerowego... 13 Jednostka centralna (CPU)...

Bardziej szczegółowo

2. Budowa układów procesorowych rodziny TMS320C

2. Budowa układów procesorowych rodziny TMS320C 3 Wstęp...8 1. Procesory sygnałowe DSC (Digital Signal Controllers)...11 1.1. Przegląd układów procesorowych czasu rzeczywistego...13 1.2. Procesory rodziny TMS320C2000 firmy Texas Instruments...15 2.

Bardziej szczegółowo

2. Architektura mikrokontrolerów PIC16F8x... 13

2. Architektura mikrokontrolerów PIC16F8x... 13 Spis treści 3 Spis treœci 1. Informacje wstępne... 9 2. Architektura mikrokontrolerów PIC16F8x... 13 2.1. Budowa wewnętrzna mikrokontrolerów PIC16F8x... 14 2.2. Napięcie zasilania... 17 2.3. Generator

Bardziej szczegółowo

ad a) Konfiguracja licznika T1 Niech nasz program składa się z dwóch fragmentów kodu: inicjacja licznika T1 pętla główna

ad a) Konfiguracja licznika T1 Niech nasz program składa się z dwóch fragmentów kodu: inicjacja licznika T1 pętla główna Technika Mikroprocesorowa Laboratorium 4 Obsługa liczników i przerwań Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest nabycie umiejętności obsługi układów czasowo-licznikowych oraz obsługi przerwań. Nabyte umiejętności

Bardziej szczegółowo

Wbudowane układy peryferyjne cz. 3 Wykład 9

Wbudowane układy peryferyjne cz. 3 Wykład 9 Wbudowane układy peryferyjne cz. 3 Wykład 9 Komparator analogowy Komparator analogowy 2 Komparator analogowy Pozwala porównać napięcia na wejściu dodatnim i ujemnym Przerwanie może być wywołane obniżeniem

Bardziej szczegółowo

Wykład IV. Układy we/wy. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów

Wykład IV. Układy we/wy. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Studia Podyplomowe INFORMATYKA Architektura komputerów Wykład IV Układy we/wy 1 Część 1 2 Układy wejścia/wyjścia Układy we/wy (I/O) są kładami pośredniczącymi w wymianie informacji pomiędzy procesorem

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego. Działanie systemu komputerowego. Przerwania. Obsługa przerwań (Interrupt Handling)

Architektura systemu komputerowego. Działanie systemu komputerowego. Przerwania. Obsługa przerwań (Interrupt Handling) Struktury systemów komputerowych Architektura systemu komputerowego Działanie systemu komputerowego Struktura we/wy Struktura pamięci Hierarchia pamięci Ochrona sprzętowa Architektura 2.1 2.2 Działanie

Bardziej szczegółowo

3. Sygnały zegarowe i ich konfiguracja, mechanizmy bezpieczeństwa... 47

3. Sygnały zegarowe i ich konfiguracja, mechanizmy bezpieczeństwa... 47 Spis treści 3 1. Rdzeń Cortex-M3...9 1.1. Firma ARM i jej wyroby...10 1.2. Rodzina rdzeni Cortex...12 1.3. Ogólne spojrzenie na architekturę rdzenia Cortex-M3...13 1.4. Rejestry podstawowe...16 1.5. Przestrzeń

Bardziej szczegółowo

Podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej II. Urządzenia wejścia-wyjścia

Podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej II. Urządzenia wejścia-wyjścia Podstawy techniki cyfrowej i mikroprocesorowej II Urządzenia wejścia-wyjścia Tomasz Piasecki magistrala procesor pamięć wejście wyjście W systemie mikroprocesorowym CPU może współpracować za pośrednictwem

Bardziej szczegółowo

Układy czasowo-licznikowe w systemach 80x86

Układy czasowo-licznikowe w systemach 80x86 Układy czasowo-licznikowe w systemach 80x86 Semestr zimowy 2014/2015, WIEiK-PK 1 Układy czasowo-licznikowe w systemach 80x86 W komputerach osobistych oprogramowanie w szczególności, jądro systemu musi

Bardziej szczegółowo

Instytut Teleinformatyki

Instytut Teleinformatyki Instytut Teleinformatyki Wydział Fizyki, Matematyki i Informatyki Politechnika Krakowska Mikrokontrolery i Mikroprocesory Timery i przerwania laboratorium: 03 autor: mgr inż. Katarzyna Smelcerz Kraków,

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa I Wykład 2

Technika mikroprocesorowa I Wykład 2 Technika mikroprocesorowa I Wykład 2 Literatura: www.zilog.com Z80 Family, CPU User Manual Cykle magistrali w mikroprocesorze Z80 -odczyt kodu rozkazu, -odczyt-zapis pamięci, -odczyt-zapis urządzenia we-wy,

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia zaliczeniowe z przedmiotu Układy i systemy mikroprocesorowe elektronika i telekomunikacja, stacjonarne zawodowe

Zagadnienia zaliczeniowe z przedmiotu Układy i systemy mikroprocesorowe elektronika i telekomunikacja, stacjonarne zawodowe Zagadnienia zaliczeniowe z przedmiotu Układy i systemy mikroprocesorowe elektronika i telekomunikacja, stacjonarne zawodowe System mikroprocesorowy 1. Przedstaw schemat blokowy systemu mikroprocesorowego.

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne sprzęt

Systemy Operacyjne sprzęt Katedra Informatyki, Politechnika Świętokrzyska w Kielcach Kielce, 6 października 2015 Plan wykładu 1 Scenariusze obsługi wejścia-wyjścia 2 Sposób działania 3 Dualny tryb pracy procesora Ochrona pamięci

Bardziej szczegółowo

Programowanie mikrokontrolerów 2.0

Programowanie mikrokontrolerów 2.0 Programowanie mikrokontrolerów 2.0 Tryby uśpienia Marcin Engel Marcin Peczarski Instytut Informatyki Uniwersytetu Warszawskiego 19 grudnia 2016 Zarządzanie energią Często musimy zadbać o zminimalizowanie

Bardziej szczegółowo

Komunikacja w mikrokontrolerach. Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Piotr Markowski

Komunikacja w mikrokontrolerach. Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Piotr Markowski Komunikacja w mikrokontrolerach Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Piotr Markowski Treść kursu Programowanie mikrokontrolerów AVR (ATMEL) Orientacja na komunikację międzyukładową w C Literatura

Bardziej szczegółowo

Programowanie mikrokontrolerów 2.0

Programowanie mikrokontrolerów 2.0 Programowanie mikrokontrolerów 2.0 Zegar czasu rzeczywistego Marcin Engel Marcin Peczarski Instytut Informatyki Uniwersytetu Warszawskiego 5 maja 2015 Zegar czasu rzeczywistego Niezależny układ RTC (ang.

Bardziej szczegółowo

Wbudowane układy peryferyjne cz. 1 Wykład 7

Wbudowane układy peryferyjne cz. 1 Wykład 7 Wbudowane układy peryferyjne cz. 1 Wykład 7 Wbudowane układy peryferyjne UWAGA Nazwy rejestrów i bitów, ich lokalizacja itd. odnoszą się do mikrokontrolera ATmega32 i mogą być inne w innych modelach! Ponadto

Bardziej szczegółowo

Współpraca procesora ColdFire z urządzeniami peryferyjnymi

Współpraca procesora ColdFire z urządzeniami peryferyjnymi Współpraca procesora ColdFire z urządzeniami peryferyjnymi 1 Współpraca procesora z urządzeniami peryferyjnymi Interfejsy dostępne w procesorach rodziny ColdFire: Interfejs równoległy, Interfejsy szeregowe:

Bardziej szczegółowo

J. Ułasiewicz Komputerowe systemy sterowania 1. 1 Architektura PC Ogólna struktura systemu jednoprocesorowego

J. Ułasiewicz Komputerowe systemy sterowania 1. 1 Architektura PC Ogólna struktura systemu jednoprocesorowego J. Ułasiewicz Komputerowe systemy sterowania 1 1 Architektura PC 1.1. Ogólna struktura systemu jednoprocesorowego Już systemy jednoprocesorowe mogą być środowiskiem, w którym wykonywane jest wiele programów

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA PROCESORA,

ARCHITEKTURA PROCESORA, ARCHITEKTURA PROCESORA, poza blokami funkcjonalnymi, to przede wszystkim: a. formaty rozkazów, b. lista rozkazów, c. rejestry dostępne programowo, d. sposoby adresowania pamięci, e. sposoby współpracy

Bardziej szczegółowo

MIKROPROCESORY architektura i programowanie

MIKROPROCESORY architektura i programowanie SYSTEM PRZERWAŃ (dla µ-kontrolerów rodziny 51) pomysł przerwań zewnętrznych i programowych to kolejny, genialny fundament konstrukcji procesorów cyfrowych Naturalnie sekwencyjne wykonywanie programu może

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj

Systemy operacyjne. wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Systemy operacyjne wykład dr Marcin Czarnota laboratorium mgr Radosław Maj Plan wykładów 1. Wprowadzenie, 2. Procesy, wątki i zasoby, 3. Planowanie przydziału procesora, 4. Zarządzanie pamięcią operacyjną,

Bardziej szczegółowo

Programowanie mikrokontrolerów. 8 listopada 2007

Programowanie mikrokontrolerów. 8 listopada 2007 Programowanie mikrokontrolerów Marcin Engel Marcin Peczarski 8 listopada 2007 Alfanumeryczny wyświetlacz LCD umożliwia wyświetlanie znaków ze zbioru będącego rozszerzeniem ASCII posiada zintegrowany sterownik

Bardziej szczegółowo

Wykład Mikrokontrolery i mikrosystemy Cele wykładu:

Wykład Mikrokontrolery i mikrosystemy Cele wykładu: Wykład Mikrokontrolery i mikrosystemy Cele wykładu: Poznanie podstaw budowy, zasad działania i sterowania mikrokontrolerów i ich urządzeń peryferyjnych. Niezbędna wiedza do dalszego samokształcenia się

Bardziej szczegółowo

MIKROPROCESORY architektura i programowanie

MIKROPROCESORY architektura i programowanie Struktura portów (CISC) Port to grupa (zwykle 8) linii wejścia/wyjścia mikrokontrolera o podobnych cechach i funkcjach Większość linii we/wy może pełnić dwie lub trzy rozmaite funkcje. Struktura portu

Bardziej szczegółowo

Dodatek B. Zasady komunikacji z otoczeniem w typowych systemach komputerowych

Dodatek B. Zasady komunikacji z otoczeniem w typowych systemach komputerowych Dodatek B. Zasady komunikacji z otoczeniem w typowych systemach komputerowych B.1. Dostęp do urządzeń komunikacyjnych Sterowniki urządzeń zewnętrznych widziane są przez procesor jako zestawy rejestrów

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Struktura i zasady budowy. Rozdział 1 Wprowadzenie do systemów komputerowych

Systemy operacyjne. Struktura i zasady budowy. Rozdział 1 Wprowadzenie do systemów komputerowych Systemy operacyjne Struktura i zasady budowy Rozdział 1 Wprowadzenie do systemów komputerowych Zadaniem systemu operacyjnego jest pośredniczenie pomiędzy aplikacjami, programami narzędziowymi i użytkownikami

Bardziej szczegółowo

Programowanie mikrokontrolerów AVR z rodziny ATmega.

Programowanie mikrokontrolerów AVR z rodziny ATmega. Programowanie mikrokontrolerów AVR z rodziny ATmega. Materiały pomocnicze Jakub Malewicz jakub.malewicz@pwr.wroc.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie w całości lub w częściach bez zgody i wiedzy autora

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa. Linia rozwojowa procesorów firmy Intel w latach

Technika mikroprocesorowa. Linia rozwojowa procesorów firmy Intel w latach mikrokontrolery mikroprocesory Technika mikroprocesorowa Linia rozwojowa procesorów firmy Intel w latach 1970-2000 W krótkim pionierskim okresie firma Intel produkowała tylko mikroprocesory. W okresie

Bardziej szczegółowo

Kurs Elektroniki. Część 5 - Mikrokontrolery. www.knr.meil.pw.edu.pl 1/26

Kurs Elektroniki. Część 5 - Mikrokontrolery. www.knr.meil.pw.edu.pl 1/26 Kurs Elektroniki Część 5 - Mikrokontrolery. www.knr.meil.pw.edu.pl 1/26 Mikrokontroler - autonomiczny i użyteczny system mikroprocesorowy, który do swego działania wymaga minimalnej liczby elementów dodatkowych.

Bardziej szczegółowo

Układy czasowo-licznikowe w systemach mikroprocesorowych

Układy czasowo-licznikowe w systemach mikroprocesorowych Układy czasowo-licznikowe w systemach mikroprocesorowych 1 W każdym systemie mikroprocesorowym znajduje zastosowanie układ czasowy lub układ licznikowy Liczba liczników stosowanych w systemie i ich długość

Bardziej szczegółowo

SYSTEM PRZERWAŃ ATmega 32

SYSTEM PRZERWAŃ ATmega 32 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY Katedra Inżynierii Systemów, Sygnałów i Elektroniki LABORATORIUM TECHNIKA MIKROPROCESOROWA SYSTEM PRZERWAŃ ATmega 32 Opracował: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 11 Wejście - wyjście Urządzenia zewnętrzne Wyjściowe monitor drukarka Wejściowe klawiatura, mysz dyski, skanery Komunikacyjne karta sieciowa, modem Urządzenie zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Systemy wbudowane. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Mikrokontroler 8051 Budowa

Systemy wbudowane. Wprowadzenie. Wprowadzenie. Mikrokontroler 8051 Budowa Systemy wbudowane Mikrokontroler 8051 Budowa dr inż. Maciej Piechowiak Wprowadzenie rdzeń CPU z jednostką artymetyczno-logiczną (ALU) do obliczeń na liczbach 8-bitowych, uniwersalne dwukierunkowe porty

Bardziej szczegółowo

ISBN. Copyright by Wydawnictwo BTC Legionowo 2010

ISBN. Copyright by Wydawnictwo BTC Legionowo 2010 Książka jest praktycznym przewodnikiem po rodzinie mikrokontrolerów LPC2000 (rdzeń ARM7TDMI) oraz sposobach ich programowania w języku C. Omówiono w niej zarówno budowę i działanie bloków peryferyjnych,

Bardziej szczegółowo

Standard transmisji równoległej LPT Centronics

Standard transmisji równoległej LPT Centronics Standard transmisji równoległej LPT Centronics Rodzaje transmisji szeregowa równoległa Opis LPT łącze LPT jest interfejsem równoległym w komputerach PC. Standard IEEE 1284 został opracowany w 1994 roku

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Wykład 12 Jan Kazimirski 1 Magistrale systemowe 2 Magistrale Magistrala medium łączące dwa lub więcej urządzeń Sygnał przesyłany magistralą może być odbierany przez wiele urządzeń

Bardziej szczegółowo

Temat: Projektowanie i badanie liczników synchronicznych i asynchronicznych. Wstęp:

Temat: Projektowanie i badanie liczników synchronicznych i asynchronicznych. Wstęp: Temat: Projektowanie i badanie liczników synchronicznych i asynchronicznych. Wstęp: Licznik elektroniczny - układ cyfrowy, którego zadaniem jest zliczanie wystąpień sygnału zegarowego. Licznik złożony

Bardziej szczegółowo

MIKROKONTROLERY I MIKROPROCESORY

MIKROKONTROLERY I MIKROPROCESORY PLAN... work in progress 1. Mikrokontrolery i mikroprocesory - architektura systemów mikroprocesorów ( 8051, AVR, ARM) - pamięci - rejestry - tryby adresowania - repertuar instrukcji - urządzenia we/wy

Bardziej szczegółowo

Wbudowane układy peryferyjne cz. 2 Wykład 8

Wbudowane układy peryferyjne cz. 2 Wykład 8 Wbudowane układy peryferyjne cz. 2 Wykład 8 Timery Timery (liczniki) 2 Timery informacje ogólne Mikrokontroler ATmega32 posiada 3 liczniki: Timer0 8-bitowy Timer1 16-bitowy Timer2 8-bitowy, mogący pracować

Bardziej szczegółowo

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Instytut Informatyki Politechnika Poznańska 12 bitowy przetwornik ADC Metoda SAR (ang. successive approximation) Konfigurowalna rozdzielczość: 12b, 10b, 8b,6b Do 19 kanałów analogowych pomiary z 16 źródeł

Bardziej szczegółowo

Szkolenia specjalistyczne

Szkolenia specjalistyczne Szkolenia specjalistyczne AGENDA Programowanie mikrokontrolerów w języku C na przykładzie STM32F103ZE z rdzeniem Cortex-M3 GRYFTEC Embedded Systems ul. Niedziałkowskiego 24 71-410 Szczecin info@gryftec.com

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych. Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych

Architektura Systemów Komputerowych. Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych Architektura Systemów Komputerowych Bezpośredni dostęp do pamięci Realizacja zależności czasowych 1 Bezpośredni dostęp do pamięci Bezpośredni dostęp do pamięci (ang: direct memory access - DMA) to transfer

Bardziej szczegółowo

Sygnały DRQ i DACK jednego kanału zostały użyte do połączenia kaskadowego obydwu sterowników.

Sygnały DRQ i DACK jednego kanału zostały użyte do połączenia kaskadowego obydwu sterowników. Płyty główne Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: Urządzenia techniki komputerowej, K. Wojtuszkiewicz Układ DMA Układ DMA zawiera dwa sterowniki przerwań 8237A połączone kaskadowo. Każdy sterownik 8237A

Bardziej szczegółowo

MIKROPROCESORY architektura i programowanie

MIKROPROCESORY architektura i programowanie Systematyczny przegląd. (CISC) SFR umieszczane są w wewnętrznej pamięci danych (80H 0FFH). Adresowanie wyłącznie bezpośrednie. Rejestry o adresach podzielnych przez 8 są też dostępne bitowo. Adres n-tego

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Mikrokontrolery z rdzeniami ARM

Wykład 2. Mikrokontrolery z rdzeniami ARM Wykład 2 Źródło problemu 2 Wstęp Architektura ARM (Advanced RISC Machine, pierwotnie Acorn RISC Machine) jest 32-bitową architekturą (modelem programowym) procesorów typu RISC. Różne wersje procesorów

Bardziej szczegółowo

Mikrokontroler AVR ATmega32 - wykład 9

Mikrokontroler AVR ATmega32 - wykład 9 SWB - Mikrokontroler AVR ATmega32 - wykład 9 asz 1 Mikrokontroler AVR ATmega32 - wykład 9 Adam Szmigielski aszmigie@pjwstk.edu.pl SWB - Mikrokontroler AVR ATmega32 - wykład 9 asz 2 CechyµC ATmega32 1.

Bardziej szczegółowo

Programowanie mikrokontrolerów 2.0

Programowanie mikrokontrolerów 2.0 4.1 Programowanie mikrokontrolerów 2.0 Taktowanie Marcin Engel Marcin Peczarski Instytut Informatyki Uniwersytetu Warszawskiego 22 listopada 2016 4.2 Drzewo taktowania w STM32F411 Źródło: RM0383 Reference

Bardziej szczegółowo

System mikroprocesorowy i peryferia. Dariusz Chaberski

System mikroprocesorowy i peryferia. Dariusz Chaberski System mikroprocesorowy i peryferia Dariusz Chaberski System mikroprocesorowy mikroprocesor pamięć kontroler przerwań układy wejścia wyjścia kontroler DMA 2 Pamięć rodzaje (podział ze względu na sposób

Bardziej szczegółowo

Technika Mikroprocesorowa II Wykład 1

Technika Mikroprocesorowa II Wykład 1 Technika Mikroprocesorowa II Wykład Literatura: Mikroprocesor Motorola (Freescale) M68008 Mikroprocesor 68008 jest 8-mio bitowym (zewnętrzna magistrala danych) przedstawicielem mikroprocesorów o architekturze

Bardziej szczegółowo

Architektura komputera typu PC z procesorem IA-32

Architektura komputera typu PC z procesorem IA-32 Jędrzej Ułasiewicz Komputerowe systemy sterowania 1 Architektura komputera typu PC z procesorem IA-32 1. Ogólna struktura systemu jednoprocesorowego...2 2. Ochrona pamięci...6 2.1. Segmentacja...7 2.2.

Bardziej szczegółowo

Architektura mikrokontrolera MCS51

Architektura mikrokontrolera MCS51 Architektura mikrokontrolera MCS51 Ryszard J. Barczyński, 2017 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Architektura mikrokontrolera

Bardziej szczegółowo

Mikroprocesor Intel 8088 (8086)

Mikroprocesor Intel 8088 (8086) Mikroprocesor Intel 8088 (8086) Literatura: Mroziński Z.: Mikroprocesor 8086. WNT, Warszawa 1992 iapx 86,88 Users Manual Intel 80C86 Intersil 1997 [Źródło: www.swistak.pl] Architektura wewnętrzna procesora

Bardziej szczegółowo

Uproszczony schemat blokowy zespołu 8-bitowego timera przedstawiono na rys.1

Uproszczony schemat blokowy zespołu 8-bitowego timera przedstawiono na rys.1 Dodatek C 1. Timer 8-bitowy (Timer0) 1.1. Opis układu Uproszczony schemat blokowy zespołu 8-bitowego timera przedstawiono na rys.1 Rys. 1. Schemat blokowy timera Źródłem sygnału taktującego może być zegar

Bardziej szczegółowo

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle

Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Zastosowania mikrokontrolerów w przemyśle Cezary MAJ Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Współpraca z pamięciami zewnętrznymi Interfejs równoległy (szyna adresowa i danych) Multipleksowanie

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemów Komputerowych

Architektura Systemów Komputerowych Architektura Systemów Komputerowych Wykład 12: Zarządzanie zasobami komputera. Sytuacje wyjątkowe. Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Wstęp...9. 1. Architektura... 13

Wstęp...9. 1. Architektura... 13 Spis treści 3 Wstęp...9 1. Architektura... 13 1.1. Schemat blokowy...14 1.2. Pamięć programu...15 1.3. Cykl maszynowy...16 1.4. Licznik rozkazów...17 1.5. Stos...18 1.6. Modyfikowanie i odtwarzanie zawartości

Bardziej szczegółowo

Architektura komputera. Dane i rozkazy przechowywane są w tej samej pamięci umożliwiającej zapis i odczyt

Architektura komputera. Dane i rozkazy przechowywane są w tej samej pamięci umożliwiającej zapis i odczyt Architektura komputera Architektura von Neumanna: Dane i rozkazy przechowywane są w tej samej pamięci umożliwiającej zapis i odczyt Zawartośd tej pamięci jest adresowana przez wskazanie miejsca, bez względu

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka mikrokontrolerów. Przygotowali: Łukasz Glapiński, Mateusz Kocur, Adam Kokot,

Charakterystyka mikrokontrolerów. Przygotowali: Łukasz Glapiński, Mateusz Kocur, Adam Kokot, Charakterystyka mikrokontrolerów Przygotowali: Łukasz Glapiński, 171021 Mateusz Kocur, 171044 Adam Kokot, 171075 Plan prezentacji Co to jest mikrokontroler? Historia Budowa mikrokontrolera Wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Architektura mikroprocesorów z rdzeniem ColdFire

Architektura mikroprocesorów z rdzeniem ColdFire Architektura mikroprocesorów z rdzeniem ColdFire 1 Obsługa sytuacji wyjątkowych (Exception Processing) 2 Wyjątki Wyjątek (ang. exception) mechanizm kontroli przepływu danych występujący w mikroprocesorach

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej I NIC sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania

Bardziej szczegółowo

Podstawy Techniki Mikroprocesorowej

Podstawy Techniki Mikroprocesorowej Podstawy Techniki Mikroprocesorowej Architektury mikroprocesorów Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki dr inż. Piotr Markowski Na prawach rękopisu. Na podstawie dokumentacji ATmega8535, www.atmel.com.

Bardziej szczegółowo

Moduł wspierający diagnostykę i sprzętowe debugowanie

Moduł wspierający diagnostykę i sprzętowe debugowanie Moduł wspierający diagnostykę i sprzętowe debugowanie 1 Diagnostyka mikroprocesorowego systemu czasu rzeczywistego Programowe emulatory procesorów, Sprzętowe emulatory procesorów, Debugery programowe,

Bardziej szczegółowo

PRZERZUTNIKI: 1. Należą do grupy bloków sekwencyjnych, 2. podstawowe układy pamiętające

PRZERZUTNIKI: 1. Należą do grupy bloków sekwencyjnych, 2. podstawowe układy pamiętające PRZERZUTNIKI: 1. Należą do grupy bloków sekwencyjnych, 2. podstawowe układy pamiętające Zapamiętywanie wartości wybranych zmiennych binarnych, jak również sekwencji tych wartości odbywa się w układach

Bardziej szczegółowo

Architektura systemu komputerowego

Architektura systemu komputerowego Architektura systemu komputerowego Klawiatura 1 2 Drukarka Mysz Monitor CPU Sterownik dysku Sterownik USB Sterownik PS/2 lub USB Sterownik portu szeregowego Sterownik wideo Pamięć operacyjna Działanie

Bardziej szczegółowo

MAGISTRALE MIKROKONTROLERÓW (BSS) Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska

MAGISTRALE MIKROKONTROLERÓW (BSS) Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska (BSS) Zygmunt Kubiak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Odległości pomiędzy źródłem a odbiorcą informacji mogą być bardzo zróżnicowane, przykładowo zaczynając od pojedynczych milimetrów w przypadku

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Procesory Blackfin. Część 1

Procesory Blackfin. Część 1 Procesory Blackfin. Część 1 Wykład 7 Projektowanie cyfrowych układów elektronicznych Mgr inż. Łukasz Kirchner lukasz.kirchner@cs.put.poznan.pl http://www.cs.put.poznan.pl/lkirchner Charakterystyka rodziny

Bardziej szczegółowo

dr inż. Rafał Klaus Zajęcia finansowane z projektu "Rozwój i doskonalenie kształcenia i ich zastosowań w przemyśle" POKL

dr inż. Rafał Klaus Zajęcia finansowane z projektu Rozwój i doskonalenie kształcenia i ich zastosowań w przemyśle POKL Architektura komputerów wprowadzenie materiał do wykładu 3/3 dr inż. Rafał Klaus Zajęcia finansowane z projektu "Rozwój i doskonalenie kształcenia na Politechnice Poznańskiej w zakresie technologii informatycznych

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1. Przedmowa... 9. Wstęp... 11 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 1 Spis treúci Przedmowa... 9 Wstęp... 11 1. Komputer PC od zewnątrz... 13 1.1. Elementy zestawu komputerowego... 13 1.2.

Bardziej szczegółowo

Szkoła programisty PLC : sterowniki przemysłowe / Gilewski Tomasz. Gliwice, cop Spis treści

Szkoła programisty PLC : sterowniki przemysłowe / Gilewski Tomasz. Gliwice, cop Spis treści Szkoła programisty PLC : sterowniki przemysłowe / Gilewski Tomasz. Gliwice, cop. 2017 Spis treści O autorze 9 Wprowadzenie 11 Rozdział 1. Sterownik przemysłowy 15 Sterownik S7-1200 15 Budowa zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

Prezentacja systemu RTLinux

Prezentacja systemu RTLinux Prezentacja systemu RTLinux Podstawowe założenia RTLinux jest system o twardych ograniczeniach czasowych (hard real-time). Inspiracją dla twórców RTLinux a była architektura systemu MERT. W zamierzeniach

Bardziej szczegółowo

UTK jednostki wykonawczej EU (Ex ecution Unit), jednostki steruj c ej CU,

UTK jednostki wykonawczej EU (Ex ecution Unit), jednostki steruj c ej CU, Podstawowa budowa procesora sprowadza si ę do jednostki wykonawczej EU (Execution Unit), która przetwarza informacje wykonując wszelkie operacje arytmetyczne i logiczne oraz jednostki sterują cej CU, która

Bardziej szczegółowo

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com

dokument DOK 02-05-12 wersja 1.0 www.arskam.com ARS3-RA v.1.0 mikro kod sterownika 8 Linii I/O ze zdalną transmisją kanałem radiowym lub poprzez port UART. Kod przeznaczony dla sprzętu opartego o projekt referencyjny DOK 01-05-12. Opis programowania

Bardziej szczegółowo

Start Bity Bit Stop 1 Bit 0 1 2 3 4 5 6 7 Par. 1 2. Rys. 1

Start Bity Bit Stop 1 Bit 0 1 2 3 4 5 6 7 Par. 1 2. Rys. 1 Temat: Obsługa portu komunikacji szeregowej RS232 w systemie STRC51. Ćwiczenie 2. (sd) 1.Wprowadzenie do komunikacji szeregowej RS232 Systemy bazujące na procesorach C51 mogą komunikować się za pomocą

Bardziej szczegółowo

Podstawy techniki mikroprocesorowej. Dr inż. Grzegorz Kosobudzki p.311a A-5. Tel

Podstawy techniki mikroprocesorowej. Dr inż. Grzegorz Kosobudzki p.311a A-5. Tel Podstawy techniki mikroprocesorowej Dr inż. Grzegorz Kosobudzki p.311a A-5. Tel. 071 3203746 grzegorz.kosobudzki@pwr.wroc.pl 2 Terminy zajęć Wykłady: niedziela 7.30 12.00 s.312 Kolokwium przedostatnie

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie Programowanie mikrokontrolerów Sprzęt i oprogramowanie... 33

1. Wprowadzenie Programowanie mikrokontrolerów Sprzęt i oprogramowanie... 33 Spis treści 3 1. Wprowadzenie...11 1.1. Wstęp...12 1.2. Mikrokontrolery rodziny ARM...13 1.3. Architektura rdzenia ARM Cortex-M3...15 1.3.1. Najważniejsze cechy architektury Cortex-M3... 15 1.3.2. Rejestry

Bardziej szczegółowo

Współpraca procesora z urządzeniami peryferyjnymi

Współpraca procesora z urządzeniami peryferyjnymi Współpraca procesora z urządzeniami peryferyjnymi 1 Współpraca procesora z urządzeniami peryferyjnymi Interfejsy dostępne w procesorach rodziny ColdFire: Interfejs równoległy, Interfejsy szeregowe: Interfejs

Bardziej szczegółowo

Technika mikroprocesorowa I Wykład 1

Technika mikroprocesorowa I Wykład 1 Technika mikroprocesorowa I Wykład 1 Układy mikroprocesorowe. Przykłady rozwiązań Autor: Bartłomiej Zieliński Układy mikroprocesorowe Ryszard Krzyżanowski Mikroprocesor Z80 Jerzy Karczmarczuk "Układy mikroprocesorowe

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI PROGRAMOWE MIKROPROCESORÓW

MOŻLIWOŚCI PROGRAMOWE MIKROPROCESORÓW MOŻLIWOŚCI PROGRAMOWE MIKROPROCESORÓW Projektowanie urządzeń cyfrowych przy użyciu układów TTL polegało na opracowaniu algorytmu i odpowiednim doborze i zestawieniu układów realizujących różnorodne funkcje

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Podstaw Techniki Mikroprocesorowej Skrypt do ćwiczenia M.38 Zbieranie pomiarów w czasie rzeczywistym - asembler 1.Wstęp W ćwiczeniach od M.38 do

Bardziej szczegółowo