RADIOTELEFON VHF JAKO NARZĘDZIE DO ZAPOBIEGANIA KOLIZJOM NA MORZU

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RADIOTELEFON VHF JAKO NARZĘDZIE DO ZAPOBIEGANIA KOLIZJOM NA MORZU"

Transkrypt

1 RADIOTELEFON VHF JAKO NARZĘDZIE DO ZAPOBIEGANIA KOLIZJOM NA MORZU HENRYK ŚNIEGOCKI Akademia Morska w Gdyni STRESZCZENIE Międzynarodowe Prawo Drogi Morskiej (MPDM) zobowiązuje statki do zapobiegania zderzeniom na morzu. Konwencja ta powstała w 1972 roku i weszła w życie w 1977r po ratyfikacji przez poszczególne państwa. Treść konwencji powstała na podstawie setek lat doświadczeń, oraz w wyniku wniosków wyciągniętych z tysięcy kolizji morskich. Obecnie prawidła Konwencji dają nam ogólne zasady postępowania w celu uniknięcia zderzenia na morzu, a dobra praktyka morska jest dopełnieniem zasady stosowania prawideł. W nawiązaniu do wielu dyskusji i różnych poglądów na temat czy i jak używać VHF do zapobiegania zderzeniu na morzu, referat prezentuje opinie w tej kwestii. W szczególności odnosi się do sytuacji, kiedy użycie VHF jest niebezpieczne dla bezpieczeństwa na morzu, a także kiedy jest wręcz konieczne, aby wyjaśnić sytuację niebezpieczną. Słowa kluczowe: bezpieczeństwo żeglugi, VHF, MPDM, kolizje 1. WSTĘP Współczesne statki wyposażone są w nowoczesne urządzenia wspomagające nawigatora prowadzeniu nawigacji a w szczególności w podejmowaniu decyzji antykolizyjnych. Do urządzeń tych należą między innymi radar, ARPA, AIS, mapa elektroniczna, a także radiotelefon VHF, który używany jest dla zapewnienia bezpieczeństwa, lecz przede wszystkim do komunikacji między statkami w sytuacjach niebezpiecznych. Urządzenia te często instalowane są w systemach zintegrowanych współpracujących ze sobą i dających ich operatorowi dostęp do wielu niezbędnych informacji. Wyposażenie statków w urządzenia VHF było rewolucją w zakresie komunikacji pomiędzy statkami a także pomiędzy statkiem a brzegiem. Mankamentem w posługiwaniu się tym tak potrzebnym elementem wyposażenia statku było i jest brak szczegółowych regulacji prawnych w jego stosowaniu. O ile unormowane są procedury łączności w sytuacji nasłuchu, wzywania

2 pomocy czy akcji ratunkowej o tyle nie istnieją procedury ani regulacje prawne jak używać VHF w sytuacjach kolizyjnych. Konwencja Międzynarodowego Prawa Drogi Morskiej formułująca prawidła regulujące wzajemne zachowanie się statków w różnych warunkach, nie uszczegóławia roli VHF jako instrumentu mogącego pomóc rozwiązać sytuację kolizyjną. W szczególności nie precyzuje ona w jakich sytuacjach, oraz w jaki sposób używać radiotelefonu do zapobiegania kolizji. Efektem tego jest nadużywanie radiotelefonu, a rozwiązania antykolizyjne będące efektem łączności pomiędzy statkami są często sprzeczne z prawidłami MPDM. Podejście do korzystania VHF z biegiem lat do zmieniało się i było to związane przede wszystkim z rozwojem technologii oraz dobrą praktyka morską. Rys.1 Radiotelefon VHF MARINE CDS 1000 Przed wprowadzeniem na statki Selektywnego Cyfrowego Wywołania DSC odbiorcy komunikatów (wiadomości) nie mogli jednoznacznie zidentyfikować nadawcy w paśmie VHF. Było to powodem zaśmiecania eteru. Kanał 16 używany do wywołania i do komunikacji w niebezpieczeństwie zaśmiecany był rozmowami pomiędzy statkami a także przez docinki narodowościowe typu: Filipino banana czy Filipino monky. Statki chcące nawiązać łączność w niebezpieczeństwie miały problem, gdyż często były niesłyszalne. Wprowadzenie DSC i dodatkowo szczegółowych procedur użycia VHF w sytuacjach zagrożenia życia ludzkiego lub zagrożenia dla statku znacznie oczyściły eter w tym paśmie z zaśmieceń. Nie mamy jednak dalej takich regulacji w odniesieniu do użycia radiotelefonu w podejmowaniu decyzji antykolizyjnych. Poniższy artykuł skupia się na rozpatrzeniu możliwości takiego użycia radiotelefonu, aby był on pomocny, w klarowny sposób,

3 w rozwiązywaniu problemów kolizyjnych i nie przyczyniał się do stwarzania sytuacji niebezpiecznych. 2. ZASADY UŻYCIA VHF W ANTYKOLIZJI Do niedawna jeszcze wśród kapitanów panowały dwie opinie odnośnie użycia VHF w sytuacjach kolizyjnych. Pierwsza z nich zalecała użycie radiotelefonu w każdej sytuacji, kiedy oficer wachtowy miał jakichkolwiek wątpliwości co do wzajemnych relacji statków. W drugim przypadku bezwzględne zastosowanie się do przepisów MPDM było priorytetem a użycie VHF było dopuszczalne w sytuacji, kiedy statek mający ustąpić z drogi nie czynił tego, a statek mający pierwszeństwo drogi wywoływał po to, aby nabrać pewności co do tego, że statek mający ustąpić z drogi uczyni to czy nie. Na przestrzeni lat stwierdzono, że używanie VHF było przyczyną wielu wypadków, szczególnie w sytuacji, kiedy statki uzgadniały przez radio manewry niezgodne z MPDM. Bardzo często przyczyną wypadków były nieporozumienia językowe. Dużo kolizji odnotowano także w ograniczonej widzialności, najczęściej spowodowane one były przede wszystkim błędną identyfikacją statków. Problem ten występował często, gdy na statkach jeszcze nie było obowiązku stosowania AIS, a nawiązujący łączność przez VHF mało precyzyjnie, bądź niezgodnie z dobrą praktyką morską podawał parametry identyfikacyjne, na przykład: pozycja statku wzywanego była odnoszona do pozycji statku wzywającego ( statek na trawersie, 2 mile na północ ). Takie określenie pozycji nie jest jednoznaczne, ponieważ na danym akwenie w zasięgu słyszalności VHF kilka statków jednocześnie może odpowiadać takiemu usytuowaniu. Wprowadzenie AIS dało możliwość jednoznacznej identyfikacji statków, statek wywołujący może odczytać z urządzenia AIS nazwę, call sign, pozycję, kurs, prędkość statku, który chce wywołać, dzięki czemu redukuje się możliwość popełnienia błędu w identyfikacji. Innym narzędziem, dla oficerów wachtowych, dającym możliwość lepszej komunikacji pomiędzy statkami, było wprowadzenie przez IMO słownika frazeologicznego jako obowiązkowego w komunikacji za pomocą VHF. Znacznie poprawiło to możliwość zrozumienia przekazywanych treści i zmniejszyło ilość przekłamań informacji. Ma to szczególne znaczenie w wymianie informacji przez osoby różnych narodowości oraz przy dużych zakłóceniach sygnałów radiowych. Pomimo korzyści płynących z wprowadzenia AIS i Słownika Frazeologicznego nie powinno się nadużywać łączności VHF w

4 sytuacjach kolizyjnych. Przede wszystkim powinno się bezwzględnie przestrzegać przepisów MPDM! 3. UŻYCIE VHF W REGULACJACH PRAWIDEŁ MPDM Jak już wspomniano na wstępie Międzynarodowe Prawo Drogi Morskiej nie reguluje w ścisły sposób wykorzystania VHF do celów zapobiegania zderzeniom na morzu. Mimo, że nie mówi o tym wprost, jednak niektóre prawidła odnoszą się do UHF jako do wyposażenia statku, które należy użyć. Prawidło 5 Obserwacja nakłada na oficera wachtowego obowiązek prowadzenia właściwej obserwacji wzrokowej i słuchowej co nie należy ograniczać do odbioru sygnałów dźwiękowych innych statków, oraz za pomocą wszelkich dostępnych środków. Ponieważ radiotelefon VHF jest podstawowym środkiem do nasłuchu radiowego musi on przez cały czas być włączony i ustawiony na odpowiedni kanał. Dzięki temu oficer wachtowy może wystarczająco wcześnie otrzymać informacje z innego statku, jak i w razie wątpliwości może wywołać ten statek i upewnić się, co do ryzyka wystąpienia ryzyka zderzenia, bądź też co do intencji innego statku. Innym prawidłem, które odnosi się do VHF jest prawidło Ryzyko zderzenia, podobnie jak poprzednie, mówi ono, że należy użyć wszelkich dostępnych środków do oceny czy, ryzyko zderzenia istnieje. Jeżeli np. za pomocą radaru oficer wachtowy stwierdzi możliwość istnienia ryzyka zderzenia, lecz ma wątpliwości co do poprawności działania tego urządzenia, może za pomocą VHF skontaktować się ze statkiem, który potencjalnie stwarza zagrożenie i upewnić się co do parametrów jego ruchu lub co do jego intencji działania. Należy zwrócić również uwagę na fakt, iż oficer wachtowy może za pomocą VHF skorzystać z pomocy stacji brzegowych systemu kontroli ruchy statków VTS do określenia sytuacji niebezpiecznych. Prawidło 7 zwraca również uwagę na fakt, iż nie można dokonywać oceny sytuacji na podstawie skąpych informacji, dlatego też UHF morze być tym urządzeniem, które pozwoli zweryfikować czy ryzyko zderzenia istnieje czy też nie. Prawidło 17 także, chociaż nie precyzuje tego wprost, to nakłada na oficera wachtowego obowiązek użycia VHF. Analizując prawidło trzeba zauważyć, że jego pierwsza część nakazuje statkowi mającemu pierwszeństwo drogi zachować swój kurs i prędkość. Druga jego część mówi jednak, że jeżeli statek mający ustąpić z drogi, nie czyni tego, to

5 statek mający pierwszeństwo drogi powinien upewnić się, czy statek zobowiązany do działania podejmie manewr czy też nie. Jest kilka sposobów, dających możliwość aby oficer wachtowy upewnił się co do intencji statku mającego ustąpić z drogi. Najbardziej powszechne jest nadanie 5 sygnałów krótkich dźwiękiem, lub 5 krótkich sygnałów świetlnych za pomocą ALDIS. Możliwe jest również wysłanie krótkiej wiadomości za pomocą Messenger AIS sposób ten jednak nie jest powszechnie stosowany. Jednak najbardziej czytelne i skuteczne jest nawiązanie łączności na VHF. Użycie sygnałów dźwiękowych czy ALDIS pozwala w szybki sposób zorientować się czy dany statek ustąpi nam z drogi, ale tylko w sytuacji, kiedy statek po nadaniu sygnałów wątpliwości od razu zareaguje. VHF pozwala natomiast wyjaśnić, dlaczego statek mający ustąpić z drogi nie czyni tego. Relacje statku mającego pierwszeństwo drogi i mającego ustąpić drogi można podzielić na 4 fazy. Pierwsza z nich to faza, w której relatywnie istnieje ryzyko zderzenia gdyż namiary na statki się nie zmieniają, ale jest jeszcze duża odległość pomiędzy nimi, jest dużo czasu na reakcję i nie powoduje to zaniepokojenia na statku z pierwszeństwem drogi. Druga faza to faza, w której statek mający ustąpić drogi powinien to uczynić, a jeżeli tego nie robi to statek mający pierwszeństwo drogi powinien się upewnić co do intencji tego pierwszego. W fazie tej oficer wachtowy na statku z pierwszeństwem drogi powinien użyć wymienionych powyżej środków dla wyegzekwowania pierwszeństwa drogi. Faza trzecia to faza, w której już tylko za pomocą manewru obu jednostek można doprowadzić do bezpiecznego rozejścia się statków. W ostatniej fazie jest już za późno na uniknięcie zderzenia, a manewry statków mają jedynie doprowadzić do zminimalizowania uszkodzeń jednostek. W przedstawionych powyżej fazach użycie radiotelefonu zalecane jest w fazie drugiej i trzeciej i czwartej. Użycie VHF w fazie drugiej daje możliwość uniknięcia kolizji poprzez manewr statku mającego pierwszeństwo drogi w sytuacji kiedy upewnił się on, że statek mający ustąpić drogi nie uczyni tego. W fazie trzeciej oficer wachtowy nie ma już czasu na ustalenia z drugim statkiem manewrów, lecz może nadać wiadomość, w którą stronę będzie manewrował własną jednostką, co powinno wymusić na drugim statku odpowiedni manewr dla uniknięcia zderzenia. Może też on podać jaki manewr sam wykonuje i jakiego manewru oczekuje od statku przeciwnego. W fazie czwartej poprzez

6 podanie drugiemu statkowi swego manewru mogą próbować zminimalizować skutki nieuniknionej kolizji. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że faza trzecia i czwarta trwa bardzo krótko, dodatkowo obarczona jest dużym napięciem i stresem a komunikacja zazwyczaj jest nieczytelna i obarczona emocjami osób rozmawiających ze sobą. 4. PRZYKŁADY KOLIZJI STATKÓW Z NIEPRAWIDŁOWĄ KOMUNIKACJĄ VHF. Większość wypadków morskich nastąpiła na wskutek nieprawidłowej, bądź braku komunikacji VHF. Poniżej przedstawiono dwie bardzo poważne kolizje morskie polskich statków, których skutkiem było zatonięcie statku. Siódmego grudnia 2005 roku zaraz po północy, w pełni załadowany masowiec pod banderą Monrowii Ziemia Łódzka zderzył się z innym masowcem Vertigo płynącym pod banderą Jamajki. Rys.2 Sytuacja tuż przed kolizją statków Vertigo i Ziemi Łódzkiej Poza popełnieniem innych błędów wynikających z ignorowania prawideł MPDM, oba statki nieprawidłowo użyły VHF do rozwiązania sytuacji kolizyjnej. Próba nawiązania odbyła się zbyt późno, gdyż można ją skalkulować jako końcową fazę trzecią, dodatkowo wyzwalała emocję poprzez użycie zwrotów obraźliwych co można zauważyć

7 zarejestrowanym przez VTS przebiegu komunikacji pomiędzy oboma statkami: : Attention alter your course to starboard alter your course to starboard you are crazy. (No transmitter) : Ship on my starboard side you are crazy my friend. (No transmitter) : Vessel on my starboard side do you read me vessel on my starboard side do you read me. (No transmitter) : Mayday-Mayday-Mayday this is motor vessel VERTIGO All ships all ships we have collision we have collision we take the water in starboard side mayday-mayday-mayday all ships all ships all ships motor vessel VERTIGO we take water in starboard side : Lyngby Radio (LR): Ship calling mayday could you give me your position please (is repeated) W wyniku kolizji statek Vertigo zatonął i osiadł na mieliźnie. Gdyby statki nawiązały łączność w fazie drugiej miały pełną szansę na wyjaśnienie i korektę swoich manewrów. Innym przykładem gdzie nie wykorzystano VHF do rozwiązania sytuacji kolizyjnej było zderzenia statku Gdynia płynącego pod banderą cypryjską ze statkiem chińskim Fu Shanghai. Rys.3 Pozycje Gdyni i Fu Shan Hai tuż przed kolizją

8 W wyniku zderzenia statek chiński zatonął, a statek cypryjski miał uszkodzoną część dziobową. Kolizja nastąpiła samo południe przy bardzo dobrej widzialności. Obydwa statki tuż przed kolizją wykonywały manewry, które zamiast rozwiązywać sytuację niebezpieczną pogarszały ją. Czas Zeznania Fu Shan Hai Zeznania Gdyni 1145 Kapitan obserwuje Gdynię wzrokowo i na ARPA. Bearing 150, distance 7Mm. Kurs 280 prędkość15 kn. CPA 0.7 Mm ahead of FU SHAN HAI nd oficer przychodzi na mostek nd of. na mostku Dane z ECDIS Gdyni 1200 GDYNIA w namiarze 2nd of. przejmuje COG ,dyst.4Mm.Prędkość13. wachtę.kapitan 8 kn. CPA 0.4 Mm ahead of opuszcza mostek. FU SHAN HAI. Zaobserwowano FU SHANHAI na prawej burcie w dyst. 4 Mm nd oznacza echo na ARPIE 1204 COG Fu SHAN HAI236 prędkość13-14 kn. Dyst. 4Mm CPA 0.8 Mm astern of GDYNIA COG 280 Prędkość 13.5Dystans 2.9Namiar 356 CPA 0.4 Mm Dystans do FU SHANHAI 2.8 Mm. Jego kurs i prędkość stała. CPA Zmalało do 0.3 Mm. 2nd oficer Dane z ECDIS Fu Shan Hai COG 237 Prędkoś ć 13.4kn

9 decyduje o zwrocie 25 w prawo Kapitan daje sygnał ostrzegawczy gwizdkiem statkowym Kurs zmienia się na GDYNIA 306.CPA 0.6 Mm zaczyna skręcać ahead of GDYNIA. w prawo COG GDYNI Zmienia się do Kapitan stopuje silnik I daje CPA 0.4 Mm. 2nd sygnały ostrzegawcze do oficer próbuje momentu kolizji. wywołać FU SHAN HAI na VHF ale bez odpowiedzi COG Gdyni nd oficer skręca manualnie prawo na burtę COG Gdyni zmienia się do 305 Gdynia skręca ostro w prawo. Prędkość FU SHAN HAI maleje. Prędkość FU SHAN HAI maleje do około11kn Kapitan wraca na mostek i stopuje silnik KOLIZJA KOLIZJA KOLIZJA KOLIZJA Tabela.1 Przebieg manewrów i komunikacji VHF pomiędzy statkami Gdynia i Fu Shan Hai Jak widać z zestawienia przedstawionego na rys.3 statki nie komunikowały się ze sobą (drugi oficer Gdyni próbuje to robić 5 minut przed kolizją, lecz bez sukcesu) i nie miały możliwości wyjaśnić, że wykonują manewry, które tworzą coraz niebezpieczniejszą sytuację. 5. WNIOSKI Wszystkie statki powinny unikać używania VHF i przede wszystkim bezwzględnie przestrzegać prawideł MPDM. Uzgadnianie manewrów przez VHF może być przyczyną kolizji, szczególnie manewrów niezgodnych z przepisami. Może to być skutkiem błędnego zrozumienia

10 sytuacji czy też nieporozumień językowych. Opinię taką wyrazili także sędziowie angielscy rozpatrujący sprawy morskie. Użycie radiotelefonu może być użyteczne do nadawania komunikatów przez statki uprzywilejowane celem wcześniejszego ostrzeżenia innych statków. Komunikacja pomiędzy statkami może być niezbędna celem wyjaśnienia dlaczego statek mający ustąpić drogi nie czyni tego. Musi ona jednak być przeprowadzona na tyle wcześnie, aby statek mający pierwszeństwo miał jeszcze czas na wykonanie manewru antykolizyjnego jeżeli tylko upewni się, że statek mający ustąpić mu nie uczyni tego. Statek mający pierwszeństwo powinien poinformować ten drugi statek o podjęciu manewru. Kolejną sytuacją kiedy użycie VHF jest niezbędne jest sytuacja, kiedy dwa statki są w sytuacji kolizyjnej a jej rozwiązanie wymaga manewrowania przez obydwa statki. Komunikat powinien informować jaki manewr wykonuje statek i jakiego manewru oczekuje od statku przeciwnego tak aby ich działanie było spójne. Podobne działanie powinno być podjęte w razie wykonywania manewru ostatniej chwili. Inna sytuacja będzie jeżeli statki nawigują w obszarze działania systemu nadzoru i kontroli ruchu statku (VTS). Tu komunikacja VHF pomiędzy statkami i centrum VTS jest rutynową czynnością i ma na celu zapewnienie bezkolizyjnej żeglugi na tym obszarze. VHF AS A TOOL FOR COLLISON AVOIDNESS ABSTRACT To prevent collision at sea vessels are obliged to apply Rules according International Collision Regulation Convention (COLREGs). Convention was adopted in 1972 by IMO, but come into force after ratification of governments in The Content of the Convention is based on hundreds of years of experience in shipping but particularly as a result of conclusion from thousands of accidents. At present this Rules gives us general advices how vessels are obliged to react to avoid collisions. Sea practice is an addition to practical application of the Rules. Due to many discussions and different point of view in different countries when and how to use VHF to be correct with COLREGs Rules. Paper presents opinion in this matter. Especially this is focusing the situations when using VHF can be dangerous for safety of navigation and also when VHF can easily to clarify situation. Keywords: safety of sailing, VHF, COLREGSs, collisions,

11 LITERATURA [1] Marine Accident Report Division for Investigation of Maritime Accidents - Dannish Maritime Administration ACCIDENT [2] Rymarz W. Międzynarodowe prawo drogi morskiej [3] Rymarz W. Podręcznik międzynarodowego prawa drogi morskiej [4] Klaas Van Dokkum COLREG [5] Wing C. One Minute Guide to the Nautical Rules of the Road

Analiza czynników wpływających na rodzaj manewru antykolizyjnego statku

Analiza czynników wpływających na rodzaj manewru antykolizyjnego statku ŚNIEGOCKI Henryk GACKOWSKA Anna Analiza czynników wpływających na rodzaj manewru antykolizyjnego statku WSTĘP Wprowadzanie do eksploatacji statków o coraz większych gabarytach, pływających z prędkością

Bardziej szczegółowo

Rules in this section apply in any condition of visibility. W prawidle 5 MPZZM obowiązki dotyczące obserwacji określa się następująco:

Rules in this section apply in any condition of visibility. W prawidle 5 MPZZM obowiązki dotyczące obserwacji określa się następująco: 4.1.1 Zakres stosowania Wymagania określone w prawidłach rozdziału I są wyrazem dobrej praktyki morskiej i mają szeroki zakres zastosowania. Mają one zastosowanie w każdych warunkach widzialności zarówno

Bardziej szczegółowo

MANEWR OSTATNIEJ CHWILI OCENA I ANALIZA DLA MASOWCA W ZALEŻNOŚCI OD ODLEGŁOŚCI ROZPOCZĘCIA MANEWRU I KĄTA KURSOWEGO

MANEWR OSTATNIEJ CHWILI OCENA I ANALIZA DLA MASOWCA W ZALEŻNOŚCI OD ODLEGŁOŚCI ROZPOCZĘCIA MANEWRU I KĄTA KURSOWEGO STANISŁAW GÓRSKI PIOTR LIZAKOWSKI ARKADIUSZ ŁUKASZEWICZ Akademia Morska w Gdyni Katedra Nawigacji MANEWR OSTATNIEJ CHWILI OCENA I ANALIZA DLA MASOWCA W ZALEŻNOŚCI OD ODLEGŁOŚCI ROZPOCZĘCIA MANEWRU I KĄTA

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY DSC VHF/MF/HF DLA STACJI STATKOWYCH I BRZEGOWYCH.

PROCEDURY DSC VHF/MF/HF DLA STACJI STATKOWYCH I BRZEGOWYCH. PROCEDURY DSC VHF/MF/HF DLA STACJI STATKOWYCH I BRZEGOWYCH. 1. Procedury DSC VHF/MF dla stacji statkowych. 1.1. DISTRESS ALARM W NIEBEZPIECZEŃSTWIE. Nadanie alarmu distress DSC: Alarm distress DSC powinien

Bardziej szczegółowo

Henryk Śniegocki Tomasz Maracewicz. Jacht widziany z mostka statku handlowego: stereotypy i zagrożenia

Henryk Śniegocki Tomasz Maracewicz. Jacht widziany z mostka statku handlowego: stereotypy i zagrożenia Henryk Śniegocki Tomasz Maracewicz Jacht widziany z mostka statku handlowego: stereotypy i zagrożenia Cel prezentacji zwrócenie uwagi na najczęstsze przyczyny nieporozumień: statek jacht żaglowy rozważenie

Bardziej szczegółowo

System AIS. Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie

System AIS. Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie System AIS Paweł Zalewski Instytut Inżynierii Ruchu Morskiego Akademia Morska w Szczecinie - 2 - Treść prezentacji: AIS AIS i ECDIS AIS i VTS AIS i HELCOM Podsumowanie komentarz - 3 - System AIS (system

Bardziej szczegółowo

7. Przyczyna wypadku. Rodzaje sankcji na przykładzie orzeczeń izb morskich - cz. 4. Piotr Radwański

7. Przyczyna wypadku. Rodzaje sankcji na przykładzie orzeczeń izb morskich - cz. 4. Piotr Radwański Piotr Radwański Rodzaje sankcji na przykładzie orzeczeń izb morskich - cz. 4 Zapraszam do lektury drugiej części orzeczenia Izby Morskiej dotyczącego zderzenie kutra rybackiego KOŁ-36 z łodzią rybacką

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA RADOMSKA im. K. Pułaskiego PRACE NAUKOWE TRANSPORT NR...(...) 2005 WYMAGANIA DOKŁADNOŚCIOWE DLA RADAROWEGO SYSTEMU VTS

POLITECHNIKA RADOMSKA im. K. Pułaskiego PRACE NAUKOWE TRANSPORT NR...(...) 2005 WYMAGANIA DOKŁADNOŚCIOWE DLA RADAROWEGO SYSTEMU VTS POLITECHNIKA RADOMSKA im. K. Pułaskiego PRACE NAUKOWE TRANSPORT NR...(...) 2005 WYMAGANIA DOKŁADNOŚCIOWE DLA RADAROWEGO SYSTEMU VTS Henryk ŚNIEGOCKI Akademia Morska w Gdyni, Wydział Nawigacyjny ul. Morska

Bardziej szczegółowo

CZŁOWIEK ZA BURTĄ REKIN!!!

CZŁOWIEK ZA BURTĄ REKIN!!! CZŁOWIEK ZA BURTĄ REKIN!!! mgr inż. kpt.ż.w. Mirosław Wielgosz Trzy możliwe sytuacje: 1. Akcja natychmiastowa. człowiek za burtą został zauważony z mostka i akcja została podjęta natychmiast. 2. Akcja

Bardziej szczegółowo

System Automatycznej Identyfikacji. Automatic Identification System (AIS)

System Automatycznej Identyfikacji. Automatic Identification System (AIS) System Automatycznej Identyfikacji Automatic Identification System (AIS) - 2 - Systemy GIS wywodzą się z baz danych umożliwiających generację mapy numerycznej i bez względu na zastosowaną skalę mapy wykonują

Bardziej szczegółowo

Rodzaje sankcji na przykładzie orzeczeń izb morskich - cz. 1. Piotr Radwański. Rodzaje sankcji na przykładzie orzeczeń izb morskich - cz.

Rodzaje sankcji na przykładzie orzeczeń izb morskich - cz. 1. Piotr Radwański. Rodzaje sankcji na przykładzie orzeczeń izb morskich - cz. Piotr Radwański Rodzaje sankcji na przykładzie orzeczeń izb morskich - cz. 1 Bieżący numer Naszego MORZA jest początkiem serii, w której przytoczę opis kilku wypadków morskich zakończonych orzeczeniami

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE MANEWRU OSTATNIEJ CHWILI W SYTUACJI KOLIZYJNEJ NA MORZU

MODELOWANIE MANEWRU OSTATNIEJ CHWILI W SYTUACJI KOLIZYJNEJ NA MORZU PRCE WYDZIŁU NWIGCYJNEGO nr 22 KDEMII MORSKIEJ W GDYNI 2008 KRZYSZTOF STWICKI kademia Morska w Gdyni Katedra Nawigacji MODELOWNIE MNEWRU OSTTNIEJ CHWILI W SYTUCJI KOLIZYJNEJ N MORZU W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik nawigator morski 314[01]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik nawigator morski 314[01] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik nawigator morski 314[01] Zdający egzamin w zawodzie technik nawigator morski wykonywali zadanie praktyczne wynikające ze standardu

Bardziej szczegółowo

Zachowanie się statków na pełnym morzu

Zachowanie się statków na pełnym morzu Zachowanie się statków na pełnym morzu Statki idące wprost na siebie. a) Jeżeli dwa statki o napędzie mechanicznym idą przeciwnymi lub prawie przeciwnymi kursami w taki sposób, że powoduje to ryzyko zderzenia,

Bardziej szczegółowo

Radiolokacja. Wykład 3 Zorientowania, zobrazowania ruchu, interpretacja ruchu ech na ekranie

Radiolokacja. Wykład 3 Zorientowania, zobrazowania ruchu, interpretacja ruchu ech na ekranie Radiolokacja Wykład 3 Zorientowania, zobrazowania ruchu, interpretacja ruchu ech na ekranie Zakres obserwacji Zakres obserwacji (ang.: range) wyrażony jest przez wartość promienia obszaru zobrazowanego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 MINIMALNY ZESTAW URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH, RADIOWYCH, ŚRODKÓW SYGNAŁOWYCH, WYDAWNICTW I PODRĘCZNIKÓW ORAZ PRZYBORÓW NAWIGACYJNYCH

Załącznik nr 2 MINIMALNY ZESTAW URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH, RADIOWYCH, ŚRODKÓW SYGNAŁOWYCH, WYDAWNICTW I PODRĘCZNIKÓW ORAZ PRZYBORÓW NAWIGACYJNYCH Załącznik nr 2 MINIMALNY ZESTAW URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH, RADIOWYCH, ŚRODKÓW SYGNAŁOWYCH, WYDAWNICTW I PODRĘCZNIKÓW ORAZ PRZYBORÓW NAWIGACYJNYCH I. Postanowienia ogólne 1. Dodatkowe urządzenia nawigacyjne

Bardziej szczegółowo

UNIKANIE NIEBEZPIECZNYCH SYTUACJI W ZŁYCH WARUNKACH POGODOWYCH W RUCHU STATKU NA FALI NADĄŻAJĄCEJ

UNIKANIE NIEBEZPIECZNYCH SYTUACJI W ZŁYCH WARUNKACH POGODOWYCH W RUCHU STATKU NA FALI NADĄŻAJĄCEJ MIROSŁAW JURDZIŃSKI Akademia Morska w Gdyni Katedra Nawigacji UNIKANIE NIEBEZPIECZNYCH SYTUACJI W ZŁYCH WARUNKACH POGODOWYCH W RUCHU STATKU NA FALI NADĄŻAJĄCEJ Podstawową zasadą planowania nawigacji jest

Bardziej szczegółowo

HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO. 3. Wiadomości o jachtach motorowych i motorowo-żaglowych. Duże jachty motorowe.

HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO. 3. Wiadomości o jachtach motorowych i motorowo-żaglowych. Duże jachty motorowe. HARCERSKI OŚRODEK MORSKI PUCK ZWIĄZKU HARCERSTWA POLSKIEGO Program szkolenia Program szkolenia Wykaz przedmiotów: 1. Wiadomości ogólne. 2. Przepisy. 3. Wiadomości o jachtach motorowych i motorowo-żaglowych.

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Bezpieczeństwo żeglugi na akwenie Bałtyku Zachodniego

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Bezpieczeństwo żeglugi na akwenie Bałtyku Zachodniego ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA E X P L O - S H I P 2 0 0 6 Jerzy Hajduk Bezpieczeństwo żeglugi na akwenie Bałtyku

Bardziej szczegółowo

Prawo drogi, światła i znaki statków na morzu

Prawo drogi, światła i znaki statków na morzu Niezbędnik żeglarza Książka polecana przez Andrzej Pochodaj Prawo drogi, światła i znaki statków na morzu 2 Pierwszeństwo drogi Zachowanie się jednostek pod żaglami Jednostka żaglowa ustępuje jednostkom:

Bardziej szczegółowo

Grażyna T. Adamczyk Kotarska Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej WPROWADZENIE SYSTEMU AIS JAKO EFEKTYWNEGO ŹRÓDŁA INFORMACJI NAWIGACYJNEJ

Grażyna T. Adamczyk Kotarska Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej WPROWADZENIE SYSTEMU AIS JAKO EFEKTYWNEGO ŹRÓDŁA INFORMACJI NAWIGACYJNEJ Grażyna T. Adamczyk Kotarska Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej WPROWADZENIE SYSTEMU AIS JAKO EFEKTYWNEGO ŹRÓDŁA INFORMACJI NAWIGACYJNEJ SYSTEM AUTOMATYCZNEJ IDENTYFIKACJI (AUTOMATIC IDENTIFICATION

Bardziej szczegółowo

MANEWRY CZŁOWIEK ZA BURTĄ NA WSPÓŁCZESNYCH STATKACH MORSKICH

MANEWRY CZŁOWIEK ZA BURTĄ NA WSPÓŁCZESNYCH STATKACH MORSKICH Arkadiusz Łukaszewicz Akademia Morska w Gdyni MANEWRY CZŁOWIEK ZA BURTĄ NA WSPÓŁCZESNYCH STATKACH MORSKICH W dzisiejszych czasach, kiedy różnorodność typów statków jest ogromna, niemożliwe jest opracowanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA WSTĘPNE W ZAKRESIE WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI I INNYCH KOMPETENCJI

WYMAGANIA WSTĘPNE W ZAKRESIE WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI I INNYCH KOMPETENCJI C C C C5 C7 C8 C9 C0 C I. KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: ZARZĄDZANIE SYSTEMAMI TRANSPORTOWYMI. Kod przedmiotu:gb. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego 4. Kierunek: Nawigacja

Bardziej szczegółowo

MANEWRY CZŁOWIEK ZA BURTĄ NA WSPÓŁCZESNYCH STATKACH MORSKICH

MANEWRY CZŁOWIEK ZA BURTĄ NA WSPÓŁCZESNYCH STATKACH MORSKICH Arkadiusz Łukaszewicz Akademia Morska w Gdyni MANEWRY CZŁOWIEK ZA BURTĄ NA WSPÓŁCZESNYCH STATKACH MORSKICH Przy obecnej różnorodności typów statków niemożliwe jest opracowanie uniwersalnych manewrów człowiek

Bardziej szczegółowo

DOMENA STATKU W IDENTYFIKACJI INCYDENTÓW W SYSTEMACH ROZGRANICZENIA RUCHU

DOMENA STATKU W IDENTYFIKACJI INCYDENTÓW W SYSTEMACH ROZGRANICZENIA RUCHU PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 114 Transport 2016 Zbigniew Pietrzykowski, Janusz Magaj Akademia Morska w Szczecinie DOMENA STATKU W IDENTYFIKACJI INCYDENTÓW W SYSTEMACH ROZGRANICZENIA RUCHU

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik nawigator morski 314[01]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik nawigator morski 314[01]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 13 Strona 2 z 13 Strona 3 z 13 Strona 4 z 13 Strona 5 z 13 Strona 6 z 13 Zdający egzamin w zawodzie technik nawigator morski wykonywali zadanie praktyczne wynikające ze standardu wymagań o treści

Bardziej szczegółowo

Test egzaminacyjny z teorii na stopień. Jachtowego Sternika Morskiego. Podstawowe przepisy prawa drogi na morskich i śródlądowych drogach wodnych.

Test egzaminacyjny z teorii na stopień. Jachtowego Sternika Morskiego. Podstawowe przepisy prawa drogi na morskich i śródlądowych drogach wodnych. 1 Test egzaminacyjny z teorii na stopień Jachtowego Sternika Morskiego Na każde pytanie jest jedna poprawna odpowiedź którą należy zaznaczyć na polu z numerem pytania na karcie Egzamin teoretyczny Podstawowe

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik nawigator morski Symbol cyfrowy zawodu: 314[01] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 314[01]-01-102 Czas trwania egzaminu: 240 minut

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Układy współrzędnych stosowane w nawigacji na akwenach ograniczonych

ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Układy współrzędnych stosowane w nawigacji na akwenach ograniczonych ISSN 0209-2069 Stanisław Gucma ZESZYTY NAUKOWE NR 2 (74) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE EXPLO-SHIP 2004 Układy współrzędnych stosowane w nawigacji na akwenach ograniczonych Słowa kluczowe: nawigacja pilotażowa,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA. w Gdyni. Wydział Elektryczny MORSKA PRAKTYKA EKSPLOATACYJNA. Specjalność: Elektronika Morska

AKADEMIA MORSKA. w Gdyni. Wydział Elektryczny MORSKA PRAKTYKA EKSPLOATACYJNA. Specjalność: Elektronika Morska AKADEMIA MORSKA w Gdyni Wydział Elektryczny MORSKA PRAKTYKA EKSPLOATACYJNA PROGRAM I WYMAGANIA Specjalność: Elektronika Morska Gdynia 2014 Nazwisko... Family name Imiona... Given name Nazwa statku... ship

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Kształt i rozmiary stref bezpieczeństwa statku. Shape and Dimension of Ship s Safety Zones

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Kształt i rozmiary stref bezpieczeństwa statku. Shape and Dimension of Ship s Safety Zones ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA E X P L O - S H I P 2 0 0 6 Janusz Uriasz Kształt i rozmiary stref bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE W ZAKRESIE SZKOLENIA I WYDAWANIA ŚWIADECTW ORAZ PROCEDURY OPERACYJNE DLA PILOTÓW MORSKICH NIE BĘDĄCYCH PILOTAMI DALEKOMORSKIMI

WYTYCZNE W ZAKRESIE SZKOLENIA I WYDAWANIA ŚWIADECTW ORAZ PROCEDURY OPERACYJNE DLA PILOTÓW MORSKICH NIE BĘDĄCYCH PILOTAMI DALEKOMORSKIMI ZGROMADZENIE 23 sesja REZOLUCJA A.960(23) przyjęta 5 grudnia 2003 r. WYTYCZNE W ZAKRESIE SZKOLENIA I WYDAWANIA ŚWIADECTW ORAZ PROCEDURY OPERACYJNE DLA PILOTÓW MORSKICH NIE BĘDĄCYCH PILOTAMI DALEKOMORSKIMI

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA. w Gdyni. Wydział Elektryczny MORSKA PRAKTYKA EKSPLOATACYJNA. Specjalność: Elektronika Morska

AKADEMIA MORSKA. w Gdyni. Wydział Elektryczny MORSKA PRAKTYKA EKSPLOATACYJNA. Specjalność: Elektronika Morska AKADEMIA MORSKA w Gdyni Wydział Elektryczny MORSKA PRAKTYKA EKSPLOATACYJNA PROGRAM I WYMAGANIA Specjalność: Elektronika Morska Gdynia 2012 Nazwisko... Family name Imiona... Given name Nazwa statku... ship

Bardziej szczegółowo

lp tematy pracy promotor dyplomant data otrzymania tematu uwagi ZAKŁAD URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH

lp tematy pracy promotor dyplomant data otrzymania tematu uwagi ZAKŁAD URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH Tematy prac dyplomowych inżynierskich dla studentów niestacjonarnych prowadzone przez nauczycieli akademickich Instytutu Inżynierii Ruchu Morskiego na rok akademicki 2008/2009 lp tematy pracy promotor

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA I WYMAGANIA EGZAMINACYJNE NA DYPLOM SZYPRA 1 KLASY ŻEGLUGI KRAJOWEJ

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA I WYMAGANIA EGZAMINACYJNE NA DYPLOM SZYPRA 1 KLASY ŻEGLUGI KRAJOWEJ Załącznik nr 7 RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA I WYMAGANIA EGZAMINACYJNE NA DYPLOM SZYPRA 1 KLASY ŻEGLUGI KRAJOWEJ Tabela zbiorcza Przedmiot Liczba godzin W C L S Σ I II III IV V VI VII 7.1 NAWIGACJA 10 15 25

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Ruchu Morskiego wykład 01. Dr inż. Maciej Gucma Pok. 343 Tel //wykłady tu//

Inżynieria Ruchu Morskiego wykład 01. Dr inż. Maciej Gucma Pok. 343 Tel //wykłady tu// Inżynieria Ruchu Morskiego wykład 01 Dr inż. Maciej Gucma Pok. 343 Tel. 91 4809 495 www.uais.eu //wykłady tu// m.gucma@am.szczecin.pl Zaliczenie Wykładu / Ćwiczeń Wykład zaliczenie pisemne Ćwiczenia -

Bardziej szczegółowo

Organizacja Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa w Polsce i na świecie

Organizacja Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa w Polsce i na świecie Organizacja Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa w Polsce i na świecie Wykład 1 RATOWNICTWO RATOWNICTWO POSUKIWANIE I RATOWANIE MIENIA RATOWANIE ŻYCIA SAR SALVAGE Search and Rescue RATOWANIE I OCHRONA

Bardziej szczegółowo

Long-Range Identification and Tracking system

Long-Range Identification and Tracking system Long-Range Identification and Tracking system IMO SOLAS, Chapter V Safety of navigation Regulation 19-1 Long-range identification and tracking of ships.* * Refer to Guidance on the implementation of the

Bardziej szczegółowo

Zwracam się do Pana Ministra z prośbą o przedstawienie stanowiska w sprawie zgodności zapisów art. 27 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn.

Bardziej szczegółowo

Badanie zasięgu i metod prezentacji transponderów ratowniczych na wskaźnikach nawigacyjnych

Badanie zasięgu i metod prezentacji transponderów ratowniczych na wskaźnikach nawigacyjnych STUPAK Tadeusz 1 WAWRUCH Ryszard 2 Badanie zasięgu i metod prezentacji transponderów ratowniczych na wskaźnikach nawigacyjnych WSTĘP W 2002 roku w ramach ogólnoświatowego systemu GMDSS wprowadzono do systemu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe przepisy prawa drogi na morskich i śródlądowych drogach wodnych; Ochrona wód przed zanieczyszczeniem; Etykieta jachtowa

Podstawowe przepisy prawa drogi na morskich i śródlądowych drogach wodnych; Ochrona wód przed zanieczyszczeniem; Etykieta jachtowa Test egzaminacyjny z teorii na stopień Żeglarza Jachtowego Na każde pytanie jest jedna poprawna odpowiedź którą należy zaznaczyć na polu z numerem pytania na karcie Egzamin teoretyczny Podstawowe przepisy

Bardziej szczegółowo

WARUNKI PRZYZNANIA ŚWIADECTWA PO RAZ PRIERWSZY. ukończenie kursu w ośrodku. szkoleniowym. szkoleniowym

WARUNKI PRZYZNANIA ŚWIADECTWA PO RAZ PRIERWSZY. ukończenie kursu w ośrodku. szkoleniowym. szkoleniowym POLSKA PRZED DM 20.08.2013 r. ODNOWIE DO PRZEWOZU GAZÓW SKROPLONYCH STOPIEŃ PODSTAWOWY in Liquified Gas Tanker Familiarization świadectwa przeszkolenia na zbiornikowce do przewozu: gazów skroplonych stopień

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU WYMAGANIA WSTĘPNE W ZAKRESIE WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI I INNYCH KOMPETENCJI EFEKTY KSZTAŁCENIA

I. KARTA PRZEDMIOTU WYMAGANIA WSTĘPNE W ZAKRESIE WIEDZY, UMIEJĘTNOŚCI I INNYCH KOMPETENCJI EFEKTY KSZTAŁCENIA I. KARTA PRZEDMIOTU. Nazwa przedmiotu: RATOWNICTWO MORSKIE. Kod przedmiotu: Xr. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego. Kierunek: Nawigacja 5. Specjalność: Wszystkie specjalności

Bardziej szczegółowo

NIEPOTRZEBNE GENEROWANIE INCYDENTÓW

NIEPOTRZEBNE GENEROWANIE INCYDENTÓW 00-848 Warszawa, skr. poczt. 125, ul. Żelazna 59. Tel./fax: +48 22 520 73 54, tel.: +48 22 520 73 55 NIEPOTRZENE GENEROWNIE INCYDENTÓW Zadaniem kontrolerów ruchu lotniczego jest separowanie samolotów między

Bardziej szczegółowo

TRANSCOMP XIV INTERNATIONAL CONFERENCE COMPUTER SYSTEMS AIDED SCIENCE, INDUSTRY AND TRANSPORT

TRANSCOMP XIV INTERNATIONAL CONFERENCE COMPUTER SYSTEMS AIDED SCIENCE, INDUSTRY AND TRANSPORT TRANSCOMP XIV INTERNATIONAL CONFERENCE COMPUTER SYSTEMS AIDED SCIENCE, INDUSTRY AND TRANSPORT Artur KRÓL 1 Tadeusz STUPAK 2 system nawigacji zintegrowanej, radar, system automatycznej identyfikacji elektroniczna

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

Szlakiem latarni morskich

Szlakiem latarni morskich Szlakiem latarni morskich Latarnie morskie LATARNIE MORSKIE Latarnia morska w znaczeniu nawigacji terrestrycznej istotny znak nawigacyjny (stawa lub latarniowiec), o unikalnej konstrukcji, malowany w sposób

Bardziej szczegółowo

Wojciech Paczkowski Wypadek na morzu - zasady postępowania. powania w oczekiwaniu na pomoc

Wojciech Paczkowski Wypadek na morzu - zasady postępowania. powania w oczekiwaniu na pomoc Wojciech Paczkowski Wypadek na morzu - zasady postępowania powania w oczekiwaniu na pomoc WYPADEK NA MORZU ZASADY POSTĘPOWANIA W OCZEKIWANIU NA POMOC DziałalnośćMorskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SHEMAT PUNKTOWANIA KWIEIEŃ 2014 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne II. Rozumienie Uczeń rozumie proste,

Bardziej szczegółowo

Bałtycki Festiwal Nauki

Bałtycki Festiwal Nauki Bałtycki Festiwal Nauki W dniach 27-29 maja 2010r. członkowie Koła Naukowego Nawigator po raz kolejny aktywnie uczestniczyli w organizacji Bałtyckiego Festiwalu Nauki. Główną atrakcją przygotowaną przez

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY. z dnia 22 stycznia 2002 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY. z dnia 22 stycznia 2002 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 22 stycznia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w związku z wypadkami żeglugowymi na śródlądowych drogach wodnych. Na podstawie art. 57 ustawy

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE

ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 6(78) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE I N Ż Y N I E R I A R U C H U M O R S K I E G O 2 00 5 Andrzej Łebkowski, Roman Śmierzchalski, Marcin Tobiasz, Krzysztof Dziedzicki,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA BEZPIECZEŃSTWO ŻEGLUGI W REJONACH KIEROWANIA RUCHEM STATKÓW VTS

ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA BEZPIECZEŃSTWO ŻEGLUGI W REJONACH KIEROWANIA RUCHEM STATKÓW VTS ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2013 Seria: TRANSPORT z. 80 Nr kol. 1895 Adam WOLSKI 1 ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA BEZPIECZEŃSTWO ŻEGLUGI W REJONACH KIEROWANIA RUCHEM STATKÓW VTS Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

LED PAR 56 7*10W RGBW 4in1 SLIM

LED PAR 56 7*10W RGBW 4in1 SLIM LED PAR 56 7*10W RGBW 4in1 SLIM USER MANUAL Attention: www.flash-butrym.pl Strona 1 1. Please read this specification carefully before installment and operation. 2. Please do not transmit this specification

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 16 kwietnia 2013 r. Poz. 460. z dnia 9 kwietnia 2013 r.

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Warszawa, dnia 16 kwietnia 2013 r. Poz. 460. z dnia 9 kwietnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 kwietnia 2013 r. Poz. 460 1) z dnia 9 kwietnia 2013 r. 2) - 1) 2) poz. 1003, Nr 171, poz. 1016, Nr 222, poz. 1326 i Nr 227, poz. 1367. - - - -

Bardziej szczegółowo

Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych. Marcin Przywarty

Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych. Marcin Przywarty Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych Marcin Przywarty Szczecin, 2010 1 Marcin Przywarty Probabilistyczny model oceny bezpieczeństwa na akwenach przybrzeżnych W związku

Bardziej szczegółowo

SYSTEM WSPOMAGANIA DECYZJI PODCZAS AKCJI RATOWNICZEJ CZŁOWIEK ZA BURTĄ Z ZASTOSOWANIEM SIECI BAYESOWSKICH

SYSTEM WSPOMAGANIA DECYZJI PODCZAS AKCJI RATOWNICZEJ CZŁOWIEK ZA BURTĄ Z ZASTOSOWANIEM SIECI BAYESOWSKICH Arkadiusz ŁUKASZEWICZ Akademia Morska Katedra Eksploatacji Statku 81 225 Gdynia, ul. Aleja Jana Pawła II 3 arekluka@am.gdynia.pl SYSTEM WSPOMAGANIA DECYZJI PODCZAS AKCJI RATOWNICZEJ CZŁOWIEK ZA BURTĄ Z

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze rodzaje łączności

Najważniejsze rodzaje łączności Najważniejsze rodzaje łączności DISTRESS komunikat alarmowy nadawany przez osobę lub statek znajdujący się w bezpośrednim niebezpieczeństwie za pomocą przystawki DSC MAYDAY łączność bezpieczeństwa. Komunikat

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TELEKOMUNIKACJI W TRANSPORCIE DROGOWYM RADIOKOMUNIKACJA AMATORSKA

LABORATORIUM TELEKOMUNIKACJI W TRANSPORCIE DROGOWYM RADIOKOMUNIKACJA AMATORSKA ZESPÓŁ LABORATORIÓW TELEMATYKI TRANSPORTU ZAKŁAD TELEKOMUNIKACJI W TRANSPORCIE WYDZIAŁ TRANSPORTU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ LABORATORIUM TELEKOMUNIKACJI W TRANSPORCIE DROGOWYM INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA I WYMAGANIA EGZAMINACYJNE NA DYPLOM SZYPRA 2 KLASY ŻEGLUGI KRAJOWEJ

RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA I WYMAGANIA EGZAMINACYJNE NA DYPLOM SZYPRA 2 KLASY ŻEGLUGI KRAJOWEJ Załącznik nr 8 RAMOWY PROGRAM SZKOLENIA I WYMAGANIA EGZAMINACYJNE NA DYPLOM SZYPRA 2 KLASY ŻEGLUGI KRAJOWEJ Tabela zbiorcza Przedmiot Liczba godzin I II III IV V VI VII 8.1 NAWIGACJA 22 30 28 4 84 8.2

Bardziej szczegółowo

Jachtowy Sternik Morski

Jachtowy Sternik Morski Jachtowy Sternik Morski Polski Związek Żeglarski Zakres wiedzy i umiejętności obejmujących szkolenie na patent Jachtowego Sternika Morskiego Wiedza teoretyczna 1. Przepisy 1.1. Międzynarodowe Przepisy

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW MORSKICH RAPORT TYMCZASOWY 07/15

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW MORSKICH RAPORT TYMCZASOWY 07/15 PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW MORSKICH RAPORT TYMCZASOWY 07/15 bardzo poważny wypadek morski M/V TRANSFORZA HOLOWNIK KUGUAR zatonięcie holownika Kuguar w wyniku kolizji ze statkiem Transforza na torze

Bardziej szczegółowo

Żeglarz Jachtowy. Polski Związek Żeglarski. 1.1. Podstawowe przepisy żeglugowe obowiązujące na wodach śródlądowych odnoszące się do żeglugi jachtowej:

Żeglarz Jachtowy. Polski Związek Żeglarski. 1.1. Podstawowe przepisy żeglugowe obowiązujące na wodach śródlądowych odnoszące się do żeglugi jachtowej: Żeglarz Jachtowy Polski Związek Żeglarski Program szkolenia: Wiedza teoretyczna: 1. Przepisy 1.1. Podstawowe przepisy żeglugowe obowiązujące na wodach śródlądowych odnoszące się do żeglugi jachtowej: -

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYCHOWANIE KOMUNIKACYJNE KLASA IV ROK SZKOLNY 214/2015

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYCHOWANIE KOMUNIKACYJNE KLASA IV ROK SZKOLNY 214/2015 1.Przepisy o ruchu pieszych WYMAGANIA EDUACYJNE WYCHOWANIE OMUNIACYJNE LASA IV RO SZOLNY 214/2015 onieczne + P Dostateczna ( + P) + R ( +P +R) +D bardzo -wymienia elementy drogi przebiegającej w pobliżu

Bardziej szczegółowo

3. Rowerzysta, który wykonuje skręt lub zmienia kierunek ruchu: 4. Do której grupy znaków zaliczamy ten znak? 5. Na tym skrzyżowaniu rowerzysta:

3. Rowerzysta, który wykonuje skręt lub zmienia kierunek ruchu: 4. Do której grupy znaków zaliczamy ten znak? 5. Na tym skrzyżowaniu rowerzysta: TEST 1 1. Co w pierwszej kolejności decyduje o ruchu pojazdów na skrzyżowaniu: 1. znaki drogowe poziome; 2. znaki drogowe pionowe; 3. włączona sygnalizacja świetlna. 2. Rowerzyście zabrania się: 1. trzymania

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

Sprawowanie opieki medycznej nad chorym - szkolenie pełne - szkolenie uaktualniające

Sprawowanie opieki medycznej nad chorym - szkolenie pełne - szkolenie uaktualniające Temat sprawy: Ośrodki szkoleniowe uznane i nadzorowane przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie 1. Ośrodek Szkoleniowy Ratownictwa Morskiego Akademii Morskiej w Szczecinie ul. Ludowa 7/8 71-700 Szczecin

Bardziej szczegółowo

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy Spis treści Sposoby na udaną rozmowę kwalifikacyjną...5 Lista czasowników, które warto znać i zastosować podczas rozmowy kwalifikacyjnej...9 Lista przymiotników opisujących charakter... 11 Dla pracodawcy:

Bardziej szczegółowo

Łączność radioteleksowa w systemie ARQ. Instrukcja do ćwiczenia

Łączność radioteleksowa w systemie ARQ. Instrukcja do ćwiczenia Łączność radioteleksowa w systemie ARQ Instrukcja do ćwiczenia 1 1 Pytania kontrolne 1. Wyjaśnij znaczenie skrótów i pojęć: ARQ, FEC, Tx, Rx, numer selcall, znamiennik, transmisja Dx i Rx. 2. Wyjaśnij

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA Jachtowy sternik morski teoria e-learning stan na dzień:

PROGRAM SZKOLENIA Jachtowy sternik morski teoria e-learning stan na dzień: PROGRAM SZKOLENIA Jachtowy sternik morski 1. Wiedza teoretyczna: 1) jachty żaglowe morskie, w tym: a) eksploatacja i budowa instalacji i urządzeń jachtu oraz ocena ich stanu technicznego b) obsługa przyczepnych

Bardziej szczegółowo

Porównanie algorytmu mrówkowego oraz programowania dynamicznego do wyznaczania bezpiecznej trajektorii statku

Porównanie algorytmu mrówkowego oraz programowania dynamicznego do wyznaczania bezpiecznej trajektorii statku Agnieszka LAZAROWSKA Józef LISOWSKI Akademia Morska w Gdyni e-mail: aglaz@vega.am.gdynia.pl jlis@am.gdynia.pl Porównanie algorytmu mrówkowego oraz programowania dynamicznego do wyznaczania bezpiecznej

Bardziej szczegółowo

1. LET S COMMUNICATE! LEKCJA

1. LET S COMMUNICATE! LEKCJA Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny, sposoby sprawdzania osiągnięć edukacyjnych oraz warunki i tryb uzyskania oceny wyższej niż przewidywana Język angielski podręcznik Voices 1, wyd.macmillan Nr

Bardziej szczegółowo

Bardzo formalny, odbiorca posiada specjalny tytuł, który jest używany zamiast nazwiska

Bardzo formalny, odbiorca posiada specjalny tytuł, który jest używany zamiast nazwiska - Wstęp Dear Mr. President, Dear Mr. President, Bardzo formalny, odbiorca posiada specjalny tytuł, który jest używany zamiast nazwiska Dear Sir, Dear Sir, Formalny, odbiorcą jest mężczyzna, którego nazwiska

Bardziej szczegółowo

Poniżej moje uwagi po zapoznaniu się z prezentowanymi zasadami:

Poniżej moje uwagi po zapoznaniu się z prezentowanymi zasadami: Witam wszystkich nawigatorów. Ostatnio zostały opublikowane nowe zasady CEC (opracowane przez Węgrów) dla zawodników i organizatorów CEC 2011, które obowiązują od tego sezonu. Choć w większości pokrywają

Bardziej szczegółowo

Zajęcia z języka angielskiego TELC Gimnazjum Scenariusz lekcji Prowadzący: Jarosław Gołębiewski Temat: Czas Present Perfect - wprowadzenie

Zajęcia z języka angielskiego TELC Gimnazjum Scenariusz lekcji Prowadzący: Jarosław Gołębiewski Temat: Czas Present Perfect - wprowadzenie Zajęcia z języka angielskiego TELC Gimnazjum Scenariusz lekcji Prowadzący: Jarosław Gołębiewski Temat: Czas Present Perfect - wprowadzenie I. Cele lekcji 1) Wiadomości Uczeń: wie, że czas present perfect

Bardziej szczegółowo

AKTYWNY WYPOCZYNEK POD ŻAGLAMI szkolenia, rejsy, obozy żeglarskie

AKTYWNY WYPOCZYNEK POD ŻAGLAMI szkolenia, rejsy, obozy żeglarskie AKTYWNY WYPOCZYNEK POD ŻAGLAMI szkolenia, rejsy, obozy żeglarskie www.jachty.org Podczas kursu przekażemy Państwu wiedzę i umiejętności zawarte w niżej prezentowanym programie szkolenia PZŻ. PROGRAM SZKOLENIA

Bardziej szczegółowo

Błędów popełnianych przez Polaków w języku angielskim

Błędów popełnianych przez Polaków w języku angielskim 10 Błędów popełnianych przez Polaków w języku angielskim Jak je poprawić? Zajrzyj do środka! www.madebybeata..com Witaj! Ucząc się angielskiego trudno na samym początku było mi zauważyć, że popełniłam

Bardziej szczegółowo

Metoda wizualizacji danych z AIS na potrzeby nawigatora

Metoda wizualizacji danych z AIS na potrzeby nawigatora DRAMSKI Mariusz 1 Metoda wizualizacji danych z AIS na potrzeby nawigatora WSTĘP W dobie nowoczesnej nawigacji na statkach morskich wykorzystywane są coraz nowsze i bardziej zaawansowane narzędzia wspomagające

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi SIERPIEŃ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Egzamin maturalny z języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

"Synteza elektronawigacyjnego układu sterowania statkiem z wykorzystaniem algorytmów mrówkowych"

Synteza elektronawigacyjnego układu sterowania statkiem z wykorzystaniem algorytmów mrówkowych r Dr hab. inż. Marcin Ziółkowski Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Wydział Elektryczny Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Szczecin, 30 marca 2015 r. Recenzja rozprawy

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 14 Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku z dnia 6 czerwca 2005 roku

Komunikat Nr 14 Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku z dnia 6 czerwca 2005 roku Komunikat Nr 14 Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku z dnia 6 czerwca 2005 roku o wytycznych w sprawie ilości, rodzaju i rozmieszczenia środków i urządzeń ratunkowych oraz minimalnego zestawu urządzeń

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW MORSKICH RAPORT TYMCZASOWY 48/14

PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW MORSKICH RAPORT TYMCZASOWY 48/14 PAŃSTWOWA KOMISJA BADANIA WYPADKÓW MORSKICH RAPORT TYMCZASOWY 48/14 poważny wypadek morski M/V ACHILLES wejście statku na mieliznę podczas wyjścia z portu Gdynia w dniu 19 listopada 2014 r. Listopad 2015

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY L.p. Pytanie

PRZEPISY L.p. Pytanie PRZEP L.p. Pytanie 1 Który jacht ma pierwszeństwo płynący prawym halsem czy lewym? 2 Który jacht ma pierwszeństwo wchodzący czy wychodzący z portu? 3 Który jacht ma pierwszeństwo płynący z prądem rzeki

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH

ZAKŁAD URZĄDZEŃ NAWIGACYJNYCH y prac dyplomowych inżynierskich dla studentów dziennych prowadzone przez nauczycieli akademickich Instytutu Inżynierii Ruchu Morskiego na rok akademicki 2008/2009 lp tematy pracy promotor dyplomant data

Bardziej szczegółowo

NEGOCJACJE POMIĘDZY PLATFORMAMI AGENTOWYMI

NEGOCJACJE POMIĘDZY PLATFORMAMI AGENTOWYMI Andrzej Łebkowski Akademia Morska w Gdyni NEGOCJACJE POMIĘDZY PLATFORMAMI AGENTOWYMI Współczesne sposoby prowadzenia nawigacji wymagają od nawigatorów szybkiego, a zarazem optymalnego, określenia trasy

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Możliwości technicznego wsparcia bezpieczeństwa żeglugi na południowym Bałtyku.

Tytuł: Możliwości technicznego wsparcia bezpieczeństwa żeglugi na południowym Bałtyku. Autor: dr inż. kpt. ż.w. Henryk Śniegocki, prof. nadzw. Akademii Morskiej w Gdyni, Prorektor ds. morskich. Tytuł: Możliwości technicznego wsparcia bezpieczeństwa żeglugi na południowym Bałtyku. Wstęp/Streszczenie

Bardziej szczegółowo

BIBLIOTECZKA JACHTOWA VADEMECUM MPZZM. Wojciech Zientara

BIBLIOTECZKA JACHTOWA VADEMECUM MPZZM. Wojciech Zientara 1 BIBLIOTECZKA JACHTOWA 2 VADEMECUM MPZZM Wojciech Zientara 2 Projekt okładki: Lucyna Jezierska Copyright by Kolor s.c., Warszawa 1995 ISBN 83-900826-0-0 Warszawa 1995. Wydanie 1 Skład i druk: Kolor s.c.

Bardziej szczegółowo

Nauczanie i uczenie się polskiego języka migowego metodą Vision Virtuelle

Nauczanie i uczenie się polskiego języka migowego metodą Vision Virtuelle Krzysztof Kościński Edu PJM, Warszawa Alicja Orłowska Edu PJM, Warszawa Nauczanie i uczenie się polskiego języka migowego metodą Vision Virtuelle abstrakt: W artykule omówione zostało zastosowanie metody

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji: Manewry wykonywane przez kierującego rowerem: wymijanie, omijanie i wyprzedzanie

Scenariusz lekcji: Manewry wykonywane przez kierującego rowerem: wymijanie, omijanie i wyprzedzanie Scenariusz lekcji: Manewry wykonywane przez kierującego rowerem: wymijanie, omijanie i wyprzedzanie 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: nazywa oraz rozpoznaje i definiuje podstawowe manewry wykonywane

Bardziej szczegółowo

Omówienie obowiązujących aktów prawnych, spodziewanych zmian prawa dotyczącego żeglugi oraz planowanych działań w ramach UE dot.

Omówienie obowiązujących aktów prawnych, spodziewanych zmian prawa dotyczącego żeglugi oraz planowanych działań w ramach UE dot. Omówienie obowiązujących aktów prawnych, spodziewanych zmian prawa dotyczącego żeglugi oraz planowanych działań w ramach UE dot. siarki Agnieszka Zapłatka Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska Morskiego

Bardziej szczegółowo

Temat: oznakowania stref niebezpiecznych zapewnienia odpowiedniego oświetlenia placu budowy (przede wszystkim dróg transportowych).

Temat: oznakowania stref niebezpiecznych zapewnienia odpowiedniego oświetlenia placu budowy (przede wszystkim dróg transportowych). STANDARDY BHP Temat: Praca żurawi wieżowych w warunkach lokalizacji kolizyjnej 1 Oznakowanie terenu budowy W celu zapewnienia bezpiecznego transportu pionowego, kierownictwo budowy zobligowane jest do

Bardziej szczegółowo

Wybrane problemy piractwa w strefach zagrożenia. Czesław DYRCZ Akademia Marynarki Wojennej

Wybrane problemy piractwa w strefach zagrożenia. Czesław DYRCZ Akademia Marynarki Wojennej Wybrane problemy piractwa w strefach zagrożenia Czesław DYRCZ Akademia Marynarki Wojennej Wybrane problemy piractwa PLAN WYSTĄPIENIA Spojrzenie wstecz oraz definicje zjawisk piractwa morskiego i napadów

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Tychy, plan miasta: Skala 1: (Polish Edition)

Tychy, plan miasta: Skala 1: (Polish Edition) Tychy, plan miasta: Skala 1:20 000 (Polish Edition) Poland) Przedsiebiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne (Katowice Click here if your download doesn"t start automatically Tychy, plan miasta: Skala 1:20 000

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ODLEGŁOŚCI BOCZNEJ NA MANEWR WYPRZEDZANIA STATKÓW MORSKICH NA AKWENACH OGRANICZONYCH

WPŁYW ODLEGŁOŚCI BOCZNEJ NA MANEWR WYPRZEDZANIA STATKÓW MORSKICH NA AKWENACH OGRANICZONYCH Piotr Lizakowski Akademia Morska w Gdyni WPŁYW ODLEGŁOŚCI BOCZNEJ NA MANEWR WYPRZEDZANIA STATKÓW MORSKICH NA AKWENACH OGRANICZONYCH Bezpieczeństwo manewrów wyprzedzania statków morskich jest istotnym elementem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 stycznia 2013 r. Poz. 77 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 11 stycznia 2013 r.

Warszawa, dnia 17 stycznia 2013 r. Poz. 77 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 11 stycznia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 17 stycznia 2013 r. Poz. 77 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU, BUDOWNICTWA I GOSPODARKI MORSKIEJ 1) z dnia 11 stycznia 2013 r. w sprawie przekazywania

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1)

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1) EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1) ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA KWIECIEŃ 2013 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne II. Rozumienie Uczeń rozumie

Bardziej szczegółowo