Zastosowanie mechanizmów długich transakcji w systemie ewidencji gruntów i budynków

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zastosowanie mechanizmów długich transakcji w systemie ewidencji gruntów i budynków"

Transkrypt

1 Rozdział I Zastosowanie mechanizmów długich transakcji w systemie ewidencji gruntów i budynków Streszczenie. Transakcje s mechanizmem dostpnym w systemach zarzdzania bazami, którego podstawowym zadaniem jest utrzymanie spójnoci w czasie ich zmiany oraz koordynacja współbienoci dokonywania zmian. Wyróni mona krótkie transakcje zaimplementowane w wikszoci systemów zarzdzania bazami oraz długie transakcje, obsług których niejednokrotnie trzeba oprogramowa w aplikacji systemu informacyjnego W rozdziale przedstawiono ide mechanizmów długich transakcji w dwóch systemach ewidencji gruntów i budynków. W pierwszym systemie długie transakcje zaimplementowano w jednym schemacie bazy, a w drugim systemie - w trzech schematach biecym, transakcyjnym i archiwalnym. Obie implementacje oparte s na metodzie wersjonowania obiektów. 1 Wprowadzenie Transakcje s mechanizmem dostpnym w systemach zarzdzania bazami, którego podstawowym zadaniem jest utrzymanie spójnoci w czasie edycji oraz koordynacja współbienoci dokonywania zmian w. Transakcje obejmuj cig operacji aktualizacyjnych, przekształcajcych baz systemu informacyjnego z jednego stanu spójnego w inny spójny stan. Ten cig operacji aktualizacyjnych traktuje si jako atomowy, niepodzielny. Klasyczne transakcje mona nazwa krótkimi transakcjami, bowiem musz one si zakoczy w momencie zakoczenia pracy aplikacji systemu informacyjnego albo systemu zarzdzania bazami. Krótkie transakcje nazywane s równie bazodanowymi, bowiem s one standardowym mechanizmem wikszoci systemów zarzdzania bazami. Jednake, w niektórych systemach, np. systemach klasy CAD lub w systemach ewidencji gruntów i budynków, ze wzgldu na złoony proces aktualizacji, konieczne s funkcje odkładania transakcji w toku oraz wznawiania niedokoczonych transakcji po upływie dowolnego czasu. Funkcje takie realizuje si za pomoc tzw. długich transakcji, które naley oprogramowa w aplikacji systemu. Dlatego te długie transakcje mona nazwa transakcjami aplikacyjnymi. Niemniej jednak długie transakcje musz spełnia cztery podstawowe własnoci transakcji ACID. ACID jest akronimem angielskich nazw podstawowych własnoci transakcji: atomowo (ang. atomicity), spójno (ang. consistency), wyłczno (ang. isolation) oraz trwało (ang. durability). Długie transakcje s przedmiotem licznych publikacji i proponowane s róne mechanizmy i procedury zarzdzania nimi [1], [2], [3], [4], [7], [8], [9]. Bogdan Trawiski: Politechnika Wrocławska, Instytut Informatyki Stosowanej, Wybrzee Wyspiaskiego 27, Wrocław, Polska

2 B. Trawiski W niniejszym rozdziale przedstawiono ide mechanizmów długich transakcji w dwóch systemach ewidencji gruntów, budynków i lokali. W pierwszym systemie długie transakcje zaimplementowano w jednym schemacie bazy, a w drugim systemie - w trzech schematach biecych, transakcyjnych i archiwalnych. Obie implementacje oparte s na metodzie wersjonowania obiektów [6], [11]. 2 Własnoci krótkich transakcji Zarówno krótkie, bazodanowe transakcje, jak i długie, aplikacyjne transakcje systemu musz spełnia cztery podstawowe własnoci transakcji ACID. Własnoci te mona scharakteryzowa w sposób nastpujcy: Atomowo oznacza, e operacje aktualizacyjne objte transakcj naley traktowa, jako niepodzieln cało. Stawia to wymóg, by wszystkie operacje czstkowe zakoczyły si powodzeniem. Jeeli którakolwiek z operacji czstkowych nie wykona si, to wszystkie operacje aktualizacyjne wykonane w ramach transakcji to tego momentu musz zosta wycofane, a baza musi powróci do stanu sprzed rozpoczcia transakcji. Spójno oznacza, e stan bazy jest spójny zarówno przed transakcj, jak i po transakcji. Jeeli system nie moe osign spójnego stanu bazy w czasie transakcji, to musi wycofa transakcj i przywróci stan bazy sprzed transakcji. Wyłczno oznacza, e system musi mie czasie wykonywania transakcji wszystkie niezbdne zasoby na wyłczno. Osiga to poprzez zastosowanie mechanizmu blokowania (ang. locking) rekordów, stron, tabel albo nawet całej bazy. Trwało oznacza, e rezultaty transakcji po jej zatwierdzeniu s stabilne. Po zatwierdzeniu transakcji nie ma ju moliwoci powrotu do stanu sprzed transakcji. Wykonaniem transakcji steruj trzy podstawowe operacje, którym odpowiadaj instrukcje w jzykach programowania: rozpoczcie, otwarcie transakcji (ang. begin transaction), zatwierdzenie transakcji (ang. commit transaction), wycofanie transakcji (ang. rollback transaction). Po rozpoczciu transakcji kada kolejna instrukcja selekcji, aktualizacji, wstawienia i usunicia objta jest regułami biecej transakcji. Zatwierdzenie transakcji powoduje utrwalenie wyników działania wszystkich instrukcji objtych transakcj i utrat moliwoci powrotu do stanu sprzed transakcji. Z kolei wycofanie transakcji powoduje anulowanie wyników wszystkich instrukcji wykonanych w transakcji, czyli odzyskanie spójnego stanu, jaki baza miała przed transakcj. Wycofanie transakcji moe by oprogramowane w aplikacji systemu informacyjnego. Natomiast w wypadku wystpienia awarii sprztu lub oprogramowania system zarzdzania baz sam automatycznie wycofuje transakcj. Z blokowaniem zasobów wie si zagadnienie poziomów izolacji transakcji, które dotyczy zakresu, w jakim zmiany wykonane przez dan transakcj s widoczne dla innej transakcji. Poziomy izolacji transakcji definiuje si je wystpowaniem, wzgldnie niewystpowaniem niepo zjawisk: brudnego odczytu, niepowtarzalnego odczytu, fantomu. Te niepodane zjawiska opisane s w [6], [12], [13]. Wyrónia si cztery poziomy izolacji transakcji: Niepotwierdzony odczyt (ang. read uncommitted) transakcja działajca na poziomie odczytu niepotwierdzonego widzi niepotwierdzone zmiany dokonywane przez inne transakcje. Na tym poziomie moliwe jest wystpienie brudnego odczytu, niepowtarzalnego odczytu oraz fantomu. 2

3 Zastosowanie mechanizmów długich transakcji w systemie ewidencji gruntów i budynków Potwierdzony odczyt (ang. read committed) transakcja działajca na poziomie odczytu potwierdzonego nie widzi zmian dokonywanych przez inne transakcje dopóki nie zostan one potwierdzone przez te transakcje. Na tym poziomie nie jest moliwy brudny odczyt, natomiast moliwe jest wystpienie niepowtarzalnego odczytu oraz fantomu. Powtarzalny odczyt (ang. repeatable read) - transakcja działajca na poziomie powtarzalnego odczytu ma gwarancj, e nie bdzie widzie adnych zmian dokonanych przez inne transakcje na, które ju raz odczytała. Na tym poziomie nie jest moliwy brudny odczyt i niepowtarzalny odczyt, natomiast moliwe jest wystpienie fantomu. Poziom szeregowalny (ang. serializable) transakcje działajce na poziomie szeregowalnym tak współdziałaj ze sob, jak gdyby kada transakcja była wykonywana jedna po drugiej. Transakcje s od siebie odizolowane. Na tym poziomie nie jest moliwe zjawisko ani brudnego odczytu, ani niepowtarzalnego odczytu, ani fantomu. W rozdziale zostan przedstawione dwa warianty realizacji długich transakcji w systemie informacyjnym. Pierwszy realizowany jest za pomoc trzech schematów bazy : biecego, transakcyjnego oraz archiwalnego, a drugi za pomoc statusów obiektów w jednym schemacie bazy. Ponadto przeprowadzone zostan rozwaania, jak spełni własnoci ACID w obu wariantach oraz jak osign poziomy izolacji transakcji: niepotwierdzony odczyt i potwierdzony odczyt. 3 System ewidencji gruntów i budynków Opis procesu długich transakcji przedstawiono w niniejszym rozdziale na przykładzie systemów informacyjnych przeznaczonych do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, w pracach nad opracowaniem i rozwojem których autor uczestniczy. Systemy tej klasy utrzymuj dane opisowe i geometryczne dotyczce wszystkich nieruchomoci z całego terytorium kraju. Eksploatowane s one w kadym starostwie powiatowym. Ich funkcjonowanie jest obwarowane przepisami prawnymi [10] oraz instrukcj techniczn G5. Przepisy te stawiaj wymóg stosowania w nich długich transakcji. Rys. 1. Diagram powiza relacyjnych pomidzy obiektami w jednostce rejestrowej 3

4 B. Trawiski W tych systemach dane o włacicielach nieruchomoci grupowane s w tzw. jednostkach rejestrowych, które obejmuj nieruchomoci w danym obrbie ewidencyjnym jednorodne pod wzgldem prawnym, np. zarejestrowane w jednej ksidze wieczystej. powiza relacyjnych pomidzy podstawowymi obiektami ewidencyjnymi w jednostce rejestrowej gruntów przedstawiono na rys. 1. Obiektami tymi s działka ewidencyjna (tabela Dzialki), klasouytki na działce (tabela Klasouzytki), udziały włacicieli i władajcych (tabela Udzialy) oraz podmioty ewidencyjne (tabela PodmiotyEwid). Jedna jednostka rejestrowa moe obejmowa wiele działek ewidencyjnych oraz wiele udziałów podmiotów ewidencyjnych. Przy czym suma udziałów włacicieli oraz suma udziałów władajcych jednostce rejestrowej musz by równe 1. Wszystkie te obiekty umiejscowione s w ramach obrbów ewidencyjnych (tabela Obrby), na które podzielone s jednostki ewidencyjne (tabela Gminy). 4 Długie transakcje w jednym schemacie bazy Do koordynacji zmian dokonywanych w jednostce rejestrowej w czasie długiej transakcji wykorzystywane s pola Status wystpujce w kadej tabeli obiektów. W czasie trwania długiej transakcji obiekty działek, klasouytków na działce, udziałów oraz podmiotów ewidencyjnych mog przyjmowa nastpujce statusy: 4 0 obiekt biecy, niepodlegajcy w danym momencie zmianie, 1 obiekt archiwalny, obiekt zmieniony w przeszłoci, przed rozpoczciem rozpatrywanej transakcji, 2 obiekt dopisany obiekt dopisany w rozpatrywanej transakcji, 3 obiekt zmieniony obiekt zmieniony w rozpatrywanej transakcji, obiekt z danymi sprzed aktualizacji, przeznaczony do przeniesienia do archiwum. Z kolei jednostka rejestrowa, poza statusami 0 bieca, niebdca w trybie zmian oraz 1 archiwalna, moe przyjmowa dwa dodatkowe statusy: 8 długa transakcja jest aktualnie wykonywana, 9 długa transakcja została odłoona do wznowienia i kontynuacji w przyszłoci. Rozpoczcie długiej transakcji polega na zablokowaniu jednostki rejestrowej do zmian poprzez ustawienie w polu Status wartoci 8. Przed rozpoczciem długiej transakcji wszystkie obiekty w jednostce rejestrowej s albo biece albo historyczne, czyli maj statusy równe 0 albo 1. Obiekty historyczne nie podlegaj zmianom, a zatem nie bior udziału w transakcji. Jeeli którykolwiek z obiektów o statusie biecym: działka, klasouytek na działce, udział lub podmiot ewidencyjny ulega zmianie, to rekord tego obiektu jest powielany. Rekord z danymi obiektu sprzed aktualizacji uzyskuje status wynoszcy 3, a rekord z danymi obiektu po aktualizacji otrzymuje status równy 2. Długa transakcja moe zosta odłoona do dokoczenia po upływie dowolnego czasu. W czasie odkładania transakcji status jednostki rejestrowej ustawiany jest na 9, a statusy pozostałych obiektów pozostaj bez zmian. Wznowienie transakcji odłoonej odbywa si poprzez zmian poprzez przywrócenie jednostce rejestrowej statusu 8, który oznacza, e transakcja jest wykonywana. W czasie zatwierdzenia transakcji obiekty dopisane staj si biecymi, a obiekty zmienione archiwalnymi, czyli zmieniane s statusy obiektów z 2 na 0 oraz z 3 na 1.

5 Zastosowanie mechanizmów długich transakcji w systemie ewidencji gruntów i budynków Status jednostki rejestrowej zmieniany jest z 8 na 0. Z kolei w wypadku koniecznoci wycofania transakcji obiekty ze statusem 3 s przywracane jako biece, a wic uzyskuj status 0, natomiast obiekty dodane posiadajce status 2 s fizycznie usuwane z bazy. Status jednostki rejestrowej zmieniany jest z 8 na 0. Jednostka rejestrowa powraca wic do stanu sprzed transakcji. Diagram zmiany stanów obiektów takich, jak działka, klasouytek na działce, udział lub podmiot ewidencyjny przedstawiono na rys. 2. Rys. 2. Diagram stanów obiektu w czasie długiej transakcji w notacji UML Jeeli w czasie wykonywania transakcji inny uytkownik chce uruchomi swoj transakcj na tej samej jednostce rejestrowej, to aplikacja sprawdza stan zablokowania jednostki i uniemoliwia otwarcie innej transakcji. Zatem w tym wypadku, poziom izolacji transakcji jest szeregowalny. Z kolei, jeeli inni uytkownicy wykonuj raporty lub zestawienia statystyczne, obejmujce dane z jednostki rejestrowej, w której uruchomiona jest długa transakcja, udostpniane s dane sprzed rozpoczcia transakcji. A wic raporty uwzgldniaj dane obiektów ze statusem 0 i 3, bo takie obiekty były biece przed transakcj, natomiast pomijane s dane obiektów ze statusem 1 i 2, bo dotycz one obiektów archiwalnych albo dopisanych w czasie niezatwierdzonej jeszcze transakcji. A zatem dane do raportów udostpniane s na poziomie izolacji transakcji potwierdzonego odczytu. Gdyby potrzebny był poziom niepotwierdzonego odczytu, to naleałoby udostpni dane obiektów ze statusem 0 i 2. Przedstawiony powyej sposób przetwarzania długich transakcji zapewnia wic zachowanie własnoci ACID oraz działanie na szeregowalnym poziomie izolacji transakcji. Ponadto kada zmiana obiektów, jak i zmiany statusów jednostki rejestrowej oraz pozostałych obiektów zapisywane s trwale w bazie przy uyciu krótkich transakcji. 5

6 B. Trawiski 5 Długie transakcje w trzech schematach bazy Do wykonywania długich transakcji wykorzystywane s trzy odrbne schematy bazy : schemat biecych - słuy do udostpniania biecych, które jest najczciej wykorzystywan funkcj w systemie, schemat transakcyjnych - słuy do wykonywania aktualizacji, zawiera wic tylko dane poddawane w danym momencie zmianom, schemat archiwalnych zawiera zarówno dane biece, jak i archiwalne, słuy do udostpniania historycznych, czyli takich, które były aktualne w danym momencie w przeszłoci. Do koordynacji zmian dokonywanych w jednostce rejestrowej w czasie długiej transakcji, co ma miejsce w schemacie transakcyjnym, podobnie do długich transakcji w jednym schemacie bazy, wykorzystywane s pola statusów obiektów. 5.1 Faza otwierania długiej transakcji Faza otwierania długiej transakcji polega na zablokowaniu do zmiany jednostki rejestrowej, poprzez ustawienie jej statusu na 8 w schemacie biecych, a nastpnie na skopiowaniu wszystkich tej jednostki rejestrowej do schematu transakcyjnego (Rys. 3). Ustawianie statusu zablokowania jednostki rejestrowej i kopiowanie odbywa si przy uyciu krótkich transakcji. 1. Załoenie blokad biecych 2. Kopiowanie transakcyjnych archiwalnych Rys. 3. Operacje w czasie fazy otwierania długiej transakcji 5.2 Faza wykonywania długiej transakcji Aktualizacja odbywa si w schemacie transakcyjnym. Jej przebieg jest analogiczny do procesów zmian wykonywanych w ramach długiej transakcji w jednym schemacie bazy, opisanych w poprzednim punkcie niniejszego rozdziału (Rys. 4), do koordynacji zmian dokonywanych w jednostce rejestrowej równie wykorzystywane s statusy obiektów. Wszystkie raporty i zestawienia statystyczne wykonywane s w schemacie biecych, a wic udostpniane s w postaci sprzed rozpoczcia transakcji, czyli wyłcznie na poziomie izolacji transakcji potwierdzonego odczytu. Odłoenie długiej transakcji do póniejszego wznowienia i dokoczenia polega tylko na zmianie statusu jednostki rejestrowej z 8 na 9 zarówno w schemacie transakcyjnym, jak i biecym. Analogicznie, wznowienie odłoonej transakcji polega na zmianie statusu jednostki rejestrowej z 9 na 8. 6

7 Zastosowanie mechanizmów długich transakcji w systemie ewidencji gruntów i budynków Aktualizacja biecych transakcyjnych archiwalnych Rys. 4. Operacje w czasie fazy wykonywania długiej transakcji 5.3 Faza zatwierdzenia długiej transakcji W czasie zatwierdzania transakcji, zaktualizowane dane kopiowane s ze schematu transakcyjnych do schematów biecych i archiwalnych, a nastpnie zwalniana jest blokada jednostki rejestrowej, poprzez zmian jej statusu z 8 na 0. Zarówno kopiowanie zaktualizowanych, jak i odblokowywanie jednostki rejestrowej odbywa si przy uyciu krótkich transakcji. Jeeli zachodzi konieczno wycofania transakcji, to aktualizowane dane usuwane s ze schematu transakcyjnego, a nastpnie status jednostki rejestrowej przestawiany jest z 8 na Zwolnienie blokad biecych 1. Kopiowanie transakcyjnych 2. Kopiowanie archiwalnych Rys. 5. Operacje w czasie fazy zatwierdzania długiej transakcji Przedstawiony powyej sposób przetwarzania długich transakcji zapewnia równie zachowanie własnoci ACID oraz działanie na szeregowalnym poziomie izolacji transakcji. 6 Podsumowanie W rozdziale przedstawiono dwa warianty realizacji długich transakcji w systemie informacyjnym. Pierwszy realizowany jest za pomoc statusów obiektów w jednym schemacie bazy, a drugi za pomoc trzech schematów bazy : biecego, transakcyjnego oraz archiwalnego. W obu wariantach zachowane s własnoci ACID transakcji i w obu transakcje działaj na szeregowalnym poziomie izolacji. Warianty te zaimplementowano w dwóch systemach ewidencji gruntów i budynków. 7

8 B. Trawiski Literatura 1. Butler M., Ferreira C.. An operational semantics for StAC, a language for modelling longrunning business transactions. In Coordination 2004 (COORD 2004), volume 2949 of LNCS. Springer-Verlag, Butler M., Ferreira C., Ng M. Y:. Precise Modelling of Compensating Business Transactions and its Application to BPEL. Technical Report, Electronics and Computer Science, University of Southampton Butler M., Hoare T., Ferreira C.: A trace semantics for long-running transactions. In 25 Years of CSP, Chessell M., Griffin C., Vines D., Butler M., Ferreira C., Henderson P.: Extending the concept of transaction compensation. IBM Systems Journal, vol. 41, no. 4, Coulouris G., Dollimore J., Kindberg T.: Systemy rozproszone. Podstawy i projektowanie. WNT, Warszawa Koszlajda T.: Zarzdzanie współbienoci transakcji. VI Konferencja PLOUG 2000, padziernika, Zakopane, 7. Lynch N.A.: Multilevel Atomicity - A New Correctness Criterion for Database Concurrency Control. ACM Transactions on Database Systems, Vol. 8, No. 4, December 1983, Pages Mukherjee S.: A Modified Kangaroo Model for Long Lived Transactions Over Mobile Networks, Proceedings of the WSEAS Int. Conf. on E-Activities, Singapore, December Pu C., Kaiser G.E., Hutchinson N.: Split Transactions for Open-Ended Activities, Proceedings of the 14th VLDB Conference, Los Angeles, California Rozporzdzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454) 11. Sperat S.: Addressing high concurrency and long transactions in GIS environments. A white paper, 4DataLink February 2003, 12. Stokłosa J., Bilski T., Pankowski T.: Bezpieczestwo w systemach informatycznych. PWN, Warszawa-Pozna Ullman J.D., Widom J.: Podstawowy wykład z systemów baz. WNT, Warszawa 2000 Paper title: Implementation of long transaction mechanisms in the system for registration of parcels and buildings Abstract. Transactions are the mechanism available in data base management systems. Their fundamental task is to maintain data consistency during updating and to coordinate the concurrency of changing data. There are short transactions implemented in majority of data base management systems. You can also figure long transactions, which should be programmed in the application of an information system. The concept of the mechanisms of long transactions implemented in two systems for registration of parcels and buildings is presented in the chapter. In one system long transactions are implemented in one data base schema and in the second system they are maintained in three data base schemas. Both solutions are based on the method of object versioning. Słowa kluczowe: bazy, systemy informacyjne, długie transakcje, wersjonowanie obiektów, poziomy izolacji transakcji 8

Bazy danych Transakcje

Bazy danych Transakcje Wstp Pojcia podstawowe: Transakcja - sekwencja (uporzdkowany zbiór) logicznie powizanych operacji na bazie danych, która przeprowadza baz danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny. W!a"no"ci transakcji:

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH. Transakcje. opracowanie: Michał Lech

BAZY DANYCH. Transakcje. opracowanie: Michał Lech BAZY DANYCH Transakcje opracowanie: Michał Lech Plan wykładu 1. Transakcje - co to jest? 2. Mechanizmy transakcji 3. Reguły ACID 4. Niekorzystne zjawiska 5. Poziomy izolacji 6. Polecenia PostgreSQL transakcji

Bardziej szczegółowo

przykłady problemów; realizacja dostaw części od producenta do klienta:

przykłady problemów; realizacja dostaw części od producenta do klienta: Przetwarzanie transakcyjne Transakcja zestaw operacji pod szczególną kontrolą transakcja to sekwencja operacji, która musi zakończyć się sukcesem w całości - w przeciwnym wypadku musi powrócić stan początkowy

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie transakcjami

Zarządzanie transakcjami Zarządzanie transakcjami Właściwości ACID Przyjmuje się, że transakcje i protokoły zarządzania transakcjami powinny posiadać właściwości ACID: Atomowość (atomicity) każda transakcja stanowi pojedynczą

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zaliczenie. Literatura. Strony WWW. Wykład 1: Wprowadzenie do baz danych. Semestr 1

Bazy danych. Zaliczenie. Literatura. Strony WWW. Wykład 1: Wprowadzenie do baz danych. Semestr 1 Zaliczenie Bazy Wykład 1: Wprowadzenie do baz Semestr 1 Wykład: Podstawowe informacje z zakresu baz - relacyjne bazy, DDL, SQL, indeksy, architektura baz Pracownia specjalistyczna: projekt bazy, SQL, Access

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, /15

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, /15 Bazy danych Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 12/15 WSPÓŁBIEŻNOŚĆ Serwer bazodanowy nie może obsługiwać klientów sekwencyjnie: wszyscy musieli by czekać

Bardziej szczegółowo

Bazy danych wykład dziewiaty Transakcje. Konrad Zdanowski ( Uniwersytet Kardynała Stefana Bazy danych Wyszyńskiego, wykładwarszawa)

Bazy danych wykład dziewiaty Transakcje. Konrad Zdanowski ( Uniwersytet Kardynała Stefana Bazy danych Wyszyńskiego, wykładwarszawa) Bazy danych wykład dziewiaty Transakcje Konrad Zdanowski Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa dziewiaty Transakcje 1 / 42 Outline 1 Transakcje Problemy interakcji 2 Metody usuwania konfliktów

Bardziej szczegółowo

Typy bazy danych Textract

Typy bazy danych Textract Typy bazy danych Typy bazy danych bazy tekstowe, Textract, http://www.textract.com - bazy tekstowe, np. archiwum gazety, dla setek gigabajtów, szybkie wyszukiwanie i indeksacja informacji bazy danych bez

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Przykład. Wprowadzenie BAZY DANYCH. Transakcje Hurtownie danych

Plan wykładu. Przykład. Wprowadzenie BAZY DANYCH. Transakcje Hurtownie danych Plan wykładu 2 BAZY DANYCH Wykład 5: Transakcje. Hurtownie danych. Transakcje Hurtownie danych Małgorzata Krętowska Wydział Informatyki Politechnika Białostocka Wprowadzenie Przykład Zmiany zachodzące

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Dr inż. Paweł Kasprowski

Bazy danych. Dr inż. Paweł Kasprowski Plan wykładu Bazy danych Architektura systemów zarządzania bazami danych Realizacja zapytań algebra relacji Wielodostęp do danych - transakcje Dr inż. Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Aplkacja przechowująca

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 9. SQL Klucze obce Transakcje

Bazy danych 9. SQL Klucze obce Transakcje Bazy danych 9. SQL Klucze obce Transakcje P. F. Góra http://th-www.if.uj.edu.pl/zfs/gora/ semestr letni 2005/06 Klucze obce Klucze obce powiazanie indeksowanej kolumny jakiejś tabeli z indeksowana kolumna

Bardziej szczegółowo

Terminologia baz danych

Terminologia baz danych Terminologia baz danych Terminologia Banki danych - bazy danych w których przechowuje si informacj historyczne. Hurtownie danych (data warehouse): zweryfikowane dane z rónych baz, przydatne do analiz i

Bardziej szczegółowo

Ustawienie na poziomie sesji (działa do zmiany lub zakończenia sesji zamknięcia połączenia).

Ustawienie na poziomie sesji (działa do zmiany lub zakończenia sesji zamknięcia połączenia). POZIOMY IZOLACJI TRANSAKCJI 1. Microsoft SQL Server 2012 (od SQL Server 2005) W systemie SQL Server można wybrać sposób sterowania współbieżnością. Podstawowy sposób to stosowanie blokad. Wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Właściwości transakcji

Właściwości transakcji Transakcje Właściwości transakcji Transakcja jednostka operowania na bazie danych podlegająca kontroli i sterowaniu System zarządzania transakcjami ma za zadanie takie sterowanie operacjami na bazie danych,

Bardziej szczegółowo

070 TRANSAKCJE. Prof. dr hab. Marek Wisła

070 TRANSAKCJE. Prof. dr hab. Marek Wisła 070 TRANSAKCJE Prof. dr hab. Marek Wisła Transakcja - definicja Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, przeprowadzających bazę danych z jednego stanu spójnego w inny

Bardziej szczegółowo

Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości.

Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości. Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości. Pojęcie bazy danych Baza danych to: zbiór informacji zapisanych według ściśle określonych reguł, w strukturach odpowiadających założonemu modelowi danych, zbiór

Bardziej szczegółowo

K1A_W11, K1A_W18. Egzamin. wykonanie ćwiczenia lab., sprawdzian po zakończeniu ćwiczeń, egzamin, K1A_W11, K1A_W18 KARTA PRZEDMIOTU

K1A_W11, K1A_W18. Egzamin. wykonanie ćwiczenia lab., sprawdzian po zakończeniu ćwiczeń, egzamin, K1A_W11, K1A_W18 KARTA PRZEDMIOTU (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: BAZY DANYCH 2. Kod przedmiotu: 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2014/2015 4. Forma kształcenia: studia pierwszego stopnia 5. Forma

Bardziej szczegółowo

Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation).

Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation). Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation). 1. Programowanie zdarzeniowe Programowanie zdarzeniowe

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zaliczenie. Literatura. Strony WWW. Wykáad 1: Wprowadzenie do baz danych

Bazy danych. Zaliczenie. Literatura. Strony WWW. Wykáad 1: Wprowadzenie do baz danych Zaliczenie Bazy danych Wykáad 1: Wprowadzenie do baz danych Wykáad: Podstawowe informacje z zakresu baz danych - relacyjne bazy danych, SQL, indeksy, architektura baz danych Pracownia specjalistyczna:

Bardziej szczegółowo

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail.

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail. Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej Bazy danych Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka Email: krzysztof.pieczarka@gmail.com Literatura: Connoly T., Begg C., Systemy baz danych Praktyczne metody projektowania,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych. Katarzyna Klessa

Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych. Katarzyna Klessa Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych Katarzyna Klessa POWTÓRKA Z PIERWSZYCH ZAJĘĆ Lista słówek - do zapamiętania na początek Z podstaw SQL: CREATE - Tworzenie tabeli, czyli Coś czego

Bardziej szczegółowo

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego,

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego, Wstp GeForms to program przeznaczony na telefony komórkowe (tzw. midlet) z obsług Javy (J2ME) umoliwiajcy wprowadzanie danych według rónorodnych wzorców. Wzory formularzy s pobierane z serwera centralnego

Bardziej szczegółowo

I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością

I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością Techniki wielowersyjne multiversion concurrency control. Technika wielowersyjna oparta na znacznikach czasu Dla każdej wersji X i elementu X przechowywane

Bardziej szczegółowo

Izolacje transakcji oraz anomalie. Robert A. Kłopotek Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych, UKSW

Izolacje transakcji oraz anomalie. Robert A. Kłopotek Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych, UKSW Izolacje transakcji oraz anomalie Robert A. Kłopotek r.klopotek@uksw.edu.pl Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych, UKSW SZBD (DBMS) a transakcji Przetwarzanie transakcyjne wymaga znaczącego

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

Plan ćwiczenia. Rozdział 17. zarządzania współbieżnością. Dostęp współbieżny a dostęp spójny. Spójność bazy danych

Plan ćwiczenia. Rozdział 17. zarządzania współbieżnością. Dostęp współbieżny a dostęp spójny. Spójność bazy danych Plan ćwiczenia Rozdział 17 Zarządzanie współbieżnością Definicja i własności transakcji, zatwierdzanie i wycofywanie, punkty bezpieczeństwa, spójność, anomalie współbieżnego dostępu do danych, poziomy

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 6 Transakcje

Bazy danych 2. Wykład 6 Transakcje Bazy danych 2 Wykład 6 Transakcje Transakcje Def. Transakcjami nazywamy logiczne jednostki pracy które wprowadzają zmiany do bazy danych lub które wyszukują dane O transakcjach mówimy w kontekście: aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski Transakcje i ich właściwości Transakcje Tadeusz Pankowski wwwputpoznanpl/~tadeuszpankowski W SZBD stosuje się pojęcie transakcji jako jednostki operowania na bazie danych podlegającej sterowaniu i kontroli

Bardziej szczegółowo

Sposoby przekazywania parametrów w metodach.

Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Temat: Definiowanie i wywoływanie metod. Zmienne lokalne w metodach. Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Pojcia klasy i obiektu wprowadzenie. 1. Definiowanie i wywoływanie metod W dotychczas omawianych

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje

Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje P. F. Góra http://th-www.if.uj.edu.pl/zfs/gora/ semestr letni 2007/08 Dygresja: Metody przechowywania tabel w MySQL Tabele w MySQL moga być przechowywane na kilka

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje. P. F. Góra

Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje. P. F. Góra Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje P. F. Góra http://th-www.if.uj.edu.pl/zfs/gora/ 2009 Dygresja: Metody przechowywania tabel w MySQL Tabele w MySQL moga być przechowywane na kilka sposobów. Sposób

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

Komputerowa Ksiga Podatkowa Wersja 11.4 ZAKOCZENIE ROKU

Komputerowa Ksiga Podatkowa Wersja 11.4 ZAKOCZENIE ROKU Komputerowa Ksiga Podatkowa Wersja 11.4 ZAKOCZENIE ROKU Przed przystpieniem do liczenia deklaracji PIT-36, PIT-37, PIT-O i zestawienia PIT-D naley zapozna si z objanieniami do powyszych deklaracji. Uwaga:

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Dr Henryk Telega. BD 10/11 Wykład 1 1

Bazy danych. Dr Henryk Telega. BD 10/11 Wykład 1 1 Bazy danych Dr Henryk Telega BD 10/11 Wykład 1 1 R. Elmasri, S.B. Navathe Wprowadzenie do systemów baz danych, wydanie 1, Helion 2005, seria Kanon Informatyki tłumaczenie wydania 4: R. Elmasri, S.B. Navathe

Bardziej szczegółowo

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Dostp do poczty elektronicznej ze strony WWW

Poradnik korzystania z serwisu UNET: Dostp do poczty elektronicznej ze strony WWW Poradnik korzystania z serwisu UNET: Dostp do poczty elektronicznej ze strony WWW W przypadku braku stosownego oprogramowania słucego do komunikacji z systemem pocztowym UNET uytkownik ma moliwo skorzystania

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

System Connector Opis wdrożenia systemu

System Connector Opis wdrożenia systemu System Connector Opis wdrożenia systemu Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Spistre ci Wymagania z perspektywy Powiatowego Urzdu Pracy... 3

Bardziej szczegółowo

Informacje wstępne Autor Zofia Kruczkiewicz Wzorce oprogramowania 4

Informacje wstępne Autor Zofia Kruczkiewicz Wzorce oprogramowania 4 Utrwalanie danych zastosowanie obiektowego modelu danych warstwy biznesowej do generowania schematu relacyjnej bazy danych Informacje wstępne Autor Zofia Kruczkiewicz Wzorce oprogramowania 4 1. Relacyjne

Bardziej szczegółowo

! "#$!%&'(#!) "34! /(5$67%&'8#!)

! #$!%&'(#!) 34! /(5$67%&'8#!) 3 4! " #"$ % # " &# & ' & & (! " % &$ #) * & & &*## " & + # % &! & &*),*&&,) &! "& &-&. && *# &) &!/ & *) *&" / &*0 & /$ % &&, # ) *&")",$&%& 1&&2& 3 '! "#$!%&'(#!) % *+ +, - (. /0 *1 ", + 2 + -.-1- "34!

Bardziej szczegółowo

Wykłady z przedmiotu Podstawy baz danych Transakcje dr hab. prof. UŁ. Tadeusz Antczak. Transakcje

Wykłady z przedmiotu Podstawy baz danych Transakcje dr hab. prof. UŁ. Tadeusz Antczak. Transakcje Transakcje Pojęcie transakcji Pojęcie transakcji stało się centralnym elementem w wielu współczesnych zastosowaniach baz danych. Jest kluczowym pojęciem pozwalającym zrozumieć zarówno kontrolę wielodostępu,

Bardziej szczegółowo

Przechowywanie danych

Przechowywanie danych Przechowywanie danych Wykorzystanie systemu plików, dostępu do plików za pośrednictwem systemu operacyjnego i proste rozwiązanie polegające na przechowywaniu każdej tabeli w jednym pliku, informacji o

Bardziej szczegółowo

Kopie bezpieczeństwa NAPRAWA BAZ DANYCH

Kopie bezpieczeństwa NAPRAWA BAZ DANYCH Kopie bezpieczeństwa NAPRAWA BAZ DANYCH Sprawdzanie spójności bazy danych Jednym z podstawowych działań administratora jest zapewnienie bezpieczeństwa danych przez tworzenie ich kopii. Przed wykonaniem

Bardziej szczegółowo

1. WSTP. 2. Koncepcja platformy bezpieczestwa publicznego

1. WSTP. 2. Koncepcja platformy bezpieczestwa publicznego Koncepcja Platformy Bezpieczestwa Wewntrznego do realizacji zada badawczo-rozwojowych w ramach projektu Nowoczesne metody naukowego wsparcia zarzdzania bezpieczestwem publicznym w Unii Europejskiej 1.

Bardziej szczegółowo

LITERATURA. C. J. Date; Wprowadzenie do systemów baz danych WNT Warszawa 2000 ( seria Klasyka Informatyki )

LITERATURA. C. J. Date; Wprowadzenie do systemów baz danych WNT Warszawa 2000 ( seria Klasyka Informatyki ) LITERATURA C. J. Date; Wprowadzenie do systemów baz danych WNT Warszawa 2000 ( seria Klasyka Informatyki ) H. Garcia Molina, Jeffrey D. Ullman, Jennifer Widom; Systemy baz danych. Kompletny podręcznik

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych. Wstęp. Architektura hurtowni danych. http://zajecia.jakubw.pl/hur CO TO JEST HURTOWNIA DANYCH

Hurtownie danych. Wstęp. Architektura hurtowni danych. http://zajecia.jakubw.pl/hur CO TO JEST HURTOWNIA DANYCH Wstęp. Architektura hurtowni. Jakub Wróblewski jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajecia.jakubw.pl/hur CO TO JEST HURTOWNIA DANYCH B. Inmon, 1996: Hurtownia to zbiór zintegrowanych, nieulotnych, ukierunkowanych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie (1) Przetwarzanie transakcyjne. Wprowadzenie (2) Problemy przygotowania aplikacji

Wprowadzenie (1) Przetwarzanie transakcyjne. Wprowadzenie (2) Problemy przygotowania aplikacji 1 Wprowadzenie (1) 2 Baza danych jest abstrakcyjnym odzwierciedleniem wybranego fragmentu rzeczywistości (ang. miniworld) Przetwarzanie transakcyjne świat rzeczywisty miniworld' DB świat wirtualny miniworld'

Bardziej szczegółowo

Tworzenie aplikacji bazodanowych

Tworzenie aplikacji bazodanowych Wydział Informatyki Politechnika Białostocka Studia stacjonarne Tworzenie aplikacji bazodanowych Prowadzący: pokój: E-mail: WWW: Małgorzata Krętowska, Agnieszka Oniśko 206 (Małgorzata Krętowska), 207 (Agnieszka

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Wprowadzenie do baz danych. (c) Instytut Informatyki Politechniki Poznańskiej 1

Rozdział 1 Wprowadzenie do baz danych. (c) Instytut Informatyki Politechniki Poznańskiej 1 Rozdział 1 Wprowadzenie do baz danych 1 Model danych 2 Funkcje systemu zarządzania bazą danych Wymagania spójność bazy danych po awarii trwałość danych wielodostęp poufność danych wydajność rozproszenie

Bardziej szczegółowo

GML w praktyce geodezyjnej

GML w praktyce geodezyjnej GML w praktyce geodezyjnej Adam Iwaniak Kon-Dor s.c. Konferencja GML w praktyce, 12 kwietnia 2013, Warszawa SWING Rok 1995, standard de jure Wymiany danych pomiędzy bazami danych systemów informatycznych

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Indeksy. Struktura indeksu składa się z rekordów o dwóch polach

Wykład V. Indeksy. Struktura indeksu składa się z rekordów o dwóch polach Indeksy dodatkowe struktury służące przyśpieszeniu dostępu do danych o użyciu indeksu podczas realizacji poleceń decyduje SZBD niektóre systemy bazodanowe automatycznie tworzą indeksy dla kolumn o wartościach

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU 1,5 1,5

KARTA PRZEDMIOTU 1,5 1,5 WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW 33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim BAZY DANYCH Nazwa w języku angielskim DATABASE SYSTEMS Kierunek studiów (jeśli dotyczy): INŻYNIERIA

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

Laboratorium elektryczne. Falowniki i przekształtniki - I (E 14)

Laboratorium elektryczne. Falowniki i przekształtniki - I (E 14) POLITECHNIKA LSKA WYDZIAŁINYNIERII RODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZDZE ENERGETYCZNYCH Laboratorium elektryczne Falowniki i przekształtniki - I (E 14) Opracował: mgr in. Janusz MDRYCH Zatwierdził:

Bardziej szczegółowo

Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Zadania do wykonani przed przystpieniem do pracy:

Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Zadania do wykonani przed przystpieniem do pracy: wiczenie 2 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie tabel i powiza, manipulowanie danymi. Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania tabel, powiza pomidzy tabelami oraz metodami manipulowania

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE. w sprawie realizacji zada administracji rzdowej w zakresie weryfikacji danych z informatycznej bazy danych prowadzonej przez starost

POROZUMIENIE. w sprawie realizacji zada administracji rzdowej w zakresie weryfikacji danych z informatycznej bazy danych prowadzonej przez starost POROZUMIENIE w sprawie realizacji zada administracji rzdowej w zakresie weryfikacji danych z informatycznej bazy danych prowadzonej przez starost zawarte w dniu padziernika 2004 r. w Warszawie pomidzy:

Bardziej szczegółowo

Iwona Milczarek, Małgorzata Marcinkiewicz, Tomasz Staszewski. Poznań, 30.09.2015

Iwona Milczarek, Małgorzata Marcinkiewicz, Tomasz Staszewski. Poznań, 30.09.2015 Iwona Milczarek, Małgorzata Marcinkiewicz, Tomasz Staszewski Poznań, 30.09.2015 Plan Geneza Architektura Cechy Instalacja Standard SQL Transakcje i współbieżność Indeksy Administracja Splice Machince vs.

Bardziej szczegółowo

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi 1.Wymagania techniczne 1.1. Wymagania sprztowe - minimalne : komputer PC Intel

Bardziej szczegółowo

SUPLEMENT SM-BOSS WERSJA 6.15

SUPLEMENT SM-BOSS WERSJA 6.15 SUPLEMENT SM-BOSS WERSJA 6.15 Spis treci Wstp...2 Pierwsza czynno...3 Szybka zmiana stawek VAT, nazwy i PKWiU dla produktów...3 Zamiana PKWiU w tabeli PKWiU oraz w Kartotece Produktów...4 VAT na fakturach

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych, moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH Databases Forma studiów: Stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Subversion - jak dziaªa

Subversion - jak dziaªa - jak dziaªa Krótka instrukcja obsªugi lstelmach@gmail.com Stelmisoft 12/07/2010 1 1 2 1 2 3 1 2 3 4 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6 Spis tre±ci Czym jest Czym jest repozytorium 1 Czym jest Czym jest repozytorium

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu Pilot PS 5rc

Instrukcja obsługi programu Pilot PS 5rc Instrukcja obsługi programu Pilot PS 5rc Spis treci 1.Wprowadzenie....3 2. Wymagania....3 3. Instalacja oprogramowania...3 4. Uruchomienie Programu...5 4.1. Menu główne...5 4.2. Zakładki...6 5. Praca z

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY AUTOMATECH AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY W roku 2006 Gmina Kampinos dokonała modernizacji swojej stacji uzdatniania wody (SUW). Obok zmian typu budowlanego (nowe zbiorniki wody,

Bardziej szczegółowo

Transakcje Wykład z bazy danych dla studen

Transakcje Wykład z bazy danych dla studen Transakcje Wykład z bazy danych dla studentów matematyki 19 kwietnia 2015 Transakcje Jedno z podstawowych pojęć współczesnych systemów baz danych. Umożliwiaja współbieżny dostęp do baz danych dostarczajac

Bardziej szczegółowo

Model logiczny SZBD. Model fizyczny. Systemy klientserwer. Systemy rozproszone BD. No SQL

Model logiczny SZBD. Model fizyczny. Systemy klientserwer. Systemy rozproszone BD. No SQL Podstawy baz danych: Rysunek 1. Tradycyjne systemy danych 1- Obsługa wejścia 2- Przechowywanie danych 3- Funkcje użytkowe 4- Obsługa wyjścia Ewolucja baz danych: Fragment świata rzeczywistego System przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Program wykładu. zastosowanie w aplikacjach i PL/SQL;

Program wykładu. zastosowanie w aplikacjach i PL/SQL; Program wykładu 1 Model relacyjny (10 godz.): podstawowe pojęcia, języki zapytań (algebra relacji, relacyjny rachunek krotek, relacyjny rachunek dziedzin), zależności funkcyjne i postaci normalne (BCNF,

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i analiza zadaniowa interfejsu na przykładzie okna dialogowego.

Projektowanie i analiza zadaniowa interfejsu na przykładzie okna dialogowego. Projektowanie i analiza zadaniowa interfejsu na przykładzie okna dialogowego. Jerzy Grobelny Politechnika Wrocławska Projektowanie zadaniowe jest jednym z podstawowych podej do racjonalnego kształtowania

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika HP PAVILION DV3520EA http://pl.yourpdfguides.com/dref/4149432

Twoja instrukcja użytkownika HP PAVILION DV3520EA http://pl.yourpdfguides.com/dref/4149432 Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla (informacje, specyfikacje, rozmiar, akcesoria,

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Bazy Danych Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Literatura i inne pomoce Silberschatz A., Korth H., S. Sudarshan: Database

Bardziej szczegółowo

WYJCIOWE WYMAGANIA Bdce podstaw do przygotowania oferty. ul. Kociuszki 17 88-200 Radziejów tel. 0 54 285 35 53, faks 0 54 285 30 87

WYJCIOWE WYMAGANIA Bdce podstaw do przygotowania oferty. ul. Kociuszki 17 88-200 Radziejów tel. 0 54 285 35 53, faks 0 54 285 30 87 WYJCIOWE WYMAGANIA Bdce podstaw do przygotowania oferty Zamawiajcy: Starosta Radziejowski ul. Kociuszki 17 88-200 Radziejów tel. 0 54 285 35 53, faks 0 54 285 30 87 Przedmiot zamówienia: Archiwizacja powiatowego

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wersja draft 2.1 Na podstawie: Europejskiej Modelowej Umowy o EDI (w skrócie: EMUoE). 1. Standardy

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika HP PAVILION DV6-1215SA

Twoja instrukcja użytkownika HP PAVILION DV6-1215SA Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla HP PAVILION DV6-1215SA. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla HP PAVILION DV6-1215SA

Bardziej szczegółowo

Twoja instrukcja użytkownika PHILIPS JR32RWDVK http://pl.yourpdfguides.com/dref/1003823

Twoja instrukcja użytkownika PHILIPS JR32RWDVK http://pl.yourpdfguides.com/dref/1003823 Możesz przeczytać rekomendacje w przewodniku, specyfikacji technicznej lub instrukcji instalacji dla PHILIPS JR32RWDVK. Znajdziesz odpowiedź na wszystkie pytania w instrukcji dla PHILIPS JR32RWDVK (informacje,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Obsugi Programu

Instrukcja Obsugi Programu sprawozdania jednostkowe Instrukcja Obsugi Programu cz administracyjna ód 2004 Spis treci 1. Jak zainstalowa program Budet JB Plus?... 2 1.1 Pena instalacja... 2 1.2 Aktualizacja... 3 1.3 Odinstalowanie

Bardziej szczegółowo

Paweł Kurzawa, Delfina Kongo

Paweł Kurzawa, Delfina Kongo Paweł Kurzawa, Delfina Kongo Pierwsze prace nad standaryzacją Obiektowych baz danych zaczęły się w roku 1991. Stworzona została grupa do prac nad standardem, została ona nazwana Object Database Management

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia z zakresu baz danych

Podstawowe zagadnienia z zakresu baz danych Podstawowe zagadnienia z zakresu baz danych Jednym z najważniejszych współczesnych zastosowań komputerów we wszelkich dziedzinach życia jest gromadzenie, wyszukiwanie i udostępnianie informacji. Specjalizowane

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zasady konstrukcji baz danych

Bazy danych. Zasady konstrukcji baz danych Bazy danych Zasady konstrukcji baz danych Diagram związków encji Cel: Opracowanie modelu logicznego danych Diagram związków encji [ang. Entity-Relationship diagram]: zapewnia efektywne operacje na danych

Bardziej szczegółowo

Internetowe bazy danych

Internetowe bazy danych Wyższa Szkoła Technologii Teleinformatycznych w Świdnicy Internetowe bazy danych wykład 3 dr inż. Jacek Mazurkiewicz e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Typy tabel MySQL domyślny MyISAM inne możliwe:

Bardziej szczegółowo

Ogólne informacje o Systemie Archiwizacji ZEUS

Ogólne informacje o Systemie Archiwizacji ZEUS Ogólne informacje o Systemie Archiwizacji ZEUS System Archiwizacji ZEUS przeznaczony jest do opracowywania zasobów archiwalnych. Oprogramowanie powstało w wyniku wielomiesięcznej analizy potrzeb jednego

Bardziej szczegółowo

OLTP Przetwarzanie Transakcyjne

OLTP Przetwarzanie Transakcyjne ZTB: OLTP Przetwarzanie Transakcyjne 1 Zaawansowane Technologie Bazodanowe Wykład p.t. OLTP Przetwarzanie Transakcyjne ZTB: OLTP Przetwarzanie Transakcyjne 2 Pojęcie transakcji w bazach danych Transakcje

Bardziej szczegółowo

Bazy danych i usługi sieciowe

Bazy danych i usługi sieciowe Bazy danych i usługi sieciowe Wstęp do problematyki baz danych Paweł Daniluk Wydział Fizyki Jesień 2014 P. Daniluk (Wydział Fizyki) BDiUS w. I Jesień 2014 1 / 17 Plan wykładu 1 Bazy danych 1 Motywacja

Bardziej szczegółowo

Tak wic prawidłowy scenariusz postpowania przy tworzeniu kopii zapasowej danych systemów. wyglda nastpujco:

Tak wic prawidłowy scenariusz postpowania przy tworzeniu kopii zapasowej danych systemów. wyglda nastpujco: 1 / 8 0. Przeznaczenie dokumentu Dokument zawiera informacje na temat strategii, scenariuszy i aspektach technicznych wykonywania kopii zapasowych dla systemów. Cz techniczna opracowania dotyczy: a. w

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 12. Wzorce projektowe czynnociowe State Mediator

WYKŁAD 12. Wzorce projektowe czynnociowe State Mediator WYKŁAD 12 Wzorce projektowe czynnociowe State Mediator Behavioral Design Pattern: State [obj] Umoliwia obiektowi zmian zachowania gdy zmienia si jego stan wewntrzny. Dzieki temu obiekt zdaje si zmienia

Bardziej szczegółowo

Cel odtwarzania. Transakcyjne odtwarzanie bazy danych. Modele awarii. Efektywność odtwarzania MTTF

Cel odtwarzania. Transakcyjne odtwarzanie bazy danych. Modele awarii. Efektywność odtwarzania MTTF 1 Cel odtwarzania 2 Transakcyjne odtwarzanie bazy danych Podstawowym celem mechanizmów transakcyjnego odtwarzania bazy danych po awarii jest odtworzenie spójnego stanu bazy danych Definicja odtwarzania

Bardziej szczegółowo

Od czego zacząć przy budowaniu środowisk wysokiej dostępności?

Od czego zacząć przy budowaniu środowisk wysokiej dostępności? Budowanie środowisk wysokiej dostępności w oparciu o nową wersję IDS 11 Artur Wroński IBM Information Management Technical Team Leader artur.wronski@pl.ibm.com Od czego zacząć przy budowaniu środowisk

Bardziej szczegółowo

Waldemar Izdebski ZbigniewMalinowski

Waldemar Izdebski ZbigniewMalinowski Rozwój technologii internetowych wykorzystywanych w Powiatowym Orodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej powiatu warszawskiego zachodniego Waldemar Izdebski ZbigniewMalinowski 2009-09-16 Wisła-Malinka

Bardziej szczegółowo

Algorytmy zarządzania współbieżnym wykonywaniem transakcji część II

Algorytmy zarządzania współbieżnym wykonywaniem transakcji część II Algorytmy zarządzania współbieżnym wykonywaniem transakcji część II Wykład przygotował: Tadeusz Morzy BD wykład 9 Kontynuujemy prezentację i omówienie algorytmów zarządzania współbieżnym wykonywaniem transakcji.

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe rozwizania zania firmy Intergraph dla PODGiK

Kompleksowe rozwizania zania firmy Intergraph dla PODGiK Kompleksowe rozwizania zania firmy Intergraph dla PODGiK Anita Wierzejska, Geodeta Powiatowy, Starostwo Powiatowe w Piasecznie Dariusz Ciela, Kierownik Sprzeday ds. Kluczowych Klientów, Intergraph Polska

Bardziej szczegółowo

PROJEKT Z BAZ DANYCH

PROJEKT Z BAZ DANYCH POLITECHNIKA WROCŁAWSKA WYDZIAŁ ELEKTRONIKI PROJEKT Z BAZ DANYCH System bazodanowy wspomagający obsługę sklepu internetowego AUTOR: Adam Kowalski PROWADZĄCY ZAJĘCIA: Dr inż. Robert Wójcik, W4/K-9 Indeks:

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2013/2014 Kierunek studiów: Informatyka Stosowana Forma

Bardziej szczegółowo

Program Płatnik 10.01.001. Czynności do wykonania po włączeniu do Interaktywnego Płatnika Plus

Program Płatnik 10.01.001. Czynności do wykonania po włączeniu do Interaktywnego Płatnika Plus Program Płatnik 10.01.001 Czynności do wykonania po włączeniu do Interaktywnego Płatnika Plus 1. C E L D O K U M E N T U Dokument przeznaczony jest dla płatników składek, którzy pracują z aktualną wersją

Bardziej szczegółowo

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

Opera 9.10. Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA Opera 9.10 Wykorzystanie certyfikatów niekwalifikowanych w oprogramowaniu Opera 9.10 wersja 1.1 Spis treci 1. INSTALACJA WŁASNEGO CERTYFIKATU Z PLIKU *.PFX... 3 2. WYKONYWANIE KOPII BEZPIECZESTWA WŁASNEGO

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zaliczenie. Literatura. Strony WWW. Wykáad 1: Wprowadzenie do baz danych

Bazy danych. Zaliczenie. Literatura. Strony WWW. Wykáad 1: Wprowadzenie do baz danych Zaliczenie Bazy danych Wykáad 1: Wprowadzenie do baz danych Wykáad: Podstawowe informacje z zakresu baz danych - relacyjne bazy danych, SQL, indeksy, architektura baz danych Pracownia specjalistyczna:

Bardziej szczegółowo

WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU

WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU WIADECTWO INNOWACYJNOCI PRODUKTU I. ZAKRES wiadectwo innowacyjnoci produktu dla ASTEC Sp. z o.o. dotyczy prototypu produktu MDT (Magik Development Tools) w fazie studium wykonalnoci. ASTEC Sp. z o.o. ul.

Bardziej szczegółowo

VPN Virtual Private Network. Uycie certyfikatów niekwalifikowanych w sieciach VPN. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA

VPN Virtual Private Network. Uycie certyfikatów niekwalifikowanych w sieciach VPN. wersja 1.1 UNIZETO TECHNOLOGIES SA VPN Virtual Private Network Uycie certyfikatów niekwalifikowanych w sieciach VPN wersja 1.1 Spis treci 1. CO TO JEST VPN I DO CZEGO SŁUY... 3 2. RODZAJE SIECI VPN... 3 3. ZALETY STOSOWANIA SIECI IPSEC

Bardziej szczegółowo