Plan wykładu. Przykład. Wprowadzenie BAZY DANYCH. Transakcje Hurtownie danych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Plan wykładu. Przykład. Wprowadzenie BAZY DANYCH. Transakcje Hurtownie danych"

Transkrypt

1 Plan wykładu 2 BAZY DANYCH Wykład 5: Transakcje. Hurtownie danych. Transakcje Hurtownie danych Małgorzata Krętowska Wydział Informatyki Politechnika Białostocka Wprowadzenie Przykład Zmiany zachodzące w świecie rzeczywistym są zakodowane w aplikacji obsługującej bazę danych w postaci ciągu instrukcji, które powinny przekształcać bazę danych z jednego stanu spójnego w inny Problemy, na które może natknąć się aplikacja: Awarie systemu Współbieżny dostęp do danych Rozproszenie danych Aplikacja implementująca przelew kwoty N z konta A na konto B Problem 1 awaria systemu Po pobraniu kwoty N z konta A, i zapisaniu tej aktualizacji do bazy danych, wystąpiła awaria systemu. W wyniku awarii systemu wykonana została jedynie część operacji składających się na daną aplikację Problem 2 współbieżny dostęp do danych Operacje współbieżnie wykonywanych transakcji mogą naruszać spójność bazy lub generować niepoprawne wyniki Źródło:

2 Przykład cd Transakcje 6 Problem 3 - utrata danych w wyniku awarii Wyniki zakończonych aplikacji, buforowane w pamięci operacyjnej, mogą zostać utracone w wyniku awarii systemu Rozwiązanie tych problemów: transakcje Transakcja jest wykonywanym programem, który tworzy logiczną jednostkę przetwarzania w bazie danych. Transakcja składa się z jednej lub wielu operacji dostępu do bazy danych. Jednym ze sposobów określania zakresu transakcji jest wyróżnienie jawnych instrukcji begin i end transaction. Jeżeli operacje bazodanowe należące do transakcji nie aktualizują bazy danych, a tylko pobierają dane, o transakcji mówimy, że jest tylko do odczytu. 7 Pożądane właściwości transakcji (ACID) atomowość (atomicity) - cała transakcja powinna zostać przeprowadzona, albo żaden z jej elementów nie zostanie uwzględniony spójność (consistency) - np. miejsce w danym rejsie lotniczym nie może być przydzielone dwóm różnym pasażerom izolacja (isolation) - brak wpływu transakcji na siebie przy jednoczesnym ich przetwarzaniu trwałość (durability) - po zakończeniu transakcji jej wynik nie może zostać utracony Przykład Transakcja przelewu kwoty N z konta A na konto B

3 Przykład cd. Transakcja logiczna a transakcja fizyczna Problem utraconej aktualizacji Problem aktualizacji tymczasowej 11 T1 T2 12 T1 T2 X:=X-N; Zapisz_element (X); Odczytaj_element (Y); X:=X+M; X:=X-N; Zapisz_element (X); Zapisz_element (Y); X:=X+M; Zapisz_element(X); Y:=Y+N; Zapisz_element (Y); Zapisz_element(X); Transakcja T1 kończy się niepowodzeniem i musi zmienić wartość X z powrotem do jej oryginalnego stanu; w tym czasie T2 odczytuje jej tymczasową niepoprawną wartość

4 Problem błędnego podsumowania Odczyt niepowtarzalny T1 X:=X-N; Zapisz_element (X); T2 Suma:=0; Odczytaj_element(A); suma:=suma+a;... Występuje wówczas, gdy transakcja T1 odczytuje element dwukrotnie, czy czym element ten zostaje zmieniony przez inną transakcję T2 między tymi dwoma odczytami Przykład: T1: R(X), R(X), W(X) Odczytaj_element (Y); Y:=Y+N; Zapisz_element (Y); suma:=suma+x; Odczytaj_element (Y); suma:=suma+y; T2: R(X), W(X) Czas > Gdzie: R(X) odczytaj_ element X, W(X) zapisz_element X 15 Operacje związane z transakcjami Diagram przejść stanów związanych w wykonaniem transakcji 16 Transakcja jest niepodzielną jednostką działań, które muszą być wykonane w całości lub w ogóle. Do celów odtwarzania system musi śledzić następujące operacje: ROZPOCZNIJ_TRANSAKCJĘ ODCZYTAJ lub ZAPISZ operacje odczytu i zapisu przeprowadzane na elementach bazy danych Rozpocznij transakcję Odczytaj zapisz Aktywna Zakończ transakcję Zatwierdzona częściowo zatwierdź Zatwierdzona ZAKOŃCZ_TRANSAKCJĘ należy zweryfikować czy zmiany wprowadzone przez transakcję mogą zostać zatwierdzone, czy transakcja ma być anulowana Anuluj Anuluj ZATWIERDŹ_TRANSAKCJĘ (COMMIT) oznaczenie udanego zakończenia transakcji awaria Zakończona WYCOFAJ (ROLLBACK) nieudane zakończenie transakcji

5 17 Dziennik systemowy (ang. log) W celu umożliwienia odtwarzania po awariach wpływających na transakcje system przechowuje dziennik, w którym śledzi wszystkie operacje związane z transakcjami, mające wpływ na wartości elementów bazy danych. Dziennik jest przechowywany na dysku i jest okresowo archiwizowany na taśmie, w celu zabezpieczenia go przed awariami. Rodzaje wpisów do dziennika (rekordy dziennika): [rozpocznij_transakcję,t] [zapisz_element, T,X, stara wartość, nowa wartość] [odczytaj_element, T,X] [zatwierdź, T] [anuluj,t] 18 Punkt zatwierdzenia transakcji Transakcja osiąga swój punkt zatwierdzenia, gdy wszystkie jej operacje zostaną z powodzeniem wykonane oraz ich wyniki zostaną zarejestrowane w dzienniku. Za punktem zatwierdzenia mówi się, ze transakcja została zatwierdzona, a jej działania za trwale zapisane w bazie Kolejną czynnością jest zapisanie do dziennika rekordu zatwierdzenia. Jeżeli nastąpi awaria wszystkie transakcje które rozpoczęły swoje działanie, a dla których nie ma wpisu w dzienniku należy wycofać. Harmonogramy (plany) transakcji Przykład 19 Gdy transakcje są wykonywane współbieżnie w technice przeplotu, kolejność wykonywania operacji związanych z różnymi transakcjami określa się mianem harmonogramu (historii, planu). Harmonogram S zbioru n transakcji T1, T2,.., Tn jest uporządkowaniem operacji transakcji podlegającym ograniczeniu, które określa, że dla każdej transakcji Ti należącej do harmonogramu S, operacje tej transakcji w S muszą występować w tej samej kolejności, w jakiej występują w Ti. 20 T1 X:=X-N; Zapisz_element (X); Odczytaj_element (Y); Y:=Y+N; Zapisz_element (Y); T2 X:=X+M; Zapisz_element(X); Sa: r1(x); r2(x); w1(x); r1(y); w2(x); w1(y) a: anulowanie; c zatwierdzanie transakcji

6 21 Możliwości odtwarzania harmonogramów Harmonogramy odtwarzalne dla których w momencie zatwierdzenia transakcji T już nigdy nie było konieczne jej wycofanie (lub inaczej: harmonogram, który umożliwia wycofanie każdej transakcji) Harmonogram S jest odtwarzalny, jeżeli żadna transakcja T w harmonogramie S nie jest zatwierdzona do momentu, aż wszystkie transakcje T, które zapisały element odczytywany przez transakcję T, zostaną zatwierdzone. S: r1(x), w1(x), r2(x), w2(x), c1, c2 (+) S: r1(x), w1(x), r2(x), w2(x), c2, c1 (-) Harmonogramy nieodtwarzalne nie spełniają powyższego wymogu, stąd nie powinno się pozwalać na ich występowanie (Przykłady: problem aktualizacji tymczasowej i problem utraconej aktualizacji) 22 Szeregowalność harmonogramów Pojęcie szeregowalności harmonogramów jest używane w celu identyfikowania, które harmonogramy są poprawne w przypadku, gdy wykonanie transakcji dopuszcza przeplot ich operacji. Harmonogram szeregowy harmonogram ustawiający wykonywanie transakcji w ciąg: najpierw akcje jednej transakcji, następnie akcje drugiej transakcji itd. Zakładając, że transakcje są niezależne, można założyć, że każdy harmonogram szeregowy jest poprawny Dwa harmonogramy są równoważne, jeżeli efekt realizacji obu harmonogramów jest taki sam dla każdego stanu bazy danych, tzn W1: Każda transakcja w obu planach odczytuje i zapisuje te same wartości W2: Po realizacji każdego z planów otrzymujemy ten sam stan bazy danych Przykład Plan szeregowalny 23 Zakładamy wartości początkowe x=90, y=90, n=3, m=2 Sa (szeregowy), wynik: x=89, y=93): T1:r(x), x:=x-n; w(x), r(y), y=y+n, w(y),c T2: r(x), x=x+m, w(x),c Sb (szeregowy, wynik: x=89, y=93): T1: r(x), x:=x-n; w(x), r(y), y=y+n, w(y),c T2: r(x), x=x+m, w(x),c Sc (nieszeregowy, wynik: x=92, y=93) T1:r(x), x:=x-n; w(x), r(y), y=y+n, w(y),c T2: r(x), x=x+m, w(x),c Sd (nieszeregowy, wynik: x=89, y=93) T1:r(x), x:=x-n,w(x), r(y), y=y+n, w(y),c T2: r(x), x=x+m,w(x),c Plan (harmonogram) szeregowalny jest to plan, który jest równoważny pewnemu planowi szeregowemu (a przez to jest poprawny). Dzięki własnościom W1 i W2 plan szeregowalny zapewnia uzyskanie własności izolacji (W1) i spójności (W2). Plan szeregowalny nie daje gwarancji, że po wycofaniu transakcji nie trzeba będzie wycofywać akcji innych transakcji, co może być niewykonalne, gdy jedna z transakcji zostanie już zatwierdzona. Brak gwarancji spełnienia własności atomowości i trwałości.

7 25 Blokady Blokady (zamki) podstawowy mechanizm zapobiegający konfliktom przy współbieżnie wykonywanych transakcjach Rodzaje blokad: Współdzielona, typu S (ang. shared lock) daje transakcji współdzielony dostęp do zasobu (kilka transakcji może jednocześnie odczytywać wiersze z tej samej tabeli). Jeśli transakcja zakłada współdzieloną blokadę, inne transakcje też mogą założyć współdzieloną blokadę, ale nie mogą założyć blokady drugiego rodzaju, tzn. wyłącznej Wyłączna, typu X (ang. exclusive lock) daje transakcji wyłączne prawo do zmian obiektu. Tylko jedna transakcja może mieć założoną wyłączną blokadę na obiekcie i w tym czasie nie może być na obiekcie założonej żadnej innej blokady, nawet współdzielonej. Istnieje metoda zakładania blokad gwarantująca powstanie i realizację planów wyłącznie szeregowalnych i odtwarzalnych protokół ścisłego blokowania dwufazowego. 26 Protokół ścisłego blokowania dwufazowego (Strict 2PL) Każda transakcja musi uzyskać blokadę S na obiekcie zanim odczyta ten obiekt oraz blokadę X na obiekcie przed zapisaniem go. Jeśli transakcja trzyma blokadę X na obiekcie, żadna inna transakcja nie ma prawa założyć żadnej blokady na tym obiekcie Jeśli transakcja trzyma blokadę S na obiekcie, żadna inna transakcja nie ma prawa założyć blokady X na tym obiekcie Gdy transakcja nie może założyć blokady na obiekcie, może ustawić się w kolejce oczekujących transakcji stowarzyszonej z tym obiektem. Wszystkie blokady trzymane przez transakcję są zwalniane jednocześnie, w chwili, gdy transakcja kończy się 27 Protokół ścisłego blokowania dwufazowego (Strict 2PL) Można w nim wyróżnić dwie fazy: Transakcja zakłada blokady i dokonuje wymaganych odczytów i zapisów na obiektach, na których założyła blokadę Transakcja wykonuje COMMIT/ROLLBACK jednocześnie zwalniając wszystkie blokady Protokół Strict 2PL nie dopuszcza do anomalii utraconej aktualizacji, aktualizacji tymczasowej, błędnego podsumowania oraz niepowtarzalnego odczytu: 28 Protokół blokowania dwufazowego 2PL Zamiast punktu w protokole Strict 2PL: Wszystkie blokady trzymane przez transakcję są zwalniane jednocześnie, w chwili, gdy transakcja kończy się Występuje sformułowanie: Transakcja nie może założyć żadnej nowej blokady po zwolnieniu jakiejkolwiek blokady. Protokół 2PL prowadzi do planów szeregowalnych, ale nie gwarantuje planów odtwarzalnych. Przykład: T1: R(X) W(X) a T2: R(X) W(X) c

8 Zakleszczenia (deadlocks) Zakleszczenia 29 Zjawisko zakleszczenia występuje wówczas, kiedy dwie lub więcej transakcji wzajemnie blokują sobie potrzebne do kontynuowania swojego działania obiekty Zakleszczenie- jest to cykl transakcji oczekujących wzajemnie na zwolnienie blokady przez inną transakcję w cyklu. Sposoby radzenia sobie z zakleszczeniami: Zapobieganie Zapobieganie Wykrywania Ustalanie limitu oczekiwania na blokadę (metoda timeout) ustalenie priorytetu między transakcjami. Nie dopuszcza się aby transakcja z wyższym priorytetem czekała na transakcje z niższym priorytetem W przypadku zakleszczenia transakcja z niższym priorytetem zostaje wycofana przez system Wykrywanie zakleszczeń polega na analizie, która transakcja oczekuje na zwolnienie blokady przez która transakcję i sprawdzaniu, czy występuje cykl Utwórz graf oczekiwań na zwolnienie blokady (węzły transakcje, krawędź Ti do Tj jeśli transakcja Ti oczekuje na zwolnienie blokady przez Tj) Co jakiś czas sprawdzaj, czy w grafie jest cykl. Jeśli jest wycofaj jedną z transakcji w cyklu Przykład: T1:S(A), R(A) S(B) T2: X(B), W(B) T3: T4: S(C), R(C) X(C) Graf oczekiwań na zwolnienie blokady: X(A) X(B)

Bazy danych. Plan wykładu. Czynniki wpływające na fizyczny projekt bazy danych. bazy danych

Bazy danych. Plan wykładu. Czynniki wpływające na fizyczny projekt bazy danych. bazy danych Plan wykładu Bazy danych Wykład 13: Praktyczne projektowanie i strojenie baz danych. Wstęp do transakcji. Budowa fizycznego projektu bazy danych Strojenie bazy danych Transakcje Małgorzata Krętowska e-mail:

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA GEODEZYJNO- KARTOGRAFICZNA. Przetwarzanie transakcyjne

INFORMATYKA GEODEZYJNO- KARTOGRAFICZNA. Przetwarzanie transakcyjne Przetwarzanie transakcyjne Wprowadzenie (1) Baza danych jest abstrakcyjnym odzwierciedleniem wybranego fragmentu rzeczywistości (ang. miniworld) Baza danych jest spójna jeżeli jej stan odpowiada stanowi

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie (1) Przetwarzanie transakcyjne. Wprowadzenie (2) Problemy przygotowania aplikacji

Wprowadzenie (1) Przetwarzanie transakcyjne. Wprowadzenie (2) Problemy przygotowania aplikacji 1 Wprowadzenie (1) 2 Baza danych jest abstrakcyjnym odzwierciedleniem wybranego fragmentu rzeczywistości (ang. miniworld) Przetwarzanie transakcyjne świat rzeczywisty miniworld' DB świat wirtualny miniworld'

Bardziej szczegółowo

Wykłady z przedmiotu Podstawy baz danych Transakcje dr hab. prof. UŁ. Tadeusz Antczak. Transakcje

Wykłady z przedmiotu Podstawy baz danych Transakcje dr hab. prof. UŁ. Tadeusz Antczak. Transakcje Transakcje Pojęcie transakcji Pojęcie transakcji stało się centralnym elementem w wielu współczesnych zastosowaniach baz danych. Jest kluczowym pojęciem pozwalającym zrozumieć zarówno kontrolę wielodostępu,

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 6 Transakcje

Bazy danych 2. Wykład 6 Transakcje Bazy danych 2 Wykład 6 Transakcje Transakcje Def. Transakcjami nazywamy logiczne jednostki pracy które wprowadzają zmiany do bazy danych lub które wyszukują dane O transakcjach mówimy w kontekście: aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Bazy danych wykład dziewiaty Transakcje. Konrad Zdanowski ( Uniwersytet Kardynała Stefana Bazy danych Wyszyńskiego, wykładwarszawa)

Bazy danych wykład dziewiaty Transakcje. Konrad Zdanowski ( Uniwersytet Kardynała Stefana Bazy danych Wyszyńskiego, wykładwarszawa) Bazy danych wykład dziewiaty Transakcje Konrad Zdanowski Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa dziewiaty Transakcje 1 / 42 Outline 1 Transakcje Problemy interakcji 2 Metody usuwania konfliktów

Bardziej szczegółowo

Przechowywanie danych

Przechowywanie danych Przechowywanie danych Wykorzystanie systemu plików, dostępu do plików za pośrednictwem systemu operacyjnego i proste rozwiązanie polegające na przechowywaniu każdej tabeli w jednym pliku, informacji o

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Wprowadzenie do baz danych. (c) Instytut Informatyki Politechniki Poznańskiej 1

Rozdział 1 Wprowadzenie do baz danych. (c) Instytut Informatyki Politechniki Poznańskiej 1 Rozdział 1 Wprowadzenie do baz danych 1 Model danych 2 Funkcje systemu zarządzania bazą danych Wymagania spójność bazy danych po awarii trwałość danych wielodostęp poufność danych wydajność rozproszenie

Bardziej szczegółowo

Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości.

Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości. Pojęcie bazy danych. Funkcje i możliwości. Pojęcie bazy danych Baza danych to: zbiór informacji zapisanych według ściśle określonych reguł, w strukturach odpowiadających założonemu modelowi danych, zbiór

Bardziej szczegółowo

I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością

I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością Techniki wielowersyjne multiversion concurrency control. Technika wielowersyjna oparta na znacznikach czasu Dla każdej wersji X i elementu X przechowywane

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 9

PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 9 PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 9 7. Transakcje Podstawy teoretyczne 2005/2006 Wykład "Podstawy baz danych" 1 Zbiór cech transakcji Transakcja jest to zespół operacji na bazie danych (INSERT, UPDATE, DELETE

Bardziej szczegółowo

Algorytmy zarządzania współbieżnym wykonywaniem transakcji część II

Algorytmy zarządzania współbieżnym wykonywaniem transakcji część II Algorytmy zarządzania współbieżnym wykonywaniem transakcji część II Wykład przygotował: Tadeusz Morzy BD wykład 9 Kontynuujemy prezentację i omówienie algorytmów zarządzania współbieżnym wykonywaniem transakcji.

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Dr inż. Paweł Kasprowski

Bazy danych. Dr inż. Paweł Kasprowski Plan wykładu Bazy danych Architektura systemów zarządzania bazami danych Realizacja zapytań algebra relacji Wielodostęp do danych - transakcje Dr inż. Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Aplkacja przechowująca

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski Transakcje i ich właściwości Transakcje Tadeusz Pankowski wwwputpoznanpl/~tadeuszpankowski W SZBD stosuje się pojęcie transakcji jako jednostki operowania na bazie danych podlegającej sterowaniu i kontroli

Bardziej szczegółowo

2014-06-30 21:11 BD_1_W9

2014-06-30 21:11 BD_1_W9 Wykład 9 Niezawodność bazy danych Odtwarzanie spójnego stanu bazy Odtwarzanie stanu bazy na podstawie dziennika transakcji Odtwarzanie nośników 1 Bardzo ważną funkcją systemu zarządzania bazą danych jest

Bardziej szczegółowo

Podstawy teoretyczne baz danych. Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii

Podstawy teoretyczne baz danych. Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii Podstawy teoretyczne baz danych Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii Cel odtwarzania Podstawowym celem mechanizmów transakcyjnego odtwarzania bazy danych po awarii jest odtworzenie spójnego

Bardziej szczegółowo

Ustawienie na poziomie sesji (działa do zmiany lub zakończenia sesji zamknięcia połączenia).

Ustawienie na poziomie sesji (działa do zmiany lub zakończenia sesji zamknięcia połączenia). POZIOMY IZOLACJI TRANSAKCJI 1. Microsoft SQL Server 2012 (od SQL Server 2005) W systemie SQL Server można wybrać sposób sterowania współbieżnością. Podstawowy sposób to stosowanie blokad. Wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Plan ćwiczenia. Rozdział 17 Zarządzanie współbieżnością. Dostęp współbieżny a dostęp spójny. Spójność bazy danych

Plan ćwiczenia. Rozdział 17 Zarządzanie współbieżnością. Dostęp współbieżny a dostęp spójny. Spójność bazy danych Plan ćwiczenia Rozdział 17 Zarządzanie współbieżnością Definicja i własności transakcji, zatwierdzanie i wycofywanie, punkty bezpieczeństwa, spójność, anomalie współbieżnego dostępu do danych, poziomy

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI STEROWANIA WSPÓŁBIEŻNOŚCIĄ. I. Wybrane problemy współbieżności. Utracona aktualizacja (lost update)

TECHNIKI STEROWANIA WSPÓŁBIEŻNOŚCIĄ. I. Wybrane problemy współbieżności. Utracona aktualizacja (lost update) TECHNIKI STEROWANIA WSPÓŁBIEŻNOŚCIĄ I. Wybrane problemy współbieżności Utracona aktualizacja (lost update) Przykład: Mąż wybiera 300 zł (ze wspólnego z żoną konta) w bankomacie A, w tym samym czasie żona

Bardziej szczegółowo

Porządek dostępu do zasobu: procesory obszary pamięci cykle procesora pliki urządzenia we/wy

Porządek dostępu do zasobu: procesory obszary pamięci cykle procesora pliki urządzenia we/wy ZAKLESZCZENIA w SO brak środków zapobiegania zakleszczeniom Zamówienia na zasoby => przydział dowolnego egzemplarza danego typu Zasoby w systemie typy; identyczne egzemplarze procesory obszary pamięci

Bardziej szczegółowo

Transakcje Wykład z bazy danych dla studen

Transakcje Wykład z bazy danych dla studen Transakcje Wykład z bazy danych dla studentów matematyki 19 kwietnia 2015 Transakcje Jedno z podstawowych pojęć współczesnych systemów baz danych. Umożliwiaja współbieżny dostęp do baz danych dostarczajac

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład 11- Zakleszczenia. dr Marcin Ziółkowski. Instytut Matematyki i Informatyki Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie

Systemy operacyjne. wykład 11- Zakleszczenia. dr Marcin Ziółkowski. Instytut Matematyki i Informatyki Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie Systemy operacyjne wykład 11- Zakleszczenia dr Marcin Ziółkowski Instytut Matematyki i Informatyki Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie 17grudnia2015r. POJĘCIE ZAKLESZCZENIA Zakleszczenie to zbiór

Bardziej szczegółowo

Cel odtwarzania. Transakcyjne odtwarzanie bazy danych. Modele awarii. Efektywność odtwarzania MTTF

Cel odtwarzania. Transakcyjne odtwarzanie bazy danych. Modele awarii. Efektywność odtwarzania MTTF 1 Cel odtwarzania 2 Transakcyjne odtwarzanie bazy danych Podstawowym celem mechanizmów transakcyjnego odtwarzania bazy danych po awarii jest odtworzenie spójnego stanu bazy danych Definicja odtwarzania

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Indeksy. Struktura indeksu składa się z rekordów o dwóch polach

Wykład V. Indeksy. Struktura indeksu składa się z rekordów o dwóch polach Indeksy dodatkowe struktury służące przyśpieszeniu dostępu do danych o użyciu indeksu podczas realizacji poleceń decyduje SZBD niektóre systemy bazodanowe automatycznie tworzą indeksy dla kolumn o wartościach

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania. Faza implmentacji. wykład 7

Inżynieria oprogramowania. Faza implmentacji. wykład 7 Inżynieria oprogramowania Faza implmentacji wykład 7 Charakterystyka fazy implementacji Faza określenia wymagań: CO system ma robić? Faza analizy: JAK system ma działać? Faza projektowania: JAK system

Bardziej szczegółowo

Kopie bezpieczeństwa NAPRAWA BAZ DANYCH

Kopie bezpieczeństwa NAPRAWA BAZ DANYCH Kopie bezpieczeństwa NAPRAWA BAZ DANYCH Sprawdzanie spójności bazy danych Jednym z podstawowych działań administratora jest zapewnienie bezpieczeństwa danych przez tworzenie ich kopii. Przed wykonaniem

Bardziej szczegółowo

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail.

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail. Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej Bazy danych Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka Email: krzysztof.pieczarka@gmail.com Literatura: Connoly T., Begg C., Systemy baz danych Praktyczne metody projektowania,

Bardziej szczegółowo

Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii

Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii Wykład przygotował: Tadeusz Morzy BD wykład 11 Tematem wykładu jest problem odtwarzania spójnego stanu bazy danych po awarii. Rozpoczniemy od krótkiego

Bardziej szczegółowo

Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, która przeprowadza bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny

Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, która przeprowadza bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny Zarządzanie współbieżnością transakcji Definicja transakcji Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, która przeprowadza bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Transakcje

Bazy danych Transakcje Wstp Pojcia podstawowe: Transakcja - sekwencja (uporzdkowany zbiór) logicznie powizanych operacji na bazie danych, która przeprowadza baz danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny. W!a"no"ci transakcji:

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Rozproszona baza danych. Fragmetaryzacja. Cechy bazy rozproszonej. Replikacje (zalety) Wykład 15: Rozproszone bazy danych

Bazy danych. Plan wykładu. Rozproszona baza danych. Fragmetaryzacja. Cechy bazy rozproszonej. Replikacje (zalety) Wykład 15: Rozproszone bazy danych Plan wykładu Bazy danych Cechy rozproszonej bazy danych Implementacja rozproszonej bazy Wykład 15: Rozproszone bazy danych Małgorzata Krętowska, Agnieszka Oniśko Wydział Informatyki PB Bazy danych (studia

Bardziej szczegółowo

Izolacje transakcji oraz anomalie. Robert A. Kłopotek Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych, UKSW

Izolacje transakcji oraz anomalie. Robert A. Kłopotek Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych, UKSW Izolacje transakcji oraz anomalie Robert A. Kłopotek r.klopotek@uksw.edu.pl Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych, UKSW SZBD (DBMS) a transakcji Przetwarzanie transakcyjne wymaga znaczącego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9 współbieŝność

Ćwiczenie 9 współbieŝność Bazy Danych Ćwiczenie 9 współbieŝność Zarządzanie współbieŝnością Ćwiczenie 9 współbieŝność Niniejsze ćwiczenie zaprezentuje zagadnienia związane z problemami wynikającymi ze współbieŝnego dostępu uŝytkowników

Bardziej szczegółowo

Problemy niezawodnego przetwarzania w systemach zorientowanych na usługi

Problemy niezawodnego przetwarzania w systemach zorientowanych na usługi Problemy niezawodnego przetwarzania w systemach zorientowanych na usługi Jerzy Brzeziński, Anna Kobusińska, Dariusz Wawrzyniak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Plan prezentacji 1 Architektura

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Pankowski

Tadeusz Pankowski Problem odtwarzania bazy danych Odtwarzanie bazy danych (recovery) Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski System bazy danych musi być w stanie odtworzyć swój poprawny stan w sposób automatyczny,

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenie poziomu izolacji transakcji (w aktualnym połączeniu):

Sprawdzenie poziomu izolacji transakcji (w aktualnym połączeniu): Utwórz bazę danych Cw: CREATE DATABASE Cw Sprawdzenie poziomu izolacji transakcji (w aktualnym połączeniu): DBCC USEROPTIONS Przykład z zapisem do tabeli tymczasowej: --Jeśli istnieje tabela tymczasowa

Bardziej szczegółowo

Adam Cankudis IFP UAM

Adam Cankudis IFP UAM W s t ę p d o r e l a c y j n y c h b a z d a n y c h Adam Cankudis IFP UAM B i b l i o g r a f i a T. Morzy i in., Bazy danych, [w:] Studia Informatyczne, Pierwszy stopie ń, http://wazniak.mimuw.edu.pl/

Bardziej szczegółowo

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji - wersja dokumentu 1.3-19.08.2014 Spis treści 1 Wstęp... 4 1.1 Cel dokumentu... 4 1.2 Powiązane dokumenty...

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych. Katarzyna Klessa

Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych. Katarzyna Klessa Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych Katarzyna Klessa POWTÓRKA Z PIERWSZYCH ZAJĘĆ Lista słówek - do zapamiętania na początek Z podstaw SQL: CREATE - Tworzenie tabeli, czyli Coś czego

Bardziej szczegółowo

Mechanizm transakcji w relacyjnych i obiektowych bazach danych

Mechanizm transakcji w relacyjnych i obiektowych bazach danych Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Danuta Posiadała Nr albumu:158137 Praca magisterska na kierunku Informatyka Mechanizm transakcji w relacyjnych i obiektowych bazach danych

Bardziej szczegółowo

OLTP Przetwarzanie Transakcyjne

OLTP Przetwarzanie Transakcyjne ZTB: OLTP Przetwarzanie Transakcyjne 1 Zaawansowane Technologie Bazodanowe Wykład p.t. OLTP Przetwarzanie Transakcyjne ZTB: OLTP Przetwarzanie Transakcyjne 2 Pojęcie transakcji w bazach danych Transakcje

Bardziej szczegółowo

Dokument: Zmiana stawek VAT Informacja dla dealerów

Dokument: Zmiana stawek VAT Informacja dla dealerów Informacja dla dealerów Posnet Zmiana stawek VAT w kasach Posnet Combo POSNET POLSKA S.A. ul. Municypalna 33 02-281 Warszawa Data przekazania 03.12.2010 edycja 001 Dokument: Zmiana stawek VAT Informacja

Bardziej szczegółowo

Rozdział 17. Zarządzanie współbieżnością zadania

Rozdział 17. Zarządzanie współbieżnością zadania Rozdział 17. Zarządzanie współbieżnością zadania Transakcja DML 1. Uruchom narzędzie Oracle SQL Developer i przyłącz się do bazy danych. Następnie rozpocznij nową transakcję, zmieniając pracownikowi o

Bardziej szczegółowo

12. Które z harmonogramów transakcji są szeregowalne? a) (a1) (a2) (a3) (a4) b) (b1) (b2) (b3) (b4) c) (c1) (c2) (c3) (c4) d) (d1) (d2) (d3) (d4)

12. Które z harmonogramów transakcji są szeregowalne? a) (a1) (a2) (a3) (a4) b) (b1) (b2) (b3) (b4) c) (c1) (c2) (c3) (c4) d) (d1) (d2) (d3) (d4) PRZYKŁADOWE PYTANIA NA EGZAMIN Z PRZEDMIOTU PODTAWY BAZ DANYCH 2005/2006 CZĘŚĆ 2-1- 12. Które z harmonogramów transakcji są szeregowalne? a) (a1) (a2) (a3) (a4) 1. READ(X) 1. READ(X) 1. READ(X) 1. READ(X)

Bardziej szczegółowo

Metody dostępu do danych

Metody dostępu do danych Metody dostępu do danych dr inż. Grzegorz Michalski Na podstawie wykładów dra inż. Juliusza Mikody Wyjątki JDO Specyfikacja JDO definiuje zbór wyjątków, które mogą być zgłoszone przez implementację JDO.

Bardziej szczegółowo

SQL Server. Odtwarzanie baz danych.

SQL Server. Odtwarzanie baz danych. SQL Server. Odtwarzanie baz danych. Utwórz bazę danych CW. Utwórz w niej tabelę T1(p1 INT PRIMARY KEY, p2 INT) i wpisz wiersz (1,100). Sprawdź ścieżkę dostępu do plików bazy (np. we właściwościach bazy

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

Algorytmy Równoległe i Rozproszone Część VI - Systemy rozproszone, podstawowe pojęcia

Algorytmy Równoległe i Rozproszone Część VI - Systemy rozproszone, podstawowe pojęcia Algorytmy Równoległe i Rozproszone Część VI - Systemy rozproszone, podstawowe pojęcia Łukasz Kuszner pokój 209, WETI http://www.kaims.pl/ kuszner/ kuszner@kaims.pl Oficjalna strona wykładu http://www.kaims.pl/

Bardziej szczegółowo

K1A_W11, K1A_W18. Egzamin. wykonanie ćwiczenia lab., sprawdzian po zakończeniu ćwiczeń, egzamin, K1A_W11, K1A_W18 KARTA PRZEDMIOTU

K1A_W11, K1A_W18. Egzamin. wykonanie ćwiczenia lab., sprawdzian po zakończeniu ćwiczeń, egzamin, K1A_W11, K1A_W18 KARTA PRZEDMIOTU (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: BAZY DANYCH 2. Kod przedmiotu: 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2014/2015 4. Forma kształcenia: studia pierwszego stopnia 5. Forma

Bardziej szczegółowo

QualitySpy moduł persystencji

QualitySpy moduł persystencji Projektowanie oprogramowania Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki, Politechnika Wrocławska QualitySpy moduł persystencji Testy akceptacyjne Nazwa pliku: /QualitySpy/modules/qualityspypersistence/src/test/java/pl/wroc/pwr/qualityspy/persistence

Bardziej szczegółowo

Zakleszczenie. Problem i przeciwdziałanie. Systemy operacyjne Wykład 8 1

Zakleszczenie. Problem i przeciwdziałanie. Systemy operacyjne Wykład 8 1 Zakleszczenie Problem i przeciwdziałanie Systemy operacyne Wykład 8 1 Klasyfikaca zasobów systemu na potrzeby analizy problemu zakleszczenia Warunki konieczne wystąpienia zakleszczenia Graf przydziału

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje

Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje P. F. Góra http://th-www.if.uj.edu.pl/zfs/gora/ semestr letni 2007/08 Dygresja: Metody przechowywania tabel w MySQL Tabele w MySQL moga być przechowywane na kilka

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje. P. F. Góra

Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje. P. F. Góra Bazy danych 9. Klucze obce Transakcje P. F. Góra http://th-www.if.uj.edu.pl/zfs/gora/ 2009 Dygresja: Metody przechowywania tabel w MySQL Tabele w MySQL moga być przechowywane na kilka sposobów. Sposób

Bardziej szczegółowo

2 INSTALACJA OPROGRAMOWANIA. 3 3 GŁÓWNE OKNO PROGRAMU 3 4 MODUŁ OBSŁUGI ARCHIWUM 7

2 INSTALACJA OPROGRAMOWANIA. 3 3 GŁÓWNE OKNO PROGRAMU 3 4 MODUŁ OBSŁUGI ARCHIWUM 7 LUBUSKIE ZAKŁADY APARATÓW ELEKTRYCZNYCH LUMEL S.A. W ZIELONEJ GÓRZE PROGRAM DO KONFIGURACJI KONCENTRATORA DANYCH TYPU PD22 PD22Wiz.exe INSTRUKCJA OBSŁUGI Zielona Góra 2007 2 SPIS TREŚCI: 1 WSTĘP. 3 2 INSTALACJA

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Zorientowane na Dziedzinę. ang. Domain Driven Design

Projektowanie Zorientowane na Dziedzinę. ang. Domain Driven Design Projektowanie Zorientowane na Dziedzinę ang. Domain Driven Design 2 Projektowanie Stan posiadania Przypadki użycia Model dziedziny Operacje systemowe Kontrakty dla operacji systemowych Problemy do rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Stworzenie klasy nie jest równoznaczne z wykorzystaniem wielowątkowości. Uzyskuje się ją dopiero poprzez inicjalizację wątku.

Stworzenie klasy nie jest równoznaczne z wykorzystaniem wielowątkowości. Uzyskuje się ją dopiero poprzez inicjalizację wątku. Laboratorium 7 Wstęp Jednym z podstawowych własności Javy jest wielowątkowość. Wiąże się to z możliwością współbieżnego wykonywania różnych operacji w ramach pojedynczej wirtualnej maszyny Javy (JVM).

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie potokowe pipelining

Przetwarzanie potokowe pipelining Przetwarzanie potokowe pipelining (część A) Przypomnienie - implementacja jednocyklowa 4 Add Add PC Address memory ister # isters Address ister # ister # memory Wstęp W implementacjach prezentowanych tydzień

Bardziej szczegółowo

GIT. Rozproszony system kontroli wersji

GIT. Rozproszony system kontroli wersji GIT Rozproszony system kontroli wersji Co to jest system kontroli wersji? System kontroli wersji śledzi wszystkie zmiany dokonywane na pliku (lub plikach) i umożliwia przywołanie dowolnej wcześniejszej

Bardziej szczegółowo

Co nowego w systemie Kancelaris 4.11 STD/4.21 PLUS. Co nowego w systemie Kancelaris 4.12 STD/4.22 PLUS

Co nowego w systemie Kancelaris 4.11 STD/4.21 PLUS. Co nowego w systemie Kancelaris 4.12 STD/4.22 PLUS Ten dokument zawiera informacje o zmianach w wersjach: 4.12 STD w stosunku do wersji 4.10 STD 4.22 PLUS w stosunku do wersji 4.20 PLUS Co nowego w systemie Kancelaris 4.11 STD/4.21 PLUS Wersja 4.11 STD/4.21

Bardziej szczegółowo

Systemy GIS Systemy baz danych

Systemy GIS Systemy baz danych Systemy GIS Systemy baz danych Wykład nr 5 System baz danych Skomputeryzowany system przechowywania danych/informacji zorganizowanych w pliki Użytkownik ma do dyspozycji narzędzia do wykonywania różnych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja podwaja zarobki osób, których imiona zaczynają się P i dalsze litery alfabetu zakładamy, że takich osbób jest kilkanaście.

Instrukcja podwaja zarobki osób, których imiona zaczynają się P i dalsze litery alfabetu zakładamy, że takich osbób jest kilkanaście. Rodzaje triggerów Triggery DML na tabelach INSERT, UPDATE, DELETE Triggery na widokach INSTEAD OF Triggery DDL CREATE, ALTER, DROP Triggery na bazie danych SERVERERROR, LOGON, LOGOFF, STARTUP, SHUTDOWN

Bardziej szczegółowo

Przykładowe rozwiązania

Przykładowe rozwiązania Przykładowe rozwiązania Poniższy dokument zawiera przykładowe rozwiązania zadań z I etapu I edycji konkursu (2014 r.). Rozwiązania w formie takiej jak przedstawiona niżej uzyskałyby pełną liczbę punktów

Bardziej szczegółowo

Podręcznik administratora systemu

Podręcznik administratora systemu Podręcznik administratora systemu Medtronic MiniMed Northridge, CA 91325 USA 800-646-4633 (800-MiniMed) 818.576.5555 www.minimed.com Przedstawiciel w Unii Europejskiej Medtronic B.V. Earl Bakkenstraat

Bardziej szczegółowo

Przywracanie systemu. Do czego służy Przywracanie systemu?

Przywracanie systemu. Do czego służy Przywracanie systemu? Przywracanie systemu Przywracanie systemu (ang. System restore) to komponent systemów operacyjnych Windows ME, Windows XP, Windows Vista czy Windows 7. Do czego służy Przywracanie systemu? Narzędzie Przywracanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM INFORMATYCZNY KS-SEW

SYSTEM INFORMATYCZNY KS-SEW DOKUMENTACJA TECHNICZNA KAMSOFT S.A. 40-235 Katowice ul. 1-Maja 133 Tel. (032) 2090705, Fax. (032) 2090715 http:www.kamsoft.pl, e-mail: 5420@kamsoft.pl SYSTEM INFORMATYCZNY NR KATALOGOWY 2334PI06.00 WYDANIE

Bardziej szczegółowo

Hbase, Hive i BigSQL

Hbase, Hive i BigSQL Hbase, Hive i BigSQL str. 1 Agenda 1. NOSQL a HBase 2. Architektura HBase 3. Demo HBase 4. Po co Hive? 5. Apache Hive 6. Demo hive 7. BigSQL 1 HBase Jest to rozproszona trwała posortowana wielowymiarowa

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych mgr inż. Krzysztof Szałajko Czym jest baza danych? Co rozumiemy przez dane? Czym jest system zarządzania bazą danych? 2 / 25 Baza danych Baza danych

Bardziej szczegółowo

Administracja bazami danych

Administracja bazami danych Administracja bazami danych dr inż. Grzegorz Michalski Na podstawie wykładów dra inż. Juliusza Mikody Klient tekstowy mysql Program mysql jest prostym programem uruchamianym w konsoli shell do obsługi

Bardziej szczegółowo

Rozproszone bazy danych. Robert A. Kłopotek Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych, UKSW

Rozproszone bazy danych. Robert A. Kłopotek Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych, UKSW Rozproszone bazy danych Robert A. Kłopotek r.klopotek@uksw.edu.pl Wydział Matematyczno-Przyrodniczy. Szkoła Nauk Ścisłych, UKSW Scentralizowana baza danych Dane są przechowywane w jednym węźle sieci Można

Bardziej szczegółowo

NTFS omówienie systemu plików. autor: Julian Krzemiński Źródła:

NTFS omówienie systemu plików. autor: Julian Krzemiński   Źródła: NTFS omówienie systemu plików autor: Julian Krzemiński email: J.Krzeminski@students.mimuw.edu.pl Źródła: Microsoft Windows Internals - Mark E. Russinovich, A. Solomon NTFS - system plików, którego celem

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie wielowątkowe przetwarzanie współbieżne. Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1

Przetwarzanie wielowątkowe przetwarzanie współbieżne. Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1 Przetwarzanie wielowątkowe przetwarzanie współbieżne Krzysztof Banaś Obliczenia równoległe 1 Problemy współbieżności wyścig (race condition) synchronizacja realizowana sprzętowo (np. komputery macierzowe)

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO PAYLO

REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO PAYLO I. Definicje REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO PAYLO Użyte w niniejszym regulaminie określenia oznaczają: 1. Organizator Sławomir Zajas prowadzący działalność gospodarczą pod firmą F.H.U. 4U Sławomir

Bardziej szczegółowo

Administracja i programowanie pod Microsoft SQL Server 2000

Administracja i programowanie pod Microsoft SQL Server 2000 Administracja i programowanie pod Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/ Zawartość modułu 8 Transakcje i blokady Wprowadzenie do transakcji, rodzaje transakcji Punkty zapisu, odzyskiwanie

Bardziej szczegółowo

Program EWIDENCJA ODZIEŻY ROBOCZEJ INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Przejdź do strony producenta programu

Program EWIDENCJA ODZIEŻY ROBOCZEJ INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Przejdź do strony producenta programu Program EWIDENCJA ODZIEŻY ROBOCZEJ INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Przejdź do strony producenta programu http://www.jarsoft.poznan.pl/ 1. STRUKTURA PROGRAMU Program EWIDENCJA ODZIEŻY ROBOCZEJ jest aplikacją pracującą

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania Plan wykładu Bazy danych Wykład 10: Fizyczna organizacja danych w bazie danych Model logiczny i model fizyczny Mechanizmy składowania plików Moduł zarządzania miejscem na dysku i moduł zarządzania buforami

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja pracy z Generatorem Wniosków

Skrócona instrukcja pracy z Generatorem Wniosków Skrócona instrukcja pracy z Generatorem Wniosków I. OGÓLNA OBSŁUGA GENERATORA WNIOSKÓW Rozpoczynanie pracy z generatorem przez nowych użytkowników Aby skorzystać z Generatora Wniosków należy posiadać konto

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny system wspomagający proces rekrutacji do szkół podstawowych Szanowni Państwo,

Elektroniczny system wspomagający proces rekrutacji do szkół podstawowych Szanowni Państwo, Elektroniczny system wspomagający proces rekrutacji do szkół podstawowych Szanowni Państwo, W części publicznej systemu możecie samodzielnie wypełnić elektroniczny wniosek rekrutacyjny lub zgłoszenie do

Bardziej szczegółowo

Synchronizacja programu SigmaNEST z systemem zarządzającym produkcją za pomocą SimTrans

Synchronizacja programu SigmaNEST z systemem zarządzającym produkcją za pomocą SimTrans Synchronizacja programu z systemem zarządzającym produkcją za pomocą SimTrans 1. Wstęp Systemy do planowania zasobów przedsiębiorstwa (ang. Enterprise Resource Planning ERP) służą do wspomagania zarządzania

Bardziej szczegółowo

Architektura komputera. Dane i rozkazy przechowywane są w tej samej pamięci umożliwiającej zapis i odczyt

Architektura komputera. Dane i rozkazy przechowywane są w tej samej pamięci umożliwiającej zapis i odczyt Architektura komputera Architektura von Neumanna: Dane i rozkazy przechowywane są w tej samej pamięci umożliwiającej zapis i odczyt Zawartośd tej pamięci jest adresowana przez wskazanie miejsca, bez względu

Bardziej szczegółowo

Proces obsługi deklaracji Intrastat w systemie Celina WebCel

Proces obsługi deklaracji Intrastat w systemie Celina WebCel Proces obsługi deklaracji Intrastat w systemie Celina WebCel Jednym ze sposobów przesłania deklaracji INTRASTAT do Polskiej Administracji Celnej jest skorzystanie z serwisu Celina Webcel, który służy przekazywaniu

Bardziej szczegółowo

Internetowe bazy danych

Internetowe bazy danych Wyższa Szkoła Technologii Teleinformatycznych w Świdnicy Internetowe bazy danych wykład 3 dr inż. Jacek Mazurkiewicz e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Typy tabel MySQL domyślny MyISAM inne możliwe:

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca:

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: 1.1. Podstawowe pojęcia Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: informatykę (włącznie ze sprzętem komputerowym oraz oprogramowaniem używanym do tworzenia, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

Synchroniczne wprowadzanie kontrahentów - SWK Moduł VBA do Symfonia FK Forte.

Synchroniczne wprowadzanie kontrahentów - SWK Moduł VBA do Symfonia FK Forte. Synchroniczne wprowadzanie kontrahentów - SWK Moduł VBA do Symfonia FK Forte. Autor: DAMAL Grupa Dr IT Data utworzenia: 2009-10-15 Ostatnia zmiana: 2012-11-04 Wersja: 1.4 1. Opis rozwiązania Moduł Synchroniczne

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny system wspomagający proces rekrutacji do przedszkoli

Elektroniczny system wspomagający proces rekrutacji do przedszkoli Elektroniczny system wspomagający proces rekrutacji do przedszkoli Szanowni Państwo, w części publicznej systemu możecie samodzielnie wypełnić elektroniczny wniosek rekrutacyjny, następnie go wydrukować,

Bardziej szczegółowo

Ogólny plan przedmiotu. Strony WWW. Literatura BAZY DANYCH. Materiały do wykładu: http://aragorn.pb.bialystok.pl/~gkret

Ogólny plan przedmiotu. Strony WWW. Literatura BAZY DANYCH. Materiały do wykładu: http://aragorn.pb.bialystok.pl/~gkret Ogólny plan przedmiotu BAZY DANYCH Wykład 1: Wprowadzenie do baz danych Małgorzata Krętowska Politechnika Białostocka Wydział Informatyki Wykład : Wprowadzenie do baz danych Normalizacja Diagramy związków

Bardziej szczegółowo

System kontroli wersji - wprowadzenie. Rzeszów,2 XII 2010

System kontroli wersji - wprowadzenie. Rzeszów,2 XII 2010 System kontroli wersji - wprowadzenie Rzeszów,2 XII 2010 System kontroli wersji System kontroli wersji (ang. version/revision control system) służy do śledzenia zmian głównie w kodzie źródłowym oraz pomocy

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ SAMOOCENY KONTROLI ZARZĄDCZEJ URZĘDU GMINY I MIASTA NOWE SKALMIERZYCE

ARKUSZ SAMOOCENY KONTROLI ZARZĄDCZEJ URZĘDU GMINY I MIASTA NOWE SKALMIERZYCE ARKUSZ SAMOOCENY KONTROLI ZARZĄDCZEJ URZĘDU GMINY I MIASTA NOWE SKALMIERZYCE Załącznik nr 4 do zarządzenia Nr 163/2011 z dnia 29.12.2011 r. Standard 1: Przestrzeganie wartości etycznych Kierownika 1.1

Bardziej szczegółowo

Sortowanie topologiczne skierowanych grafów acyklicznych

Sortowanie topologiczne skierowanych grafów acyklicznych Sortowanie topologiczne skierowanych grafów acyklicznych Metody boolowskie w informatyce Robert Sulkowski http://robert.brainusers.net 23 stycznia 2010 1 Definicja 1 (Cykl skierowany). Niech C = (V, A)

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny system rekrutacji do klas VII dwujęzycznych prowadzonych przez m.st. Warszawę

Elektroniczny system rekrutacji do klas VII dwujęzycznych prowadzonych przez m.st. Warszawę Elektroniczny system rekrutacji do klas VII dwujęzycznych prowadzonych przez m.st. Warszawę Szóstoklasisto, w elektronicznym systemie pod adresem: www.podstawowe2jezyczne.edukacja.warszawa.pl możesz samodzielnie

Bardziej szczegółowo

Poradnik zetula.pl. Jak założyć konto na zetula.pl. i zabezpieczyć dane na swoim komputerze?

Poradnik zetula.pl. Jak założyć konto na zetula.pl. i zabezpieczyć dane na swoim komputerze? Poradnik zetula.pl Jak założyć konto na zetula.pl i zabezpieczyć dane na swoim komputerze? 1.Wejdź na stronę www.zetula.pl 2.Kliknij na odnośniku Utwórz nowe konto 3.Wypełnij formularz rejestracyjny. Pola

Bardziej szczegółowo

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d.

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d. TECHNOLOGIE BAZ DANYCH WYKŁAD 1 Wprowadzenie do baz danych. Normalizacja. (Wybrane materiały) Dr inż. E. Busłowska Definicja bazy danych Uporządkowany zbiór informacji, posiadający własną strukturę i wartość.

Bardziej szczegółowo

Kursory. A. Pankowska 1

Kursory. A. Pankowska 1 Kursory 1 Kursory Kursor jest mechanizmem pozwalającym obsłużyć zbiór zawierający wiele wierszy danych (generowany np. poleceniem SELECT). Jak wskaźnik przebiega on po kolejnych krotkach ze zbioru danych,

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY A B C D E P P P P P

POTRZEBY A B C D E P P P P P 1. (2p.) Narysuj przykładowy graf przydziału (jednokrotnych) zasobów (bez zakleszczenia) i sprawdź, jakie przykładowe żądania przydzielenia zasobów spowodują powstanie zakleszczenia, a jakie nie. W przypadku

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Poznań 2011 Spis treści 1. Zamawianie i rezerwowanie definicja pojęć...3 2. Zasada działania systemu...4 3. Zamawianie

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

Koncepcja systolicznego wspomagania integracji systemów informatycznych

Koncepcja systolicznego wspomagania integracji systemów informatycznych Rozdział 7 Koncepcja systolicznego wspomagania integracji systemów informatycznych Streszczenie. Rozdział przedstawia koncepcję alternatywnego rozwiązania do obecnie stosowanych metod integracji systemów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie obiektami bazy danych Oracle11g

Zarządzanie obiektami bazy danych Oracle11g Zarządzanie obiektami bazy danych Oracle11g Wstęp Obiekty to struktury przechowujące, porządkujące lub operujące na danych takie jak: Tabele Więzy integralności Indeksy Widoki Sekwencje Procedury Linki

Bardziej szczegółowo