Plan wykładu. Przykład. Wprowadzenie BAZY DANYCH. Transakcje Hurtownie danych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Plan wykładu. Przykład. Wprowadzenie BAZY DANYCH. Transakcje Hurtownie danych"

Transkrypt

1 Plan wykładu 2 BAZY DANYCH Wykład 5: Transakcje. Hurtownie danych. Transakcje Hurtownie danych Małgorzata Krętowska Wydział Informatyki Politechnika Białostocka Wprowadzenie Przykład Zmiany zachodzące w świecie rzeczywistym są zakodowane w aplikacji obsługującej bazę danych w postaci ciągu instrukcji, które powinny przekształcać bazę danych z jednego stanu spójnego w inny Problemy, na które może natknąć się aplikacja: Awarie systemu Współbieżny dostęp do danych Rozproszenie danych Aplikacja implementująca przelew kwoty N z konta A na konto B Problem 1 awaria systemu Po pobraniu kwoty N z konta A, i zapisaniu tej aktualizacji do bazy danych, wystąpiła awaria systemu. W wyniku awarii systemu wykonana została jedynie część operacji składających się na daną aplikację Problem 2 współbieżny dostęp do danych Operacje współbieżnie wykonywanych transakcji mogą naruszać spójność bazy lub generować niepoprawne wyniki Źródło:

2 Przykład cd Transakcje 6 Problem 3 - utrata danych w wyniku awarii Wyniki zakończonych aplikacji, buforowane w pamięci operacyjnej, mogą zostać utracone w wyniku awarii systemu Rozwiązanie tych problemów: transakcje Transakcja jest wykonywanym programem, który tworzy logiczną jednostkę przetwarzania w bazie danych. Transakcja składa się z jednej lub wielu operacji dostępu do bazy danych. Jednym ze sposobów określania zakresu transakcji jest wyróżnienie jawnych instrukcji begin i end transaction. Jeżeli operacje bazodanowe należące do transakcji nie aktualizują bazy danych, a tylko pobierają dane, o transakcji mówimy, że jest tylko do odczytu. 7 Pożądane właściwości transakcji (ACID) atomowość (atomicity) - cała transakcja powinna zostać przeprowadzona, albo żaden z jej elementów nie zostanie uwzględniony spójność (consistency) - np. miejsce w danym rejsie lotniczym nie może być przydzielone dwóm różnym pasażerom izolacja (isolation) - brak wpływu transakcji na siebie przy jednoczesnym ich przetwarzaniu trwałość (durability) - po zakończeniu transakcji jej wynik nie może zostać utracony Przykład Transakcja przelewu kwoty N z konta A na konto B

3 Przykład cd. Transakcja logiczna a transakcja fizyczna Problem utraconej aktualizacji Problem aktualizacji tymczasowej 11 T1 T2 12 T1 T2 X:=X-N; Zapisz_element (X); Odczytaj_element (Y); X:=X+M; X:=X-N; Zapisz_element (X); Zapisz_element (Y); X:=X+M; Zapisz_element(X); Y:=Y+N; Zapisz_element (Y); Zapisz_element(X); Transakcja T1 kończy się niepowodzeniem i musi zmienić wartość X z powrotem do jej oryginalnego stanu; w tym czasie T2 odczytuje jej tymczasową niepoprawną wartość

4 Problem błędnego podsumowania Odczyt niepowtarzalny T1 X:=X-N; Zapisz_element (X); T2 Suma:=0; Odczytaj_element(A); suma:=suma+a;... Występuje wówczas, gdy transakcja T1 odczytuje element dwukrotnie, czy czym element ten zostaje zmieniony przez inną transakcję T2 między tymi dwoma odczytami Przykład: T1: R(X), R(X), W(X) Odczytaj_element (Y); Y:=Y+N; Zapisz_element (Y); suma:=suma+x; Odczytaj_element (Y); suma:=suma+y; T2: R(X), W(X) Czas > Gdzie: R(X) odczytaj_ element X, W(X) zapisz_element X 15 Operacje związane z transakcjami Diagram przejść stanów związanych w wykonaniem transakcji 16 Transakcja jest niepodzielną jednostką działań, które muszą być wykonane w całości lub w ogóle. Do celów odtwarzania system musi śledzić następujące operacje: ROZPOCZNIJ_TRANSAKCJĘ ODCZYTAJ lub ZAPISZ operacje odczytu i zapisu przeprowadzane na elementach bazy danych Rozpocznij transakcję Odczytaj zapisz Aktywna Zakończ transakcję Zatwierdzona częściowo zatwierdź Zatwierdzona ZAKOŃCZ_TRANSAKCJĘ należy zweryfikować czy zmiany wprowadzone przez transakcję mogą zostać zatwierdzone, czy transakcja ma być anulowana Anuluj Anuluj ZATWIERDŹ_TRANSAKCJĘ (COMMIT) oznaczenie udanego zakończenia transakcji awaria Zakończona WYCOFAJ (ROLLBACK) nieudane zakończenie transakcji

5 17 Dziennik systemowy (ang. log) W celu umożliwienia odtwarzania po awariach wpływających na transakcje system przechowuje dziennik, w którym śledzi wszystkie operacje związane z transakcjami, mające wpływ na wartości elementów bazy danych. Dziennik jest przechowywany na dysku i jest okresowo archiwizowany na taśmie, w celu zabezpieczenia go przed awariami. Rodzaje wpisów do dziennika (rekordy dziennika): [rozpocznij_transakcję,t] [zapisz_element, T,X, stara wartość, nowa wartość] [odczytaj_element, T,X] [zatwierdź, T] [anuluj,t] 18 Punkt zatwierdzenia transakcji Transakcja osiąga swój punkt zatwierdzenia, gdy wszystkie jej operacje zostaną z powodzeniem wykonane oraz ich wyniki zostaną zarejestrowane w dzienniku. Za punktem zatwierdzenia mówi się, ze transakcja została zatwierdzona, a jej działania za trwale zapisane w bazie Kolejną czynnością jest zapisanie do dziennika rekordu zatwierdzenia. Jeżeli nastąpi awaria wszystkie transakcje które rozpoczęły swoje działanie, a dla których nie ma wpisu w dzienniku należy wycofać. Harmonogramy (plany) transakcji Przykład 19 Gdy transakcje są wykonywane współbieżnie w technice przeplotu, kolejność wykonywania operacji związanych z różnymi transakcjami określa się mianem harmonogramu (historii, planu). Harmonogram S zbioru n transakcji T1, T2,.., Tn jest uporządkowaniem operacji transakcji podlegającym ograniczeniu, które określa, że dla każdej transakcji Ti należącej do harmonogramu S, operacje tej transakcji w S muszą występować w tej samej kolejności, w jakiej występują w Ti. 20 T1 X:=X-N; Zapisz_element (X); Odczytaj_element (Y); Y:=Y+N; Zapisz_element (Y); T2 X:=X+M; Zapisz_element(X); Sa: r1(x); r2(x); w1(x); r1(y); w2(x); w1(y) a: anulowanie; c zatwierdzanie transakcji

6 21 Możliwości odtwarzania harmonogramów Harmonogramy odtwarzalne dla których w momencie zatwierdzenia transakcji T już nigdy nie było konieczne jej wycofanie (lub inaczej: harmonogram, który umożliwia wycofanie każdej transakcji) Harmonogram S jest odtwarzalny, jeżeli żadna transakcja T w harmonogramie S nie jest zatwierdzona do momentu, aż wszystkie transakcje T, które zapisały element odczytywany przez transakcję T, zostaną zatwierdzone. S: r1(x), w1(x), r2(x), w2(x), c1, c2 (+) S: r1(x), w1(x), r2(x), w2(x), c2, c1 (-) Harmonogramy nieodtwarzalne nie spełniają powyższego wymogu, stąd nie powinno się pozwalać na ich występowanie (Przykłady: problem aktualizacji tymczasowej i problem utraconej aktualizacji) 22 Szeregowalność harmonogramów Pojęcie szeregowalności harmonogramów jest używane w celu identyfikowania, które harmonogramy są poprawne w przypadku, gdy wykonanie transakcji dopuszcza przeplot ich operacji. Harmonogram szeregowy harmonogram ustawiający wykonywanie transakcji w ciąg: najpierw akcje jednej transakcji, następnie akcje drugiej transakcji itd. Zakładając, że transakcje są niezależne, można założyć, że każdy harmonogram szeregowy jest poprawny Dwa harmonogramy są równoważne, jeżeli efekt realizacji obu harmonogramów jest taki sam dla każdego stanu bazy danych, tzn W1: Każda transakcja w obu planach odczytuje i zapisuje te same wartości W2: Po realizacji każdego z planów otrzymujemy ten sam stan bazy danych Przykład Plan szeregowalny 23 Zakładamy wartości początkowe x=90, y=90, n=3, m=2 Sa (szeregowy), wynik: x=89, y=93): T1:r(x), x:=x-n; w(x), r(y), y=y+n, w(y),c T2: r(x), x=x+m, w(x),c Sb (szeregowy, wynik: x=89, y=93): T1: r(x), x:=x-n; w(x), r(y), y=y+n, w(y),c T2: r(x), x=x+m, w(x),c Sc (nieszeregowy, wynik: x=92, y=93) T1:r(x), x:=x-n; w(x), r(y), y=y+n, w(y),c T2: r(x), x=x+m, w(x),c Sd (nieszeregowy, wynik: x=89, y=93) T1:r(x), x:=x-n,w(x), r(y), y=y+n, w(y),c T2: r(x), x=x+m,w(x),c Plan (harmonogram) szeregowalny jest to plan, który jest równoważny pewnemu planowi szeregowemu (a przez to jest poprawny). Dzięki własnościom W1 i W2 plan szeregowalny zapewnia uzyskanie własności izolacji (W1) i spójności (W2). Plan szeregowalny nie daje gwarancji, że po wycofaniu transakcji nie trzeba będzie wycofywać akcji innych transakcji, co może być niewykonalne, gdy jedna z transakcji zostanie już zatwierdzona. Brak gwarancji spełnienia własności atomowości i trwałości.

7 25 Blokady Blokady (zamki) podstawowy mechanizm zapobiegający konfliktom przy współbieżnie wykonywanych transakcjach Rodzaje blokad: Współdzielona, typu S (ang. shared lock) daje transakcji współdzielony dostęp do zasobu (kilka transakcji może jednocześnie odczytywać wiersze z tej samej tabeli). Jeśli transakcja zakłada współdzieloną blokadę, inne transakcje też mogą założyć współdzieloną blokadę, ale nie mogą założyć blokady drugiego rodzaju, tzn. wyłącznej Wyłączna, typu X (ang. exclusive lock) daje transakcji wyłączne prawo do zmian obiektu. Tylko jedna transakcja może mieć założoną wyłączną blokadę na obiekcie i w tym czasie nie może być na obiekcie założonej żadnej innej blokady, nawet współdzielonej. Istnieje metoda zakładania blokad gwarantująca powstanie i realizację planów wyłącznie szeregowalnych i odtwarzalnych protokół ścisłego blokowania dwufazowego. 26 Protokół ścisłego blokowania dwufazowego (Strict 2PL) Każda transakcja musi uzyskać blokadę S na obiekcie zanim odczyta ten obiekt oraz blokadę X na obiekcie przed zapisaniem go. Jeśli transakcja trzyma blokadę X na obiekcie, żadna inna transakcja nie ma prawa założyć żadnej blokady na tym obiekcie Jeśli transakcja trzyma blokadę S na obiekcie, żadna inna transakcja nie ma prawa założyć blokady X na tym obiekcie Gdy transakcja nie może założyć blokady na obiekcie, może ustawić się w kolejce oczekujących transakcji stowarzyszonej z tym obiektem. Wszystkie blokady trzymane przez transakcję są zwalniane jednocześnie, w chwili, gdy transakcja kończy się 27 Protokół ścisłego blokowania dwufazowego (Strict 2PL) Można w nim wyróżnić dwie fazy: Transakcja zakłada blokady i dokonuje wymaganych odczytów i zapisów na obiektach, na których założyła blokadę Transakcja wykonuje COMMIT/ROLLBACK jednocześnie zwalniając wszystkie blokady Protokół Strict 2PL nie dopuszcza do anomalii utraconej aktualizacji, aktualizacji tymczasowej, błędnego podsumowania oraz niepowtarzalnego odczytu: 28 Protokół blokowania dwufazowego 2PL Zamiast punktu w protokole Strict 2PL: Wszystkie blokady trzymane przez transakcję są zwalniane jednocześnie, w chwili, gdy transakcja kończy się Występuje sformułowanie: Transakcja nie może założyć żadnej nowej blokady po zwolnieniu jakiejkolwiek blokady. Protokół 2PL prowadzi do planów szeregowalnych, ale nie gwarantuje planów odtwarzalnych. Przykład: T1: R(X) W(X) a T2: R(X) W(X) c

8 Zakleszczenia (deadlocks) Zakleszczenia 29 Zjawisko zakleszczenia występuje wówczas, kiedy dwie lub więcej transakcji wzajemnie blokują sobie potrzebne do kontynuowania swojego działania obiekty Zakleszczenie- jest to cykl transakcji oczekujących wzajemnie na zwolnienie blokady przez inną transakcję w cyklu. Sposoby radzenia sobie z zakleszczeniami: Zapobieganie Zapobieganie Wykrywania Ustalanie limitu oczekiwania na blokadę (metoda timeout) ustalenie priorytetu między transakcjami. Nie dopuszcza się aby transakcja z wyższym priorytetem czekała na transakcje z niższym priorytetem W przypadku zakleszczenia transakcja z niższym priorytetem zostaje wycofana przez system Wykrywanie zakleszczeń polega na analizie, która transakcja oczekuje na zwolnienie blokady przez która transakcję i sprawdzaniu, czy występuje cykl Utwórz graf oczekiwań na zwolnienie blokady (węzły transakcje, krawędź Ti do Tj jeśli transakcja Ti oczekuje na zwolnienie blokady przez Tj) Co jakiś czas sprawdzaj, czy w grafie jest cykl. Jeśli jest wycofaj jedną z transakcji w cyklu Przykład: T1:S(A), R(A) S(B) T2: X(B), W(B) T3: T4: S(C), R(C) X(C) Graf oczekiwań na zwolnienie blokady: X(A) X(B)

Bazy danych. Plan wykładu. Czynniki wpływające na fizyczny projekt bazy danych. bazy danych

Bazy danych. Plan wykładu. Czynniki wpływające na fizyczny projekt bazy danych. bazy danych Plan wykładu Bazy danych Wykład 13: Praktyczne projektowanie i strojenie baz danych. Wstęp do transakcji. Budowa fizycznego projektu bazy danych Strojenie bazy danych Transakcje Małgorzata Krętowska e-mail:

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 6 Transakcje

Bazy danych 2. Wykład 6 Transakcje Bazy danych 2 Wykład 6 Transakcje Transakcje Def. Transakcjami nazywamy logiczne jednostki pracy które wprowadzają zmiany do bazy danych lub które wyszukują dane O transakcjach mówimy w kontekście: aktualizacji

Bardziej szczegółowo

I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością

I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością Techniki wielowersyjne multiversion concurrency control. Technika wielowersyjna oparta na znacznikach czasu Dla każdej wersji X i elementu X przechowywane

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 9

PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 9 PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 9 7. Transakcje Podstawy teoretyczne 2005/2006 Wykład "Podstawy baz danych" 1 Zbiór cech transakcji Transakcja jest to zespół operacji na bazie danych (INSERT, UPDATE, DELETE

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Dr inż. Paweł Kasprowski

Bazy danych. Dr inż. Paweł Kasprowski Plan wykładu Bazy danych Architektura systemów zarządzania bazami danych Realizacja zapytań algebra relacji Wielodostęp do danych - transakcje Dr inż. Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Aplkacja przechowująca

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski Transakcje i ich właściwości Transakcje Tadeusz Pankowski wwwputpoznanpl/~tadeuszpankowski W SZBD stosuje się pojęcie transakcji jako jednostki operowania na bazie danych podlegającej sterowaniu i kontroli

Bardziej szczegółowo

Ustawienie na poziomie sesji (działa do zmiany lub zakończenia sesji zamknięcia połączenia).

Ustawienie na poziomie sesji (działa do zmiany lub zakończenia sesji zamknięcia połączenia). POZIOMY IZOLACJI TRANSAKCJI 1. Microsoft SQL Server 2012 (od SQL Server 2005) W systemie SQL Server można wybrać sposób sterowania współbieżnością. Podstawowy sposób to stosowanie blokad. Wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI STEROWANIA WSPÓŁBIEŻNOŚCIĄ. I. Wybrane problemy współbieżności. Utracona aktualizacja (lost update)

TECHNIKI STEROWANIA WSPÓŁBIEŻNOŚCIĄ. I. Wybrane problemy współbieżności. Utracona aktualizacja (lost update) TECHNIKI STEROWANIA WSPÓŁBIEŻNOŚCIĄ I. Wybrane problemy współbieżności Utracona aktualizacja (lost update) Przykład: Mąż wybiera 300 zł (ze wspólnego z żoną konta) w bankomacie A, w tym samym czasie żona

Bardziej szczegółowo

2014-06-30 21:11 BD_1_W9

2014-06-30 21:11 BD_1_W9 Wykład 9 Niezawodność bazy danych Odtwarzanie spójnego stanu bazy Odtwarzanie stanu bazy na podstawie dziennika transakcji Odtwarzanie nośników 1 Bardzo ważną funkcją systemu zarządzania bazą danych jest

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Indeksy. Struktura indeksu składa się z rekordów o dwóch polach

Wykład V. Indeksy. Struktura indeksu składa się z rekordów o dwóch polach Indeksy dodatkowe struktury służące przyśpieszeniu dostępu do danych o użyciu indeksu podczas realizacji poleceń decyduje SZBD niektóre systemy bazodanowe automatycznie tworzą indeksy dla kolumn o wartościach

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania. Faza implmentacji. wykład 7

Inżynieria oprogramowania. Faza implmentacji. wykład 7 Inżynieria oprogramowania Faza implmentacji wykład 7 Charakterystyka fazy implementacji Faza określenia wymagań: CO system ma robić? Faza analizy: JAK system ma działać? Faza projektowania: JAK system

Bardziej szczegółowo

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail.

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail. Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej Bazy danych Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka Email: krzysztof.pieczarka@gmail.com Literatura: Connoly T., Begg C., Systemy baz danych Praktyczne metody projektowania,

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. wykład 11- Zakleszczenia. dr Marcin Ziółkowski. Instytut Matematyki i Informatyki Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie

Systemy operacyjne. wykład 11- Zakleszczenia. dr Marcin Ziółkowski. Instytut Matematyki i Informatyki Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie Systemy operacyjne wykład 11- Zakleszczenia dr Marcin Ziółkowski Instytut Matematyki i Informatyki Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie 17grudnia2015r. POJĘCIE ZAKLESZCZENIA Zakleszczenie to zbiór

Bardziej szczegółowo

Transakcje Wykład z bazy danych dla studen

Transakcje Wykład z bazy danych dla studen Transakcje Wykład z bazy danych dla studentów matematyki 19 kwietnia 2015 Transakcje Jedno z podstawowych pojęć współczesnych systemów baz danych. Umożliwiaja współbieżny dostęp do baz danych dostarczajac

Bardziej szczegółowo

Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii

Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii Wykład przygotował: Tadeusz Morzy BD wykład 11 Tematem wykładu jest problem odtwarzania spójnego stanu bazy danych po awarii. Rozpoczniemy od krótkiego

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Transakcje

Bazy danych Transakcje Wstp Pojcia podstawowe: Transakcja - sekwencja (uporzdkowany zbiór) logicznie powizanych operacji na bazie danych, która przeprowadza baz danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny. W!a"no"ci transakcji:

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Rozproszona baza danych. Fragmetaryzacja. Cechy bazy rozproszonej. Replikacje (zalety) Wykład 15: Rozproszone bazy danych

Bazy danych. Plan wykładu. Rozproszona baza danych. Fragmetaryzacja. Cechy bazy rozproszonej. Replikacje (zalety) Wykład 15: Rozproszone bazy danych Plan wykładu Bazy danych Cechy rozproszonej bazy danych Implementacja rozproszonej bazy Wykład 15: Rozproszone bazy danych Małgorzata Krętowska, Agnieszka Oniśko Wydział Informatyki PB Bazy danych (studia

Bardziej szczegółowo

Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, która przeprowadza bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny

Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, która przeprowadza bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny Zarządzanie współbieżnością transakcji Definicja transakcji Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, która przeprowadza bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan

Bardziej szczegółowo

Adam Cankudis IFP UAM

Adam Cankudis IFP UAM W s t ę p d o r e l a c y j n y c h b a z d a n y c h Adam Cankudis IFP UAM B i b l i o g r a f i a T. Morzy i in., Bazy danych, [w:] Studia Informatyczne, Pierwszy stopie ń, http://wazniak.mimuw.edu.pl/

Bardziej szczegółowo

Problemy niezawodnego przetwarzania w systemach zorientowanych na usługi

Problemy niezawodnego przetwarzania w systemach zorientowanych na usługi Problemy niezawodnego przetwarzania w systemach zorientowanych na usługi Jerzy Brzeziński, Anna Kobusińska, Dariusz Wawrzyniak Instytut Informatyki Politechnika Poznańska Plan prezentacji 1 Architektura

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

Mechanizm transakcji w relacyjnych i obiektowych bazach danych

Mechanizm transakcji w relacyjnych i obiektowych bazach danych Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Danuta Posiadała Nr albumu:158137 Praca magisterska na kierunku Informatyka Mechanizm transakcji w relacyjnych i obiektowych bazach danych

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenie poziomu izolacji transakcji (w aktualnym połączeniu):

Sprawdzenie poziomu izolacji transakcji (w aktualnym połączeniu): Utwórz bazę danych Cw: CREATE DATABASE Cw Sprawdzenie poziomu izolacji transakcji (w aktualnym połączeniu): DBCC USEROPTIONS Przykład z zapisem do tabeli tymczasowej: --Jeśli istnieje tabela tymczasowa

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych. Katarzyna Klessa

Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych. Katarzyna Klessa Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych Katarzyna Klessa POWTÓRKA Z PIERWSZYCH ZAJĘĆ Lista słówek - do zapamiętania na początek Z podstaw SQL: CREATE - Tworzenie tabeli, czyli Coś czego

Bardziej szczegółowo

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji - wersja dokumentu 1.3-19.08.2014 Spis treści 1 Wstęp... 4 1.1 Cel dokumentu... 4 1.2 Powiązane dokumenty...

Bardziej szczegółowo

OLTP Przetwarzanie Transakcyjne

OLTP Przetwarzanie Transakcyjne ZTB: OLTP Przetwarzanie Transakcyjne 1 Zaawansowane Technologie Bazodanowe Wykład p.t. OLTP Przetwarzanie Transakcyjne ZTB: OLTP Przetwarzanie Transakcyjne 2 Pojęcie transakcji w bazach danych Transakcje

Bardziej szczegółowo

Dokument: Zmiana stawek VAT Informacja dla dealerów

Dokument: Zmiana stawek VAT Informacja dla dealerów Informacja dla dealerów Posnet Zmiana stawek VAT w kasach Posnet Combo POSNET POLSKA S.A. ul. Municypalna 33 02-281 Warszawa Data przekazania 03.12.2010 edycja 001 Dokument: Zmiana stawek VAT Informacja

Bardziej szczegółowo

SQL Server. Odtwarzanie baz danych.

SQL Server. Odtwarzanie baz danych. SQL Server. Odtwarzanie baz danych. Utwórz bazę danych CW. Utwórz w niej tabelę T1(p1 INT PRIMARY KEY, p2 INT) i wpisz wiersz (1,100). Sprawdź ścieżkę dostępu do plików bazy (np. we właściwościach bazy

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

QualitySpy moduł persystencji

QualitySpy moduł persystencji Projektowanie oprogramowania Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki, Politechnika Wrocławska QualitySpy moduł persystencji Testy akceptacyjne Nazwa pliku: /QualitySpy/modules/qualityspypersistence/src/test/java/pl/wroc/pwr/qualityspy/persistence

Bardziej szczegółowo

2 INSTALACJA OPROGRAMOWANIA. 3 3 GŁÓWNE OKNO PROGRAMU 3 4 MODUŁ OBSŁUGI ARCHIWUM 7

2 INSTALACJA OPROGRAMOWANIA. 3 3 GŁÓWNE OKNO PROGRAMU 3 4 MODUŁ OBSŁUGI ARCHIWUM 7 LUBUSKIE ZAKŁADY APARATÓW ELEKTRYCZNYCH LUMEL S.A. W ZIELONEJ GÓRZE PROGRAM DO KONFIGURACJI KONCENTRATORA DANYCH TYPU PD22 PD22Wiz.exe INSTRUKCJA OBSŁUGI Zielona Góra 2007 2 SPIS TREŚCI: 1 WSTĘP. 3 2 INSTALACJA

Bardziej szczegółowo

Podręcznik administratora systemu

Podręcznik administratora systemu Podręcznik administratora systemu Medtronic MiniMed Northridge, CA 91325 USA 800-646-4633 (800-MiniMed) 818.576.5555 www.minimed.com Przedstawiciel w Unii Europejskiej Medtronic B.V. Earl Bakkenstraat

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami

Struktura i funkcjonowanie komputera pamięć komputerowa, hierarchia pamięci pamięć podręczna. System operacyjny. Zarządzanie procesami Rok akademicki 2015/2016, Wykład nr 6 2/21 Plan wykładu nr 6 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016

Bardziej szczegółowo

Algorytmy Równoległe i Rozproszone Część VI - Systemy rozproszone, podstawowe pojęcia

Algorytmy Równoległe i Rozproszone Część VI - Systemy rozproszone, podstawowe pojęcia Algorytmy Równoległe i Rozproszone Część VI - Systemy rozproszone, podstawowe pojęcia Łukasz Kuszner pokój 209, WETI http://www.kaims.pl/ kuszner/ kuszner@kaims.pl Oficjalna strona wykładu http://www.kaims.pl/

Bardziej szczegółowo

Instrukcja podwaja zarobki osób, których imiona zaczynają się P i dalsze litery alfabetu zakładamy, że takich osbób jest kilkanaście.

Instrukcja podwaja zarobki osób, których imiona zaczynają się P i dalsze litery alfabetu zakładamy, że takich osbób jest kilkanaście. Rodzaje triggerów Triggery DML na tabelach INSERT, UPDATE, DELETE Triggery na widokach INSTEAD OF Triggery DDL CREATE, ALTER, DROP Triggery na bazie danych SERVERERROR, LOGON, LOGOFF, STARTUP, SHUTDOWN

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych mgr inż. Krzysztof Szałajko Czym jest baza danych? Co rozumiemy przez dane? Czym jest system zarządzania bazą danych? 2 / 25 Baza danych Baza danych

Bardziej szczegółowo

Stworzenie klasy nie jest równoznaczne z wykorzystaniem wielowątkowości. Uzyskuje się ją dopiero poprzez inicjalizację wątku.

Stworzenie klasy nie jest równoznaczne z wykorzystaniem wielowątkowości. Uzyskuje się ją dopiero poprzez inicjalizację wątku. Laboratorium 7 Wstęp Jednym z podstawowych własności Javy jest wielowątkowość. Wiąże się to z możliwością współbieżnego wykonywania różnych operacji w ramach pojedynczej wirtualnej maszyny Javy (JVM).

Bardziej szczegółowo

Internetowe bazy danych

Internetowe bazy danych Wyższa Szkoła Technologii Teleinformatycznych w Świdnicy Internetowe bazy danych wykład 3 dr inż. Jacek Mazurkiewicz e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Typy tabel MySQL domyślny MyISAM inne możliwe:

Bardziej szczegółowo

Poradnik zetula.pl. Jak założyć konto na zetula.pl. i zabezpieczyć dane na swoim komputerze?

Poradnik zetula.pl. Jak założyć konto na zetula.pl. i zabezpieczyć dane na swoim komputerze? Poradnik zetula.pl Jak założyć konto na zetula.pl i zabezpieczyć dane na swoim komputerze? 1.Wejdź na stronę www.zetula.pl 2.Kliknij na odnośniku Utwórz nowe konto 3.Wypełnij formularz rejestracyjny. Pola

Bardziej szczegółowo

Zakleszczenie. Problem i przeciwdziałanie. Systemy operacyjne Wykład 8 1

Zakleszczenie. Problem i przeciwdziałanie. Systemy operacyjne Wykład 8 1 Zakleszczenie Problem i przeciwdziałanie Systemy operacyne Wykład 8 1 Klasyfikaca zasobów systemu na potrzeby analizy problemu zakleszczenia Warunki konieczne wystąpienia zakleszczenia Graf przydziału

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO PAYLO

REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO PAYLO I. Definicje REGULAMIN PROGRAMU LOJALNOŚCIOWEGO PAYLO Użyte w niniejszym regulaminie określenia oznaczają: 1. Organizator Sławomir Zajas prowadzący działalność gospodarczą pod firmą F.H.U. 4U Sławomir

Bardziej szczegółowo

Administratora Data wydania 20.01.2015 Wersja 1.01

Administratora Data wydania 20.01.2015 Wersja 1.01 System Dokument Terminarz Instrukcja Administratora Data wydania 20.01.2015 Wersja 1.01 Spis treści Ustawienia systemu... 2 Konfiguracja... 2 Okna czasowe... 2 Lista obiektów... 2 Kopia zapasowa... 3 Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Systemy GIS Systemy baz danych

Systemy GIS Systemy baz danych Systemy GIS Systemy baz danych Wykład nr 5 System baz danych Skomputeryzowany system przechowywania danych/informacji zorganizowanych w pliki Użytkownik ma do dyspozycji narzędzia do wykonywania różnych

Bardziej szczegółowo

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d.

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d. TECHNOLOGIE BAZ DANYCH WYKŁAD 1 Wprowadzenie do baz danych. Normalizacja. (Wybrane materiały) Dr inż. E. Busłowska Definicja bazy danych Uporządkowany zbiór informacji, posiadający własną strukturę i wartość.

Bardziej szczegółowo

Przykładowe rozwiązania

Przykładowe rozwiązania Przykładowe rozwiązania Poniższy dokument zawiera przykładowe rozwiązania zadań z I etapu I edycji konkursu (2014 r.). Rozwiązania w formie takiej jak przedstawiona niżej uzyskałyby pełną liczbę punktów

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Modele danych

Baza danych. Modele danych Rola baz danych Systemy informatyczne stosowane w obsłudze działalności gospodarczej pełnią funkcję polegającą na gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Typowe operacje wykonywane na danych w systemach ewidencyjno-sprawozdawczych

Bardziej szczegółowo

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4

Pamięć wirtualna. Przygotował: Ryszard Kijaka. Wykład 4 Pamięć wirtualna Przygotował: Ryszard Kijaka Wykład 4 Wstęp główny podział to: PM- do pamięci masowych należą wszelkiego rodzaju pamięci na nośnikach magnetycznych, takie jak dyski twarde i elastyczne,

Bardziej szczegółowo

Proces obsługi deklaracji Intrastat w systemie Celina WebCel

Proces obsługi deklaracji Intrastat w systemie Celina WebCel Proces obsługi deklaracji Intrastat w systemie Celina WebCel Jednym ze sposobów przesłania deklaracji INTRASTAT do Polskiej Administracji Celnej jest skorzystanie z serwisu Celina Webcel, który służy przekazywaniu

Bardziej szczegółowo

Hbase, Hive i BigSQL

Hbase, Hive i BigSQL Hbase, Hive i BigSQL str. 1 Agenda 1. NOSQL a HBase 2. Architektura HBase 3. Demo HBase 4. Po co Hive? 5. Apache Hive 6. Demo hive 7. BigSQL 1 HBase Jest to rozproszona trwała posortowana wielowymiarowa

Bardziej szczegółowo

Instrukcja migracji danych z bazy Derby do bazy Oracle

Instrukcja migracji danych z bazy Derby do bazy Oracle Instrukcja migracji danych z bazy Derby do bazy Oracle wersja 5.14.0.2 Wrocław.2015r. Wszelkie prawa zastrzeżone. Dokument może być reprodukowany lub przechowywany bez ograniczeń tylko w całości. Żadna

Bardziej szczegółowo

SYSTEM INFORMATYCZNY KS-SEW

SYSTEM INFORMATYCZNY KS-SEW DOKUMENTACJA TECHNICZNA KAMSOFT S.A. 40-235 Katowice ul. 1-Maja 133 Tel. (032) 2090705, Fax. (032) 2090715 http:www.kamsoft.pl, e-mail: 5420@kamsoft.pl SYSTEM INFORMATYCZNY NR KATALOGOWY 2334PI06.00 WYDANIE

Bardziej szczegółowo

System kontroli wersji - wprowadzenie. Rzeszów,2 XII 2010

System kontroli wersji - wprowadzenie. Rzeszów,2 XII 2010 System kontroli wersji - wprowadzenie Rzeszów,2 XII 2010 System kontroli wersji System kontroli wersji (ang. version/revision control system) służy do śledzenia zmian głównie w kodzie źródłowym oraz pomocy

Bardziej szczegółowo

Administracja bazami danych

Administracja bazami danych Administracja bazami danych dr inż. Grzegorz Michalski Na podstawie wykładów dra inż. Juliusza Mikody Klient tekstowy mysql Program mysql jest prostym programem uruchamianym w konsoli shell do obsługi

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia, role, synonimy

Uprawnienia, role, synonimy Uprawnienia, role, synonimy Schemat, użytkownicy, autoryzacja użytkowników, uprawnienia systemowe i obiektowe, nadawanie i odbieranie uprawnień, tworzenie ról, przywileje, synonimy Schematy i użytkownicy

Bardziej szczegółowo

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu

Memeo Instant Backup Podręcznik Szybkiego Startu Wprowadzenie Memeo Instant Backup pozwala w łatwy sposób chronić dane przed zagrożeniami cyfrowego świata. Aplikacja regularnie i automatycznie tworzy kopie zapasowe ważnych plików znajdujących się na

Bardziej szczegółowo

Ogólny plan przedmiotu. Strony WWW. Literatura BAZY DANYCH. Materiały do wykładu: http://aragorn.pb.bialystok.pl/~gkret

Ogólny plan przedmiotu. Strony WWW. Literatura BAZY DANYCH. Materiały do wykładu: http://aragorn.pb.bialystok.pl/~gkret Ogólny plan przedmiotu BAZY DANYCH Wykład 1: Wprowadzenie do baz danych Małgorzata Krętowska Politechnika Białostocka Wydział Informatyki Wykład : Wprowadzenie do baz danych Normalizacja Diagramy związków

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie potokowe pipelining

Przetwarzanie potokowe pipelining Przetwarzanie potokowe pipelining (część A) Przypomnienie - implementacja jednocyklowa 4 Add Add PC Address memory ister # isters Address ister # ister # memory Wstęp W implementacjach prezentowanych tydzień

Bardziej szczegółowo

Synchronizacja programu SigmaNEST z systemem zarządzającym produkcją za pomocą SimTrans

Synchronizacja programu SigmaNEST z systemem zarządzającym produkcją za pomocą SimTrans Synchronizacja programu z systemem zarządzającym produkcją za pomocą SimTrans 1. Wstęp Systemy do planowania zasobów przedsiębiorstwa (ang. Enterprise Resource Planning ERP) służą do wspomagania zarządzania

Bardziej szczegółowo

unikupon.pl Unikupon PC Instrukcja obsługi

unikupon.pl Unikupon PC Instrukcja obsługi unikupon.pl Unikupon PC Instrukcja obsługi Spis treści 1. Uruchamianie programu...3 1.1 Logowanie...3 2. Korzystanie z menu programu...4 3. Doładowanie online...5 4. Sprzedaż kuponu...6 5. Zamówienia...8

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Wrocław 2007 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 6 - procesy Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl www.equus.wroc.pl/studia.html 1 Zasoby: PROCES wykonujący się program ; instancja programu

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Bazy Danych Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Literatura i inne pomoce Silberschatz A., Korth H., S. Sudarshan: Database

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi zarejestrowanych transakcji przez Partnera Handlowego Online

Instrukcja obsługi zarejestrowanych transakcji przez Partnera Handlowego Online Instrukcja obsługi zarejestrowanych transakcji przez Partnera Handlowego Online Spis treści 1 SERWIS INTERNETOWY DLA PARTNERA HANDLOWEGO ONLINE... 3 2 PIERWSZY KROK: WYGENEROWANIE HASŁA I ZALOGOWANIE SIĘ

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38 Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem zajęcia 1 dr Jakub Boratyński pok. A38 Program zajęć Bazy danych jako podstawowy element systemów informatycznych wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

System Oracle podstawowe czynności administracyjne

System Oracle podstawowe czynności administracyjne 6 System Oracle podstawowe czynności administracyjne Stany bazy danych IDLE nieczynna, pliki zamknięte, procesy tła niedziałaja NOMOUNT stan po odczytaniu pfile-a, zainicjowaniu SGA i uruchomieniu procesów

Bardziej szczegółowo

Wątek - definicja. Wykorzystanie kilku rdzeni procesora jednocześnie Zrównoleglenie obliczeń Jednoczesna obsługa ekranu i procesu obliczeniowego

Wątek - definicja. Wykorzystanie kilku rdzeni procesora jednocześnie Zrównoleglenie obliczeń Jednoczesna obsługa ekranu i procesu obliczeniowego Wątki Wątek - definicja Ciąg instrukcji (podprogram) który może być wykonywane współbieżnie (równolegle) z innymi programami, Wątki działają w ramach tego samego procesu Współdzielą dane (mogą operować

Bardziej szczegółowo

Źródło: S. Wrycza, B. Marcinkowski, K. Wyrzykowski Język UML 2.0 w modelowaniu systemów informatycznych Helion DIAGRAMY INTERAKCJI

Źródło: S. Wrycza, B. Marcinkowski, K. Wyrzykowski Język UML 2.0 w modelowaniu systemów informatycznych Helion DIAGRAMY INTERAKCJI DIAGRAMY INTERAKCJI DIAGRAMY STEROWANIA INTERAKCJĄ Diagramy sterowania interakcją dokumentują logiczne związki między fragmentami interakcji. Podstawowe kategorie pojęciowe diagramów sterowania interakcją

Bardziej szczegółowo

Synchroniczne wprowadzanie kontrahentów - SWK Moduł VBA do Symfonia FK Forte.

Synchroniczne wprowadzanie kontrahentów - SWK Moduł VBA do Symfonia FK Forte. Synchroniczne wprowadzanie kontrahentów - SWK Moduł VBA do Symfonia FK Forte. Autor: DAMAL Grupa Dr IT Data utworzenia: 2009-10-15 Ostatnia zmiana: 2012-11-04 Wersja: 1.4 1. Opis rozwiązania Moduł Synchroniczne

Bardziej szczegółowo

System Doładowania e-karty przez Internet (SDK) Podręcznik użytkownika

System Doładowania e-karty przez Internet (SDK) Podręcznik użytkownika System Doładowania e-karty przez Internet (SDK) Podręcznik użytkownika Strona 1 z 9 1 Portal użytkowników. Portal SDK to system umożliwiający użytkownikom tarnowskiej karty miejskiej uzyskanie informacji

Bardziej szczegółowo

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika Prowadzący: Dr inż. Jacek Habel Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Zakład Projektowania Procesów

Bardziej szczegółowo

Krok 3 Pobranie certyfikatu kwalifikowanego

Krok 3 Pobranie certyfikatu kwalifikowanego Krok 3 Pobranie certyfikatu kwalifikowanego wersja 1.5 Spis treści KROK 3 - POBRANIE CERTYFIKATU KWALIFIKOWANEGO... 3 INFORMACJE OGÓLNE... 3 AUTOMATYCZNA INSTALACJA CERTYFIKATU KWALIFIKOWANEGO... 7 ZAAWANSOWANA

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi aplikacji epay

Instrukcja obsługi aplikacji epay Instrukcja obsługi aplikacji epay Teleserwis PayTel Comp SA, Teleserwis PayTel ul. Działkowa 115a 02-234 Warszawa telefon: 58 660 10 66 faks: 58 660 10 67 email: teleserwis@paytel.pl Dział Obsługi Kontrahenta

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Poznań 2011 Spis treści 1. Zamawianie i rezerwowanie definicja pojęć...3 2. Zasada działania systemu...4 3. Zamawianie

Bardziej szczegółowo

KS-ZSA. Mechanizm aktualizacji kartotek lokalnych w aptece na podstawie zmian w kartotece CKT. Data aktualizacji: 2013-08-29

KS-ZSA. Mechanizm aktualizacji kartotek lokalnych w aptece na podstawie zmian w kartotece CKT. Data aktualizacji: 2013-08-29 KS-ZSA Mechanizm aktualizacji kartotek lokalnych w aptece na podstawie zmian w kartotece CKT Data aktualizacji: 2013-08-29 1. Opis funkcjonalności Funkcjonalność umożliwia obsługiwanie zmian urzędowych

Bardziej szczegółowo

Tworzenie aplikacji bazodanowych

Tworzenie aplikacji bazodanowych Wydział Informatyki Politechnika Białostocka Studia stacjonarne Tworzenie aplikacji bazodanowych Prowadzący: pokój: E-mail: WWW: Małgorzata Krętowska, Agnieszka Oniśko 206 (Małgorzata Krętowska), 207 (Agnieszka

Bardziej szczegółowo

1 Instalowanie i uaktualnianie serwera SQL Server 2005... 1

1 Instalowanie i uaktualnianie serwera SQL Server 2005... 1 Spis treści Przedmowa... ix Podziękowania... x Wstęp... xiii Historia serii Inside Microsoft SQL Server... xiii 1 Instalowanie i uaktualnianie serwera SQL Server 2005... 1 Wymagania SQL Server 2005...

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące oprogramowania bazodanowego

Wymagania dotyczące oprogramowania bazodanowego Nr i data umowy o dofinansowanie projektu w ramach RPO WO 2007 2013 w ramach: Osi priorytetowej RPOP.02.02.00 Społeczeństwo informacyjne Działania RPOP.02.02.00 Moduły informacyjne, platformy e-usługi

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia Kurs Administrator baz danych skierowany jest przede wszystkim do osób zamierzających rozwijać umiejętności w zakresie administrowania bazami danych.

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania Plan wykładu Bazy danych Wykład 10: Fizyczna organizacja danych w bazie danych Model logiczny i model fizyczny Mechanizmy składowania plików Moduł zarządzania miejscem na dysku i moduł zarządzania buforami

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W PROGRAMIE PŁATNIK 9.01.001

ZMIANY W PROGRAMIE PŁATNIK 9.01.001 ZMIANY W PROGRAMIE PŁATNIK 9.01.001 Program Płatnik 9.01.001 Wersja 9.01.001 programu Płatnik będzie wdrażana etapami. Powstała w celu wyeliminowanie błędów w dokumentach tak, aby jakość danych na kontach

Bardziej szczegółowo

Koncepcja systolicznego wspomagania integracji systemów informatycznych

Koncepcja systolicznego wspomagania integracji systemów informatycznych Rozdział 7 Koncepcja systolicznego wspomagania integracji systemów informatycznych Streszczenie. Rozdział przedstawia koncepcję alternatywnego rozwiązania do obecnie stosowanych metod integracji systemów

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe możliwości RDF. Seminarium magisterskie Paweł Chrząszczewski

Dodatkowe możliwości RDF. Seminarium magisterskie Paweł Chrząszczewski Dodatkowe możliwości RDF Seminarium magisterskie Paweł Chrząszczewski Inne możliwości RDF RDF posiada szereg dodatkowych funkcji, takich jak wbudowane typy i właściwości reprezentujące grupy zasobów i

Bardziej szczegółowo

Obsługa pakietu biurowego OFFICE

Obsługa pakietu biurowego OFFICE 02 - Temat 1 cz.1/3 1. Uruchom MS Access i utwórz pustą bazę danych. Zapisz ją na dysku. Pojawi się okno dialogowe obsługi bazy. Za pomocą tego okna użytkownik zarządza bazą danych i jej wszystkimi elementami,

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Zależności funkcyjne. Wykład 2: Relacyjny model danych - zależności funkcyjne. Podstawy SQL.

Bazy danych. Plan wykładu. Zależności funkcyjne. Wykład 2: Relacyjny model danych - zależności funkcyjne. Podstawy SQL. Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Relacyjny model danych - zależności funkcyjne. Podstawy SQL. Deficja zależności funkcyjnych Klucze relacji Reguły dotyczące zależności funkcyjnych Domknięcie zbioru atrybutów

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Etapy uruchamiania systemu 010 2 Systemy operacyjne i sieci komputerowe. Część 010. I. Etapy uruchamiania systemu Windows

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch Optima

Instrukcja użytkownika. Aplikacja dla Comarch Optima Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima Wersja 1.0 Warszawa, Sierpień 2015 Strona 2 z 12 Instrukcja użytkownika Aplikacja dla Comarch Optima

Bardziej szczegółowo

Doc. dr inż. Maria Chałon. Ochrona i bezpieczeństwo danych

Doc. dr inż. Maria Chałon. Ochrona i bezpieczeństwo danych Doc. dr inż. Maria Chałon Ochrona i bezpieczeństwo danych Integralność baz danych Integralność (ang.data integrity) to formalna poprawność bazy danych, jej fizycznej organizacji, zgodność ze schematem

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca:

Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: 1.1. Podstawowe pojęcia Technologia informacyjna (IT - Information Technology) dziedzina wiedzy obejmująca: informatykę (włącznie ze sprzętem komputerowym oraz oprogramowaniem używanym do tworzenia, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

Komunikacja za pomocą potoków. Tomasz Borzyszkowski

Komunikacja za pomocą potoków. Tomasz Borzyszkowski Komunikacja za pomocą potoków Tomasz Borzyszkowski Wstęp Sygnały, omówione wcześniej, są użyteczne w sytuacjach błędnych lub innych wyjątkowych stanach programu, jednak nie nadają się do przekazywania

Bardziej szczegółowo

Import danych z plików Excel. (pracownicy, limity urlopowe i inne)

Import danych z plików Excel. (pracownicy, limity urlopowe i inne) Import danych z plików Excel (pracownicy, limity urlopowe i inne) 1. Wstęp BeeOffice umożliwia import z plików Excel kilku rodzajów danych, najczęściej wykorzystywanych podczas tworzenia nowego systemu

Bardziej szczegółowo

Arkusz Optivum. Praca z repozytorium wymaga połączenia z Internetem i zalogowania się do Sigmy.

Arkusz Optivum. Praca z repozytorium wymaga połączenia z Internetem i zalogowania się do Sigmy. Arkusz Optivum Przechowywanie, opiniowanie i zatwierdzanie arkuszy z wykorzystaniem repozytorium arkuszy Jeśli program Arkusz Optivum funkcjonuje jako moduł aplikacji Sigma, to arkusze organizacyjne przygotowane

Bardziej szczegółowo

Forex PitCalculator INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

Forex PitCalculator INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Forex PitCalculator Forex PitCalculator jest aplikacją służącą do obliczania podatku należnego z tytułu osiągniętych na rynku walutowym zysków. Jest to pierwsze tego typu oprogramowanie na polskim rynku.

Bardziej szczegółowo

Typy tabel serwera MySQL

Typy tabel serwera MySQL Typy tabel serwera MySQL Kopie zapasowe baz danych Zabezpieczanie serwera MySQL Zakładanie konta użytkownika z określonymi uprawnieniami Zarządzanie kontem i bazą danych Kilka kolejnych informacji na temat

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami informatycznymi

Zarządzanie projektami informatycznymi Zarządzanie projektami informatycznymi Tworzenie repozytorium Repozytorium w programie git możemy stworzyć na dwa sposoby: git init albo git clone. git init git init inicjalizuje katalog jako repozytorium

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED Podręcznik użytkownika Katowice 2010 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja 133 40-235 Katowice Telefon: (0-32) 209-07-05 Fax:

Bardziej szczegółowo

Receptury projektowe niezbędnik początkującego architekta

Receptury projektowe niezbędnik początkującego architekta Receptury projektowe niezbędnik początkującego architekta Część VIII: Zarządzanie transakcjami w systemach klasy enterprise Do czego może przydać mi się propagacja transakcji inna niż REQUIRED?

Bardziej szczegółowo