System emerytalny w Polsce

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "System emerytalny w Polsce"

Transkrypt

1 Warszawa, marzec 2017 r. System emerytalny w Polsce Dariusz Noszczak

2 System emerytalny to część systemu ubezpieczeń społecznych System ubezpieczeń społecznych System emerytalny

3 System ubezpieczeń społecznych O co w tym wszystkim chodzi?

4 Cel systemu ubezpieczeń społecznych ochrona przed ryzykiem, które: - może się wydarzyć, - prawdopodobnie się wydarzy, - na pewno się wydarzy Co może się wydarzyć lub na pewno się wydarzy?

5 System ubezpieczeń społecznych

6 System ubezpieczeń społecznych - definicja system świadczeń pieniężnych i rzeczowych przysługujących ubezpieczonym i ich rodzinom w razie: - choroby, - macierzyństwa, - niezdolności do pracy, - starości, - śmierci w zamian za składki opłacane na poszczególne rodzaje ubezpieczeń

7 System ubezpieczeń społecznych - świadczenia z tytułu choroby i macierzyństwa: - zasiłek chorobowy - zasiłek macierzyński - zasiłek opiekuńczy - zasiłek wyrównawczy, -świadczenie rehabilitacyjne z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy -renta z tytułu niezdolności do pracy - renta szkoleniowa z tytułu starości: - emerytura, - dodatek pielęgnacyjny

8 System ubezpieczeń społecznych - świadczenia z tytułu śmierci żywiciela: - renta rodzinna, - dodatek do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej: - jednorazowe odszkodowanie, - świadczenia chorobowe, - renta z tytułu niezdolności do pracy - świadczenia zdrowotne z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych, - zwrot kosztów poniesionych na zakup przedmiot ortopedycznych

9 System emerytalny System emerytalny - to system zapewniający wypłatę świadczeń z tytułu ryzyka starości dla osób podlegających z tego tytułu ubezpieczeniu emerytalnemu

10 Jak funkcjonuje system emerytalny

11 Dwa rodzaje systemów emerytalnych system repartycyjny opierający się na tzw. umowie pokoleniowej, tj. założeniu, że pracująca część społeczeństwa,,finansuje świadczenia osób będących już na emeryturze system kapitałowy opierający się na gromadzeniu kapitału na indywidualnych kontach ubezpieczonych, z którego wypłacana jest emerytura dla tych samych ubezpieczonych

12 system repartycyjny system kapitałowy Odporny na załamanie rynku kapitałowego i wysoką inflację Odporny na proces starzenia się społeczeństwa przetargi polityczne i pogorszenie koniunktury Nieodporny na zmiany demograficzne, przetargi polityczne, wzrost bezrobocia i pogorszenie koniunktury gospodarczej Nieodporny na załamanie rynku kapitałowego i wysoką inflację

13 System emerytalny w Polsce do 31 XII 1998 r. system całkowicie repartycyjny, składki na ubezpieczenia społeczne pracowników finansowały zakłady pracy z własnych środków, zakłady pracy opłacały łącznie jedną składkę za wszystkich pracowników, bez wskazania indywidualnych osób i wysokości ich składek, prawo do emerytury zależało od wieku i stażu ubezpieczeniowego (kobiety 60 lat i 20 lat stażu, mężczyźni 65 lat i 25 lat stażu), w zakresie ustalania wysokości świadczenia obowiązywał system tzw. zdefiniowanego świadczenia (wysokość emerytury zależała od zarobków uzyskiwanych w wybranych latach, przywileje emerytalne dla różnych grup zawodowych

14 Reforma ubezpieczeń społecznych w Polsce - podstawa prawna Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

15 Wypłatę emerytury gwarantuje art. 67 Konstytucji Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. art. 62 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (...) Budżet państwa gwarantuje wypłatę świadczeń emerytalnych z FUS.

16 Reforma ubezpieczeń społecznych w Polsce - główne zmiany wprowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych, zmiany wysokości i finansowania składek na ubezpieczenie społeczne wprowadzenie tzw. mieszanego systemu emerytalnego (repartycyjno kapitałowego) utworzenie trzech filarów emerytalnych, przejście z systemu zdefiniowanego świadczenia na system zdefiniowanej składki wprowadzenie odrębnego ubezpieczenia zdrowotnego utworzenie odrębnych funduszy: emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego Pomimo wdrożenia nowego systemu emerytalnego, w starym systemie emerytalnym pozostały wszystkie osoby urodzone przed 1 stycznia 1949r.

17 Ewolucja systemu emerytalnego w Polsce 1 maja 2011 r. - tzw. mała reforma OFE - utworzenie subkonta w ZUS i podział składki emerytalnej z II filaru, - wprowadzenie dziedziczenia środków z subkonta 1 stycznia 2013 r. podwyższenie powszechnego wieku emerytalnego Luty 2014 r. - tzw. duża reforma OFE - umorzenie 51,5 proc. jednostek rozrachunkowych w OFE i przekazanie ich na subkonto w ZUS - dobrowolność wyboru: ZUS czy OFE - suwak bezpieczeństwa

18 Trzy filary emerytalne: I FILAR ZUS II FILAR OFE, subkonto w ZUS III FILAR IKE, IKZE, PPE

19 Jaki procent wynagrodzenia jest potrącany na składkę emerytalną?

20 składka emerytalna wynagrodzenie brutto * Sondaż Gfk Polonia dla Rzeczpospolitej, 2010 r. 20

21 Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne Emerytalne 19,52% Rentowe 8% Chorobowe 2,45% Wypadkowe od 0,40% do 3,60% Płatnik 9,76% Ubezpieczony 9,76% Płatnik 6,5% Ubezpieczony 1,5% W całości finansuje ubezpieczony W całości finansuje płatnik składek

22 chorobowa 2,45% rentowa 1,5% emerytalna 9,76% składki finansowane przez ubezpieczonego 22

23

24 Składka deklarowana a opłacona Ważne! Do ustalenia wysokości emerytury uwzględnia się kwotę wynikającą z deklaracji i raportów składanych za ubezpieczonych, a nie faktycznie wpłaconych kwot przez płatnika składek Wyjątek: osoby prowadzące pozarolniczą działalność (np. działal ność gospodarczą) przy ustalaniu dla nich wysokości emerytury uwzględnia się składkę wpłaconą

25 Składki na ubezpieczenia społeczne płacone przez przedsiębiorców Przedsiębiorca sam ustala sobie wysokość składki płaconej na ubezpieczenie emerytalne. Podstawa wymiaru nie może być niższa niż: 60 proc. prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia - w 2017r. 2557,80 zł, 30 proc. minimalnego wynagrodzenia pracowników przez pierwsze 2 lata prowadzenia własnej firmy (tzw. preferencyjna składka) w 2017r. 600 zł Jak płacą przedsiębiorcy? 98 proc. przedsiębiorców opłaca składki od najniższej podstawy

26 Podział składki emerytalnej

27 Gdzie trafiają moje składki

28 Definicja emerytury Emerytura to świadczenie pieniężne stanowiące zabezpieczenie materialne dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej. Emerytura przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego, a ten określa ustawa.

29 Emerytury w nowym systemie 3 grupy wiekowe Zasady nabywania prawa do emerytury uregulowane zostały przede wszystkim w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ustawa ta podzieliła ubezpieczonych na trzy grupy wiekowe: osoby urodzone przed dniem 1 stycznia 1949 r. osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r. osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1968 r. Przynależność do określonej grupy wiekowej skutkuje tym, że różne są zarówno warunki, na których można nabyć prawo do emerytury, jak i zasady ustalania jej wysokości.

30 Rodzaje emerytur w nowym systemie I filar Emerytura powszechna po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, bez względu na wymiar udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych Emerytura wcześniejsza dla osób, które osiągnęły obniżony wiek emerytalny i udo wodniły wymagany staż, w tym wymagany staż pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze Emerytura częściowa dla osób, które nie ukończyły powszechnego wieku emerytal nego, ale osiągnęły obniżony wiek emerytalny i udowodniły długi staż składkowy i nieskładkowy Emerytura pomostowa przyznawana osobom, które wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne,,wcześniejsza emerytura dla nauczycieli, wychowawców, innych pracowników pedagogicznych szkół i przedszkoli publicznych i niepublicznych

31 Rodzaje emerytur w nowym systemie II filar Okresowa emerytura kapitałowa przysługuje osobie ubezpieczonej (kobiecie), urodzonej po 31 grudnia 1948 r., która jest lub była członkiem OFE, ukończyła wiek emerytalny, ma ustalone prawo do emerytury wg nowych zasad oraz kwota środków zewidencjonowanych na jej subkoncie w ZUS wynosi co najmniej dwudziestokrotności kwoty dodatku pielęgnacyjnego. Wypłaca jest do ukończenia przez nią powszechnego wieku przewidzianego dla mężczyzny urodzonego w tym samym roku i kwartale. Emerytura powszechna - tzw. docelowa emerytura uwzględniająca środki zgromadzone w I i II filarze przyznawana mężczyznom po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego oraz kobietom po ukończeniu,,męskiego powszechnego wieku emerytalnego

32 Rodzaje emerytur w nowym systemie Świadczenie przedemerytalne przysługuje przed ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego osobom: które zostały zwolnione z pracy z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy lub z innych przyczyn dotyczących zakładu pracy, w stosunku do których ogłoszono upadłość prowadzonej firmy, które utraciły prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, które utraciły prawo do świadczenia wypłacanego z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną z powodu śmierci tej osoby.

33 Emerytura powszechna Emerytura powszechna Dla urodzonych przed r. Dla urodzonych po r. Przyznawana na wniosek Przyznawana z urzędu Przyznawana na wniosek Przyznawana z urzędu

34 Emerytura powszechna W nowym systemie emerytalnym (dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948r.) jedynym warunkiem przyznania emerytury powszechnej jest ukończenie powszechnego wieku emerytalnego. Obecnie (od 1 stycznia 2013r.) wiek ten jest wyższy niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn o zróżnicowany w zależności od roku i kwartału urodzenia wnioskodawcy Dla kobiet urodzonych po 30 września 1973r. oraz dla mężczyzn urodzonych po 30 września 1953r. wiek ten miał wynosić 67 lat.

35 Emerytura powszechna ustawa z dnia 16 listopada 2016r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r., poz.38) ustawa m. in. przywraca od 1 października 2017r. powszechny wiek emerytalny, obowiązujący przed 1 stycznia 2013 r., tj. wiek 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn, obniżenie powszechnego wieku emerytalnego dotyczy nabycia prawa do: emerytury z FUS (I filar) przyznawanej na wniosek emerytury z FUS (I filar) przyznawanej z urzędu, okresowej emerytury kapitałowej (II filar)

36 Emerytura przyznawana z urzędu Warunki przyznania: pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy, ukończenie powszechnego wieku emerytalnego, podleganie ubezpieczeniom przez jakikolwiek okres czasu, niezgłoszenie wniosku o emeryturę do ukończenia powszechnego wieku emerytalnego

37 Wcześniejsza emerytura Rodzaje wcześniejszych emerytur: emerytura dla osób zatrudnionych w szczególnych warunkach, emerytura dla twórców i artystów, emerytura nauczycielska, emerytura górnicza

38 Moja składka pracuje na moją emeryturę Po reformie w 1999 r. w systemie emerytalnym nastąpiło przejście od modelu zdefiniowanego świadczenia do modelu zdefiniowanej składki

39 Jak emeryturę liczono w starym systemie Z zarobki ubezpieczonego PZ przeciętne krajowe zarobki KB kwota bazowa

40 Jak liczona jest nowa emerytura Wysokość tzw. nowej emerytury ustala się według reguły moja składka pracuje na moją emeryturę. Oblicza się ją przez podzielenie zgromadzonej na koncie ubezpieczonego kwoty zwaloryzowanego kapitału początkowego i składek na ubezpieczenie emerytalne (z uwzględnieniem ich waloryzacji) przez średnie dalsze trwanie życia.

41 Wysokość nowej emerytury zwaloryzowany kapitał początkowy + suma zwaloryzowanych składek emerytalnych zgromadzonych na koncie + suma środków zgromadzonych na subkoncie średnie dalsze trwanie życia

42 A gdy będziemy żyli dłużej?

43 Emerytura jako świadczenie dożywotnie Emerytura jest świadczeniem wypłacanym dożywotnio, a stan konta ubezpieczonego w ZUS nie jest pomniejszany o wysokość wypłaconych świadczeń

44 Kapitał początkowy a nowa emerytura Dla osób, które pracowały przed 1999 r., a będą miały ustalaną emeryturę wg nowych zasad ustala się kapitał początkowy, tj. hipotetyczną emeryturę, jaką na dzień 1 stycznia 1999 r. otrzymałyby za okresy przepracowane przed 1 stycznia 1999r.

45 Minimalna emerytura Od 1 marca 2017r zł

46 Minimalna emerytura Gwarancja minimalnej emerytury przysługuje osobom, które udowodniły wymagany staż składkowy i nieskładkowy: - kobiety od 20 do 25 lat (w zależności od roku ukończenia powszechnego wieku emerytalnego, od 1 października 2017r. 20 lat, - mężczyźni (25 lat)

47 Moja emerytura 37 groszy?

48 Czy można pracować na emeryturze?

49 Praca na emeryturze do 70% przeciętnej płacy od 1 marca do 31 maja 2017r. 2953,30 zł wypłata świadczenia w pełnej wysokości między 70% a 130% przeciętnej płacy Od 1 marca do 31 maja 2017r. powyżej 2953,30zł, nie więcej niż 5484,60 zł zmniejszenie świadczenia powyżej 130% przeciętnej płacy Od 1 marca do 31 maja 2017r. 5484,60 zł zawieszenie świadczenia

50 Praca na emeryturze Emerytura podlega zawieszeniu w przypadku kontynuowania stosunku pracy nawiązanego przed przejściem na emeryturę

51 Trochę statystyki (stan na styczeń 2017r.) Rodzaj świadczenia Liczba osób pobierających świadczenie (w tys.) Przeciętna kwota wypłacanego świadczenia (w zł) Emerytury 5 168,6 2147,09 Emerytury częściowe 8,4 2089,84 Emerytury pomostowe 19,8 2497,06 Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne Świadczenia przedemerytalne 7,7 2014,39 170,3 1028,48

52 Trochę statystyki.. Trochę statystyki (stan na styczeń 2017r.)

53 Trochę statystyki

54 Trochę statystyki

55 Trochę statystyki

56 Trochę statystyki..

57 System emerytalny wyzwania Głównym wyzwaniem polskiego systemu emerytalnego jest stworzenie kompleksowych rozwiązań zapobiegających negatywnym skutkom prognozowanego starzenia się społeczeństwa

58 kobiety w tysiącach 0 mężczyźni Piramidy wieku (prognoza EUROPOP 2013) - po podwyższeniu wieku emerytalnego Rok ,5 mln 33,1 mln Rok ,1 mln 18,5% 24,4 mln 63,4% 7,0 mln -5,4 mln -13,9% +3,0 mln +42,4% 60/65-67 lat -6,7 mln -27,3% 18 lat -1,7 mln 10,1 mln 30,6% 17,8 mln 53,6% 5,2 mln 18,1% -24,8% 15,8% kobiety w tysiącach 0 mężczyźni Źródło: Prognoza demograficzna Eurostatu EUROPOP 2013 (main scenario) 58 58

59 Odrębne systemy emerytalne Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dla rolników, Zakład Emerytalno-Rentowy MSW dla policjantów, strażaków, służby granicznej i innych służb mundurowych Ministerstwo Obrony Narodowej dla żołnierzy zawodowych Ministerstwo Sprawiedliwości dla sędziów i prokuratorów

60 PYTANIA?

61 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku.

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. System emerytalny składa się z trzech filarów. Na podstawie podanych niżej kryteriów klasyfikacji nowy system emerytalny

Bardziej szczegółowo

Omówienie regulacji wynikających z ustawy obniżającej wiek emerytalny

Omówienie regulacji wynikających z ustawy obniżającej wiek emerytalny Gdańsk, 2 października 2017 r. Omówienie regulacji wynikających z ustawy obniżającej wiek emerytalny Agnieszka Kurczewska-Stanisławowicz Naczelnik Wydziału Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia społeczne niezbędne w prowadzeniu firmy i codziennym życiu każdego człowieka

Ubezpieczenia społeczne niezbędne w prowadzeniu firmy i codziennym życiu każdego człowieka Ubezpieczenia społeczne niezbędne w prowadzeniu firmy i codziennym życiu każdego człowieka system ubezpieczeń społecznych ryzyko starości ryzyko niezdolności do pracy macierzyństwo i ryzyko choroby ryzyko

Bardziej szczegółowo

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia Część II świadczenia Emerytury: } Część I: Finansowanie } Część II: Świadczenia Filarowa konstrukcja ubezpieczeń społecznych model klasyczny : I filar - z budżetu państwa II filar ze składki pracodawców

Bardziej szczegółowo

Emerytury. po zmianach BIBLIOTEKA

Emerytury. po zmianach BIBLIOTEKA BIBLIOTEKA Emerytury po zmianach 2014 Zasady przechodzenia na emeryturę dokumentacja, rodzaje świadczeń Ustalanie wysokości emerytury Nowe zasady wypłat świadczeń ze środków zgromadzonych w OFE Wypłata

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie emerytalne. dr Ariel Przybyłowicz

Ubezpieczenie emerytalne. dr Ariel Przybyłowicz Ubezpieczenie emerytalne dr Ariel Przybyłowicz Ryzyko emerytalne Ochrona sytuacji ochrony zarobków z powodu zrealizowania prawa do zaprzestania działalności zarobkowej w związku z biologicznym (naturalnym)

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października Prawdziwa historia: Drodzy Czytelnicy, 39,90 brutto Napisz cok@wip.pl 22 518 28 28 www.fabrykawiedzy.com Wstęp Emerytury 2017 1 Emerytury 2017 z

Bardziej szczegółowo

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii EMERYTURY Z FUS

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii EMERYTURY Z FUS EMERYTURY Z FUS CO TO JEST EMERYTURA? Art. 67 ust. 1. Konstytucji RP. Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Pojęcie i ewolucja ryzyka starości. Metody zabezpieczenia ryzyka starości w prawie polskim

Wprowadzenie. Pojęcie i ewolucja ryzyka starości. Metody zabezpieczenia ryzyka starości w prawie polskim Wprowadzenie Pojęcie i ewolucja ryzyka starości Metody zabezpieczenia ryzyka starości w prawie polskim Przemiany gospodarczo polityczne, a reformy systemów emerytalnych. Reformy systemów emerytalnych :

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października Prawdziwa historia: Drodzy Czytelnicy, 39,90 brutto Napisz cok@wip.pl 22 518 28 28 www.fabrykawiedzy.com Wstęp Emerytury 2017 1 Emerytury 2017 z

Bardziej szczegółowo

SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE

SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE 1 stycznia 1999 roku weszła w życie reforma systemu emerytalnego. Od tego momentu w Polsce funkcjonują równolegle dwa systemy emerytalne: stary system emerytalny dla osób urodzonych

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych Spis treści Wstęp....................................... 11 ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego........................... 13 1.1. Prawne podstawy zabezpieczenia społecznego.............

Bardziej szczegółowo

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. dr I. A. Wieleba Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. Osoby urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r. mogą nabyć prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 13. Wstęp 17

Spis treści. Wykaz skrótów 13. Wstęp 17 System ubezpieczeń społecznych : zagadnienia podstawowe / redakcja naukowa Grażyna Szpor ; Zofia Kluszczyńska, Wiesław Koczur, Katarzyna Roszewska, Katarzyna Rubel, Grażyna Szpor, Tadeusz Szumlicz. 8.

Bardziej szczegółowo

Świadczenia dla nauczycieli

Świadczenia dla nauczycieli Świadczenia dla nauczycieli Nauczyciele mają kilka możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę. Mogą skorzystać z przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub z Karty

Bardziej szczegółowo

MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Warszawa, dnia 10 września 2015 r. DUS-0700.245.2015.AS dot. K7INT34097 Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu RP Szanowna Pani Marszałek, W odpowiedzi na przekazaną

Bardziej szczegółowo

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne Podstawa prawna: Ustawa z dnia 22.05.2009r Dz. U. Nr 997,poz. 800 Od 1 lipca 2009r.obowiązują przepisy ustawy z dnia 22 maja 2009r. o nauczycielskich świadczeniach

Bardziej szczegółowo

Symbole emerytury wcześniejszej

Symbole emerytury wcześniejszej Podstawa prawna: ustawa o emeryturach i rentach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity z 2009r., Dz. U. Nr 153, poz. 1227, ze zm.) Ustawa z 11.5.2012r. o zmianie ustawy o emeryturach

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października

EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października EMERYTURY 2017 z uwzględnieniem zmian od 1 października Prawdziwa historia: Drodzy Czytelnicy, 39,90 brutto Napisz cok@wip.pl 22 518 28 28 www.fabrykawiedzy.com Wstęp Emerytury 2017 1 Emerytury 2017 z

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. www.meritum-ubezpieczenia-spoleczne.abc.com.pl 5. 11 Słowo wstępne. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych

SPIS TREŚCI. www.meritum-ubezpieczenia-spoleczne.abc.com.pl 5. 11 Słowo wstępne. 13 Wykaz skrótów. 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych SPIS TREŚCI 11 Słowo wstępne 13 Wykaz skrótów 17 Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych 22 1. Podstawowe pojęcia... 1 23 2. Zasady ogólne... 21 25 3. Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym...

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. II. Warunki nabywania prawa do emerytury z FUS (emerytury z I filaru) i ustalanie jej wysokości

SPIS TREŚCI. II. Warunki nabywania prawa do emerytury z FUS (emerytury z I filaru) i ustalanie jej wysokości Zasady nabywania prawa do emerytury z I i II filaru przez ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., będących członkami otwartego funduszu emerytalnego oraz rent rodzinnych po tych ubezpieczonych

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

Bardziej szczegółowo

Część III świadczenia

Część III świadczenia Część III świadczenia Emerytury: } Część III: Świadczenia Emerytury w systemie zdefiniowanego świadczenia. (stary system) Warunki co do zasady : wiek i staż Emerytury w systemie zdefiniowanego świadczenia.

Bardziej szczegółowo

Dla kogo nowe emerytury

Dla kogo nowe emerytury Dla kogo nowe emerytury Nowa emerytura przysługuje wszystkim ubezpieczonym, urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy osiągnęli minimalny wiek emerytalny, wynoszący co najmniej 60 lat dla kobiet i co

Bardziej szczegółowo

www.zus.pl ZUS wyjaśnia

www.zus.pl ZUS wyjaśnia Waloryzacja świadczeń emerytalno rentowych od dnia 1 marca 2009 r. W marcu 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadza waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych. Waloryzacja dokonywana jest z

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

USTAWA. z dnia r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Projekt USTAWA z dnia...2008 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki nabywania i utraty prawa do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych;

Bardziej szczegółowo

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych Przeliczanie emerytur Każdy emeryt ma prawo do przeliczenia swojego świadczenia. Musi spełnić jednak określone warunki. O sytuacjach, w których ZUS obliczy nową wysokość emerytury, mówi Eliza Skowrońska

Bardziej szczegółowo

Młodzi Przedsiębiorczy program nauczania Ekonomii w praktyce w szkole ponadgimnazjalnej O rozliczeniach z ZUS

Młodzi Przedsiębiorczy program nauczania Ekonomii w praktyce w szkole ponadgimnazjalnej O rozliczeniach z ZUS w praktyce w szkole ponadgimnazjalnej O rozliczeniach z ZUS ZUS zajmuje się przyznawaniem i wypłatą: emerytur i rent zasiłków chorobowych, macierzyńskich opiekuńczych, pogrzebowych świadczeń przedemerytalnych,

Bardziej szczegółowo

EMP. INFORMACJA do wniosku o emeryturę. Co załatwisz tym wnioskiem. Która placówka ZUS rozpatruje Twój wniosek. Jak wycofać wniosek

EMP. INFORMACJA do wniosku o emeryturę. Co załatwisz tym wnioskiem. Która placówka ZUS rozpatruje Twój wniosek. Jak wycofać wniosek INFORMACJA do wniosku o emeryturę Co załatwisz tym wnioskiem 1. Gdy złożysz ten wniosek: rozpatrzymy Twoje uprawnienia do emerytury z ZUS (w tym do okresowej emerytury kapitałowej 1 ) i wydamy decyzję

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W POLSCE WOBEC ZMIAN DEMOGRAFICZNYCH

SYSTEM ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W POLSCE WOBEC ZMIAN DEMOGRAFICZNYCH SYSTEM ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W POLSCE WOBEC ZMIAN DEMOGRAFICZNYCH ZBIGNIEW DERDZIUK Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych System zabezpieczenia społecznego w Polsce Powszechny system ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

U z a s a d n i e n i e

U z a s a d n i e n i e U z a s a d n i e n i e Projekt nowelizacji ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001,

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych 1 1 ZUS zajmuje się: przyznawaniem i wypłatą: emerytur i rent zasiłków chorobowych, macierzyńskich opiekuńczych, pogrzebowych świadczeń przedemerytalnych, dodatków kombatanckich

Bardziej szczegółowo

Jakie emerytury dla nauczycieli

Jakie emerytury dla nauczycieli Jakie emerytury dla nauczycieli Spis treści Emerytura w powszechnym wieku emerytalnym... 3 Emerytura z tytułu wykonywania pracy w szczególnym charakterze... 4 Emerytura nauczycielska na podstawie Karty

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 stycznia 2017 r. Poz. 38. z dnia 16 listopada 2016 r.

Warszawa, dnia 5 stycznia 2017 r. Poz. 38. z dnia 16 listopada 2016 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 stycznia 2017 r. Poz. 38 USTAWA z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z zapisem art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS emerytury pomostowe zostaną ustanowione dla

Zgodnie z zapisem art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS emerytury pomostowe zostaną ustanowione dla EMERYTURY POMOSTOWE Zgodnie z zapisem art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS emerytury pomostowe zostaną ustanowione dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31

Bardziej szczegółowo

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i Świadczenia emerytalno-rentowe rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-greckich ki Zakład Ubezpieczeń ń Społecznych ł maj 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe rentowe objęte

Bardziej szczegółowo

z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)

z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/24 U S T AWA Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2017 r. poz. 38, 1452. z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz

Bardziej szczegółowo

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia Część I finasowanie Emerytury: } Część I: Finansowanie } Część II: Świadczenia I. Wprowadzenie. Fundusz społeczny- pojęcie funduszu społecznego, udział w tworzeniu funduszu i prawie do świadczeń z niego

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt 13 lutego 2012 r. USTAWA z dnia...2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r.

Bardziej szczegółowo

Tekst ustawy przyjęty przez Senat bez poprawek USTAWA. z dnia 16 listopada 2016 r.

Tekst ustawy przyjęty przez Senat bez poprawek USTAWA. z dnia 16 listopada 2016 r. Tekst ustawy przyjęty przez Senat bez poprawek USTAWA z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie

Bardziej szczegółowo

Wacław Szubert: Ubezpieczenie społeczne stanowi system zagwarantowanych ustawowo i związanych z pracą świadczeń o charakterze roszczeniowym,

Wacław Szubert: Ubezpieczenie społeczne stanowi system zagwarantowanych ustawowo i związanych z pracą świadczeń o charakterze roszczeniowym, Wacław Szubert: Ubezpieczenie społeczne stanowi system zagwarantowanych ustawowo i związanych z pracą świadczeń o charakterze roszczeniowym, pokrywających potrzeby wywołane przez zdarzenia losowe lub inne

Bardziej szczegółowo

zwanym dalej osobami uprawnionymi, jeżeli wysokość tych świadczeń nie przekracza, na dzień 30 czerwca 2017 r., kwoty 2000,00 zł miesięcznie.

zwanym dalej osobami uprawnionymi, jeżeli wysokość tych świadczeń nie przekracza, na dzień 30 czerwca 2017 r., kwoty 2000,00 zł miesięcznie. Projekt USTAWA z dnia.. 2017 r. o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY POMOSTOWE. Ustawa z dnia 19 grudnia 2008r.o emeryturach pomostowych Dz. U. Nr 237, poz. 1656 weszła w życie od dnia 1 stycznia 2009r.

EMERYTURY POMOSTOWE. Ustawa z dnia 19 grudnia 2008r.o emeryturach pomostowych Dz. U. Nr 237, poz. 1656 weszła w życie od dnia 1 stycznia 2009r. EMERYTURY POMOSTOWE EMERYTURY POMOSTOWE Ustawa z dnia 19 grudnia 2008r.o emeryturach pomostowych Dz. U. Nr 237, poz. 1656 weszła w życie od dnia 1 stycznia 2009r. Ustawa o emeryturach pomostowych zawiera

Bardziej szczegółowo

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako

Bardziej szczegółowo

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS. Świadczeniobiorcy

Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS. Świadczeniobiorcy Okresowa emerytura kapitałowa ze środków zgromadzonych w OFE i zewidencjonowanych na subkoncie w ZUS Świadczeniobiorcy Warunki nabywania prawa do okresowej emerytury kapitałowej ze środków zgromadzonych

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY. uzyskane przez Zarząd. NSZZ PRC w temacie. emerytur - emerytur. pomostowych.

MATERIAŁY. uzyskane przez Zarząd. NSZZ PRC w temacie. emerytur - emerytur. pomostowych. Poznań, dnia 20-05-2013 r. MATERIAŁY uzyskane przez Zarząd NSZZ PRC w temacie emerytur - emerytur pomostowych. Pytania w sprawie emerytur pomostowych i wcześniejszych: 1. Pytanie czy takie warunki uprawniają

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie społeczne źródła (2)

Zabezpieczenie społeczne źródła (2) Zabezpieczenie społeczne źródła (2) Regulacja prawna zabezpieczenia społecznego: î uregulowania międzynarodowe î uregulowania krajowe Uregulowania krajowe: î Konstytucja î ustawy î rozporządzenia î akty

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r.

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Kancelaria Sejmu s. 1/12 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2009 o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) r. Nr 97, poz. 800, z 2011 r. Nr 75, poz. 398. Art. 1. Ustawa

Bardziej szczegółowo

I n f o r m a c j a p r a w n a

I n f o r m a c j a p r a w n a Warszawa, 25.02.2010 r. I n f o r m a c j a p r a w n a Przedmiot informacji: Emerytury pomostowe i rekompensaty na gruncie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237 poz.1656),

Bardziej szczegółowo

USTAWA o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Art. 1. Art. 2. Art. 3. Art. 4.

USTAWA o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Art. 1. Art. 2. Art. 3. Art. 4. USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. z 23 czerwca 2009 r. Nr 97, poz. 800 ze zm., ost. zm. Dz.U. z 2012 r. poz. 637) Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki

Bardziej szczegółowo

2015-12-16. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych do tych panujących przed 1.01.1999 r. Emerytura. Do kiedy stare emerytury?

2015-12-16. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych do tych panujących przed 1.01.1999 r. Emerytura. Do kiedy stare emerytury? Emerytura Zasady wyliczania wysokości emerytury to suma pieniędzy, którą będzie comiesięcznie otrzymywał ubezpieczony z ZUS w momencie, gdy nabędzie status emeryta. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 1 lipca 2005 r.

USTAWA z dnia 1 lipca 2005 r. Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 1 lipca 2005 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1412. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy

Bardziej szczegółowo

Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 800)

Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 800) Ustawa z 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz.U. z 2009 r. nr 97, poz. 800) Dz.U.09.97.800 [+] ustawa z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych

Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych Wybrane zagadnienia związane ze świadczeniami emerytalno-rentowymi w świetle przepisów unijnych Kolonia, 18.09.2014 r. Podstawy prawne dotyczące zabezpieczenia społecznego w stosunkach polsko-niemieckich

Bardziej szczegółowo

Kto może przejść na emeryturę po ukończeniu 60 lub 65 lat

Kto może przejść na emeryturę po ukończeniu 60 lub 65 lat 1 Bogdan Grzybowski Od 1 października br. zostanie obniżony wiek emerytalny. Co się zmienia? Od 1 października 2017 r. wiek emerytalny będzie wynosił 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Jest to emerytura

Bardziej szczegółowo

SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POLSCE. dr Elżbieta Malinowska-Misiąg, Instytut Finansów

SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POLSCE. dr Elżbieta Malinowska-Misiąg, Instytut Finansów SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POLSCE dr Elżbieta Malinowska-Misiąg, Instytut Finansów CEL FUNKCJONOWANIA SYSTEMÓW UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO Zapewnienie środków do życia osobom, które ze względu na:

Bardziej szczegółowo

Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury pracowniczej do końca 2008 r. gwarancją przyznania świadczenia

Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury pracowniczej do końca 2008 r. gwarancją przyznania świadczenia Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury pracowniczej do końca 2008 r. gwarancją przyznania świadczenia Komu przysługuje wcześniejsza emerytura pracownicza Wcześniejsza emerytura pracownicza przysługuje

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA. z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Dz.U.2012.637 z dnia 2012.06.06 USTAWA z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia

Bardziej szczegółowo

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r.

Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Kapitał początkowy po zmianach od 23.09.2011r. Co to jest kapitał początkowy Kapitał początkowy jest tzw. hipotetyczną emeryturą pomnożoną przez średnie dalsze trwania życia dla wieku 62 lat równe dla

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) (Dz. U. z dnia 23 czerwca 2009 r.)

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) (Dz. U. z dnia 23 czerwca 2009 r.) Dz.U.2009.97.800 2011-05-01 zm. Dz.U.2011.75.398 art. 20 2013-01-01 zm. Dz.U.2012.637 art. 14 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) (Dz. U. z dnia 23 czerwca

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 17 października 2008 r.

Materiał porównawczy do ustawy z dnia 17 października 2008 r. BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r.

USTAWA. z dnia 22 maja 2009 r. Kancelaria Sejmu s. 1/16 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800, z 2011 r. Nr 75, poz. 398, z 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w liczbach

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w liczbach Zakład Ubezpieczeń Społecznych w liczbach O ZUS Jesteśmy instytucją administracji publicznej, której państwo polskie powierzyło zadania z zakresu powszechnego ubezpieczenia społecznego. Stało się to 24

Bardziej szczegółowo

Świadczenia emerytalne

Świadczenia emerytalne Świadczenia emerytalne PRAWO DO EMERYTURY NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH (STARY SYSTEM SYSTEM ZDEFINIOWANEGO ŚWIADCZENIA) Dotychczasowe zasady zakładały możliwość uzyskania emerytury po spełnieniu warunku

Bardziej szczegółowo

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 24 kwietnia 2009 r.

Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu. USTAWA z dnia 24 kwietnia 2009 r. Tekst ustawy przekazany do Senatu zgodnie z art. 52 regulaminu Sejmu USTAWA z dnia 24 kwietnia 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych Ustawa określa: Art. 1. 1) warunki nabywania i utraty

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA

Bardziej szczegółowo

Polityka gospodarcza i społeczna (zabezpieczenie emerytalne)

Polityka gospodarcza i społeczna (zabezpieczenie emerytalne) prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz Polityka gospodarcza i społeczna (zabezpieczenie emerytalne) Zakres przedmiotowy systemu zabezpieczenia społecznego wyznacza katalog ryzyk społecznych: choroby macierzyństwa

Bardziej szczegółowo

Reformy systemów emerytalnych astabilność finansów publicznych KINGA KACZOR, MAGDALENA SIERADZAN

Reformy systemów emerytalnych astabilność finansów publicznych KINGA KACZOR, MAGDALENA SIERADZAN Reformy systemów emerytalnych astabilność finansów publicznych KINGA KACZOR, MAGDALENA SIERADZAN Słowo wstępu Zabezpieczenie emerytalne obywateli to obowiązek konstytucyjny państwa Bezpieczeństwo systemu

Bardziej szczegółowo

III filar ubezpieczenia emerytalnego

III filar ubezpieczenia emerytalnego III filar ubezpieczenia emerytalnego 1 Przesłanki reformy emerytalnej 2 Wskaźniki zgonów i urodzeń w tys. 600 550 Zgony Urodzenia 500 450 400 350 300 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

Bardziej szczegółowo

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Regulacja prawna Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 z późn.zm. Przedmiot ochrony:

Bardziej szczegółowo

Informacja o waloryzacji emerytur i rent rolniczych od dnia 1 marca 2017 r.

Informacja o waloryzacji emerytur i rent rolniczych od dnia 1 marca 2017 r. Informacja o waloryzacji emerytur i rent rolniczych od dnia 1 marca 2017 r. Autor: Agnieszka Szewczyk 24.02.2017 Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informuje, że od dnia 1 marca 2017 r. kwoty świadczeń

Bardziej szczegółowo

Emerytura. Wyliczanie emerytury. Do kiedy stare emerytury? 2014-04-03. Zasady wyliczania wysokości emerytury

Emerytura. Wyliczanie emerytury. Do kiedy stare emerytury? 2014-04-03. Zasady wyliczania wysokości emerytury Emerytura Zasady wyliczania wysokości emerytury to suma pieniędzy, którą będzie comiesięcznie otrzymywał ubezpieczony z ZUS w momencie, gdy nabędzie status emeryta. Reforma ubezpieczeń społecznych podzieliła

Bardziej szczegółowo

Co to jest właściwy wiek emerytalny? Hanna Zalewska

Co to jest właściwy wiek emerytalny? Hanna Zalewska Warszawa, 24-25.04.2017 Co to jest właściwy wiek emerytalny? Hanna Zalewska Zdarzeniem ubezpieczeniowym jest również osiągnięcie wieku, z którym wiąże się zaprzestanie aktywności zawodowej i utrata płynących

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTUR POMOSTOWYCH

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTUR POMOSTOWYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTUR POMOSTOWYCH NA LATA 2018 2022 WARSZAWA, MARZEC 2017 SPIS TREŚCI Spis treści...2

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1)

USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 22 maja 2009 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2009 r. Nr 97, poz. 800. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych 1) Art. 1. Ustawa określa: 1) warunki nabywania

Bardziej szczegółowo

Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami

Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami Podstawa wymiaru zasiłków dla ubezpieczonych niebędących pracownikami Zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego warunek uzyskania świadczeń Przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego

Bardziej szczegółowo

Jesteś zleceniobiorcą? Poznaj swoje ubezpieczenia

Jesteś zleceniobiorcą? Poznaj swoje ubezpieczenia Jesteś zleceniobiorcą? Poznaj swoje ubezpieczenia Możesz być zleceniobiorcą, jeśli jesteś zatrudniony: t t t na podstawie umowy agencyjnej, na podstawie umowy zlecenia, na podstawie innej umowy o świadczenie

Bardziej szczegółowo

2. Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013r.,poz.1440 ze zm.);

2. Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013r.,poz.1440 ze zm.); Październik 2015r. Podstawy prawne: 1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela ( Dz. U. z 2014 r.,poz.191 ze zm.); 2. Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Przeliczanie emerytur i rent od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia

Przeliczanie emerytur i rent od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia Przeliczanie emerytur i rent od kwoty bazowej podwyższonej do 100% przeciętnego wynagrodzenia Przepisami art. 194 a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

Sekretariat Prezydium KK

Sekretariat Prezydium KK Sekretariat Prezydium KK Od: Jolanta Mordasiewicz [Jolanta.Mordasiewicz@mpips.gov.pl] Wysłano: 14 lutego 2012 15:11 Do: przewodn@solidarnosc.org.pl; guz@opzz.org.pl; Biuro@fzz.org.pl Temat: projekt dot.

Bardziej szczegółowo

Finanse publiczne II / 1

Finanse publiczne II / 1 Finanse publiczne II / 1 System ubezpieczeń społecznych ze szczególnym uwzględnieniem systemu emerytalnego i oddziaływanie tego systemu na finanse publiczne. Reformy ubezpieczeń społecznych w Polsce i

Bardziej szczegółowo

Maksymalna wysokość dochodu uprawniająca do świadczeń z pomocy społecznej (tzw. "kryterium dochodowe")

Maksymalna wysokość dochodu uprawniająca do świadczeń z pomocy społecznej (tzw. kryterium dochodowe) Maksymalna wysokość dochodu uprawniająca do świadczeń z pomocy społecznej (tzw. "kryterium dochodowe") na osobę samotnie gospodarującą - 477 zł, na osobę w rodzinie - 351 zł, Zasiłek stały Maksymalna wysokość

Bardziej szczegółowo

-22- Zabezpieczenie społeczne. Emerytura pomostowa

-22- Zabezpieczenie społeczne. Emerytura pomostowa -22- Zabezpieczenie społeczne Maria Janiszewska-Wyszyńska Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Emerytura pomostowa Ustawa o emeryturach pomostowych' dotyczy wyłącznie osób urodzonych po 31 grudnia

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druk nr 870)

do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druk nr 870) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druk nr 870) USTAWA z dnia 13 października

Bardziej szczegółowo

W każdym pytaniu jest tylko jedna poprawna odpowiedź. Zaznacz ją, zakreślając odpowiednią literę (A, B, C albo D)

W każdym pytaniu jest tylko jedna poprawna odpowiedź. Zaznacz ją, zakreślając odpowiednią literę (A, B, C albo D) Imię i nazwisko:. Nazwa i numer drużyny: PATRONAT: ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH OLIMPIADA Z PRAWA UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH 2017 I etap 13.01.2017 r. Ubezpieczenie chorobowe W każdym pytaniu jest tylko

Bardziej szczegółowo

Kto może starać się o wcześniejszą emeryturę

Kto może starać się o wcześniejszą emeryturę Kto może starać się o wcześniejszą emeryturę Komu ZUS przyzna prawo do emerytury pomostowej Część osób wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, która straciła prawo uzyskania

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 15 stycznia 2016 r.

USTAWA. z dnia 15 stycznia 2016 r. Kancelaria Sejmu s. 1/5 USTAWA z dnia 15 stycznia 2016 r. Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2016 r. poz. 188, 366. o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 czerwca 2012 r. Poz. 637

Warszawa, dnia 6 czerwca 2012 r. Poz. 637 Warszawa, dnia 6 czerwca 2012 r. Poz. 637 USTAWA z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia

Bardziej szczegółowo

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska

Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Dr Eliza Mazurczak-Jasińska Regulacja prawna Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 z późn.zm. Przedmiot ochrony:

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 21 sierpnia 2015 r. Poz. 1217 USTAWA z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 21 sierpnia 2015 r. Poz. 1217 USTAWA z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1.

Bardziej szczegółowo

Jesteś pracownikiem? Poznaj swoje ubezpieczenia

Jesteś pracownikiem? Poznaj swoje ubezpieczenia Jesteś pracownikiem? Poznaj swoje ubezpieczenia Jesteś objęty ubezpieczeniami jako pracownik, jeśli: t t pracujesz na etat, pracujesz na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA

Bardziej szczegółowo

Wcześniejsza emerytura dla 60-letnich mężczyzn i 55- letnich kobiet.

Wcześniejsza emerytura dla 60-letnich mężczyzn i 55- letnich kobiet. Wcześniejsza emerytura dla 60-letnich mężczyzn i 55- letnich kobiet. Pracownicy, którzy nie osiągnęli jeszcze pełnego wieku emerytalnego mogą przejść na wcześniejszą emeryturę kobieta po osiągnięciu 55

Bardziej szczegółowo

Dodatki do emerytur i rent

Dodatki do emerytur i rent EMERYTURY I RENTY Najniższe emerytury i renty Kwoty najniższych gwarantowanych świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2017 r.: emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renta rodzinna

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTUR POMOSTOWYCH

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTUR POMOSTOWYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTUR POMOSTOWYCH NA LATA 2015 2019 WARSZAWA, MAJ 2013 SPIS TREŚCI Spis treści...2

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl

Reforma emerytalna. Co zrobimy? ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl Reforma emerytalna Co zrobimy? Grudzień, 2013 Kilka podstawowych pojęć.. ZUS Zakład Ubezpieczeń Społecznych to państwowa instytucja ubezpieczeniowa. Gromadzi składki na ubezpieczenia społeczne obywateli

Bardziej szczegółowo